m.1ir7--p.„„ze

s

HISWA

nWil
(a

41111

Reams

Nederland

t ad & &&&&

102 VlaterSpOliVerbarld

Aan de Staatssecretaris van Economische Zaken,
Landbouw en innovatie
De heer Dr. H. Bleker
Postbus 20401
2500 EA Den Haag
Betreft: Reactie op het ontwerp wetsvoorstel natuur.
Bitthoven, 16 november 2011
Geachte hear Bleker,
De Regiegroep Recreatie & Natuur (RRN) geeft graag gehoor aan uw oproep om een reactie te geven
op het ontwerp van het wetsvoorstel natuur. Met de grote lijnen, de heldere structuur van het
wetsontwerp en de intenties,beschreven in uw beleidsbrief 14 september jl. zijn wij tevreden. Meer
dynamiek, gebiedsgericht maatwerk en aansluiting bij de Europese normen spreekt ons aan.
De RRN heeft bij de voorbereiding samengewerkt met VNO-NCW en MKB Nederland; onze brief is op
te vatten als een verbijzondering ervan.
Nature beheerplan centred
De RRN is blij met uw pragmatisch insteek voor het Natura beheerplan als zodanig maar ook de
verwerking in de wetstekst voor een verbeterde doorwerking c.q. binding van het beheerplan.
De RRN werkt onverkort positief-kritisch mee aan de totstandkoming van beheerplannen. Bij daze
procedure vinden vele toetsingsmomenten pleats en intensief afstemmend overleg tussen ale
partijen. Dat neemt heel veal tijd en personele inzet, maar loont omdat de maatregelen zorgvuldig, ook
sociaal economisch, warden afgewogen.
Kortom: het beheerplan als kemresuttaat van gedragen beteidi
Bij die centrale positie van afgewogen beleid, passen geen generieke aanvullende repels gemaakt
door Provinciale Staten. Ook geen eigenstandige programme's of afsluiting van gebieden, zonder
nader in de context te zijn geplaatst van het beheerplan.
-

Toevoeging op enkele plaatsen in de wet: °in overeenstemming met het beh eerplan'
Geen generieke maatregelen (verordeningen)bij Naturagebieden door Provinciale Staten

res/
Europese nonnen cent
De RRN onderschrijft het centraal stellen van de Europese norrnen. Dit moet dan ook consequent
warden doorgevoerd. Op dit punt zou het huidige concept nog eens nadrukkelijk bekeken en
toegelicht moeten worden op
- de verwijzing naar de definiGring van habitat- en vogelrichtlijn.
- het consequent doorvoeren van de term Instandhoudingdoelen%
- zich richten bij de zorgplicht voor soorten naar populatie i.p.v. het individu.
t van beoordeling centres/
Objectivitef
Als er in het flankerende beleid niets verandert, blijft daze wet een regeldruk- veroorzaker. De
Commissie Elverding heeft die noodzaak van aandacht voor uitvoering ook onderstreept
Dit vraagt extra aandacht voor processturing en controle op uitvoeringseffecten.(good governance).
Daarbij zal de Rijksoverheid een actieve rol moeten !louden; dit vanuit verantwoordelijkheid near
Europa maar ook als bewaker van de eenheid in beleid.
Ook zal er ten behoeve van de (passende) beoordeling van plannen en projecten voldoende kennis
nodig blijven bij het (decentraal) bestuur. De objectiviteit van daze kennis moat op voorhand
gewaarborgd zijn, zowel qua procedure als in valide wetenschappelijke rapporten.

1

De RRN vraagt uw aandacht voor
Oen uniforms handleiding, samengesteld met de Maatschappelijke Organisaties en met IPO.
Dead* aandacht voor actualiseren van vigerende handleidingen en Oleg over relatieve
fe, project, plan en het Programme van Eisen van Monitoring.
begrippen zoals significanf
zo min mogelijk to woken met modellen (ef
lactindicatotan op Gen individueel doel) zodat de
natuur in het gebied in samenhang kan worden beschouw; dus niet elk natuurdoel individueel
rekenmodellen valideran is m. de sector
motivatieplicht van de betr
e ffende overheid systematisch toepassen
het Rik zal als een goede marldmeester de eenheid van beleid bewaken
Nleuwe omgevingswet
De RRN heeft afgelopen jaar verscheidene keren gewezen op de volgtijdetijkheid van wettrajecten
van natuur-, crisisherstel- en omgevingswet. Met een at te voortvarende koers van de Omgevingswet
is een risico aanwezig dat zaken goon overlappen. Voor de RRN staan twee punten centraal:
- de Natura-beheerplannen, inctusief de afspraken, worden integraal overgenomen
- de natuurvisie nieuwe stip most zo kort zijn, dat deze moeiteloos op kan gaan in de
omgevingvisie.
WederzlJds vertrouwen
Bij bevoegde gezagen en ecotogen wordt de recreatiesector nog to vaak gezien als een sector met
(potentiate) verstoorders. Vergeten wordt dat recreatiebranche de omringende natuur als een
wezenlOk onderdeel van hun bedrijfskapitaal ziet, juist omdat een bezoek aan de natuur als nummer
een uit alle onderzoeken naar voren komt. De recreatiebranche blijft hear verantwoordetijkheid nemen
en werkt met gedragscodes, certificering en veel voorlichting.
Plant en dier zijn, net als mensen, veranderlijk en kunnen zich ook aanpassen. Dit betekent volgens
de RRN dat een wet most beschermen wear het (Europees) most, maar primair gericht dient te zijn op
vertrouwen, tenzij dat beschaamd wordt. U hebt dear ook enige behartigenswaardige woorden over
gesproken tijdens het AO Toerisme, 26 oktober jl. De krampachtigheid van natuurbescherming most
eraf!

Tot slot
Het voorliggende voorstel is een consultatieversie. De zorgvuldigheid waarmee tot nu toe onze
aanmerkingen zijn verwerkt geven vertrouwen in dit wetsproces. Wij zien dan ook graag een
motivering op onze voorstellen tegemoet, wanneer deze mogelijk niet worden overgenomen.
De RRN zal uiteraard constructief mee blijven denken in het vervotgtraject.

Met vriendelijke groet,
namens de Regiegroep Recreatie& Natuur

( Fred) A.M. Bloot, voorzitter
Bijiage brief RRN d. d. 1 6 november 201 1: bemerkingen artikelsgewijs en Memorie van Toelichting

Socretadaat RRN
Spardaardstaan 67, 8917 at Leeuwarden
17/arallOar

2

e
s wb n NISWA
4110

.e7 z7,
BECKON

3SportvisseriHa —Jr ;:411.74'.41,
Nederland
“.. er watersporlverbeed

Bijlage brief RRN d.d. 1 6 november 201 1: bemerkingen attikelsgewijs en Memorie van Toelichting

In de brief wordt de nadruk gelegd op:
(1) het beheerplan, wear de symbiose plaatsvindt van belangen, getoetst en wel. Alle overige artikelen
uit deze nieuwe wet dienen hier in oven3enstemming mee te geschieden.
(2) de Europese normen en -woordgebruik zijn leidend uitgangspunt en
(3) objectiviteit in beoordeling betekent het uitvoeringsproces (met 'good governance') begeleiden c.q.
faciliteren
De RRN stelt een aantai wijzigingen voor.
Wear deze verwijzen near bovenstaande drie punten staat het nummer tussen haakjes erachter.

Art.1.1 lid 3 : toevoegen (2): een verwiizinu naar art. 1 van VR/HR ( i.v.m. gunstige steal van
instandhouding) Toelichting: de Eu is bezig de VR/HR bijlagen te herzien. Wellicht zelfs enige kleine
technische aanpassingen in de tekst zelf. Dit constaterende is terecht in de conceptwet gekozen voor
rechtstreekse verwijzingen near de betreffende richtlijnteksten (= dynamisch volgen) Daarbij dient ook
de wetdefiniering te warden geciteerd.
Art. 1.5 lid 3 toevoegen (2): " in de natuurvisie wordt in leder geval aandacht besteed aan;"
het borgen van de bewaking om te voorkomen dat decentrale stapeling van beleid en regetgeving
leidt tot meer dan Europa van ons vraagt ( voor toelichting, zie hiema Memorie van Toelichting)
ArL1.5. Lid 4 toevoegen (2): ° rode lijst op basis van bijlagen HRNR en Bern.
Toelichting: een van de redenen van de wetsherziening is het terugbrengen van het aantal lijsten en
de EU nomnen acs uitgangspunt nemen. Er ken via deze visie nu niet weer opnieuw een anarte
nationale lust staan buiten EU normen c.q. HR/.VR bijlagen om. Op dit punt is het rode lijst voorstel
ook strijdig met de MvT(biz. 152)
Art 1.6.: lid 1 : toevoegen 'en economisch beleid'
Toelichting: De RRN is het niet eens met de MvT, dat alleen op Rijksniveau de integratie - inciusief
economisch ontwikkeiing - moet worden bewaakt. Ook op provinciaal niveau dient men integraal
beleid te voeren. Met alleen de nadruk op natuur- en waterbeleid zou dit uit het oog worden verloren.
De relate met proportionaliteit en de sociaal- economische paragraaf in beheerplannen vraagt om
deze toevoeging.
Art.1.8. Lid 1 invoegen(2): le zin 'leen ieder neemt voldoende zorg in acht voor de in het wildievende
dier- en plantensoorten en voor de Nature gebieden.
Toelichting; sluit aan bij Eu-normen en definitie van 'soon' in art. 1.1 lid 2. van de concepttekst
Art.1.9 lid 5 Toevoegen(1): programme 's worden vastgelegd in overeenstemming met het
beheerplan.
Toelichting: programme's van NO2 en fljnstof kunnen en mogen niet zondermeer overrulen. Er dient
ook t.a.v. recreate ontwikkelruimte te blijven
Art.1.10 > biz. 216 MvT(3): "de wijze waarop met deze belangen wordt omgegaan moot een
onderdeel zijn van de motivering" ( de RvS heeft bij herhaling een motiveringsgebrek gesignaleerd bij
overheden)

3

Art.2.1. lid 6 toevoegen: (1) "en in afstemming met het vigerende beheerplarf. Toelichting;
voorkomen moet worden dat met name voorzienbare plannen en projecten, die compleet met
mitigatie in het beheerplan zitten, halverwege de rit gestoord worden doordat de aanwijzingsbesluiten
veranderen. Rechtszekerheid bij ontwikkelingen moet gegarandeerd zijn.
Art. 2.4 lid 3 geheel schrappen(1):
Toelichting:
1) De aanschrijvingsbevoegdheid wordt gebruikt in relatie tot HR. art 6 tweede lid zijnde het
verslechteringsverbod. Dit betekent in de praktijk dat men in het oog houdt dat zowel vergund als
bestaand gebruik geen verslechtering veroorzaken. Deze mogen immers niet door de uondergrene
zakken to.v. het doel als geformuleerd in het aanwijzingsbesluit. Betekent dus maatwerk in de
motivering van deze aanschrijvingsbevoegdheid( zie ook MvTblz.103,105 beide 2a all), op grand van
degelijke monitoringresultaten. Dit maatwerk kan niet geleverd worden door een verordening op
voorhand voor bepaalde categorieen door Provinciale Staten.
2) Het beheerplan is het resuttaat van een zorgvuldige belangenafweging, gevolgd door een pakket
van maatregelen dat daaraan recht doet .Dat praxes mag niet (op voorhand) door generieke
maatregelen buiten spel worden gezet! Ook de Raad van State geeft via hear wetsadviezen en
recente jurisprudentie aan, dat de natuunloelen altijd in breder context van pleats, tijd, en het jaargetij
moeten worden bezien.
Art. 2.5 lid 1 en art. 2.6. lid 1 aan het einde van de eerst zin toevoegen (1):` in overeenstemming
met het beheerplan'
Art. 2.7. lid 2: tekst aanpassen (2): ' voor de instandhoudingsdoelen van ' een Natura2000 gebied
Art. 2.8. Ild 3 tekst aanpassen (2): "het project de instandhoudingsdoelen van de habitattypen niet
zal verslechteren en die van de soorten niet significant zal aantasten°
Motivatie:
sluit aan bij lid 2.8. lid 1
sluit aan bij kokkelarrest, to 46 : ander de aantasting van de natuurlijke kenmerken wordt verstaan
instandhoudingdoelen die significant worden aangetast
Art. 2.9 lid 5 tekst aanpassen (3) gevalideerde en realistische 'rekenmodellen
Toelichting: BIz. 121 MvT: De door het rijk ontwikkelde hulpmiddelen om significante verstoring to
beoordeten, dienen to worden geactualiseerd i.s.m. met de MO's .
De' leidraad significantie' van het Steunpunt is door velen els te detaillistisch bevonden en niet
accuraat. Ook de effectenindicator is door de RvS van een torso kanttekening voorzien: zie uitspraak
recreafiebungalows Woensdrecht (zie ook voetnoot 140 van de MvT)
Art. 7.2. Ild 2 ; omissie bij artikelverwijzing in wet?
De Memorie van Toelichtinq
Bij de volgende concepttekst van wet zou de MvT beperkt moeten worden tot toelichting op grote
lijnen ( in het bijzonder de aangekondigde veranderingen door het kabinet), artikelsgewijs plus
verklarende jurisprudentie.
Blz.28: kan de onderlinge (juridische)hierarchie tussen EU Gemeenschappelijk Landbouw Beleid/
Nits-serij en het Natural beheerplan nader geduid worden? In de MvT wordt voorgesteld dit
gemeenschappelijk beleid buiten beschouwing van de wet te laten.
Dit buiten beschouwing laten kan op papier gemakkeiijk, maar leidt in de praktijk tot lastige vragen
Blz.44/46: Natuurvisie art. 1.5
Als algemeen uitgangspunt vindt de RRN een korte visie wenselijk om sturende kaders mee te geven
voor decentraal beleid en waamodig to begrenzen , dear waar door decentrale stapeling dreigt dat
men alsnog meer gaat doen dan de Europese richtlijnen toe verplichten
Overigens is een aparte visie niet noodzakelijk: het verdrag van Rio de Janeiro zegt in art 6 dat ook
een visie in bestaande programma/plannen mag warden opgenomen!

4

Bij kwantificering wil de RRN graag de nadruk blijvend leggen op de uitgangspunten dat
a) getallen richtinggevend zijn
b) getallen ter onderbouwing van de landelijke doelen dienen.
Ad a)
Het EHvJ en de RvS onderstrepen beiden uitsluitend `richtinggevendheid. Wij snappen de redenering
betreffende het onderbouwen van het bereiken van de gunstige staat voor een soort, maar deze gaat
uit van een fixate op het individu, tenvijI nu ook elders in deze MvT gemotiveerd wordt dat de nadruk
meer dient te liggen op het ecosysteem als geheel. Getalsfixatie is ook contrair met de teksten in de
MvT., de beer Barosso en het EHvJ hebben betoogd met de teneur om niet te veel beschrijven opdat
de natuurlijke dynamiek hear ruimte krijgt.
De RRN onderschrilft - sinds de evaluatie in 2008 - al dit punt, gesteund door de mening van professor
Groenendael (GANN) en Alterra onderzoekers; w.o. C. Vos, die aansporen om te focussen op het
ecosysteem waardoor de bijbehorende soorten uitgenodigd worden zich blijvend to vestigen.
Ad b)
Kwantificering per gebied geeft een indicatie voor de landelijk te behalen doelstelling. Dit landelijke
overzicht is leidend near Brussel. Het rijk bewaakt deze doelstellingen vanuit de monitoringplicht.
Daze monitoringsgegevens zuilen voldoende kenbaar moeten worden gemaakt en beschikbaar zijn
voor alle betrokken in het beheerplanprocesl Graag zien wij deze zaken terug in de MvT.
Het actualiseren van de aanwijzingsbesluiten dient to geschieden ° in afstemming met het vigerende
beheerplan". Toelichting; voorlcomen moet worden dat in het bijzonder voor voorzienbare plannen en
projecten - die compleet met mitigate in het beheerplan zitten - halverwege de rit gestoord worden,
doordat de aanwijzingsbesluiten veranderen. Rechtszekerheid bij ontwikkelingen most gegarandeerd
zijn.
BIz.56 Toevoegen in de alinea 2, laatste zin toevoegen: ° 14 het toepassen van de bevoegdheden van
art. 2.5. en 2.6. wordt tevens overeenkomstig het beheerplan gehandeld". Daamaast zal de causaliteit
nader gemotiveerd moeten worden alvorens over to gaan tot gebruik van deze instrumenten. De RRN
ziet dit graag benadrukt in de MvT.
Blz.74 het bedrijfsleven zou standaard moet worden uitgenodigd bij de biografische seminars
Blz.76 het one-out-all-out principe bij monitoring geeft een onnodige slechte stand van zaken weerl
Biz.78 de RRN heeft nog een aantal twijfels bij de samenvoegigg van gebieden
a) moet bijvoorbeeld de passende beoordeling worden gedaan voor het gehele vergrote gebied ?
b) worden dan de eventuele mitigate voor effecten, door vergrote keuze voor herstelopdracht minder
noodzakelijk?
De RRN wadit op dit punt de pilot at
Blz. 94/2171218 De RRN ziet graag in de tekst van de MvT een nadere uitwerking van de
kenbaarheideis. In de voorgestelde wijzingprocedure wear afdeling 3.4. Awb niet aan de orde is, zou
men het Rijk of de provincie moeten vergen om hun besluiten voldoende kenbaar maken bij de
rechthebbenden. Formeel wettelijk niet vereist, maar zeer noodzakelijk vanwege verlies aan draagvlak
en vertrouwen als de wijzigingsbesluiten onvoldoende bekend zijn; niet iedere Nederlander leest de
regio- of staatscourant©. Wellicht de betreffende artikelen (art. 2.1 lid 7 en 23 lid 6) hier op warden
aangevuld.
Daamaast zouden betrokken partijen van het beheerplan eveneens in kiankbordgroep monitoring
wederzijds informatie kunnen uitwisselen.
BIz.149 Hier staat de tiideliike natuur als onderwerp benoemd; wij zien het niet terug in de wet noch
een verwijzing emaar in de MvT. Graag beter motiveren, danwel in de wet opnemen om het thans
goede beleid to kunnen voortzetten.
Blz. 199 Art. 6.2 DR artikel bevat geen criteria voor de hoogte van het bedrag noch wordt er een
relate gelegd met de omvang van de onderzoekslast.

5

Blz. 202; Sira-rapport (vermindering administratieve lasten natuurregels) is te rooskleurig over art. 2.7
Ild 2: men neemt de verplaatsing van centrale bestuurlijke belasting near decentraal bestuur niet meet
Bovendien blijft er het felt dat stark veranderd bestaand gebruik en nieuwe initiatieven nog steeds
getoetst moeten worden. Dit betekent ook dat bij een te rigide voorzorg, interpretatie op de loer blijft
liggen en geeft derhatve nog steeds regeldruk.
Daamaast zat middels een voorgesprek/voortoets nog altijd moeten blijken dat er geen sprake is van
effecten. Daze voortoets kent at een behoorlijk stuk bewijslast. Juist bij de huidige gang van zaken bij
de beheerplannen wordt Inegatief gebruik - zonder significante effecten - at vaak meegenomen in de
beheerplantoetsing.
De facto komt er dus niet veal minder regeldruk.
De bewijslastverdeling is t.o.v. de huidige wet onveranderd; het merendeel voor het bevoegde gezag,
maar bij sterk gewijzigd gebruik, uitbreiding en nieuwe initiatief is de bewijslast nog steeds bij de
initiatiefnemer.

Li
Omdat ook voor provincies er heldere kaders moeten zijn te destilleren uit daze wet ten behoeve van
hun verordeningen, vraagt de RRN in de MvT hetderheid te verschaffen over de besffijding van
schade door vogels aan gewassen en wateren voor de niet- commerciele geexploiteerde
(forellen)visvijvers, dierenboerderijen en verenigingsjachthavens.

Secretariaat RRN:
Spanjaardslaan 87
8917 AL Leeuwarden

enub 11 mum
40P

.47 47f
49 —40
SportvIsser0
RECRON

Nederland

de watersporlvetbond

6