Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

31 066

Belastingdienst

Nr. 113

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 september 2011
Naar aanleiding van de berichtgeving over een aantal toeslagfraudezaken
in de media heb ik uw Kamer op 15 september 2011 geïnformeerd over de
maatregelen die de Belastingdienst tot nu toe heeft genomen (kamerstuk
31 066, nr. 112). Ook ben ik in mijn brief ingegaan op de wijze waarop
slachtoffers van (pogingen tot) fraude door de Belastingdienst worden
geholpen.
In zijn brief van 20 september 2011 verzoekt de commissie van Financiën
aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en mij om
in te gaan op een viertal vragen. Daarnaast verzoekt de commissie om de
vragen die door de individuele leden van de Kamer zijn gesteld te
beantwoorden.
Mede namens de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
ga ik in de brief in op de gestelde vragen. Tevens treft u in de bijlage de
antwoorden aan op de door de leden gestelde vragen.1
De commissie wil weten hoe lang deze vorm van fraude mogelijk was.
Zoals eerder aan uw Kamer is gemeld, lag bij de introductie van de
verschillende Toeslagen de nadruk op een snelle verwerking en uitbetalingen van de verschillende aanvragen en wijzigingen. Immers bijna 8
miljoen mensen krijgen maandelijks een toeslag. In april 2011 heb ik in
mijn Fiscale Agenda2 aangekondigd maatregelen te nemen om fraude te
bestrijden en te voorkomen. In essentie betekent dit een omslag naar een
situatie waarin dienstverlening en controle meer in balans worden
gebracht.
In beginsel was deze vorm van fraude vanaf eind 2007 mogelijk. De eerste
grote fraudezaak waarbij deze vorm van fraude werd gepleegd dateert van
eind 2010. In dat geval was er sprake van een zodanige omvang dat de
zaak voor strafrechtelijke vervolging in aanmerking kwam.

1

Aanhangsel Handelingen II 2011/12, nrs. 33,
34 en 35.
2
Kamerstukken II, 2010/11, 32 740, nr. 1

kst-31066-113
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

De commissie wil verder weten hoeveel burgers gedupeerd zijn en om
welk schadebedrag het gaat bij deze vorm van fraude. In onderstaande
tabel is een overzicht van de aantallen en bedragen bij toeslagfraudes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 066, nr. 113

1

opgenomen. Omdat het hier gaat om zaken waarbij het strafonderzoek
nog loopt, kan ik niet concreet op deze zaken ingaan.
Jaar

Aantal
gedupeerden

Fraudebedrag

Tegengehouden

2010
2011

200
2 500

€ 1 mln
€ 3 mln

€ 0,7 mln
€ 2,2 mln

Het schadebedrag bij de voorlopige teruggaaf inkomstenbelasting wordt
geschat op ongeveer € 4,5 miljoen.1
De leden van de commissie willen weten hoe de gedupeerden schadeloos
worden gesteld. Zodra de fraude is vastgesteld krijgen gedupeerden van
de Belastingdienst een brief waarin wordt aangegeven dat zij slachtoffer
zijn van een fraude. In de brief wordt verder aangegeven wat dit voor hen
betekent. De terugvorderingen die gedupeerden naar aanleiding van de
fraude hebben ontvangen, worden uiteraard teruggedraaid. Deze
bedragen worden verhaald op de fraudeur.
Gedupeerden die wel recht op een toeslag hadden, maar die de toeslag
als gevolg van de fraude niet hebben gekregen, krijgen dit alsnog.
De leden van de commissie willen verder weten op welke wijze deze
fraude nu echt onmogelijk is gemaakt. Zoals ik in mijn brief van
15 september 2011 heb aangegeven kan deze vorm van fraude bij de
toeslagen niet meer voorkomen, omdat de Belastingdienst bij aanvragen
en wijzigingen nu eerst controleert of de DigiD waarmee die aanvragen/
wijzigingen worden gedaan ook bij de betreffende rechthebbende hoort.
Klopt dit, dan wordt de aanvraag/wijziging verwerkt. Anders niet.
Daarnaast is de bevestigingsbrief bij rekeningnummerwijzigingen
geïntroduceerd. Zodra de Belastingdienst een verzoek tot wijziging van
een rekeningnummer ontvangt wordt naar het bij de Belastingdienst
bekende adres van de burger een brief gezonden met het verzoek de
wijziging te bevestigen. Pas als de burger de bevestiging terug stuurt,
wordt het rekeningnummer gewijzigd en uitbetaling gestart.
Ten slotte verzoekt de commissie in te gaan hoe deze vorm van fraude
zich verhoudt tot de eerder gegeven antwoorden van de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Zoals in die antwoorden is
aangegeven, is er bij deze vorm van fraude geen sprake van DigiD-fraude,
in die zin dat de fraudeurs de DigiD van de slachtoffers niet hebben
gebruikt, en ook niet hebben gekraakt. Zij hebben met eigen DigiD’s of die
van katvangers de frauduleuze handelingen verricht. De fraude heeft
kunnen plaatsvinden omdat de Belastingdienst – vanuit dienstverleningsoogpunt – niet controleerde of de DigiD waarmee de aanvraag werd
ondertekend, bij de getroffen rechthebbende hoorde. Zoals ik hierboven
en in mijn brief van 15 september 2011 uiteen heb gezet kan deze vorm
van fraude zich niet meer voordoen.
Overigens hebben zich ook gevallen voorgedaan waarin het «slachtoffer»
zijn DigiD en overige identiteitsgegevens vrijwillig of tegen betaling ter
beschikking stelde van criminelen. Dit is in zekere zin te vergelijken met
het afgeven van pinpas met pincode. Deze «slachtoffers» komen niet in
aanmerking voor de hiervoor genoemde compensatie. Afgezien van
waarschuwingen om dat vooral nooit te doen zijn er geen mogelijkheden
om dit tegen te gaan.
De staatssecretaris van Financiën,
F. H. H. Weekers
1
Zie ook het antwoord op vraag 4, van het lid
Omtzigt (2011Z18010).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 31 066, nr. 113

2