Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar
2020

Nr. 58

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 september 2013
Aanleiding en samenvatting
Ik stuur deze brief naar aanleiding van het wetgevingsoverleg over het
jaarverslag van het Ministerie van Economische Zaken (EZ) 2012,
onderdeel economie en innovatie, van woensdag 12 juni jl. (Kamerstuk
33 605 XIII, nr. 13) Daar heb ik, naar aanleiding van vragen van het lid Jan
Vos over de in het jaarverslag opgenomen indicator voor de CO2-uitstoot
van de industrie en energiesector, toegezegd dat in de volgende
rapportage een betere CO2-indicator wordt opgenomen. Daarbij heb ik
ook toegezegd voor die tijd te beschrijven wat met de getoonde indicatoren werd beoogd en wat de werkelijke realisatie c.q. situatie is. Met deze
brief geef ik gevolg aan mijn toezeggingen:
Onder (1) licht ik de achtergrond van de gehanteerde indicatoren toe. Deze
zijn overgenomen uit het Nationaal Toewijzingsplan broeikasemissierechten 2008–2012;
Onder (2) ga ik in op de actuele stand van zaken van de CO2-uitstoot. Deze
daalde de afgelopen jaren. De uitstoot van bedrijven die meedoen aan het
emissiehandelssysteem (ETS) was lager dan de toewijzing;
Onder (3) ga ik in op de beschikbare gegevens voor toekomstige
rapportages. De uitstoot onder het ETS wordt door de Nederlandse
Emissieautoriteit jaarlijks in kaart gebracht en de uitstoot buiten het ETS
door de Emissieregistratie.
Vanwege haar verantwoordelijkheid voor de overkoepelende klimaatdoelen stuur ik deze brief mede namens de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. In haar opdracht wordt de broeikasgasuitstoot in
Nederland nauwkeurig gemonitord. Emissiecijfers worden onder andere
ontsloten via emissieregistratie.nl en publicaties van de Nederlandse

kst-32813-58
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 813, nr. 58

1

Emissieautoriteit, de Emissieregistratie en het Centraal Bureau voor de
Statistiek. In de begroting van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu
staat per sector aangegeven welke streefwaarde er wordt gehanteerd voor
2020 en wat daarbij de laatste raming is. Daartussen staan tevens de
getallen voor de sectoren, waar ik voor verantwoordelijk ben.
1. Toelichting op de in het jaarverslag EZ gehanteerde indicatoren
In het jaarverslag van EZ waren de volgende indicatoren opgenomen1:
Indicator

Raming 2012

Realisatie 2012

CO2-uitstoot sectoren industrie/energie
Waarvan absoluut plafond voor bedrijven die onder
ETS-systeem vallen

109,2 Mton
86,8 Mton

109,2 Mton
86,8 Mton

Deze gegevens zijn afkomstig uit het nationale toewijzingsplan broeikasemissierechten 2008–2012. Voor Nederland is in Kyoto de klimaatdoelstelling 6% CO2- reductie in de periode 2008–2012 ten opzichte van 1990
afgesproken. In het genoemde plan is de totale emissieruimte over die
periode verdeeld over de verschillende sectoren. Voor de industrie (incl.
energie) is deze voor de jaren 2008 tot en met 2012 vastgesteld op 109,2
Mton CO2-per jaar. Dit getal omvat de totale CO2-emissieruimte van de
Nederlandse industrie, dus inclusief de industriële emissies die niet onder
het Europese emissiehandelssysteem (ETS) vielen en een reservering
voor nieuwkomers en eventuele juridische procedures.
De tweede indicator, het absolute plafond voor bedrijven die onder ETS
systeem vallen, is van de genoemde totale emissieruimte (109,2 Mton)
afgeleid. Hoe dit is gedaan staat ook beschreven in het toewijzingsplan.
Voor de volledigheid staan die in de box hieronder vermeld.
De in het toewijzingsplan gehanteerde berekening van het plafond
voor ETS-bedrijven:
1. Eerst is 19,7 Mton afgetrokken voor de emissies van inrichtingen
die buiten de wettelijke criteria van het ETS vallen.
2. Vervolgens is 1,9 Mton toegevoegd als emissieruimte die
overgeheveld is van de sectoren landbouw en gebouwde
omgeving ten behoeve van inrichtingen uit deze sectoren die
meedoen aan ETS.
3. Tenslotte is op last van de Commissie (die het plafond te ruim
vond) de totale CO2-ruimte voor alle deelnemers aan emissiehandel verlaagd met 4,6 Mton.
Daarmee is de totale CO2-ruimte voor deelnemers aan emissiehandel inclusief nieuwkomers over 2008–2012 berekend op
109,2–19,7+1,9–4,6= 86,8 Mton per jaar
Omdat de emissies van de sectoren die onder het ETS vallen geplafonneerd zijn (de absolute reductiedoelstelling is vertaald naar een maximaal
hoeveelheid beschikbare rechten), wordt de daarvoor geldende Europese
doelstelling automatisch gehaald. Daarom is dit getal tevens als realisatie
gehanteerd. De realisatie hoeft overigens niet per se in Nederland plaats
te vinden maar wel binnen de Europese lidstaten of via rechten aangekocht van toegestane Joint Implementation (JI) en Clean Development
(CDM) projecten.
1

Kamerstuk,33 605 XIII, nr. 1 blz. 66.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 813, nr. 58

2

2. Stand van zaken/actuele gegevens
De totale CO2-uitstoot van de sectoren industrie en energie in Nederland
was in 2011 94,4 Mton2. Het merendeel van deze emissies valt onder het
ETS. In september zal het Centraal Bureau voor de Statistiek de
voorlopige emissiecijfers over 2012 publiceren.
Voor wat betreft de uitstoot van bedrijven onder het ETS heeft de
Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) onlangs informatie gepubliceerd over
de toewijzing en de werkelijke uitstoot gedurende de tweede handelsperiode (2008–2012)3:
Totale toewijzing en CO2-uitstoot, 2008–2012 aan de ETS sectoren

Toewijzing (in Mton)
Uitstoot (in Mton)
Balans

2008

2009

2010

2011

2012

2008–2012

79,2
83,5
-4,3

82,0
81,0
+1

85,9
84,7
+1,2

87,4
80,0
+7,4

86,8
76,4
+10,2

421,3
405,6
+15,7

Bovenstaande getallen omvatten naast de emissies van installaties in de
industrie en elektriciteitssector ook de emissies van installaties uit de
glastuinbouw en gezondheidssector die meedoen met ETS. Op basis van
deze gegevens kan men constateren dat de uitstoot van bedrijven in de
ETS-sectoren daalt en lager was dan de totale toewijzing. Dit is mogelijk,
omdat bedrijven een overschot aan emissierechten mogen meenemen
naar volgende jaren. De lagere uitstoot is voor een deel veroorzaakt door
de veel lagere economische groei dan verwacht in 2007 toen de
doelstelling werd geformuleerd.
3. Toekomstige rapportages
Inmiddels is de eerste Kyoto periode voorbij. De momenteel voor
Nederland internationaal verplichte klimaatdoelen, vastgelegd in het
EU-klimaat en energiepakket uit 2009 zijn:
– In 2020 – 21% t.o.v. 2005 voor de ETS-sectoren (onder een EU-breed
plafond)
– In 2020 – 16% t.o.v. 2005 voor het totaal van de Nederlandse non-ETS
sectoren, in het kader van de Effort Sharing Decision (ESD), wat door
het vorige kabinet vertaald is naar sectorale streefwaarden, waaronder
één voor de industrie4.
De emissies van de industrie en energie vallen zoals gezegd voor het
merendeel binnen de ETS en voor een kleiner deel binnen de non-ETS.
Over de emissies en de toewijzing – op basis van Europese regelgeving –
binnen het ETS wordt jaarlijks door de NEa gerapporteerd. Tot op heden
werd in de jaarlijkse monitoring van de Emissieregistratie het onderscheid
tussen ETS en non-ETS nog niet gemaakt.
In toekomstige rapportages zal dat wel worden gedaan. De emissies van
industrie en energie buiten het ETS kunnen dan worden afgezet tegen het
in 2011 vastgestelde sectorale emissieplafond van 10,7 Mton in 2020, of
een update daarvan als het kabinet nieuwere doelen afspreekt. PBL en
ECN gaven in de laatste actualisatie van de referentieramingen overigens
aan dat het doel van 10,7 Mton voor 2020 naar verwachting met staand

2

National inventory report 2013 opgesteld door AgentschapNL 23-01-2013.
NEa, 2012: «Jaarverslag 2012».
4
Kamerstuk 32 813 nr. 1 «Kabinetsaanpak klimaatbeleid op weg naar 2020», brief van de
Staatsecretaris van IenM aan de Tweede Kamer van 8 juni 2011.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 813, nr. 58

3

beleid gehaald wordt5. Dit zal gedaan worden in de gebruikelijke
rapportages en in de begroting van het Ministerie van Infrastructuur en
Milieu. In de begroting van het Ministerie van Economische Zaken zal in
de toekomst geen CO2-indicator meer worden opgenomen.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

5

PBL en ECN, 2012: Referentieraming energie en emissies: actualisatie 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 813, nr. 58

4