Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3523
Vragen van het lid Dijk (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport over de staat van de spoedeisende hulp in Nederland (ingezonden 18 juli
2023).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 4 september 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 3334.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Spoedeisende hulp VUmc vanaf volgende
week ’s nachts dicht: te weinig personeel» van 17 juli 2023?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoeveel spoedeisende hulpposten zijn er in de periode van 2018 tot en met
2022 jaarlijks gesloten? Hoeveel zijn er tot nu toe in 2023 gesloten?
Antwoord 2
Het totaal aantal spoedeisende hulpposten (SEH’s) is in de betreffende
periode gedaald van 89 naar 83, waarvan een aantal niet vierentwintig uur
per dag open zijn. Het RIVM inventariseert in het kader van de «Bereikbaarheidsanalyse SEH’s en acute verloskunde» het aanbod van SEH’s in Nederland. In onderstaande tabel staan de uitkomsten van deze inventarisatie. Tot
op heden is het aantal SEH’s in 2023 niet afgenomen ten opzichte van vorig
jaar. Door de sluiting in de nachtelijke uren van het VUmc is er één SEH
bijgekomen die niet vierentwintig uur per dag open is. Dat brengt het totale
aantal SEH’s met beperkte openingstijden op vier. Ondanks sluitingen van
SEH’s is het aantal SEH-behandelkamers juist toegenomen van 1278 in 2018
naar 1303 in 2022.

1

ah-tk-20222023-3523
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Het Parool, 17 julie 2023, «Spoedeisende hulp VUmc vanaf volgende week ’s nachts dicht: te
weinig personeel» (https://www.parool.nl/amsterdam/spoedeisende-hulp-vumc-vanafvolgende-week-s-nachts-dicht-te-weinig-personeel~b78d6ad9/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Meetjaar

Aantal SEH’s

Aantal SEH’s met 24/7
openingstijden

2018
2019
2020
2021
2022
2023

89
87
83
821
83
83

86
84
80
80
80
802

1

Een afname ten gevolge van een tijdelijke sluiting van het Spaarne Gasthuis in HaarlemNoord ten gevolge van een afname van het aantal SEH bezoeken door COVID-19. Zorgprofessionals van deze locatie zijn tijdelijk op andere locaties ingezet.
2
Ten tijde van het peilmoment was de SEH van het VUmc 24/7 open.

Vraag 3
Hoeveel spoedeisende hulpposten dreigen dit jaar en komend jaar nog te
sluiten?
Antwoord 3
Voor zover mij bekend maken op dit moment drie ziekenhuisorganisaties een
afweging om dit jaar, of komend jaar, hun SEH te sluiten of om te vormen tot
locatie voor laagcomplexe spoedzorg. Naast de locatie van het VUmc van het
Amsterdam UMC gaat het hier om de locatie van het HagaZiekenhuis in
Zoetermeer, en de locatie van Gelre Ziekenhuizen in Zutphen. De Inspectie
Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) bevestigt dit beeld.
Vraag 4
Wat zijn de redenen voor de uitstroom van personeel bij de spoedeisende
hulp, voor zowel het VUmc als in het algemeen?
Antwoord 4
Gezien de verschuiving van de acute zorg van de locatie VUmc naar de
locatie AMC is er de noodzaak om een groter deel van het beschikbare
personeel in te zetten op de locatie AMC, zo heeft het Amsterdam UMC mij
laten weten. Vanuit het Amsterdam UMC heb ik begrepen dat de poule aan
SEH-verpleegkundigen, inzetbaar op zowel de locatie van het AMC als het
VUmc, kleiner is geworden ten opzichte van voorgaande jaren, met name als
gevolg van uitstroom en ziekteverzuim in en na de coronaperiode.
Vraag 5
Welke maatregelen worden er genomen om personeel voor de spoedeisende
hulp te behouden?
Antwoord 5
Het Amsterdam UMC heeft mij laten weten zich op meerdere manieren in te
spannen voor het behoud van personeel. Zo is het mogelijk voor personeel,
en dus ook de medewerkers op de SEH, om gebruik te maken van verschillende bij- en nascholingsmogelijkheden. Daarnaast biedt het Amsterdam
UMC verschillende vitaliteitsprogramma’s aan, deze zijn gericht op het
vergroten van werkplezier en op het reduceren van uitstroom en ziekteverzuim. Tot slot heb ik van het Amsterdam UMC begrepen dat er rekening
wordt gehouden met roosterwensen van personeel om daarmee tegemoet te
komen aan de persoonlijke omstandigheden van haar medewerkers.
Vraag 6
Hoe worden de gemeente, de inwoners en het personeel betrokken bij de
besluitvorming omtrent de sluiting van de spoedeisende hulp van het VUmc?
Antwoord 6
Het Amsterdam UMC streeft ernaar om per mei 2024 de acute zorg te
concentreren op de locatie van het AMC. Deze voorgenomen capaciteitsverschuiving van de acute zorg is volgens het Amsterdam UMC uitgevoerd in
lijn met de eisen van de (destijds) geldende AMvB acute zorg. Daartoe zijn
volgens het Amsterdam UMC de volgende stappen ondernomen: het
opstellen van een continuïteitsplan, het laten uitvoeren van een bereikbaar-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

heidsanalyse door het RIVM, en het betrekken van inwoners, het college van
burgemeester & Wethouders (B&W) van de gemeente Amsterdam, en de
voorzitter van de veiligheidsregio. Daarnaast zijn de plannen afgestemd met
de verschillende ROAZ-partners, de IGJ, de zorgverzekeraars en de Nederlandse zorgautoriteit (NZa), aldus het Amsterdam UMC.
In aanvulling op het bovenstaande wil ik opmerken dat ik vanuit het
Amsterdam UMC heb vernomen dat er in de regio Amsterdam-Amstelland
binnen een gezamenlijke coalitie continue wordt gewerkt aan het borgen van
kwalitatief goede en veilige spoedeisende hulp in de regio. Maandelijks vindt
er afstemming plaats binnen deze coalitie, waarin onder meer de ziekenhuizen, de huisartsen, de huisartsenposten, de GHOR, de zorgverzekeraars en de
GGD zitting nemen. De directeur van de GGD neemt als Directeur Publieke
Gezondheidszorg (DPG) eveneens deel, en informeert vanuit die rol ook de
wethouder in geval van grote veranderingen in het acute zorglandschap,
aldus het Amsterdam UMC. Daarnaast heeft in het voorjaar van 2023 de raad
van bestuur van het Amsterdam UMC middels een technische briefing de
gemeenteraad geïnformeerd over de borging van de acute zorg in het
Amsterdam UMC en in de regio.
Vraag 7
Waarom wordt er al aangestuurd op een definitieve sluiting van de spoedeisende hulp in plaats van dat er pogingen worden gedaan om meer personeel
aan te trekken en te behouden?
Antwoord 7
Het Amsterdam UMC laat weten dat de SEH op locatie VUmc niet dichtgaat,
deze wordt echter anders ingericht tot een Specialistische Spoed Opvang en
is in eerste instantie gericht op patiënten die al onder behandeling zijn op de
locatie van het VUmc. Wel is het zo dat de SEH op de locatie VUmc sluit voor
zelfverwijzers.
Het Amsterdam UMC zegt dat zij passend bij het toekomstige profiel van deze
locatie ook personeel gaat werven, of intern gaat omscholen.
Vraag 8
Deelt u de mening dat mensen minder snel geneigd zullen zijn om te
solliciteren naar een functie bij deze spoedeisende hulp, wanneer er al
aangestuurd wordt op sluiting van de spoedeisende hulp? Deelt u de mening
dat de mensen die al in dienst zijn, op zoek zullen gaan naar een andere
werkplek?
Antwoord 8
De SEH op de locatie van het VUmc sluit niet, deze wordt echter op termijn
ingericht tot een Specialistische Spoed Opvang, aldus het Amsterdam UMC.
Daarnaast is het de verantwoordelijkheid van het Amsterdam UMC om zelf
invulling te geven aan haar eigen personeelsbeleid, dit is niet aan mij als
Minister.
Vraag 9
Hoe verhoudt het sluiten van de spoedeisende hulp op verschillende locaties
in Nederland zich met het feit dat de druk op de spoedeisende hulp komende
jaren zal toenemen door de vergrijzing en het idee dat ouderen langer thuis
moeten blijven wonen?
Antwoord 9
De druk op de (acute) zorg is hoog en gaat de komende jaren verder
toenemen door aan de ene kant een stijgende zorgvraag, en aan de andere
kant een schaarste aan zorgmedewerkers. Dat betekent dat met hetzelfde
aantal zorgmedewerkers, een grotere zorgvraag moet worden opgevangen.
Naast het inzetten op het voorkomen van zorg door middel van preventie, zal
ook de huidige capaciteit in de zorg zo efficiënt mogelijk moeten worden
ingezet om zo de toegankelijkheid en de kwaliteit van zorg te behouden. In de
Beleidsagenda acute zorg, en in het Integraal Zorgakkoord, zijn diverse
afspraken en beleidsvoornemens opgenomen die zich hier op richten. Er is
onder andere afgesproken dat in de verschillende ROAZ-regio’s (Regionaal
Overleg Acute Zorgketen) bij alle ketenpartners in kaart wordt gebracht hoe
de samenwerking in de gehele acute zorgketen kan worden verstevigd, en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

hoe het schaarse personeel en de dure faciliteiten optimaal kunnen worden
ingezet. Daarbij wordt ook gekeken naar de differentiatie, concentratie en
spreiding van acute zorgvoorzieningen binnen de regio. Het sluiten van een
SEH is hierbij uiteraard geen doel op zich, maar het kan in sommige regio’s
wél een middel zijn om met het (schaarse) beschikbare personeel in de regio
toch alle patiënten met een acute zorgvraag van kwalitatief goede, acute zorg
te voorzien.
Vraag 10
Hoe blijft de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg in Nederland gewaarborgd
als op steeds meer plekken de spoedeisende hulp gesloten wordt?
Antwoord 10
Zoals ik in antwoord 9 heb toegelicht, is het nodig om in elke regio te kijken
hoe de groeiende acute zorgvraag kan worden opgevangen, waarbij het
schaarse personeel optimaal wordt ingezet. Door schaarste aan zorgpersoneel
moeten ziekenhuizen omwille van kwaliteit en veiligheid soms keuzes maken
om de SEH-zorg anders in te richten. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat op
één locatie in de regio de SEH wordt omgevormd tot een locatie voor
laagcomplexe spoedzorg, zodat het zorgpersoneel op een andere locatie de
patiënten met een meer complexere of ongedifferentieerde zorgvraag kunnen
helpen. Dat betekent voor een deel van deze patiënten dat zij wellicht verder
moeten reizen, maar dat er wel voldoende gekwalificeerd personeel en
benodigde faciliteiten beschikbaar zijn en blijven om goede zorg te verlenen.
Uiteraard moeten aan de minimale normen van kwaliteit en toegankelijkheid
van acute zorg worden voldaan. Daarbij gaat het onder andere over de
normen in het Kwaliteitskader Spoedzorgketen, waar een groot deel van de
SEH’s op dit moment niet aan voldoet.2 Ook moet aan de 45-minutennorm
voor spreiding van SEH’s worden voldaan. In juni 2023 heb ik aan uw Kamer
toegelicht welk proces ik inricht om te komen tot nieuwe normen voor
toegankelijkheid en kwaliteit van acute zorg en welke inhoudelijke richting ik
daarbij voor me zie.3
Vraag 11
Bent u bereid om deze vragen één voor één te beantwoorden?
Antwoord 11
Ja.

2
3

Kamerstuk 29 247, nr. 394.
Kamerstuk 29 247, nr. 395.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4