Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1568
Vragen van het lid Verhoeven (D66) aan de ministers van Defensie, van
Justitie en Veiligheid, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, voor
Rechtsbescherming en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties over
grootschalige en onrechtmatige verzameling van data van burgers door de
krijgsmacht, de politie, de Belastingdienst, de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten en andere overheidsorganisaties. (ingezonden 15 januari
2021).
Mededeling van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), mede namens
de ministers van Defensie, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, voor
Rechtsbescherming en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
(ontvangen 5 februari 2021).
Vraag 1
Wat is uw mening over het feit dat het afgelopen jaar de overheid op grote
schaal niet voldoet aan de AVG of het Europees Verdrag voor de Rechten van
de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM) – met als voorbeeld de
dataverzameling op Nederlands grondgebied door LIMC bij Defensie, de
algoritmes in proeftuinen die gebruikt worden door de politie, persoonsgegevens van meer dan vier miljoen personen die in te zien zijn door duizenden
ambtenaren van het UWV, het Fraude Signaleringsysteem (FSV) van de
belastingdienst, het feit dat vrijwel alle politiesystemem niet voldoen aan de
AVG en informatieveiligheid, en onrechtmatige gegevensuitwisseling tussen
COA en politie?
Vraag 2
Geen van de 36 «mission critical»-systemen van de politie voldoet aan de
privacywetgeving. Ook blijkt geen enkel politiekorps te voldoen aan alle
gestelde eisen van de bescherming van gegevens van burgers. Sommige van
de gebruikte systemen van de politie verwerken zeer gevoelige informatie,
zoals over verdachten of kroongetuigen. Hoe is het mogelijk dat de politie
applicaties gebruikt waarvan de ontwikkeling al jaren stilstaat?
Vraag 3
Hoe rijmt u de achterstand van de digitale infrastructuur van de politie met
de regels rond privacy en informatiebeveiliging?

ah-tk-20202021-1568
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 4
Vindt u het niet zorgwekkend dat de politie niet kan voldoen aan alle eisen
rond privacy en informatiebeveiliging, zoals bewaartermijnen of toegang, met
de huidige verouderde systemen?
Vraag 5
Hoe kan het dat de politie jarenlang zelf de wet overtreedt, zonder dat er enig
vooruitzicht is op het herstellen van de huidige problemen?
Vraag 6
Bent u op deze risico’s aangesproken door de Autoriteit Persoonsgegevens?
Vraag 7
Ook is er sprake van grootschalige dataverzameling door de krijgsmacht, het
onderdeel LIMC. Op welke grond mag Defensie op zulke grote schaal data
van Nederlandse burgers verzamelen en bewaren?
Vraag 8
Wie is verantwoordelijk voor het toezicht voor het verzamelen van de data
door LIMC?
Vraag 9
Welke waarborgen gelden bij het verzamelen van deze data?
Vraag 10
Zijn er bewaartermijnen vastgelegd voor de verzamelde data?
Vraag 11
Is de grootschalige verzameling van data door LIMC een manier om toezicht
op het gebruik van gegevens (waaronder bulkdatasets), zoals vastgelegd in
de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, te omzeilen?
Vraag 12
Wat wordt verstaan onder «semi-openbare bronnen» waarvan LIMC
informatie verzameld? Kunnen hier voorbeelden van worden gegeven?
Vraag 13
Is er nog steeds sprake van het verzamelen van data op Nederlands
grondgebied door LIMC of door andere onderdelen van Defensie? Is het
programma nu definitief stopgezet? Zo nee, waarom niet?
Vraag 14
In september 2020 kwam de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten (CTIVD) met een kritisch rapport naar buiten over het
verzamelen en bewaren van gegevens. Kunt u toelichten hoe de CTIVD
oordeelt over de nieuwe tijdelijke maatregelen, genomen rondom de
verzameling en opslag van bulkdata?
Vraag 15
Bij de UWV bleken persoonsgegevens van miljoenen burgers in te zien door
duizenden medewerkers. Hoe is het mogelijk dat zo veel ambtenaren toegang
hebben tot gegevens van burgers die nu of in het verleden gebruik hebben
gemaakt van het UWV?
Vraag 16
Waarom behouden ambtenaren bij het UWV toegang tot persoonsgegevens
als zij deze gegevens niet nodig hebben voor hun werk?
Vraag 17
Klopt het dat wettelijke bewaartermijnen van persoonsgegevens niet worden
nageleefd? Hoe is dit mogelijk?
Vraag 18
Binnen welke termijn stelt u dat het Sonar systeem bij het UWV wel conform
de AVG werkt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 19
Gaat het UWV er in de toekomst voor zorgen dat persoonsgegevens van
oud-klanten niet langer zo maar toegankelijk zijn?
Vraag 20
Kunt u toelichten hoe het mogelijk was dat het Centraal Orgaan opvang
Asielzoekers (COA) structureel bijzondere persoonsgegevens zeven jaar
deelde met de politie, terwijl dit hoogstwaarschijnlijk niet was toegestaan?
Vraag 21
Kunt u onderbouwen waarom de politie structureel recht zou hebben op
bijzondere persoonsgegevens als deze «incidenteel relevant» zouden kunnen
zijn bij hun handhavingstaak?
Vraag 22
Acht u de bovenstaande grond voor het delen van gevoelige informatie, over
de gezondheid of religieuze achtergrond, niet veel te breed en een onnodige
inbreuk is op de persoonsgegevens van mensen die zich niet hebben
misdragen?
Vraag 23
Hoe gaat u ervoor zorgen dat onrechtmatig verzamelde data, zoals in de
voorbeelden hierboven naar voren komen, die breed gedeeld wordt via
samenwerkingsverbanden, zoals onder Wet Gegevensverwerking door
Samenwerkingsverbanden (WGS), niet gebruikt gaat worden in geautomatiseerde analyses of beslissingen? Op welke wijze gaat u de risico’s hierop
minimaliseren?
Vraag 24
Kunt u toelichten wat er gebeurt met gedeelde data die onrechtmatig blijkt te
zijn verkregen?
Vraag 25
In de hier boven geschetste kwesties komt naar voren dat het afgelopen jaar
overheidsinstanties, die zelf de wet moeten handhaven, de wet overtreden
door onrechtmatig data van burgers te verzamelen en te gebruiken. Hoe kan
het dat er niet gehandhaafd wordt op wetshandhavers die de wet overtreden?
Vraag 26
Hoe is de Minister voor Rechtsbescherming van plan om in de toekomst
soortgelijke overtredingen die hierboven zijn geschetst Rijksbreed te
voorkomen?
Vraag 27
Toont deze lange lijst van misstanden niet aan dat de Autoriteit Persoonsgegevens beschikking moet krijgen over meer middelen, zodat er adequaat
toezicht op naleving van privacywetgeving kan worden gehouden?
Vraag 28
Kunnen deze vragen ieder apart worden beantwoord?
Mededeling
Hierbij deel ik u mede namens de Minister van Defensie, de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Minister voor Rechtsbescherming en
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties dat de schriftelijke
vragen van het lid Verhoeven (D66), van uw Kamer aan de Minister van
Justitie en Veiligheid over grootschalige en onrechtmatige verzameling van
data van burgers door de krijgsmacht, de politie, de Belastingdienst, de
Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten en andere overheidsorganisaties.
(ingezonden 15 januari 2021) niet binnen de gebruikelijke termijn kunnen
worden beantwoord, aangezien nog niet alle benodigde informatie is
ontvangen.
Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3