2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

35 850 VII

Wijziging van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2021
(wijziging samenhangende met de
Voorjaarsnota)

Nr. 4

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 5 juli 2021
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
De begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2021 komt te luiden:

Tabel 1 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2021
(bedragen x € 1.000)
Vastgestelde begroting1

Mutaties 1e suppletoire begroting2

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

Totaal

7.402.659

7.224.853

648.031

1.511.180

1.525.792

471.718

1
2
3
4
5
6
7
9
10

Beleidsartikelen
Openbaar bestuur en democratie
Nationale Veiligheid
Woningmarkt
Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit
Ruimtelijke ordening en omgevingswet
Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
Groningen versterken en perspectief

6.737.817
84.234
316.767
5.288.493
478.329
113.757
170.330
34.264
141.846
109.797

6.790.011
83.053
316.767
5.278.368
537.329
113.757
170.330
34.264
141.846
114.297

628.991
24.765
14.714
388.000
91
3.824
959
64
121.574
75.000

1.232.623
20.837
1.397
238.791
– 13.983
– 371
17.630
66.810
36.686
864.826

1.247.235
20.837
1.397
238.796
624
– 371
17.630
66.810
36.686
864.826

285.741
0
0
– 32.096
0
95
5.878
0
24.041
287.823

11
12
13

Niet-beleidsartikelen
Centraal apparaat
Algemeen
Nog onverdeeld

664.842
422.136
242.706
0

434.842
422.136
12.706
0

19.040
19.040
0
0

278.557
203.363
17.466
57.728

278.557
203.363
17.466
57.728

185.977
151.397
34.580
0

Art.

Omschrijving

1
Inclusief de nota van wijziging op de ontwerpbegroting (Kamerstukken II 2020/21, 35 570 VII, nr. 73), het amendement op de ontwerpbegroting
(Kamerstukken II 2020/21, 35 570 VII, nr. 35), de eerste incidentele suppletoire begroting (Kamerstukken II 2020/21, 35 801, nr. 1) en de tweede
incidentele suppletoire begroting (Kamerstukken 2020/21, 35 823, nr. 1).
2
Inclusief de nota van wijziging op de eerste suppletoire begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 2021 (Kamerstukken II 2020/21, 35 850 VII, nr. 1).

kst-35850-VII-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 VII, nr. 4

1

Toelichting
Algemeen
Het kabinet heeft in de kabinetsreactie op het rapport «Ongekend
onrecht» van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (Kamerstukken II, 2020/21, 35 510, nr. 2) middelen beschikbaar
gesteld voor maatregelen die toezien op verbeteringen in de dienstverlening. Die middelen staan gereserveerd op de aanvullende post bij het
Ministerie van Financiën. Op basis van bestedingsplannen en middels
deze nota van wijziging wordt hier aanspraak op gemaakt. De maatregelen zien toe op een aantal generieke verbeteringen in de dienstverlening richting de burger.
Artikelsgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen
Artikel 1. Openbaar bestuur en democratie
Het doel is dat in de gebieden met een cumulatie van problemen een
transformatieproces op gang komt waardoor ook voor de kwetsbare
mensen die hier wonen een leefbare en veilige leefomgeving ontstaat met
oog voor het welzijn van de mensen. We zien dat het gemeenten nu vaak
aan kennis of organisatiekracht ontbreekt om tot een effectieve integrale
aanpak te komen. Deze middelen zijn erop gericht om vanuit het Rijk deze
gemeenten te ondersteunen, opdat meer gemeenten in staat zijn een
gebiedsgerichte integrale aanpak te implementeren.
Artikel 6. Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
De dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid wordt versterkt.
We werken toe naar één overheid waarbij wij begrijpelijke, hoogwaardige,
toegankelijke, integrale en geïntegreerde dienstverlening aanbieden langs
duidelijke en voorspelbare kanalen. Daarbij staat goede communicatie en
een mensgerichte aanpak centraal. Hier wordt invulling aan gegeven door
onder andere het vergemakkelijken van gegevensuitwisseling tussen
Rijksorganisaties en aanpassingen aan systemen, maar ook middels inzet
van instrumenten om de communicatie tussen Rijksorganisaties en
burgers te verbeteren. Dit zorgt ervoor dat burgers en en bedrijven nooit
aankloppen bij een verkeerde deur.
Artikel 7. Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
Ambtelijk Vakmanschap
Het ambtelijk vakmanschap bij de departementen wordt versterkt. Om
deze versterking aan te jagen wordt ingezet op bewustwording en
praktische uitwerking van nieuwe werkwijzen, opleiding en training van
ambtenaren. Daarmee wordt onder andere bijgedragen aan een overheid
die grenzeloos samenwerkt aan maatschappelijke opgaven, opgavegericht
werkt waarbij de bedoeling van regelgeving centraal staat en waar de
menselijke maat voorop staat.
Staat van de Uitvoering
Tevens wordt invulling gegeven aan de uitvoering van de «Staat van de
Uitvoering» waarmee beter zicht gecreëerd wordt op het functioneren en
presteren van de uitvoeringsorganisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 VII, nr. 4

2

Leiderschap, diversiteit en inclusie
Binnen de Rijksdienst moet de werkcultuur worden verbeterd en
moeten racisme en discriminatie op de werkvloer worden voorkomen en
tegengegaan. De acties die hieraan bijdragen, concentreren zich rondom
leiderschap, diversiteit en inclusie. Voorbeeldgedrag van leidinggevenden
en (inclusief) leiderschap zijn belangrijk om een cultuurverandering te
kunnen realiseren. Daarnaast zijn maatregelen nodig om discriminatie op
de werkvloer tegen te gaan, medewerkers bewust te maken van mogelijke
vooroordelen en signalen van discriminatie op te vangen en serieus te
behandelen. Een inclusieve werkcultuur zorgt ervoor dat mensen zich vrij
voelen om dergelijke signalen door te geven.
Ondersteuning van melders van misstanden
De dienstverlening van het Huis voor klokkenluiders wordt versterkt om
ervoor te zorgen dat melders van misstanden (onder meer bij de
overheid) niet in de knel komen. Het Huis kan mensen ondersteunen door
hen door te verwijzen naar instanties of organisaties die juridische of
psychosociale hulp kunnen verlenen en daarmee wordt voorkomen dat
mensen tussen wal en schip vallen. Ook kan het Huis op verzoek van de
melder onderzoek doen naar de bejegening van de melder door de
(overheids)werkgever naar aanleiding van een melding van een misstand.
Voor melders van misstanden wordt een pilot juridische ondersteuning
opgezet, zodat zij zich gesteund weten als zij melding van een misstand
doen.
Bevorderen veilig werk- en meldklimaat
Er wordt ingezet op het bevorderen van een veilig werk- en meldklimaat
bij organisaties (werkgevers). Dit moet ertoe leiden dat mogelijke
misstanden sneller en beter bespreekbaar zijn binnen de organisatie en
opgelost kunnen worden. En dat de melder vertrouwen heeft in een goede
afwikkeling van uitgesproken signalen en de gedane melding(en).
Artikel 11. Centraal appaaraat
Voor de uitwerking van de diverse POK plannen wordt personeel
aangetrokken. De uitgaven voor dit personeel worden verantwoord op
artikel 11.
Meerjarige doorwerking
In de onderstaande tabellen zijn per artikel de standen eerste suppletoire begroting 2021 vóór nota van wijziging, de mutaties en de standen
suppletoire begroting 2021 na nota van wijziging meerjarig opgenomen.
Tabel 2 Meerjarige doorwerking verplichtingen (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

1

2

3

2021

2022

2023

2024

2025

Openbaar bestuur en democratie
Stand vóór nota van wijziging
Multiproblematiek Landelijk
Stand na nota van wijziging

101.571
3.500
105.071

73.843
3.500
77.343

73.832
3.500
77.332

73.933
3.500
77.433

69.175
0
69.175

Nationale veiligheid
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

318.164
318.164

318.025
318.025

318.866
318.866

318.006
318.006

317.953
317.953

Woningmarkt
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

5.527.284
5.527.284

4.531.722
4.531.722

4.666.825
4.666.825

4.806.193
4.806.193

4.947.391
4.947.391

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 VII, nr. 4

3

Art.

Omschrijving

4

5

6

7

9

10

11

12

13

2021

2022

2023

2024

2025

Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

464.346
464.346

358.559
358.559

271.831
271.831

197.226
197.226

203.555
203.555

Ruimtelijke ordening en omgevingswet
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

113.386
113.386

82.585
82.585

77.805
77.805

76.231
76.231

75.239
75.239

Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
Stand vóór nota van wijziging
Hoogwaardige Dienstverlening
Stand na nota van wijziging

180.153
7.807
187.960

172.309
42.638
214.947

114.048
37.976
152.024

108.499
36.627
145.126

110.530
36.278
146.808

Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
Stand vóór nota van wijziging
Ambtelijk Vakmanschap
Staat van de Uitvoering
Leiderschap, diversiteit en inclusie
Ondersteuning melders misstanden
Bevorderen veilig werk- en meldklimaat
Stand na nota van wijziging

92.333
4.619
2.400
1.400
133
189
101.074

179.094
4.786
2.600
1.725
1.454
1.141
190.800

177.880
4.436
2.300
1.175
1.504
762
188.057

152.741
4.190
2.200
1.225
961
536
161.853

152.511
4.190
2.100
1.275
1.041
577
161.694

Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

178.532
178.532

134.203
134.203

134.291
134.291

134.436
134.436

134.545
134.545

Groningen versterken en perspectief
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

974.623
974.623

785.712
785.712

774.048
774.048

763.680
763.680

757.280
757.280

Centraal apparaat
Stand vóór nota van wijziging
Multiproblematiek Landelijk
Hoogwaardige Dienstverlening
Ambtelijk Vakmanschap
Leiderschap, diversiteit en inclusie
Stand na nota van wijziging

619.275
1.500
3.573
881
270
625.499

521.542
1.500
5.712
814
270
529.838

513.467
1.500
5.353
764
270
521.354

511.818
1.500
5.353
610
270
519.551

497.542
0
5.353
610
270
503.775

Algemeen
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

260.172
260.172

11.433
11.433

11.058
11.058

11.088
11.088

10.973
10.973

Nog onverdeeld
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

57.728
57.728

40.310
40.310

33.359
33.359

29.951
29.951

29.739
29.739

8.887.567
3.500
7.807
4.619
2.400
1.400
133
189
1.500
3.573
881
270
8.913.839

7.209.337
3.500
42.638
4.786
2.600
1.725
1.454
1.141
1.500
5.712
814
270
7.275.477

7.167.310
3.500
37.976
4.436
2.300
1.175
1.504
762
1.500
5.353
764
270
7.226.850

7.183.802
3.500
36.627
4.190
2.200
1.225
961
536
1.500
5.353
610
270
7.240.774

7.306.433
0
36.278
4.190
2.100
1.275
1.041
577
0
5.353
610
270
7.358.127

2021

2022

2023

2024

2025

100.390
3.500
103.890

73.843
3.500
77.343

73.832
3.500
77.332

73.933
3.500
77.433

69.175
0
69.175

Totaal Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Stand voor nota van wijziging
Multiproblematiek Landelijk
Hoogwaardige Dienstverlening
Ambtelijk Vakmanschap
Staat van de Uitvoering
Leiderschap, diversiteit en inclusie
Ondersteuning melders misstanden
Bevorderen veilig werk- en meldklimaat
Multiproblematiek Landelijk
Hoogwaardige Dienstverlening
Ambtelijk Vakmanschap
Leiderschap, diversiteit en inclusie
Stand na nota van wijziging
Tabel 3 Meerjarige doorwerking uitgaven (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

1

Openbaar bestuur en democratie
Stand vóór nota van wijziging
Multiproblematiek Landelijk
Stand na nota van wijziging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 VII, nr. 4

4

Art.

Omschrijving

2

3

4

5

6

7

9

10

11

12

13

2021

2022

2023

2024

2025

Nationale veiligheid
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

318.164
318.164

318.025
318.025

318.866
318.866

318.006
318.006

317.953
317.953

Woningmarkt
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

5.517.164
5.517.164

4.631.727
4.631.727

4.666.830
4.666.830

4.806.193
4.806.193

4.947.391
4.947.391

Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

537.953
537.953

348.752
348.752

241.411
241.411

210.339
210.339

226.015
226.015

Ruimtelijke ordening en omgevingswet
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

113.386
113.386

82.585
82.585

77.805
77.805

76.231
76.231

75.239
75.239

Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
Stand vóór nota van wijziging
Hoogwaardige Dienstverlening
Stand na nota van wijziging

180.153
7.807
187.960

172.309
42.638
214.947

114.048
37.976
152.024

108.499
36.627
145.126

110.530
36.278
146.808

Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
Stand vóór nota van wijziging
Ambtelijk Vakmanschap
Staat van de Uitvoering
Leiderschap, diversiteit en inclusie
Ondersteuning melders misstanden
Bevorderen veilig werk- en meldklimaat
Stand na nota van wijziging

92.333
4.619
2.400
1.400
133
189
101.074

179.094
4.786
2.600
1.725
1.454
1.141
190.800

177.880
4.436
2.300
1.175
1.504
762
188.057

152.741
4.190
2.200
1.225
961
536
161.853

152.511
4.190
2.100
1.275
1.041
577
161.694

Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

178.532
178.532

134.203
134.203

134.291
134.291

134.436
134.436

134.545
134.545

Groningen versterken en perspectief
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

979.123
979.123

785.712
785.712

774.048
774.048

763.680
763.680

757.280
757.280

Centraal apparaat
Stand vóór nota van wijziging
Multiproblematiek Landelijk
Hoogwaardige Dienstverlening
Ambtelijk Vakmanschap
Leiderschap, diversiteit en inclusie
Stand na nota van wijziging

619.275
1.500
3.573
881
270
625.499

521.542
1.500
5.712
814
270
529.838

513.467
1.500
5.353
764
270
521.354

511.818
1.500
5.353
610
270
519.551

497.542
0
5.353
610
270
503.775

Algemeen
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

30.172
30.172

171.433
171.433

81.058
81.058

11.088
11.088

10.973
10.973

Nog onverdeeld
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

57.728
57.728

40.310
40.310

33.359
33.359

29.951
29.951

29.739
29.739

8.724.373
3.500
7.807
4.619
2.400
1.400
133
189
1.500
3.573
881
270
8.750.645

7.459.535
3.500
42.638
4.786
2.600
1.725
1.454
1.141
1.500
5.712
814
270
7.525.675

7.206.895
3.500
37.976
4.436
2.300
1.175
1.504
762
1.500
5.353
764
270
7.266.435

7.196.915
3.500
36.627
4.190
2.200
1.225
961
536
1.500
5.353
610
270
7.253.887

7.328.893
0
36.278
4.190
2.100
1.275
1.041
577
0
5.353
610
270
7.380.587

Totaal Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Stand voor nota van wijziging
Multiproblematiek Landelijk
Hoogwaardige Dienstverlening
Ambtelijk Vakmanschap
Staat van de Uitvoering
Leiderschap, diversiteit en inclusie
Ondersteuning melders misstanden
Bevorderen veilig werk- en meldklimaat
Multiproblematiek Landelijk
Hoogwaardige Dienstverlening
Ambtelijk Vakmanschap
Leiderschap, diversiteit en inclusie
Stand na nota van wijziging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 VII, nr. 4

5

Tabel 4 Meerjarige doorwerking ontvangsten (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

1

2

3

4

5

6

7

9

10

11

12

13

2021

2022

2023

2024

2025

Openbaar bestuur en democratie
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

24.765
24.765

24.765
24.765

24.765
24.765

24.765
24.765

24.765
24.765

Nationale veiligheid
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

14.714
14.714

14.714
14.714

14.714
14.714

14.714
14.714

14.714
14.714

Woningmarkt
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

355.904
355.904

354.100
354.100

358.900
358.900

346.000
346.000

339.800
339.800

91
91

91
91

91
91

91
91

91
91

Ruimtelijke ordening en omgevingswet
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

3.919
3.919

3.824
3.824

3.824
3.824

3.824
3.824

3.824
3.824

Overheidsdienstverlening en informatiesamenleving
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

6.837
6.837

448
448

423
423

423
423

423
423

64
64

64
64

64
64

64
64

64
64

Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

145.615
145.615

120.282
120.282

120.282
120.282

102.984
102.984

102.984
102.984

Groningen versterken en perspectief
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

362.823
362.823

490.000
490.000

661.000
661.000

661.000
661.000

661.000
661.000

Centraal apparaat
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

170.437
170.437

88.876
88.876

108.876
108.876

108.876
108.876

108.876
108.876

Algemeen
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

34.580
34.580

0
0

0
0

0
0

0
0

Nog onverdeeld
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

1.119.749
1.119.749

1.097.164
1.097.164

1.292.939
1.292.939

1.262.741
1.262.741

1.256.541
1.256.541

Energietransitie gebouwde omgeving en bouwkwaliteit
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

Werkgevers- en bedrijfsvoeringsbeleid
Stand vóór nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

Totaal Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Stand voor nota van wijziging
Stand na nota van wijziging

Gegeven
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 850 VII, nr. 4

6