2021D25832

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de brief van 28 mei 2021 inzake de EU-rechtelijke kaders
rondom sociale huisvesting in Nederland (Kamerstuk 29 453,
nr. 535).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Bosma
De griffier van de commissie,
Roovers

nds-tk-2021D25832

1

Nr

Vraag

1

Waarom is destijds gekozen voor een aparte overeenkomst
(EC-besluit 2009) met de Europese Commissie?
Hebben andere lidstaten soortgelijke overeenkomsten die meer
ruimte bieden voor het wijzigen van toewijzingsgrenzen, inkomensgrenzen of het bieden van staatssteun?
Kan schematisch worden weergegeven hoe groot de sociale
huursector naar verhouding in andere EU-landen is?
Kan nader worden aangeven op welke manier andere landen steun
verlenen aan hun sociale woningbouwsegment en hoe deze
verschilt of overeenkomt met de Nederlandse aanpak?
Op welke manier wordt er binnen de Europese criteria getoetst of
een compensatie «niet hoger is dan noodzakelijk, waarbij een
redelijk rendement mag worden behaald»?
Op welke manier wordt bepaald of na een wijziging van de
DAEB-regelgeving het een «beperkte groei van de doelgroep»
betreft?
Kan worden aangegeven wat de Nederlandse inzet is bij de
evaluatie van de DAEB-vrijstellingsbesluit van de EC?
Kan aangegeven worden of het klopt dat de Nederlandse overheid
minder bewegingsvrijheid heeft dan alle andere EU-lidstaten? Kan
de Minister aangeven hoe dit te legitimeren is?
Kan aangegeven worden waar de opmerking eigenlijk vandaan
komt dat bij een substantiële verhoging van de inkomensgrens een
meerderheid van de bevolking onder de DAEB-doelgroep valt? Hoe
verhoudt zich dit met de constatering uit het SEO onderzoek dat de
primaire doelgroep voor de sociale huursector nog maar 35% is?
Kan aangegeven worden hoe het evidente markt falen, en de
bijbehorende bevoegdheden van lidstaten om een DAEB in te
richten indien markt falen optreedt, zich verhoudt tot de beperkte
mogelijkheden die de Nederlandse overheid voor haarzelf ziet
m.b.t. het wijzigen van de inkomensgrens? Heeft de Nederlandse
overheid niet veel meer beleidsruimte dan de brief doet
voorkomen?
Kan aangegeven worden welk percentage van de huishoudens,
onder de nu voorgestelde inkomstengrenzen, geen betaalbare
huisvesting op de markt kan vinden maar ook geen toegang heeft
tot de sociale huursector?
Kan ingegaan worden op de mogelijkheden om, conform Iers
voorbeeld, specifiek voor deze doelgroep, woningcorporaties te
belasten met een nieuwe DAEB?
Kan ingegaan worden op de mogelijkheden om onder het
DAEB-vrijstellingsbesluit woningcorporaties vrij te stellen van de
verhoogde overdrachtsbelasting, de vennootschapsbelasting en de
effecten van de ATAD?
Kan aangegeven worden hoe de aanwezigheid van een overcompensatiemechanisme op lidstaatniveau zich verhoudt met de
constatering in de brief dat de EC bij nieuwe steunvormen zou
toetsen of dit wel voldoet aan het criterium dat dat «niet meer
steun mag worden gegeven dan noodzakelijk is». Wordt hier door
de aanwezigheid van een overcompensatieregeling a priori niet al
aan voldaan?
Hoe verhoudt Nederland zich tot de resolutie van het Europees
Parlement waarin zij een oproep aan de Europese Commissie heeft
gedaan om binnen het DAEB-vrijstellingsbesluit meer ruimte te
creëren om ook middeninkomens, die geen betaalbare huisvesting
op de markt kunnen vinden, onder de DAEB-doelgroep te brengen?

2

3
4

5

6

7
8

9

10

11

12

13

14

15

2

16

17

18

19

20

21

22

23
24
25
26
27

28

29

30

31
32

33

Kan aangegeven worden welke andere landen (zoals bijvoorbeeld
het Portugees voorzitterschap) de lijn die doorklinkt in de resolutie
van het Europees Parlement steunen?
Hoeveel procent van het totale woningaanbod aan sociale
huurwoningen is er in omringende landen? Graag uitgesplist voor
de landen: Oostenrijk, Duitsland, Zweden, Denenmarken, Zwitserland, België en Noorwegen?
Hoeveel procent van het totale woningaanbod aan middenhuurwoningen is er in omringende landen? Graag uitgesplist voor de
landen: Oostenrijk, Duitsland, Zweden, Denenmarken, Zwitserland,
België en Noorwegen?
Hoeveel procent van het totale woningaanbod aan dure huurwoningen is er in omringende landen? Graag uitgesplist voor de
landen: Oostenrijk, Duitsland, Zweden, Denenmarken, Zwitserland
en België en Noorwegen?
Hoe vaak is het voorgekomen dit jaar, vorig jaar en in 2019 dat een
corporatie teveel compensatie moest terugbetalen aangezien het
niet paste binnen het kader van het EC-besluit 2009?
Kan een overzicht gegeven worden van alle EU-lidstaten met een
(zo actueel mogelijk) percentage van het aandeel sociale
huurwoningen?
Hoe vaak is het voorgekomen dit jaar, vorig jaar en in 2019 dat
overheden niet voldeden aan de voorwaarden van de vrijstellingsverordening en voor de steunverlening goedkeuring moeten
vragen aan de EC?
Hoeveel procent van een bevolking mag qua inkomensgrens recht
hebben op sociale huur onder EU-staatssteunregels?
Kan een schematisch overzicht gegeven worden van het aandeel
sociale huurwoningen sinds 2009?
Hoeveel procent van een huurmarkt mag qua punten sociale huur
zijn onder EU-staatssteunregels?
Hoeveel procent van een huurmarkt mag qua huurprijs sociale
huur zijn onder EU-staatssteunregels?
In hoeverre klopt het dat een vergroting van de sociale huursector
in de grote steden alleen is toegestaan onder EU-staatssteunregels
als de sociale huursector in de regio verkleind wordt of als de
particuliere huursector vergroot wordt?
Zijn er andere rechtsvormen te bedenken voor woningcorporaties
(bijvoorbeeld verenigingen) waarbij zij niet als onderneming
worden gezien en dus niet onder de EU-staatssteunregels zouden
vallen?
Welke compenserende maatregelen hebben landen, zoals
Oostenrijk en Frankrijk, genomen om een hoge inkomensgrens te
hanteren voor sociale huur en tegelijkertijd niet meer dan 50% van
de bevolking te laten vallen onder sociale huur en te voldoen aan
EU-staatssteunregels?
Kan worden aangegeven hoe in een stad als Wenen het percentage sociale huurwoningen veel hoger is dan in Nederlandse
steden en Oostenrijk hiermee wel voldoet aan de EU-regelgeving?
Kan een overzicht worden gegeven waaruit de staatssteun die
corporaties jaarlijks krijgen precies bestaat?
Hoe verhoudt de inkomensgrens voor sociale huurwoningen zich
tot het feit dat – mede door het tekort aan woningen – de gemiddelde marktprijs de afgelopen jaren fors is gestegen? Is dat binnen
de EU-regelgeving een argument om de inkomensgrens te
verhogen omdat de markt faalt? Zo nee, waarom niet?
Kan aangegeven worden op welke momenten sinds 2009
Nederland met de Europese Commissie gesproken heeft over het
aanpassen van de toepassing van het DAEB-vrijstellingsbesluit
voor Nederland?

3

34

35

36

37

38

39
40
41

42

43

In hoeverre klopt de redenering dat Nederland bij het wijzigen van
de inkomensgrens de kaders van het DAEB-vrijstellingsbesluit én
het veel beperkender kader van het EC-besluit van 2009 in acht
moet nemen? Zou Nederland, net zoals alle andere EU-lidstaten,
niet eigenlijk gewoon vrij zijn de inkomensgrens te wijzigen binnen
alleen de kaders van het DAEB-vrijstellingsbesluit?
Kan worden aangegeven hoe evident markt falen, en de bijbehorende bevoegdheden van lidstaten om een DAEB in te richten
indien markt falen optreedt, zich verhoudt tot de beperkte
mogelijkheden die de Nederlandse overheid voor haarzelf ziet
m.b.t. het wijzigen van de inkomensgrens? Heeft de Nederlandse
overheid niet veel meer beleidsruimte dan de brief doet
voorkomen?
Wat voor instrumenten gebruiken andere lidstaten om hun
staatssteun vorm te geven in vergelijking met de geborgde
leningen die Nederland hoofdzakelijk gebruikt?
Kan worden aangegeven hoe de aanwezigheid van een overcompensatiemechanisme op lidstaatniveau zich verhoudt met de
constatering in de brief dat de EC bij nieuwe steunvormen zou
toetsen of dit wel voldoet aan het criterium dat dat «niet meer
steun mag worden gegeven dan noodzakelijk is»? Wordt hier door
de aanwezigheid van een overcompensatieregeling a priori niet al
aan voldaan?
Kan worden ingegaan op de mogelijkheden om onder het
DAEB-vrijstellingsbesluit woningcorporaties vrij te stellen van de
verhoogde overdrachtsbelasting, de vennootschapsbelasting en de
effecten van de ATAD?
Wanneer wordt iets gezien als aanvulling op de bestaande DAEB
en wanneer als aanpassing?
Welke aanpassingen van de DAEB zijn nog denkbaar op te geven
als aanvulling in plaats van aanpassing?
Wanneer is er precies sprake van een aanvulling en wanneer van
een aanpassing? Waar ligt precies de grens? Kan hierbij worden
aangegeven op basis van welke wetsartikelen uit het EU-recht de
Minister tot deze onderverdeling en grens komt?
Kan de Minister ingaan op de mogelijkheden om, conform Iers
voorbeeld, specifiek voor huishoudens die geen betaalbare
huisvesting op de markt kunnen vinden maar ook geen toegang
hebben tot de sociale huursector, woningcorporaties te belasten
met een nieuwe DAEB?
Kan worden aangegeven waar de opmerking dat bij een substantiële verhoging van de inkomensgrens een meerderheid van de
bevolking onder de DAEB-doelgroep valt op gebaseerd is? Hoe
verhoudt zich dit met de constatering uit het SEO-onderzoek dat de
primaire doelgroep voor de sociale huursector nog maar 35% is?

4