Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 247

Acute zorg

Nr. 224

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juni 2016
Op 19 mei jongstleden heeft TraumaNet AMC de «Brandbrief regionale
spoedzorg – de rek is eruit» gepubliceerd. Hierbij ontvangt u mijn reactie
op deze brief, zoals toegezegd tijdens het vragenuurtje op 24 mei
jongstleden en conform het verzoek van het lid Bruins Slot dat is gedaan
tijdens het ordedebat van 24 mei jongstleden.
Het signaal van Traumanet AMC dat SEH’s de patiëntenstroom niet
aankunnen neem ik zeer serieus. Iedereen die acute zorg nodig heeft moet
binnen redelijke tijd deze zorg kunnen krijgen. Patiënten moeten in
principe binnen 45 minuten na een melding op de spoedeisende hulp
kunnen zijn, en ter plekke binnen redelijke tijd kunnen worden behandeld.
Het mag niet zo zijn dat het regelmatig voorkomt dat patiënten uren op
spoedeisende zorg moeten wachten.
De toename van het aantal ouderen op de SEH was mij bekend, maar dat
geldt niet voor het signaal dat SEH’s in zijn algemeenheid de patiëntenstroom niet aankunnen en ook niet dat daarbij sprake zou zijn van een
landelijk beeld. Met name op SEH’s, waar patiënten met acute zorgvragen
komen, dient de zorgverlening soepel en snel te kunnen verlopen; ook
vanwege de hoge druk die dit type werk legt op het personeel dat met
hart en ziel, dag en nacht op een spoedeisende hulp werkt.
Na ontvangst van de brief van Traumanet AMC heb ik de briefschrijvers
uitgenodigd voor overleg. Dit overleg tussen artsen van het AMC en het
OLVG, medewerkers van Traumanet AMC en medewerkers van het
Ministerie van VWS heeft plaatsgevonden op donderdag 26 mei, op
locatie bij het AMC. Ik heb het zeer gewaardeerd dat dit gesprek op zo’n
korte termijn plaats kon vinden. Doel van dit eerste gesprek was met
name om nadere verheldering van de boodschap uit de brief te krijgen en
om de aard en intensiteit van de problematiek en de rollen en verantwoordelijkheden in de acute zorgketen in de regio Amsterdam te bespreken. Er
is ook een aantal afspraken gemaakt.

kst-29247-224
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 247, nr. 224

1

Tijdens het gesprek hebben de briefschrijvers aangegeven dat de
ziekenhuizen en meldkamers ambulancezorg sinds september 2012 via
een ICT-applicatie inzicht hebben in de capaciteit van de ziekenhuizen in
de regio. Ik vind het positief dat zij daardoor een goed inzicht hebben in
de locaties waar patiëntenstops zijn, als ook in de frequentie van het
aantal stops. Overigens hebben de auteurs hun definitie van een
patiëntenstop verhelderd. Een (tijdelijke) stop kan worden afgekondigd
voor de gehele SEH, maar ook bijvoorbeeld alleen voor de eerste harthulp
of de shockroom. Zij hechtten eraan te verduidelijken dat een «stop» niet
betekent dat de betreffende afdeling in absolute zin is gesloten voor
nieuwe patiënten; het is een signaal aan de ambulancedienst dat het erg
druk is op de betreffende afdeling en dat het beter is om naar een ander
ziekenhuis te rijden dat een paar minuten verder weg ligt, als de zorg daar
sneller kan worden verleend. Patiënten en ambulances zullen bij acute
nood altijd terecht kunnen op deze SEH’s. Dat neemt uiteraard niet weg
dat het onwenselijk is als SEH’s meer dan incidenteel met een zodanig
hoge druk te maken krijgen dat zij dergelijke stops moeten afkondigen.
De auteurs van de brief hebben als mogelijke oorzaken voor de toegenomen drukte op de SEH de toename van het aantal kwetsbare ouderen
dat langer thuis blijft wonen, maar ook meer in het algemeen een
toename van patiënten met meerdere aandoeningen en daarmee een
grotere zorgzwaarte genoemd, het in het algemeen verkorten van de
opnameduur, en een gebrek aan voldoende gekwalificeerd personeel. Zij
ervaren ook dat niet altijd sprake is van een soepele en snelle uitstroom
vanuit de SEH’s naar bijvoorbeeld opname in een ziekenhuis en naar
eerstelijns verblijf en verpleeghuizen. Uit het gesprek kwam naar voren
dat de oplossing voor dit probleem niet kan worden gevonden door het
aanpakken van één van de oorzaken. De gehele keten, van ambulancedienst, gemeente, wijkverpleegkundige en huisarts tot kortdurend
verblijfinstelling, ziekenhuis en langdurige zorginstelling moet worden
betrokken. Samen moet worden gezocht naar praktische oplossingen in
de regio.
Het is nog niet zo makkelijk om de hele keten gezamenlijk in beweging te
krijgen. Ik vind het positief dat TraumaNet AMC dit nu oppakt. Traumanet
AMC spreekt hier al regelmatig over met de partijen die onderdeel
uitmaken van het acute zorgnetwerk – naast de ziekenhuizen ook onder
meer de ambulancediensten, GGD en huisartsenposten – maar zal dit nu
uitbreiden met alle betrokken partijen uit de regio Amsterdam. Er zal op
korte termijn een ronde tafel overleg worden georganiseerd met alle
betrokken partners uit de keten. Tijdens dit overleg zullen de partijen
gezamenlijk inventariseren hoe zij elkaar (beter) kunnen helpen en tegen
welke problemen zij daarbij aanlopen. Bekeken zal worden in hoeverre
sprake is van praktische dan wel meer structurele problemen, wie welke
rol hierin heeft en hoe deze problemen kunnen worden opgelost. Het doel
van dit overleg is om goede samenwerkingsafspraken te maken, opdat de
zorg aansluit bij de behoeften van de patiënten. Het VWS Praktijkteam
Zorg op de juiste plek, dat is opgericht om regionale partijen die daarom
vragen te ondersteunen bij het maken van dergelijke samenwerkingsafspraken specifiek gericht op de overdracht van kwetsbare ouderen tussen
thuis, ziekenhuis en kortdurend verblijf instellingen, zal de partijen hierbij
ondersteunen.
Ook de zorgverzekeraars hebben aangegeven aan te sluiten bij dit overleg.
De belangrijkste zorgverzekeraar in de regio Amsterdam heeft mij
desgevraagd laten weten reeds samen met de zorgaanbieders en andere
betrokken partijen in overleg te zijn om een aantal van de genoemde
problemen op te lossen en de aansluiting tussen de partijen in de keten te
verbeteren. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de optimale inzet en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 247, nr. 224

2

afstemming tussen onder meer sociale wijkteams, wijkzorg, huisartsen en
ambulancezorg; specifieke aandacht voor kwetsbare ouderen, chronisch
zieken en GGZ; het versterken van de positie van de HAP en het ontlasten
van SEH’s; verbeterplannen met betrekking tot de spreiding en uitvoering
van ambulancezorg in de regio’s; en het verbeteren van de doorstroming
in de keten (van ziekenhuis naar langdurige zorg of huis). Mede naar
aanleiding van de brief van TraumaNet AMC zal de verzekeraar de
komende weken in gesprek met de relevante partijen bekijken op welke
van deze gebieden zij nog een versnelling kunnen aanbrengen.
Ook zijn en worden er door mij reeds verschillende maatregelen genomen
om de (keten)zorg voor kwetsbare ouderen te verbeteren. Zo heb ik een
subsidieregeling in het leven geroepen voor eerstelijns verblijf, en het
financieel kader daarvoor tot tweemaal toe verhoogd (tot € 180 miljoen in
2016) om te voorkomen dat er wachtlijsten voor deze zorg zouden
ontstaan. Per 2017 zal het eerstelijns verblijf onderdeel uitmaken van het
basispakket van de Zorgverzekeringswet; hierdoor komt er meer duidelijkheid voor patiënten en zorgverleners en sluit de zorg beter aan op de
individuele wensen van patiënten (Kamerstuk 34 104, nr. 125). Door een
goed functionerend eerstelijns verblijf kunnen mensen sneller uitstromen
uit de spoedeisende hulp. U ontvangt separaat een Kamerbrief met een
overzicht van alle veranderingen die zijn en worden doorgevoerd om de
keten van zorg voor kwetsbare ouderen die langer thuis wonen te
verbeteren.
De samenwerking in de keten heeft ook de aandacht van partijen. Zo
hebben InEen en ActiZ recent de handreiking «regionale samenwerkingsafspraken Huisartsenposten + acute ouderenzorg» uitgebracht, die lokale
hulpverleners helpt om de acute zorg voor ouderen te organiseren. Ook
zal de zorg voor kwetsbare ouderen in de spoedzorgketen aan bod komen
in het Kwaliteitskader Spoedzorg, dat momenteel wordt ontwikkeld.
In het kader van de brief van TraumaNet AMC heb ik tot slot met het
Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) afgesproken dat het LNAZ in
gesprek gaat met de elf regionale acute zorgnetwerken in Nederland om
te onderzoeken of daar ook problemen worden ervaren met de toegang
tot SEH zorg en zo ja, wat daarvan de aard en omvang is. Hiermee wordt
beoogd in beeld te brengen in hoeverre de problematiek die Traumanet
AMC ervaart in andere acute zorg regio’s speelt.
Ik zal u na de zomer informeren over de uitkomsten van het ronde tafel
overleg in de regio Amsterdam en het onderzoek door het LNAZ.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 247, nr. 224

3