Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2939
Vragen van het lid Remco Dijkstra (VVD) aan de Minister van Infrastructuur
en Waterstaat over het bericht: «Bergers: «Verloren tijd bij aanpak fileleed»» en
het interview met de voorzitter van de Vereniging van Bergings- en
Mobiliteitsspecialisten (VBM) in de Nationale Autoshow van Business Nieuws
Radio (BNR Nieuwsradio) van 6 juli 2018 (ingezonden 10 juli 2018).
Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en
Waterstaat) (ontvangen 21 augustus 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht: «Bergers: «Verloren tijd bij aanpak fileleed»»
en het interview met VBM-voorzitter in De Nationale Autoshow van BNR
Nieuwsradio op 6 juli jl?1
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met dit bericht.
Vraag 2
Wat is de oorzaak van de vertraging in de uitvoering om bergers op
strategische plekken te positioneren? Is het waar dat er gewacht wordt tot de
ingang van nieuwe contracten tussen bergers en Rijkswaterstaat en deze pas
per april 2019 gereed zijn? Zo ja, wat valt in de tussentijd af te spreken om
het «filemonster» te beteugelen middels snellere berging?
Antwoord 2
In mijn Kamerbrief2 over de kortetermijnaanpak files van 17 maart jl., heb ik
aangekondigd dat bergers op twintig strategische locaties worden ingezet om
de duur van pech- en ongevallen te verkorten. Deze locaties zijn opgenomen
in de Europese aanbesteding van het bergingswerk van de Stichting Incident
Management Nederland (SIMN). De voorlopige gunning van deze contracten
is op 16 juli bekend gemaakt. De definitieve gunning van alle rayons volgt per
1 oktober 2018. De ingangsdatum van de contracten is 1 april 2019. Het
aanbestedingsproces zoals hierboven weergegeven heeft geen vertraging
opgelopen.

1

https://www.bnr.nl/programmas/de-nationale-autoshow/10347028/bergers-verloren-tijd-bijaanpak-fileleed
2
Kamerstuk 31 305, nr. 240

ah-tk-20172018-2939
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 3
Is het waar dat bergers gemiddeld vijf minuten sneller ter plaatse kunnen zijn
op een gemiddelde aanrijtijd van 13 minuten? Is hier onderzoek naar gedaan?
Op basis van welke informatie kan dit gesteld worden?
Antwoord 3
In de periode 2014–2017 zijn er proeven gehouden met prestatiegerichte
berging in de regio Rotterdam. Deze proeven hebben een kortere aanrijdtijd
van ca. 5 minuten opgeleverd. Rijkswaterstaat verwacht dat met het ingaan
van de nieuwe contracten (1 april 2019) bergers sneller ter plaatse zullen zijn.
Vraag 4
Valt de tijdwinst van het sneller ter plaatse zijn van bergers uit te drukken in
geld, bijvoorbeeld een voordeel en/of minder economische schade doordat
de weg eerder vrij kan worden gegeven en files korter worden of sneller zijn
opgelost? Zo ja, hoeveel maatschappelijke winst valt bij benadering te
verwachten, indien op meer plekken dan de huidige 20 bergers strategisch
opgesteld staan?
Antwoord 4
Voor de twintig plekken waar vanaf 1 april 2019 bergers stand-by staan, zijn
de maatschappelijke baten berekend op ca. 20 miljoen euro per jaar. Deze
maatschappelijke baten worden aanzienlijk minder naarmate meer locaties
worden aangewezen. Alleen daar waar veel ongevallen plaatsvinden en als
gevolg van die ongevallen files ontstaan, levert het stand-by staan van
bergers maatschappelijke meerwaarde op.
Vraag 5
Indien de maatschappelijke waarde van sneller bergen en kortere files zeer
positief is, valt een uitbreiding van 20 naar 50 strategische plekken te
verwachten? Welke afwegingen maakt u hierin? Is eerst meer inzicht nodig of
denkt u ook aan een uitbreiding in het kader van de tweede tranche van uw
korte termijn anti-filebudget? Hoe zorgt u ervoor dat naast slimme oplossingen ook geld beschikbaar komt voor langere invoegstroken, matrixborden,
spitsstroken en dergelijke? Zouden meer budget voor het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT) en de begroting ten
behoeve van de fileaanpak daarbij helpen?
Antwoord 5
Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag 4 nemen de maatschappelijke
baten van een uitbreiding van (minder strategische) locaties relatief sterk af.
Dit kabinet heeft extra budget vrijgemaakt voor de aanpak van files. Daarmee
wordt de kortetermijnaanpak files gefinancierd en worden de belangrijkste
(toekomstige) knelpunten op het hoofdwegennet aangepakt. Later dit jaar
kom ik met een tweede tranche maatregelen waarbij ik breed kijk naar
mogelijkheden om op korte termijn bij te dragen aan het voorkomen en
verhelpen van files. Daarbij kijk ik ook specifiek naar mogelijkheden om
spitsstroken permanent open te stellen met minimale aanpassingen aan het
wegontwerp en andere, relatief kleine infrastructurele maatregelen.
Geld is hierbij niet de enige factor die bepalend is voor welke maatregelen
genomen kunnen worden. Het gaat ook over de relatie met de ruimtelijke
ordening en over het nemen van stappen naar de ontwikkeling van een slim
en duurzaam vervoerssysteem.
Vraag 6
Hoe zorgt u ervoor, nu is gekozen voor plekken in de randstad, dat ook bij
drukke goederencorridors zoals de A1, A12, A15 en A67 voldoende bergers
snel ter plekke kunnen zijn? Waarin verschilt het bergen van auto’s met het
bergen van zwaardere vrachtwagens? In hoeverre is daarmee rekening
gehouden, daar ander materiaal vereist zal zijn?
Antwoord 6
Op de genoemde corridors gelden de standaard aanrijtijden voor bergers bij
ongevallen. Om files zoveel mogelijk te voorkomen moeten bergers overdag
en ‘s avonds in 90 procent van de gevallen binnen 20 minuten aanwezig zijn
bij een incident met een personenvoertuig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

De afhandeling van ongevallen waarbij vrachtauto’s betrokken zijn is
complexer en vraagt vaak meer tijd dan de afhandeling van ongevallen met
personenauto’s. Ongevallen met vrachtwagens hebben veelal grotere
vervolgschade aan het wegmeubilair (asfalt, vangrails) en voor het milieu en
vragen derhalve andere inzet van materieel.
Vraag 7
Heeft u overwogen om bergers ook met blauwe in plaats van met oranje
zwaailichten te laten rijden? Bent u bereid de voordelen daarvan te bekijken?
Antwoord 7
Het rijden met optische en geluidssignalen (OGS) is voorbehouden aan
aangewezen hulpverleningsdiensten. Het rijden met optische en geluidssignalen is bedoeld om in spoedeisende situaties te gebruiken en moet sterk
terughoudend worden toegepast. Er is geen onderzoek geweest om bergers
met OGS te laten rijden en ik zie op dit moment ook geen aanleiding om hier
onderzoek naar te laten doen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3