Tweede Kamer der Staten Generaa!

2

Vergaderjaar 1992-1993

22 594 (21 434)

Regeling van het solidariteitsfonds

Nr. 8

MEMORIE VAN ANTWOORD, TEVENS NOTA NAAR
AANLEIDING VAN HET VERSLAG VAN DE STATEN VAN DE
NEDERLANDSE ANTILLEN EN VAN HET VERSLAG VAN DE
STATEN VAN ARUBA

Ontvangen 18 december 1992
1. Algemeen

Van de opmerkingen naar aanleiding van het voorstel van rijkswet tot
instelling van het solidariteitsfonds heb ik met belangstelling kennisge–
nomen. Deze memorie van antwoord wordt tegelijk met de memorie van
antwoord ter zake van het voorstel van rijkswet tot wijziging van het
Statuut aan de Tweede Kamer aangeboden. Beide voorstellen van
rijkswet kunnen zo in onderlinge samenhang worden behandeld. Door
diverse fracties is daarop bij verschillende gelegenheden aangedrongen.
De fractie van de VVD heeft haar oordeel over dit wetsvoorstel zelfs voor
een groot deel opgeschort in afwachting van het antwoord van de
regering op de vragen in het voorlopig verslag ter zake van het andere
voorsteï van rijkswet.
Daarbij past echter de kanttekening dat de procedures niet geheel
gelijk kunnen lopen. Er bestaan immers verschillen in die procedure die
in het oog moeten worden gehouden. Het onderhavige voorstel van
rijkset verloopt volgens de normale rijkswetprocedure, zoals neergelegd
in de artikelen 15 en volgende van het Statuut. De rijkswet wijziging
Statuut kent echter een zwaardere procedure. Na de normale rijkswet–
procedure moeten, op grond van artikel van artikel 55 Statuut, de Neder–
landse Antillen en Aruba het voorstel nog bij landsverordening
aanvaarden. De Staten van de Nederlandse Antillen en van Aruba kunnen
daarbij echter geen wijzigingen aanbrengen in het voorstel zelf. De
mogelijkheden om wijzigingen in het ontwerp voor te stellen hebben zij
bij de behandeling in de Tweede Kamer, waar zij immers, met bijzondere
gedelegeerden, aan de beraadslagingen over ontwerpen van rijkswet
kunnen deelnemen.
Tenslotte merk ik in dit verband nog op dat de nu voorliggende tekst
van het voorstel van rijkswet met de memorie van toelichting het
resultaat is van overleg met de regeringen van de Nederlandse Antillen
en Aruba. Tussen de drie regeringen bestaat overeenstemming over deze
teksten.

210575F
ISSN 0921 7371
Sdu Uitgeverij Plantijnstraat
's Gravenhage 1993

Tweede Kamer, vergaderjaar 1992-1993, 22 594 (21 434), nr. 8

2. Geschiedenis van het solidariteitsfonds
De leden van de CDA-fractie konden zich in hoofdlijnen met het
voorstel van rijkswet verenigen. Niettemin hadden zij het gevoel dat de
formeel-juridische invalshoek grotere aandacht had gekregen dan de
politieke. Er was naar hun mening maar één reden waarom in 1983 de
solidariteitsconstructie is bedacht en dat was omdat Aruba via een
tussenweg in 1996 onafhankelijk zou worden en het niet juist werd
geacht dat alleen Curapao de lasten van de minder draagkrachtige
eilanden zou moeten dragen. Zij hebben slechts met grote tegenzin
aanvaard dat Nederland op grond van de toen gemaakte afspraken ook
een deel van die lasten zou moeten betalen. De redegeving voor de
minderheidsposities van Aruba en Nederland in de memorie van
toelichting deelden deze leden niet. Zij vroegen voorts hoe het overleg
over de jaarlijkse bijdrage op basis van de informele regeling de
afgelopen jaren is verlopen.
De leden van de VVD-fractie vroegen nadere cijfermatige gegevens
over het solidariteitsfonds van 1986 af en over de financiële situatie van
de ontvangende eilanden en, ter vergelijking, van de eilandgebieden
Curapao en Sint Maarten.
Het lid van de RPF-fractie vroeg waarom het fonds niet eerder bij wet
was geformaliseerd.
Het uittreden van Aruba uit het Nederlands-Antilliaanse staatsverband
bracht de noodzaak met zich een oplossmg te zoeken voor het daardoor
verminderen van de financiële mogelijkheden van het land de Neder–
landse Antillen bij het ondersteunen van de minder draagkrachtige
eilanden. Bij het bepalen van de aandelen die de drie donoren de Neder–
landse Antillen (alleen het land is dus donor) en Nederland voor hun
rekening zouden nemen werd ervan uitgegaan dat de Nederlandse
Antillen als meest betrokkene en als beheerder van het fonds in elk geval
meer dan de helft zou bijdragen en Nederland het kleinste aandeel zou
leveren. Dat was de basis van de uiteindelijke 55-25-20 verdeling. De
mogelijkheid van een inbreuk op de autonomie - bij begrotingssteun
moeilijk te vermijden - werd door de duidelijke minderheidsposities van
Aruba en Nederland zo klein mogelijk gehouden. Deze verdeling was
overigens - het lijkt nuttig dat in dit verband nog eens te benadrukken het resultaat van moeizame onderhandelingen tussen de donoren en
heeft dus ook het karakter van een politiek compromis. Niet ontkend kan
worden dat het lang - te lang - heeft geduurd voor het onderhavige
voorstel van rijkswet naar de parlementen kon worden gestuurd. Dat is
een gevolg van het feit dat aanvankelijk geen overeenstemming kon
worden bereikt over de concrete inhoud van een voorstel van rijkswet.
Over de jaarlijkse bijdragen aan het solidariteitsfonds is de afgelopen
jaren geen officieel overleg gevoerd. Op basis van de informele regeling,
die ook de nu in het voorstel van rijkswet neergelegde verdeelsleutel
omvat, maken de donoren jaarlijks hun bijdragen over aan de minister
van Financiën van de Nederlandse Antillen.
De omvang van het solidariteitsfonds is indertijd vastgesteld op
NAf 21,8 mln. De bijdragen van de Nederlandse Antillen en Nederland
hieraan bedroegen van 1986 af conform de afspraken respectievelijk
NAf 11 990 000 (55%) en NAf 4 360 000 (20%). De bijdrage van Aruba
is door de regering van dat land gemaximeerd op 1,5% van de begrote
overheidsinkomsten in het betreffende jaar. Nederland vult deze bijdrage
aan tot de overeengekomen Arubaanse bijdrage van NAf 5 450 000 (25%
van het solidariteitsfonds). De Arubaanse bijdrage en de aanvulling van
Nederland daarop bedroegen van 1986 af:

Tweede Kamer, vergaderjaar 1992-1993, 22 594 (21 434), nr. 8

1986: NAf 3,6 mln. respectievelijk NAf 2,0 mln.
1987: NAf 3,4 mln. respectievelijk NAf 1,6 mln.
1988: NAf 3,6 mln. respectievelijk NAf 1,9 mln.
1989: NAf 3,6 mln. respectievelijk NAf 1,9 mln.
1990: NAf 3,8 mln. respectievelijk NAf 1,4 mln.
1991: NAf 4,4 mln. respectievelijk NAf 1,3 mln.
Over deze periode is de gemiddelde jaarlijkse Arubaanse bijdrage
(inclusief Nederlandse aanvulling) afgerond NAf 5 450 000. Zonder
Nederlandse aanvulling bedroeg de bijdrage van Aruba gemiddeld
NAf 3,8 mln. per jaar (17,4% van het solidariteitsfonds). Voor een
verdere beschouwing over het Arubaanse aandeel verwijs ik naar de
volgende paragraaf.
Het land de Nederlandse Antillen en de eilandgebieden Curagao,
Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba kampen allen met begro–
tingstekorten. In 1992 bedragen deze respectievelijk NAf 18,7 mln.,
NAf 165 mln., NAf 19,3 mln., NAf 11,5 mln., NAf 1,8 mln. en NAf 4,3
mln. Deze begrotingstekorten (in totaal NAf 220,5 mln.) zijn inclusief de
gevolgen van de recente salarisverhogingen voor ambtenaren.
De schuldposities (per31 december 1991) bedragen voor het land en
de eilandgebieden respectievelijk NAf 900 mln., NAf 1 400 mln., NAf 50
mln., NAf 45 mln., NAf 3,3 mln. en NAf 3,6 mln. (totaal circa NAf 2,4
mld.).
De begrotingen voor 1992 zijn door het land en alle eilandgebieden
behalve Sint Maarten formeel vastgelegd. De rekeningen tot en met
1990 zijn voor het land en alle eilandgebieden vastgesteld. De
rekeningen over 1991 zijn in voorbereiding. Een boekjaar in de Neder–
landse Antillen loopt overigens tot en met 31 juli van het volgend jaar.
Het beheer van de huidige geldstroom in het kader van het solidari–
teitsfonds is ondanks de vastgestelde begrotingen en de opstelling van
jaarrekeningen nog niet optimaal, omdat een deugdelijke accountants–
controle in de praktijk ontbreekt. De Antilliaanse regering heeft thans
hoge prioriteit gegeven aan de totstandkoming van een dergelijke
deugdelijke controle. Hiertoe zullen de landsaccountantsdienst en die van
het eilandgebied Curacao samen opgaan in een stichting. Ook zal, mede
met Nederlandse hulp, voor een adequate personele bezetting van deze
stichting worden zorggedragen.
3. Verdeling der lasten tussen de donoren van het solidariteits–
fonds
De leden van de fracties van het CDA, de PvdA, de VVD, D66, het GPV
en de RPF stelden vragen over de in het voorstel van rijkswet neerge–
legde verdeling tussen de donoren en de mogelijke afwijking van die
verdeling. Daarbij kwam in het bijzonder de 1,5%-limiet voor de
Arubaanse bijdrage aan het solidariteitsfonds aan de orde.
De Staten van de Nederlandse Antillen waren van mening dat dat land
niet of in veel mindere mate aan het solidariteitsfonds zou behoren bij te
dragen, vooral gelet op de omstandigheid dat de kleinere eilanden een
voortdurend beroep doen op technische en administratieve assistentie
van Curapao. In natura wordt zo al in voldoende mate bijgedragen aan
het solidariteitsfonds. Reeds daarom zouden de Nederlandse Antillen een
rechtvaardiger lastenverdeling verdienen.
De Staten van Aruba zagen in de behandeling van het voorstel van
rijkswet aanleiding het Arubaanse standpunt, dat inhoudt dat de
Arubaanse bijdrage 25% van de inbreng van het fonds bedraagt met een
plafond van 1,5% van de Arubaanse inkomstenbegroting, te
benadrukken. Zij achtten de huidige verdeling overigens niet realistisch

Tweede Kamer, vergaderjaar 1992-1993, 22 594 (21 434), nr. 8

en waren van mening dat Nederland een hoger percentage zou moeten
bijdragen in het solidariteitsfonds. Met het bij algemene maatregel van
bestuur opleggen van hogere bedragen of hogere percentages zouden zij
niet kunnen instemmen.
Zoals in de vorige paragraaf is uiteengezet, is de 55-25-20 verdeling,
samen met de 1,5%-limiet ten aanzien van de Arubaanse bijdrage, het
resultaat van een compromis tussen de drie betrokken regeringen
waaraan een aantal overwegingen ten grondslag lag. De verdeling krijgt
nu een wettelijke basis in het onderhavige voorstel van rijkswet. De
1,5%-limiet is opgenomen in de memorie van toelichting. Uit het feit dat
de verdeling in deze vorm is opgenomen mag worden afgeleid dat
daarover tussen de drie regeringen overeenstemming bestaat. Toekom–
stige economische ontwikkelingen op de ontvangende eilandgebieden
kunnen uiteraard hun invloed hebben, echter alleen op de omvang van
het solidariteitsfonds en niet op de verdeling tussen de donoren.
Ten aanzien van de in het wetsvoorstel neergelegde mogelijkheid tot
afwijking van de vaste verdeling merk ik het volgende op. De 55-25-20
verdeling is uitgangspunt voor de verdeling van de lasten tussen de
donoren. Dat is dus de normale situatie, zoals die ook sinds 1986 in de
praktijk geweest is toen het solidariteitsfonds nog per jaar op ad-hoc
basis werd geregeld. Het is voorstelbaar dat incidentele ontwikkelingen
of situaties de aanleiding kunnen vormen voor een noodzakelijke
afwijking van de vaste verdeling. Daarbij gaat het echter om uitzonde–
ringen.
Dergelijke afwijkingen kunnen slechts worden aangebracht in overeen–
stemming tussen de donoren. Ik ben bereid de Kamer te informeren over
dergelijke afwijkingen, als daarover inderdaad overeenstemming is
bereikt, onder mededeling van de redenen die daartoe hebben geleid De
Kamer kan dan desgewenst een oordeel geven alvorens die afwijkende
verdeling effect krijgt. Het opnemen van een mogelijkheid tot afwijking
van de vaste verdeling acht ik echter gewenst omdat zo over een flexibel
instrument kan worden beschikt. Daarbij is tijdens het overleg tussen de
regeringen de praktische afspraak gemaakt dat een eventuele wijziging
van de percentages niet ten nadele zou kunnen strekken van de Neder–
landse Antillen en Aruba. De reden voor deze afspraak is dat Nederland
anders de theoretische mogelijkheid zou hebben de percentages vrijwel
eenzijdig te wijzigen. Bij gebrek aan overeenstemming wordt de
verdeling immers vastgesteld bij algemene maatregel van rijksbestuur.
Dat betekent dus wel dat afwijking alleen ten nadele van Nederland kan
geschieden. Daar staat echter tegenover dat dat niet zonder Nederlandse
instemming mogelijk is.
Het in de memorie van toelichting regelen van de 1,5%-limiet ten
aanzien van de Arubaanse bijdrage riep vragen op. Ik ben mij ervan
bewust dat Aruba op die manier in bepaalde mate afdoet aan de solida–
riteit met de minder draagkrachtige eilanden waartoe dat land zich op de
RTC van 1983 had verbonden en die ook noodzakelijk was in het licht
van de financiële gevolgen van het uittreden van Aruba met name voor
Curapao dat nu vrijwel alleen de, eerder met Aruba gedeelde, lasten voor
de betreffende eilanden moest dragen. In de desbetreffende
RTC-conclusie was echter voorzien in nader overleg over de exacte
vormgeving van het daar afgesproken solidariteitsfonds. De verdeling
van de lasten over de donoren maakte een onderdeel uit van dat overleg.
Zoals bekend heeft dat overleg nu pas geleid tot een voorstel voor de
afgesproken wettelijke regeling van het fonds. Er is nu overeenstemming
tussen de drie regeringen over de bepaling van de hoogte van de
Arubaanse bijdrage. De 1,5%-limiet zal niet in de rijkswet zelf worden
opgenomen, maar heeft een plaats gekregen in de memorie van
toelichting. Het moet mij overigens van het hart dat het, achteraf gezien,

Tweede Kamer, vergaderjaar 1992-1993, 22 594 (21 434), nr. 8

om een toch wat onwezenlijke discussie ging. in de praktijk maakte het
immers geen verschil of de limiet van 1,5% nu wel of niet gehanteerd zou
worden, omdat het eventueel daardoor ontbrekende deel van het fonds
dat door Nederland zou moeten worden aangevuld ten laste werd
gebracht van de gelden die op de begroting van het Kabinet voor Neder–
lands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken voor Aruba waren gereserveerd.
Daarnaast is het zo dat de 1,5%-limiet langzamerhand haar praktische
betekenis verliest ten gevolge van de ontwikkeling van de Arubaanse
inkomstenbegroting, omdat 1,5% van die begroting de Arubaanse
bijdrage van 25% binnenkort zal overtreffen. Op de in maart 1993 te
houden toekomstconferentie zal overigens, zoals afgesproken op het
Koninkrijksoverleg van 28 september jl., een open discussie plaatsvinden
over begrenzing van bijdragen aan het solidariteitsfonds.
Vanuit historisch oogpunt kan echter wel enig begrip voor de
Arubaanse opstelling worden opgebracht. De afspraken over de
verdeling van de bijdragen aan het solidariteitsfonds werden gemaakt ten
tijde van het ingaan van de status aparte, op een moment dat de
Arubaanse economie er bepaald niet goed voorstond door de sluiting van
de LAGO-raffinaderij. Het gaat nu beter met Aruba, maar de economie
blijft kwetsbaar zoals op dit moment blijkt uit de problemen ten aanzien
van de hotelgaranties. Een onzeker beslag op de inkomsten van de
Arubaanse overheid is in dergelijke omstandigheden ongewenst.
Daarnaast wil Aruba door de hoogte van de bijdrage niet afhankelijk te
maken van externe factoren voorkomen dat dat land teveel bemoeienis
zou krijgen met de interne aangelegenheden van de ontvangende
eilanden. De nieuwe rijkswet bevat echter naar mijn oordeel de in dit
verband noodzakelijke voorzieningen ter voorkoming van onzekerheid
over toekomstige bijdragen, zowel ten aanzien van de Nederlandse
Antillen als van Aruba.
De positie van Sint Maarten in het kader van het solidariteitsfonds riep
vragen op van de leden van de fracties van het CDA, de VVD, de SGP en
de RPF.
Zoals bekend is de situatie op Sint Maarten zorgwekkend, zowel op
bestuurlijk als op financieel gebied. Hoe groot de mogelijkheden van het
eilandgebied in beginsel ook zijn om in de eigen financiële behoeften te
voorzien, de realiteit is dat daarvan in de huidige omstandigheden
voorlopig geen sprake zal kunnen zijn. Het is dan ook een illusie te veron–
derstellen dat Sint Maarten een realistische en verantwoorde begroting
zou kunnen opstellen die niet met een nadelig saldo sluit. Daarom kan
zeker de vraag worden gesteld of Sint Maarten niet ook als ontvangend
eilandgebied in de onderhavige wet zou moeten worden opgenomen. Dat
zou echter omvang en doelstelling van het solidariteitsfonds verre te
boven gaan gezien de gebleken aard en grootte, maar, naar te hopen is,
ook de tijdelijkheid van de financiële problemen van het eiland. Het fonds
is immers bedoeld voor het opvangen van structurele tekorten, tekorten
die inherent zijn aan de geringe omvang en mogelijkheden van de minder
draagkrachtige eilanden. Daarvan is op Sint Maarten geen sprake. Zoals
hierboven aangegeven heeft dat eiland wel degelijk voldoende financiële
mogelijkheden. Bovendien vereist de omvang van de problemen een
afzonderlijke, planmatige aanpak die buiten dit kader valt. In het kader
van de komende financiële herstructurering heb ik mij bereid verklaard
begrotingssteun te verstrekken aan de Nederlandse Antillen als geheel
op voorwaarde dat er op basis van goede plannen, geconcretiseerd in
vastgestelde regelgeving, een reëel uitzicht bestaat dat binnen vijf jaar
een evenwicht op de diverse overheidsbegrotingen wordt bereikt. Dat
betekent dat ook Sint Maarten in aanmerking komt voor deze steun,
indien ook door dit eilandgebied een krachtig saneringsbeleid met
betrekking tot de overheidsfinanciën is vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 1992-1993, 22 594 (21 434), nr. 8

4. Opportuniteit van een wettelijke regeling
De leden van de PvdA-fractie vroegen zich af of het wenselijk is op dit
moment de tot nu toe gepraktiseerde regeling vast te leggen in een
rijkswet gezien de te verwachten ontwikkelingen in de verhoudingen
tussen de landen van het Koninkrijk en omdat tijdens de recente bespre–
kingen in het kader van het Contactplan gebleken was dat hierover geen
eenstemmigheid bestond tussen de parlementariërs van Nederland, de
Nederlandse Antillen en Aruba.
De leden van de fractie van het GPV vroegen of niet eerst de staat–
kundige meningsverschillen tussen de eilandgebieden en Nederland
moesten worden opgelost, omdat zij vreesden dat het fonds anders niet
naar behoren zou kunnen functioneren.
De leden van de fractie van D66 benadrukten de noodzaak nu op zo
kort mogelijke termijn tot een wettelijke regeling te komen.
Ik ben van mening dat het wel degelijk gewenst is dat nu eindelijk,
bijna tien jaar na de daartoe gemaakte afspraken, een wettelijke regeling
van het solidariteitsfonds tot stand komt. De betrokken eilandgebieden,
Bonaire, Saba en Sint Eustatius, hebben daarop ook voortdurend aange–
drongen, omdat zij aan een wettelijk geregeld fonds meer zekerheid
ontlenen dan een een jaarlijkse ad-hoc regeling. Die wenselijkheid wordt
niet minder door de overweging dat zo'n regeling wijzigingen zou
behoeven ten gevolge van een mogelijke herstructurering van de Neder–
landse Antillen of van een evaluatie van het functioneren van deze wet.
Het lijkt mij volstrekt logisch en ook noodzakelijk dat de werking van
wetten in de praktijk getoetst wordt en dat op grond daarvan zo nodig
wijzigingen ter verbetering worden aangebracht. Een afzonderlijke
evaluatiebepaling, zoals de fractie van het GPV suggereert, acht de
regering dan ook niet nodig. Het is voorts gewenst te wachten op een
eventuele staatkundige herstructurering. Het is in zo'n geval dan nog
maar de vraag of die zodanig in de huidige verhoudingen ingrijpt dat de
onderhavige regeling daardoor zou moeten worden veranderd en, indien
dat wel het geval is, lijkt het niet bezwaarlijk of onoverkomenlijk dat op
dat moment te constateren en daaruit conclusies te trekken die leiden tot
een wijziging in de huidige regeling.
5. De uitvoering van de wet
De leden van de fracties van het CDA, de PvdA, de VVD, het SGP en
de RPF stelden vragen over de wijze waarop het solidariteitsfonds in de
praktijk zou functioneren. Met name stelden zij aan de orde het toezicht
door de donoren en mogelijke problemen bij de bepaling van de omvang
van het fonds en de verdeling van de gelden over de eilanden.
De praktische uitvoering van de rijkswet solidariteitsfonds zal in grote
lijnen lopen volgens de systematiek zoals die is neergelegd in artikel 110
van de E.R.N.A., waarvan de tekst is gevoegd bij de memorie van
toelichting. Het belangrijkste verschil is dat de minister van Financiën van
de Nederlandse Antillen niet alléén een eventueel nadelig saldo op de
begrotingen van de ontvangende eilandgebieden vaststelt, maar dat dat
gebeurt in overeenstemming met de minister van Financiën van Aruba en
de minister voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken, dus door
de drie donoren. Dat vereist uiteraard een goed inzicht in de financiële
positie van deze eilandgebieden. Er dienen dus begrotingen beschikbaar
te zijn die een dergelijk inzicht geven. Het is daarom van belang in dit
verband te vermelden dat ook langs andere wegen inspanningen worden
verricht om de financiële situatie van de eilanden op orde te brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 1992-1993, 22 594 (21 434), nr. 8

Daartoe dient bij voorbeeld de inschakeling van VB-accountants. Zo kan
meer duidelijkheid worden verkregen over de financiële positie en
mogelijkheden van deze eilandgebieden. Met name kan worden gewezen
op het project dubbel boekhouden dat zal moeten leiden tot een verant–
woorde financiële administratie. Een op ieder moment inzichtelijke
begrotingsuitvoering wordt daardoor mogelijk. Meer in het algemeen
zullen de inspanningen op het gebied van de versterking van het bestuur
geleidelijk de voorwaarden moeten scheppen waardoor de overheden
van de eilandgebieden beter in staat zullen zijn hun bestuurstaken
adequaat uit te voeren.
Het beheer van het fonds is opgedragen aan de minister van Financiën
van de Nederlandse Antillen die tevens de betalingen verricht. Hij is dan
ook in eerste instantie verantwoordelijk voor het toezicht op een goede
uitvoering. Dat past ook bij de totale verantwoordelijkheid die de Antilli–
aanse regering heeft voor de eilandgebieden en die zij ook bereid is op
zich te nemen. Naar mijn oordeel zou het toezicht zich in normale
omstandigheden daartoe kunnen beperken. Het lijkt mij wenselijk dat de
twee andere donoren zich niet al te nadrukkelijk met de dagelijkse gang
van zaken inlaten. De eigen verantwoordelijkheid van de eilandgebieden
en de Antilliaanse regering dient zoveel mogelijk in stand te blijven. De
rol van Nederland en Aruba blijft dan in hoofdzaak beperkt tot het
overleg over de vaststelling van de nadelige saldi op de eilandsbegro–
tingen en het eventueel entameren van recht– en doelmatigheidsonder–
zoeken ten aanzien van de begrotingsuitvoering. Dat laatste moet
worden beschouwd als een bijzonder instrument dat normaal gesproken
niet zal behoeven te worden gehanteerd. Het gaat immers bij uitkeringen
uit het solidariteitsfonds niet om doeluitkeringen maar om algemene
begrotingssteun en het is dan ook niet mogelijk deze uitkeringen bij de
uitvoering van de begrotingen te onderscheiden van de overige begro–
tingsmiddelen. Ook op de jaarrekeningen kan een dergelijk onderscheid
niet worden gemaakt. Ter vergelijking kan worden gewezen op de
situatie bij gemeenten. Ook daar is het niet mogelijk op de jaarreke–
ningen te onderscheiden of uitgaven zijn gedaan met gelden afkomstig
uit de zelf geheven belastingen of met gelden uit het gemeentefonds.
Het toezicht op de juiste besteding van de middelen uit het solidariteits–
fonds valt daarom samen met het normale toezicht. Dat betekent dus dat
in beginsel de jaarrekeningen onderworpen zijn aan accountantscontrole
en aan onderzoek door de Algemene Rekenkamer van de Nederlandse
Antillen.
Artikelen
Artikel 1
De leden van de fractie van het CDA vroegen waarom hier wordt
gesproken van «onze» minister van Financiën van de Nederlandse
Antillen.
Deze term verwijst naar de Koning die hoofd is van de regering van het
Koninkrijk én van de regeringen van de drie landen. In de Nederlandse
Antillen en Aruba wordt hij als hoofd van de regering van het land verte–
genwoordigd door de Gouverneur.
Een ander voorbeeld van deze terminologie kan worden gevonden in
artikel 7, tweede lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap. Daar
wordt gesproken over «Onze Minister van Justitie van de Nederlandse
Antillen».

Tweede Kamer, vergaderjaar 1992-1993, 22 594 (21 434), nr. 8

Artikel 8
De leden van de CDA-fractie vroegen informatie over het tijdstip
waarop de bijdragen worden overgemaakt. Voorts vroegen zij wat er zou
moeten gebeuren indien een donor niet aan zijn verplichtingen zou
voldoen.
De leden van de VVD-fractie achtten de in dit artikel gegeven delega–
tiemogelijkheid te onbepaald.
Ik ben van mening dat de in het algemeen technische aspecten die hier
aan de orde zijn het best in lagere regelgeving kunnen worden geregeld.
Dat schept de nodige flexibiliteit als de uitvoering dat noodzakelijk
maakt. Over de tijdstippen waarop de bijdragen aan de eilanden worden
overgemaakt moet nog overleg worden gevoerd tussen de drie landen.
De regering denkt op dit moment aan overmaking per kwartaal, of
wellicht per maand. Dat zijn betalingsritmes waarop de eilandgebieden
hun betalingsverplichtingen goed kunnen afstemmen. Eenmaal per jaar
lijkt haar een te lange periode in het licht van alle ontwikkelingen die zich
dan voor kunnen doen.
De regering gaat ervan uit dat de drie regeringen de afspraken ter zake
van de vullmg van het solidariteitfonds zullen nakomen. Zij heeft geen
enkele reden te veronderstellen dat dat niet zou gebeuren.
Artikel 9
De leden van de fractie van het CDA vroegen naar het tijdstip waarop
de wet in werking zal treden.
Indien de behandeling door alle betrokkenen voortvarend wordt voort–
gezet is het wellicht mogelijk dat de wet met ingang van het begro–
tingsjaar 1994 in werking treedt. De regering zal van haar kant al het
mogelijke doen die streefdatum te realiseren. Immers, hoe eerder de
financiën van de eilandgebieden in goede banen worden geleid, hoe
beter.
Uitgaande van invoering per 1994 betekent dat dus, wanneer gekeken
wordt naar de in artikel 4 neergelegde procedure, dat in dat geval de
desbetreffende begrotingen van de eilandgebieden uiterlijk op 1 mei
1993 aan de eilandsraden moeten worden aangeboden teneinde bij de
verdere procedure de hand te kunnen houden aan wat de rijkswet solida–
riteitsfonds ter zake bepaalt. De betrokken eilandgebieden zouden dus
geruime tijd tevoren in kennis moeten worden gesteld van de noodzaak
uiterlijk 1 mei 1993 een begroting in ontwerp aan de eilandsraad aan te
bieden.
De Minister voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken,
E. M. H. Hirsch Ballin

Tweede Kamer, vergaderjaar 1992-1993, 22 594 (21 434), nr. 8