Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 050

Wijziging van diverse onderwijswetten door het
wijzigen van de systematiek van het in
aanmerking brengen voor bekostiging van
nieuwe openbare en bijzondere scholen zodat er
meer ruimte is voor een nieuw onderwijsaanbod
(Wet meer ruimte voor nieuwe scholen)

Nr. 46

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BASIS- EN VOORTGEZET
ONDERWIJS EN MEDIA
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 oktober 2021
Op 13 september jongstleden heeft de vaste commissie voor Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap mij per brief verzocht om een brief met de stand
van zaken ten aanzien van de aanvragen in het kader van de wet Meer
Ruimte voor Nieuwe Scholen (Kamerstuk 35 050). In deze brief ga ik in op
dat verzoek. Ik zal eerst ingaan op waar we op dit moment in het proces
staan, dan op de feiten en cijfers van de aanvragen. Tot slot heb ik ter
vergelijking het aantal nieuwe scholen uit eerdere jaren weergeven.
Processtappen richting een nieuwe school
Tussen 1 juni en 1 juli jongstleden konden nieuwe initiatieven zich bij DUO
melden. Alleen initiatieven die zich gemeld hebben bij DUO kunnen een
aanvraag indienen. Op 1 juli jongstleden zijn alle initiatieven openbaar
geworden op de website van DUO. Ouders kunnen van 1 juli tot
15 oktober hun belangstelling kenbaar maken voor een initiatief door
middel van een ouderverklaring. Deze ouderverklaringen vormen, samen
met de bevolkingsprognoses in het voedingsgebied van de beoogde
school, de basis voor de belangstellingsmeting. Deze belangstellingsmeting is één van de onderdelen van de aanvraag voor een nieuwe
school, die voor 1 november moet worden ingediend.
Ik heb besloten om de termijn, waarin ouders hun belangstelling voor een
initiatief kenbaar kunnen maken, met twee weken te verlengen tot
29 oktober. Dit omdat ik vanuit meerdere initiatieven heb vernomen dat
ouders er niet altijd in slaagden hun belangstelling kenbaar te maken op
het moment dat zij dit wilden doen. Op deze manier krijgen alle ouders die
hun belangstelling kenbaar willen maken de ruimte om een initiatief
alsnog te steunen.

kst-35050-46
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 050, nr. 46

1

Vanaf 1 november zullen de aanvragen worden beoordeeld. Mijn
verwachting is dat een deel van de initiatieven daarbij niet voldoende
belangstelling zal kunnen aantonen of zal besluiten geen aanvraag in te
dienen. Er zijn namelijk grote verschillen tussen het aantal ouderverklaringen dat per initiatief wordt afgegeven, in sommige gevallen is het
aantal ouderverklaringen zelfs nog nul.
Naast het beoordelen van de belangstellingsmeting zal worden gekeken
of er is voldaan aan de uitnodigingsplicht1 en of de bestuurders en intern
toezichthouders een verklaring omtrent gedrag hebben. De Inspectie van
het Onderwijs zal op basis van de aanvraag en een gesprek met de
initiatiefnemers mij adviseren of de te verwachten onderwijskwaliteit
voldoende is. Op deze manier zorgt de nieuwe systematiek voor de
randvoorwaarden voor een toekomstbestendig, kwalitatief goed en
gevarieerd onderwijsaanbod, dat aansluit bij de wensen van ouders en
leerlingen.
Op 1 juni 2022 zal ik besluiten welke scholen voldoen aan de gestelde
voorwaarden en kunnen starten op 1 augustus 2023.
Eerste cohort meldingen onder de nieuwe wet
•
•

•
•

In totaal hebben 102 initiatiefnemers zich gemeld bij DUO.
Het gaat om
C 69 po-initiatieven, waarvan:
– 56 meldingen voor een nieuwe school en
– 13 meldingen voor de verzelfstandiging van een locatie.
C 32 vo-initiatieven, waarvan:
– 26 meldingen voor een nieuwe school,
– 3 meldingen voor een nieuwe nevenvestiging
– 2 meldingen voor de uitbreiding van het vbo-aanbod en
– 1 melding voor de splitsing van een bestaande school.
C 1 vo-initiatief voor een nieuwe school in Caribisch Nederland.
Ongeveer 80% van de meldingen is gedaan door bestaande schoolbesturen, de rest betreft nieuwe besturen.
Twee derde van de initiatieven in het voortgezet onderwijs bestaat uit
drie of meer schoolsoorten, bijvoorbeeld mavo-havo-vwo. De rest van
de initiatieven bestaat uit één of twee schoolsoorten.

Cijfers over eerdere jaren onder de oude systematiek
Gestarte scholen per schooljaar

2014/15
2015/16
2016/17
2017/18
2018/19

basisscholen

vo-scholen

nieuwe vo-nevenvestiging

12
9
10
7
15

1
0
4
5
2

11
26
24
7
19

De afgelopen jaren is er een beperkt aantal nieuwe scholen gesticht. Met
name in het voortgezet onderwijs is het aantal schoolstichtingen beperkt
gebleven, hoewel er wel sprake is van een substantieel aantal nieuwe
nevenvestigingen. Dit beperkte aantal schoolstichtingen sluit aan bij de
probleemanalyse die ten grondslag ligt aan de nieuwe stichtingssystematiek. In het aantal gemelde initiatieven wordt zichtbaar dat er een
behoefte is aan de mogelijkheid om een nieuwe school te stichten. Daarbij
is de verwachting dat het aantal nieuwe
1

Van besturen in het voedingsgebied, de gemeente en het samenwerkingsverband passend
onderwijs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 050, nr. 46

2

initiatieven dat zich meldt de eerste jaren onder de nieuwe wet hoger zal
zijn dan erna. Dit komt door initiatieven die hebben gewacht tot de nieuwe
wet er was, omdat zij onder de oude systematiek niet van start konden.
Tegelijkertijd zal, voor een goede analyse en duiding, afgewacht moeten
worden hoeveel aanvragen er uiteindelijk worden ingediend en hoeveel
daarvan voldoen aan de voorwaarden om voor bekostiging in aanmerking
te komen. Dit wordt de komende jaren gemonitord en ik zal uw Kamer
hiervan op de hoogte houden.
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 050, nr. 46

3