Voortgang 27 aanbevelingen van de commissie De Wit

Aanbeveling

Stand van zaken voortgang

1. Informatievoorziening macro-economische risico’s

De Tweede Kamer is meest recentelijk per brief van 17 november 2011 geïnformeerd
over hoe DNB en het CPB in zullen gaan op dit verzoek. CPB en DNB hebben
aangegeven elk een rapportage op te stellen over dit onderwerp, die gezamenlijk dit
voorjaar naar de Tweede Kamer zal worden verzonden. De directeur van het CPB en
de president van DNB hebben eveneens aangegeven beschikbaar te zijn om hun
rapportage nader toe te lichten aan de Tweede Kamer.

2. Zorgdragen voor naleving Code Banken

De Kamer is per brief geïnformeerd over de naleving van de Code Banken
(Kamerstukken II 2011/12, 32 013, nr. 20). Eind 2012 wordt een nieuwe rapportage
verwacht.

3. Aanvulling en aanscherping Code banken met betrekking tot
risicomanagement

Zoals aangegeven in de eerste voortgangsrapportage is deze aanbeveling onder de
aandacht gebracht van de Nederlandse Vereniging van Banken. De Monitoring
Commissie Code Banken zal conform haar mandaat voor het einde van dit jaar de
code banken evalueren (zie de toelichting bij artikel 6 van het Instellingsbesluit
Monitoring Commissie Code Banken).

4. Aanvulling en aanscherping Code Banken met betrekking tot
beloningsbeleid

Zoals aangegeven in de eerste voortgangsrapportage is deze aanbeveling onder de
aandacht gebracht van de Nederlandse Vereniging van Banken. De Monitoring
Commissie Code Banken zal conform haar mandaat voor het einde van dit jaar de
code banken evalueren (zie de toelichting bij artikel 6 van het Instellingsbesluit
Monitoring Commissie Code Banken).

5. Beloningsbeperkingen bij staatsteun

Hiertoe is het bonusverbod bij staatssteun door de regering ingediend. Het
bonusverbod is op 14 februari 2012 met algemene stemmen aangenomen. Momenteel
wordt het voorstel behandeld in de Eerste Kamer (Kamerstukken I 2011/12, 33 058,
A).

6. Versterking raad van commissarissen

Middels de wet Introductie van de geschiktheidseis voor commissarissen
(Kamerstukken II, 2010/11, 31 786) is een belangrijke stap gezet om de Raad van

Commissarissen bij financiële ondernemingen te versterken. Deze wet stelt eisen aan
de geschiktheid van commissarissen en regelt het toezicht van AFM en DNB op
naleving van de geschiktheidseisen.
7. Cultuur- en gedragsverandering in de financiële sector
noodzakelijk

Als bijdrage aan de gedrags- en cultuurverandering wordt onder meer een eed of
belofte voor elke persoon werkzaam bij elke financiële onderneming voorgesteld. Hier
is de Tweede Kamer schriftelijk over geïnformeerd (Kamerstukken II 2011/12, 31 980,
nr. 63).
Sinds 2011 is de Monitoring Commissie Governance Principes Verzekeraars van start
gegaan met de monitoring van de naleving door verzekeraars van de Governance
Principes Verzekeraars. Dit heeft geleid tot een voorrapportage in december 2011.
Deze rapportage is kritisch over de stand van zaken op delen van de
verzekeringsmarkt maar signaleert ook dat er duidelijke stappen zijn gezet. In het
najaar van 2012 rapporteert de Commissie over de naleving van de Code door
verzekeraars.

8. Code(s) voor andere financiële instellingen wenselijk

Deze aanbeveling heb ik expliciet onder de aandacht gebracht bij de „Dutch Fund and
Asset Management Association‟ (DUFAS) en de pensioenfederatie, laatstgenoemde in
overleg met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Sinds 2011 is de Monitoring Commissie Governance Principes Verzekeraars van start
gegaan met de monitoring van de naleving door verzekeraars van de Governance
Principes Verzekeraars. Dit heeft geleid tot een voorrapportage in december 2011.
Deze rapportage is kritisch over de stand van zaken op delen van de
verzekeringsmarkt maar signaleert ook dat er duidelijke stappen zijn gezet. In het
najaar van 2012 rapporteert de Commissie over de naleving van de Code door
verzekeraars.

9. Verantwoord aandeelhouderschap

De minister van Veiligheid en Justitie is in zijn brief van 28 april 2011 ingegaan op de
mogelijkheden van het wettelijk regelen van het belonen van langetermijn
aandeelhouders (Kamerstukken 31 980, nr. 48). In november 2011 heeft een
rondetafelgesprek met deskundigen plaatsgevonden. Zij concludeerden dat er
onvoldoende zicht is op de effecten van een dergelijke regeling, zonder dat de baten
van een dergelijke regeling duidelijk zijn. Een aantal gevaren wordt onderkend: te
weinig liquiditeit, machtsmisbruik door grootaandeelhouders, omzeilingen. De
algemene conclusie is dat het belonen van lange termijn aandeelhouderschap via
extra stemrecht of extra dividend niet het meest effectieve middel is om lange termijn
waardecreatie te behalen of de negatieve aspecten van korte termijn handel te

voorkomen.
10. Regelgeving bij voorkeur mondiaal of Europees, indien nodig
en mogelijk nationaal

Zoals reeds in de eerste voortgangsrapportage vermeld heeft, in lijn met de
aanbeveling van de commissie De Wit, bij de regulering van de financiële sector een
Europese en mondiale aanpak ook mijn voorkeur. Op deze manier is het waarborgen
van de stabiliteit van het Nederlandse financiële stelstel het beste gediend en dit komt
ook het gelijk speelveld ten goede. Nederland zit hier in diverse Europese en
internationale fora niet op haar handen, maar draagt hier juist significant aan bij.
In dit kader zal ik ook, conform de aanbeveling van de commissie De Wit, op nationaal
niveau wet- en regelgeving ontwikkelen, wanneer een gewenste aanpassing in
mondiaal of Europees verband niet of onvoldoende kan worden gerealiseerd. De
Interventiewet is hiervan een goed voorbeeld.

11. Geleidelijke verhoging minimum kapitaalseisen met
cyclusreserve

Dit wordt vastgelegd in de Capital Requirements Directive IV, een richtlijn (en
verordening) die het Basel 3 akkoord omzet in Europese regelgeving. Op dit moment
wordt dit in de Europese Raad onderhandeld.

12. Afstand nutsbankactiviteiten en zakenbankactiviteiten binnen
een instelling

In vervolg op deze aanbeveling heb ik de Tweede Kamer (en tegelijk ook de Eerste
Kamer) op 8 juli 2011 en op 6 maart 2012 nota’s gestuurd. In deze nota’s en het
Algemeen Overleg daarover op 28 maart 2012 ben ik uitgebreid ingegaan op de vraag
hoe om te gaan met nuts- en zakenbankactiviteiten binnen een financiële instelling.

13. Beoordeling financiële stabiliteit bij overnames en fusies

De Commissie is inmiddels de evaluatie van de richtlijn gekwalificeerde deelnemingen
in financiële instellingen (Antonveneta richtlijn) gestart. Zoals reeds aan de Tweede
Kamer bericht, heeft Nederland er bij de Commissie voor gepleit om ook macroprudentiële toetsingscriteria op te nemen in de richtlijn, ter beoordeling van een
geplande deelneming. Het is nog onbekend wat de verdere loop van het
evaluatieproces zal zijn en wat de Commissie voor ogen heeft.

14. Uitbreiding interventie-instrumentarium (‘interventieladder’)

Uit praktische overwegingen sta ik een gefaseerde uitwerking voor van de aanbeveling
van de Commissie De Wit om het instrumentarium voor overheidsingrijpen bij
financiële instellingen uit te breiden. De eerste fase betreft het
Interventiewetsvoorstel. Dit voorstel voorziet onder andere in de bevoegdheid voor
DNB om ten aanzien van een bank of verzekeraar een overdrachtsplan voor te
bereiden en de bevoegdheid voor de minister van Financiën om, als ultimum
remedium, tot onteigening van een financiële onderneming over te gaan. Het

wetsvoorstel is 26 oktober van het afgelopen jaar bij de Tweede Kamer ingediend en
14 februari van dit jaar door haar aangenomen. Momenteel ligt het voorstel voor
behandeling voor bij de Eerste Kamer. Ik ben positief dat de wet medio van dit jaar in
werking kan treden. In de tweede fase zullen de vormgeving van de interventieladder
en de versterking van de aanwijzingsbevoegdheid en de (stille) curator centraal staan.
In dit kader zijn ook de ontwikkelingen ten aanzien van de Europese richtlijn inzake
het raamwerk voor crisisbeheersing van belang. De Europese Commissie heeft reeds
verschillende malen aangekondigd op korte termijn haar richtlijnvoorstel te
publiceren.
15. Europees depositogarantiestelsel met risicogerelateerde, ex
ante financiering

Op 16 juni jl. hebben de lidstaten in COREPER een compromis bereikt over een
zogenoemde algemene oriëntatie (general approach) over wijziging van de Richtlijn
inzake Depositogarantiestelsels (dgs). Met deze wijziging van de Richtlijn moeten de
verschillende stelsels meer worden geharmoniseerd en meer solide financiering
krijgen. Vervolgens is de triloog gestart. Op 16 februari heeft het EP gestemd over de
Richtlijn DGS met als gevolg dat de onderhandelingen nu in de tweede lezing zijn
beland. De Nederlandse wijziging van de financiering van het Nederlandse DGS (van
enkel ex post omslag naar een ex ante gefinancierd stelsel) is in april voorgelegd aan
de Staten-Generaal.

16. Bankenheffing

De Wet bankenbelasting is medio april behandeld in de Tweede Kamer. Naar
verwachting zal de wet nog voor de zomer worden behandeld door de Eerste Kamer
waarna de wet per Koninklijk Besluit in werking zal treden. In het eind april
overeengekomen begrotingsakkoord is opgenomen dat de opbrengst van de
Bankenbelasting verhoogd wordt van €300 mln. naar €600 mln. per jaar. De
voorwaarden zoals beschreven in de kabinetsreactie de Wit worden in acht genomen.
Zo wordt het level playing field gewaarborgd door dat 8 andere Europese landen een
vergelijkbare heffing kennen. Ook bij de grondslag en tariefstelling is er gekeken naar
het speelveld waarin Nederlandse banken concurreren. De grondslag op basis van
ongedekt vreemd vermogen bevat conform de aanbeveling van Commissie de Wit een
risicoweging. Tevens is er bij de vormgeving van de bankenbelasting conform de
aanbeveling van Commissie de Wit gelet op onnodige stapelingseffecten.

17. Verzwaarde parlementaire controle op de hervorming van de
financiële sector

In oktober 2011 (Kamerstukken II 2010/11 31980, nr. 55) is de beleids- en
wetgevingsbrief financiële markten naar het parlement gezonden. Hierin is ondermeer
ingegaan op de samenhang tussen de verschillende maatregelen op het terrein van de
financiële markten en is geëxpliciteerd op welke punten wet- en regelgeving een

uitwerking is van specifieke aanbevelingen van de commissie De Wit. Tijdens het
algemeen overleg met de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer op 1
februari 2012 is deze brief aan de orde gekomen. Voorts worden jaarlijks (pakketten
van) wetgeving op het terrein van de financiële markten voorbereid die op vaste
momenten bij de Tweede Kamer kunnen worden ingediend. Inmiddels is een derde
pakket van wetsvoorstellen op het terrein van de financiële markten bij de Tweede
Kamer ingediend. De behandeling in een wetgevingsoverleg van dit 3e FM-pakket staat
gepland op 3 september 2012.
18. Transparantie van buitenparlementaire beïnvloeding en
lobbyactiviteiten

De aanbeveling richt zich tot de Kamer. Om de transparantie van het beleids- en
wetgevingsproces te vergroten, de publieke participatie te verbeteren en een bijdrage
te leveren aan de kwaliteit van regelgeving wordt veel regelgeving op het terrein van
de financiële markten openbaar geconsulteerd via het internet. Voor zover partijen
daar geen bezwaar tegen maken, worden de reacties die in dat verband worden
gegeven openbaar gemaakt zodat voor een ieder inzichtelijk wordt. Het resultaat van
de consultatie en de eventuele verwerking daarvan in het conceptvoorstel wordt in de
memorie van toelichting bij het conceptvoorstel beschreven.

19. Toezicht op Europees niveau versterken

De per 1 januari 2011 opgerichte toezichthouders hebben inmiddels een groot aantal
concrete bevoegdheden toegewezen gekregen middels de Omnibus I richtlijn. De
richtlijn wordt geïmplementeerd middels de wet implementatie Omnibus-I richtlijn
(Kamerstukken II, 2010/11, 33 021). In 2013 wordt het nieuwe Europese
Toezichtraamwerk, als beschreven in de Memorie van Toelichting bij de wet
implementatie Omnibus-I richtlijn, geëvalueerd om te bezien welke verdere stappen
genomen kunnen worden.

20. Meer transparantie in de uitvoering van het toezicht

In lijn met de aanbeveling van de Commissie de Wit heeft Nederland met succes
bepleit dat er in het voorstel van Capital Requirements Directive IV (“CRD IV‟) een
bepaling is opgenomen die een verruiming van het vertrouwelijkheidregime behelst.
Hierin wordt bepaald dat Parlementaire Enquêtecommissies, de Algemene
Rekenkamer en andere voor onderzoek verantwoordelijke instanties vertrouwelijk
kennisgenomen mag worden van toezichtinformatie. Het voorstel voor CRD IV is op 20
juli 2011 door de Europese Commissie gepresenteerd en wordt op dit moment
onderhandeld in de Europese Raad en besproken in het Europees Parlement. De
geplande inwerkingtreding is 1 januari 2013.

21. Nauwere samenwerking toezichthouders en ombudsman

In de eerste helft van 2011 heb ik een verkenning uitgevoerd naar een mogelijke

financiële dienstverlening

22. Toezicht op buiten toezicht vallende instellingen en markten

publiekrechtelijke status van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid).
Bij brief van 30 juni 2011 (Kamerstukken II 2010/11, 31 980, nr. 52) heb ik uw
Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van deze verkenning. In het Algemeen
Overleg van 1 december 2011 is over deze brief gesproken en is uw Kamer akkoord
gegaan met mijn voorstel van private vormgeving met publiekrechtelijke waarborgen.
Het Kifid heeft haar statuten en bedrijfsvoering dienovereenkomstig aangepast. In het
Wijzigingsbesluit financiële markten 2013 zijn de noodzakelijke wijzigingen in de
regelgeving voor de nieuwe vormgeving opgenomen. Hierin wordt onder meer
geregeld dat voortaan de instemming van de minister vereist is met de begroting en
wijzigingen in de samenstelling van het bestuur. Ook zijn eisen opgenomen met
betrekking tot de onafhankelijkheid van het bestuur van geschilleninstanties en de
deskundigheid van het orgaan. Daarnaast is opgenomen dat de geschilleninstantie aan
de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank de informatie zal
verstrekken die zij nodig hebben voor de uitoefening van diens in de wet omschreven
taken. De aangepaste regelgeving zal 1 januari 2013 in werking treden.
a. Rond het geharmoniseerd toezicht op afwikkelsystemen en de ondernemingen die
deze systemen beheren (EMIR) is inmiddels een triloogakkoord bereikt. EMIR zal op 1
jan 2013 in werking treden.
b. Hedgefondsen en andere beleggingsinstellingen komen onder toezicht te staan door
de implementatie van de richtlijn beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen.
Deze richtlijn ziet op alle beheerders van beleggingsinstellingen,voor zover het geen
instellingen voor collectieve belegging in effecten betreft. Het betreft zowel
gedragstoezicht (onder andere transparantie-eisen) als prudentieel toezicht (onder
andere vermogenseisen). Deze richtlijn moet uiterlijk 22 juli 2013 zijn
geïmplementeerd. Op 19 april 2012 is het wetsvoorstel ter implementatie van de
richtlijn bij de Tweede Kamer aanhangig gemaakt.

23. Toezicht en handhavingsinstrumenten verbeteren

Vanaf 1 januari 2013 zal het productontwikkelingsproces van o.a. banken en
verzekeraars worden verankerd in het BGfo. Daarmee is er een wettelijke
bevoegdheid gecreëerd voor de AFM om toezicht te houden op het
productontwikkelingsproces van financiële ondernemingen. Zo kan worden ingegrepen
indien blijkt dat het klantbelang bij de ontwikkeling van het product onvoldoende in
ogenschouw is genomen.
Ook heeft de commissie De Wit heeft terecht gewezen op de noodzaak om zowel op

Europees als nationaal het toezicht te verbeteren. In het kader van de nieuwe
Europese kapitaaleisenrichtlijn en “Capital Requirements Directive IV‟ (“CRD IV‟) zet
het kabinet zich actief in voor verbetering en uitbreiding van het stelsel van microprudentiële eisen aan financiële instellingen en van het aan de toezichthouder
beschikbare instrumentarium indien er moet worden ingegrepen (verwezen wordt naar
de reacties op aanbevelingen 11 en 14 van de commissie De Wit). Onderdeel van de
verbetering van de micro-prudentiële eisen vormen nieuwe liquiditeitsratio’s en
aanvullende kapitaalbuffers die het Bazels comité heeft voorgesteld en die in de
Nederlandse regelgeving zullen worden verankerd. Het CRD IV voorstel houdt tevens
uitbreiding van het toezicht op de governance van instellingen in alsmede een
uniforme set administratieve sancties die aan toezichthouders ter beschikking moet
staan. Het voorstel voor CRD IV is op 20 juli 2011 door de Europese Commissie
gepresenteerd en wordt op dit moment onderhandeld in de Raad en besproken in het
Europees Parlement. De geplande inwerkingtreding is 1 januari 2013.
24. Vergroten reikwijdte toezicht: optrekken financiële grens
vergunningsplicht

Per 1 januari 2012 is de verdubbeling van de 50.000 euro grens voor de
vergunningplicht van aanbieders van beleggingsobjecten, aanbieders van
deelnemingsrechten in beleggingsinstellingen en de prospectusplicht gerealiseerd. Het
wetsvoorstel ter implementatie van de herziene Prospectusrichtlijn, waarin de
verdubbeling van de grens van de prospectusplicht wordt doorgetrokken naar enkele
daarmee samenhangende transparantievereisten, is op 8 mei jl. als hamerstuk
afgedaan in de Eerste Kamer. De inwerkingtredingdatum is 1 juli 2012.

25. Interne verbetering van de toezichthouders

Naar aanleiding van de aanbeveling van de commissie De Wit dat ook bij de financiële
toezichthouders zelf veranderingen en verbeteringen noodzakelijk zijn, heeft zich ten
opzichte van de vorige rapportage een aantal ontwikkelingen voorgedaan.
Zo werkt DNB met ingang van 2012 met een vernieuwde toezichtaanpak: FOCUS!1 Dit
is het voorlopige sluitstuk van een hervormingstraject waarmee DNB effectiever en
krachtiger toezicht beoogt. De afgelopen periode heeft DNB gewerkt aan een
indringender en krachtiger cultuur binnen het toezicht
Hiertoe zijn veranderingen doorgevoerd in de werkwijze, organisatiestructuur en
cultuur van het toezicht en wordt in de werkprocessen meer nadruk gelegd op
sectorbrede analyses en themaonderzoeken, en op de aansluiting bij de macroeconomische risicoanalyse om van daaruit in te zoomen op afzonderlijke risico’s.

1

http://www.dnb.nl/binaries/Focus_tcm46-271614.pdf.

Daarnaast heeft de Algemene Rekenkamer een rapport gepubliceerd, getiteld “Het
toezicht van DNB op de stabiliteit van banken” (Kamerstukken II 2010/11 32255, nr.
12). In de beantwoording van schriftelijke vragen van de commissie voor de
Rijksuitgaven en de vaste commissie voor Financiën naar aanleiding van dit rapport is
uitgebreid ingegaan op vragen van de Kamer over het functioneren van DNB
(Kamerstukken II 2010/11 32255, nr. 13).
26. Aansprakelijkheid toezichthouders aanpassen

Het wetsvoorstel aansprakelijkheidsbeperking DNB en AFM en bonusverbod
staatsgesteunde ondernemingen (Kamerstukken 33058) is op 14 februari 2012 met
algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer. De Eerste Kamercommissie
voor Financiën heeft op 24 april 2012 het eindverslag uitgebracht. De plenaire
behandeling vindt volgens planning plaats op 22 mei 2012. Het wetsvoorstel stelt een
wettelijke beperking voor van de aansprakelijkheid van DNB en de AFM tot opzet en
grove schuld. Dit criterium beoogt in lijn met de aanbeveling van de commissie De Wit
een hogere drempel voor aansprakelijkheid op te werpen en sluit aan bij het
aansprakelijkheidsregime voor financiële toezichthouders in de ons omringende
landen.

27. Verbetering taak van accountants

In de op 11 september 2011 aan uw Kamer gezonden gecombineerde reactie op het
evaluatie onderzoek Wtfv, de visie op accountancy en de reactie op de initiatiefnota
van de heer Plasterk2 ben ik ingegaan op de aanbeveling van commissie De Wit tot
verbetering van de taak van accountants en de wijze waarop hieraan opvolging wordt
gegeven. In deze reactie heb ik onder meer aangegeven dat aan de in het door mij
ondersteunde door de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) op 22
november 2010 gepresenteerde plan van aanpak „Lessen uit de kredietcrisis‟
gepresenteerde voorstellen grotendeels door de beroepsorganisatie zelf en door haar
achterban uitvoering wordt gegeven. Daarnaast heb ik in deze reactie een aantal
beleidsvoornemens mijnerzijds op een rij gezet. De in dit kader aangekondigde nieuwe
Wet op het accountantsberoep is inmiddels door uw Kamer aangenomen3 en ligt
momenteel voor behandeling voor in de Eerste Kamer. Een ander beleidsvoornemen
betrof een in overleg met de AFM en de NBA uit te voeren consultatie over diverse
thema’s inzake accountancy. De uit deze consultatie voortvloeiende conclusies heb ik
onlangs aan uw Kamer gezonden.4 Hierbij heb ik tevens aangegeven welke invloed
deze uitkomsten hebben op het eerder in het fiche “Verordening en richtlijn op het

2
3
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010-2011, 32 681, nr. 2
Handelingen 2011-2012, 53, item 14
Tweede Kamer, vergaderjaar 2011-2012, 22 112, nr. 1390

terrein van accountancy” aangegeven kabinetstandpunt op de voorstellen van de
Europese Commissie.5 In deze brief heb ik onder meer aangegeven dat accountants in
de controleverklaring en de daarop toelichtende paragrafen nadrukkelijker zouden
moeten ingaan op zaken die in het controleproces aan de orde komen, zoals de risico’s
met betrekking tot materiële afwijkingen, de schattingen en andere onzekerheden in
de jaarrekening. In dit kader heeft de NBA recentelijk een praktijkhandreiking
uitgebracht waarin het gebruik van de toelichtende paragrafen wordt gestimuleerd en
richtlijnen worden gegeven omtrent de praktische toepassing daarvan.6

5
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011-2012, 22 112, nr. 1305
http://www.nba.nl/Actueel/Nieuws/Nieuwsarchief/Praktijkhandreiking-1119-Nadere-toelichtingen-in-de-controleverklaring/

Voortgang aangenomen moties

Motie n.a.v. De Wit (31 980 nr.)
19.
Gesprekken met NVB aangaan om voorstellen te bezien om
spaargeld uit DGS geen risico te laten lopen door
zakenbankactiviteiten.
20.
Actieve inzet herziening strikte geheimhoudingsplicht.

22.
Als naleving van de beloningbepalingen uit de Code Banken
onvoldoende is en de toezichthouders niet hebben ingegrepen dan
maatregelen overwegen en TK informeren.

24.
Passende maatregelen regering zodat banken de Code Banken
kunnen aanvullen en de Kamer voor september 2011 informeren
over de implementatie van deze maatregelen.
25.
Voor 1 mei 2011 met concrete voorstellen te komen waarbij
voorstellen worden gedaan om aandeelhouders langere tijd aan een
vennootschap te kunnen binden.

Stand van zaken uitvoering

Ik heb de Tweede Kamer (en tegelijk ook de Eerste Kamer) op 8 juli 2011 en op 6
maart 2012 nota’s gestuurd. In deze nota’s en het Algemeen Overleg daarover op
28 maart 2012 ben ik uitgebreid ingegaan op de vraag hoe om te gaan met nutsen zakenbankactiviteiten binnen een financiële instelling.
In lijn met de motie heeft Nederland met succes bepleit dat er in het voorstel van
Capital Requirements Directive IV (“CRD IV‟) een bepaling is opgenomen die een
verruiming van het vertrouwelijkheidregime behelst. Hierin wordt bepaald dat
Parlementaire Enquêtecommissies, de Algemene Rekenkamer en andere voor
onderzoek verantwoordelijke instanties vertrouwelijk kennisgenomen mag worden
van toezichtinformatie. Het voorstel voor CRD IV is op 20 juli 2011 door de
Europese Commissie gepresenteerd en wordt op dit moment onderhandeld in de
Europese Raad en besproken in het Europees Parlement. De geplande
inwerkingtreding is 1 januari 2013.
Als opgenomen in mijn reactie op de beloningenrapportage van september 2011
en de volledige rapportage van eind 2011 geeft de naleving geen aanleiding om
met aanvullende maatregelen te komen, naast het geheel aan
beloningsmaatregelen dat reeds van kracht of in de maak is (Kamerstukken II
2011/12, 31 980 nr 55 en Kamerstukken II 2011/12, 32 013, nr. 20).
Conform het mandaat van de Monitoring Commissie Code Banken wordt door haar
voor het einde van dit jaar bezien of de Code Banken moet worden aangepast (zie
de toelichting bij artikel 6 van het Instellingsbesluit Monitoring Commissie Code
Banken).
De minister van Veiligheid en Justitie is in zijn brief van 28 april 2011 ingegaan op
de mogelijkheden van het wettelijk regelen van het belonen van langetermijn
aandeelhouders (Kamerstukken 31 980, nr. 48). In november 2011 heeft een
rondetafelgesprek met deskundigen plaatsgevonden. Zij concludeerden dat er

onvoldoende zicht is op de effecten van een dergelijke regeling, zonder dat de
baten van een dergelijke regeling duidelijk zijn. Een aantal gevaren wordt
onderkend: te weinig liquiditeit, machtsmisbruik door grootaandeelhouders,
omzeilingen. De algemene conclusie is dat het belonen van lange termijn
aandeelhouderschap via extra stemrecht of extra dividend niet het meest
effectieve middel is om lange termijn waardecreatie te behalen of de negatieve
aspecten van korte termijn handel te voorkomen.
26.
Voorbereiding wetgeving om bepalingen uit de Code Banken indien
mogelijk op zeer korte termijn wettelijk te kunnen verankeren
wanneer onvoldoende is voldaan aan aanbeveling 2 van Cie De Wit.
27.
Jaarlijkse rapportage door CPB en DNB gezamenlijk.

28.
Zorgen dat nummerportabiliteit zo snel mogelijk wordt ingevoerd en
de Kamer voor het zomerreces informeren over de stappen die
hiertoe worden genomen.

De naleving geeft momenteel geen aanleiding tot aanvullende wettelijke
maatregelen, zie de reactie van de minister van Financiën op de eindrapportage
2011 van de Monitoring Commissie Code Banken (Kamerstukken II 2011/12, 32
013, nr. 20).
De Tweede Kamer is meest recentelijk per brief van 17 november 2011
geïnformeerd over hoe DNB en het CPB in zullen gaan op dit verzoek. CPB en DNB
hebben aangegeven elk een rapportage op te stellen over dit onderwerp, die
gezamenlijk dit voorjaar naar de Tweede Kamer zullen worden verzonden. De
directeur van het CPB en de president van DNB hebben eveneens aangegeven
beschikbaar te zijn om hun rapportage nader toe te lichten aan de Tweede Kamer.
Inmiddels heeft Nederland het punt van nummerportabiliteit herhaaldelijk onder de
aandacht gebracht in Europa. Zo is het o.a. in de Payments Comittee van 31 maart
2011 onder de aandacht gebracht. Hiernaast is in de Kabinetsreactie, die op 7
maart 2012 naar de Kamer is gestuurd, op het groenboek over betalingsverkeer
getiteld “Naar een geïntegreerde Europese markt voor kaart- internet- en mobiele
betalingen” ook aangegeven dat Nederland de voordelen van nummerportabiliteit
voor het voetlicht wil brengen. Hierin wordt gesteld dat Nederland begrijpt dat dit
een verandering van de rekeningnummersystematiek met zich mee zal brengen en
dat dit alleen in Europees verband kan worden geïntroduceerd. Daarom is daar dan
ook aangegeven dat Nederland het op prijs stelt als de Europese Commissie zal
kijken welke mogelijkheden hiervoor op termijn bestaan.
Tenslotte is de Kamer middels een brief van 9 februari jl. op de hoogte gebracht
van het evaluatierapport over de overstapservice die het veranderen van de
betaalrekening ondersteunt. Uit de evaluatie blijkt dat gebruikers van de
overstapservice positief zijn over deze service: gemiddeld krijgt de service na 12
maanden gebruik een 8,5. Ik heb met interesse en tevredenheid kennis genomen
van de conclusies van het evaluatierapport. Zoals in de brief van 5 juli 2011 is

toegelicht, is het voor banken lastig op korte termijn nummerportabiliteit in te
voeren. Daarom is het belangrijk dat de overstapservice door gebruikers zo positief
wordt beoordeeld.
Zoals eerder opgemerkt, heeft Nederland op beleidsmatig niveau de wens om
onderzoek te doen naar de mogelijkheden om nummerportabiliteit in te voeren al
op Europees niveau ingebracht. Nederland zal dit punt op Europees niveau waar
dat past, telkens blijven inbrengen.
30.
Alle bonussen bij staatsgesteunde instellingen vanaf 2008 eenmalig
tegen 100% belasten, of aftrek totale bonusbedrag in de
vennootschapsbelasting weigeren.

33.
Oproep financiële instellingen om gedragscodes op te stellen.

34.
Halfjaarlijkse voortgangsrapportage aan de Kamer over de
implementatie van de aanbevelingen van de commissie De Wit.

35.
Creëren van wettelijke bevoegdheid voor de AFM voor toezicht op
het beleid inzake de ontwikkeling van financiële producten.

7

Kamerstukken II 2011/12, 31 980, nr. 55.

Aan deze motie heeft de regering alternatieve uitvoering gegeven middels twee
verschillende maatregelen. Ten eerste het bonusverbod bij staatssteun, en ten
tweede de koppeling met het beloningsbeleid in de bankenbelasting. Zie hiervoor
ook de gezamenlijke brief van de minister en staatssecretaris van Financiën van 27
oktober 2011 (Kamerstukken II 2011/12, 31 980, nr. 56).
Deze motie heb ik expliciet onder de aandacht gebracht bij de „Dutch Fund and
Asset Management Association‟ (DUFAS) en de pensioenfederatie, laatstgenoemde
in overleg met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Sinds 2011 is de Monitoring Commissie Governance Principes Verzekeraars van
start gegaan met de monitoring van de naleving door verzekeraars van de
Governance Principes Verzekeraars. Dit heeft geleid tot een voorrapportage in
december 2011. Deze rapportage is kritisch over de stand van zaken op delen van
de verzekeringsmarkt maar signaleert ook dat er duidelijke stappen zijn gezet. In
het najaar van 2012 rapporteert de Commissie over de naleving van de Code door
verzekeraars.
De eerste voortgangsrapportage heb ik op 20 oktober 2011 aan uw Kamer
gestuurd, als onderdeel van de beleids- en wetgevingsbrief op het terrein van de
financiële markten.7 De tweede voortgangsrapportage over de implementatie van
de aanbevelingen van de commissie De Wit wordt medio mei 2012 aan uw Kamer
gezonden.
Vanaf 1 januari 2013 zal het productontwikkelingsproces van o.a. banken en
verzekeraars worden verankerd in het BGfo. Daarmee is een wettelijke
bevoegdheid gecreëerd voor de AFM om toezicht te houden op het
productontwikkelingsproces van financiële ondernemingen.

37.
Wettelijke verankering van de koppeling van de bankierseed aan de
geschiktheids- en betrouwbaarheidstoetsing van DNB.

De Tweede Kamer is 14 april 2012 schriftelijk geïnformeerd over de voorgestelde
verankering (Kamerstukken II 2011/12, 31 980, nr. 63). Voorgesteld is een eed of
belofte in te voeren voor elke persoon (behoudens een beperkt aantal
uitzonderingen) bij elke financiële onderneming, en verankering van de eed of
belofte voor onder meer beleidsbepalers in de geschiktheidstoets bij AFM en DNB.

Voortgang Actieplan financiële sector

Actie

Stand van zaken voortgang

1. Crisisinterventiewetsvoorstel: verbetering interventieinstrumentarium DNB/overheid bij banken in serieuze
problemen

Het Interventiewetsvoorstel is 26 oktober van het afgelopen jaar bij de Tweede Kamer
ingediend en 14 februari van dit jaar door haar aangenomen. Momenteel ligt het voorstel
voor behandeling voor bij de Eerste Kamer. Ik ben positief dat de wet medio van dit jaar in
werking kan treden.

2. Invoering bankenheffing voor depositogarantiefonds

Medio december 2011 is de wijziging van het besluit Bijzondere prudentiële maatregelen,
beleggerscompensatie en depositogarantie Wft en het Besluit prudentiële regels Wft in
verband met de wijziging van de financiering van het depositogarantiestelsel ter advies
aan de Raad van State gestuurd. Nadat het advies van de Raad van State is ontvangen, is
het ontwerp-besluit voorgelegd aan de Staten-Generaal.

3. Invoering bankenbelasting

De wet bankenbelasting is een belasting voor de bancaire sector op basis van ongedekt
vreemd vermogen. Medio april is de wet door de Tweede Kamer behandeld met
uitzondering van de stemmingen die naar verwachting medio mei zullen plaatsvinden. In
het begrotingsakkoord is opgenomen dat de bankenbelastingopbrengst verdubbeld wordt
van €300 mln. naar €600 mln. per jaar. De wet zal per Koninklijk Besluit in 2012 in
werking treden.

4. Verankering bankierseed

De Tweede Kamer is 14 april 2012 schriftelijk geïnformeerd over de voorgestelde
verankering (Kamerstukken II 2011/12, 31 980, nr. 63). Voorgesteld is een eed of belofte
in te voeren voor elke persoon (behoudens een beperkt aantal uitzonderingen) bij elke
financiële onderneming, en verankering van de eed of belofte voor onder meer
beleidsbepalers in de geschiktheidstoets bij AFM en DNB. Half april tot half mei 2012
worden deze plannen geconsulteerd.

5. Beperking aansprakelijkheid DNB/AFM

Een wetsvoorstel ter beperking van de aansprakelijkheid van DNB en de AFM
(Kamerstukken 33058) is op 14 februari 2012 met algemene stemmen aangenomen
door de Tweede Kamer. De Eerste Kamercommissie voor Financiën heeft op 24
april 2012 het eindverslag uitgebracht. De plenaire behandeling vindt volgens planning
plaats op 22 mei 2012.

6. Herziening bekostigingssystematiek

Het wetsvoorstel tot herziening van de bekostigingssystematiek (Wet bekostiging
financieel toezicht) is op 14 februari 2012 door de Tweede Kamer aangenomen. Op 3 april
2012 heeft de vaste commissie voor Financiën in de Eerste Kamer het voorlopig verslag
vastgesteld. De naar aanleiding van dat verslag opgestelde Memorie van antwoord is op 19
april 2012 verzonden.

7. Verbetering geschiktheid-/betrouwbaarheidstoets

Middels de wet Introductie van de geschiktheidseis voor commissarissen (Kamerstukken
II, 2010/11, 31 786, nr. 2) is de deskundigheidseis vervangen door een (ruimere)
geschiktheidseis en is de doelgroep die onder de geschiktheidstoets valt verbreed.

8. Aanscherping ken-uw-klant procedures

De aanscherping van de ken-uw-klant procedures is inmiddels verwerkt in een
wetsvoorstel tot wijziging van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van
terrorisme, dat onlangs aan de Tweede Kamer is gezonden. In het wetsvoorstel is o.a.
expliciet gesteld dat instellingen moeten letten op zogenoemde stroman constructies:
bekend is dat criminelen voor het witwassen van geld vaak derden inzetten als
„stromannen‟. Verder is verduidelijkt dat het land van vestiging van een cliënt aanleiding
kan zijn voor verscherpt cliëntenonderzoek. Daarbij gaat het met name om landen waar
wetgeving of toezicht inzake witwassen en financieren van terrorisme ontbreekt.

9. Verbeteren vakbekwaamheid in de financiële
dienstverlening

In het Bgfo is een aantal belangrijke wijzigingen t.a.v. vakbekwaamheid opgenomen, die
momenteel geconsulteerd worden:
• Iedere persoon die zich binnen de financiële onderneming bezig houdt met adviseren
moet over een diploma beschikken.
• In de Permanente Educatie komt meer nadruk te liggen op het continu actueel houden
van kennis. De financiële onderneming borgt dit in zijn bedrijfsvoeringmodel. Periodiek
(eens per 3 jaar) wordt een examen afgelegd ter controle.
• Er komt een centrale examenvragendatabase, onder toezicht van het College
Deskundigheid Financiele Dienstverlening. Op deze manier kan een uniforme
examenkwaliteit worden gegarandeerd.
• De modulestructuur wordt aangepast zodat deze beter aansluit op de adviesvragen die
adviseurs krijgen en op hun beroepspraktijk.

10. Provisieverbod beleggingsondernemingen

De herziening van de Markets in Financial Instruments Directive (MiFID) is momenteel in
volle gang. In de onderhandelingen zet ik mij in voor een Europees provisieverbod voor
beleggingsondernemingen.