Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2598
Vragen van het lid Spekman (PvdA) aan de ministers voor Immigratie en Asiel
en van Buitenlandse Zaken over de situatie van Libische asielzoekers
(ingezonden 7 april 2011).
Antwoord van minister Leers (Immigratie en Asiel), mede namens de minister
van Buitenlandse Zaken (ontvangen 23 mei 2011) zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 2441.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de uitspraak van de rechtbank ‘s Gravenhage van
4 maart jl., gepubliceerd op 31 maart jl., over de vreemdelingenbewaring van
een Libische uitgeprocedeerde asielzoeker?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Is het waar dat de bewaring van de betreffende vreemdeling is opgeheven,
omdat het vanwege de onzekere en slechte veiligheidssituatie in Libië niet
verantwoord is vreemdelingen naar Libië uit te zetten, en er derhalve voor
alle Libische vreemdelingen die moeten terugkeren naar hun land van
herkomst op dit moment geen zicht op uitzetting is? Kunt u dit toelichten?
Betekent het voorgaande dat de vreemdelingenbewaring van alle Libische
vreemdelingen die momenteel in de cel zitten, moet worden opgeheven?
Kunt u dit toelichten?
Antwoord 2 en 3
Op 4 maart 2011 heeft de rechtbank te ’s-Gravenhage geoordeeld dat de
bewaring van de desbetreffende vreemdeling niet langer rechtmatig is.
Hierop is de maatregel van bewaring direct opgeheven. De rechtbank kwam
tot dit oordeel door de vele onzekerheden en de onduidelijkheid over de
verdere ontwikkelingen ten aanzien van het overheidsgezag in Libië en het
tijdsbeslag dat nodig is voor een stabilisering van de situatie aldaar. De
rechtbank stelde derhalve vast dat geen reëel zicht meer bestaat op uitzetting
van de vreemdeling binnen een redelijke termijn.
Onlangs is een besluit- en vertrekmoratorium aangekondigd voor Libische
vreemdelingen (Kamerstukken II 2010/11, 19 637, nr. 1412). Het vertrekmorato1

ah-tk-20102011-2598
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Zie http://jure.nl/bp9779

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

rium heeft tot gevolg dat het vertrek naar Libië van deze Libische vreemdelingen tijdelijk wordt opgeschort en er ontstaat een recht op opvang met
uitzondering van vreemdelingen die een gevaar vormen voor de openbare
orde of nationale veiligheid, die moeten terugkeren naar een ander land dan
Libië en Libische vreemdelingen op wie een Dublinclaim van toepassing is.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoeveel Libische vreemdelingen op dit moment in
vreemdelingenbewaring zitten?
Antwoord 4
Thans zit één vreemdeling met de Libische nationaliteit in vreemdelingenbewaring. De reden dat de bewaring van deze vreemdeling niet is opgeheven is
gelegen in het feit dat deze vreemdeling in uitvoering van de Dublinverordening kan worden overgedragen aan een andere lidstaat.
Vraag 5
Kunt u aangeven hoeveel Libische asielzoekers er op dit moment in Nederland verblijven? Hoeveel van hen bevinden zich in een lopende asielprocedure?
Antwoord 5
Uit het systeem (INDIS) van de Immigratie- en Naturalisatiedienst blijkt dat er
zich op de peildatum 1 mei 2011 circa 135 Libiërs in Nederland bevinden met
een lopende asielprocedure. Dit betreft ook Libiërs die reeds voor het
uitbreken van de conflicten in Libië een asielprocedure hadden lopen. Zoals ik
reeds aan uw Kamer heb aangegeven, kunnen geen betrouwbare kwantitatieve gegevens worden gegeven over personen die in de illegaliteit buiten het
zicht van de overheid verblijven. Hoeveel Libische ex-asielzoekers er naast de
hierboven genoemde circa 135 in Nederland verblijven is daarom niet
bekend.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het, vanwege de onveilige situatie in Libië die
momenteel veel kenmerken heeft van een burgeroorlog, aangewezen is om
ten aanzien van Libische asielzoekers een besluit- en vertrekmoratorium in te
stellen? Kunt u dit toelichten? Zijn andere Europese lidstaten tot zo’n
moratorium overgegaan?
Antwoord 6
Zoals ik heb geantwoord bij vraag 2 en 3, heb ik een besluit- en vertrekmoratorium aangekondigd ten aanzien van asielzoekers met de Libische nationaliteit. Een besluit- en vertrekmoratorium is een juridisch instrument, eigen aan
de Nederlandse vreemdelingenwetgeving. Andere lidstaten kennen dit
juridisch instrument veelal niet. Mij is bekend dat in elk geval Noorwegen,
Zweden, België en Denemarken geen Libische vreemdelingen uitzetten.
Vraag 7
Is reeds sprake van een verhoogde asielinstroom in Nederland van Libische
asielzoekers sinds de onrusten in Libië zijn begonnen? Is Nederland, net als
Duitsland, bereid om Libische vluchtelingen op te nemen? Kunt u dit
toelichten?
Antwoord 7
Vergeleken met de instroom in dezelfde periode in 2010 is er geen verhoogde
instroom waar te nemen.
Zoals ik uw Kamer heb gemeld tijdens het algemeen overleg van 7 april 2011
heeft de UNHCR Nederland verzocht om steun op het terrein van hervestiging. Nederland heeft al geruime tijd geleden toestemming gegeven voor de
hervestiging van enkele tientallen Eritrese vluchtelingen. Het gaat hierbij om
vluchtelingen die in Libië gehuisvest waren en opgevangen werden.
Daarnaast kan Nederland een beperkt aantal plaatsen binnen het bestaande
quotum aanbieden aan de UNHCR.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Vraag 8
In hoeverre zet u in op een Europese oplossing die zorgt voor een gelijkwaardige verdeling van de opname van extra Libische asielzoekers, waarbij ook de
Oost-Europese landen hun verantwoordelijkheid nemen? Deelt u de mening
dat de toestroom van Libische vluchtelingen spoedig een Europese aanpak
vergt? Welke vorderingen zijn daaromtrent geboekt? Kunt u deze antwoorden
toelichten?
Antwoord 8
De migratiestromen uit Noord-Afrika richting de Europese Unie kennen een
gemengde samenstelling waarvan migranten met economische motieven een
aanzienlijk deel uitmaken. Deze vaststelling is van belang voor de keuze van
de te treffen maatregelen. Tijdens de JBZ-raad van 11 april jl. is door de
Europese Commissie en de Raad bijvoorbeeld geoordeeld dat een activering
van de richtlijn 2001/55 EG inzake tijdelijke bescherming van ontheemden niet
aan de orde is (Kamerstukken II 2010/11, nr. 32 317, nr. 47). In haar Mededeling inzake migratie van 4 mei jl. heeft de Europese Commissie dit standpunt
nogmaals bevestigd maar de Europese Commissie blijft, net als Nederland,
de situatie in de Noord-Afrikaanse regio nauwlettend opvolgen.
Nederland zet in op een integrale Europese aanpak van de migratiestromen
waarbij primair ingezet wordt op praktische ondersteuning van lidstaten
wanneer er sprake is van een onevenredig hoge migratiedruk. Deze praktische ondersteuning moet vorm krijgen met gebruikmaking van het bestaande
Europees instrumentarium zoals het EU-grensbewakingsagentschap Frontex
en het Europees ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO). Daarnaast
staan ook de migratiegerelateerde fondsen van de Europese Unie zoals onder
meer het Europees Vluchtelingenfonds en het Buitengrenzenfonds ter
beschikking van de lidstaten.
Inzet van de bestaande Europese instrumenten vindt nu al plaats. Een
algemeen overzicht hiervan treft u onder meer in de brief van Commissaris
Malmström van 5 april 2011 die tijdens het Algemeen Overleg van 26 april
2011 met uw Kamer is besproken en in de bovengenoemde Mededeling
inzake Migratie.
Tijdens een extra bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken op
12 mei jl. is deze Mededeling over migratie besproken. Ik verwijs in dit
verband ook naar mijn antwoorden van 11 mei jl. op de schriftelijke vragen
over vorengenoemde bijeenkomst. De aanpak van de migratiestromen zal ook
verder worden besproken tijdens de JBZ-raad van 9 en 10 juni as. Ook de
Europese Raad van 24 juni a.s. zal uitgebreid stilstaan bij de migratiegevolgen van de situatie in Noord-Afrika.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3