Bijdrage	  Kunsten	  ‘92	  aan	  Hoorzitting	  over	  de	  Uitgangspuntennotitie	  ‘Ruimte	  
voor	  Cultuur’	  op	  woensdag	  17	  juni	  2015	  in	  de	  TK	  commissie	  voor	  OCW	  
1. Kunsten	  ‘92	  is	  blij	  met	  de	  toon	  van	  de	  brief	  en	  de	  ambitie	  die	  eruit	  
spreekt.	  Kunsten	  ‘92	  steunt	  de	  uitgangspunten	  die	  de	  minister	  schetst.	  
Het	  is	  begrijpelijk	  en	  zinvol	  om	  vooral	  in	  te	  zetten	  op	  kwaliteit,	  innovatie,	  
profilering	  en	  samenwerking.	  
2. De	  thema’s	  herkennen	  wij.	  Op	  onderdelen	  heeft	  Kunsten	  ‘92	  eerder	  
gereageerd	  en	  ook	  hier	  willen	  we	  nog	  een	  keer	  specifiek	  aandacht	  
vragen	  voor	  cultuureducatie	  en	  talentontwikkeling	  als	  de	  kabels	  die	  de	  
cultuursector	  en	  het	  publiek	  bij	  elkaar	  houden.	  	  
3. Kunsten	  ’92	  blijft	  benadrukken	  dat	  er	  een	  investeringsplan	  voor	  
talentontwikkeling	  in	  alle	  sectoren	  moet	  komen	  en	  er	  op	  korte	  termijn	  
maatregelen	  nodig	  zijn	  om	  de	  infrastructuur	  te	  versterken.	  Bijvoorbeeld	  
de	  cofinanciering	  van	  de	  presentatie-­‐instellingen	  waarover	  eerder	  is	  
gesproken	  en	  de	  door	  de	  Raad	  voorgestelde	  middelen	  voor	  een	  
infrastructuur	  in	  de	  podiumkunsten.	  De	  creatieve	  sector,	  e-­‐cultuur	  en	  
media	  worden	  in	  dit	  verband	  helemaal	  niet	  genoemd,	  en	  zijn	  hier	  niet	  
aanwezig.	  Dit	  terwijl	  de	  opheffing	  van	  het	  Mediafonds	  gevolgen	  heeft	  
voor	  talentontwikkeling	  in	  de	  culturele	  sector,	  en	  financiering	  van	  
instellingen	  als	  De	  Waag	  en	  Mediamatic	  ernstig	  onder	  druk	  staat.	  
Hierdoor	  kunnen	  zij	  ook	  niet	  in	  aanmerking	  komen	  voor	  Europese	  
subsidies.	  	  
4. Kunsten	  ‘92	  is	  blij	  met	  de	  stappen	  die	  zijn	  gezet	  voor	  cultuureducatie.	  Nu	  
nog	  de	  kunstvakken	  beter	  verankeren	  in	  het	  onderwijs	  en	  een	  gelijke	  
bijdrage	  per	  leerling	  in	  de	  hele	  keten	  van	  primair,	  voortgezet	  en	  
beroepsonderwijs.	  Alleen	  dan	  zijn	  scholen	  in	  staat	  om	  hun	  ambities	  op	  
het	  vlak	  van	  cultuureducatie	  ook	  waar	  te	  maken	  binnen	  doorlopende	  
leerlijnen	  en	  goede	  keuzes	  te	  maken	  in	  samenwerkingsverbanden	  met	  
culturele	  instellingen.	  	  	  	  
5. De	  minister	  zet	  in	  op	  meer	  eigen	  profilering,	  maatwerk	  en	  
samenwerking.	  Dat	  is	  door	  de	  sector	  met	  gejuich	  begroet.	  In	  de	  
regelgeving	  zien	  we	  dat	  nog	  onvoldoende	  terug.	  Oude	  criteria	  als	  
educatie	  en	  participatie	  worden	  onverkort	  gehandhaafd	  of	  in	  een	  ander	  

jasje	  gestoken	  (maatschappelijke	  waarde	  i.p.v.	  publieksbereik).	  Of	  het	  
door	  de	  instelling	  gekozen	  profiel	  past	  in	  het	  beleid	  van	  de	  minister	  en	  
het	  cultuurlandschap	  dat	  wordt	  beoogd	  is	  ter	  beoordeling	  aan	  de	  Raad	  
voor	  Cultuur.	  De	  Raad	  zou	  dat	  zou	  kunnen	  toetsen	  aan	  de	  
uitgangspunten	  van	  de	  overheid,	  aan	  de	  omgeving	  waarin	  een	  instelling	  
functioneert	  en	  aan	  de	  andere	  spelers	  in	  het	  veld.	  Instrumenten	  als	  
visitatie	  en	  ook	  de	  door	  OCW	  en	  Fonds	  Podiumkunsten	  ontwikkelde	  
monitors	  kunnen	  daarbij	  een	  rol	  spelen	  en	  de	  instellingen	  een	  handvat	  
bieden	  om	  zich	  daadwerkelijk	  meer	  te	  profileren.	  	  
6. Kunsten	  ‘92	  is	  van	  mening	  dat	  de	  uitgangspuntennotitie	  een	  culturele	  
infrastructuur	  schetst	  en	  een	  bijbehorend	  positief	  beleidskader,	  dat	  als	  
fundament	  kan	  dienen	  voor	  een	  sterke	  en	  creatieve	  cultuursector	  in	  de	  
komende	  planperiode.	  
7. Maar	  daar	  zit	  ook	  onze	  grootste	  zorg	  en	  die	  van	  de	  sector.	  Wij	  vragen	  
ons	  af	  of	  het	  financiële	  arrangement	  dat	  deze	  basisinfrastructuur	  moet	  
ondersteunen	  en	  de	  beleidsprioriteiten	  voldoende	  zijn	  om	  de	  ambitie	  
waar	  te	  maken	  en	  het	  fundament	  voor	  de	  kunstsector	  te	  leggen.	  Kunsten	  
’92	  vraagt	  zich	  af	  of	  de	  ruimte	  voor	  cultuur	  niet	  in	  een	  veel	  te	  krappe	  
financiële	  dwangbuis	  wordt	  gesjord.	  En	  die	  afweging	  zal	  ook	  de	  Kamer	  
moeten	  maken.	  De	  effecten	  van	  bezuinigingen,	  hoe	  moeilijk	  zichtbaar	  te	  
maken	  ook	  in	  de	  cijfers,	  kunnen	  niet	  onbesproken	  blijven.	  Want	  dat	  
helpt	  niet	  om	  een	  sterke	  kunst	  en	  cultuursector	  te	  creëren.	  	  
8. Kunsten	  ‘92	  pleit	  voor	  een	  reëel	  debat	  over	  de	  redelijke	  financiering	  van	  
wensen,	  doelstellingen	  in	  de	  infrastructuur	  zelf.	  Wees	  dus	  eerlijk	  over	  
het	  financiële	  kader	  en	  biedt	  de	  sector	  financiële	  zekerheid	  gedurende	  
de	  planperiode.	  Dat	  is	  nog	  onvoldoende	  geborgd	  en	  dat	  staat	  de	  
ambities	  in	  de	  weg.	  	  
9. Hou	  er	  rekening	  mee	  dat	  ondanks	  de	  conclusie	  van	  de	  minister,	  namelijk	  
dat	  uit	  onderzoek	  blijkt	  dat	  de	  sector	  niet	  in	  zijn	  voortbestaan	  wordt	  
bedreigd,	  er	  nog	  steeds	  verdere	  ongewenste	  gevolgen	  kunnen	  optreden	  
door	  de	  bezuinigingen	  van	  Rutte	  1.	  Met	  name	  door	  de	  fondsen	  
gesubsidieerde	  instellingen,	  projecten	  en	  initiatieven	  hebben	  het	  zwaar.	  
Veel	  instellingen	  piepen	  en	  kraken.	  	  
10.Hou	  er	  rekening	  mee	  dat	  de	  zorg	  van	  de	  minister	  voor	  de	  
arbeidsomstandigheden	  en	  de	  inkomenspositie	  van	  kunstenaars	  en	  

makers	  geld	  gaat	  kosten	  als	  instellingen	  aan	  goed	  werkgeverschap	  willen	  
voldoen.	  
11.Hou	  er	  rekening	  mee	  dat	  de	  afgelopen	  jaren	  structurele	  bezuinigingen	  
zijn	  gecompenseerd	  met	  incidentele	  middelen.	  In	  een	  eerder	  gemaakte	  
raming	  van	  Kunsten	  ’92	  loopt	  dat	  bedrag	  op	  tot	  65	  mln	  euro.	  	  	  
12.Hou	  rekening	  met	  de	  serieuze	  voorstellen	  die	  de	  Raad	  voor	  Cultuur	  doet	  
en	  de	  investeringen	  die	  dat	  vergt.	  
13.Hou	  er	  rekening	  mee	  dat	  voor	  de	  beleidsintensivering	  die	  de	  minister	  
voorstelt	  voor	  op	  het	  gebied	  van	  cultuureducatie	  en	  talentontwikkeling,	  
middelen	  nodig	  zijn	  die	  niet	  bij	  de	  instellingen	  vrijgemaakt	  kunnen	  
worden.	  Ook	  niet	  door	  de	  inkomstennorm	  te	  bevriezen.	  	  
14.Hou	  er	  rekening	  mee	  dat	  de	  dekking	  van	  niet	  alle	  	  voorstellen	  van	  de	  
minister	  voor	  de	  volle	  vier	  jaar	  zeker	  gesteld	  lijkt.	  
15.Hou	  er	  rekening	  mee	  dat	  wijzigingen	  in	  wet-­‐	  en	  regelgeving,	  zoals	  de	  
flexwet,	  de	  giftenaftrek	  en	  de	  zelfstandigenaftrek,	  de	  op	  handen	  zijnde	  
vereenvoudiging	  van	  het	  belastingstelsel	  en	  wijzigingen	  in	  de	  BTW	  
vergaande	  gevolgen	  kunnen	  hebben	  voor	  de	  ontwikkeling	  van	  
ondernemerschap	  bij	  instellingen.	  Een	  eerste	  schatting	  leert	  dat	  
afschaffing	  van	  het	  lage	  BTW-­‐tarief	  voor	  cultuur	  voor	  musea	  en	  
podiumkunsten	  30	  mln	  minder	  publieksinkomsten	  en	  2,2	  mln	  minder	  
bezoeken	  tot	  gevolg	  heeft.	  Ook	  fondsen	  ondervinden	  hiervan	  gevolgen.	  
Een	  voorbeeld:	  door	  maximering	  in	  de	  giftenaftrek	  bij	  de	  
vennootschapsbelasting	  heeft	  het	  BNG	  Cultuurfonds,	  dat	  jaarlijks	  9	  ton	  
uitdeelt	  aan	  de	  culturele	  sector,	  nu	  25%	  minder	  te	  besteden	  (2	  ton).	  
16.Tot	  slot.	  Een	  wereldspeler	  word	  je	  niet	  zomaar.	  Onze	  culturele	  reputatie	  
hebben	  we	  te	  danken	  aan	  jarenlange	  investeringen	  in	  dat	  hele	  diverse	  en	  
rijk	  geschakeerde	  palet	  aan	  grote	  topinstellingen,	  kleinere	  ensembles	  en	  
podia,	  kunstenaarsinitiatieven,	  labs,	  productiehuizen,	  expertisecentra	  en	  
fondsen	  waar	  mensen	  de	  ruimte	  en	  de	  tijd	  hebben	  gekregen	  om	  te	  
experimenteren,	  zich	  te	  bekwamen,	  en	  zich	  op	  hun	  manier	  nationaal	  en	  
internationaal	  te	  profileren.	  Als	  we	  daar,	  met	  de	  lange	  termijnagenda	  
van	  de	  Raad	  voor	  Cultuur	  op	  voort	  willen	  kunnen	  bouwen,	  moet	  uw	  
Kamer	  ook	  op	  korte	  termijn	  willen	  investeren.	  	  
Dank	  u	  wel.