Memo

Uitvoeringstoets wetsvoorstel
ouderparticipatiecrèches

Aan

Ministerie van Financiën

Van

Belastingdienst/Toeslagen

Status

Definitieve versie 1.0

Datum

15 oktober 2014

Inleiding
Nederland telt op dit moment zeven ouderparticipatiecrèches (OPC’s). Zes daarvan
staan als kindercentrum ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang en
Peuterspeelzalen (LRKP) en één als peuterspeelzaal. Het onderhavige wetsvoorstel
beoogt te regelen dat OPC’s als aparte categorie worden opgenomen in de Wet
kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko). Als gevolg daarvan dienen
OPC’s eveneens als een aparte categorie ingeschreven te worden in het LRKP en kan
er voor de opvang van kinderen in een OPC geen kinderopvangtoeslag meer worden
verkregen. De beoogde datum van invoering is 1 januari 2016.
Doel
Het doel van deze wetswijziging is het verkrijgen van een duidelijke wettelijke positie
voor OPC’s. Bij opname van de OPC's in de Wko blijven de veiligheidseisen van kracht
en krijgen de OPC's meer vrijheid om de kwaliteitseisen naar eigen inzicht vorm te
geven, binnen de Wko. Op die manier wordt er meer ruimte geboden aan eigen
verantwoordelijkheid van OPC-ouders, die de OPC's in de toekomst ook zelf
financieren. Tegelijkertijd blijft de overheid haar verantwoordelijkheid voor veiligheid
voor alle kinderen in opvangvoorzieningen waarborgen.
Toelichting
OPC’s bestaan al een lange tijd. De instellingen zijn in het LRKP terecht gekomen
onder andere als kindercentrum waardoor ouders die hun kinderen in een OPC laten
opvangen in aanmerking komen voor de kinderopvangtoeslag. Deze situatie wordt
door de gemeenten gedoogd terwijl OPC’s eigenlijk niet voldoen aan de eisen die
worden gesteld aan kinderopvanginstellingen voor registratie in het LRKP. Het
wetsvoorstel regelt dat OPC’s een aparte status krijgen met bijbehorende
kwaliteitseisen. Controle en handhaving door gemeenten wordt daardoor mogelijk.
Voor de opvang van kinderen in een OPC kan vervolgens geen kinderopvangtoeslag
meer worden verkregen.
Aantallen
Er zijn zeven OPC’s in Nederland. Het aantal kinderen dat wordt opgevangen in deze
OPC’s bedraagt maximaal 120. Het aantal kinderopvangtoeslagen zal waarschijnlijk
lager liggen omdat er gemiddeld meer dan één kind per gezin is en het mogelijk is dat
niet alle ouders de kinderopvangtoeslag aanvragen.
Regelgeving
De beoogde wetswijziging maakt de regelgeving ingewikkelder en dat terwijl de Wko
al een ingewikkelde regeling is. Als daarbij in ogenschouw wordt genomen dat de
voorgestelde wijziging slechts op een zeer kleine groep ouders betrekking heeft dan
komt de vraag op of de voorgestelde wijziging wel te rechtvaardigen is.
Consequenties
De invoering van het wetsvoorstel heeft de volgende consequenties:
- De kinderopvangtoeslag van ouders die hun kinderen laten opvangen in een
OPC dient te worden stopgezet. Hiervoor dient de Belastingdienst/Toeslagen

Pagina 1 van 3

2

-

-

-

-

-

de beschikking te krijgen over de LRKP-id’s van de OPC’s zodat kan worden
nagegaan welke ouders het betreffen. Het stopzetten van de
kinderopvangtoeslag zal handmatig worden uitgevoerd. De vergt enige
menscapaciteit;
De betrokken ouders moeten geïnformeerd worden over de wetswijziging en de
gevolgen daarvan. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen SZW
(regelgeving), Belastingdienst/Toeslagen (uitvoering kinderopvangtoeslag) en
DUO (LRKP). De betreffende ouders zullen via persoonlijke communicatie
worden geïnformeerd;
Communicatie over kinderopvangtoeslag van Belastingdienst/Toeslagen en
DUO zal aangepast moeten worden. Door de OPC's uit te sluiten voor
kinderopvangtoeslag ontstaat er een nieuwe uitzonderingssituatie waarover
potentiële aanvragers geïnformeerd moeten worden;
De huidige registratie van de OPC’s in het LRKP dient te worden beëindigd.
Vanaf datum invoering wetsvoorstel mag het niet meer mogelijk zijn dat er
een kinderopvangtoeslag wordt aangevraagd met het LRKP-id van een OPC;
OPC’s dienen vanaf datum invoering wetsvoorstel als OPC te worden
geregistreerd in het LRKP;
Door de wetswijziging kunnen betrokken ouders gaan reageren. Ouders
kunnen gaan bellen met de BelTel en kunnen mogelijk bezwaar maken. Dit zal
leiden tot een aanvullende druk op de dienstverleningskanalen van de
Belastingdienst. Gezien de geringe omvang van de groep betrokken ouders zal
deze aanvullende druk niet significant zijn;
Het gebruik van het LRKP is niet waterdicht. Het valt niet volledig uit te sluiten
dat ouders toch, door misbruik van geldige LRKP-id’s, een toeslag aanvragen.
Controles van de Belastingdienst zijn erop gericht oneigenlijk gebruik zoveel
mogelijk tegen te gaan. Voor het opsporen van oneigenlijk gebruik bij de
opvang van kinderen in een OPC wordt aangesloten bij de huidige controles
(zoals de controle van de jaaropgaven).

De consequenties bestaan dus uit het verrichten van handmatige werkzaamheden en
het zorgen voor goede communicatie met de betrokken ouders. Communicatie van de
Belastingdienst zal aangepast moeten worden. De voorgenomen wetswijziging leidt
niet tot (geautomatiseerde)systeemaanpassingen.
Randvoorwaarden
Aan de invoering van het wetsvoorstel worden de volgende randvoorwaarden gesteld:
- Per 1 juli 2015 dient duidelijk te zijn of de beoogde wetswijziging per 1 januari
2016 wordt ingevoerd. Dit geeft de Belastingdienst voldoende tijd de invoering
van het wetsvoorstel voor te bereiden;
- De huidige registratie van OPC’s in het LRKP moet worden beëindigd per 3112-2015. De OPC’s dienen vanaf 1-1-2016 met een aparte status te worden
opgenomen in het LRKP. De Belastingdienst/Toeslagen dient vóór 1 november
2015 te weten om welke OPC’s het gaat inclusief hun LRK-id’s;
- De LRK-id’s van de OPC’s mogen na 1-1-2016 niet meer aangeleverd worden
aan de Belastingdienst als een geldig LRKP-id waarvoor toeslag kan worden
verkregen;
- Een OPC mag na 1-1-2016 in het LRKP niet meer zichtbaar zijn als een
geregistreerde kinderopvanginstelling waarvoor een toeslag kan worden
verkregen;
- Het principe dat een ouder vooraf het LRKP moet kunnen raadplegen en moet
kunnen nagaan of een kinderopvanginstelling een geldige registratie heeft op
het moment de aanvraag ingaat en hij voor kinderopvangtoeslag in
aanmerking komt moet geldig blijven;
- De OPC’s moeten in het LRKP worden opgenomen met aparte status. Een OPC
kan niet (mag niet) in het LRKP worden opgenomen als een geregistreerd
kindercentrum of als een geregistreerde voorziening voor gastouderopvang. In
dat geval bestaat er immers volgens artikel 1.5 Wko recht op
kinderopvangtoeslag. Uit het register moeten ouders kunnen afleiden dat er
voor de opvang van hun kinderen in een OPC geen kinderopvangtoeslag kan
Uitvoeringstoets wetsvoorstel ouderparticipatiecrèches

3
worden verkregen.
Als aan deze voorwaarden wordt voldaan dan blijven de uitvoeringsconsequenties
beperkt tot de eenmalige acties die uitgevoerd dienen te worden bij de invoering van
het wetsvoorstel.
Kosten
Eenmalige kosten
Voor het invoeren van het wetsvoorstel dienen door de Belastingdienst de volgende
werkzaamheden te worden uitgevoerd:
- Het maken van afspraken met SZW en DUO over de communicatie;
- Het handmatig stopzetten van de kinderopvangtoeslagen van de betrokken
ouders;
- Het informeren van de betrokken ouders (o.a. middels brief);
- Het aanpassen van de communicatie van de Belastingdienst;
- Het afhandelen van vragen van ouders door de BelTel en de backoffice;
- Het afhandelen van bezwaren die ouders kunnen maken.
Deze werkzaamheden zullen in 2015 en begin 2016 uitgevoerd worden. Geschat wordt
dat het gaat om een besteding van maximaal 100 uur. Hiervoor worden geen kosten
in rekening gebracht. Deze werkzaamheden kunnen met de bestaande bezetting
worden opgevangen.
Structurele kosten
Structurele kosten wijzigingen niet.
Conclusie
Het wetsvoorstel is uitvoerbaar en kan door de Belastingdienst per 1 januari 2016
worden uitgevoerd met in achtneming van de gestelde randvoorwaarden.

Uitvoeringstoets wetsvoorstel ouderparticipatiecrèches