Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 570 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2021

Nr. 59

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 mei 2021
Voorafgaand aan het Wetgevingsoverleg Water en Wadden van
1 december 2020 heb ik u geïnformeerd over de voortgang en ontwikkelingen bij de versterking en vernieuwing van de Afsluitdijk1 en over de
noodzaak om enkele ontwerpen en de planning aan te passen. Tijdens dat
overleg heb ik toegezegd uw Kamer dit voorjaar nader te informeren over
de voortgang. Met deze brief geef ik daar invulling aan. Voor de nieuwe
leden van uw Kamer start ik deze brief met een korte toelichting op het
project.
Algemeen
De Afsluitdijk is aan vernieuwing toe. Hij voldoet niet aan de huidige
wettelijke normen voor waterveiligheid. Ook moet er meer water worden
afgevoerd om het peil in het IJsselmeer te kunnen handhaven. Daarom
werkt Rijkswaterstaat, samen met regionale partners aan de versterking
en vernieuwing van de Afsluitdijk. Het werk is op dit moment volop in
uitvoering.
Na de start van de uitvoering van het project is in 2019 gebleken dat
ontwerpen van de spuisluizen moesten worden aangepast. Als gevolg
daarvan is vertraging ontstaan in ontwerp en bouw van die deelprojecten.
Oorzaak hiervan is een noodzakelijke aanpassing door Rijkswaterstaat van
de zgn. «hydraulische randvoorwaarden» aan de IJsselmeerzijde. De
hydraulische randvoorwaarden beschrijven de ontwerprandvoorwaarden
(waterstanden, golfhoogtes en golfperiodes) ten behoeve van het
ontwerp. Diverse ontwerpen zijn herzien en opnieuw ingepast in de
planning. De overige deelprojecten, zoals de versterking van het dijklichaam en de bouw van twee gemalen en van twee keersluizen, zullen
1

kst-35570-A-59
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstukken 35 570 XII en 35 570 J, nr. 98.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 59

1

naar verwachting deels in 2022 en deels in 2023 gereed zijn. Het huidige
beeld is dat de eindoplevering van het gehele project in 2025 zal plaatsvinden, meer specifiek start dan de onderhoudsfase van het project. Als
gevolg van de vertraging en de herziene ontwerpen zal ook het projectbudget moeten worden aangevuld vanuit het Deltafonds, zoals ook
toegelicht in mijn eerdergenoemde brief aan uw Kamer.
Financiële consequenties
Rijkswaterstaat en de opdrachtnemer hebben tot op heden afspraken
gemaakt over de vergoeding van een deel van de kosten door extra
werkzaamheden. Tevens heeft Rijkswaterstaat de hoogte van de risicoreservering binnen het projectbudget herijkt en de eigen projectorganisatie
versterkt. Als gevolg hiervan zal het taakstellend budget van het project bij
Voorjaarsnota worden opgehoogd met een bedrag van in totaal
€ 120 mln.
Voor het overige deel van de extra kosten geldt dat de inzichten tussen
Rijkswaterstaat en de opdrachtnemer op dit moment nog teveel uiteen
liggen om tot financiële afspraken te kunnen komen. Rijkswaterstaat en de
opdrachtnemer bekijken nader over welk deel overeenstemming kan
worden bereikt. Tegelijkertijd is afgesproken te starten met een geschillenprocedure en met het benoemen van een Commissie van Deskundigen.
Deze Commissie van Deskundigen zal een advies uitbrengen over de
hoogte en de verdeling van het deel van de extra kosten waar nog geen
overeenstemming over is bereikt. Op dit moment is dus nog niet te
zeggen wat het uiteindelijk extra benodigde budget voor het project
Afsluitdijk zal zijn. Wanneer dat wel mogelijk is zal ik uw Kamer hier nader
over informeren, waarbij wordt opgemerkt dat op basis van ervaringen
met eerdere soortgelijke trajecten rekening dient te worden gehouden met
een doorlooptijd van meer dan een jaar voordat er definitieve afspraken
gemaakt kunnen worden.
Fietsen en wandelen op de Afsluitdijk
Tijdens het Wetgevingsoverleg Water en Wadden van december jl. heeft
uw Kamer mij gevraagd om te verkennen wat er mogelijk is om fietsers en
wandelaars tijdens de werkzaamheden over de gehele Afsluitdijk te laten
gaan2. Voorlopig is de situatie ongewijzigd. De werkzaamheden laten
veilig fietsen en wandelen niet toe. In verband daarmee is een gratis
fietsbus beschikbaar. Zodra dat veilig mogelijk is zal het fietspad, net als in
2019, een aantal weekenden per jaar worden opengesteld. Dat zal in ieder
geval in 2024 en 2025 mogelijk zijn, nadat de versterkingswerkzaamheden
aan de dijk en de werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van de
nieuwe spuisluizen grotendeels zijn afgerond. Ik heb Rijkswaterstaat
gevraagd om met de opdrachtnemer te verkennen of er nog meer
mogelijkheden zijn om veilig fietsen en wandelen over de Afsluitdijk
mogelijk te maken. Hierbij wordt met name gekeken naar mogelijkheden
voor 2023, aangezien ook in de oorspronkelijke planning reeds voorzien
was dat het fietspad tot en met 2022 niet beschikbaar zou zijn. Op dit
moment kan nog geen uitsluitsel gegeven worden over aanvullende
mogelijkheden, omdat daarvoor eerst de planning van de werkzaamheden
vanaf 2023 meer in detail moet worden uitgewerkt. Ik verwacht u hier
komend jaar nader over te kunnen informeren.

2

Kamerstuk 35 570 XII, nr. 91.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 59

2

Monument De Vlieter
Ten slotte wil ik u met deze brief informeren over de renovatie van het
monument op de Afsluitdijk. Op het punt waar de Afsluitdijk in 1932 werd
gesloten ligt het monument «De Vlieter» van architect Dudok. Dit is een
beschermd rijksmonument. De lunchroom en de toren zijn momenteel in
slechte staat en dienen te worden gerenoveerd. Hierbij zal het gebouw
worden uitgebreid met onder andere een informatieruimte en nieuwe
ruimte voor horeca en sanitair. Voor de renovatie is een bedrag van in
totaal € 4,7 mln. beschikbaar. Het Waddenfonds heeft een subsidie
beschikbaar gesteld aan de gemeente Hollands Kroon en provincie
Noord-Holland als bijdrage in de uitbreiding en renovatie van het
Monument. Deze bijdrage betreft een bedrag van in totaal € 1,0 mln. De
overige € 3,7 mln. wordt bekostigd uit het Deltafonds. Rijkswaterstaat
heeft met provincie en gemeente afspraken gemaakt over de renovatie,
het beheer en het onderhoud van het Monument, waarbij ook de
buitenruimte van het Monument zal worden heringericht. Het iconische
karakter en de esthetische waarde van de Afsluitdijk worden hierdoor
versterkt.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 59

3