Rapport

Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging

Auteur:

Lieke van Gerwen en Kees Huijsmans

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling
(niet-)gecontracteerde
wijkverpleging 2016-2019
Datum:

7 augustus 2019

Lieke van Gerwen, Kees Huijsmans, Harry Post en Ronald Luijk
14 januari 2020

1

Rapport

Managementsamenvatting
Circa 15.000 cliënten ontvangen in het eerste kwartaal van 2019 niet-gecontracteerde
zorg. Dat zijn er net zoveel als in het eerste kwartaal van 2018. Het aandeel van de kosten
van niet-gecontracteerde wijkverpleging loopt in het eerste kwartaal van 2019 (7,4%)
terug ten opzichte van 2018 (8,9%). Daarmee is de stijgende trend van de jaren 2016-2018
gekeerd. Dit wordt veroorzaakt door de daling van het aantal uren wijkverpleging bij nietgecontracteerde zorg en daarmee de gemiddelde kosten per cliënt. Het percentage
niet-gecontracteerde zorg ligt in het eerste kwartaal 2019 (7,4%) nog wel boven het
percentage van het eerste kwartaal 2017 (6,2%).
Vektis voert in opdracht van de partijen van het Hoofdlijnenakkoord wijkverpleging
onderzoek uit naar de ontwikkeling van de niet-gecontracteerde zorg binnen de
wijkverpleging. Vektis heeft in september 2019 gerapporteerd over de jaren 2016-2018. In
voorliggende rapportage is het onderzoek geactualiseerd. Hierbij is het eerste kwartaal
2019 vergeleken met het eerste kwartaal in de jaren 2016 tot en met 2018. Daarnaast is
een aantal verdiepende vragen beantwoord.
Uit de analyse van de eerste kwartalen in de jaren 2016-2019 volgt dat:
 het aantal cliënten met wijkverpleging bij niet-gecontracteerde zorgaanbieders
na een stijging in jaren 2016, 2017 en 2018 in 2019 met circa 15.000 stabiliseert op
het niveau van 2018.
 de kosten van niet-gecontracteerde zorg teruglopen van € 66 mln in het eerste
kwartaal van 2018 tot circa € 53 mln in het eerste kwartaal van 2019.
 het aantal uren zorg per maand bij niet-gecontracteerde zorg afneemt van 41 in
2018 tot circa 33 in het eerste kwartaal van 2019
 hierdoor de kosten per cliënt bij niet-gecontracteerde zorg afnemen van € 4.300,in 2018 tot circa € 3.500,- per cliënt in het eerste kwartaal van 2019
De kengetallen zijn inclusief de kinderen/jongeren tot 20 jaar. Deze groep is dermate klein
dat de totale cijfers nauwelijks worden beïnvloed. Zorg in de palliatieve fase en zorg vanuit
een persoonsgebonden budget is buiten beschouwing gelaten.
De exacte cijfers over het eerste kwartaal van 2019 kunnen nog iets wijzigen, omdat er
nog declaraties binnen komen. De hoofdlijn van de conclusies zal hierdoor niet worden
beïnvloed.
Naar aanleiding van het rapport dat in september is verschenen, is een aantal
verdiepende vragen gesteld. Deze hebben betrekking op de jaren 2016-2018.
Zijn er verschillen in de contractering per verzekeraar?
Ja, er bestaan grote verschillen tussen de verzekeraars. Het aandeel nietgecontracteerde zorg in kosten is hoger bij de grote zorgverzekeraars dan bij de groep
kleine zorgverzekeraars. Maar we zien ook grote verschuilen binnen de groep grote en
Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

2

Rapport

kleine zorgverzekeraars. Wat opvalt, is dat – tegen de trend in – bij één grote en bij één
kleine verzekeraar in 2018 meer wijkverpleging is gecontracteerd.
Welke type aanbieder werkt niet-gecontracteerd?
ZZP’ers zijn in alle jaren praktisch allemaal niet-gecontracteerd. In 2018 is circa 60% van de
overige aanbieders – dit zijn vooral instellingen - niet-gecontracteerd.
Zijn er regionale verschillen in het aandeel niet-gecontracteerde wijkverpleging?
Ja, er zijn regionale verschillen in het aandeel niet-gecontracteerde wijkverpleging. Het
aandeel niet-gecontracteerde zorg in kosten is het hoogste in het westen en midden van
het land en specifiek in de grote steden.
Is er een samenhang tussen de sociaal-economische status (ses) en het aandeel nietgecontracteerde wijkverpleging?
Deze vraag is niet exact te beantwoorden, omdat de ses niet per persoon maar op
wijkniveau is bepaald. Hierdoor worden verschillen tussen personen uitgemiddeld en is het
de vraag of wijken wel op een juiste manier worden gekenschetst. Een voorzichtige
conclusie is dat het aandeel niet-gecontracteerde zorg hoger lijkt te zijn voor ontvangers
in wijken met een gemiddeld lagere sociaal-economische status.
Hoe is het gemiddelde aantal uren zorg per maand opgebouwd?
35% van de cliënten met gecontracteerde zorg ontvangt tot 5 uur zorg per maand.
Driekwart van de cliënten krijgt tot 15 uur per maand. Bij niet-gecontracteerde zorg
ontvangt circa 20% van de cliënten tot 5 uur zorg per maand. Bijna de helft ontvangt
maximaal 15 uur per maand. Daarnaast zien we dat bij niet-gecontracteerde zorg 4,7%
van de cliënten per maand meer dan 100 uur wijkverpleging ontvangt. Dat aandeel is fors
hoger dan bij de gecontracteerde wijkverpleging waar het om 0,3% van de cliënten gaat.
Bestaan er bij deels gecontracteerde aanbieders verschillen tussen het aantal uren en
kosten voor cliënten die niet-gecontracteerde respectievelijk gecontracteerde zorg
ontvangen?
Hier is een divers beeld te zien. Bij merendeels gecontracteerd zijn de kosten (en uren) van
de cliënten van het niet-gecontracteerde deel in 2018 lager dan bij gecontracteerd. Dit
wijkt af van het algemene beeld dat de kosten en de uren per cliënt hoger zijn bij nietgecontracteerde zorg. Bij merendeels niet-gecontracteerd zijn de verschillen beperkt.
Ontvangen cliënten met niet-gecontracteerde zorg gedurende een langere periode
zorg?
Nee, mensen met gecontracteerde zorg ontvangen in de jaren 2016-2018 gemiddeld een
langere periode wijkverpleging dan mensen met niet-gecontracteerde zorg.
Stromen cliënten met niet-gecontracteerde zorg eerder uit naar de Wlz?

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

3

Rapport

Nee, bij gecontracteerde zorg is de uitstroom naar de Wlz hoger. Bij niet-gecontracteerde
zorg is de uitstroom naar de Wlz in 2018 7,1%. Bij de gecontracteerde zorg is in 2018 9,5%
van de cliënten uitgestroomd naar de Wlz, dus meer dan bij de niet-gecontracteerde
zorg. Het verschil wordt veroorzaakt door de uitstroom in de leeftijdsklassen tot 85 jaar. Bij
cliënten van 85 jaar en ouder is er geen verschil in relatieve uitstroom naar de Wlz tussen
gecontracteerde en niet-gecontracteerde zorg. Uit de analyse blijkt ook dat cliënten van
gecontracteerde aanbieders die in 2018 uitstromen naar de Wlz in 2018 gemiddeld twee
maanden langer wijkverpleging hebben ontvangen dan klanten van nietgecontracteerde aanbieders. Het aantal uren per maand is bij cliënten die naar de Wlz
zijn uitgestroomd 5 uur hoger dan het gemiddelde bij zowel gecontracteerde als nietgecontracteerde zorg. Relatief gezien is de toename het grootste bij de gecontracteerde
aanbieders.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

4

Rapport

Inhoud
Managementsamenvatting

2

1.
2.
3.

6
7
8
8
8
10
10
11
11
12
13
13
14
16
17
18
20
21
22

4.

5.

Inleiding
Doel onderzoek
Aanpak onderzoek
3.1. Declaratiegegevens wijkverpleging
3.2. Contractinformatie zorgverzekeraars
Kwantitatieve ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging
4.1. Aantal cliënten eerste kwartaal
4.2. Kosten eerste kwartaal
4.3. Gemiddelde kosten per cliënt eerste kwartaal
4.4. Gemiddeld aantal uren zorg per cliënt per maand eerste kwartaal
Verdiepend onderzoek
5.1. Onderscheid naar ZZP’ers en instellingen
5.2. Onderscheid naar zorgverzekeraars
5.3. Onderscheid naar regio’s
5.4. Onderscheid naar sociaal-economische status
5.5. De spreiding van het gemiddeld aantal uren zorg per cliënt per maand
5.6. Inzicht in deels-gecontracteerde aanbieders
5.7. De lengte van de zorg
5.8. Uitstroom naar de Wlz

Bijlage I Geactualiseerde kerncijfers 2016-2018
Bijlage II Ontwikkeling gebruik persoonsgebonden budget in de wijkverpleging
Bijlage III ZZP’ers en overige aanbieders/instellingen

26
27
28

Contact

30

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

5

Rapport

1. Inleiding
Vektis heeft in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in
de zomer van 2019 onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkeling van het aandeel nietgecontracteerde zorg1 binnen de wijkverpleging over de jaren 2016-20182.
In de rapportage van het onderzoek van afgelopen zomer waren ook cijfers over het 1e
kwartaal (Q1) van 2019 getoond. Deze cijfers waren echter nog niet robuust, omdat het 1e
kwartaal van 2019 op het moment van onderzoek nog niet volledig was uitgedeclareerd.
Aangezien in november 2019 vrijwel alle declaraties over Q1-2019 binnen zijn, hebben de
partijen van het Hoofdlijnenakkoord wijkverpleging 2019-2022 gevraagd om een update
van de cijfers. Hierbij wordt het 1e kwartaal van 2019 afgezet tegen de 1 kwartalen van
2016, 2017 en 2018 om na te gaan hoe de niet-gecontracteerde zorg zich ontwikkelt.
e

In de taakgroep Contractering, de Landelijke Werkgroep en het Overleg wijkverpleging
zijn naar aanleiding van het rapport over 2016-2018 diverse verdiepende vragen gesteld.
De partijen die het hoofdlijnakkoord(HLA) wijkverpleging 2019-2022 hebben ondertekend3
zijn vertegenwoordigd in deze gremia. Deze partijen willen meer zicht krijgen op de aard
en omvang van niet-gecontracteerde zorg en beter begrijpen door wie nietgecontracteerde zorg gebruikt wordt en waarom. Ook willen deze partijen weten
waarom het aantal uren zorg bij niet-gecontracteerde zorg hoger ligt dan bij de
gecontracteerde zorg. Partijen hebben Vektis gevraagd om met de beschikbare
declaratiegegevens en contractinformatie zo goed als mogelijk invulling te geven aan
deze verdiepende vragen.

1 Het onderzoek is gericht op Zorg in Natura (ZIN), aangezien de zorg gefinancierd vanuit het Persoonsgebonden

budget (PGB) per definitie niet gecontracteerd wordt.
2 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/09/03/ontwikkelingen-niet-gecontracteerdewijkverpleging-2016-2018
3 Actiz, Branchebelang Thuiszorg Nederland, Patiëntenfederatie Nederland, Verpleegkundigen & Verzorgenden
Nederland, Zorgverzekeraars Nederland en ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

6

Rapport

2. Doel onderzoek
Het doel van dit onderzoek is om een zo actueel mogelijk beeld te geven van de
ontwikkeling van het aandeel niet-gecontracteerde zorg binnen de wijkverpleging.
Hierdoor kunnen de partijen die het HLA hebben ondertekend de niet-gecontracteerde
zorg binnen de wijkverpleging monitoren. Met de verdiepende analyses krijgen de partijen
meer zicht in welke cliënten niet-gecontracteerde zorg gebruiken en waarom. Beide
inzichten kunnen worden gebruikt voor het vormen van beleid op dit terrein.
Het rapport heeft een kwantitatieve opzet. De resultaten zijn feitelijk gerapporteerd en het
rapport bevat daarom geen beleidsmatige uitspraken, conclusies en aanbevelingen. De
resultaten van het onderzoek worden openbaar en conform toezegging van de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met de Tweede Kamer gedeeld.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

7

Rapport

3. Aanpak onderzoek
In het onderzoek zijn declaratiegegevens wijkverpleging gekoppeld aan de
contractinformatie van zorgverzekeraars. Hierdoor is de omvang van de gecontracteerde
en niet-gecontracteerde wijkverpleegkundige zorg in beeld gebracht.

3.1. Declaratiegegevens wijkverpleging
Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van het informatiesysteem van Vektis waaraan alle
zorgverzekeraars maandelijks declaraties over de wijkverpleging leveren. Hierbij gaat het
om declaraties die door zorgverzekeraars als rechtmatig zijn beoordeeld en zijn betaald.
De declaraties bevatten informatie over de cliënt, de genoten zorg, de zorgverlener en
de kosten. De volledigheid van de data is afhankelijk van de aanleversnelheid van de
zorgverzekeraars. Declaraties kunnen bijvoorbeeld een jaar nadat de zorg is geleverd,
nog steeds bij Vektis binnen komen.
Voor de jaren 2016-2018 is de informatie nagenoeg compleet. Voor het eerste kwartaal
van 2019 beschikt Vektis over ruim 97% van de verwachte declaraties voor wijkverpleging.
Deze verwachting is gebaseerd op de uitgaven aan wijkverpleging die op een
vergelijkbaar moment - begin december - van de voorgaande jaren bekend waren ten
opzichte van de totaal gerealiseerde zorgkosten in de betreffende jaren.

3.2. Contractinformatie zorgverzekeraars
Zorgverzekeraars hebben Vektis medio 2019 een bestand geleverd met de
zorgaanbieders waarmee een contract is afgesloten voor de jaren 2016-2019. In dit
onderzoek is – net als in het onderzoek dat in de zomer is uitgevoerd - uitgegaan van de
contracteergraad op peilmoment 30 april 2019.
Het contract heeft een begin- en een einddatum. Wanneer een prestatie binnen de
contractperiode valt, is deze toegerekend aan de gecontracteerde zorg. Gedeclareerde
prestaties die buiten de contractperiode vallen, zijn toegerekend aan de nietgecontracteerde zorg. Dat geldt ook voor declaraties op contracten die na 30 april 2019
zijn afgesloten.
Een aanbieder kan deels zijn gecontracteerd en met een deel van de zorgverzekeraars
wel en met een deel van de zorgverzekeraars geen contract hebben afgesloten. In het
onderzoek zijn – waar relevant – de aanbieders ingedeeld in volledig gecontracteerd,
merendeels gecontracteerd, merendeels niet-gecontracteerd en volledig nietgecontracteerd.
In de zomer is een validatie uitgevoerd, waarbij een vergelijking is gemaakt tussen de
gecontracteerde en niet-gecontracteerde wijkverpleging zoals berekend door Vektis
enerzijds en door de zorgverzekeraars anderzijds. Op basis van deze validatie is 1 kleine
zorgverzekeraar uitgesloten van het totale onderzoek. Een andere, kleine, zorgverzekeraar
Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

8

Rapport

was niet in staat om contractinformatie voor de jaren 2016 en 2017 aan te leveren.
Daarom is deze zorgverzekeraar voor deze jaren uitgesloten van het onderzoek. Helaas is
in eerder onderzoek naar de ontwikkeling van het aandeel niet-gecontracteerde zorg
binnen de wijkverpleging over de jaren 2016-20184 een label van deze verzekeraar niet
uitgesloten maar tot niet-gecontracteerd gerekend. Hierdoor was het percentage nietgecontracteerde zorg voor 2016 en 2017 te hoog. Om deze reden zijn in Bijlage I de
geactualiseerde cijfers over de jaren 2016-2018 getoond.

4 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/09/03/ontwikkelingen-niet-gecontracteerde-

wijkverpleging-2016-2018

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

9

Rapport

4. Kwantitatieve ontwikkeling (niet-)gecontracteerde
wijkverpleging
In dit hoofdstuk bieden we inzicht in de kwantitatieve ontwikkeling van
(niet-)gecontracteerde wijkverpleegkundige zorg voor de eerste kwartalen van de jaren
2016-2019.
We zijn – zoals vermeld in paragraaf 4.1 - uitgegaan van de meest actuele informatie. Er
zal in de loop van de tijd nog een klein aantal declaraties binnenkomen, waardoor de
cijfers over het eerste kwartaal van 2019 nog zeer beperkt kunnen wijzigen. Op basis van
analyses over voorgaande jaren verwachten we dat de kern van de conclusies niet zal
wijzigen5.
De cijfers betreffen rechte tellingen. Er zijn dus geen correcties uitgevoerd op de cijfers
zoals een correctie voor de zorgvraagzwaarte (zg. casemix correctie). Uit het rapport dat
in de zomer is verschenen, bleek dat er geen tot minimale verschillen in chronische
aandoeningen bestaan tussen mensen met (niet) gecontracteerde zorg.
Bij de groep cliënten tot 20 jaar zien we dat het aandeel van de cliënten met nietgecontracteerde zorg in het eerste kwartaal van 2019 ruim tweemaal zo hoog is dan
gemiddeld. Ten opzichte van het eerste kwartaal van 2018 is het aantal jongeren met nietgecontracteerde zorg met 300 toegenomen tot 500 mensen 6. Ten opzichte van het totaal
aantal mensen met niet-gecontracteerde zorg is het aantal echter beperkt. De
kengetallen worden daardoor nauwelijks beïnvloed: het percentage nietgecontracteerde zorg uitgedrukt in cliënten en kosten is zonder de jongeren 0,1 %-punt
lager. De ratio’s voor de kosten per cliënt en de uren per cliënt per maand veranderen
niet. Om deze reden zijn de kinderen en jongeren in de cijfers meegenomen en niet apart
weergegeven.

4.1. Aantal cliënten eerste kwartaal
In tabel 1 is het aantal cliënten weergegeven dat gecontracteerde en
niet-gecontracteerde zorg heeft ontvangen. Hierin is te zien dat het aantal cliënten met
wijkverpleging bij niet-gecontracteerde zorgaanbieders na een stijging in de eerste
kwartalen van 2016-2018, in Q1 2019 op basis van de actuele informatie stabiliseert. Dat
geldt ook voor het percentage cliënten dat in het eerste kwartaal van 2019 nietgecontracteerde zorg heeft ontvangen: 4,5%.
Er komt nog een klein aantal declaraties binnen. Op basis van analyse uit voorgaande
jaren schatten we dat het aantal ontvangers in het eerste kwartaal van 2019 boven het

5 Op basis van berekeningen voor 2016, 2017 en 2018 met de aanlevermaanden tot en met maand 10, zoals

voor 2019 beschikbaar is.
6 Deze toename heeft mogelijk te maken met de veranderingen in de Jeugdwet

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

10

Rapport

eerste kwartaal van 2018 uit zal komen en het percentage niet-gecontracteerd circa
0,1%-punt hoger zal uitvallen. Het beeld – stabilisatie in 2019 – wijzigt niet.
Tabel 1: Na een stijging in de jaren 2016-2018 stabiliseert het percentage cliënten met
niet-gecontracteerde zorg1) in 2019
Periode
Gecontracteerd
Niet-gecontracteerd
% Niet-gecontracteerd
2016 Q1

285.700

7.600

2,6

2017 Q1

296.800

9.700

3,2

2018 Q1

317.200

15.300

4,6

2019 Q1

316.400

15.000

4,5

1) Exclusief palliatieve zorg en pgb

Het aantal mensen met een persoonsgebonden budget is in het eerste kwartaal van 2019
overigens met 200 mensen (circa 1%) toegenomen ten opzichte van het eerste kwartaal
van 2018 (zie bijlage II).

4.2. Kosten eerste kwartaal
In tabel 2 staan de bedragen van geleverde zorg wijkverpleging gecontracteerd en
niet-gecontracteerd per jaar. Er is in Q1 2019 een einde gekomen aan de jaarlijkse
toename van de kosten van niet-gecontracteerde zorg. Het percentage nietgecontracteerde zorg neemt, gerekend in kosten, af tot circa 7,4%.
Er komt nog een klein aantal declaraties binnen. Op basis van analyse uit voorgaande
jaren schatten we dat de trend in de afbuiging van kosten zeker is. Het bedrag zal
toenemen en we schatten dat het aandeel niet-gecontracteerde zorg in het eerste
kwartaal van 2019 circa 0,3%-punt hoger uit zal vallen.
Tabel 2: Het aandeel van niet-gecontracteerde zorg1) in kosten daalt in Q1 2019
Periode
Gecontracteerd
Niet-gecontracteerd
% Niet-gecontracteerd
2016 Q1

€ 592.568.000

€ 20.022.000

3,3

2017 Q1

€ 621.931.000

€ 41.323.000

6,2

2018 Q1

€ 670.130.000

€ 65.868.000

8,9

2019 Q1

€ 661.586.000

€ 52.656.000

7,4

1) Exclusief palliatieve zorg en pgb

4.3. Gemiddelde kosten per cliënt eerste kwartaal
Tabel 3 toont de gemiddelde kosten per cliënt per kwartaal in de eerste kwartelen van de
jaren 2016-2019. Daarnaast laten we het procentuele verschil in gecontracteerde en nietgecontracteerde zorg zien en de ratio van de kosten niet-gecontracteerd/kosten
gecontracteerd.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

11

Rapport

De gemiddelde kosten per cliënt per kwartaal zijn voor de gecontracteerde zorg gelijk
gebleven in het eerste kwartaal van de verschillende jaren. De gemiddelde kosten per
cliënt per kwartaal voor de niet-gecontracteerde zorg is echter gedaald. Hierdoor neemt
in het eerste kwartaal van 2019 het procentuele verschil en de ratio gecontracteerde en
niet-gecontracteerde zorg af.
Tabel 3: Gemiddelde kosten per kwrtaal per cliënt bij niet-gecontracteerde zorg1) nemen
af in Q1 2019
NietPeriode
Gecontracteerd
% Verschil2)
Ratio3)
gecontracteerd
2016 Q1
€ 2.100
€ 2.600
24
1,2
2017 Q1
€ 2.100
€ 4.300
105
2,0
2018 Q1
€ 2.100
€ 4.300
105
2,0
2019 Q1
€ 2.100
€ 3.500
67
1,7
1) Exclusief palliatieve zorg
2) (Niet-gecontracteerd minus gecontracteerd) gedeeld door gecontracteerd
3) Niet-gecontracteerd gedeeld door gecontracteerd

4.4. Gemiddeld aantal uren zorg per cliënt per maand eerste kwartaal
In tabel 4 tonen we het gemiddeld aantal uren zorg per cliënt per maand. De tabel geeft
inzicht in het procentuele verschil in gecontracteerde en niet-gecontracteerde zorg.
Daarnaast wordt de ratio van het gemiddeld aantal uren zorg bij niet-gecontracteerde
versus gecontracteerde zorgaanbieders getoond.
In het eerste kwartaal 2019 is het gemiddeld aantal uren voor de gecontracteerde zorg
ten opzichte van het eerste kwartaal 2018 gestabiliseerd en voor de niet-gecontracteerde
zorg afgenomen. Hierdoor is het procentuele verschil afgenomen en de ratio nietgecontracteerd – gecontracteerd gedaald tot 2,2.
Tabel 4: Gemiddeld aantal uur per cliënt per maand bij niet-gecontracteerde zorg1) neemt
af in Q1 2019
Periode

Gecontracteerd

Nietgecontracteerd

% Verschil2)

Ratio3)

2016 Q1

17

28

65

1,6

2017 Q1

16

44

175

2,8

2018 Q1

15

41

173

2,7

2019 Q1

15

33

120

2,2

1) Exclusief palliatieve zorg en pgb
2) (Niet-gecontracteerd minus gecontracteerd) gedeeld door gecontracteerd
3) Niet-gecontracteerd gedeeld door gecontracteerd

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

12

Rapport

5. Verdiepend onderzoek
Op verzoek van de partijen van het Hoofdlijnenakkoord wijkverpleging 2019-2022 hebben
we verdiepende analyses uitgevoerd op de resultaten van het onderzoek “Ontwikkeling
van (niet-)gecontracteerde zorg 2016-2018”. Met deze informatie krijgen de partijen meer
inzicht in wie niet-gecontracteerde zorg gebruiken en waarom. De verdiepende analyses
zijn – in tegenstelling tot de analyses uit hoofdstuk 4 - gebaseerd op de volledige jaren
2016-2018. De verdieping ook alleen betrekking op wijkverpleging exclusief palliatieve zorg
en exclusief zorg vanuit een persoonsgebonden budget.

5.1. Onderscheid naar ZZP’ers en instellingen
Uit het rapport “Ontwikkeling van (niet-)gecontracteerde zorg 2016-2018” bleek dat het
aantal aanbieders in de jaren 2016-2018 het grootste is in de groep volledig
ongecontracteerd7. Deze groep is de afgelopen jaren ook het snelst gegroeid. De vraag
rees welk type aanbieder niet-gecontracteerd werkt. Gaat het om ZZP’ers of ook om
andere aanbieders?
In tabel 5 en 6 is de ontwikkeling van het aantal ZZP’ers8 (tabel 5) en van de andere
aanbieders – vooral instellingen - (tabel 6) weergegeven. Hierbij is onderscheid gemaakt
in de mate van contractering: volledig gecontracteerd, merendeels gecontracteerd,
merendeels niet-gecontracteerd en volledig niet-gecontracteerd. Zorgaanbieders kunnen
namelijk met een deel van de zorgverzekeraars wel en met een deel van de
zorgverzekeraars geen contract hebben afgesloten.
Uit de tabellen blijkt dat:
 ZZP’ers in alle jaren praktisch allemaal niet-gecontracteerd zijn.
 Het aantal ZZP’ers in de periode 2016-2018 met 50% is gegroeid
 Het aantal instellingen dat volledig gecontracteerd werkt, is afgenomen en het
aantal aanbieders dat niet-gecontracteerd werkt is toegenomen.
 Binnen de groep instellingen geldt voor alle jaren dat het aantal deelsgecontracteerde zorgaanbieders relatief laag is in vergelijking met de volledig
gecontracteerde en volledig niet-gecontracteerde zorg.
 De volledig niet-gecontracteerde instellingen – dus niet de ZZP’ers - het hoogste
aantal uren per cliënt declareren (zie bijlage III)
Opgemerkt wordt dat de groep volledig gecontracteerd het leeuwendeel van de
uitgaven in de wijkverpleging voor z’n rekening neemt. Voor een overzicht van de kosten
en de uren per ontvanger per categorie wordt verwezen naar bijlage III.

7 Zie tabel 7 uit het rapport “Ontwikkeling van (niet-)gecontracteerde zorg 2016-2018”
8 De groep ZZP’er is onderscheiden op basis van het kenmerk in het AGB-register. Zie de Bijlage.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

13

Rapport

Tabel 5: Praktisch alle ZZP’ers zijn niet-gecontracteerd, aantal is met 50% gestegen
ZZP’ers
2016
2017
2018
Mate van contractering
Volledig gecontracteerd (meer dan 99,5%)
Merendeels gecontracteerd (50% tot en met 99,5%)
Merendeels niet-gecontracteerd (0,5% tot 50%)
Niet-gecontracteerde zorg (minder dan 0,5%)
Totaal aantal ZZP’ers

1
7
5
929
942

10
13
2
1268
1293

1
12
1
1497
1511

Tabel 6: Aantal Instellingen met niet-gecontracteerde zorg met ruim 50% gestegen
Overige aanbieders
2016
2017
2018
Mate van contractering
Volledig gecontracteerd (meer dan 99,5%)
Merendeels gecontracteerd (50% tot en met 99,5%)
Merendeels niet-gecontracteerd (0,5% tot 50%)
Niet-gecontracteerde zorg (minder dan 0,5%)
Totaal aantal instellingen
NOOT Combinatie van kleine en grote zorgaanbieders

542

509

63

62

11

13

460

613

1076

1197

490
91
35
728
1344

5.2. Onderscheid naar zorgverzekeraars
De resultaten van het vorige onderzoek riep de vraag op of er verschillen bestaan tussen
de verzekeraars. Is de mate van contractering voor alle verzekeraars gelijk of bestaan er
verschillen?
Tabel 7 toont het aandeel niet-gecontracteerde zorg in kosten per jaar voor het totaal
van de grote vier zorgverzekeraars en het totaal van de kleinere zorgverzekeraars9. De
tabel laat zien dat het aandeel niet-gecontracteerde zorg voor alle jaren hoger ligt bij de
grote zorgverzekeraars dan bij de kleine zorgverzekeraars. Voor beide groepen is dit
percentage gestegen over de jaren.

9 Alleen de verzekeraars met volledige informatie over 2016, 2017 en 2018 zijn getoond.

De Friesland is als een van de kleine zorgverzekeraars getoond

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

14

Rapport

Tabel 7: Aandeel niet-gecontracteerde zorg is bij de grote verzekeraars hoger dan bij de
kleine verzekeraars (in kosten)
Jaar

Gemiddeld*

Kleine zorgverzekeraars

Grote zorgverzekeraars

2016

4,0%

2,1%

4,2%

2017

7,2%

3,9%

7,5%

2018

9,0%

6,9%

9,2%

* In het rapport uit de zomer 4,3% (2016), respectievelijk 7,4% (2017) Vanwege de correctie zoals
vermeld in paragraaf 3.2, is het gemiddelde neerwaarts bijgesteld.

De verschillen tussen de zorgverzekeraars zijn aanzienlijk. Figuur 1 toont het aandeel nietgecontracteerde zorg in kosten per jaar uitgesplitst per zorgverzekeraar. Hierbij zijn de
zorgverzekeraars anoniem weergegeven. Verzekeraars 1 tot en met 4 zijn groot en de
verzekeraars 5-8 zijn klein.
De figuur laat zien dat er grote verschillen bestaan binnen de groep kleine verzekeraars. Bij
een van de kleine verzekeraars is 19% van de wijkverpleging niet-gecontracteerd
tegenover 0,5% bij een andere kleine verzekeraar. Bij de grote verzekeraars zijn de
verschillen minder groot10.
Als we de jaren 2016-2018 bekijken, valt op dat in 2018 – tegen trend in – bij één grote en
één kleine verzekeraar procentueel (en absoluut) meer wijkverpleging is gecontracteerd
(verzekeraar 1 en 7 in figuur 1).
Figuur 1: Verschillen in het aandeel niet-gecontracteerde zorg tussen zorgverzekeraars (in
kosten)

10 Mogelijk zijn mensen overgestapt. Dit is echter niet onderzocht

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

15

Rapport

5.3. Onderscheid naar regio’s
In 2018 is gemiddeld 9% van de kosten van wijkverpleging niet-gecontracteerde zorg. Het
percentage verschilt echter per regio. In figuur 1 is voor 2018 het aandeel per gemeente
weergegeven. Uit de figuur blijkt dat er (forse) verschillen bestaan tussen gemeenten. Met
name in het westen van het land en specifiek in de vier grote steden is het aandeel nietgecontracteerde zorg hoger dan elders.
Figuur 2: Aandeel niet-gecontracteerde zorg is het hoogste in het westen en midden van
het land en specifiek in de grote steden (in kosten, 2018)

De doorsnede naar stedelijkheidsklasse correleert met de resultaten per gemeente. Uit
tabel 8 blijkt dat het aandeel niet-gecontracteerde zorg op basis van kosten het hoogste
is in zeer sterk stedelijk gebied.
Hierbij is de indeling in 5 categorieën van het Cbs gebruikt. Gemeenten (en wijken) zijn
ingedeeld op basis van de adressendichtheid. De volgende categorieën zijn
onderscheiden: Zeer sterk stedelijk , Sterk stedelijk, Matig stedelijk, Weinig stedelijk en Niet
stedelijk.
Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

16

Rapport

Tabel 8: Aandeel niet-gecontracteerde zorg is het hoogste in zeer sterk stedelijk gebied en
neemt af naarmate gebieden minder stedelijk zijn ((in kosten,2018)
25%

23%

20%

15%

10%

8%
5%

5%

3%

2%

0%
Zeer sterk stedelijk

Sterk stedelijk

Matig stedelijk

Weinig stedelijk

Niet stedelijk

5.4. Onderscheid naar sociaal-economische status
In 2018 is gemiddeld 9% van de kosten van wijkverpleging niet-gecontracteerde zorg. Zijn
er verschillen naar sociaal-economische status (ses) van de ontvangers? Deze vraag is niet
exact te beantwoorden, omdat de ses niet per persoon maar op wijkniveau 11 bij Vektis
beschikbaar is. Hierdoor worden verschillen tussen personen uitgemiddeld en is het de
vraag of wijken wel op een juiste manier worden gekenschetst. Bij de indeling in ses is
gebruik gemaakt van data van het SCP over 2017. Het SCP stopt overigens met het
bepalen van de ses-score12. In figuur 3 is desondanks het aandeel niet-gecontracteerde
zorg op basis van de kosten naar ses getoond. Uit de figuur blijkt dat in wijken met een
lagere ses meer niet-gecontracteerde zorg wordt geleverd.

11 Om precies te zijn op postcode -4
12 Het SCP geeft bijgaande uitleg: ‘Tot voor kort berekende het SCP periodiek zogenaamde wijkstatusscores. Het

doel van de statusscores was om aan te geven hoe de sociale status van een wijk was in vergelijking met andere
wijken in Nederland. De sociale status van een wijk was afgeleid van een aantal kenmerken van de mensen die
er wonen: hun opleiding, inkomen en positie op de arbeidsmarkt.
Nadere bezinning op de betekenis van de wijkstatusscores heeft ertoe geleid dat het SCP de wijkstatusscores niet
langer beschikbaar stelt. Eén van de redenen hiervoor is dat één wijkstatusscore teveel pretendeert: de sociale
werkelijkheid is te ingewikkeld om in een enkele score samen te vatten, er vallen meerdere dimensies aan te
onderscheiden.’

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

17

Rapport

Figuur 3: Aandeel niet-gecontracteerde zorg lijkt hoger te zijn voor ontvangers in wijken
met een gemiddeld lagere sociaal-economische status (in kosten, 2018)
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
Lage
SES ses
lage

Hoge
hoge
ses SES

Uit nadere analyse naar de combinatie tussen verstedelijking en ses blijkt dat er
aanwijzingen zijn dat in zeer verstedelijkte wijken met een lage SES het percentage nietgecontracteerde zorg het hoogst is. Dit verband zien we niet in wijken in de andere
stedelijkheidsklassen met een gemiddeld lage SES.

5.5. De spreiding van het gemiddeld aantal uren zorg per cliënt per
maand
Uit het onderzoek dat in de zomer is uitgevoerd, kwam naar voren dat ontvangers van
wijkverpleging bij gecontracteerde zorg gemiddeld 15 uur zorg per maand ontvangen13.
Bij niet-gecontracteerde zorg gaat het gemiddeld om 38 uur per maand.
In figuur 4 is het gemiddelde uitgesplitst in klassen van 5 uur per maand en het percentage
cliënten per klasse getoond. Uit de figuur blijkt dat bij gecontracteerde zorg ruim 35% van
de cliënten tot 5 uur per maand en driekwart van de cliënten tot 15 uur per maand heeft
ontvangen. Bij niet-gecontracteerde zorg ontvangt circa 20% van de cliënten tot 5 uur en
bijna de helft maximaal 15 uur per maand. Daarnaast zien we dat bij nietgecontracteerde zorg 4,7% van de cliënten meer dan 100 uur wijkverpleging per maand
ontvangt. Bij gecontracteerde zorg gaat het om 0,3% van de cliënten. In absolute
aantallen gaat dit zowel bij niet-gecontracteerde als bij gecontracteerde zorg om circa
1.400 mensen.

13 Het gemiddelde is één uur hoger dan in het rapport in de zomer is vermeld. Zie bijlage !.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

18

Rapport

Figuur 4: Gemiddeld aantal uren per maand (2018)
40%
35%

gecontracteerd

30%

niet-gecontracteerd

25%
20%
15%
10%
5%
0%

Uit analyse van de cliënten met meer dan 100 uur wijkverpleging per maand blijkt dat het
aandeel 20 tot 65 jaar bij niet-gecontracteerde zorg fors hoger is dan bij gecontracteerde
zorg. Van de 85-plussers nemen relatief meer mensen gecontracteerde zorg af (figuur 5).
De gemiddelde zorguitgaven14 van de groep mensen met meer dan 100 uur
wijkverpleging bedragen in 2018 € 120.000,- (figuur 6). De zorguitgaven van mensen met
gecontracteerde wijkverpleging zijn in alle leeftijdsklassen hoger of gelijk aan de
zorguitgaven bij niet-gecontracteerde zorg.

14 Gedefinieerd als uitgaven in de Zorgverzekeringswet

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

19

Rapport

Figuur 5: Leeftijdsklassen van mensen met meer dan 100 uur wijkverpleging per maand
(2018)
33%

35%

31%
30%

27%

25%

22%
19%

20%

24%
18%

18%

15%
10%
6%
5%

2%

0%
0-19

20-64

65-74

gecontracteerd

75-84

85 en ouder

niet-gecontracteerd

Figuur 6: Gemiddelde zorgkosten per persoon van mensen met meer dan 100 uur
wijkverpleging per maand (2018)

Gemiddelde zorguitgaven

300.000
250.000
200.000
150.000
100.000
50.000
0-19

20-64
gecontracteerd

65-74

75-84

85 en ouder

niet-gecontracteerd

5.6. Inzicht in deels-gecontracteerde aanbieders
Een aantal aanbieders is deels gecontracteerd, wat inhoudt dat ze met een aantal
zorgverzekeraars wel en met een aantal zorgverzekeraars geen contract hebben
afgesloten. Het gaat in 2018 om een kleine 140 aanbieders met een omzet van in totaal
€ 140 mln. De vraag is of er onderscheid bestaat tussen het gecontracteerde en het nietVervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

20

Rapport

gecontracteerde deel. Ontvangen cliënten van het niet-gecontracteerde deel meer uren
zorg of zijn de kosten per cliënt hoger? In tabel 9 is een schets gegeven van het aantal en
omvang van de zorgaanbieders.
Uit tabel 10 blijkt dat bij merendeels gecontracteerd de kosten (en uren) van de cliënten
van het niet-gecontracteerde deel lager zijn dan van het gecontracteerde deel. Dit wijkt
af van het algemene beeld dat de kosten en de uren per cliënt hoger zijn bij nietgecontracteerde zorg. Bij merendeels niet-gecontracteerd – een klein aantal aanbieders zijn de verschillen beperkt. Er lijkt geen duidelijk patroon waar te nemen.
Tabel 9: Kosten en aandeel niet-gecontracteerde zorg bij deels-gecontracteerde
aanbieders (2018)
Categorie
zorgaanbieder

Aantal
aanbieders

Merendeels

Kosten
gecontracteerd

Kosten nietgecontracteerd

% nietgecontracteerd

103

€ 99.463.000

€ 9.373.000

9%

36

€ 8.865.000

€ 21.055.000

70%

gecontracteerd1)
Merendeels nietgecontracteerd2)
1)
2)

≥50% - <99,5% gecontracteerd
≥0,5% - <50% gecontracteerd

Tabel 10: Kosten en aandeel niet-gecontracteerde zorg bij deels-gecontracteerde
aanbieders (2018)
Categorie
zorgaanbieder

Aantal
aanbieders

Kosten per cliënt

Uren per cliënt
Niet-

Merendeels
gecontracteerd1)
Merendeels nietgecontracteerd2)

Niet-

Gecontracteerd

gecontracteerd

Gecontracteerd

gecontracteerd

103

€ 4.600

€ 3.200

81

62

36

€ 5.600

€ 5.300

111

118

1)

≥50% - <99,5% gecontracteerd

2)

≥0,5% - <50% gecontracteerd

5.7. De lengte van de zorg
In figuur 7 tonen we de procentuele verdeling van de cliënten met wijkverpleging in 2018
op basis van het aantal maanden dat wijkverpleging is ontvangen als maat om
chroniciteit van de zorg aan de geven. Hierbij zijn de cliënten in drie verschillende
groepen verdeeld, op basis van het aantal maanden dat aaneengesloten zorg is
ontvangen. Uitgangspunt is de populatie die in 2018 wijkverpleging heeft ontvangen. Een
cliënt is ingedeeld bij gecontracteerd of niet-gecontracteerd op basis van de laatste jaar
dat wijkverpleging is ontvangen. Van deze mensen kijken we of iemand in de jaren 2016
tot en met 2018 wijkverpleging heeft ontvangen. Hierbij maakt het niet uit of deze zorg
Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

21

Rapport

gecontracteerd of niet-gecontracteerd was. Vervolgens is de lengte in maanden
bepaald.
In figuur 7 is te zien dat het aandeel mensen met gecontracteerde zorg met meer dan 9
maanden zorg hoger is dan het aandeel bij niet-gecontracteerde zorg. Het lijkt er op dat
bij gecontracteerde zorg meer klanten een chronische zorgvraag c.q. langdurige
wijkverpleging hebben.
Figuur 7: Meer mensen met langdurig gebruik van wijkverpleging bij gecontracteerde zorg
(2018)
50%
45%
40%
35%
30%
25%
20%
15%
10%
5%
0%

44%

43%
39%
33%
23%
18%

< 3 maanden zorg

3- 9 maanden zorg
Niet gecontracteerd

meer dan 9 maanden zorg

gecontracteerd

5.8. Uitstroom naar de Wlz
De resultaten van het in de zomer gepubliceerde onderzoek leidde tot de vraag of
cliënten van niet-gecontracteerde aanbieders eerder of later in de Wlz terecht komen
dan cliënten van gecontracteerde aanbieders15.
De analyse heeft betrekking op de mensen die in 2018 zijn uitgestroomd. Een cliënt is
ingedeeld bij gecontracteerd of niet-gecontracteerd op basis van de situatie in 2018. We
kijken hoeveel uren zorg deze cliënten in 2018 hebben ontvangen. Ook hebben we
onderzocht hoeveel maanden wijkverpleging de uitgestroomde cliënten in 2018 hebben
ontvangen.
Bij niet-gecontracteerde zorg blijkt in 2018 7,1% van de cliënten te zijn uitgestroomd naar
de Wlz. Bij de gecontracteerde zorg is in 2018 9,5% van de cliënten uitgestroomd, dus
meer dan bij de niet-gecontracteerde zorg. Als we inzoomen naar leeftijdsklasse dan zien
we dat het verschil wordt veroorzaakt door de uitstroom in de leeftijdsklassen tot 85 jaar. Bij
15 Bij deze analyse is een klant ingedeeld bij gecontracteerd of niet-gecontracteerd op basis van de laatste jaar

dat wijkverpleging is ontvangen. Verder is gekeken naar de instroom in de Wlz, maximaal een maand nadat
wijkverpleging is ontvangen. Als iemand bij twee aanbieders wijkverpleging waarvan één gecontracteerd en
een niet-gecontracteerd, dan telt de cliënt tweemaal mee. Cliënten die in dezelfde periode en Wlz en
wijkverpleging hebben ontvangen zijn uitgesloten.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

22

Rapport

cliënten van 85 jaar en ouder is er geen verschil in relatieve uitstroom naar de Wlz tussen
gecontracteerde en niet-gecontracteerde zorg (figuur 8).
Figuur 8: Uitstroom naar Wlz is hoger bij gecontracteerde aanbieders (2018)
18%
16,0% 16,2%

16%
14%
12%
10,0%

10%

9,5%

9,3%

8%

7,1%
5,2%

6%
4%

4,3%
2,6%

2,0%

2%
0%
20-64

65-74
Gecontracteerd

75-84

>=85

Gemiddeld

Niet-gecontracteerd

NOOT De categorie tot 20 jaar is vanwege beperkte aantallen niet getoond

Uit figuur 9 blijkt dat de cliënten van gecontracteerde aanbieders die in 2018 uitstromen
naar de Wlz in 2018 gemiddeld twee maanden langer wijkverpleging hebben ontvangen
dan cliënten van niet-gecontracteerde aanbieder
Figuur 9: Aantal maanden wijkverpleging voor uitstroom naar de Wlz is hoger bij
gecontracteerde zorg

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

23

Aantal maanden

Rapport

7
6

6

6

6

6
5

5

5

5
4

4

4

4
3
2
1
0
20-64

65-74
Gecontracteerd

75-84

>=85

Gemiddeld

Niet-gecontracteerd

We zien in figuur 10 dat het aantal uren per maand van cliënten die naar de Wlz zijn
uitgestroomd bij gecontracteerde en niet-gecontracteerde zorg 5 uur hoger is dan het
gemiddelde voor de gecontracteerd respectievelijk niet-gecontracteerd. Omdat het
totaal aantal uren per cliënt per maand bij de contracteerde zorg (15 uur) veel lager ligt
dan bij de niet-gecontracteerde zorg (38 uur), is het procentuele verschil van vijf uren
tussen de groep uitstromers Wlz en niet-uitstromers Wlz het grootst bij de gecontracteerde
zorg.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

24

Rapport

Figuur 10: Uren per maand (in 2018) per leeftijdsklasse voor cliënten die in 2018 zijn
uitgestroomd naar de Wlz

Aantal uren per maand

Gecontracteerd
45
40
35
30
25
20

22
19

18

18

20
15

15
10
5
0
20-64

65-74

75-84

>=85

Gemiddeld Gemiddeld
uitstroom
totaal

Aantal uren per maand

Niet-gecontracteerd
50
45
40

43
39

42

44

43
38

35
30
25
20
15
10
5
0
20-64

65-74

75-84

>=85

Gemiddeld Gemiddeld
uitstroom
totaal

NOOT De categorie tot 20 jaar is vanwege beperkte aantallen niet getoond

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

25

Rapport

Bijlage I Geactualiseerde kerncijfers 2016-2018
Zoals vermeld in paragraaf 3.2 is voor de jaren 2016 en 2017 per abuis een label van een
kleine verzekeraar ten onrechte niet uitgesloten in 2016 en 2017. In onderstaande tabellen
zijn de cijfers geactualiseerd. Hierbij is uitgegaan van de meest actuele data over 20162018. De cijfers zijn exclusief wijkverpleging in de palliatieve fase en exclusief
wijkverpleging vanuit een persoonsgebonden budget
Tabel I.1: (niet-)gecontracteerde zorg in aantal cliënten en %
Periode
Gecontracteerd
Niet-gecontracteerd

% Niet-gecontracteerd

2016

€ 457.000

€ 16.000

3,4%

2017

€ 467.000

€ 21.000

4,3%

2018

€ 503.000

€ 30.000

5,6%

Tabel I.2: (niet-)gecontracteerde zorg in kosten en %
Periode
Gecontracteerd
Niet-gecontracteerd

% Niet-gecontracteerd

2016

€ 2.393.399.000

€ 100.830.000

4,0%

2017

€ 2.465.854.000

€ 191.232.000

7,2%

2018

€ 2.625.706.000

€ 260.827.000

9,0%

Tabel I.3: Gemiddelde kosten per cliënt (niet-)gecontracteerde zorg in €,, %-verschil en als
ratio
Periode
Gecontracteerd
Niet% verschil1)
Ratio2)
gecontracteerd
2016
€ 5.200
€ 6.400
23%
1,2
2017

€ 5.300

€ 9.000

70%

1,7

2018

€ 5.200

€ 8.800

69%

1,7

1) (Niet-gecontracteerd minus gecontracteerd) gedeeld door gecontracteerd
2) Niet-gecontracteerd gedeeld door gecontracteerd

Tabel I.4: Gemiddeld aantal uur per cliënt per maand (niet-)gecontracteerde zorg in €,, %verschil en als ratio
Periode
Gecontracteerd
Niet% verschil1)
Ratio2)
gecontracteerd
2016
17
32
88%
1,9
2017

16

42

163%

2,6

2018

15

38

153%

2,5

1) (Niet-gecontracteerd minus gecontracteerd) gedeeld door gecontracteerd
2) Niet-gecontracteerd gedeeld door gecontracteerd

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

26

Rapport

Bijlage II Ontwikkeling gebruik persoonsgebonden budget in de
wijkverpleging
In onderstaande tabellen is het aantal mensen met een pgb voor wijkverpleging
weergegeven. De mensen met palliatieve zorg zijn hierbij uitgesloten. Het betreft rond
de 1,5% met de mensen met een pgb.
De cijfers hebben betrekking op informatie die eind 2019 bij Vektis beschikbaar was. Er zijn
geen verzekeraars uitgesloten.
Tabel II.1: Aantal cliënten met een pgb voor wijkverpleging (in gehele jaren)
Periode
Aantal cliënten
2016

20.200

2017

19.100

2018

19.800

Tabel II.2: Aantal cliënten met een pgb voor wijkverpleging (eerste kwartalen)
Periode
Aantal cliënten
2016 Q1

18.000

2017 Q1

16.600

2018 Q1

17.500

2019 Q1

17.700

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

27

Rapport

Bijlage III ZZP’ers en overige aanbieders/instellingen
In deze bijlage staat omschreven hoe de aanbieders naar de typen “zelfstandigen zonder
personeel” (zzp’er) en instellingen zijn verdeeld.
ZZP’ers
Zorgaanbieder die wijkverpleging hebben gedeclareerd vallen binnen het type zzp’er
wanneer zij voldoen aan minimaal één van de volgende selectiecriteria:
 Kwalificatietype = 'ZZP-ers in wijkverpleging' of 'PGB aanbieders'
 Zorgpartij = ‘Zorgverlener’
 Zorgsoort = 'Verpleegkundigen’
Overige zorgaanbieders
Binnen dit type vallen de resterende zorgaanbieders die wijkverpleging hebben
gedeclareerd.
Kengetallen
Tabel III.1: Kengetallen ZZP’ers
Categorie zorgaanbieder

% gecontracteerd

Aantal
aanbieders

Kosten

Kosten
per
cliënt

Uren
per
cliënt

2016
Volledig gecontracteerd

≥99,5%

1

Merendeels gecontracteerd

≥50% - <99,5%

7

Merendeels niet-gecontracteerd

≥0,5% - <50%

5

Niet-gecontracteerde zorg

<0,5%

929

€ 18.524.000

€ 6.100

151

Volledig gecontracteerd

≥99,5%

10

€ 112.000

€ 1.870

37

Merendeels gecontracteerd

≥50% - <99,5%

13

€ 566.000

€ 2.510

50

Merendeels niet-gecontracteerd

≥0,5% - <50%

2

Niet-gecontracteerde zorg

<0,5%

1268

€ 31.345.000

€ 7.830

181

Volledig gecontracteerd

≥99,5%

1

Merendeels gecontracteerd

≥50% - <99,5%

12

€ 589.000

€ 3.820

68

Merendeels niet-gecontracteerd

≥0,5% - <50%

1

Niet-gecontracteerde zorg

<0,5%

€ 48.903.000

€ 8.420

184

2017

2018

1497

NOOT Categorieën met minder dan 10 aanbieders zijn weggelaten.

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

28

Rapport

Tabel III.2: Kengetallen Instellingen
Categorie zorgaanbieder

% gecontracteerd

Aantal
aanbieders

Kosten

Kosten
per
cliënt

Uren
per
cliënt

2016
Volledig gecontracteerd

≥99,5%

542

€ 2.309.971.000

€ 5.210

104

Merendeels gecontracteerd

≥50% - <99,5%

63

€ 96.463.000

€ 4.940

92

Merendeels niet-gecontracteerd

≥0,5% - <50%

11

€ 4.926.000

€ 1.440

29

Niet-gecontracteerde zorg

<0,5%

460

€ 63.818.000

€ 7.670

202

Volledig gecontracteerd

≥99,5%

509

€ 2.415.145.000

€ 5.260

101

Merendeels gecontracteerd

≥50% - <99,5%

62

€ 53.537.000

€ 4.900

90

Merendeels niet-gecontracteerd

≥0,5% - <50%

13

€ 7.943.000

€ 5.840

124

Niet-gecontracteerde zorg

<0,5%

613

€ 148.421.000

€ 9.030

221

Volledig gecontracteerd

≥99,5%

490

€ 2.517.524.000

€ 5.180

91

Merendeels gecontracteerd

≥50% - <99,5%

91

€ 108.247.000

€ 4.470

79

Merendeels niet-gecontracteerd

≥0,5% - <50%

35

€ 29.902.000

€ 5.560

119

Niet-gecontracteerde zorg

<0,5%

728

€ 181.338.000

€ 9.200

210

2017

2018

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

29

Rapport

Contact
Bij vragen en/of opmerkingen over dit rapport kunt u contact opnemen met:
Lieke van Gerwen
Harry Post
Kees Huijsmans
Ronald Luijk

030 8008 427
030 8008 389
030 8008 361
06 822 790 40

l.van.gerwen@vektis.nl
h.post@vektis.nl
k.huijsmans@vektis.nl
ro.luijk@vektis.nl

Vervolgonderzoek - Ontwikkeling (niet-)gecontracteerde wijkverpleging 2016-2019

30