TER BESLISSING
Datum
4 oktober 2023

Aan

de Staatssecretaris

nota Kamerbrief vervolg voorzorg en pZZS

Onze referentie
Vul hier het CM-nummer in
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Omgevingsveiligheid &
Milieurisico's
Cluster D
Beslistermijn
6 oktober 2023
Bijlage(n)
2

Aanleiding
Bij de algemene beschouwingen van 21 september 2023 is de motie Klaver c.s. 1
aangenomen. Hierna is op 29 september een Kamerbrief 2 gestuurd met
informatie over de mogelijkheden en onmogelijkheden rond de uitvoering van de
motie. In die brief is ingegaan op het verzoek om potentieel zeer zorgwekkende
stoffen (pZZS) wettelijk gelijk te stellen aan zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) en
op het verzoek om proactief juridische en financiële steun te bieden aan
medeoverheden die juridische stappen zetten tegen Chemours en haar PFASvervuiling. Aangegeven is dat het eerste verzoek niet kan worden uitgevoerd en
het tweede verzoek wel. Vervolgens heeft op 3 oktober een gesprek
plaatsgevonden tussen u en de leden Klaver en De Hoop.
In het Tweeminuten Debat Leefomgeving van 3 oktober is de motie De Hoop
ingediend waarin verzocht wordt om op korte termijn in overleg met bevoegde
gezagen te onderzoeken welke juridische mogelijkheden er zijn om in het licht
van het voorzorgprincipe alles te doen wat mogelijk is om verdere
gezondheidsrisico’s tegen te gaan. Ook wordt verzocht om met een voorstel te
komen hoe het voorzorgprincipe beter in wet- en regelgeving kan worden
verankerd. 3 U heeft die motie oordeel Kamer gegeven en aangekondigd nog een
aanvullende brief te zullen sturen over de motie Klaver; ook op basis van de
inbreng van de heer De Hoop in het Tweeminuten Debat Leefomgeving van 3
oktober.
Geadviseerd besluit
In te stemmen met de Kamerbrief.
Kernpunten

1
2
3

KST 936420, nr 25
KST 36410, nr 25

“verzoekt de regering om op korte termijn in overleg met bevoegde gezagen en
omgevingsdiensten met een voorstel naar de Kamer te komen om het voorzorgprincipe
beter in wet- en regelgeving te verankeren” én “verzoekt de regering voorts om in overleg
met bevoegde gezagen te onderzoeken welke juridische mogelijkheden er zijn om in het
licht van het voorzorgprincipe alles te doen wat mogelijk is om verdere gezondheidsrisico’s
tegen te gaan en de Kamer hier voor het einde van het jaar over te informeren”

Pagina 1 van 3

In de brief wordt, in aanvulling op de brief van 29 september, ingegaan op het
beleid voor ZZS en op pZZS. Er wordt aangegeven waarom juridische algehele
gelijkstelling van de stoffen op de pZZS-lijst met de stoffen die bewezen ZZS zijn
niet houdbaar geregeld kan worden, en waarom dat ook onwenselijk is.
Vervolgens wordt aangegeven wat u de komende tijd wel gaat doen in relatie tot
de motie Klaver, gelet ook op de inbreng van De Hoop. Dit houdt in dat wordt
uitgezocht in samenspraak met bevoegde gezagen en omgevingsdiensten wat in
de versterking van het systeem kan worden gedaan om ervoor te zorgen dat
bevoegde gezagen juridisch houdbaar in hun besluiten het voorzorgbeginsel bij
chemische stoffen kunnen toepassen. Dit betreft ook stoffen die pZZS zijn waarbij
er door emissies risico’s zijn voor de gezondheid en/of het milieu of waarbij er
sprake is van gegronde redenen om voor deze risico’s te vrezen. De eerste
bijeenkomst daarvoor staat gepland op 2 november en wordt momenteel
voorbereid. Hierbij zijn vertegenwoordigers van VNG, IPO, UvW en ODNL
uitgenodigd.

Datum
4 oktober 2023
Onze referentie
Vul hier het CM-nummer in
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Omgevingsveiligheid &
Milieurisico's
Cluster D
Aan
de Staatssecretaris
Bijlage(n)
2

Daarnaast staan in de brief een aantal acties waar bevoegde gezagen direct mee
worden ondersteund, onder andere door de inzet van het RIVM via de liaisons van
de ZZS-Try-outs en, in complexe situaties, via speciale Rapid Response Teams.
Deze aanpak zal vooral plaatsvinden vanuit het Impulsprogramma Chemische
Stoffen. Over de voortgang van dit programma zal de Kamer begin 2024 worden
geïnformeerd.
Krachtenveld
De Motie Klaver c.s. is breed in de Kamer gesteund. Kamerlid De Hoop gaf in het
Tweeminutendebat Leefomgeving van 3 oktober aan dat hij verbijsterd en
teleurgesteld was over uw brief van 29 september en diende daarop een motie in
over onder meer het voorzorgprincipe in relatie tot gezondheidsrisico’s. Inmiddels
zijn op 4 oktober nog aanvullende Kamervragen aan u gesteld, die u separaat zult
beantwoorden (de Kamer vraagt u dit uiterlijk 24 uur voor het Commissiedebat
Externe Veiligheid te doen). Dit zijn Vragen van de leden Klaver (GroenLinks) en
De Hoop (PvdA) “over de besluitvorming met betrekking tot de motie Klaver-c.s.
over het gelijkstellen van potentieel zeer zorgwekkende stoffen aan zeer
zorgwekkende stoffen 4.”
Sommige bevoegde gezagen zijn voorstander van het gelijkschakelen van pZZS
aan ZZS vanuit de gedachte dat toepassing van het voorzorgbeginsel voor stoffen
die pZZS zijn, eenvoudiger moet zijn in het belang van het voorkomen of zoveel
mogelijk beperken van vervuiling van het milieu en schade voor de gezondheid.
Met name de provincie Zuid-Holland steunt deze lijn, mede in het licht van de
rechtszaak Chemours.
Vanuit het bedrijfsleven is bij eerdere gelegenheden op hoofdlijnen steun
uitgesproken voor het ZZS-emissiebeleid, hoewel men ook op een aantal punten
in de uitvoering nog mogelijkheden zien voor verbetering. De steun betreft ook de
inzet om dit beleid in de Europese Richtlijn Industriële Emissies verankerd te
krijgen met het oog op een Europees gelijk speelveld.

4

2023Z16616

Pagina 2 van 3

Van het gelijkschakelen van pZZS aan ZZS lijkt het bedrijfsleven, vanuit eerste
informele signalen, geen voorstander. De algehele lijst pZZS behandelen als ZZS
resulteert er voor het bedrijfsleven in dat zij op onnodige kosten worden gejaagd
omdat slechts een deel van de stoffen op die lijst ZZS blijkt te zijn. Een dergelijke
aanpak zal naar verwachting daarom het bestaande draagvlak voor het bestaande
nationale ZZS-emissiebeleid ondermijnen.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.

Datum
4 oktober 2023
Onze referentie
Vul hier het CM-nummer in
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Omgevingsveiligheid &
Milieurisico's
Cluster D
Aan
de Staatssecretaris
Bijlage(n)
2

Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

01

Kamerbrief vervolg voorzorg en In de brief wordt aangegeven
pZZS
waarom gelijkstelling van pZZS
en ZZS niet houdbaar geregeld
kan worden en wat dan wel kan
worden gedaan om ervoor te
zorgen dat bevoegde gezagen
juridisch houdbaar in hun
besluiten het voorzorgbeginsel
kunnen toepassen bij potentieel
zeer zorgwekkende stoffen. Ook
wordt ingegaan op het proces
daarbij.

02

Kamerbrief met reactie op
motie Klaver cs m.b.t. pZZS
gelijkstellen aan ZZS, van 29
september 2023

De brief gaat in op de
aangenomen motie.
Uiteengezet wordt waarom
pZZS niet aan ZZS gelijk
kunnen worden gesteld en
verder op de wijze waarop
juridische en financiële steun
wordt geboden aan
medeoverheden (zoals bij
Chemours)

Onderliggende beslisnota’s
Datum

Naam beslisnota

Toelichting

22 september
2023

Kamerbrief met reactie op
motie Klaver cs m.b.t. pZZS
gelijkstellen aan ZZS.

De nota adviseert op de
Kamerbrief van 29 september
over de aangenomen motie
Klaver c.s..

Pagina 3 van 3