Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1233
Vragen van de leden Van Gerven en Leijten (beiden SP) aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de gevolgen van pakketbezuinigingen
voor reumapatiënten (ingezonden 11 januari 2012).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 19 januari 2012).
Vraag 1
Wat is uw reactie op de noodkreet van de reumapatiëntenvereniging over de
gevolgen die reumapatiënten dit jaar zullen ondervinden van uw pakketbezuinigingen? Vindt u deze zorgen terecht? Zo nee, waarom niet?1
Antwoord 1
Ik ga ervan uit dat u doelt op het persbericht «Vergoeding van fysiotherapie
2012» van de Reumabond.2 In dit bericht betoogt de Reumabond dat de
betreffende pakketmaatregel een forse toename van kosten oplevert voor
mensen met een reumatische aandoening en de goede zorg aan deze
patiënten bedreigt.
Op grond van de Zorgverzekeringswet is een interventie van geneeskundige
aard een te verzekeren prestatie als deze voldoet aan de stand van wetenschap en praktijk en, bij ontbreken van een zodanige maatstaf, door hetgeen
in het betrokken vakgebied geldt als verantwoorde en adequate zorg en
diensten. Een interventie is in overeenstemming met «de stand van de
wetenschap en praktijk» als aangetoond of aannemelijk is gemaakt dat
toepassing ervan tot gezondheidswinst bij patiënten leidt. Daarnaast dient
een interventie te voldoen aan de vier pakketcriteria noodzakelijk, effectief,
kosteneffectief en uitvoerbaar. Alleen indien aan deze voorwaarden is voldaan
is betaling vanuit de basisverzekering (collectieve middelen), waarvoor een
beroep op de solidariteit van alle verzekerden wordt gedaan, gerechtvaardigd.
Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) heeft als pakketbeheerder tot
wettelijke taak om te beoordelen of een interventie voldoet aan de bovenstaande criteria. Het CVZ heeft onderzoek gedaan naar de vraag of langdurige
fysio- en oefentherapie voor bepaalde aandoeningen voldoet aan het wettelijk
criterium stand van de wetenschap en praktijk en het pakketprincipe

1
2

ah-tk-20112012-1233
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Persbericht reumapatiëntenvereniging 2 januari 2012.
http://www.reumabond.nl/mijn-leven/vergoedingen/fysiotherapie.html.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

noodzakelijkheid.3 Naar aanleiding van dit onderzoek heeft het CVZ mij
geadviseerd een aantal aandoeningen, waaronder zes aandoeningen van het
bewegingsapparaat, van de «chronische lijst» te schrappen. Langdurige fysioen oefentherapie bij de betreffende aandoeningen is niet bewezen effectief.
Voor bepaalde vormen van kortdurende fysio- en oefentherapie is het CVZ tot
de conclusie gekomen dat deze voor reuma wel bewezen effectief zijn maar
dat het aantal behandelingen per behandelepisode niet dusdanig van omvang
is, dat sprake is van noodzakelijk te verzekeren zorg. Deze behandelingen
kunnen volgens het CVZ voor eigen rekening komen.4
Ik heb het advies van het CVZ gevolgd en de daartoe strekkende wijziging
van het Besluit zorgverzekering bij brief van 10 juni 2011 (Kamerstukken II
2010/11, 29 689, nr. 327) voorgehangen. De Tweede Kamer heeft met deze
wijziging op het terrein van de fysio- en oefentherapie ingestemd.
Vraag 2, 4 en 5
Deelt u de mening dat voor het stabiel houden van de beperkingen en het
bestrijden van pijn en stijfheid bij reumapatiënten, in het bijzonder patiënten
met veel gewrichtsschade, scheefstand van gewrichten en vergroeiingen,
regelmatige fysiotherapie noodzakelijk is om hen te kunnen laten functioneren in het dagelijkse leven? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze
voorkomt u dat deze mensen achter de geraniums verdwijnen? Wilt u uw
antwoord toelichten?
Hoe effectief is een beleid dat als gevolg zal hebben dat reumapatiënten die
zich geen aanvullende verzekering kunnen veroorloven of hiervoor door
verzekeraars worden geweigerd, sneller achteruit zullen gaan en daarmee
eerder een beroep zullen moeten doen op zwaardere zorg, ingrepen en
hulpmiddelen? Wilt u uw antwoord toelichten?
Is het de bedoeling dat reumapatiënten die dankzij de begeleiding van een
fysiotherapeut kunnen deelnemen aan de samenleving en de arbeidsmarkt,
thuis komen te zitten? Zo nee, hoe zorgt u ervoor dat dit niet gebeurt?
Antwoord 2, 4 en 5
Voor zover het de effectiviteit van fysio- en oefentherapie en de toegankelijkheid van de bewezen effectieve vormen van deze zorg betref, verwijs ik naar
mijn antwoord op vraag 1. Hieruit volgt dat het niet is aangetoond dan wel
aannemelijk is gemaakt dat het uitblijven van langdurige fysio- en oefentherapie tot achteruitgang in de gezondheidstoestand van deze patiënten leidt, en
dat de toegankelijkheid van de wel bewezen effectieve vormen van kortdurende fysio- en oefentherapie niet in het geding is.
Overigens zijn er voldoende keuzemogelijkheden voor degenen die een
aanvullende verzekering willen afsluiten. De gevallen waarin medische
selectie wordt toegepast betreffen voornamelijk de tandverzekeringen en de
zeer uitgebreide aanvullende verzekeringen.
Vraag 3, 6 en 8
Is het niet inconsequent dat enerzijds uw beleid erop gericht is om zoveel
mogelijk mensen aan het bewegen te krijgen, terwijl u anderzijds mensen
met bewegingsproblemen, zoals reumapatiënten, de mogelijkheid om door te
bewegen zo gezond mogelijk te blijven met behulp van een fysiotherapeut,
ontneemt? Wilt u uw antwoord toelichten?5
Deelt u de mening dat in beweging blijven cruciaal is voor reumapatiënten?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, welk alternatief heeft u voor patiënten die geen
regelmatige fysiotherapie meer kunnen krijgen? Wilt u uw antwoord
toelichten?
Wat is uw reactie op de menselijke voorbeelden van de gevolgen van uw
beleid, zoals verwoord door Trijn de Jong en Anita Sanders? Op welke wijze
3

4

5

«Fysio- en oefentherapie. Beoordeling aandoeningen chronische lijst», College voor
Zorgverzekeringen, publicatienummer 299, 30 mei 2011, http://www.cvz.nl/binaries/content/
documents/cvzinternet/nl/documenten/rapporten/2011/rpt1105-fysio--en-oefentherapiechronische-lijst.pdf.
«Fysio- en oefentherapie. Beoordeling aandoeningen chronische lijst», College voor
Zorgverzekeringen, publicatienummer 299, 30 mei 2011, p.10, http://www.cvz.nl/binaries/
content/documents/cvzinternet/nl/documenten/rapporten/2011/rpt1105-fysio--enoefentherapie-chronische-lijst.pdf.
http://www.nu.nl/politiek/2663136/niet-klagen-maar-blij-we-langer-gezond-leven.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

zouden zij, en de vele patiënten in een vergelijkbare situatie, de gevolgen van
uw bezuinigingen op moeten vangen?6
Antwoord 3, 6 en 8
Ik ben het ermee eens dat in beweging blijven belangrijk is, met name ook
voor reumapatiënten. Het gaat er echter om of fysio- en oefentherapie de
wijze is waarop dit dient te gebeuren, en, voor zover dit een bewezen
effectieve vorm van zorg is, of het gerechtvaardigd is om daarvoor een claim
op de solidariteit te leggen. In dit kader verwijs ik naar mijn antwoord op
vraag 1.
Indien deze patiënten in beweging willen blijven via fysio- en oefentherapie
dan zullen zij dit voor eigen rekening, al dan niet via een aanvullende
verzekering, moeten doen. Een alternatief is om zelfstandig in beweging te
blijven. Op de website van de Reumapatiëntenbond zijn bijvoorbeeld folders
te vinden over bewegen met reuma.7 In deze folders wordt advies gegeven
over de sportieve activiteiten die mensen met een bepaalde aandoening
kunnen uitvoeren. Bij reumatoïde artritis wordt bijvoorbeeld aangegeven dat
recreatief zwemmen en gymnastiekoefeningen goed uitvoerbaar zijn, evenals
tai chi en yoga.
Vraag 7
Geldt de opdracht die artikel 22 van de Grondwet de overheid geeft ook ten
aanzien van reumapatiënten? Zo ja, hoe voert u deze opdracht uit? Wilt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 7
Artikel 22 lid 1 van de Grondwet luidt: «De overheid treft maatregelen ter
bevordering van de volksgezondheid». Ter uitvoering van dit artikel is in
Nederland onder meer de Zorgverzekeringswet met de daarbij behorende
basisverzekering in het leven geroepen. Deze basisverzekering wordt
bekostigd uit collectieve middelen. Met het oog op een – vanuit economisch
perspectief – aanvaardbare premie- en belastingdruk worden voorwaarden
gesteld aan de vergoeding van zorg vanuit de basisverzekering. Welke
voorwaarden dit zijn heb ik in mijn antwoord op vraag 1 reeds aangegeven.
Vraag 9
Bent u bereid deze vragen te beantwoorden vóór het algemeen overleg
Zorgverzekeringswet op 19 januari a.s.? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Ja.
Vraag 10
Bent u tevens bereid eerdere schriftelijke vragen over medische selectie door
zorgverzekeraars te beantwoorden voor het algemeen overleg Zorgverzekeringswet?8 Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Ja.

6

7
8

http://www.hartvannederland.nl/nederland/drenthe/2012/reumapatienten-in-nood-doorbezuinigingen/
http://www.reumabond.nl/mijn-leven/bewegen-en-kuren/folders-over-bewegen.html.
2012Z00064, ingezonden op 5 januari 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3