Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1469
Vragen van de leden Remco Dijkstra en Arno Rutte (beiden VVD) aan de
Minister van Justitie en Veiligheid over het bericht «Nederland is niet
up-to-date» (ingezonden 2 februari 2018).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
19 maart 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr.
1269.
Vraag 1
Bent u bekend met artikel «Nederland is niet up-to-date»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat fysieke vitale infrastructuur als luchthavens, elektriciteitscentrales en haven- en water infrastructuur ten alle tijden goed
beschermd moeten zijn tegen cyberaanvallen? Hebben de Israëlische
cybersecurityexperts uit het artikel die beweren dat de cyberveiligheid van
deze cruciale infrastructuur in ons land onvoldoende op orde is gelijk? Zo ja,
welke maatregelen neemt u? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
De mening dat vitale infrastructuur goed beschermd moet zijn tegen
cyberaanvallen onderschrijf ik volledig. Het beeld dat de cyberveiligheid van
de cruciale infrastructuur in ons land onvoldoende op orde zou zijn herken ik
niet. Dat neemt niet weg dat, zoals in de opeenvolgende jaarlijkse Cybersecuritybeelden Nederland2 (CSBN) is aangegeven, de dreiging van cyberaanvallen serieus is en de weerbaarheid van onder meer de vitale infrastructuur
verder verhoogd dient te worden. Mede met dit doel heeft dit kabinet
structureel 95 miljoen euro gereserveerd voor cybersecurity.
Met de Cybersecuritywet, waarvan ik het voorstel op 15 februari jongstleden
aan uw Kamer toezond, worden aanbieders van essentiële diensten in de
loop van dit jaar verplicht te voldoen aan beveiligingseisen. Zij moeten
adequate maatregelen nemen tegen inbreuken van buitenaf op hun netwerk-

1
2

ah-tk-20172018-1469
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Telegraaf van 31 januari 2018
Kamerstuk 26 643, nr. 477

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

en informatiebeveiliging. Als zich toch een cyberincident voordoet, moeten zij
hun techniek en organisatie op orde hebben om het cyberincident van een
passend antwoord te voorzien en de gevolgen ervan zo veel mogelijk te
beperken.
Vraag 3
Is er sprake van een toename van het aantal cyberaanvallen? Dagelijks vinden
aanvallen plaats, wat kunt u hierover zeggen?
Antwoord 3
Jaarlijks bied ik uw Kamer het CSBN van de NCTV aan. De afgelopen
Cybersecuritybeelden Nederland en de jaarverslagen van de inlichtingen- en
veiligheidsdiensten laten zien dat er sprake is van een serieuze dreiging. In
het CSBN 2017 is geconstateerd dat de ontwikkeling van de weerbaarheid
geen gelijke tred houdt met de ontwikkeling van de dreiging. Met het oog
hierop wordt door dit kabinet geïnvesteerd in verdere verhoging van de
weerbaarheid.
Vraag 4
Hoe blijft de Nederlandse overheid bij de tijd met betrekking tot de nieuwste
ontwikkelingen op het gebied van cyberveiligheid? Kunt u aangeven of
uitwisseling van kennis en/of samenwerking met andere bevriende landen
juist zinvol is, of kleven hier ook nadelen aan? Welke lijn kiest het kabinet
hierin en wie is verantwoordelijk voor een structurele en werkende aanpak
om ongewenste cyberaanvallen op cruciale infrastructuur te voorkomen?
Antwoord 4
Laat ik voorop stellen dat de coördinerende verantwoordelijkheid op het
gebied van cybersecurity binnen het kabinet bij mij als Minister van JenV
belegd is. Uiteraard sta ik daarbij in nauw contact met de diverse collega’s
binnen het kabinet.
In de afgelopen jaren is vanuit de Nederlandse overheid reeds geïnvesteerd
in cybersecurity. Zo is het NCSC binnen mijn ministerie al enige jaren belast
met het verlenen van bijstand aan vitale organisaties en de rijksoverheid bij
cyberdreigingen en -incidenten. In oktober 2017 zijn met de Wet gegevensverwerking en meldplicht cybersecurity de taken van het NCSC vastgelegd. Het
NCSC vervult met het oog op genoemde wettelijke taken onder meer de rol
van expertisecentrum. Vanuit het NCSC is er bijvoorbeeld dagelijks contact
met andere Computer Emergency Response Teams (CERTS) en organisaties
die deel uitmaken van de rijksoverheid en de vitale infrastructuur.
Cybersecurity is van nature grensoverschrijdend. Daarom wordt nadrukkelijk
ingezet op internationale samenwerking en wordt, met inachtneming van de
verschillende wettelijke kaders, waar aangewezen informatie uitgewisseld,
bijvoorbeeld met ander nationale CERTS.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u de opmerking van een Israëlische specialist cybersecurity in
het artikel dat andere Europese landen veel beter zijn ingespeeld op dit soort
aanvallen dan Nederland? Is er grond voor die bewering? Zo ja, op welke
wijze wordt werk gemaakt om op minstens hetzelfde beveiligingsniveau te
komen als deze andere Europese landen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Cybersecurity staat in Nederland hoog op de agenda en is een van de
prioriteiten van dit kabinet. Zoals vorig jaar al bleek bij de door voormalig
VS-Cybercommissaris Melissa Hathaway gepresenteerdeCyber Readiness
Index 3 is Nederland goed op weg als het gaat om de digitale veiligheid, en
dat juist de samenwerking tussen de overheid en de vitale sectoren in
Nederland sterk ontwikkeld is. Dat neemt niet weg dat steeds flinke stappen
gezet moeten worden om Nederland digitaal veilig te houden.

3

http://www.potomacinstitute.org/academic-centers/cyber-readiness-index

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 6
Welke resultaten denkt u te boeken met de 95 miljoen euro die is vrijgemaakt
voor cybersecurity? Is dat voldoende en voor welke termijn? Waarop zal de
nadruk komen te liggen? Welke plannen kan de Kamer verwachten? Op welke
termijn en op welke manier wordt de Kamer geïnformeerd?
Antwoord 6
Met de 95 miljoen euro die het kabinet structureel gereserveerd heeft voor
cybersecurity wordt een ambitieuze cybersecurity-agenda opgesteld. Deze
agenda biedt het publiek-private kader voor de versterkte inzet op cybersecurity die door dit Kabinet is afgekondigd en bevat onder meer standaarden
voor Internet-of-things-apparaten, het stimuleren van bedrijven om veiligere
software te maken via software-aansprakelijkheid, het versterken van het
Nationaal Cyber Security Centrum als aanspreekpunt van Computer
Emergency Response Teams (CERT) van onder meer vitale sectoren, het
stimuleren van cybersecurity-onderzoek en het verbeteren van voorlichtingscampagnes op het gebied van cyberhygiëne. Eind april van dit jaar zal de
Nederlandse Cybersecurityagenda (NCSA) aan uw Kamer worden aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3