Reactie bewindspersonen en nawoord Algemene Rekenkamer

Bezuiniging op de kinderopvangtoeslag

De ministers van SZW en Financiën geven aan dat het niet altijd mogelijk is om het geïsoleerde
effect van een bezuinigingsmaatregel weer te geven, en dat de daling van het gebruik van de
kinderopvang mede wordt veroorzaakt door een oplopende werkloosheid en een sterker dan
veronderstelde reactie van ouders op de bezuinigingsmaatregelen. Het is van belang dat het
kabinet het parlement zoveel mogelijk inzicht biedt in mogelijke effecten van
bezuinigingsmaatregelen, eventueel met behulp van aanvullend onderzoek. Zo heeft de
minister van SZW het SCP gevraagd om onderzoek te doen naar de daling van het gebruik van
de kinderopvang en de oorzaken hiervan. Dit onderzoek kan het effect van de bezuinigingen
op de kinderopvangtoeslag beter in beeld brengen.

De ministers geven ten slotte aan dat het kabinet in het vervolg meer aandacht zal besteden
aan de realisatie en gevolgen van bezuinigingen. Zij gaan hierbij specifiek in op de (on)
mogelijkheden om dit te doen bij de kinderopvangtoeslag. Wij vinden dit een positieve
ontwikkeling. Overigens heeft onze aanbeveling aan de minister van Financiën betrekking
op alle belangrijke bezuinigingsmaatregelen.

Zicht op bezuinigingen

De ministers gaan voorts in op de potentiële besparing op de kinderopvangtoeslag van 110
miljoen euro tot 410 miljoen euro uit het Verantwoordingsonderzoek 2013 bij het Ministerie
van SZW (www.rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek), waar we in deze publicatie naar
verwijzen. Zij geven aan dat in onze berekening geen rekening wordt gehouden met het feit
dat er reeds contracten voor minder weken en uren aangeboden en afgenomen worden, en
dat een aantal aannames niet juist is. Wij zijn van mening dat het beter is de werkelijke situatie
in beeld te brengen. Tot nu toe ontbreken hiervoor echter belangrijke gegevens, zoals een
actueel overzicht van het type contracten dat nu wordt afgesloten, de gemiddelde uurprijs
per type contract en de verdeling hiervan per inkomensklasse. We hopen dat de minister van
SZW deze gegevens zal verzamelen, zodat duidelijk wordt hoe groot het probleem –
goedkope contracten voor ouders zijn soms dure contracten voor de overheid – nu nog is.

Realisatie en effect

Peter Hilz/Hollandse Hoogte

De integrale reactie van de minister van SZW, mede namens de minister van Financiën,
is te vinden op onze website www.rekenkamer.nl.

De Algemene Rekenkamer wil met de publicatiereeks Zicht op Bezuinigingen bijdragen aan het
ver­­beteren van het inzicht in de realisatie en de gevolgen van bezuinigingen. Hiertoe brengen wij
voor een aantal bezuinigingsmaatregelen de budgettaire realisatie in kaart en geven wij waar
mogelijk aan welke gevolgen de maatregelen hebben voor burgers, bedrijven en instellingen.
Na onze eerdere publicatie over de maatregel Bevriezen doelgroep zorgtoeslag, staat in deze
publicatie de maatregel Aanpassingen kinderopvangtoeslag centraal. We hebben deze maatregel
onderzocht vanwege de relatief grote omvang van de beoogde bezuiniging in 2012 en 2013 en
het maatschappelijk belang van kinderopvang.

Algemene Rekenkamer
Lange Voorhout 8
Postbus 20015
2500 EA Den Haag

Den Haag, mei 2014

Wij constateren dat de totale uitgaven aan kinderopvangtoeslag in 2012 en 2013 met respectieve­
lijk 148 miljoen euro en 388 miljoen euro meer zijn gedaald dan werd beoogd met de bezuiniging.
Dit komt vooral door een niet voorziene daling van het gebruik van de kinderopvang in 2012 en
2013. De ontwikkeling van de arbeidsparticipatie laat in deze jaren een gemengd beeld zien. Het
is onduidelijk welk deel van deze ontwikkelingen is toe te schrijven aan de bezuinigingsmaat­
regelen en welk deel aan andere maatschappelijke ontwikkelingen.

(070) 342 43 44
voorlichting@rekenkamer.nl
www.rekenkamer.nl

De minister van SZW stuurt relatief veel informatie over de kinderopvang(toeslag) naar het
par­le­ment. Deze informatie is echter moeilijk te relateren aan de bezuinigingsmaat­regelen,
waar­­door het moeilijk is om de realisatie en de gevolgen van de bezuinigingen in beeld te krijgen.
Wij bevelen de minister van Financiën aan om er, ten behoeve van het parlementair budget­
recht, voor zorg te dragen dat, in ieder geval voor de belangrijkste bezuinigingsmaat­regelen,
in de jaarverslagen inzicht wordt gegeven in de realisatie en de gevolgen van de bezuinigingen,
inclusief de beleidsmatige conclusie die het kabinet hieraan wenst te verbinden. Zonder deze
informatie heeft het parlement géén zicht op de financiële voortgang van de bezuiniging en géén
inzicht in de maatschappelijke effecten die sindsdien zijn opgetreden.

Voor meer informatie zie het achtergronddocument op onze website www.rekenkamer.nl.

Daling in gebruik kinderopvang waar stijging was verwacht

Maatregelen moeten leiden tot bezuiniging van 774 miljoen euro
Welke bezuinigings­maatregelen
zijn genomen?

Naar aanleiding van de maatregel Aanpassingen kinderopvangtoeslag uit het regeerakkoord van
het kabinet-Rutte/Verhagen, beoogde de minister van SZW in 2012 en 2013 respectievelijk
420 miljoen euro en 650 miljoen euro te besparen, oplopend naar 774 miljoen euro
structureel vanaf 2015. Om dit te bereiken zijn de toeslagpercentages aangepast, is het
maximum uurtarief waarover kinderopvangtoeslag wordt ontvangen bevroren en is het aantal
uren kinderopvang­toeslag gekoppeld aan het aantal werkuren van de minst werkende partner.

Wat zijn de
gevolgen?

Uitgaven kinderopvangtoeslag 536 miljoen euro meer gedaald dan
beoogd
Wat is er
bespaard?

De minister van SZW verwachtte dat de groei in het gebruik van de kinderopvang door de
maatregelen zou worden afgevlakt. Het aantal kinderen in de kinderopvang heeft tussen 2011
en 2013 echter een dalende trend laten zien. Deze onverwachte daling van het gebruik van de
kinderopvang heeft voor een belangrijk deel bijgedragen aan de groter dan verwachte
bezui­niging op kinderopvangtoeslag in 2012 en 2013. Het is onduidelijk welk deel van deze
onver­wachte daling is toe te schrijven aan de bezuinigingsmaatregelen en welk deel aan
andere maat­schappelijke ontwikkelingen. Om hier meer zicht op te krijgen heeft de minister
van SZW het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) gevraagd een onderzoek in te stellen. De
uitkomsten naar dit onderzoek zijn naar verwachting in de zomer van 2014 beschikbaar.

Collectieve bijdrage daalde in 2012 iets meer dan verwacht

In 2012 is 2.707 miljoen euro uitgegeven aan kinderopvangtoeslag. Hiermee zijn de uitgaven
in 2012 met 148 miljoen euro meer gedaald dan was beoogd. In 2013 is 2.322 miljoen euro
uit­­­gegeven aan kinderopvangtoeslag. Hiermee zijn de uitgaven in 2013 met 388 miljoen euro
meer gedaald dan was beoogd. Cumulatief zijn de uitgaven in 2012 en 2013 536 miljoen euro
meer gedaald dan was beoogd.
In onze conclusies over de kinderopvangtoeslag bij de resultaten van ons Verantwoordings­
onder­zoek 2013 bij het Ministerie van SZW (onderdeel beleidsinformatie op www.
rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek) stellen wij vast dat de kinderopvangtoeslag ondanks de gerealiseerde verlaging van de uitgaven - voor de rijks­­overheid toch ‘onnodig duur’ is.
Goedkope contracten voor de ouders blijken soms duurder voor de overheid te zijn. Uit onze
analyse blijkt dat de uitgaven aan kinderopvang­toeslag in 2013 110 tot 410 miljoen euro lager
hadden kunnen uitvallen.

De minister van SZW verwachtte dat de collectieve bijdrage in de kosten van kinderopvang
(tot het maximum uurtarief) in 2012 zou dalen met 6 procentpunt, van 74 procent in de
situatie zonder maatregelen naar 68 procent in de situatie met maatregelen. De daadwerkelijke
collec­­­tieve bijdrage in de kosten van kinderopvang is in 2012 uitgekomen op 67 procent, en
dus 1 procent­punt meer gedaald dan was verwacht. Volgens het Ministerie van SZW kan dit
worden ver­klaard door onvoorziene wijzigingen in de samenstelling van de groep
kinderopvangtoeslag­ontvangers: in de groep ontvangers zitten relatief meer hogere
inkomensgroepen, die zelf meer betalen dan lagere inkomensgroepen. Door het ontbreken van
soortgelijke informatie over de verwachtingen van het kabinet over de collectieve bijdrage in
2013 is dit beeld voor dat jaar onduidelijk.

Ramingen en realisatie uitgaven kinderopvangtoeslag

Gemengd beeld arbeidsparticipatie ouders met jonge kinderen

Realisatie

De arbeidsparticipatie van moeders met jonge kinderen is in 2012 eerst licht gestegen ten
opzichte van 2011 en in 2013 weer licht gedaald. De arbeidsparticipatie van vaders met jonge
kinderen daalde in 2012 al licht en in 2013 nog verder. Het is niet duidelijk in hoeverre deze
ontwikkelingen het gevolg zijn van de bezuinigingen of van andere maatschappelijke ont­wikke­
lingen. Het eerder genoemde onderzoek van het SCP zal ook hier meer inzicht in kunnen
geven.

Raming zonder maatregelen (juni 2011)
Raming met maatregelen (juni 2011)
Meerjarenraming (november 2013)
3,8
3,6
3,4

Beschikbare informatie moeilijk te relateren aan bezuiniging

3,2
3,0

Welke informatie
is hierover
beschik­­baar in de
begrotings- en
verantwoordings­
cyclus?

2,8
2,6
2,4
2,2
2,0
0
2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Uitgaven 2014 en verder ondanks intensivering op lager niveau dan
geraamd bij inboeken maatregel in 2012

2018

Bron: Jaarverslagen 2007 - 2013, brief Kinderopvangtoeslag vanaf 2012, Begroting SZW 2014
(incl. nota van wijziging).

De meevallers in de uitgaven kinderopvangtoeslag in 2012 en 2013 zijn vooral gebruikt om
tegenvallers in de uitgaven aan werkloosheidsregelingen in deze jaren op te vangen.

De minister van SZW verstrekt relatief veel informatie over de ontwikkelingen in de uitgaven
aan kinderopvangtoeslag (in begroting en jaarverslag), over het gebruik van de kinderopvang
en over de ontwikkeling van de arbeidsparticipatie (beide in kamerbrieven die elk kwartaal
naar de Tweede Kamer worden gestuurd). Deze informatie wordt door de minister echter niet
gerela­teerd aan de realisatie van de bezuinigingsmaatregelen en aan de gevolgen hiervan.
Inzicht in gevolgen van de bezuiniging wordt verder bemoeilijkt door het ontbreken van
tussendoelen en door tussentijdse wijzigingen van definities.

Wat staat er in
2014 en verder
te gebeuren?

Naar aanleiding van een tweetal moties van de Tweede Kamer heeft het kabinet in de tweede
helft van 2013 besloten tot een intensivering van de uitgaven aan kinderopvangtoeslag van
150 miljoen euro vanaf 2014. Ondanks deze intensivering zijn de meest recente ramingen voor
2014 en verder een stuk lager dan werd verwacht bij het doorvoeren van de bezuinigings­maat­
regelen (zie figuur 1), doordat het Ministerie van SZW verwacht dat een deel van de daling in
het gebruik van kinderopvang meerjarig en structureel van aard is.

Daling in gebruik kinderopvang waar stijging was verwacht

Maatregelen moeten leiden tot bezuiniging van 774 miljoen euro
Welke bezuinigings­maatregelen
zijn genomen?

Naar aanleiding van de maatregel Aanpassingen kinderopvangtoeslag uit het regeerakkoord van
het kabinet-Rutte/Verhagen, beoogde de minister van SZW in 2012 en 2013 respectievelijk
420 miljoen euro en 650 miljoen euro te besparen, oplopend naar 774 miljoen euro
structureel vanaf 2015. Om dit te bereiken zijn de toeslagpercentages aangepast, is het
maximum uurtarief waarover kinderopvangtoeslag wordt ontvangen bevroren en is het aantal
uren kinderopvang­toeslag gekoppeld aan het aantal werkuren van de minst werkende partner.

Wat zijn de
gevolgen?

Uitgaven kinderopvangtoeslag 536 miljoen euro meer gedaald dan
beoogd
Wat is er
bespaard?

De minister van SZW verwachtte dat de groei in het gebruik van de kinderopvang door de
maatregelen zou worden afgevlakt. Het aantal kinderen in de kinderopvang heeft tussen 2011
en 2013 echter een dalende trend laten zien. Deze onverwachte daling van het gebruik van de
kinderopvang heeft voor een belangrijk deel bijgedragen aan de groter dan verwachte
bezui­niging op kinderopvangtoeslag in 2012 en 2013. Het is onduidelijk welk deel van deze
onver­wachte daling is toe te schrijven aan de bezuinigingsmaatregelen en welk deel aan
andere maat­schappelijke ontwikkelingen. Om hier meer zicht op te krijgen heeft de minister
van SZW het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) gevraagd een onderzoek in te stellen. De
uitkomsten naar dit onderzoek zijn naar verwachting in de zomer van 2014 beschikbaar.

Collectieve bijdrage daalde in 2012 iets meer dan verwacht

In 2012 is 2.707 miljoen euro uitgegeven aan kinderopvangtoeslag. Hiermee zijn de uitgaven
in 2012 met 148 miljoen euro meer gedaald dan was beoogd. In 2013 is 2.322 miljoen euro
uit­­­gegeven aan kinderopvangtoeslag. Hiermee zijn de uitgaven in 2013 met 388 miljoen euro
meer gedaald dan was beoogd. Cumulatief zijn de uitgaven in 2012 en 2013 536 miljoen euro
meer gedaald dan was beoogd.
In onze conclusies over de kinderopvangtoeslag bij de resultaten van ons Verantwoordings­
onder­zoek 2013 bij het Ministerie van SZW (onderdeel beleidsinformatie op www.
rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek) stellen wij vast dat de kinderopvangtoeslag ondanks de gerealiseerde verlaging van de uitgaven - voor de rijks­­overheid toch ‘onnodig duur’ is.
Goedkope contracten voor de ouders blijken soms duurder voor de overheid te zijn. Uit onze
analyse blijkt dat de uitgaven aan kinderopvang­toeslag in 2013 110 tot 410 miljoen euro lager
hadden kunnen uitvallen.

De minister van SZW verwachtte dat de collectieve bijdrage in de kosten van kinderopvang
(tot het maximum uurtarief) in 2012 zou dalen met 6 procentpunt, van 74 procent in de
situatie zonder maatregelen naar 68 procent in de situatie met maatregelen. De daadwerkelijke
collec­­­tieve bijdrage in de kosten van kinderopvang is in 2012 uitgekomen op 67 procent, en
dus 1 procent­punt meer gedaald dan was verwacht. Volgens het Ministerie van SZW kan dit
worden ver­klaard door onvoorziene wijzigingen in de samenstelling van de groep
kinderopvangtoeslag­ontvangers: in de groep ontvangers zitten relatief meer hogere
inkomensgroepen, die zelf meer betalen dan lagere inkomensgroepen. Door het ontbreken van
soortgelijke informatie over de verwachtingen van het kabinet over de collectieve bijdrage in
2013 is dit beeld voor dat jaar onduidelijk.

Ramingen en realisatie uitgaven kinderopvangtoeslag

Gemengd beeld arbeidsparticipatie ouders met jonge kinderen

Realisatie

De arbeidsparticipatie van moeders met jonge kinderen is in 2012 eerst licht gestegen ten
opzichte van 2011 en in 2013 weer licht gedaald. De arbeidsparticipatie van vaders met jonge
kinderen daalde in 2012 al licht en in 2013 nog verder. Het is niet duidelijk in hoeverre deze
ontwikkelingen het gevolg zijn van de bezuinigingen of van andere maatschappelijke ont­wikke­
lingen. Het eerder genoemde onderzoek van het SCP zal ook hier meer inzicht in kunnen
geven.

Raming zonder maatregelen (juni 2011)
Raming met maatregelen (juni 2011)
Meerjarenraming (november 2013)
3,8
3,6
3,4

Beschikbare informatie moeilijk te relateren aan bezuiniging

3,2
3,0

Welke informatie
is hierover
beschik­­baar in de
begrotings- en
verantwoordings­
cyclus?

2,8
2,6
2,4
2,2
2,0
0
2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Uitgaven 2014 en verder ondanks intensivering op lager niveau dan
geraamd bij inboeken maatregel in 2012

2018

Bron: Jaarverslagen 2007 - 2013, brief Kinderopvangtoeslag vanaf 2012, Begroting SZW 2014
(incl. nota van wijziging).

De meevallers in de uitgaven kinderopvangtoeslag in 2012 en 2013 zijn vooral gebruikt om
tegenvallers in de uitgaven aan werkloosheidsregelingen in deze jaren op te vangen.

De minister van SZW verstrekt relatief veel informatie over de ontwikkelingen in de uitgaven
aan kinderopvangtoeslag (in begroting en jaarverslag), over het gebruik van de kinderopvang
en over de ontwikkeling van de arbeidsparticipatie (beide in kamerbrieven die elk kwartaal
naar de Tweede Kamer worden gestuurd). Deze informatie wordt door de minister echter niet
gerela­teerd aan de realisatie van de bezuinigingsmaatregelen en aan de gevolgen hiervan.
Inzicht in gevolgen van de bezuiniging wordt verder bemoeilijkt door het ontbreken van
tussendoelen en door tussentijdse wijzigingen van definities.

Wat staat er in
2014 en verder
te gebeuren?

Naar aanleiding van een tweetal moties van de Tweede Kamer heeft het kabinet in de tweede
helft van 2013 besloten tot een intensivering van de uitgaven aan kinderopvangtoeslag van
150 miljoen euro vanaf 2014. Ondanks deze intensivering zijn de meest recente ramingen voor
2014 en verder een stuk lager dan werd verwacht bij het doorvoeren van de bezuinigings­maat­
regelen (zie figuur 1), doordat het Ministerie van SZW verwacht dat een deel van de daling in
het gebruik van kinderopvang meerjarig en structureel van aard is.

Reactie bewindspersonen en nawoord Algemene Rekenkamer

Bezuiniging op de kinderopvangtoeslag

De ministers van SZW en Financiën geven aan dat het niet altijd mogelijk is om het geïsoleerde
effect van een bezuinigingsmaatregel weer te geven, en dat de daling van het gebruik van de
kinderopvang mede wordt veroorzaakt door een oplopende werkloosheid en een sterker dan
veronderstelde reactie van ouders op de bezuinigingsmaatregelen. Het is van belang dat het
kabinet het parlement zoveel mogelijk inzicht biedt in mogelijke effecten van
bezuinigingsmaatregelen, eventueel met behulp van aanvullend onderzoek. Zo heeft de
minister van SZW het SCP gevraagd om onderzoek te doen naar de daling van het gebruik van
de kinderopvang en de oorzaken hiervan. Dit onderzoek kan het effect van de bezuinigingen
op de kinderopvangtoeslag beter in beeld brengen.

De ministers geven ten slotte aan dat het kabinet in het vervolg meer aandacht zal besteden
aan de realisatie en gevolgen van bezuinigingen. Zij gaan hierbij specifiek in op de (on)
mogelijkheden om dit te doen bij de kinderopvangtoeslag. Wij vinden dit een positieve
ontwikkeling. Overigens heeft onze aanbeveling aan de minister van Financiën betrekking
op alle belangrijke bezuinigingsmaatregelen.

Zicht op bezuinigingen

De ministers gaan voorts in op de potentiële besparing op de kinderopvangtoeslag van 110
miljoen euro tot 410 miljoen euro uit het Verantwoordingsonderzoek 2013 bij het Ministerie
van SZW (www.rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek), waar we in deze publicatie naar
verwijzen. Zij geven aan dat in onze berekening geen rekening wordt gehouden met het feit
dat er reeds contracten voor minder weken en uren aangeboden en afgenomen worden, en
dat een aantal aannames niet juist is. Wij zijn van mening dat het beter is de werkelijke situatie
in beeld te brengen. Tot nu toe ontbreken hiervoor echter belangrijke gegevens, zoals een
actueel overzicht van het type contracten dat nu wordt afgesloten, de gemiddelde uurprijs
per type contract en de verdeling hiervan per inkomensklasse. We hopen dat de minister van
SZW deze gegevens zal verzamelen, zodat duidelijk wordt hoe groot het probleem –
goedkope contracten voor ouders zijn soms dure contracten voor de overheid – nu nog is.

Realisatie en effect

Peter Hilz/Hollandse Hoogte

De integrale reactie van de minister van SZW, mede namens de minister van Financiën,
is te vinden op onze website www.rekenkamer.nl.

De Algemene Rekenkamer wil met de publicatiereeks Zicht op Bezuinigingen bijdragen aan het
ver­­beteren van het inzicht in de realisatie en de gevolgen van bezuinigingen. Hiertoe brengen wij
voor een aantal bezuinigingsmaatregelen de budgettaire realisatie in kaart en geven wij waar
mogelijk aan welke gevolgen de maatregelen hebben voor burgers, bedrijven en instellingen.
Na onze eerdere publicatie over de maatregel Bevriezen doelgroep zorgtoeslag, staat in deze
publicatie de maatregel Aanpassingen kinderopvangtoeslag centraal. We hebben deze maatregel
onderzocht vanwege de relatief grote omvang van de beoogde bezuiniging in 2012 en 2013 en
het maatschappelijk belang van kinderopvang.

Algemene Rekenkamer
Lange Voorhout 8
Postbus 20015
2500 EA Den Haag

Den Haag, mei 2014

Wij constateren dat de totale uitgaven aan kinderopvangtoeslag in 2012 en 2013 met respectieve­
lijk 148 miljoen euro en 388 miljoen euro meer zijn gedaald dan werd beoogd met de bezuiniging.
Dit komt vooral door een niet voorziene daling van het gebruik van de kinderopvang in 2012 en
2013. De ontwikkeling van de arbeidsparticipatie laat in deze jaren een gemengd beeld zien. Het
is onduidelijk welk deel van deze ontwikkelingen is toe te schrijven aan de bezuinigingsmaat­
regelen en welk deel aan andere maatschappelijke ontwikkelingen.

(070) 342 43 44
voorlichting@rekenkamer.nl
www.rekenkamer.nl

De minister van SZW stuurt relatief veel informatie over de kinderopvang(toeslag) naar het
par­le­ment. Deze informatie is echter moeilijk te relateren aan de bezuinigingsmaat­regelen,
waar­­door het moeilijk is om de realisatie en de gevolgen van de bezuinigingen in beeld te krijgen.
Wij bevelen de minister van Financiën aan om er, ten behoeve van het parlementair budget­
recht, voor zorg te dragen dat, in ieder geval voor de belangrijkste bezuinigingsmaat­regelen,
in de jaarverslagen inzicht wordt gegeven in de realisatie en de gevolgen van de bezuinigingen,
inclusief de beleidsmatige conclusie die het kabinet hieraan wenst te verbinden. Zonder deze
informatie heeft het parlement géén zicht op de financiële voortgang van de bezuiniging en géén
inzicht in de maatschappelijke effecten die sindsdien zijn opgetreden.

Voor meer informatie zie het achtergronddocument op onze website www.rekenkamer.nl.

Overzicht bezuiniging op de kinderopvangtoeslag in 2012 en 2013
Oorspronkelijke raming

Raming na maatregelen

Door de maatregelen en overige
ontwikkelingen zijn de uitgaven in
2012 en 2013 met respectievelijk
€148 en €388 miljoen extra gedaald

GELD
Uitgaven
Kinderopvangtoeslag
(bedragen in
miljoenen euro’s)

Realisatie

€ 3.275

€ 3.360

-€ 420
€ 2.855

-€ 650

-€ 568

€ 2.710

€ 2.707

-€ 1.038
€ 2.322

2012

2013

2012

2013

GEVOLGEN
Aantal
kinderen met
kinderopvangtoeslag

904.000

2012

930.000

2013

-15.000

-33.000

889.000

897.000

2012

2013

2013

De realisatie is niet te vergelijken met
de ramingen, omdat de telling van het
aantal kinderen met kinderopvangtoeslag tussentijds is gewijzigd

709.000

2012

636.000

2013

In 2012 is de collectieve bijdrage in de
kosten van kinderopvang met 1% meer
gedaald dan was geraamd. Voor 2013
was geen raming bekend.

Collectieve
bijdrage in kosten
kinderopvang

74%

-6%

-7%

68%

67%

Geen
raming
bekend

2012

Arbeidsparticipatie

2012

Geen ramingen bekend

2013

60%

Geen
raming
bekend

2012

2013

Daling brutoarbeidsparticipatie van 0,06%
in 2015 t.o.v. 2011
De realisatie ten opzichte van de raming
kan niet gegeven worden ivm ontbreken
tussendoelen. De weergegeven realisatie
van de netto-arbeidsparticipatie van ouders
met jonge kinderen geeft aan hoe de
arbeidsparticipatie in de twee jaren na de
maatregelen zich heeft ontwikkeld.

2012

2013

Ten opzichte van 2011 steeg de nettoarbeidsparticipatie van moeders met
jonge kinderen in 2012 eerst nog licht
om vervolgens in 2013 licht te dalen. De
netto-arbeidsparticipatie van vaders met
jonge kinderen is ten opzichte van 2012
licht gedaald en in 2013 nog verder
gedaald.

Joris Fiselier Infographics