67ste vergadering

Dinsdag 24 maart 2009
Aanvang 14.00 uur

Voorzitter: Verbeet
Tegenwoordig zijn 142 leden, te weten:
Agema, Anker, Aptroot, Arib, Atsma, Bashir, Van Beek,
Besselink, Bilder, Biskop, Blanksma-van den Heuvel, Blok,
Blom, Van Bochove, Boekestijn, Boelhouwer, Van
Bommel, Bosma, Bouchibti, Bouwmeester, Brinkman, Ten
Broeke, Van der Burg, Çörüz, Cramer, Van Dam, Depla,
Dezentjé Hamming-Bluemink, Dibi, Tony van Dijck, Jan
Jacob van Dijk, Jasper van Dijk, Van Dijken, Dijsselbloem, Elias, Ferrier, Fritsma, Van Geel, Van Gent,
Gerkens, Van Gerven, Gesthuizen, Gill’ard, Graus,
Griffith, Van Haersma Buma, Halsema, Van der Ham,
Hamer, Haverkamp, Heemelaar, Heerts, Heijnen, Van
Heugten, Van Hijum, Ten Hoopen, Jacobi, Jager, Jansen,
Joldersma, Jonker, Kalma, Kant, Karabulut, Knops,
Koopmans, Koppejan, Koşer Kaya, Kraneveldt-van der
Veen, De Krom, Kuiken, Langkamp, Leerdam, Van
Leeuwen, Leijten, Lempens, Luijben, Madlener, Marijnissen, Mastwijk, Van Miltenburg, Neppérus, De Nerée tot
Babberich, Nicolaï, Omtzigt, Ormel, Ortega-Martijn,
Ouwehand, De Pater-van der Meer, Pechtold, Peters,
Pieper, Polderman, Poppe, Van Raak, Remkes, Roefs,
Roemer, De Roon, De Roos-Consemulder, De Rouwe,
Rutte, Samsom, Sap, Schermers, Schinkelshoek,
Schreijer-Pierik, Slob, Smeets, Smilde, Smits, SnijderHazelhoff, Spekman, Spies, Van der Staaij, Sterk, Tang,
Teeven, Thieme, Timmer, Van Toorenburg, Uitslag,
Ulenbelt, Van der Veen, Van Velzen, Verbeet, Verdonk,
Vermeij, Vietsch, Van der Vlies, Voordewind, Vos, Jan de
Vries, Van Vroonhoven-Kok, Waalkens, Weekers,
Wiegman-van Meppelen Scheppink, Wilders, Willemsevan der Ploeg, De Wit, Wolbert en Zijlstra,
en de heer Bos, viceminister-president, minister van
Financiën, de heer Verhagen, minister van Buitenlandse
Zaken, de heer Plasterk, minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, mevrouw Verburg, minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de heer Donner,
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de heer
Klink, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de
heer Van der Laan, minister voor Wonen, Wijken en
Integratie, en de heer Timmermans, staatssecretaris van
Buitenlandse Zaken.

Tweede Kamer

Vragenuur

Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig artikel 136 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Arib aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de rol van de
Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken in het
verspreiden van onjuiste informatie over HPVvaccinaties en het effect hiervan op de lage
opkomst.
©
Mevrouw Arib (PvdA): Voorzitter. Onlangs is HPVvaccinatie tegen baarmoederhalskanker opgenomen in
het Rijksvaccinatieprogramma. Uit de berichten blijkt dat
de opkomst laag is. Recentelijk werd ook nog bekendgemaakt dat vooral in de tweede week de opkomst tot 70%
is gedaald. De verwachting was dat 75% tot 80% zou
opkomen. Verschillende groepen hebben actief het
draagvlak voor HPV-vaccinatie aangetast.
Ik noem als eerste de Vereniging Kritisch Prikken, die
via internet misleidende informatie verspreidt. Via
www.kritischprikken, hyves en YouTube wordt bij ouders
paniek gezaaid. Het is niet de eerste keer dat de
vereniging dit doet. Zij heeft het eerder gedaan bij
kinkhoest en polio. Een aantal jaren geleden heb ik er
vragen over gesteld. Afgelopen zaterdag heeft de heer
Coutinho in een interview in de NRC gewaarschuwd voor
de gevaren van dit soort misleidende informatie en voor
de rol van de Vereniging Kritisch Prikken.
Ook de farmaceutische industrie heeft bijgedragen aan
het lage draagvlak. Men heeft de schijn van belangenverstrengeling op zich geladen door een agressieve
campagne en lobby te voeren.
Verder worden allerlei informatiebijeenkomsten
gehouden in kerken. Christelijke patiëntenverenigingen
zijn van mening dat een christelijke levensstijl in
combinatie met bevolkingsonderzoek voldoende
bescherming biedt.
De indianenverhalen die verspreid worden, dreigen
over te slaan naar andere vaccinaties. Zijn er al signalen
dat de vaccinatiegraad van kinderen en zuigelingen
afneemt? Hoe wordt dit voorkomen?
De farmaceutische industrie heeft een agressieve
marketingcampagne gevoerd. De Inspectie voor de
Gezondheidszorg heeft eerder een inval gedaan bij een
aantal fabrikanten. Ik zou graag weten wat uit dat
onderzoek van de inspectie naar voren gekomen is. Wat

24 maart 2009
TK 67

67-5309

Arib
is de mening van de minister over kerken die informatiebijeenkomsten over HPV-vaccinatie houden? Is de
minister bereid om de IGZ een onderzoek te laten doen
naar de misleidende informatie die vanuit de Vereniging
Kritisch Prikken wordt verspreid? Heeft hij bevoegdheden
om bij dit soort verenigingen in te grijpen?
©
Minister Klink: Voorzitter. Ik herhaal wat ik al diverse
malen in de media heb gemeld: met HPV-vaccinatie
bieden wij een faciliteit aan waar men vrijwillig voor kan
kiezen. Die vrijwilligheid is een belangrijke waarde, maar
mensen baseren hun keuze op informatie. Als sprake is
van desinformatie, is dat ernstig, gegeven het feit dat
met vaccinatie levens gespaard worden. Wij hebben het
dan al gauw over 100 tot 125 mensen die niet zullen
sterven. Dat is een aanmerkelijk getal.
Ik heb vanochtend een overzicht gekregen van wat er
via internet en anderszins figureert. Daar ben ik niet
vrolijk van geworden. Het kan nogal een schrikeffect
opleveren voor mensen die overwegen om al dan niet te
vaccineren. Vaccinatie zou kanker kunnen veroorzaken,
besmette meisjes zouden 50% meer kans op baarmoederhalskanker krijgen, een HPV-infectie zou vanzelf
verdwijnen enzovoort. Het is allemaal baarlijke nonsens,
die desalniettemin de keuze van mensen kan beïnvloeden. In die zin deel ik de verontwaardiging over degenen
die desinformatie via media, via youtube, via hyves,
maar ook via discussieprogramma’s op de publieke
omroep verspreiden.
Kan de IGZ er onderzoek naar doen? De inspecteurgeneraal meldt dat dat niet mogelijk is. Men kijkt er nog
naar, maar de verwachtingen zijn niet erg hooggespannen. Er is geen titel en er is ook niet zozeer een rol van
de inspectie. Het gaat uiteindelijk toch om vrijheid van
meningsuiting enzovoort. Het is dus buitengewoon
lastig. In het strafrechtelijk traject zal het waarschijnlijk
niet anders zijn. Ik zal het nog met de minister van
Justitie opnemen, maar ik acht de kans buitengewoon
gering dat een strafrechtelijk traject kan worden ingezet.
Via deze instanties valt dus niet veel te doen. Wij zullen
wel evalueren hoe de informatievoorziening loopt naar
mensen die voor de keuze staan. Mijn departement is
daarmee al begonnen. Wij gaan bekijken hoe de
informatieoverdracht anders dan via de reguliere kanalen
zou moeten gaan lopen, bijvoorbeeld via internet.
Dan de kerken. Ik vind een religieuze of een morele
afweging van een andere orde dan een afweging op
basis van desinformatie. Ik kan mij voorstellen dat er
binnen kerken een afweging plaatsvindt, mits die
gepaard gaat met informatie die op feiten gestoeld is, en
niet met allerlei beelden zoals ik die zo-even schetste.
Dat is een morele oproep van mijn kant. De kerken
hebben wat dat betreft een vrijheid. De inenting is een
faciliteit die wij aanbieden en mensen kunnen er al dan
niet voor kiezen, maar zij moeten dat doen op basis van
goede informatie.
De Kamer zal binnenkort geïnformeerd worden over
het onderzoek van de inspectie naar de farmaceutische
industrie. Desgewenst zal ik de Kamer er schriftelijk over
informeren wanneer de informatie komt.
De vaccinatiegraad bij kinderen en zuigelingen is mij
nog niet bekend, net zo min als het effect op andere
vaccinatieprogramma’s van desinformatie over deze
vaccinatie. Ik heb daar nog over vernomen. Daaruit kan

Tweede Kamer

Vragenuur

afgeleid worden dat er nog geen spillovereffect is in de
richting van de ons bekende vaccinatieprogramma’s.
Mevrouw Arib (PvdA): Begrijp ik goed dat de minister
zegt dat hij het niet helemaal uitsluit, maar dat het op dit
moment ingewikkeld is om de inspectie nu een
onderzoek te laten doen, of justitie strafrechtelijke
maatregelen te laten nemen? Daarover zou ik graag
helderheid willen hebben. Als de minister het nu niet
weet, wil ik weten wanneer dan wel.
Het RIVM probeert de informatie op basis van feiten
recht te zetten, maar de vereniging haalt op haar website
alle onderbouwde feiten onderuit die het RIVM op een rij
probeert te zetten, met pseudo-onderzoeken die zij
lukraak overal vandaan haalt. Het is dus niet voldoende
dat het RIVM de desinformatie in zijn eentje probeert te
weerleggen. Dan is het de taak van de overheid om een
duidelijk signaal af te geven aan ouders en het vertrouwen te wekken dat het vaccin betrouwbaar is en dat de
vaccinatiegraad heel belangrijk is voor de bescherming
van meisjes. Dat vraag ik aan de minister.
Minister Klink: Dat laatste ben ik volstrekt met mevrouw
Arib eens. Daarom moeten wij kijken naar de toekomstige voorlichtingscampagnes van het RIVM en moeten
wij gebruikmaken van moderne informatiekanalen zoals
internet. Het schoolplein is ook belangrijk; dat is een
belangrijke bron van informatie gebleken. Wellicht
moeten we daaraan in de toekomst meer aandacht
besteden. Niet om iedereen te dwingen, te forceren of
moreel te pressen richting vaccinatie, maar wel om
toereikende informatie te geven. Ik ben het volstrekt met
mevrouw Arib eens dat wat hier gebeurt, alle perken te
buiten gaat. Kinderen worden blootgesteld aan indianenverhalen, terwijl de vaccinatie de gezondheid van de
kinderen juist beschermt.
Ik heb over de kwestie gesproken met de hoofdinspecteur van de inspectie, om te kijken in hoeverre een titel
gevonden zou kunnen worden in het moedwillig
afhouden van mensen van de reguliere gezondheidszorg.
Dit thema speelt ook bij bijvoorbeeld kwakzalverij. In
mijn woorden van zo-even lag wellicht hoop besloten,
maar die wil ik niet wekken. Ook de hoofdinspecteur gaf
aan dat het buitengewoon lastig zal zijn bij de vaccinatieprogramma’s, maar ik zal er met hem nog verder over
spreken. Ik laat de Kamer weten in hoeverre daar iets
uitgekomen is.
De heer Van der Vlies (SGP): Terecht onderstreept de
minister dat het een kwestie is van vrijwilligheid en dat
de informatie correct moet zijn, naar welke conclusie je
ook toewerkt. Toen mevrouw Arib sprak over een
christelijke patiëntenvereniging wekte zij een klein beetje
de suggestie dat ook de informatie van die vereniging
desinformatie zou zijn. De minister wijst op de rol van de
kerken. Ik mag toch hopen dat ook de discussie die de
Nederlandse Patiënten Vereniging met de heer Coutinho
en het RIVM heeft gevoerd, niet tot de desinformatiecategorie wordt gerekend.
Minister Klink: Nee, ik heb zo-even geprobeerd aan te
geven dat er twee zaken moeten worden onderscheiden.
Om te beginnen zijn dat de informatie die met het vaccin
is gemoeid, de bijwerkingen en de gezondheidswinst die
te boeken valt. Dit alles is de basis voor de keuze die
mensen maken. Maar er kunnen ook morele en zelfs

24 maart 2009
TK 67

67-5310

Klink
religieuze overwegingen meespelen die volstrekt valide
kunnen zijn. Ik wil niet zeggen dat de mensen die in die
sfeer hun argumentatie ontlenen aan het al dan niet
vaccineren, bezig zijn met desinformatie. Men mag niet
op grond van de morele overtuiging dat vaccinatie niet
zou moeten, geloof gaan hechten aan de desinformatie
die meer medisch van aard is en dit gaan uitdragen. Ik
heb overigens geen enkele aanleiding om aan te nemen
dat dat gebeurt. Als dat wel zo zou zijn, zou dat verkeerd
zijn en zal ik mijn vinger daarover opsteken. Ik heb
daarvoor echter geen enkele indicatie. Nogmaals, de
morele en/of religieuze overwegingen zijn volstrekt
valide. Daarom is dit een faciliteit die wij aanbieden en
komt er dwang noch drang aan te pas.
Mevrouw Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie): Tot nu toe kan ik mij goed vinden in de
lijn die de minister neerzet. Ook de ChristenUnie
veroordeelt alle desinformatie die nu de wereld in wordt
geholpen. Mijn vraag ligt een beetje in het verlengde van
die van de heer Van der Vlies. Het feit dat de NPV met
informatie komt legt de vinger op de zere plek: het RIVM
is wellicht niet volledig of wat eenzijdig geweest in het
naar voren brengen van informatie. Zou het niet goed
zijn om van datgene wat de NPV ook naar voren brengt –
het gaat om een seksueel overdraagbare aandoening,
waarover het gesprek moet worden gestart – dankbaar
gebruik te maken?
Minister Klink: Dat kan. Ik heb erop gewezen en doe dat
nogmaals, dat ik het RIVM volstrekt gelijk geef als het
gaat over de verontwaardiging over de indianenverhalen
die hier en daar spelen. Men wordt niet zelf in diskrediet
gebracht, nee, er valt gezondheidswinst te boeken met
een en ander. Binnen mijn departement zijn de eerste
stappen gezet om te zien in hoeverre de informatiekanalen voldoende worden benut. De vraag of wij willen
bezien in hoeverre het van de kant van het RIVM zinvol is
om zich ook langs de kanalen waar het morele debat
plaatsvindt te presenteren, moet ik nog afwegen. Ik vind
het namelijk belangrijk dat het RIVM een instantie is die
neutrale, maar wel wetenschappelijk onderbouwde
informatie geeft aan ouders, en geen promotor wordt
van de vaccinatie, die uiteindelijk toch een faciliteit is die
wij willen aanbieden. Ik weet dat er een discussie gaande
is binnen de openbare gezondheidszorg in hoeverre je
een meer actieve en ondersteunende rol moet spelen,
dan wel een objectieve, op informatie gebaseerde rol. Ik
ben geneigd voor het laatste te zijn.
Mevrouw Sap (GroenLinks): GroenLinks heeft zich in het
debat over de HPV-vaccinatie na wikken en wegen
uitgesproken tegen opname in het vaccinatieprogramma,
juist vanwege de onzekerheid over de langetermijneffecten. Die onzekerheid voedt nu ook de twijfel bij
ouders en meisjes, en die geeft aanleiding tot paniekverhalen. In die zin is de minister in mijn ogen ook zelf
verantwoordelijk voor de paniekverhalen en de huidige
geringe vaccinatiegraad. Kan de minister op dit moment
iets doen om die onzekerheid over de langetermijneffecten te verminderen, en zo nee, is het dan niet veel
beter om dat vele geld dat met de vaccinatie is gemoeid
alsnog te stoppen in onderzoek waarmee alle meisjes
kunnen worden bereikt?

uitvoerig gekeken naar de kosteneffectiviteit van een en
ander, wat wordt afgezet tegen de gezondheidswinst die
kan worden behaald. De kosteneffectiviteit bleek goed te
zijn. Heeft de minister onbezonnen een beslissing
genomen? Nee, de Gezondheidsraad heeft hiernaar
gekeken en is na uitvoerig wikken en wegen met een
uitvoerig rapport gekomen. Op basis van wetenschappelijke inzichten die hij tot de zijne heeft gemaakt, hebben
wij besloten om de HPV-vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma op te nemen. Daar zijn wij dus niet over een
nacht ijs gegaan. Of ik zelf wat kan doen om de
langetermijneffecten en de verkeerde beelden die daarbij
ontstaan te ondervangen? Ja, onder andere door via de
media uit te dragen wat de heer Coutinho doet, en door
het beantwoorden van uw vragen. Er is nu zeven jaar
ervaring opgedaan met dit vaccin, en hoewel er
bijwerkingen zijn, is van de desinformatie die je in de
media tegenkomt geen enkele sprake. Op basis van
wetenschappelijke inzichten die de Gezondheidsraad
deelt, is uiteindelijk besloten om HPV in het Rijksvaccinatieprogramma op te nemen. Wij zijn daarbij niet
over één nacht ijs gegaan.
Verder is gevraagd of ik zelf wat kan doen om de
langetermijneffecten en de verkeerde beelden die daarbij
ontstaan, te ondervangen. Ja, onder andere door
informatie uit te dragen via de media zoals de heer
Coutinho doet en door beantwoording van Kamervragen.
Er is nu zeven jaar ervaring met het vaccin en er zijn
natuurlijk enige bijwerkingen, maar niet in die mate zoals
via desinformatie in de media wordt geschetst. Daarvan
is geen enkele sprake. In die zin is de veiligheid
gedurende een periode van zeven jaar gegarandeerd. Uit
de langetermijneffecten blijkt dat de voorstadia van HPV
zich niet ontwikkelen. Daaruit kan je eigenlijk wel
concluderen dat de baarmoederhalskanker zich ook niet
verder zal ontwikkelen. De effectiviteit in medische zin is
gegarandeerd. De bijwerkingen worden gedurende
verschillende periodes en over de gehele wereld
gemonitord en zijn verwaarloosbaar, ook indien die
bijwerkingen worden afgezet tegenover de andere
vaccinatieprogramma’s die wij kennen. Het is medisch
toereikend en kosteneffectief. Het besluit is genomen na
langdurig wikken en wegen op basis van wetenschappelijke inzichten.
Mevrouw Schermers (CDA): Voorzitter. Wij kennen de
uitingen van de Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken
al heel lang. Is met die uitingen achteraf gezien wel
voldoende rekening gehouden in de informatie die
landelijk is verspreid? Geeft alles wat er nu is gebeurd
rond de implementatie van deze eerste fase de minister
reden om dat te evalueren, opdat in september
verbeteringen zijn aangebracht als wordt begonnen met
het programma voor de 12-jarigen?
Minister Klink: Dat laatste wil ik graag volmondig
beamen. Wij gaan inderdaad evalueren en zullen dan de
lessen daaruit meenemen naar de toekomst. Dit geldt
temeer omdat een effect op andere vaccinatieprogramma’s moet worden vermeden, zoals door
mevrouw Arib werd betoogd. Dat effect werd ook de
heer Coutinho verschillende keren riskant genoemd. Om
die reden is er alle aanleiding om te gaan evalueren. De
Kamer zal daarvan in kennis worden gesteld.

Minister Klink: Ik begin bij het vele geld. Wij hebben

De heer Van Gerven (SP): Het standpunt van de SP was

Tweede Kamer

24 maart 2009
TK 67

Vragenuur

67-5311

Klink
uitstel van invoering van de vaccinatie, omdat nog niet
wetenschappelijk alles vaststaat. De minister is daar wel
stellig in, maar in wetenschappelijke kring is de
controverse nog lang niet beslist. Ik herinner de minister
aan de uitspraken van het Nederlands Kankerinstituut en
ook landen elders hebben het nog niet ingevoerd
vanwege de wetenschappelijke vraagtekens die er nog
zijn.
Het moge duidelijk zijn dat wij niet zijn gediend van de
indianenverhalen van de Nederlandse Vereniging Kritisch
Prikken. De vraag is of de wetenschappelijke controverse
de basis is voor die indianenverhalen. Zou het niet beter
zijn geweest als de invoering onbetwist en zorgvuldig
zou zijn gebeurd? Dat is kennelijk nu het geval niet
geweest.
De voorzitter: Er is een minuut voor het stellen van een
vraag en daar zat u ruim overheen.
De heer Marijnissen (SP): Het klopt precies. Hij zat er
helemaal niet overheen. Ik heb toevallig mee gekeken.
De voorzitter: Dan neem ik de volgende keer uw
horloge.
Minister Klink: Ik denk dat het punt dat de heer Van
Gerven aansnijdt niet aan de orde is. Ik mag althans
hopen dat de wetenschappelijke inzichten van degenen
die met meer nuance naar dit onderwerp kijken, geen
voedingsbodem zijn voor alle indianenverhalen die
werkelijk kant noch wal raken. Ik gaf zo-even een aantal
voorbeelden. Ik zie daar niet direct een verbinding. Wat
resteert is – dat heeft de Gezondheidsraad ook aangegeven – dat de bijwerkingen natuurlijk worden gemonitord,
gegeven het feit dat het een zeven jaar durende ervaring
is. Het gaat niet om geringe getallen.
De heer Van Gerven (SP): Nee, het gaat ook om de
effectiviteit op lange termijn. Na tien jaar zijn de effecten
nog niet vastgesteld. Dat is de basis voor de controverse,
niet de bijwerking op korte termijn, daar geef ik u gelijk
in.
De voorzitter: Mijnheer Van Gerven, u kent het gebruik
in het vragenuur. U stelt een vraag en u krijgt een
antwoord en daarna geef ik het woord aan een volgende
collega.

afstand te nemen en aan te geven dat ook wanneer je
niet seksueel actief bent, je ook het virus kan krijgen.
Minister Klink: Bij complete inactiviteit is volgens mij
geen overdracht van het virus mogelijk. Dat neemt niet
weg dat ik de strekking van de woorden van mevrouw
Koşer Kaya onderschrijf. Ik wil mij als minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport geen enkel oordeel
permitteren over het al dan niet seksueel actief zijn van
jonge meisjes of jonge mannen. In dat opzicht deel ik
haar opvatting.
Dat neemt niet weg dat sommige mensen uit morele
of religieuze overtuiging besluiten niet te vaccineren. Dat
is hun goed recht. Ook die vrijheid is er.
De heer Zijlstra (VVD): De minister zal gaan evalueren.
Er bestaat veel onrust over de effecten op lange termijn.
Kan de minister, wanneer hij de Kamer informeert,
daarbij ook meenemen op welke wijze geaccepteerde
vaccinaties zoals tegen polio indertijd zijn ingevoerd? Bij
mijn weten was er toen ook geen informatie op basis
van onderzoek naar de gang van zaken bij een hele
generatie. Op een gegeven moment moet je een besluit
nemen. Kan de minister die geschiedenis meenemen?
Volgens mij zal dat aantonen dat wij het nu niet zo
anders doen dan in het verleden. Daarin is nooit veel
ellende geweest.
Minister Klink: Ik vind dat een belangrijke opmerking. Ik
weet het niet zeker, maar de heer Zijlstra kan zomaar
gelijk hebben in zijn opmerking dat dit vaccinatieprogramma, net als andere vaccinatieprogramma’s in het
verleden, niet kan bogen op een lange historie van
onderzoek naar bijwerkingen en effectiviteit. Als dat zo is,
toont dat eens temeer aan dat wij ons niet moeten laten
leiden door indianenverhalen. Volgens mij was de
bedoeling van de vraag van de heer Zijlstra dat ik dit zou
beamen. Dat doe ik bij dezen.
Vragen van het lid Fritsma aan de minister voor Wonen,
Wijken en Integratie over het op kosten van de
overheid massaal inzetten van tolken voor
vreemdelingen die niet of nauwelijks Nederlands
spreken.
©

Mevrouw Koşer Kaya (D66): Voorzitter. Ik ben blij met
de toezegging van de minister om te gaan evalueren. Het
lijkt mij goed om dat regelmatig te doen, ook al om alle
onrust een beetje weg te nemen. Ik maak mij echter
meer zorgen over de suggestie dat wanneer je seksueel
actief bent, je het HPV-virus kunt krijgen en wanneer je
niet seksueel actief bent, je het virus niet kunt krijgen.
Dat is natuurlijk ook een fabeltje. Bij die suggestie speelt
ook mee dat als je seksueel actief bent, je niet goed
bezig bent. Ik vraag de minister om van die gedachte

De heer Fritsma (PVV): Voorzitter. Dit kabinet zorgt voor
een gigantisch inburgeringsfiasco. In plaats van
duidelijke grenzen te stellen, beloont dit kabinet
wangedrag. Het kabinet komt tegemoet aan mensen die
het vertikken om hier in te burgeren en die het vertikken
om Nederlands te spreken. De belastingbetaler hoest
honderden miljoenen euro’s per jaar op voor inburgering, maar ondertussen mogen migranten die zonder
opgave van redenen niet eens bij de cursussen op
komen dagen, gewoon in Nederland blijven. Zo los je het
probleem dat een half miljoen allochtonen niet of
nauwelijks Nederlands spreekt natuurlijk nooit op.
Het resultaat is dan ook dat allochtonen overal en
altijd tolken nodig hebben. Het Nederlands Dagblad
berichtte zaterdag dat deze tolken duizenden keren per
dag worden ingezet en dat dit aantal stijgt. Deze vertalers
worden voor allochtonen ingezet in bijvoorbeeld de
gezondheidszorg en de rechtsbijstand. Dit gebeurt ook

Tweede Kamer

24 maart 2009
TK 67

Minister Klink: Voor zover ik goed ben geïnformeerd – ik
denk dat ik dat ben – betekent het dat als de voorstadia
zich niet ontwikkelen de kanker zich ook niet ontwikkelt.
De effectiviteit van het vaccin is naar mijn mening en ook
naar de mening van de Gezondheidsraad en vele andere
landen die het vaccin wel geïmplementeerd hebben,
onomstreden.

Vragenuur

67-5312