Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 578

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 november 2018
Met interesse heeft het kabinet het advies gelezen van de Afdeling
advisering van de Raad van State (hierna: de Afdeling) (Kamerstuk 26 643,
nr. 557). Ik wil de Afdeling danken voor de gedane aanbevelingen.
Technologieën bieden vele kansen om maatschappelijke uitdagingen het
hoofd te bieden. Tegelijkertijd herken ik de zorgen van de Afdeling. Er ligt
een duidelijke taak voor de overheid om ervoor te zorgen dat burgers en
ondernemers niet in de knel komen vanwege deze ontwikkelingen.
Antwoorden op de vragen die deze ontwikkelingen met zich meebrengen,
zijn niet eenvoudig te geven. Het is niet alleen een kwestie van aanpassen
van wetgeving en het ontwerpen van afwegingskaders, maar ook van
overheidsbrede bewustwording in vele beleidsvelden en uitvoeringsprocessen. Er moet recht worden gedaan aan een veelheid van doelen,
belangen en partijen.
Aan de orde is het borgen van publieke waarden als privacy, zelfbeschikking en gelijkheid. Dat vertaalt zich in belangrijke principes voor de
overheidsdienstverlening als de mens centraal, één-loket, eigen regie op
gegevens, inclusie (ondersteunen van niet-digivaardigen), proactieve
dienstverlening en een strategie waarbij burgers kunnen kiezen tussen
website, app, balie en papieren post alsmede daartussen kunnen
wisselen.1
De meeste aanbevelingen van de Afdeling omarm ik en zie ik als
ondersteunend aan het door het kabinet ingezette beleid. Daarbij dient
gezegd te worden dat er nog werk aan de winkel is. De ICT systemen die
in de praktijk zijn ontworpen communiceren niet altijd even goed en het
recht van correctie blijkt niet altijd geëffectueerd te kunnen worden. Dit is

1

kst-26643-578
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Zie ook de reactie op de initiatiefnota «Online identiteit en regie op persoonsgegevens» van de
leden Middendorp (VVD) en Verhoeven (D66). (Kamerstuk 34 493, nr. 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 643, nr. 578

1

niet meteen geregeld, maar het heeft mijn aandacht en er wordt hard aan
gewerkt.
Op een enkel punt behoeft de stellingname van de Afdeling nuancering.
De Afdeling stelt in haar advies dat digitalisering bij de overheid met
name wordt gedreven vanuit kostenbeheersing en een streven naar
doelmatigheid en vreest dat de nadelige gevolgen van de digitale
overheid bij burgers en ondernemers worden neergelegd.
Reactie kabinet
Met het aantreden van dit kabinet is er voor het eerst één verantwoordelijk bewindspersoon voor de digitale overheid voor burgers en
ondernemers. Ik heb daarom aan het begin van dit jaar een nieuwe,
interbestuurlijke, governance ingericht om de partijen bijeen te brengen
en de verdere ontwikkeling van beleid en uitvoering gezamenlijk vorm te
geven.
Ik ben het eens met de Afdeling dat de overheid ICT lang heeft benaderd
en toegepast vanuit de invalshoek van efficiency en bedrijfsvoering. Mede
naar aanleiding van het adviesrapport «Maak Waar»2 van de Studiegroep
Informatiesamenleving en Overheid heeft het vorige kabinet een andere
koers ingezet. Het huidige kabinet en de medeoverheden hebben de lijn
voortgezet om niet het systeem, maar de mens centraal te stellen. Hierbij
refereer ik aan de eerder dit jaar gelanceerde Agenda Digitale Overheid
«NL DIGIbeter» waarin de burger en ondernemer centraal staan. Evenals
aan de Nederlandse Digitaliseringsstrategie en lopende domeinspecifieke
en algemene wetgeving, in samenhang met diverse digitaliseringsinitiatieven van medeoverheden, zoals de Digitale Agenda 2020 van de VNG. In
de uitwerking van deze agenda zijn ook de adviezen van de WRR en de
Nationale ombudsman vertaald in diverse actiepunten.
Hiermee zijn we er niet. De effecten van de digitalisering voor de
rechtsstatelijke verhoudingen en de positie van de burger hebben onze
continue aandacht.
De aanbevelingen
1. Digitale besluitvorming
Onder de noemer digitale besluitvorming bespreekt de Afdeling drie
punten van zorg: geautomatiseerde besluitvorming, zelflerende besluitvorming door inzet van technologieën en ketenbesluitvorming. Kern van
de zorg betreft het feit, dat door de toepassing en inzet van technologieën,
besluiten over burgers worden genomen zonder menselijke tussenkomst
– dus geautomatiseerd –, waardoor geen oog meer is voor de eigenheid
van de situatie van de burger. De omstandigheden van het geval kunnen
niet worden meegenomen, tenzij hier rekening mee wordt gehouden in
het algoritme.
Ook gaat de Afdeling in op de koppeling van grote hoeveelheden data
over burgers bij overheidsinstanties. Besluiten kunnen op deze wijze
worden genomen op basis van gekoppelde informatie die in een andere
context is verzameld. Bij besluiten die berusten op statistische verbanden
en profilering is niet aangetoond dat een burger ook feitelijk verwijtbaar
heeft gehandeld. De statistische werkelijkheid kan afwijken van de
2

Maak Waar! (18 april 2017); adviesrapport van de Studiegroep Informatiesamenleving en
Overheid over het functioneren van de digitale overheid in relatie tot de snelle digitalisering
van de samenleving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 643, nr. 578

2

omstandigheden van de concrete casus. Vervolgens gaat de Afdeling in
op het gebruik van gegevens in ketenverband. Meer specifiek over het
kunnen corrigeren van foute gegevens in systemen. Deze zijn in ketens
moeilijk te traceren en daardoor lastig te herstellen.
Om de geschetste risico’s te beperken, adviseert de Afdeling de bestaande
beginselen van bestuur verscherpt te interpreteren, in het bijzonder het
motiveringsbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel. De Afdeling stelt
voor het motiveringsbeginsel zo te interpreteren, dat in een besluit moet
worden toegelicht welke automatische beslisregels (algoritmen) zijn
gebruikt en welke gegevens zijn overgenomen van andere bestuursorganen (ketenbesluitvorming). Voor het zorgvuldigheidsbeginsel stelt de
Afdeling voor om dat zo uit te leggen, dat bestuursorganen voldoende
discretionaire bevoegdheid moeten hebben om af te wijken van geautomatiseerde beslisregels, omdat naar aanleiding van de omstandigheden
van het geval maatwerk en menselijke heroverweging mogelijk moeten
zijn. Concreet adviseert de Afdeling daarbij criteria te ontwikkelen voor
soorten ingrijpende besluiten die niet geautomatiseerd tot stand mogen
worden gebracht. Tot slot adviseert ze om in de bezwaarfase ruimte te
creëren voor menselijke tussenkomst en materiële heroverweging.
Reactie kabinet
In het overheidsdomein maakt digitalisering dienstverlening aan burgers
en ondernemers doelmatiger, sneller en beter. Technologieën kunnen ook
risico’s, voor publieke waarden en mensenrechten, met zich brengen. Van
belang is de kansen te benutten en risico’s op een adequate wijze te
adresseren.
Wat betreft het punt van de Afdeling over besluiten zonder menselijke
tussenkomst en toepassing van profilering wijs ik op de Algemene
Verordening Gegevensbescherming (hierna: AVG) en de Uitvoeringswet
AVG. De AVG en de Uitvoeringswet AVG bevatten in de praktijk toe te
passen bepalingen inzake geautomatiseerde besluitvorming inclusief
profilering. Geautomatiseerde individuele besluitvorming op basis van
profilering vergt op grond van artikel 40 Uitvoeringswet AVG een
specifieke wettelijke grondslag. De vraag is of de zorg van de Afdeling zich
richt op het gebruik van data-analyse in de vorm van profilering, die
resulteert in risico-taxatie als sturingsinformatie voor bijvoorbeeld
toezicht en handhaving. Het is de vraag of dan al van een besluit kan
worden gesproken. Meestal is aanvullende informatie nodig op basis
waarvan de overheid met menselijke tussenkomst een besluit kan nemen.
Als het gaat om een besluit tegen verwijtbaar handelen, zal een causaal
verband moeten worden gelegd. Profilering leent zich daar niet voor,
omdat dit uitgaat van correlatie. Dit neemt niet weg dat het juist bij
profilering door de overheid wenselijk is om, zoals een interdepartementale werkgroep nu aan het doen is, kwaliteitswaarborgen te ontwikkelen om fouten te voorkomen. Uw Kamer zal over de uitkomsten hiervan
te zijner tijd worden geïnformeerd.
Bestaande beginselen van behoorlijk bestuur moeten door de bestuursorganen en de rechtspraktijk tegen de achtergrond van de AVG worden
toegepast, de zogenoemde beginselbenadering. Dit betreft met name het
motiveringsbeginsel (welke automatische beslisregels zijn gebruikt, is er
sprake van ketenbesluitvorming etc.) en het zorgvuldigheidsbeginsel
(rekening houden met feiten en omstandigheden, desnoods in afwijking
van geautomatiseerde beslisregels).
Uit de AVG volgt dat voor gebruik van persoonsgegevens in ketens dan
wel bij ketenbesluitvorming dezelfde regels gelden voor het verantwoordelijke (overheids)orgaan. Dat orgaan is op grond van de Algemene wet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 643, nr. 578

3

bestuursrecht (Awb) verantwoordelijk voor de kwaliteit van de besluiten
die het neemt (incl. het eventueel daarbij gebruikt algoritme) en het moet
betrokkene op grond van de AVG informeren over onder meer het recht
op correctie en inzage van diens persoonsgegevens.
Operationalisering van het voorgaande, waarbij wordt bezien hoe de
benodigde transparantie gerealiseerd kan worden, is momenteel
onderwerp van divers onderzoek. U heeft inmiddels een brief over
transparantie van algoritmen bij de overheid van de Minister voor
Rechtsbescherming ontvangen.3 Het kabinet ontwikkelt voorts richtlijnen
voor het inzichtelijk maken van algoritmen voor toezicht en rechterlijke
toetsing; belangen als nationale veiligheid kunnen beperkingen stellen
aan transparantie. Ook is een kabinetsreactie in voorbereiding op het
rapport «effecten van algoritmen op grondrechten» van de Universiteit
Utrecht. Voorts doet de Raad voor het Openbaar Bestuur onderzoek naar
de effecten van digitalisering op democratische waarden. Er start nog in
opdracht van het WODC een verkennend onderzoek naar de juridische
aspecten van algoritmen die zelfstandig besluiten nemen. Tot slot wordt
een onderzoek uitgevoerd naar het gebruik en de toepassing van
algoritmen binnen de overheid. Uw Kamer wordt over deze trajecten
separaat geïnformeerd, waar mogelijk voorzien van een kabinetsstandpunt.
De Afdeling beschrijft ook risico’s rondom het digitaal koppelen van
gegevens in verschillende contexten. Een voorbeeld waar gegevens
worden gekoppeld is SyRI (Systeem Risico Indicatie). Anders dan de
Afdeling veronderstelt, is SyRI geen toepassing van deep learning en ook
geen zelflerend systeem. SyRI is nadrukkelijk géén hulpmiddel bij het
voorspellen of een individu een overtreding zou kunnen begaan. Met SyRI
worden bestanden met bestaande, feitelijke gegevens van de op grond
van artikel 64 van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en
inkomen (SUWI) genoemde partijen, zoals UWV, SVB, colleges van B&W,
Belastingdienst, Inspectie SZW, met elkaar vergeleken en wordt beoordeeld of er discrepanties tussen deze gegevens zijn. Indien uit de
onderlinge vergelijking van deze gegevens na toetsing aan het risicomodel een discrepantie is gebleken, moet deze discrepantie eerst door
één of meer van de genoemde partijen worden onderzocht, voordat er
een beslissing mag worden genomen die voor de betrokkene rechtsgevolgen kan hebben. Dit onderzoek is met waarborgen (zoals hoor- en
wederhoor) omkleed. Op basis van de toepassing van SyRI vindt dus geen
automatische besluitvorming plaats.4
Over het toepassen van de beginselen van behoorlijk bestuur is hierboven
het een en ander gemeld vanuit het perspectief van de AVG. BZK werkt
ook samen met een aantal gemeenten aan een Code Goed Digitaal
Openbaar Bestuur. BZK en deze zogenaamde smart cities doen dit samen
met de VNG. Hierbij wordt de vigerende code geactualiseerd en worden
er aanvullende afspraken gemaakt over het (her)gebruik van gegevens en
data. De Code Goed Digitaal Openbaar Bestuur beoogt bestuurders te
ondersteunen bij hun dagelijks werk door reflectie op en concrete
handvatten te bieden voor modern openbaar bestuur en moderne vormen
van democratie. Hierbij wordt ook aandacht geschonken aan de positie en
de bescherming van de burger en ondernemer.
Voor het kabinet blijft voorop staan dat de Grondwet, mensenrechten en
onderliggende beginselen als menselijke waardigheid, gelijke behandeling, privacy, recht op veiligheid, zelfbeschikking, recht op een eerlijk
3
4

Zie de brief van 9 oktober 2018: Kamerstukken 26 643 en 32 761, nr. 570.
Zie de brief van 8 juni 2018: Kamerstuk 32 761, nr. 122.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 643, nr. 578

4

proces en vrijheid van meningsuiting onverkort ook online gelden. Het is
zaak dat deze fundamentele rechten binnen de «Rechtstaat-online»
voldoende geborgd worden in technologieën, alsmede in de bestuurspraktijk en rechtspraktijk. De in deze brief genoemde trajecten zijn daar
een voorbeeld van. Hierbij moeten alle stakeholders betrokken bij
digitalisering – bedrijven, toezichthouders, wetenschap, maatschappelijk
middenveld, overheid – hun verantwoordelijkheid nemen.
Mijn voornemen is dit najaar een gesprek met verschillende collegabewindslieden, uitvoeringsorganisaties en de VNG of grote gemeenten
aan te gaan. Centraal zal staan waar en hoe knelpunten in de uitvoering
naar boven komen, die op een tekort duiden aan menselijke maat bij
overheidsbesluitvorming, alsmede wat daarvan de oorzaak is. Ik hoop in
dit gesprek tot vervolgstappen te komen. Ik wil daarbij niet in het
speelveld komen van lopende initiatieven, zoals rond de aanpak van
problematische schulden.
2. Digitale overheidsdienstverlening
De Afdeling gaat in op het feit dat burgers en ondernemers worden
geconfronteerd met een digitaler wordende overheid. Van hen wordt
verwacht dat zij digitaal contact (gaan) onderhouden met de overheid en
hun weg vinden binnen de waaier van honderden overheidsinstanties. Dit
vereist een mate van zelfredzaamheid, waarover mensen niet altijd
beschikken.
Daarbij ziet de Afdeling dat er geen sprake is van één overheid; zij ziet
overheidsinstanties die hun digitale dienstverlening en ICT-bedrijfsvoering
te zeer op hun eigen manier regelen. De Afdeling beveelt standaardisering
en centraal toezicht aan. Zij stelt voor om de open normen in de AVG te
operationaliseren en bestuursorganen te ondersteunen, in het bijzonder
op het punt van inzage- en correctierecht in ketens en door het invoeren
van een nieuw beginsel van behoorlijk bestuur: het recht op toegang tot
en zinvol contact met de overheid.
Reactie kabinet
Het kabinet wil dat iedereen mee kan doen en kan profiteren van
technologische ontwikkelingen. Dit vergt dat iedereen vroeg basisvaardigheden aanleert en dat mensen ook op latere leeftijd blijven leren en zich
ontwikkelen. Dit najaar stuur ik het Actieplan Inclusie aan uw Kamer.
Tegelijkertijd realiseer ik me dat niet iedereen op de digitale weg mee kan
doen. Ik blijf daarom kwetsbare groepen ondersteunen, bijvoorbeeld door
digitaal machtigen mogelijk te maken. Hierbij wordt rekening gehouden
met de aanbevelingen uit het rapport «Weten is nog geen doen» van de
WRR. Ook blijft contact met de overheid per post of via een loket in
beginsel mogelijk.
Het kabinet omarmt het advies over het inzage- en correctierecht. Met het
programma Regie op Gegevens werken we aan de basisafspraken voor
veilige en betrouwbare uitwisseling van gegevens en regie daarover van
de betreffende burger of ondernemer. De basisafspraken worden medio
2019 opgeleverd. Autonomie van burgers en ondernemers is daarbij het
uitgangspunt. Dat betekent dat we op termijn mogelijk willen maken dat
mensen op één plek belangrijke zaken kunnen regelen die aan hun
persoon gekoppeld zijn. Denk daarbij aan het kunnen (laten) aanpassen
van je persoonlijke gegevens, inzicht hebben over de door jezelf geregistreerde gegevens, het toestemming kunnen geven voor gebruik van je
persoonlijke gegevens, en het beheer van je digitale identiteit en je
digitale inlogmiddelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 643, nr. 578

5

Ik zal het huidige portaal MijnOverheid omvormen tot een plek waar de
burger op termijn zoveel mogelijk regie op zijn of haar (persoons)gegevens kan voeren. MijnOverheid wordt de plek waar burgers een onjuist
gegeven kunnen (laten) corrigeren; doorwerking in de gehele keten moet
daarbij worden gerealiseerd. De gevolgen van het gebruik van een onjuist
gegeven moeten snel en voor de gehele keten kunnen worden hersteld.
Bezien zal worden op welke wijze dit wettelijk kan worden verankerd,
onder meer bij of krachtens de toekomstige Wet digitale overheid5. De
verschijningsvorm van MijnOverheid zal de komende jaren flink gaan
veranderen. Het is daarbij van belang dat de ontwikkeling van de
voorziening en voorbereiding van het wettelijk kader gelijk op lopen.
Voorts wordt momenteel, uitgaand van het burgerperspectief, bezien op
welke wijze in de Awb meer waarborgen kunnen worden opgenomen bij
bestuurlijk verkeer. Ik hoop uw Kamer binnen enkele maanden een
voorstel voor de wijziging van de Awb te sturen.
3. Digitalisering en wetgeving
De Afdeling gaat tot slot in op de vraagstukken rondom digitalisering en
wetgeving. De wetgever dient te streven naar eenheid in wetgeving, maar
ziet zich daarbij geconfronteerd met snelle technologische ontwikkelingen
en de noodzaak om bij te blijven met de maatschappij. De Afdeling stelt
dat niet langer ad hoc gereageerd moet worden op technologische
ontwikkelingen. Daarom stelt de Afdeling voor om in multidisciplinaire
teams te gaan werken bij het ontwikkelen van wet- en regelgeving.
Vraagstukken rondom ICT en uitvoering dienen in een zo vroeg mogelijk
stadium van het wetgevingsproces te worden meegewogen op nationaal
en Europees niveau.
Daarnaast ziet de Afdeling bij techniekonafhankelijke wetgeving het
gevaar dat de wet te abstract wordt of, indien de nadere invulling bij
lagere regelgeving plaatsvindt, de democratische legitimiteit onder druk
komt te staan. De Afdeling pleit uit het oogpunt van rechtszekerheid en
het primaat van de wetgever voor uiterste terughoudendheid met
techniekonafhankelijke wetgeving, tenzij met dit instrument aantoonbaar
het beoogde doel wordt bereikt.
Reactie kabinet
Evenals de Afdeling vinden we het belangrijk dat beleid, (ICT)uitvoering
en wetgeving samenwerken, teneinde wetgeving te formuleren die
effectief, rechtmatig en uitvoerbaar is. In dit verband verwijs ik naar de
Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar) en het Integraal Afwegingskader
(IAK), waarin aandacht wordt gevraagd voor een goede samenwerking
tussen de betrokken partijen en de verplichte toetsen als de uitvoering- en
handhavingstoets, de doenvermogentoets en de Privacy Impact
Assessment zijn opgenomen en toegelicht. Hierin heeft (ICT)uitvoerbaarheid een vaste plek. Het kabinet zal bezien op welke wijze het IAK en
de Ar nadere specificering behoeven, teneinde wetgeving en ICT beter te
verbinden.
Daarnaast refereer ik aan de BNC-fiches, waarin richting uw Kamer de
inzet met betrekking tot de voorgenomen EU-regelgeving wordt geformuleerd. Het is van belang hierbij nadrukkelijk aandacht te besteden aan de
(ICT)uitvoerbaarheid van EU-voorstellen.

5

Kamerstuk 34 972, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 643, nr. 578

6

Het is duidelijk dat technologische ontwikkelingen snel gaan en dusdanig
ingrijpend kunnen zijn, dat bestaande regels niet meer voldoen of zelfs
overbodig worden. Dan kunnen nieuwe regels of aanpassing van de
bestaande wet- en regelgeving nodig zijn om onze waarden en fundamentele rechten te borgen.
Het is noodzakelijk om als overheid bij te blijven met de nieuwste
maatschappelijke en technologische ontwikkelingen om zodoende op tijd
in beweging te komen. Het gaat dan overigens niet per definitie om
wijziging van wet- en regelgeving. Beleid kan ook worden gevoerd via
voorlichting, (aansturen op) zelfregulering, subsidies, inkoopbeleid,
keuzen in toezicht en handhaving etc.
Het kabinet zal vaker dan nu strategische verkenningen doen om in een
vroeg stadium de technologische, juridische en ethische vraagstukken
rondom technologieën te duiden. Hiermee wordt al geëxperimenteerd in
zogenaamde fieldlabs waarin medeoverheden, uitvoeringsorganisaties,
ministeries en soms private partijen op basis van maatschappelijke
opgaven gezamenlijk kansen en bedreigingen verkennen en waar nodig
actie nemen.
Zoals is aangegeven in de Agenda Digitale Overheid «NL DIGIbeter», wil
het kabinet dat wet- en regelgeving geen onnodige beperking met zich
brengt voor innovatie, daarbij recht doend aan waarden als rechtszekerheid en democratische besluitvorming. Er zijn verschillende instrumenten denkbaar om wetgeving innovatievriendelijker te maken. Naast
techniekonafhankelijke normen en delegatie kan daarbij ook gedacht
worden aan instrumenten als doelregulering, «right-to-challenge»,
wettelijke experimenteerbepaling en best beschikbare techniek.6
Het kabinet is van oordeel dat techniekonafhankelijke normen een manier
kunnen zijn om rekening te houden met snel veranderende technieken.
Het kabinet is het daarbij met de Afdeling eens dat bij het opstellen van
wetgeving van geval tot geval moet worden bezien of het gebruik van
techniekonafhankelijke normen doeltreffend is en of het gebruik ervan
geen onwenselijke gevolgen heeft voor de duidelijkheid en kenbaarheid
van de wet. Wat betreft delegatie is het kabinet van oordeel dat bij de
keuze welke elementen in de wet zelf regeling moeten vinden en voor
welke elementen delegatie is toegestaan, het «primaat van de wetgever»
het richtsnoer is. Dat betekent dat de belangrijkste elementen in de wet
zelf staan en niet in een lagere regeling. Het kabinet is het met de Afdeling
eens dat in de memorie van toelichting van een wetsvoorstel de gemaakte
keuzes aangaande techniekonafhankelijke normen en delegatie dienen te
worden toegelicht en onderbouwd.
Het vraagstuk van ruimte voor innovatie in wetgeving is een voortdurend
punt van aandacht in het wetgevingsbeleid. Zo heeft het kabinet in een
brief van 29 juni 20187 aangegeven de mogelijkheden voor wettelijke
experimenteerruimte te vergroten. Momenteel worden hiertoe de
Aanwijzingen voor de regelgeving aangepast.
Tot slot
Ik ben de Afdeling erkentelijk voor haar advies. Het is goed om vast te
stellen dat we dezelfde zorgen delen en het burgerperspectief centraal
stellen. Het advies sluit wat mij betreft aan bij de door het kabinet
ingezette acties en trajecten.
6

Zie de brief van de toenmalige Minister van Veiligheid en Justitie van 6 juli 2016 inzake
toekomstbestendige wetgeving: Kamerstuk 33 009, nr. 30.
7
Kamerstuk 34 775 VI, nr. 114.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 643, nr. 578

7

Zoals vermeld bij de aanbieding van «NL DIGIbeter» wordt deze ieder jaar
geactualiseerd. Bij de volgende iteratie van de agenda zal ik, waar dat aan
de orde is, tevens aangeven wat de voortgang is van de kabinetsacties die
het advies raken.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 643, nr. 578

8