Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

21 501-20

Europese Raad

Nr. 1072

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 december 2015
Hierbij bied ik u aan, mede namens de Minister-President, het verslag van
de Europese Raad van 17 en 18 december 2015.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-21501-20-1072
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-20, nr. 1072

1

Verslag van de Europese Raad van 17 en 18 december 2015
De Europese Raad besprak op 17 december de aanpak van de migratiecrisis alsmede de stand van zaken inzake het aanstaande referendum in
het Verenigd Koninkrijk. Op de tweede dag werd gesproken over
terrorismebestrijding, de EMU, de interne markt en energie- en klimaatbeleid. Tot slot werd ook van gedachten gewisseld over het conflict in het
oosten van Oekraine. De bijeenkomst begon met de traditionele gedachtewisseling met de voorzitter van het Europees Parlement, Martin Schulz
(toespraak bijgevoegd1).
Migratie
De ER besprak de voortgang in de aanpak van de Europese migratiecrisis.
De discussie ging in op de maatregelen naar aanleiding van de hoge
instroom van migranten en de druk die deze instroom op de Schengenzone en het Europese asielacquis legt. Aan de orde kwamen o.a. de
voorstellen op het gebied van migratie die de Commissie op 15 december
jl. presenteerde. Deze voorstellen betreffen een Europese grenswacht, de
Frontex-verordening, de Schengengrenscode, hervestiging en het
Europese reisdocument voor terugkeer. Verder werd gesproken over het
belang van een goede follow-up van de Westelijke Balkan conferentie, de
Valletta-top en de EU-Turkije top.
Door veel regeringsleiders werd benadrukt dat het schort aan implementatie van de maatregelen die overeen gekomen zijn. Met name bij het
operationaliseren van de hotspots, de relocatie-besluiten en de terugkeermaatregelen is sprake van tekortkomingen die op korte termijn dienen te
worden geadresseerd. De instellingen en de lidstaten worden in de
conclusies van de Europese Raad opgeroepen op korte termijn actie te
ondernemen op al deze terreinen, evenals bij de bewaking van de
buitengrenzen en het bestrijden van mensensmokkel.
De Raad van Ministers is opgedragen verder te werken aan de voorstellen
voor een crisisrelocatie mechanisme en de lijst veilige landen, alsmede
het voorstel voor een Europese grens- en kustwacht en de amendering op
de Schengen Grens Code, teneinde systematische controles aan de
Schengen buitengrens te verzekeren. De Raad wordt opgeroepen tot een
positiebepaling op het voorstel voor een Europese grens- en kustwacht te
komen tijdens het Nederlandse voorzitterschap.
De Europese Raad werd voorafgegaan door een bijeenkomst van een
tiental landen met Turkije, op uitnodiging van de Oostenrijkse kanselier.
Met de Turkse Minister-President Davutoglu werd de voortgang van het
EU-Turkije actieplan besproken. De Nederlandse Minister-President heeft
tijdens deze bijeenkomst het belang benadrukt van voortvarende
uitvoering van het actieplan. Zoals besproken tijdens het kamerdebat ter
voorbereiding op de Europese Raad heeft hij daarbij gezegd dat er een
bereidheid zou moeten zijn om een deel van in Turkije verblijvende
vluchtelingen via hervestiging naar Europa te laten komen, onder
voorwaarde dat daaraan voorafgaand de irreguliere instroom vanuit
Turkije de nul nadert en Turkije zich committeert aan overname van
vluchtelingen die alsnog op irreguliere wijze vanuit Turkije het
EU-grondgebied bereiken.

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-20, nr. 1072

2

EMU
De ER sprak over de follow-up van het vijf presidentenrapport. De
kabinetsappreciatie van de mededelingen en voorstellen van de
Commissie inzake de EMU van 21 oktober jl. is uw Kamer op 6 november
jl. toegegaan (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1051). Uw Kamer ontving ook op
14 december jl. een appreciatie van het op 24 november jl. verschenen
voorstel tot een verordening inzake een Europees depositoverzekeringsstelsel en de eveneens op 24 november jl. verschenen mededeling inzake
voltooiing van de Bankenunie (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1334).
De conclusies van de Europese Raad onderstrepen het belang van de
voltooiing van de EMU. In het bijzonder wordt opgeroepen te werken aan
een meer effectieve economische governance (stroomlijning van het
Europees Semester), de externe vertegenwoordiging van de euro en de
bankenunie. De Raad zal in juni 2016 rapporteren over de voortgang ter
zake. De Europese Raad zal uiterlijk eind 2017 komen te spreken over de
noodzaak en wenselijkheid van lange termijn maatregelen ter versterking
van de EMU.
Interne markt
De ER sprak over de interne markt in al zijn dimensies: een diepere interne
markt voor goederen en diensten, een digitale interne markt en de
kapitaalmarktunie. De ER nam conclusies aan waarin wordt opgeroepen
tot voortgang op alle terreinen. De Minister-President heeft gemeld dat
het Nederlandse voorzitterschap ambitieuze voortgang op deze onderwerpen nastreeft in de eerste helft van volgend jaar. Hij heeft daarbij
gemeld dat er naast een diepere interne markt ook sprake moet zijn van
een eerlijkere interne markt, hetgeen zijn weerslag heeft gevonden in de
conclusies van de ER. In dat verband streeft Nederland naar het starten
van een discussie over arbeidsmobiliteit tijdens het Nederlands voorzitterschap, op basis van de voorstellen van de Commissie (Labour Mobility
Package). ER-voorzitter Tusk heeft opgemerkt dat de Interne Markt in het
komende half jaar zonodig opnieuw voor de Europese Raad zal worden
geagendeerd.
Energie Unie met een Toekomstgericht Klimaatbeleid
De ER sprak over de energie-unie met een toekomstgericht klimaatbeleid.
Op klimaatterrein werden de uitkomsten van de COP21-klimaatconferentie
in Parijs verwelkomd. De Commissie en de Raad is verzocht de resultaten
te evalueren m.h.o.o. een klimaat- en energieraamwerk voor 2030. De
Commissie en de Raad is verzocht daartoe een routekaart op te stellen.
Ten aanzien van de Energieunie riep de ER op tot het spoedig indienen
van de noodzakelijke wetgevende voorstellen, volledige implementatie
van wetgeving t.a.v. energie-efficiëntie, voorbereiding van een strategie
t.a.v. onderzoek, innovatie en concurrentiekracht, en spoedige uitvoering
van belangrijke infrastructuurprojecten.
Verenigd Koninkrijk
De ER besprak de stand van zaken inzake het aanstaande referendum in
het VK over het EU-lidmaatschap. Minister-President Cameron gaf een
uiteenzetting over de Britse wensen tot hervorming, waarbij hij inging op
de terreinen die genoemd worden in zijn eigen brief van 10 november jl.
en de brief van ER-voorzitter Tusk van 7 december jl. Veel leden van de
Europese Raad intervenieerden vervolgens. Daarbij werd over de vier
verschillende pijlers van de Britse wensen gesproken, waarbij de meeste

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-20, nr. 1072

3

aandacht uitging naar de Britse wens tot een overgangsperiode voor
toegang tot «in work benefits». Meerdere lidstaten wezen erop dat deze
wens niet mag leiden tot discriminatie tussen Britse onderdanen en
werknemers uit andere EU lidstaten. Zoals bekend is dit ook voor
Nederland een belangrijk punt. Als bekend lagen er nog geen concrete
voorstellen op tafel. De discussie in de ER vormde een goede start, maar
de onderhandelingen kunnen pas starten wanneer deze voorstellen er zijn.
De ER nam zich voor om op basis van het voorbereidende werk van
ER-voorzitter Tusk bij zijn bijeenkomst van 18 en 19 februari a.s. tot
oplossingen te komen voor de Britse wensen.
Terrorisme
De staatshoofden en regeringsleiders spraken over terrorismebestrijding
en legden daarbij nadruk op voortvarende implementatie van gemaakte
afspraken in de ER, de JBZ-raad en in de Raad Buitenlandse Zaken in de
loop van 2015. De aanslagen in Parijs op 13 november jl. hebben de
Europese lidstaten gesterkt in hun strijd tegen terrorisme, gebruikmakend
van alle instrumenten die de EU en lidstaten tot hun beschikking hebben.
Preventie speelt hier een belangrijke rol in. Het belang van coherentie
tussen intern en extern veiligheidsbeleid werd door meerdere ER-leden
benadrukt.
De ER onderstreepte met name de urgentie van het delen van relevante
informatie, zoals invoeren van data over buitenlandse terroristische
strijders (Foreign Terrorist Fighters – FTF) in SIS II, het verbeteren van
interoperabiliteit tussen relevante databases en het intensiveren van de
contraterrorisme samenwerking tussen lidstaten en met Europol en
Frontex.
De ER verwelkomde de overeenstemming tussen de mede-wetgevers
over de PNR-richtlijn als een belangrijke stap in de bestrijding van
terrorisme. Tevens werd door de leden van de ER benadrukt dat de
Commissievoorstellen over de strijd tegen terrorisme en over vuurwapens
snel in behandeling moeten worden genomen door de Raad. Verdere
acties zullen worden ontplooid ten aanzien van het tegengaan van
financiering van terrorisme onder meer door inzet van sancties. Ook zal de
EU de samenwerking met partners in Noord-Afrika, het Midden-Oosten,
Turkije en de Westelijke Balkan versterken. Over de voortgang ten aanzien
van de implementatie zal voorafgaand aan de ER van februari 2016
worden gerapporteerd.
Internationale relaties
Syrië
Hoge Vertegenwoordiger Mogherini informeerde de leden van de
Europese Raad over de derde bijeenkomsten van de International Syria
Support Group (ISSG) op 18 december in New York. Deze bijeenkomst zou
de aftrap voor de politieke dialoog tussen het regime en de oppositie
vormen die de weg kan bereiden voor een staakt-het-vuren. De ER sprak
steun uit voor het inspanningen voor de ISSG om het conflict in Syrië te
beëindigen alsook voor de Global Coalition in de strijd tegen ISIS.
Libië
De Europese Raad verwelkomde de ondertekening van het «Libya
Agreement» in Skhirat op 17 december jl. dat onder auspiciën van de VN
tot stand was gekomen. De HV lichtte toe dat de ondertekening een
startpunt is van een proces, waarbij inclusiviteit van essentieel belang is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-20, nr. 1072

4

Zij gaf aan dat het nu aan de EU en de internationale gemeenschap is het
proces te steunen.
Oekraïne/Rusland
De leden van de Europese Raad waren het er over eens dat de Minskakkoorden niet volledig zijn geïmplementeerd en dat dit logischerwijs
moet leiden tot het behouden en verlengen van de restrictieve maatregelen jegens Rusland. De Raad werd verzocht het besluitvormingsproces
hiervoor af te ronden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-20, nr. 1072

5