Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1533
Vragen van de leden Tanamal en Kerstens (beiden PvdA) aan de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de toename van het aantal
beroepsziekten (ingezonden 1 februari 2016).
Antwoord van Minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 16 februari 2016).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de reportage «Opnieuw werkgevers aansprakelijk
gesteld voor beroepsziekte»?1
Antwoord 1
Ik heb kennisgenomen van de reportage van Nieuwsuur op 21 januari jl.
Vraag 2
Ziet u de voorbeelden die genoemd worden in de reportage als losstaande
incidenten of ziet u ook verbanden tussen de situaties bij deze bedrijven? Zo
ja, welke verbanden ziet u? Zo nee, kunt u toelichten waarom niet?
Antwoord 2
Beide bedrijven werken met gevaarlijke stoffen. In de berichtgeving wordt
gemeld dat beide bedrijven hun werknemers niet voldoende hebben
beschermd tegen blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Dit is in beide gevallen
op vergelijkbare wijze onder de aandacht gebracht door de vakbond FNV.
Omdat blootstelling aan gevaarlijke stoffen kan leiden tot verzuim of ziekte
heeft de Inspectie SZW een meerjarig programma «Bedrijven met gevaarlijke
stoffen». Dit programma is gericht op handhaving en preventie van schadelijke blootstelling. In het kader van dat programma worden te inspecteren
bedrijven geselecteerd. Signalen bij de Inspectie over specifieke bedrijven
worden meegewogen in de criteria om te bepalen waar daadwerkelijk
inspectie zal plaatsvinden. Dergelijke signalen kunnen door werknemers en
vakbonden worden gegeven. Ook in diverse andere inspectieprogramma’s
wordt aandacht besteed aan de blootstelling aan gevaarlijke stoffen, zoals in
de programma’s in de metaal- en asbestsector.

1

ah-tk-20152016-1533
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2081815-opnieuw-werkgever-aansprakelijk-gesteld-voorberoepsziekte.html?title=opnieuw-werkgever-aansprakelijk-gesteld-voor-beroepsziekte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Bent u bereid om onderzoek te doen naar de incidenten rondom beroepsziekten bij de recentelijk in het nieuws gekomen bedrijven, zodat hier lessen uit
getrokken kunnen worden en andere werkgevers hierdoor preventieve
maatregelen kunnen nemen? Zo ja, wanneer verwacht u dit onderzoek te
kunnen afronden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het trekken van lessen is inderdaad belangrijk. Zoals onder antwoord 2 al
aangegeven heeft de Inspectie SZW een meerjarig programma Bedrijven met
gevaarlijke stoffen. In het kader van dat programma vinden jaarlijks vele
inspecties in diverse sectoren plaats. De activiteiten worden geëvalueerd
zodat er lessen uit worden getrokken. Deze lessen worden ook opgenomen in
de rapportage met de resultaten van het programma. De Inspectie houdt
veelvuldig contact met brancheverenigingen en sociale partners en deelt de
ervaringen uit inspectieprogramma’s.
De Inspectie verwacht dat op korte termijn de rapportage in het kader van het
programma ACFKR (Aardolie, Chemie, Farmacie, Kunststof en Rubber) wordt
gepubliceerd. Van de klacht- en ongevalsonderzoeken die uitgevoerd zijn,
wordt jaarlijks een analyse gemaakt om lessen te trekken uit deze onderzoeken. De inzichten uit de klacht- en ongevalsonderzoeken worden gebruikt bij
de risicoanalyses die de Inspectie maakt. Bij de risicoanalyse van de Inspectie
worden ook de analyses van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten
betrokken die gemaakt worden op basis van de meldingen over beroepsziekten. Het systematisch leren van de bevindingen is door de Inspectie SZW dus
reeds geïmplementeerd.
Vraag 4
In hoeverre vindt u dat de marktwerking bij arbodiensten bijdraagt aan een
betere bescherming van werknemers?
Antwoord 4
In ons land hebben we een privaat stelsel van bedrijfsgezondheidszorg
waarin werkgevers de primaire verantwoordelijkheid dragen, in afstemming
met werknemers. De overheid is kaderstellend door regels te stellen, door
aan te geven hoe aan die regels kan worden voldaan en door concrete
ondersteuning te bieden waar dat nuttig is. Werkgevers laten zich bij de zorg
voor goede arbeidsomstandigheden ondersteunen door arbodeskundigen. De
arbodeskundigen die de werkgever en werknemer adviseren, hebben een
belangrijke rol te vervullen bij het voorkomen van gezondheidsschade door
het werk en het behoud van inzetbaarheid van werknemers.
Ik heb in december 2015 bij uw Kamer het wetsvoorstel «verbetering
arbodienstverlening en preventie» ingediend. In het wetsvoorstel zijn o.a.
maatregelen opgenomen voor een directe toegang van de werknemer tot de
bedrijfsarts en het recht van de werknemer op een second opinion. Dit zijn
onderdelen van het basiscontract van de werkgever met de arbodienstverlener die bijdragen aan een gelijk kwaliteitsniveau van arbodienstverlening en
het versterken van preventie in bedrijven.
Vraag 5
Hoe kijkt u aan tegen de oneerlijke concurrentie die ontstaat door bedrijven
die zich niet aan de Arbo regels houden ten opzichte van bedrijven die dit wel
doen?
Antwoord 5
Elke werkgever dient zich te houden aan de Arbeidsomstandighedenwet. De
Inspectie SZW ziet toe op naleving van deze wet.
Verder blijkt juist uit verschillende onderzoeken dat investeren in de
gezondheid en veiligheid van werknemers loont. De kosten voor ziekteverzuim, vervanging, werving en dergelijk nemen af. Omdat dit helaas niet
automatisch tot het nemen van preventieve maatregelen en investering in
arbeidsgerelateerde zorg leidt zet ik – naast wetgeving – in op het stimuleren
van werkgevers en werknemers met communicatie, het delen van kennis en
het uitwisselen van goede praktijkervaringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 6
Bent u bereid te onderzoeken of een beleidsdoelstelling kan worden
geformuleerd voor het aantal mensen dat jaarlijks een beroepsziekte oploopt
of sterft als gevolg van een beroepsziekte? Zo ja, wanneer verwacht u dit
onderzoek te kunnen afronden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Het onderwerp beroepsziekten is en blijft urgent, omdat nog steeds te veel
mensen ziek worden door hun werk. In een onlangs aan uw Kamer verzonden
brief over de stand van zaken beroepsziekten heb ik u geïnformeerd over de
maatregelen en initiatieven die van belang zijn bij het terugdringen van
beroepsziekten.
Ik ben van mening dat het structureel monitoren van de ontwikkeling van
beroepsziekten belangrijk is. Ik heb u eerder toegezegd de ontwikkeling goed
te volgen en daarover regelmatig te rapporteren. Een eerste stap is een
eenduidig cijfer voor het aantal mensen dat jaarlijks een beroepsziekte
oploopt, dan wel sterft aan de gevolgen daarvan. In de Arbobalans 2014 is
een eerste kengetal opgenomen. In de Arbobalans 2016 zal opnieuw een
hoofdstuk aan beroepsziekten worden gewijd.
Vraag 7
Onder welke omstandigheden is het de Inspectie SZW toegestaan om zonder
melding van een bedrijfsarts of werkgever onderzoek te doen naar ziekmakende factoren binnen een bedrijf? Is het bijvoorbeeld voldoende wanneer er
verdenkingen zijn of wanneer de werknemers de Inspectie SZW dit verzoek
doen?
Antwoord 7
De Inspectie SZW is op grond van de Arbeidsomstandighedenwet bevoegd
om in elk bedrijf een inspectie te doen naar de arbeidsomstandigheden.
Daarvoor is geen melding nodig. De Inspectie maakt zelf, op basis van
risico-analyses, een keuze welke bedrijven zij op welke punten inspecteert. De
resultaten van eerdere inspecties, inzichten van het NCvB, CBS en TNO en de
binnengekomen meldingen, signalen en klachten worden gebruikt bij de
risico-analyses.
Als werknemers een klacht of melding indienen, doet de Inspectie onderzoek
wanneer er een vermoeden is van een zware overtreding of direct gevaar.
Wanneer een vakbond, ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging
op grond van artikel 24, lid 7, van de Arbowet een verzoek tot onderzoek
indient, geeft de Inspectie altijd gehoor aan dat verzoek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3