2016D19937

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken bestond bij enkele
fracties de behoefte de Minister van Buitenlandse Zaken enkele vragen en
opmerkingen voor te leggen inzake de brief d.d. 14 mei jl. bevattende de
geannoteerde agenda van de Raad Buitenlandse Zaken van 23 mei 2016
en de brief d.d. 26 april jl. inzake het verslag van de Raad Buitenlandse
Zaken van 18 april 2016.
De voorzitter van de commissie,
Eijsink
De adjunct-griffier van de commissie,
Wiskerke

nds-tk-2016D19937

1

Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
geannoteerde agenda inzake de Raad Buitenlandse Zaken van 23 mei 2016
en het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 18 april 2016. De
leden van de VVD-fractie hebben hierbij nog enkele vragen en
opmerkingen.
De leden van de PvdA-fractie danken de Minister voor de geannoteerde
agenda. Zij hebben een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de geannoteerde agenda van de Raad Buitenlandse Zaken van 23 mei
a.s.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde
agenda van de Raad Buitenlandse Zaken van 23 mei 2016 en het verslag
van de Raad Buitenlandse Zaken van 18 april 2016. De leden van de
PVV-fractie hebben hierbij nog enkele vragen en opmerkingen.
Ook de leden van de SP-fractie en de leden van de D66-fractie hebben
enkele vragen en opmerkingen over de geannoteerde agenda van de Raad
Buitenlandse Zaken van 23 mei 2016 en het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 18 april 2016.
Regionale strategie Syrië, Irak en bestrijding ISIS
De leden van de VVD-fractie zijn blij te vernemen dat de Irakese plaatsen
Ramadi, Baghdadi en Hit zijn veiliggesteld. Wel zijn de leden van de
VVD-fractie benieuwd of de Minister de Kamer kan informeren over de
voortgang van het offensief teneinde Mosul te bevrijden. De afgelopen
weken verschenen berichten in de pers die wezen op een moeizaam
verloop van de strijd. Graag vernemen de leden van de VVD-fractie, voor
zover mogelijk, hoe dit offensief verloopt en in welke mate de internationale coalitie bijdraagt om lokale grondtroepen hierbij te ondersteunen.
De leden van de VVD-fractie vinden dat het kabinet in de geannoteerde
agenda terecht constateert dat de dreiging van ISIS niet geografisch
beperkt is tot Syrië en Irak. In dat licht zijn de leden van de VVD-fractie
zeer bezorgd over recente berichten die wijzen op een sterkere samenwerking tussen ISIS en Boko Haram. Vorig jaar verklaarde Boko Haram
zich reeds trouw aan het leiderschap van ISIS, afgelopen week verschenen
berichten waarin de Amerikaanse regering zorgen uitte over geïntensiveerde samenwerking tussen Boko Haram en ISIS in Libië. Zo zou Boko
Haram in toenemende mate strijders leveren om ISIS te ondersteunen bij
veroveringen in Libië.1 Kan het kabinet deze berichten bevestigen? En zo
ja, neemt het kabinet, al dan niet naar aanleiding hiervan, veranderingen
waar in het internationale krachtenveld om ook meer inspanningen in de
strijd tegen Boko Haram te leveren?
Tot slot willen de leden van de VVD-fractie erop wijzen dat tijdens het
recente werkbezoek van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken aan
het Midden-Oosten bleek dat de aanschaf van non-lethal equipment zoals
communicatieapparatuur ter uitrusting van de door Nederland getrainde
Peshmerga (zes) maanden heeft geduurd en dat dit vanwege aanbestedingsregels ook zou kunnen gelden voor de anti-IED equipment, terwijl
70% van de slachtoffers onder de Peshmerga veroorzaakt wordt door
1

http://www.africanews.com/2016/05/14/us-concerned-about-boko-haram-s-cooperation-withisil/.

2

IED’s van ISIS. Graag vernemen de leden van de VVD-fractie of het kabinet
al kan melden of de aanschaf van deze apparatuur versneld kan worden.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat de situatie in Syrië onverminderd zorgelijk blijft. Deze leden maken zich in het bijzonder zorgen
over het uitblijven van een diplomatieke doorbraak, het voortduren van
bombardementen op burgerdoelen waaronder ziekenhuizen, en de
schrijnende humanitaire situatie.
De leden van de PvdA-fractie geven aan dat op 17 mei jl. een bijeenkomst
van de International Syria Support Group (ISSG) plaatsvond. De Minister
van Buitenlandse Zaken was hierbij aanwezig. De leden van de
PvdA-fractie zouden graag een uitgebreid verslag zien van de belangrijkste uitkomsten van deze bijeenkomst, met daarbij o.m. aandacht voor
de inbreng van de Nederlandse delegatie en een inschatting van het
perspectief op hervatting van de vredesonderhandelingen in Geneve. Hoe
moet in dit verband de opmerking van de Saoedische Minister van
Buitenlandse Zaken Adel al-Jubeir geduid worden die deze week naar
buiten kwam met het standpunt dat moet worden gekeken naar «alternatieve oplossingen» voor Syrië. De leden van de PvdA-fractie zijn benieuwd
of hierover ook gesproken is tijdens de bijeenkomst van de ISSG.
Tevens zouden de leden van de PvdA-fractie graag een update krijgen van
de inspanningen om toegang te krijgen tot belegerde gebieden. In
februari nam de Tweede Kamer hierover een motie aan (Kamerstuk
27 925, nr. 582) die de regering oproept met relevante partners een
strategie te ontwikkelen om de humanitaire toegang tot belegerde
gebieden in Syrië te verkrijgen, zo nodig via voedseldroppings. Tot nu toe
lijken deze echter beperkt gebleven tot enkele droppings rond Deir-ez Zor
waar het Assad-regime de macht heeft, terwijl voedselhulp in het geheel
uitblijft aan sommige gebieden die door oppositiegroepen beheerst
worden. Graag zouden de leden van de PvdA-fractie van de Minister
horen op welke manier wordt gewerkt aan een oplossing voor deze
onacceptabele situatie, zoals in het vluchtelingenkamp Daraya, in de buurt
van Damascus, waar zo’n 12.000 mensen afgesloten zijn van hulp.
De leden van de PvdA-fractie spreken ook hun zorg uit over de politieke
impasse waarin Irak terecht lijkt gekomen. De recente golf van aanslagen
in Bagdad, het disfunctioneren van de regering-Abadi en de bestorming
van de internationale zone en van het Iraakse parlement zijn tekenen van
een snel verslechterende situatie. Tegelijkertijd stuurt de Koerdische
Autonome Regio steeds openlijker aan op onafhankelijkheid. De leden van
de PvdA-fractie vragen of de EU en de internationale gemeenschap zich
voldoende bewust zijn van de urgentie van de situatie. De geannoteerde
agenda spreekt van demarches van de plaatselijke EU-delegatie en
-ambassadeurs, maar ziet eerder een rol voor de Hoge Vertegenwoordiger
(HV) of andere politieke kopstukken. Deelt de Minister dit gevoel van
urgentie en zal hij dit tijdens de RBZ inbrengen?
Aangaande de situatie in Libië en de strijd tegen ISIS en andere terreurgroeperingen aldaar hebben de leden van de PvdA-fractie kennis
genomen van de uitkomsten van de Ministerial Meeting die op 16 mei jl.
in Wenen plaatsvond. De leden van de PvdA-fractie steunen de aanpak om
stapsgewijs de steun aan een eenheidsregering op te voeren en op deze
wijze gezag op te bouwen en stappen te zetten die de veiligheid in het
land vergroten. Wel plaatsen de genoemde leden vraagtekens bij de keuze
die is gemaakt om het wapenembargo gedeeltelijk op te heffen. Als er aan
iets geen gebrek is in Libië is het immers aan wapens. Hoe kan worden
voorkomen dat geleverde wapens in verkeerde handen vallen, gezien de
instabiele situatie en de vele strijdende partijen? En hoe wordt gecontro-

3

leerd op welke manier en door wie geleverde wapens worden gebruikt?
Wat is de algemene beoordeling van het kabinet als het gaat om het
statement dat werd aangenomen door de genoemde groep landen over
de mogelijkheid voor wapenleveranties?
De leden van de SP-fractie merken op dat er tijdens de aanstaande Raad
Buitenlandse Zaken aandacht zal zijn voor de strijd tegen Islamitische
Staat. In de brief van de Minister hierover wordt ingegaan op het
gedeeltelijke staakt-het-vuren dat voor Syrië geldt. De leden van de
SP-fractie vinden het van het allergrootste belang dat het staakt-het-vuren
strikt wordt nageleefd waardoor broodnodige humanitaire hulpverlening
wordt vergemakkelijkt. Kan de Minister ingaan op de laatste stand van
zaken rondom de wapenstilstand? In hoeverre wordt die door de
verschillende partijen nageleefd? Wie ziet daarop toe? Kan de Minister
ook aangeven in hoeverre hulpverlening is toegenomen sinds het
staakt-het-vuren? Wat is verder de stand van zaken rondom de voedseldroppings boven belegerde gebieden? Is het juist dat dergelijke droppings
alleen plaatsvinden als het Assad-regime daar toestemming voor geeft?
Herhaaldelijk zijn vanuit de Tweede Kamer zorgen geuit dat IS geld
verdient aan export van olie, onder andere naar Turkije. De Minister heeft
eerder al aangegeven dat het moeilijk te traceren is of olie uit IS-gebied
komt. Een artikel in de Volkskrant van vorige maand wekt de indruk dat
vanwege de samenstelling van de aardolie hier toch mogelijkheden toe
zijn. De leden van de SP-fractie vragen de Minister hierop te reageren.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister ook in te gaan op de
politieke impasse in buurland Irak, waar hervormingen uitblijven en
politiek zich steeds meer naar de straat lijkt te verplaatsen. Hoe beoordeelt
de Minister de ontwikkelingen? Moet de conclusie hier zijn dat er vanwege
deze patstelling en ondanks de hoge nood voorlopig op politiek en
economisch gebied weinig verwacht kan worden van de huidige regering?
Kan ook ingegaan worden op de rol van Muqtada al-Sadr en zijn aanhang
in Irak? Hoe wordt deze beoordeeld?
Wat Irak betreft, vragen de leden van de SP-fractie de Minister in te gaan
op opiniepeilingen van begin dit jaar (van IIACSS) waaruit zou blijken dat
inwoners van IS-gebied grote vrees hebben voor het Irakese leger, maar
vooral voor sjiitische milities en Koerdische strijders. Zij willen niet door
hen bevrijd worden, aldus het onderzoek. Dit ondanks grote afkeer van IS.
Hoe kijkt de Minister tegen dergelijke opiniepeilingen aan? Worden die
betrouwbaar geacht? Zo nee, waarom niet? Moet dit gevolgen hebben
voor de strijd tegen IS in Irak?
Tenslotte, wat Irak betreft, vragen de leden van de SP-fractie de Minister te
reageren op het bericht van Amnesty International van eerder deze maand
dat duizend gevangenen, waaronder minderjarigen, zonder enige vorm
van proces worden vastgehouden onder verschrikkelijke omstandigheden.
Zij worden veelal beschuldigd van samenwerking met Islamitsche Staat.
Hoe gaan de coalitielanden hiermee om?
De leden van de CDA-fractie blijven zich erover verbazen dat de EU als het
gaat om de anti-ISIS strategie de grote olifant in de kamer niet wil zien
staan. Het gaat hierbij om de rol van EU-kandidaat lidstaat Turkije. Er zijn
vele aanwijzingen dat Turkije ISIS steunt. Niet alleen Rusland beweert dat
Turkije olie koopt van ISIS. Ook de Minister van Defensie van Israël
beweerde dit heel stellig. Wat doen het kabinet en de EU met deze
ernstige beschuldigingen? Waarom is de regering ook nu niet eens bereid
draagvlak te creëren voor een internationaal onafhankelijk onderzoek? Is
het kabinet na de migratiedeal nog voorzichtiger geworden?

4

De leden van de CDA-fractie wijzen ook op onthullingen door de Turkse
oppositiepartij CHP. Parlementariër Erdem heeft 422 pagina’s aan gelekte
telefoongesprekken geopenbaard.2 Het gaat om gedetailleerde informatie.
Daaruit zou blijken dat er duizenden ISIS-terroristen de grens over gegaan
zijn naar Syrië, met medeweten van de Turkse veiligheidsdiensten.
ISIS-terroristen zouden in Turkse ziekenhuizen worden behandeld. En
gearresteerde terroristen gaan de draaideur door: ze worden later gewoon
vrijgelaten. Dit is buitengewoon verontrustende informatie. Is het kabinet
bereid om de Turkse regering om opheldering te vragen?
De leden van de CDA-fractie roepen het kabinet bovendien opnieuw op uit
te spreken dat ISIS zich schuldig maakt aan genocide en dit standpunt uit
te dragen in de EU, in navolging van de Raad van Europa, het Europees
Parlement, het Amerikaanse Congres en regering.
De leden van de PVV-fractie willen graag van de Minister weten wat moet
worden verstaan onder de «juridische aanpak» van buitenlandse strijders.
De leden van de D66-fractie maken zich ernstig zorgen over de voortdurende schrijnende humanitaire situatie in Syrië, met name de situatie in
de belegerde gebieden in Syrië is zeer ernstig. Vele Syrische burgers
worden letterlijk uitgehongerd. Het Syrisch regime zet daartoe voedsel als
wapen in. De genoemde leden hebben over deze problematiek op 2 mei
2016 schriftelijke vragen gesteld. Helaas is daar tot op heden nog geen
antwoord op ontvangen, ondanks het verzoek hiertoe. Graag ontvangen
de genoemde leden daarom een toelichting op welke wijze het kabinet
zich inzet om een einde te maken aan deze vreselijke belegeringen? Kan
de Minister ook aangeven op welke wijze de internationale gemeenschap
zich ertoe inzet om uitvoering te geven aan Resolutie 2268 van de
VN-Veiligheidsraad die oproept tot humanitaire toegang tot alle gebieden
in Syrië, inclusief belegerde en moeilijk te bereiken gebieden? Wat heeft
de «International Syria Support Group Task Force on Humanitarian
Access» tot dusver bereikt? Welke concrete resultaten zijn er geboekt?
De leden van de D66-fractie hebben ook kennisgenomen van het bericht
van het kabinet dat tot op heden Nederlandse F-16’s slechts zeven missies
boven Oost-Syrië hebben uitgevoerd, waarvan vier met wapeninzet.
Genoemde leden ontvangen graag eenzelfde soort cijfers voor de inzet
van Nederlandse F-16’s boven Irak. Kan de Minister tevens toelichten
waarom gesteld wordt dat het ontbreken van satellietcommunicatie geen
belemmering vormt voor de inzet van Nederlandse F-16’s? Betekent het
ontbreken van satellietcommunicatie niet dat de Nederlandse F-16’s voor
veel minder taken kunnen worden ingezet, en is het daarmee niet
vanzelfsprekend een beperkende factor? Deze leden wijzen er hierbij op
dat het kabinet zelf van mening is dat de meerwaarde van satellietcommunicatie al veel eerder is erkend. Ook met het oog op deze uitspraak
snappen genoemde leden niet waarom het kabinet nu doet alsof
satellietcommunicatie geen beperkende factor zou zijn. Graag ontvangen
zij een nauwgezette toelichting. Tevens zouden genoemde leden graag
willen weten waarom de beperkende factor van het ontbreken van
satellietcommunicatie niet is gemeld in de artikel 100-brief, tijdens de
technische briefing, in antwoord op de feitelijke vragen, tijdens het
algemeen overleg, in de voortgangsbrief of daarna?

2

http://www.express.co.uk/news/world/670307/Turkish-government-turning-blind-eye-ISIS.

5

Externe aspecten migratie
De leden van de VVD-fractie ondersteunen de inspanningen van het
kabinet om in de Raad aandacht te vragen voor de noodzaak van opbouw
van de Libische kustwacht en de aanpak van wapen- en mensensmokkel.
Het kabinet meldt in de geannoteerde agenda dat tevens zal worden
bezien op welke wijze het externe instrumentarium kan worden ingezet
om derde landen, waaronder in de Sahelregio, te ondersteunen bij
capaciteitsopbouw op het terrein van onder andere grensbewaking. De
leden van de VVD-fractie ondersteunen dat voornemen en vernemen
graag, voor zover mogelijk, welke landen hiervoor in aanmerking komen
en welke instrumenten van Europees buitenlands beleid kunnen worden
ingezet om de slagingskans van dergelijke samenwerking te vergroten.
De leden van de PvdA-fractie vragen alvast een korte update van het
kabinet over de voortgang van de High Level Dialogues (HLDs). Met welke
landen wordt vooruitgang geboekt? Zitten er grote verschillen tussen de
afspraken die worden gemaakt met diverse landen?
Specifiek willen de leden van de PvdA-fractie hun zorg uitspreken over de
situatie in het grensgebied tussen Syrië en Jordanië. In een stukje
niemandsland, ook wel «the berm» genoemd, zitten inmiddels zo’n 50.000
vluchtelingen die de toegang tot Jordanië wordt ontzegd. Er is geen
sprake van georganiseerde VN-hulp en er doen zich inmiddels watertekorten voor. Met de stijgende temperaturen (nu al 40 graden Celsius)
dreigt de situatie snel verder te verslechteren. Is de Minister zich bewust
van deze ernstige situatie en wat gaat hij (en de EU) doen om zo spoedig
mogelijk een oplossing te vinden? In hoeverre kan Jordanië in het kader
van het te sluiten «compact» ertoe bewogen worden om deze vluchtelingen onder te brengen in reguliere VN-kampen?
De leden van de SP-fractie merken op dat vanwege de vluchtelingendeal
met Turkije rekening wordt gehouden met het verschuiven van de
vluchtelingenstroom, waaronder richting Noord-Afrika, specifiek via Libië.
Kan, zo vragen de leden van de SP-fractie, de Minister aangeven in
hoeverre deze verplaatsing reeds wordt waargenomen of betreft het wat
deze route betreft vooral vluchtelingen uit andere landen? Kan ook
aangegeven worden of Libië gezien wordt als een veilig land waar
vluchtelingen naar teruggestuurd kunnen worden?
De leden van de SP-fractie constateren dat in Libië een eenheidsregering
die daadwerkelijk gezag over het land kan uitvoeren nog heel ver weg is.
Desondanks wordt er vanuit met name westerse landen steeds meer
(toekomstige) steun aangeboden aan de nieuwe regering in Tripoli, zo ook
door Nederland, onder andere ter ondersteuning van de capaciteitsopbouw van de Libische kustwacht. De leden van de SP-fractie hebben
daar een aantal vragen over. In welke mate heeft de nieuwe regering
controle over de kustwacht? Welke milities geven steun aan de nieuwe
regering? In welke delen van Libië kan de nieuwe regering gezag
uitoefenen? Waarom moet de Presidentiële Raad op een zwaarbewaakt
marineterrein in de Libische hoofdstad verblijven? En hoe kan gecontroleerd worden of uitgaven voor Libië effectief en rechtmatig worden
besteed? Hoe wordt daar op toegezien?
De leden van de SP-fractie wijzen op de berichten van de laatste dagen
over mogelijke wapenleveranties aan de nieuwe regering in Libië.
VN-Veiligheidsraadlanden zouden beperkingen die hier nu voor gelden,
willen opheffen. De leden van de SP-fractie maken zich hier grote zorgen
over en achten wapenleveranties aan Libië ook in strijd met
EU-exportcriteria die hiervoor gelden. Zij vragen de Minister of deze

6

zorgen worden gedeeld. Spreekt Nederland zich uit tegen wapenleveranties aan partijen in Libië?
De leden van de SP-fractie delen de opvatting van de Minister dat het van
groot belang is dat er verzoening plaatsvindt tussen de vele, zwaarbewapende milities in Libië. Nederland ondersteunt dit proces. Kan de Minister
aangeven hoe dat precies wordt ondersteund? Welke vorderingen zijn er
geboekt in dit proces? Zijn er bijvoorbeeld milities geweest die de wapens
hebben opgegeven?
Tenslotte vragen de leden van de SP-fractie naar de mogelijkheid dat
Libische tegoeden in Nederland worden ontdooid voor humanitaire hulp.
Kan aangegeven worden om hoeveel het hier gaat? Waar komt dit geld
vandaan? Wie zijn of waren de eigenaren? Welke (juridische) mogelijkheden zijn er om dit geld aan te wenden voor humanitaire hulp? Wie zou
die hulp in een dergelijk geval moeten verlenen en waarom is dat tot op
heden niet gebeurd?
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar de reactie van het kabinet
op de berichtgeving dat zo’n twintig landen bereid zouden zijn de
internationaal erkende regering in Libië te steunen met wapens in de strijd
tegen IS.3 Ook zou de VS erop aandringen het wapenembargo voor het
land op te heffen.
De leden van de CDA-fractie maken zich grote zorgen over de enorme
aantallen migranten die de oversteek vanuit Libië naar Europa willen
maken en bepleiten stevig optreden tegen de mensensmokkelaars. Hoe
staat het met de verdere ontplooiing van de EU maritieme missie Sophia?
Wanneer kunnen de maritieme capaciteiten nu eindelijk ook in de Libische
territoriale wateren worden ingezet? Is de Minister bereid te aan te
dringen op een overeenkomst met de eenheidsregering ter zake, om zo
toestemming en dus ook een volkenrechtelijk mandaat te verkrijgen?
De leden van de CDA-fractie zijn in dit opzicht verbaasd over de berichtgeving dat EU-voorzitter Nederland een «drijvende hotspot» in de
Middellandse Zee zou willen creëren.4 Migranten zouden op een groot
schip geïdentificeerd en geregistreerd worden en er zouden vingerafdrukken worden afgenomen. Daarna zouden de migranten naar Italië
gebracht worden. Kan de Minister deze plannen bevestigen? Klopt het dat
een vertrouwelijke memo daarover is uitgelekt? Erkent het kabinet dat te
overbruggen afstand voor migranten vanuit Noord-Afrika kleiner wordt
met zo’n drijvende hotspot? In hoeverre heeft dit een aanzuigende
werking op de mogelijk groter wordende stroom migranten vanuit
Noord-Afrika?
Is de Minister het met de leden van de PVV-fractie eens dat het niet de
taak van Nederland is de werkloosheid in West-Afrika op te lossen om
migratie tegen te gaan, maar dat Nederland genoeg te doen heeft met het
bestrijden van de werkloosheid in Nederland? En is de Minister bereid dit
in de Raad aan te geven? Zo neen, waarom niet? Is de Minister het met de
leden van de PVV-fractie eens dat als men migratie uit Afrikaanse landen
tegen wil gaan, de enige oplossing het sluiten van de grenzen is? Zo neen,
waarom niet?

3
4

http://www.nu.nl/buitenland/4262548/wereldmachten-bereid-wapens-leveren-libie.html.
http://www.telegraph.co.uk/news/2016/05/12/eu-plans-floating-migrant-centres-off-libya/.

7

De leden van de PVV-fractie vragen tevens of nader uitgelegd kan worden
hoe invulling wordt gegeven aan een intensievere samenwerking op het
gebied van migratie met Libanon en Jordanië? Kan de Minister duidelijk
maken wat de kosten van deze samenwerking voor Nederland zullen zijn?
De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat «diverse wereldmachten» voornemens zijn om wapens te leveren aan Libië. Daaronder
bevinden zich ook enkele lidstaten van de Europese Unie. Graag
ontvangen de genoemde leden een toelichting van de Minister wat het
Nederlandse standpunt daarover is? En wat is het standpunt van de
Nederlandse partners in de Raad Buitenlandse Zaken? Zijn alle lidstaten
van de EU het eens met zulke leveringen? Hoe oordeelt de Europese
Commissie, bij monde van de Hoge Vertegenwoordiger? Is Nederland ook
voornemens wapens te leveren? De genoemde leden wijze er op dat Libië
in de «gordel van instabiliteit» ligt aan de zuidgrens van Europa. Het zou
dan ook niet meer dan logisch zijn als dit onderwerp wordt besproken
tijdens de Raad Buitenlandse Zaken. Graag ontvangen de genoemde
leden een toelichting of dit onderwerp inderdaad wordt besproken, en
indien dit niet het geval is, of de Minister zich hiervoor wil inzetten.
EU Global Strategy
In de geannoteerde agenda schrijft het kabinet dat «[d]e veranderende
veiligheidscontext, waaronder de «nieuwe» dreigingen, leidde tot de
strategische herziening van het buitenland- en veiligheidsbeleid van de
EU» en dat het van mening is dat «de strategie primair gericht moet zijn
op het antwoord van de EU hoe hiermee om te gaan.» Verderop schrijft
het kabinet dat de waarden waarop de EU gestoeld is – met name
mensenrechten – een leidraad moeten vormen van het EU buitenland- en
veiligheidsbeleid. De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan
toelichten wat dit concreet betekent? Pleit het kabinet voor een sterkere
rol van mensenrechten in het gemeenschappelijk buitenland- en veiligheidsbeleid van de EU? Deze leden vragen het kabinet tevens aan te
geven op welke punten de EU nu op dit punt onderpresteert?
De leden van de PvdA-fractie geven aan dat het eindoordeel over de
nieuwe EU Global Strategy on Foreign and Security Policy natuurlijk zal
volgen wanneer deze verschijnt in juni van dit jaar. De leden van de
PvdA-fractie willen nu echter al benadrukken dat de aandacht voor
mensenrechten en andere fundamentele waarden een stevige verankering
dient te krijgen. Zij zijn dan ook blij met de inzet van het kabinet op dit
gebied, zoals te lezen in de geannoteerde agenda. De leden van de
PvdA-fractie horen graag meer over het verloop van de discussie over de
EU Global Strategy. Zijn er grote meningsverschillen tussen lidstaten of
regio’s binnen de Europese Unie?
De leden van de PvdA-fractie zijn daarnaast benieuwd welke organisaties
uit het maatschappelijk middenveld, denktanks, NGO’s en academici zijn
geraadpleegd tijdens de consultatiefase. Zij vragen of het mogelijk is om
hiervan een overzicht te krijgen? Kan de Minister aangeven in hoeverre
hun inbreng heeft geleid tot aanpassing van de Global Strategy?
De leden van de D66-fractie constateren dat tijdens de Raad Buitenlandse
Zaken zal worden gesproken over de nieuwe EU Global Strategy on
Foreign hand Security Policy. In de geannoteerde agenda is de toelichting
van het kabinet nogal algemeen. Welke concrete doelen heeft het kabinet
als het gaat om deze nieuwe strategie? Wat is, bijvoorbeeld, het minimale
dat er over mensenrechten in moet staan? Wil het kabinet er ook voor
ijveren dat de nieuwe strategie een passend antwoord biedt op de
dreiging vanuit Rusland en diens destabiliserende acties?

8

Ministeriële bijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap
De leden van de PvdA-fractie zijn benieuwd of deze bijeenkomst door
Nederland zal worden aangegrepen om te spreken over het associatieverdrag met Oekraïne en hoe recht kan worden gedaan aan de uitslag van
het Nederlands referendum hierover. Graag zouden de genoemde leden
van de Minister horen of hij in deze bijeenkomst een mogelijkheid ziet om
deze kwestie, dan wel formeel dan wel in de wandelgangen, ter tafel te
brengen. De leden wijzen daarbij op de toezegging van de MinisterPresident om de Kamer te blijven informeren over het verloop van
besprekingen met de Commissie, andere EU-landen en Oekraïne.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van hetgeen gesteld wordt over de besluiten tot sluiting van de associatieakkoorden met Georgië en Moldavië. Deze zullen als A-punt worden
aangenomen. Na vaststelling van de Raadsbesluiten zal de Unie als
laatste partij de verdragen ratificeren, waarna deze na afloop van de in de
verdragen vastgelegde termijn in werking zullen treden. Dat roept de
vraag op of deze zelfde procedure ook gevolgd moet worden voordat het
associatieakkoord met Oekraïne geratificeerd kan worden? Klopt het dat
de Raad zo’n besluit met unanimiteit moet nemen en dat er dus een veto
mogelijk is? Heeft Nederland naast de eigen nationale ratificatie daarmee
dus nog een instrument om ratificatie van het associatieakkoord in zijn
huidige vorm tegen te houden?
De leden van de PVV-fractie lezen in het verslag van de Raad Buitenlandse
Zaken van 18 april jl. dat Nederland de Raad heeft geïnformeerd over de
uitslag van het raadgevend referendum over het associatieakkoord tussen
de EU en Oekraïne van 6 april jl. Nederland heeft de Raad om begrip
gevraagd dat hier een gedegen proces voor nodig is. Heeft Nederland ook
aangegeven dat in de Nederlandse wet, namelijk in artikel 11 van de Wet
raadgevend referendum, staat dat «zo spoedig mogelijk» een voorstel van
wet moet worden ingediend dat uitsluitend strekt tot intrekking van de
wet, of tot regeling van de inwerkingtreding van de wet? Zo neen,
waarom niet? En is de Minister bereid dit alsnog aan te geven in de Raad?
Is de Minister het met de leden van de PVV-fractie eens dat er geen
oplossing mogelijk is die voor alle partijen acceptabel is, omdat er slechts
twee oplossingen mogelijk zijn: intrekking van de goedkeuringswet of
regeling van de inwerkingtreding van de goedkeuringswet? Zo neen,
waarom niet?
Sudan
De leden van de CDA-fractie zijn verbijsterd over de berichtgeving dat de
EU Sudan zou willen steunen met 100 miljoen euro.5 Waarom is de EU
van plan de banden aan te halen met een genocide plegende dictator?
Met een regime dat de regio destabiliseert, zelf mensen op de vlucht jaagt
door onder andere haar burgers te bombarderen, het vuur te openen op
vreedzaam protesterende studenten en nauwelijks investeert in zaken als
onderwijs en gezondheidszorg. Waarom gaat de EU zo tegen haar
Europese waarden in? Klopt het dat EU-commissaris Mimica nu al
sowieso 100 miljoen euro beloofd heeft, te besteden aan humanitaire
hulp, het creëren van banen en grensbewaking? Klopt het dat de EU met
deze belofte weinig middelen meer heeft om Sudan onder druk te zetten?
Klopt het tevens dat Sudan erop aandringt dat een deel van dit geld ook
naar het Sudanese Ministeries van Veiligheid en van Defensie moet gaan
en dat de EU hier welwillend tegenover staat?
5

(https://decorrespondent.nl/4377/De-EU-doet-zaken-met-een-genocideverdachte-Want-dievluchtelingenstroom-moet-gestopt-worden/219743100588-c8a40206).

9

De leden van de CDA-fractie vragen hoe het kabinet de berichtgeving
beoordeelt dat de EU middelen en technologie zou willen leveren die niet
alleen gebruikt kunnen worden om vluchtelingen te registreren, maar ook
om alle Sudanese burgers te surveilleren?6 Klopt het dat de EU dit zelf als
risico heeft aangemerkt? De leden van de CDA-fractie willen van de
Minister weten wat Nederland doet om dit Europese beleid te keren. Zijn
de Ministers van Buitenlandse Zaken en van Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking het eens met deze koers? Zo ja, waarom? Is
de Minister bereid bij zijn collegaministers ervoor te pleiten dit onderwerp
bij het RBZ in juni op de agenda te plaatsen? Wat ziet de Minister nog
meer voor mogelijkheden om dit omstreden beleid te bespreken met
andere EU lidstaten? Is het kabinet tevens bereid de Kamer per aparte
brief uitgebreid te informeren over de onverantwoorde plannen van de
EU?
De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat de Europese Unie
voornemens is om samen te werken met Sudan inzake het migratievraagstuk. Sudan zou apparaten krijgen voor de registratie van personen.
Tevens zou er financiële steun worden verleend. Kan de Minister
aangeven wat er van deze berichtgeving klopt? Wat is de standpunt van
de Minister ten aanzien van deze afspraak? Kan de Minister helder
aangeven dat er onder geen beding wordt samen gewerkt met de
Sudanese president Omar al-Bashir, die wordt gezocht door het Internationaal Strafhof vanwege zijn betrokkenheid bij genocide en oorlogsmisdaden, laat staan dat hem financiële steun wordt verleend?

6

http://www.spiegel.de/international/world/eu-to-work-with-despot-in-sudan-to-keep-refugeesout-a-1092328.html.

10