Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

31 777

Persbeleid

Nr. 23

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 16 november 2010
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft de
regering de volgende vragen ter beantwoording voorgelegd over de brief
d.d. 8 juli 2010 inzake Innovatieregeling pers en Regeling jonge journalisten (Kamerstuk 31 777, nr. 22). De regering heeft deze vragen beantwoord bij brief van 15 november 2010. De vragen en antwoorden,
voorzien van een antwoord, zijn hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Bochove
Adjunct-griffier van de commissie,
Arends

1

Samenstelling:
Leden: Bijleveld-Schouten, A.T.B. (CDA), Ham,
B. van der (D66), Bochove, B.J. van (CDA),
voorzitter, Miltenburg, A. van (VVD), Bosma,
M. (PVV), Voordewind, J.S. (CU), Dijk, J.J. van
(SP), Ouwehand, E. (PvdD), Wolbert, A.G.
(PvdA), ondervoorzitter, Biskop, J.J.G.M.
(CDA), Smits, M. (SP), Elias, T.M.Ch. (VVD),
Beertema, H.J. (PVV), Dijkstra, P.A. (D66),
Braakhuis, B.A.M. (GL), Jadnanansing, T.M.
(PvdA), Dekken, T.R. van (PvdA), Dijkgraaf, E.
(SGP), Çelik, M. (PvdA), Lucas, A.W. (VVD),
Klaveren, J.J. van (PVV), Klaver, J.F. (GL) en
Liefde, B.C. de (VVD).
Plv. leden: Vacature CDA, Koşer Kaya, F. (D66),
Ferrier, K.G. (CDA), Boer, B.G. de (VVD), Dille,
W.R. (PVV), Rouvoet, A. (CU), Kooiman, C.J.E.
(SP), Thieme, M.L. (PvdD), Dam, M.H.P. van
(PvdA), Toorenburg, M.M. van (CDA), Wit,
J.M.A.M. de (SP), Hennis-Plasschaert, J.A.
(VVD), Mos, R. de (PVV), Pechtold, A. (D66),
Gent, W. van (GL), Dijsselbloem, J.R.V.A.
(PvdA), Klijnsma, J. (PvdA), Staaij, C.G. van
der (SGP), Hamer, M.I. (PvdA), Harbers, M.G.J.
(VVD), Gerbrands, K. (PVV), Peters, M. (GL) en
Lodders, W.J.H. (VVD).

kst-31777-23
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 777, nr. 23

1

Inleiding
De Tijdelijke Subsidieregeling Persinnovatie wordt uitgevoerd door het
Stimuleringsfonds voor de Pers; de Stimuleringsregeling voor Jonge
Journalisten wordt onder toezicht van het Stimuleringsfonds voor de Pers
uitgevoerd door de Nederlandse Dagbladpers (NDP) en de Nederlandse
Vereniging van Journalisten (NVJ). Zij hebben informatie aangedragen
voor beantwoording van uw vragen. Bijgaand treft u deze beantwoording
aan.
Lijst van vragen en antwoorden
1
Is het roulerend poolsysteem, waarmee tien jonge journalisten kunnen
worden aangesteld bij betaalde nieuwsbladen al gestart en wat zijn de
ervaringen tot nu toe? Betekent het feit dat de kosten van dit poolsysteem
ten laste komen van het Stimuleringsfonds voor de pers, dat deze kosten
niet betaald worden uit de stimuleringsregeling? In hoeverre vindt er door
de regeling jonge journalisten verdringing plaats van gewone arbeidsplaatsen op de redacties?
Het roulerend poolsysteem voor aanstelling van jonge journalisten bij
betaalde nieuwsbladen treedt naar verwachting per 1 januari 2011 in
werking. Er vindt thans afrondend overleg plaats tussen de betrokken
partijen: Nederlandse Nieuwsblad Pers (NNP), Nederlands Uitgevers
Verbond (NUV) en de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ).
Deze regeling vormt een aanvulling op de regeling voor kranten,
opinieweekbladen en persbureaus.
De middelen hiervoor komen ten laste van het Stimuleringsfonds voor de
Pers en zijn dus additioneel aan de € 4 miljoen, die voor de Stimuleringsregeling voor Jonge Journalisten beschikbaar zijn gesteld aan het fonds.
De belangstelling aan de kant van de betaalde nieuwsbladen is groot; een
aantal heeft al aangegeven graag te willen inhaken op het moment dat de
inschrijving geopend wordt.
Uitgangspunt is te voorkomen dat door deze regeling verdringing
plaatsvindt van gewone arbeidsplaatsen op de redactie. Net zoals dat het
geval is bij de regeling voor kranten, opinieweekbladen en persbureaus
gaat het om extra arbeidsplaatsen boven de reguliere sterkte van de
desbetreffende redactie. Als ijkpunt voor de reguliere sterkte hanteert men
de redactieomvang per 1 oktober 2010.
2
Op welke manier is de continuïteit gewaarborgd, met andere woorden,
hoe kunnen de jonge journalisten aan het werk blijven als de regeling
stopt?
Een waarborg voor continuïteit is niet op voorhand te geven; de economische situatie is bijvoorbeeld een onzekere factor. De verwachting is
evenwel dat de inzet van jonge journalisten een journalistieke kwaliteitsverbetering tot gevolg zal hebben. Een zichtbare kwaliteitsverbetering,
gekoppeld aan actieve abonnementenwerving, kan een positief effect
hebben op de totale bedrijfsvoering van de betreffende bladen. Overigens
zijn uitgevers en redacties doordrongen van het belang om «jong bloed»
binnen te halen en te houden. De regeling is bedoeld als – tijdelijke –
steun in de rug, maar wij zullen deelnemende partijen blijven wijzen op
het belang van continuïteit van de inzet van jonge journalisten, ook na
afloop van de regeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 777, nr. 23

2

3
Op welke wijze wordt de continuïteit bij beide regelingen gewaarborgd?
De regeling voor kranten, opinieweekbladen en persbureaus is begin 2010
van start gegaan en heeft een looptijd van twee jaar. De regeling voor
nieuwsbladen start naar verwachting per 1 januari 2011 en heeft eveneens
een looptijd van twee jaar. Wat de continuïteit betreft verwijs ik naar het
antwoord op vraag 2.
4
Wat gebeurt er na 2010 met de subsidieregeling persinnovatie? Blijft de
regeling bestaan, en zo ja, hoe wordt deze vormgegeven? Zo nee, waarom
niet?
Voor uitvoering van de Tijdelijke Subsidieregeling Persinnovatie zijn voor
2010 eenmalig extra middelen beschikbaar gesteld aan het Stimuleringsfonds voor de Pers. Het gaat om een bedrag van € 8 miljoen, dat
afkomstig was uit de incidentele extra reclameopbrengst van de STER in
2008. Voor 2011 zijn geen extra middelen voor het fonds voorzien, omdat
de financiële ruimte daarvoor ontbreekt. Met het Stimuleringsfonds voor
de Pers heb ik afgesproken dat zij binnen hun reguliere budget (€ 2,3
miljoen per jaar) prioriteit geven aan projecten met een innovatief
karakter.
5
Op welke manier en met welke criteria zijn de voorstellen precies getoetst
(aan de Tijdelijke Subsidieregeling Persinnovatie) op hun innovatieve
karakter?

1
Dit zijn de volgende personen: prof. Erik
Brouwer (hoogleraar innovatie en mededinging aan de Universiteit van Tilburg en tevens
verbonden aan PwC), Sven Maltha (partner en
directeur van Dialogic innovatie & interactie),
Paul Molenaar (voormalig CEO van Ilse Media
en lid van de commissie-Brinkman), prof. Bart
Nooteboom (hoogleraar innovatiebeleid aan
de Universiteit van Tilburg, oud-voorzitter
WRR projectgroep Innovatie en oud-lid WRR)
en prof. Paul Rutten (hoogleraar digitale
mediastudies aan de Universiteit Leiden en
secretaris van de commissie-Brinkman).

Bij de 1e ronde van de Innovatieregeling legde het bestuur 28 aanvragen,
die aan de criteria van de regeling leken te voldoen, voor aan een vijftal
experts op het gebied van innovatie1. Daarbij vroeg het fonds met name
hun oordeel over het innovatieve karakter van de projecten en hun
mogelijk duurzame betekenis voor innovatie van de hele perssector. De
meningen van de experts heeft het bestuur vervolgens meegewogen in
zijn besluitvorming over de aanvragen.
In die besluitvorming heeft het bestuur vooral gekeken naar de wijze
waarop voldaan werd aan de twee belangrijke criteria van de regeling, te
weten:
a) gerichtheid op journalistieke producten, diensten of werkwijzen
verband houdend met nieuwsgaring, nieuwsduiding en opinievorming
over de maatschappelijke actualiteit, mede in het belang van politieke
meningsvorming;
b) innovatief karakter, dat wil zeggen dat de te subsidiëren activiteiten
vernieuwingen tot stand brengen in journalistieke functies zodat de
persverscheidenheid wordt vergroot en daarmee een vernieuwende
bijdrage wordt geleverd aan de journalistieke informatievoorziening.
Verder is meegewogen in hoeverre het innovatieve karakter van de
aanvragen tenminste betrekking had op één van de volgende gebieden:
– bereiken of behouden van burgers als gebruikers van persfuncties;
– betrekking hebben op nieuwe (combinaties van) journalistieke
producten, diensten, markten, organisatieprocessen;
– betrekking hebben op nieuwe journalistieke modellen, werkwijzen en
presentaties;
– betrekking hebben op nieuwe vormen van betalings-, distributie- en
verdienmodellen;
– betrekking hebben op lokale of regionale journalistieke activiteiten
(waarvoor tenminste 50% van de middelen voor deze regeling
gereserveerd moest worden).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 777, nr. 23

3

Uiteindelijk heeft het fonds in die 1e ronde van de Innovatieregeling 15
aanvragen gehonoreerd.
6
Kan er een overzicht beschikbaar gesteld worden van de aanvragen die
gehonoreerd zijn met een toelichting op het innovatieve element van de
betreffende voorstellen?
In de bijlage1 treft u een overzicht aan van de 15 projecten die in de 1e
ronde van de Innovatieregeling zijn toegewezen, compleet met een korte
toelichting op hun innovatieve karakter.
7
In welke mate zijn de arbeidsplaatsen bij redacties nieuw en aanvullend
op bestaande formatie of ter behoud of vervanging van reeds bestaande
arbeidsplaatsen?
Bij het antwoord op vraag 1 is aangegeven dat de arbeidsplaatsen voor
jonge journalisten worden toegekend als extra, dus boven de reguliere
sterkte van de desbetreffende redacties. Uitgangspunt is immers dat geen
verdringing plaatsvindt van gewone arbeidsplaatsen. Bij de uitvoering van
de regeling, die in opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Pers
geschiedt door de Nederlandse Dagbladpers (NDP) en de Nederlandse
Vereniging van Journalisten (NVJ), wordt daarop nauwlettend toegezien.
8
Waarom is er niet gekozen voor een 50% verdeling tussen landelijke en
lokale/regionale activiteiten? Betekent dit dat er in de tweede ronde meer
lokale/regionale projecten gehonoreerd worden?
De commissie-Brinkman adviseerde om minstens 25% van de innovatiemiddelen naar de regio te laten gaan. Op verzoek van de Kamer is in de
Tijdelijke Subsidieregeling Persinnovatie vastgelegd, dat minstens 50%
van de beschikbare middelen ten goede dient te komen aan projecten op
lokaal/regionaal niveau.
In de 1e ronde van de Innovatieregeling is ruim 70% van de middelen naar
lokale/regionale projecten gegaan, zoals blijkt uit de bijlage waarin de 15
toegewezen projecten staan vermeld. Daarmee is dus ruimschoots
voldaan aan de gestelde voorwaarde. Ook bij de 2e ronde zal het fonds
deze voorwaarde in acht nemen.
9
Hoeveel aanvragen zijn er in totaal binnengekomen voor een bijdrage van
de Stimuleringsregeling voor Jonge Journalisten? Zijn alle aanvragen
gehonoreerd?

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.
2
De enige krantenuitgever die geen aanvraag
heeft ingediend is NRC Media. Bij de
opinieweekbladen is geen aanvraag ingediend
door Elsevier. Zij hebben bij het ontwerpen
van de regeling al laten weten dat zij daar
geen beroep op zouden doen.

Uit de jongste gegevens blijkt dat aanvragen voor in totaal 55 jonge
journalisten zijn toegekend. Die aanvragen zijn afkomstig van nagenoeg
alle krantenuitgevers (betaald én gratis), van drie opinieweekbladen en
van de persbureaus ANP en GPD.2 Van die 55 plaatsen is het overgrote
deel inmiddels bezet; de resterende plaatsen zullen op korte termijn
worden ingevuld.
Er is slechts één aanvraag afgewezen; deze was afkomstig van een
vaktijdschrift en viel om die reden buiten de regeling, aangezien die
uitsluitend betrekking heeft op kranten, opinieweekbladen en
persbureaus.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 777, nr. 23

4

Hoe ziet de regeling voor jonge journalisten er uit in de periode na
2011–2012? Blijft de regeling bestaan? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe
wordt deze vormgegeven?
De regeling heeft een tijdelijk karakter, met een looptijd van twee jaar. Dat
is vanaf het begin benadrukt. Er bestaat dan ook geen voornemen om de
regeling daarna voort te zetten. Bovendien is daar ook geen financiële
ruimte voor.
11
Kan er al een indicatie worden gegeven in hoeverre beide regelingen
bijdragen aan een versterking van de structurele positie van de pers?
Ik stel vast dat zowel de Tijdelijke Subsidieregeling Persinnovatie als de
Stimuleringsregeling voor Jonge Journalisten naar tevredenheid werken.
Over de resultaten van de Innovatieregeling zal in de loop van 2011 meer
te melden zijn, aangezien de regeling na afloop zal worden geëvalueerd.
Dit vormt onderdeel van een brede evaluatie van het functioneren van het
Stimuleringsfonds voor de Pers, dat voor 2011 is voorzien.
Bij de regeling voor jonge journalisten kunnen we vaststellen dat een
verheugend groot aantal jonge journalisten dankzij deze regeling in dienst
is getreden bij de diverse redacties. De positieve effecten daarvan zullen
naar verwachting op termijn zichtbaar worden.
Ik zal de Kamer over de voortgang en uitkomsten van beide regelingen op
een later tijdstip nader informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 777, nr. 23

5