Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

758
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over het bericht «Minder loon in werkplaats
nieuwe stijl» (ingezonden 28 november 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 20 december 2017)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Minder loon in werkplaats nieuwe
stijl», waaruit blijkt dat het personeel van sociale werkplaatsen veel minder is
gaan verdienen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat «oude WSW-ers» tot 130% van het minimumloon kunnen
verdienen met pensioen en reiskostenvergoeding, terwijl de mensen die
onder de Participatiewet vallen maximaal 100% van het minimumloon
verdienen, zonder pensioen en reiskostenvergoeding?
Antwoord 2
Het is correct dat het op grond van de Wsw-cao mogelijk is dat men 130%
van het minimumloon kan verdienen met pensioen en reiskostenvergoeding.
Het is mij niet bekend hoe vaak dit voorkomt. De Participatiewet bepaalt dat
er bij nieuw beschut werk altijd sprake is van werk in een dienstbetrekking.
Daarmee bedraagt het loon voor de mensen die daarin werkzaam zijn vanuit
de Participatiewet minimaal 100% van het wml. De precieze invulling van de
arbeidsvoorwaarden, en daarmee de vraag of pensioen en reiskostenvergoeding daar onderdeel van zijn, is afhankelijk van de werkgever waar deze
mensen in dienst zijn.
Vraag 3
Vindt u deze achteruitgang voor de mensen met een arbeidsbeperking
gerechtvaardigd? Erkent u dat blijkbaar niet iedereen erop vooruit gaat, zoals
de premier aanvankelijk beweerde?

1

ah-tk-20172018-758
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Trouw 22 november 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Bij de invoering van de Participatiewet is de toegang tot de Wsw afgesloten
voor nieuwe instroom. Daarbij is ook geregeld dat het zittend Wsw-bestand
zijn wettelijke rechten en plichten behoudt. Met het huidige regeerakkoord
wordt de lijn van de inclusieve arbeidsmarkt doorgetrokken. De inzet van het
kabinet daarbij is dat als mensen vanuit een uitkeringssituatie aan het werk
gaan, zoals in beschut werk, ze er ook echt op vooruit gaan. Achteruitgang in
inkomen is bij deze mensen dus niet aan de orde. Ik ga hier in mijn volgende
antwoord op in.
Vraag 4
Betekent uw plan om loonkostensubsidies te vervangen door loondispensatie,
dat de mensen die hiervoor in aanmerking komen een inkomen ontvangen
ter hoogte van een bijstandsuitkering? Is het gemeenten toegestaan dit te
verhogen tot boven bijstandsniveau?
Antwoord 4
In het Regeerakkoord is aangekondigd dat het instrument loonkostensubsidie
in de Participatiewet wordt vervangen door loondispensatie. Zoals ik in mijn
brief aan de Tweede Kamer van 14 december jl. heb aangegeven koers ik
erop de systematiek zo uit te werken dat mensen die vanuit de uitkering met
loondispensatie gaan werken een loonaanvulling krijgen die voldoet aan twee
uitgangspunten. Om te beginnen vind ik het belangrijk dat het inkomen van
deze mensen hoger uitkomt dan het voor hen geldende sociaal minimum.
Mensen gaan dus niet werken op bijstandsniveau. Als mensen gaan werken,
en als mensen méér gaan werken, wil ik dat ze er echt op vooruit gaan.
Verder vind ik het belangrijk dat hun inkomen gaat naar een niveau conform
het minimumloon naar rato van het aantal uren dat zij werken. Dit alles
uiteraard passend binnen de financiële kaders van het Regeerakkoord. Over
hoe de regeling er precies uit moet zien om dat te bereiken ben ik nu in
gesprek met alle betrokkenen en ga ik graag in debat met uw Kamer.
De uit te werken regeling geldt voor mensen met een nieuwe arbeidsrelatie,
dus niet voor reeds bestaande arbeidsrelaties.
Vraag 5
Hoe kunt u de korting op de Wajong-uitkering (per 1 jan 2018) nog rechtvaardigen als mensen onder het wettelijk minimumloon moeten gaan werken?
Welke prikkel is er dan nog om te gaan werken?
Antwoord 5
De uitkeringsverlaging voor Wajongers met arbeidsvermogen heeft geen
relatie met de voorgenomen invoering van het instrument loondispensatie in
de Participatiewet. De Wajong kent reeds sinds jaar en dag het instrument
loondispensatie. Op dit moment werken ruim 17 duizend Wajongers bij
reguliere werkgevers met loondispensatie.
Vraag 6 en 7
Welke mogelijkheden ziet u om mensen met beschut werk toch een pensioen
te laten opbouwen?
Bent u bereid met de Belastingdienst te overleggen over de oplossing van de
Stichting van de Arbeid voor het gebrek aan pensioenopbouw bij loondispensatie door de loonwaarde te beschouwen als een deeltijdfactor die ook op de
franchise wordt toegepast?2
Antwoord 6 en 7
In het regeerakkoord is opgenomen dat loondispensatie in de Participatiewet
gaat gelden voor mensen met een nieuwe arbeidsovereenkomst (dus niet
voor nu bestaande). Het pensioenniveau dat mensen kunnen bereiken is
afhankelijk van hun loon, de pensioenfranchise en het aantal jaren dat ze met
loondispensatie werken. Bij loondispensatie komt het loon in veel gevallen
niet uit boven de pensioenfranchise. In dat geval is het pensioenniveau gelijk
aan het AOW-pensioen.

2

https://www.deregt.nl/blog/de-wajong-er-en-zijn-pensioen/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 8
Erkent u dat SW-medewerkers met dezelfde werkzaamheden verschillende
inkomens kunnen hebben, zoals het voorbeeld van Gordana en Rohan laat
zien?
Antwoord 8
Verreweg de meeste Sw-bedrijven hebben zich in de afgelopen jaren
verbreed naar ontwikkelbedrijven waarin voor diverse doelgroepen enerzijds
de gelegenheid wordt geboden werkervaring op de toen als voorbereiding op
een baan bij een reguliere werkgever, en anderzijds werkgelegenheid wordt
georganiseerd onder aangepaste omstandigheden. Dat brengt met zich mee
dat de voorwaarden waaronder deze mensen aan het werk zijn kunnen
verschillen.
Vraag 9 en 10
Wat onderneemt u om deze ongelijke beloning voor dezelfde werkzaamheden
te herstellen?
Bent u bereid de inkomensachteruitgang voor nieuwe SW-medewerkers te
repareren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9 en 10
Het is aan gemeenten om te bepalen hoe zij de toeleiding van mensen naar
werk organiseren en welke rol de bestaande Sw-bedrijven daarin hebben.
Tevens is het aan de sociale partners om te bepalen onder welke arbeidsvoorwaarden deze mensen aan het werk gaan. Het rijk heeft hierin geen verantwoordelijkheid.
Voor de volledigheid merk ik op dat er vanaf 1 januari 2015 geen nieuwe
instroom meer mogelijk is in de wet sociale werkvoorziening. Er zijn dus geen
«nieuwe Sw-medewerkers», zoals de vraag doet vermoeden.
Vraag 11
Deelt u de mening dat het idee om niemand meer toe te laten tot de sociale
werkplaatsen: «niet goed doordacht was»? Begrijpt u dat gemeenten «niet
wisten wat te doen»? Bent u bereid om met een beter plan te komen, waarin
een eind komt aan de «race to the bottom» voor arbeidsgehandicapten?
Antwoord 11
De aanleiding om de Wsw af te sluiten voor nieuwe instroom heeft niets aan
geldigheid verloren. Veel mensen die voorheen in aanmerking kwamen voor
een Wsw-plaats met een beperking kunnen ook bij een reguliere werkgever
aan de slag. De banenafspraak met werkgevers biedt daartoe extra mogelijkheden. Voor gemeenten betekende de afsluiting van de Wsw en het
organiseren van nieuw beschut werk een nieuwe situatie, waarin veel vragen
beantwoord moesten worden en nieuwe werkprocessen moesten worden
ingeregeld. Ik constateer dat voor de meeste gemeenten geldt dat het beleid
en de uitvoering daarvan goed op stoom zijn.
Gemeenten kunnen de bestaande infrastructuur van de Sw-bedrijven goed
gebruiken om onder andere nieuw beschut werkplekken te organiseren, of
om mensen te toe te leiden naar een plek bij een reguliere werkgever. In de
praktijk blijkt dat dit op heel veel plekken in het land ook gebeurt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3