Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

354
Vragen van het lid Van der Plas (BBB) aan Minister van Justitie en Veiligheid
over het Stelsel Beroepsziekten en Dienstongevallen Politie (ingezonden
29 augustus 2022).
Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
17 oktober 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022,
nr. 4068.
Vraag 1
Graag vraag ik uw aandacht voor onderstaande vragen met betrekking tot het
Stelsel Beroepsziekten en Dienstongevallen Politie:
Antwoord 1
(Voormalig) politiemedewerkers met PTSS of een andere beroepsziekte
hebben recht op de zorg die zij behoeven en een zorgvuldige afwikkeling van
hun schade. In dit kader is een nieuw stelsel ontwikkeld, dat volgend jaar zal
ingaan. In het nieuwe stelsel wordt veel meer aandacht besteed aan zorg en
herstel. Het stelsel wordt gebaseerd op vertrouwen. Daarbij wordt zoveel
mogelijk voorkomen dat betrokkenen zich bij geschillen tot de rechter moeten
wenden.
Vooruitlopend op dit nieuwe stelsel wikkelt de politie de lopende schadezaken
af op basis van een interne richtlijn, die is opgesteld langs de contouren van
dit nieuwe stelsel. De politie doet betrokkenen een voorstel voor een
minnelijke schikking. Daarbij wordt ruimhartig omgegaan met de vergoeding
van zowel de immateriële als de materiële schade.
De interne richtlijn zal worden vervangen door overgangsbeleid, dat is
overeengekomen met de politievakorganisaties. Gestreefd wordt naar
invoering begin 2023. Dit overgangsbeleid is opgesteld langs de uitgangspunten van het nieuwe stelsel. En met het overgangsrecht wordt voorkomen dat
bepaalde betrokkenen tussen wal en schip vallen.
Op basis van zowel de interne richtlijn als het overgangsbeleid wordt
rekening gehouden met eerder uitgekeerde bedragen. Indien betrokkenen het
hier niet mee eens zijn of om andere reden geen overeenstemming bereiken
met de politie kunnen zij zich wenden tot een onafhankelijke, paritaire
commissie, de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie. Deze
commissie is door mijn voorganger ingesteld om een onafhankelijk oordeel
te geven over de billijkheid en redelijkheid van het voorstel van het bevoegd
gezag. De commissie beoordeelt per individuele casus of sprake is van een
redelijk en billijk voorstel aan de betrokkene, of dat er sprake is van specifieke

ah-tk-20222023-354
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

persoonlijke omstandigheden die een andere uitkomst rechtvaardigen. Het
advies van de commissie wordt opgevolgd door de politie, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om dit niet te doen.
Vraag 2
Bent u ermee bekend dat bij de uitvoering van het Stelsel Beroepsziekten en
Dienstongevallen Politie de reeds uitgekeerde vergoedingen voor immateriële
schade worden verrekend met de materiële restschade waar o.a. (voormalig)
politieambtenaren met PTSS recht op hebben?
Antwoord 2
De (hoogte van de) vergoedingen bij het nieuwe stelsel en op basis van de
interne richtlijn en het overgangsbeleid zijn in de meeste gevallen gunstiger
voor de betrokkenen dan bij het oude stelsel. Onder het oude stelsel
ontvingen de betrokkenen enkel smartengeld. In de berekening van dit
smartengeld zijn zowel immateriële als materiële componenten van schade
meegenomen.
In het nieuwe stelsel, het overgangsbeleid en onder de interne richtlijn zijn de
immateriële en materiële schade uit elkaar gehaald. De betrokkenen
ontvangen zuiver smartengeld voor immateriële schade en een vergoeding
voor materiële schade. Bij de berekening van de vergoeding voor de
materiele schade worden meer componenten meegenomen dan onder het
oude stelsel.
In lopende schadezaken (die onder de interne richtlijn worden afgewikkeld)
wordt daarom een nieuwe en ruimhartige berekening gemaakt van zowel de
immateriële als de materiële schade. Aan deze betrokkene wordt vervolgens
een nieuw voorstel gedaan als minnelijke schikking. Aanzien betrokkene
onder het oude stelsel al een vergoeding heeft ontvangen en deze vergoeding dezelfde schade betreft, wordt dit bedrag betrokken bij het minnelijke
voorstel. Dit doen we ook om rechtsongelijkheid met andere betrokkenen te
voorkomen.
De interne richtlijn was tot stand gebracht zonder instemming van de
politievakorganisaties. Zij hadden met name bezwaar tegen de wijze waarop
het voorstel wordt bepaald die naar hun oordeel onvoldoende concreet is
beschreven. Ik ben blij dat met de politievakorganisaties inmiddels een nieuw
overgangsbeleid is overeengekomen. Daarbij wordt voor de schadeafwikkeling aangesloten bij de wijze waarop hiermee wordt omgegaan in het
nieuwe stelsel. Uitgangspunt blijft dat eerder uitbetaalde bedragen worden
betrokken bij de afwikkeling van de schade. Indien betrokkenen zich niet
kunnen vinden in het voorstel van de politie, hebben zij de mogelijkheid hun
casus voor te leggen aan de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling
Politie.
Vraag 3
Waarom heeft u gekozen voor deze verrekening?
Antwoord 3
Ik kan mij voorstellen dat voor sommige betrokkenen de uitkering van het
smartengeld die zij ontvingen, op basis van het oude stelsel, hebben ervaren
als een erkenning van hun leed en de mentale (en fysieke) schade waar zij
mee kampen als gevolg van hun PTSS (of een andere beroepsziekte). En dat
het feit dat deze uitkering wordt betroken in het uiteindelijke voorstel wordt
ervaren als het intrekken van deze uitkering. Ik betreur dat beeld want het
belang van de betrokkene staat voor mij altijd voorop. Om deze reden hoop
ik dat de uitleg in de beantwoording van vraag 2 meer helderheid geeft over
het betrekken van het smartengeld bij het minnelijke voorstel en dat de
betrokkene onder het nieuwe stelsel of op basis van de interne richtlijn
ruimhartig wordt gecompenseerd.
Mijn intentie is dat ruimhartig, rechtvaardig en verdedigbaar wordt omgegaan met de vergoeding, dat is wat onze politiemedewerkers verdienen.
Politie maakt hiertoe op basis van de contouren van het nieuwe stelsel een
ruimhartige inschatting van zowel de materiële schade als het smartengeld.
Als die eerder uitgekeerde vergoeding niet zou worden betrokken bij het
voorstel zou dat niet uitlegbaar zijn naar andere betrokkenen. Tenzij er sprake
is van specifieke omstandigheden die een afwijkende aanpak rechtvaardigen.
De Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie is door mijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

voorganger ingesteld om hierover een onafhankelijk advies te geven. De
commissie beoordeelt per individuele casus of sprake is van een redelijk en
billijk voorstel aan de betrokkene, of dat er sprake is van specifieke persoonlijke omstandigheden die een andere uitkomst rechtvaardigen. Het advies van
de commissie wordt opgevolgd door de politie, tenzij er zwaarwegende
argumenten zijn om dit niet te doen.
Vraag 4
Erkent u dat dit betekent dat politieagenten nu dus praktisch gezien zelf
betalen voor psychologische schade die men heeft geleden en nog steeds
onder kampen naar aanleiding van hun werk bij de politie?
Antwoord 4
Ik acht het van belang voor de betrokkenen dat de lopende schadezaken
voortvarend en zorgvuldig worden afgehandeld, waarbij gekomen wordt tot
een afhandeling die recht doet aan hun situatie op het gebied van benodigde
zorg en toegekende aanspraken. De vraag is of alles overziend een redelijk en
billijk voorstel wordt gedaan. Om hier een onafhankelijk advies over te krijgen
hebben betrokkenen de mogelijkheid hun dossier voor te leggen aan de
Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie. Die beoordeelt per
individuele casus of sprake is van een redelijk en billijk voorstel aan de
betrokkene, of dat er specifieke persoonlijke omstandigheden zijn die een
andere uitkomst rechtvaardigen.
Vraag 5 en 6
Is de Minister van mening dat dit in lijn is met motie-Helder (Kamerstuk
35 570, nr. 6) waarin de regering verzocht wordt om het smartengeld
toegekend in oude PTSS-dossiers niet te verrekenen met materiële restschade?
Is de Minister bekend met de adviezen van de Commissie van Advies
Restschade Afwikkeling Politie (CARAP) op 25 februari 2022 en 14 maart 2022
waarin het CARAP adviseert om al toegekende smartengeld niet in mindering
te brengen op de aan hem uit te keren restschade?
Antwoord 5 en 6
Het advies van 25 februari 2022 is door het lid Helder onder mijn aandacht
gebracht. Daarin stelt de commissie dat verrekening van het eerder toegekende smartengeld strikt juridisch genomen niet is toegestaan, maar dat met
wederzijdse instemming van de betrokken partijen hier wel toe kan worden
besloten. In een later advies heeft de commissie dit aangevuld en gesteld dat
het totaal aan uitkeringen mag worden betrokken in de eindafdoening en van
de medewerker mag worden verlangd dat die eerdere aanspraken betrekt bij
de vraag of alles overziend een redelijk en billijk voorstel wordt gedaan,
gezien het minnelijke, niet strikt-juridische karakter van de eindafdoening.
De afhandeling van de individuele restschadedossiers valt onder de verantwoordelijkheid van de korpschef. Ook in de zaken die worden ingediend bij
de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie ben ik als Minister
geen partij. De politie heeft mij medegedeeld dat zij de adviezen van de
commissie tot op heden heeft opgevolgd. Naar ik heb begrepen heeft dat met
twee betrokkenen nog niet tot overeenstemming geleid. Momenteel wordt
door de politie bekeken op welke wijze deze dossiers op zorgvuldige wijze
alsnog in der minne kunnen worden afgewikkeld, indien betrokkenen hier
open voor staan. Betrokkenen staat uiteraard een formele rechtsgang open
als zij er in het minnelijke traject niet uitkomen.
Vraag 7
Waarom heeft u niet gehandeld in lijn met dit advies?
Antwoord 7
De Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie deelt haar adviezen
enkel met de betrokken partijen. Als Minister ben ik geen partij in de zaken
die dienen bij deze commissie. Omdat de adviezen privacygevoelige
informatie bevatten over de betrokkenen word ik als Minister door het
bevoegd gezag op hoofdlijnen geïnformeerd. Ten behoeve van de beantwoording van uw vragen zijn twee andere adviezen geanonimiseerd met mij
gedeeld. Omdat de adviezen van de commissie over individuele casussen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

gaan, en ik als Minister zoals gezegd daarin geen partij ben, is het niet aan
mij om deze adviezen met uw Kamer te delen.
Vraag 8
Kunt u met de Kamer de interne correspondentie op het ministerie en de
andere adviezen die u heeft gehad naar aanleiding van dit advies delen?
Antwoord 8
Ik betreur het beeld dat u schetst dat politieagenten, die vaak hun leven en
gezondheid op het spel hebben gezet om de samenleving te dienen, het idee
hebben dat ze in de steek worden gelaten. Daarvan kan wat mij betreft geen
sprake zijn. Integendeel, zij verdienen de zorg die nodig is en een passende
vergoeding van hun schade. Ik onderken dat het huidige stelsel minder
gericht is op zorg en ondersteuning. Medewerkers hebben aangegeven
hierdoor de aandacht en de morele steun van de werkgever te missen. Onder
andere om die reden is in het nieuwe stelsel aandacht besteed aan factoren
die in het verleden het herstel en de re-integratie van betrokkenen hebben
belemmerd en wordt het stelsel verbeterd met de volgende uitgangspunten:
eenvoudiger, minder druk op de medewerker, tempo in de afhandeling en
re-integratie bij de politie. Ook de afwikkeling van lopende zaken vindt zoveel
mogelijk volgens dezelfde uitgangspunten plaats. Dat past bij een rechtvaardige en verdedigbare benadering. Het streven is de lopende procedures op
een snelle en zorgvuldige (informele) wijze af te ronden, zodat betrokkenen
een juridische procedure wordt bespaard. Ik wil benadrukken dat vele
betrokkenen inmiddels langs deze weg een overeenkomst met de politie
hebben kunnen treffen en dat het om enkelen gaat waar dit nog niet lukt.
Voor die gevallen heeft mijn voorganger eerdergenoemde commissie
ingesteld.
Vraag 9
Begrijpt u dat deze gang van zaken op (voormalig)politieagenten, die vaak
hun leven en gezondheid op het spel hebben gezet om de samenleving te
dienen, overkomt alsof ze in de steek worden gelaten?
Antwoord 9
De huidige werkwijze leidt mijns inziens tot een ruimhartige en verdedigbare
uitkomst, waarbij zoveel mogelijk wordt vooruitgelopen op het nieuwe stelsel.
Zoals hierboven genoemd is ook overeenstemming bereikt met de vakorganisaties over nieuw overgangsbeleid. Ook in het overgangsbeleid blijft sprake
van het betrekken van eerder uitgekeerde bedragen.
Indien betrokkene het niet eens is met het voorstel van de politie kan de
betrokkene zich voor een onafhankelijk advies wenden tot de onafhankelijke
Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie die per individuele
casus beoordeelt of sprake is van een redelijk en billijk voorstel aan de
betrokkene, of dat er sprake is van specifieke persoonlijke omstandigheden
die een andere uitkomst rechtvaardigen. Het advies van de commissie wordt
opgevolgd door de politie, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om dit
niet te doen.
In vrijwel alle gevallen heeft dit geleid tot overeenstemming over het
voorstel, in enkele gevallen tot een nader advies van de Commissie van
Advies Restschade Afwikkeling Politie.
Vraag 10
Kan de Minister toezeggen dat ze deze situatie rechtzet en reeds uitgekeerde
immateriële schade niet verrekend met materiële restschade?
Antwoord 10
Zie antwoord op vraag 9.
Vraag 11
Is de Minister bereid om de gevallen waar dat wel al is gebeurd te rectificeren?
Antwoord 11
Ik heb geprobeerd de vragen zoveel mogelijk afzonderlijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4

Vraag 12
Kunt u deze vragen elk afzonderlijk beantwoorden?
Antwoord 12
Het is vanwege de afstemming met verschillende betrokken partijen helaas
niet gelukt, mijn excuses hiervoor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

5