swnv
WET C NS CH A

PEL J

ONDEPZOLK •dtI%LIESVCILLGHEID

Postbus 1090
2260 BB Leidschendam
Duindoorn 32
T 070— 317 33 33
F070— 320 12 61
E info@swov.nl
1 www swov ni
KVK 41151387

Verslag veiligheidsonderzoek Trikke
Categorie: “aangewezen bromfiets”
OZ-nummer: C1O.03.09.1
Onderzoek t.’itgevoerd door SWOV
Datum verslag: 7juni2011

1. Doel
Het doel van het veiligheidsonderzoek is het adviseren van het Ministerie van
Infrastructuur en Milieu over de verkeersveiligheidsconsequenties van de Trikke. Dit
advies kan de Minister van Infrastructuur en Milieu gebruiken bij de beslissing over het
toelaten van de Trikke voor gebruik op de openbare weg. Het veiligheidsonderzoek richt
zich vooral op de handelbaarheid van het voertuig bij allerlei verkeersgedragingen zoals
het uitvoeren van een noodstop, een uitwijkmanoeuvre, de aanwezigheid van richels e d.

II. Algemene beschrijving
De Trikke is een driewielig voertuig met een wiel voor en twee wielen achter.
aangedreven door een elektromotor op het voorwiel (zie foto).

Afbeelding 1. De Trikke tijdens een rijproef.

Verslag veiligheidsonderzoek TRIKKE

1

swnh,
WTENSCUA PPECIJ k

ONUCkZOtk VCIKCCISVtILIGHEID

Postbus 1090
2260 BB Leidschendam
Duindoorn 32
1070—3173333

Alleen de achterwielen zijn geremd: het linker wiel via een handel links
op het stuur en het rechterwiel via een handel rechts op het stuur. De
fl1
gashandel zit aan de rechterzijde op het stuur
KvK 41151367
Het bijzondere aan de Trikke is zijn zwenkinrichting waardoor “carving’
mogelijk is. Dit is het beurtelings verplaatsen van het lichaam van het
ene been op het andere zoals tijdens een afdaling op een skipiste Het frame kan
kantelen waarbij alle drie de wielen in contact met de grond blijven. De mate van kantelen
neemt toe bij hogere snelheden hetgeen de stabiliteit in bochten ten goede komt.
De Trikke is inklapbaar om hem gemakkelijk te kunnen vervoeren Uitgeklapt dient een
vergrendeling die aan weerszijden is aangebracht. zorg te dragen voor een stabiele
bevestiging van het opstaande stuurgedeelte aan het horizontale frame.
Merk en type
Trikke, Tribted Pon-e 48V
flkI.

v

IN

Dimensies
Breedtes. stuur 71.5 cm, achterzijde ter hoogte van de wielen: 66 cm
Lengte: 125 cm
Hoogte 133 cm
Spoorbreedte: 50.5 cm
Wielbasis: 103cm
Diameter wielen voor: 10’ (26 cm); achter: 9,5” (24 cm)
Wettelijke status
De Trikke behoort tot de nieuwe categorie bromfietsen aangeduid met ‘aangewezen
bromfiets’ Hier wordt onder verstaan: een bromfiets die door de Minister van
Infrastructuur en Milieu is aangewezen op grond van artikel 2Db van de
Wegenverkeerswet 1994. Dit is een motorrijtuig met een door de constructie bepaalde
maximumsnelheid van niet meer dan 25 km/uur, niet zijnde een gehandicaptenvoertuig
Voor het motorrijtuig. •ag geen typegoedkeuring zijn verstrekt overeenkomstig in het
kader van de Euro
Unie tot stand gekomen voorschriften.
Procedure toelating door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu onderzoekt of met het motorrijtuig veilig aan
het verkeer deelgenomen kan worden. Hiertoe heeft het ministerie voorwaarden
geformuleerd opgenomen in “Aanwijzing van bromfietsen als bedoeld in artikel 1, eerste
lid, onderdeel e. subonderdeel d, van de Wegenverkeerswet 7994”.
Deze voorwaarden bestaan uit een algemene beschrijving (zie Bijlage 1) en technische
toelatingseisen. Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft de SWOV verzocht de
Trikke te toetsen aan de hand van de veiligheidsaspecten uit deze algemene
beschrijving Het Ministerie verzocht de RDW te toetsen aan de hand van de technische
toelatingseisen

Verslag veiligheidsonderzoek TRIKKE

2

swnv
WTCHAPP(tI4C
ONoEI2O! EICEW1ILGUEIO

Postbus 1090
2260 BB Leidsohendam
Duindoorn 32

T 070—3173333

III. Verslag veiligheidsonderzoek SWOV
A. Technische beoordeling

F070—320 1261
Einfo@swav.ni
1 w.swov.nI
KvK 41151367

Al. Metingen rijproeven
1. Stabiliteit bij een noodstop (vol remmen) op topsnelheid (ca. 25 km/uur):
la. met beide handen aan het stuur:
*
links en rechts gelijktijdig remmen: geen uitwijking
aan één zijde remmen: uitwi}king 30 40 cm
1 b. met één hand aan het stuur:
aan één zijde remmen: uitwijking > 1 m; neiging tot over de kop slaan
NB. De beoordeling van punt ib is noodzakelijk daar in het RVV 1990 is opgenomen dat
bestuurders voir het afslaan een teken met hun arm moeten geven. Hiertoe wordt met
één hand aan het stuur gereden. Een ander argument is het telefoneren tijdens het
tijden. Hoewel dit ten zeerste wordt afgeraden, is te verwachten dat dit wel gebeurt daar
de Trikke zich hier gemakkelijk toe leent. Voor een vergelijking van de Trikke met een
fiets of snorfiets in dit opzicht, wordt verwezen naar Hoofdstuk F.
*

—

*

2. Dosering remkracht. links en rechts goed
3. Stabiliteit bij een plotselinge uitwijkmanoeuvre goed
4. Stabiliteit bij het nemen van een bocht: goed
5 Stabiliteit bij het schuin op- en afrijden van verhoogde richels e.d : goed
A2. Beoordeling plaats op de weg
De wettelijke eis is dat de Trikke op het fietspad thuis hoort en niet op het voetpad mag.
Zie voor een nadere beoordeling van “plaats op de weg” ook onderdeel B: Toetsing aan
de principes van Duurzaam Veilig.
a. “Passend’ op het fietspad tussen (inhalende) fetsers: ja
b. “Passend” op het fietspad als zelf wordt ingehaald: ja
c. Is de snelheid van 25 kmluur “passend”: ja
A3. Beoordeling aanwezigheid scherpe delen
a. voor andere verkeersdeelnemers: goed (niet anders dan bij een fiets of bromfiets).
b. voor de eigen berijder: niet goed. Er zijn scherpe delen aanwezig vanwege de

Afbeelding 2. De spoiler/kap van de Trikke met uitstekende punten naar achteren.

Verslag veiligheidsonderzoek TRIKKE

3

swt”,
WETLNSCHAPPL LIJK

ONOEPZOEk VEIKCEaIVLICIGHLIO

spoiler/kap van de stuurkolom die aan weerszijden naar achteren
uitstekende scherpe punten heeft. Deze kunnen bij een botsing ernstig
letsel aan de knieën veroorzaken

Postbus 1090
2260 SB Leidschendam
Duindoorn 32
1070—3173333
F070—320 1261
E info@swov
KvK 41151387

A4. Signalering
Bel onder handbereik links op het stuur
A5. Beoordeling vergrendeling stuurgedeelte
Na het uitkiappen van de Trikke valt één zijde niet automatisch in de vergrendeling
waardoor het stuurgedeelte een ontoelaatbare speling vertoont.

B. Toetsing aan de principes van Duurzaam Veilig
Duurzaam Veilig is een leidende visie bij het veilig maken van het verkeer in ons land.
Volgens de beginselen van Duurzaam Veilig kunnen risico’s in het verkeer worden
gereduceerd door het verkeerssysteem te laten voldoen aan vijf principes (Wegman &
Aarts. 2005) Voor de beoordeling van de Trikke zijn deze vijf algemene principes
vertaald in principes voor het gebruik van het fietspad.
De SWOV hanteert deze toetsing om mede te kunnen beoordelen o de Trikke voldoet
aan het volgende algemene artikel opgenomen in de voorwaarden van Bijlage 1: het
verzekeren van de veiligheid op de weg
Principe 1. Monofunctionaliteit van wegen
Hier wordt bedoeld dat een weg in principe maar één hoo[dfunctie heeft. Voetpaden
hebben voor een belangrijk deel een verblijfstunctte, fietspaden daarentegen hebben
meer een verbindingsfunctie (bijvoorbeeld van station naar een kantorencomplex) In
deze zin past de Trikke wel op het fietspad en niet op het voetpad
Principe 2. Homogeen gebruik van wegen naar snelheid, nchtirig en massa
Berijders van Trikkes, snorfietsers en fietsers delen samen het fietspad. Dit is
verantwoord als hun snelheid, richting en massa gelijkwaardig zijn. De Trikke is het beste
te vergelijken met een snorfiets of een elektrische fiets als die niet harder rijden dan 25
km/uur. Zolang de menging van deze categorieën met fietsen op het fietspad gedoogd
wordt, is er geen reden voor de Trikke een uitzondering te maken als zijn snelheid
maximum 25 km/uur bedraagt.
Principe 3. Vergevingsgezindheid van weggebruikers onderling
Van alle weggebruikers wordt gevraagd een anticiperend rijgedrag aan de dag te leggen
Er zijn geen redenen dat de Trikke-berijder zich daarin zou onderscheiden van andere
weggebruikers.
Principe 4. Voorspelbaarheid van gedrag van weggebruikers
Voorspelbaar gedrag van weggebruikers betekent dat weggebruikers weten welk gedrag
ze van andere (typen) weggebruikers kunnen verwachten. Een eerste vereiste hiervoor is
dat een voertuigtype herkend wordt en dat bekend is welke gedrags- en verkeersregels
daarbij horen Naarmate er meer voertuigtypen zijn waarvoor afwijkende regels gelden.
neemt de onvoorspelbaarheid in het verkeer toe Daarom is een van de consequenties
van het voorspelbaarheidsprincipe dat het aantal voertuigtypen beperkt blijft Als er toch
een nieuw type wordt toegelaten, is het belangrijk dat dit type goed is gecategoriseerd en
dat de bijbehorende gedrags- en verkeersregels simpel zijn en dat alle weggebruikers die
regels kennen. Voor motorrijtuigen als de Trikke bestaat nu een nieuwe voertuigcategorie. Vooralsnog zijn de bijbehorende gedrags- en verkeersregels niet algemeen
bekend bij gebruikers en overige verkeersdeelnemers.

Verslag veiligheidsonderzoek TRIKKE

4

SW1rY
ONDERZOEK VElKt[R$VEILIGHEID

Postbus 1090
2260 BB Leidschendam
Duindoorn 32
T 070—31733 33
F070—320 1261
E nfo@swov fl1
1 WWW SWOV ni
KvK 41151387

Principe 5 Statusonderkenning door de verkeersdeelnemer
Bij dit principe is aan de orde of een bestuurder het vetmogen heeft om
de eigen taakbekwaambeid in voldoende mate te kunnen inschatten
De Trikke is gemakkelijk bestuurbaar, ook voor beginnelingen. De
berijder moet daarom bedacht zijn op overschatting van zijn
vaardigheid. Zolang de bestuurder een recht spoor volgt (en dus niet al “carvend’ de
totale breedte van het fietspad gebruikt) en niet in de verleiding komt om te telefoneren,
is de aanwezigheid van een Trikke op het fietspad qua veiligheid te vergelijken met die
van een snorfiets

Conclusie toetsing Trikke aan de principes van Duurzaam Veilig
De Trikke past in principe op het fietspad zolang de snelheid maximaal 25 km/uur
bedraagt.
Het is belangrijk dat de gedrags- en verkeersregels van dit type bromfiets bekend zijn bij
de gebruikers en overige verkeersdeelnemers
Ben aandachtspunt is het gevaar van overschatting van de eigen vaardigheid op de
Trikke Dit kan in de hand werken om al “carvend’ van het hele fietspad gebruik te maken
en te telefoneren met één hand aan het stuur.

C. Toetsing aan uitzonderingen en vereisten van het veilig gebruik
van dit type bromfiets
In Bijlage 1 staan diverse uitzonderingen dan wel vereisten die van toepassing zijn voor
dit type bromfiets en voor zijn berijder Voor al deze cutzonderingen en vereisten kan
worden getoetst of ze een veilig gebruik van dit type bromfiets niet in de weg staan. In het
onderstaande staat eerst de uitzondering of het vereiste, en daarachter de beoordeling
door de SWOV Deze toetsing is verricht mede aan de hand van de hiervoor behandelde
principes van Duurzaam Veilig.
geen rijbewijsplicht: niet problematisch
o
geen helmplicht: problematisch in verband met de kans over de kop te slaan als
o
met één hand aan het stuur wordt gereden en gelijktïjdig wordt geremd
plaats op de weg fiets-/bromfietspad of indien dat ontbreekt de rijbaan: niet
o
problematisch
maximumsnelheid van 25 km/uur. niet problematisch
o
minimumleeftijd 16 jaar: niet problematisch
o
losse fetslampjes zijn toegestaan: niet problematisch
o
overige RVV-verkeersregels voor snorfietsen en snorfietsers: niet problematisch
o
gebruik door gehandicapte bestuurders van het trottoir/voetpad (maximum
o
snelheid van 6 km/uur): lastig Op de Trikke zit geen snelheidsmeter of
snelheidsbegrenzer waardoor het voor de bestuurder lastig is om de maximum
snelheid van 6 km/uur te bepalen.

D. Discussie
De Trikke is nci beproefd bij de maximum snelheid van 25 km/uur Uit veiligheids
overwegingen is het gewenst dat dit motorrijtuig niet sneller kan. De marge van 5 km/uur
die nu geldt, houdt in dat de Trikke maximaal 30 km/uur zou mogen rijden. Dit is niet
gewenst Bij een hogere rijsnelheid neemt ook de lengte van de remweg toe hetgeen
negatieve consequenties voor de vereiste remvertraging heeft

Verslag veiligheidsonderzoek TRIKKE

5

S W”V
ONDERZOEK VEEKEEEStILIGIlEiO

E. Conclusie

Postbus 1090
2260 SB Leidschendarn
Duindoorn 32
T 070—3173333
F070—320 1261
E nfo@swov ni
1 www.swovni
KvK 41151367

Aan de hand van het hier beschreven veiligheidsonderzoek adviseert
de SWOV aan het Ministerie van Infrastructuur en Milieu dat met de
TRIKKE niet veilig aan het verkeer kan worden deelgenomen.
De belangrijkste argumenten zijn:
1. Het gevaar voor omslaan als met één hand aan het stuur wordt gereden en gelijktijdig
wordt geremd.
2. Ook met beide handen aan het stuur ondergaat de Trikke een zijdelingse uitwijking als
er an één zijde wordt geremd.
3. De spoiler/kap van de stuurkolom heeft scherpe uitstekende delen waardoor de
berijder bij een frontale botsing ernstig knieletsel kan oplopen.
4. Het instellen van een maximum voertuigsnelheid van 25 km/uur zonder marge is uit
veiligheidsoverwegingen te overwegen

F. Nadere toelichting koersuitwijking
In aanvulling op het gestelde in Par. Al onderdeel 1 b, het volgende.
Bij de Trikke is een forse koersuitwijking vastgesteld bij het remmen met één hand aan
het stuur. Een uitwïjking die zich niet deze mate voordoet bij een fiets en snorfiets om de
volgende twee redenen.
1. Bij een fiets en snorfiets ligt de bewegingsrichting van het vervoermiddel in het
verticale vlak door het centrum van het vervoermiddel Aangezien de wielen zich in
hetzelfde vlak bevinden, zal bij het atremmen van het voor- of achterwiel geen rotatie
optreden.
Door de excentrisch geplaatste achterwielen van de Trikke ten opzichte van dit verticale
vlak, treedt bij de Trikke bij remming op één wiel wel rotatie op.
2. Bij het remmen van welk vervoermiddel dan ook ondergaat het lichaam een
voorwaartse beweging ten opzichte van het vervoermiddel. Bij een snorfiets is deze
beweging door de zithouding redelijk goed op te vangen met de voeten daar deze in
langsrichting gezien zich vöör het bovenlichaarn bevinden Aangezien de berijder van
een Trikke een staande positie heeft, bevinden voeten en bovenlichaam zich op één lijn
waardoor de benen niet in staat zijn de horizontale beweging tijdens het remmen met
hogere snelheden op te vangen

Literatuur
Wegman, F.C.M. en L. T Aarts (Red) (2005). Door met Duurzaam Veilig. Nationale
Verkeersveiligheidsverkenning voor de jaren 2005-2020. SWOV.

Verslag veiligheidsonderzoek TRIKKE

6

swnv
WCT NSCHAPPELIJK

DNDEAZO K ILMK(L I5IEIt t •I LID

-

Postbus 1090
2260 BB Leidschendam
Duindoorn 32
T 070—3173333
F070—3201261
Enfo@Swovnl
i www.swov ni
KvK 41151387

.

Bijlage 1. Aanwijzing van bromfietsen als bedoeld in artikel 1, eerste lid,
onderdeel e, subonderdeel d, van de Wegenverkeerswet 1994
Datum uitgifte: 1juni 2071

De Minister van Infrastructuur en Milieu kan een bromfiets per type of per
individueel voertuig aanwijzen ten behoeve van de toelating van dat type of die specifieke
bromfiets tot het verkeer op de weg, indien:
•
deze bromfiets een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van niet meer
dan 25 km/h heeft;
•
deze bromfiets uitgerust is met een verbrandingsrnotor met een cilinderinhoud van
niet meer dan 50 cm3 of met een elektromotor met een nominaal continu
maximumvermogen van niet meer dan 4 kW;
•
deze bromfiets geen gehandicaptenvoertuig is;
•
de toelating van dit type of deze specifieke bromfiets overeenstemt met de volgende
doeleinden:
het verzekeren van de veiligheid op de weg;
o
het beschermen van weggebruikers en passagiers;
o
o
het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte overlast, hinder
of schade alsmede de gevolgen voor het milieu, bedoeld in de Wet milieubeheer;
het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte aantasting van
o
•
het karakter of van de functie van objecten of gebieden;
o
het bevorderen van een doelmatig of zuinig energiegebruik;
•
er voor deze bromfiets niet een goedkeuring overeenkomstig in het kader van de
Europese Unie tot stand gekomen voorschriften vereist is;
•
dit type of deze individuele bromfiets voldoet aan een aantal technische eisen. Deze
technische toelatingseisen zijn (vooralsnog) niet in de Regeling voertuigen
opgenomen, maar ze vloeien voort uit het beleidskader van de Minister van
Infrastructuur en Milieu. Deze technische toelatingseisen komen overeen met de
concept-permanente eisen.
dit type of deze individuele bromfiets veilig gebruikt kan worden in het verkeer met
inachtneming met de verkeersregels die er gelden voor bestuurders van bromfietsen
als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel e, subonderdeel d, van de
Wegenverkeerswet 1994. In het onderzoek naar het veilig gebruik in het verkeer
kunnen (onder meet) de volgende aspecten worden onderzocht:
o
de mogelijkheid om een uitwijkmanoeuvre te verrichten;
o
de mogelijkheid om de stoep op en af te rijden;
o
staat de uitzondering op de rijbewijsplicht voor de bestuurder in de weg aan het
veilig gebruik van deze bromfiets;
staat de uitzondering op de heimplicht in de weg aan het veilig gebruik van deze
o
bromfiets;
o
staat de voorgeschreven plaats op de weg het fiets-/bromfietspad of indien dat
ontbreekt de rijbaan in de weg aan het veilig gebruik van deze bromfiets;
o
staat de voorgeschreven maximumsnelheid 25 km per uur in de weg aan het
veilig gebruik van deze bromfiets;
o
staat de voorgeschreven minimumleeftijd 16 jaar in de weg aan het veilig
gebruik van deze bromfiets;
staat de voorgeschreven verlichting losse fietslampjes zijn toegestaan in de
o
weg aan het veilig gebruik van deze bromfiets;
staan de overige verkeersregels uit het RVV 1990 die gelden voor snorfietsen en
o
snorfietsers in de weg aan het veilig gebruik van deze bromfiets;
o staan de mogelijkheden voor gehandicapte bestuurders die beschikken over een
gehandicaptenparkeerkaart of een van de bij ministeriële regeling aangewezen
-

-

-

-

-

Verslag veiligheidsonderzoek TRIKKE

-

-

-

7

swnv
W?NHAPP LuK

ONQKKZOEK VE•KtEKIVKILIGUKID

kaarten (OV-begeleiderskaart, Valyspas en WMO-pas; zie Stcrt.
2010, 20347) in de weg aan het veilig gebruik van deze
bromfiets:
gebruik van het trottoir en het voetpad;
• een maximumsnelheid van 6 km per uur;
• geen maximumsnelheid.

Verslag veiligheidsonderzoek TRIKKE

Postbus 1090
2260 BB Leidschendam
Duindoorn 32
T 070—3173333
F070— 320 12 61
E nfo@swovnI
1 wwwswov.fll
KvK 41151387

8