Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

26 485

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Nr. 162

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 april 2013
Naar aanleiding van de VAO’s MVO en handelsmissies en exportpromotie
(27 maart 2013 (Handelingen II 2012/13, nr. 67)) geef ik u, ter volledigheid,
mijn advies inzake de moties van D66 en de SP over de MVO toezichthouder en van de PvdD en D66 over exportkredietverzekeringen hierbij
schriftelijk ter overweging.
Moties (Kamerstukken 26 485, nrs. 154 en 157) over de MVO toezichthouder (D66/SP)
In het kader van het Nationaal Actieplan voor de implementatie van de
Leidende Principes van de Verenigde Naties voor Bedrijfsleven en
Mensenrechten zal ik, voor de zomer onderzoek doen naar nut, noodzaak
en maximale effectiviteit van een eventuele MVO toezichthouder. Ik
verzoek de Kamer om de beide moties over dit onderwerp aan te houden
totdat de resultaten van dit onderzoek bekend zijn.
Motie (Kamerstuk 33 400 V, nr. 119) inzake Exportkredietverzekering
(PvDD/D66)
Het eerste deel van de motie over human rights due diligence van de
genoemde motie ondersteunt, zoals ik aangaf, staand beleid langs de
volgende lijnen: mede naar aanleiding van de uitkomsten van een
Amnesty rapport (2010) over exportkredietverzekeraars, hebben mensenrechten en de implementatie van de UN Guiding Principles (Ruggie) een
prominente plek gekregen in de herziening van het milieu en sociaal
beleid voor export credit agencies in 2012. De minister van Financiën
heeft de Kamer op 5 oktober 2012 in een brief geïnformeerd over de
nationale implementatie van deze beleidsvoornemens in een herzien
milieu en sociaal beleid voor de exportkredietverzekering. Daarmee is
human rights due diligence onderdeel geworden van de beoordeling en
wordt nu op projectniveau een beoordeling gemaakt van relevante
mensenrechten die mogelijk door toedoen van het project in het geding

kst-26485-162
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 26 485, nr. 162

1

zijn. Ik kom hierop terug in de bedrijfsleven-instrumentarium brief en het
nationaal actieplan voor mensenrechten en bedrijfsleven.
Naar aanleiding van het tweede deel van de genoemde motie over het
verbinden van voorwaarden aan projecten met negatieve effecten voor
duurzaamheid, mensenrechten en dierenwelzijn wil ik uw Kamer deze
passage op basis van onderstaande argumentatie ontraden.
We hebben een milieu en sociaal beleid voor de exportkredietverzekering,
waarin ook criteria voor beoordeling van projecten zijn opgenomen. Dit
beleid is gebaseerd op internationale afspraken, die in juni 2012 herzien
zijn met flinke inbreng vanuit Nederland. De minister van Financiën heeft
de kamer hierover op 5 oktober 2012 geïnformeerd (Kamerstuk 26 485, nr.
146).
Met dit beleid wordt geborgd dat de effecten van projecten per saldo
aanvaardbaar dienen te zijn. Atradius DSB voert een gedegen beoordeling
uit van milieu en sociale risico’s van projecten voordat zij een dekking
verstrekt. Er wordt in de beoordeling rekening gehouden met mitigerende
maatregelen voor mogelijke negatieve effecten. Alleen als er vooraf
sprake is van per saldo aanvaarbare risico’s van het project dan wordt er
een exportkredietverzekering verstrekt. Atradius DSB hanteert voor haar
beoordelingsproces van risico’s (de «due diligence») de zgn. Common
Approaches (zie www.oeso.org/tad/xcred/commonapproaches). Hierin zijn
tevens afspraken gemaakt inzake monitoring, rapportage en transparantie.
Dit houdt bijvoorbeeld in dat voorafgaand aan afgifte van de dekking de
categorie A projecten (die projecten met de grootste impact op het milieu
en sociale aspecten) op de website van Atradius DSB worden gepubliceerd. Belanghebbenden kunnen hier dan de relevante milieu en sociale
informatie opvragen. Het beleid voor exportkredietverzekering is
gebaseerd op internationale afspraken en overeenkomsten. In het
Nederlands beleid is daarom gekozen om meer projecten dan strikt
noodzakelijk volgens internationale afspraken aan een strenge selectie
vooraf te onderwerpen.
Waar de motie nu toe oproept is het stellen van extra voorwaarden,
monitoring en openbare rapportage tijdens de uitvoering van een project.
Dat tast het level playing field in vergelijking met andere landen aan.
Daarbij is de uitvoerbaarheid principieel een knelpunt. Door de aard van
de verzekering kan niet-naleving van gestelde voorwaarden óf pas worden
vastgesteld als de onderliggende verzekeringspolis al is afgewikkeld óf
zullen sancties de verkeerde partij treffen.
Ik geef u in overweging de motie toe te spitsen op het eerste deel. In dat
geval houd ik vast aan mijn advies van ondersteuning van beleid. Als het
tweede deel onderdeel blijft van de motie, ontraad ik de motie.
De minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 26 485, nr. 162

2