Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 248

Invoering Diagnose Behandeling Combinaties
(DBCs)

Nr. 132

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT

Ontvangen ter Griffie van de Tweede Kamer
op 16 augustus 2010.
De voordracht voor de vast te stellen
algemene maatregel van bestuur kan niet
eerder worden gedaan dan op 16 oktober
2010.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 september 2010
Het is van groot belang om over voldoende informatie te beschikken over
de werking van DOT om te kunnen beslissen tot de invoering daarvan en
deze succesvol te laten verlopen. Daarnaast kan ook ervaring op het
gebied van DOT bij zowel ziekenhuizen als verzekeraars de invoering
bespoedigen. De Tweede Kamer heeft in het overleg van 7 april jongstleden aangegeven DOT nog niet in 2011 in te willen voeren, maar al wel te
willen gaan schaduwdraaien om op deze manier partijen kennis en
ervaring met DOT te laten opdoen. Daarbij is door enkele partijen
aangegeven dat mogelijk niet alle zorgaanbieders in dezelfde mate
hoeven te gaan schaduwdraaien om zo de administratieve lasten te
beperken.
Aan de wens van de Tweede Kamer om te starten met schaduwdraaien
heb ik gevolg gegeven door met de Nederlandse Vereniging van
Ziekenhuizen (NVZ) en de Nederlandse Federatie van Universitair
Medische Centra (NFU) afspraken te maken over het schaduwdraaien met
DOT, zodat zorginstellingen de gelegenheid krijgen aan DOT te wennen en
de impact ervan in kaart te krijgen. Het schaduwdraaien heeft vorm
gekregen door te simuleren met DOT om op deze manier de productstructuur inhoudelijk te testen. De resultaten van het simuleren worden
gebruikt om de productstructuur aan te scherpen en verbeteringen door te
voeren. Dit traject is gestart op 1 juli 2010. Daarnaast wordt ook de
techniek getest door een aantal ziekenhuizen dat vrijwillig schaduwdraait
met DOT. Vervolgens zal er op een later moment nog een impactanalyse
gedaan worden die de financiële effecten in kaart brengt voor zorgverzekeraars, zorginstellingen en medisch specialisten.
Naast dit initiatief zou ik het aflopen van het experiment van de Sint
Maartenskliniek aan willen grijpen om een nieuw experiment te starten bij

kst-29248-132
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 248, nr. 132

1

deze instelling. In dit experiment zal een intensievere en meer uitgebreide
vorm van schaduwdraaien met DOT bij de Sint Maartenskliniek centraal
staan.
Aflopen van huidige experiment
Met ingang van 1 februari 2005 zijn, op aanwijzing van de minister van
VWS, door het toenmalige CTG/ZAio bij wijze van experiment onder de
Wet tarieven gezondheidszorg de tarieven voor de integrale productie van
de Sint Maartenskliniek vrijgegeven, onder de voorwaarde dat alle kosten
van de instelling, dus ook die van kapitaallasten, uit de inkomsten uit
tarieven moesten worden bekostigd. Het experiment beoogde inzicht te
krijgen in de productie- en capaciteitseffecten, in de prijsstrategieën en in
de transactiekosten voor zorgverzekeraars. Daarnaast was een belangrijk
leerdoel de mate waarin efficiencyverbeteringen worden doorgegeven
aan de consument in de vorm van prijsverlagingen, danwel kwaliteitsverbeteringen. Naar aanleiding van een evaluatie is vanaf 1 januari 2007 een
extra voorwaarde aan het experiment toegevoegd. Deze extra voorwaarde
hield in dat gedurende het experiment het gemiddeld gewogen prijsniveau niet stijgt ten opzichte van het jaar daarvoor (prijsplafond).
Gedurende de looptijd van het experiment is een evaluatierapport naar
uw Kamer gestuurd (Kamerstukken 2006–2007, 29 248, nr. 33) en bent u
middels diverse voortgangsrapportages op de hoogte gehouden. Het doel
van het experiment is gerealiseerd; het experiment heeft gedurende de
looptijd namelijk veel inzicht gegeven in het werken met vrije integrale
tarieven en in de effecten ervan op kwaliteitsverbetering, innovatie en
doelmatigheidsverhoging.
Het experiment heeft als gevolg van wettelijke bepalingen in de Wet
marktordening gezondheidszorg (art. 58) en diens voorganger de Wet
tarieven gezondheidszorg een maximale looptijd van vijf jaren. Van de
wettelijke mogelijkheid het experiment om boekhoudkundige redenen
nog door te laten lopen tot het einde van boekjaar volgend op het
boekjaar waarin het experiment is geëindigd, is door de Nederlandse
Zorgautoriteit (verder NZa) gebruik gemaakt. Daarom kan het experiment
niet meer in de huidige vorm worden doorgezet. Daarbij speelt ook mee
dat een nieuw experiment dat betrekking heeft op de invoering van DOT
beter aansluit bij de huidige politieke situatie. Voor het simuleren met
DOT vooruitlopend op een eventuele invoering daarvan was namelijk
tijdens het AO van 7 april jongstleden in de Kamer brede steun. Ik ben
daarom voornemens om een nieuw experiment op te zetten waarbij de
invoering van DOT centraal staat onder voor de Sint Maartenskliniek
gelijkblijvende bekostigingscondities, te weten geen functiegericht budget
maar integrale vrije tarieven met een prijsplafond.
Leerdoelen van nieuw experiment
Voor dit nieuwe experiment zijn verschillende nieuwe leerdoelen
geformuleerd die allen gericht zijn op het bevorderen van de kennis en
ervaring met DOT en het benoemen van mogelijke verbeterpunten. De
leerdoelen zullen hieronder kort toegelicht worden.
Financiële impactanalyse
De invoering van een nieuwe producttypering zoals DOT heeft mogelijk
(financiële) consequenties voor een individuele instelling. In het landelijke
traject worden door het simuleren met DOT al ervaringen opgedaan, maar
de Sint Maartenskliniek zal hier ook, in een eerder stadium dan in de
landelijke planning is opgenomen, een financiële impactanalyse naar
doen. De Sint Maartenskliniek zal ook input leveren door een verschillen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 248, nr. 132

2

analyse waarbij de financiële gevolgen voor de belangrijkste producten in
kaart worden gebracht. Deze informatie is mogelijk bruikbaar voor een
vertaling naar de effecten van de invoering van DOT op landelijk niveau.
De SMK dient op 1 april 2011 (en in verdere jaren) hierover een
rapportage bij de NZa aan te leveren.
Onderhandelen bij een andere producttypering (DOT)
De overgang van DBC’s naar DOT en de daarbij optredende effecten voor
de bekostiging betekenen ook dat ziekenhuis en zorgverzekeraar over
nieuwe producten gaan onderhandelen. Juist de Sint Maartenskliniek is
uitermate geschikt voor een experiment over het onderhandelen met
nieuwe producten, omdat de Sint Maartenskliniek al vanwege het huidige
experiment als enige ziekenhuis met alle verzekeraars over alle producten
onderhandelt. Onderdeel van het experiment dat ik voornemens ben om
op te starten is het simuleren van het onderhandelingsproces tussen
zorgverzekeraar en aanbieder over de nieuwe DOT-producten. De Sint
Maartenskliniek gaat na afloop van de reguliere onderhandeling met
enkele verzekeraars over een beperkt aantal DOT-producten het onderhandelingsproces simuleren, zodat ervaring wordt opgedaan met de wijze
waarop de relatie tussen prestatie, kosten en prijs onder DOT kan worden
gelegd. Het doel van deze simulatie is om inzicht te bieden:
– in de informatie die nodig is om over de nieuwe producten te
onderhandelen,
– in de wijze waarop het vertalen van DBC’s naar DOT kan plaatsvinden,
– in de fasering en wijze waarop de onderhandelingen kunnen plaatsvinden,
– over hoe om te gaan met belangrijke thema’s als volume, kwaliteit,
zorgzwaarte en dure geneesmiddelen en
– over de wijze waarop monitoring van gemaakte onderhandelingsafspraken tussen verzekeraar en ziekenhuis worden overeengekomen.
Door de simulatie van deze onderhandelingen kunnen concrete «lessons
learned» worden aangeleverd die de onderhandelingen tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders door het hele land kunnen bevorderen nadat
tot invoering van DOT is besloten. De SMK zal op 1 juli 2011 een
rapportage hierover opleveren bij de NZa. Hieruit kunnen andere
zorginstellingen «best practices» halen en zich daarmee kunnen voorbereiden op de onderhandelingen.
Doorontwikkeling DOT
De Sint Maartenskliniek is een gespecialiseerd ziekenhuis op het gebied
van houding en beweging en heeft voor veel patiënten en hun verzekeraars een last resort functie. Dit vertaalt zich in een groot aantal tertiaire
verwijzingen en second opinions voor patiënten uit het hele land. Ook
heeft de Sint Maartenskliniek de mogelijkheid om binnen het experiment
de DBC-tarieven aan te passen in afstemming met de zorgverzekeraars. Zo
kan de Sint Maartenskliniek eenvoudiger tot afspraken komen op het
gebied van ketenzorg/samenwerking met de eerste lijn en de toepassing
van E-health en hiermee een bijdrage leveren aan verspreiding van kennis
over en bevorderen van bijvoorbeeld chronische zorg in de buurt van de
patiënt. In het kader van de doorontwikkeling van DOT kan de Sint
Maartenskliniek verbeterpunten aanleveren zodat zowel specialistische
zorg als nieuwe vormen van zorg (anderhalvelijnszorg of ketenzorg) op
een goede manier opgenomen wordt in de DOT-systematiek.
Evalueren van het experiment
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) zal, na ontvangst van de aanwijzing
voor het nieuwe experiment de beleidsregel en de nadere regel inzake het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 248, nr. 132

3

experiment opstellen en vaststellen. Het experiment zal jaarlijks geëvalueerd worden. De SMK dient hiervoor op 1 april 2011 (en in verdere
jaren) een rapportage bij de NZa aan te leveren over de financiele impact
van DOT. Per 1 juli 2011 (en in verdere jaren) dient de SMK een rapportage
op over de simulatieonderhandelingen met zorgverzekeraars over DOT.
De strekking van deze evaluatie zal ik opnemen in de voortgangsrapportage over o.a. DOT en prijsontwikkelingen A- en B-segment die ik u
halfjaarlijks doe toekomen. Indien er aanleiding voor is zal ik u tussentijds
informeren over het experiment bij de Sint Maartenskliniek. Het
experiment is alleen van toepassing op de zorg die geleverd wordt bij de
Sint Maartenskliniek te Nijmegen. Het experiment is niet van toepassing
op de locatie Woerden van de Sint Maartenskliniek.
Beëindiging van experiment
Een harde voorwaarde bij het starten van het experiment is dat wanneer
andere instellingen overgaan op een nieuwe bekostiging (prestatiebekostiging) of wanneer het FB afloopt, het experiment van de SMK eindigt. Tot
slot zal het experiment worden stopgezet wanneer het invoeren van DOT
en het afschaffen van het FB niet meer binnen het eindperspectief past,
maar een andere toekomstige vorm van bekostiging wordt gekozen
binnen de medisch specialistische zorg.
Aanwijzing ex WMG
Om uitvoering te geven aan het bovenstaande ben ik voornemens op
grond van artikel 7 juncto artikelen 57 en 58 van de Wet marktordening
gezondheidszorg (WMG) een aanwijzing te geven aan de NZa.
Ik informeer u hierbij, op grand van artikel 8 van de WMG, over de
zakelijke inhoud van mijn voornemen tot het geven van deze aanwijzing.
Overeenkomstig genoemd artikel zal tot het geven van deze aanwijzing
niet eerder worden overgegaan dan nadat dertig dagen zijn verstreken na
verzending van deze brief.
Afsluitend verwacht ik dat het experiment Sint Maartenskliniek veel
leerervaring op zal leveren voor zowel het ministerie van VWS, de
organisatie zelf, als het veld.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 248, nr. 132

4