Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-20

Europese Raad

Nr. 1608

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 september 2020
Uw Kamer heeft op 22 september jl. (Handelingen II 2020/21, nr. 4,
Stemmingen) de motie Bisschop inzake de Nederlandse afdrachten aan de
EU (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1587) aangenomen. In deze motie wordt de
regering verzocht in kaart te brengen wat de verwachte Nederlandse
afdrachten per jaar aan de EU tot aan 2058 zijn als gevolg van het akkoord
over het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021–2027 en het herstelfonds.
Dit akkoord is bereikt op de buitengewone Europese Raad van 17 tot en
met 21 juli 2020. Met deze brief ga ik in op dit verzoek. Ik zal eerst iets
toelichten over de gevolgen van het nieuwe MFK en vervolgens over de
gevolgen van het Herstelpakket Next Generation EU (NGEU) waar het
herstelfonds een onderdeel van is.
MFK 2021–2027
Zoals ook toegelicht in de Kamerbrief1 over de uitkomsten van de
Europese Raad van 24 juli, nemen als gevolg van het akkoord over het
MFK de Nederlandse afdrachten aan de Europese Unie over de periode
van het volgende MFK, 2021 t/m 2027, als geheel naar verwachting niet
meer toe dan reeds in de Rijksbegroting voorzien. Hierin was reeks
rekening gehouden met economische groei en inflatie. Dit resultaat is het
saldo van een aantal onderliggende aanpassingen. De omvang van het
MFK 2021–2027 ligt weliswaar iets lager dan het huidige MFK, maar dit
MFK wordt na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk gefinancierd door
27 lidstaten. Daardoor stijgt het Nederlandse aandeel in de financiering
van het MFK, wat een opwaarts effect heeft op de omvang van de
afdrachten. De omvang van de nieuwe Nederlandse korting, die groter is
dan de huidige korting, heeft daar tegenover een neerwaarts effect op de
Nederlandse afdrachten. Ook de introductie van een afdracht op basis van
niet-gerecycled plastic verpakkingsafval leidt voor Nederland tot lagere
afdrachten, evenals de verhoging van de perceptiekostenvergoeding.

1

kst-21501-20-1608
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

«Verslag buitengewone Europese Raad van 17 t/m 21 juli 2020» (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1575)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1608

1

De verwachte jaarlijkse Nederlandse afdrachten aan de Europese Unie tot
en met 2025 zijn opgenomen in de begroting van Buitenlandse Zaken,
artikel 3.1 en artikel 3.10.
De effecten van de meerjarenbegroting op de Nederlandse afdrachten in
de periode 2028 tot en met 2058 zijn niet op voorhand te geven. Deze zijn
afhankelijk van de volgende MFK’s waarover te zijner tijd onderhandelingen plaatsvinden.
Herstelpakket Next Generation EU (NGEU)
Naast over het MFK 2021–2027 zijn er op de Europese Raad van juli
afspraken gemaakt over het zogeheten herstelpakket NGEU. Dit bestaat uit
390 miljard euro aan subsidies (in de prijzen van 2018) en 360 miljard aan
leningen (idem). De subsidies worden via de EU-begroting gemeenschappelijk terugbetaald. De leningen worden verstrekt aan individuele lidstaten
en door hen terugbetaald. Hieronder wordt eerst ingegaan op de
subsidies en vervolgens op de leningen.
De aflossing en rentebetaling van de leningen die worden aangegaan
voor het subsidiedeel van NGEU (390 miljard euro, prijzen 2018) zullen
vanaf 2028 opgenomen moeten worden in de EU-begroting. Tenzij
hiervoor middels besparingen ruimte wordt gevonden in deze toekomstige begrotingen, zal dit leiden tot hogere afdrachten van de lidstaten.
Voor Nederland betekent dit, bij geen besparingen, een potentiële
additionele afdracht van circa 1 miljard euro in 2028 die naar verwachting
afneemt tot circa 0,8 miljard euro in 2058, omdat met het aflossen van de
leningen ook de rentebetalingen zullen dalen. De berekening die hieraan
ten grondslag ligt is de raming van het Nederlandse bni-aandeel in het
EU-bni, vermenigvuldigd met een raming van jaarlijks te betalen aflossing
en rente. De inschatting is daarbij gebaseerd op een gelijkmatige jaarlijkse
aflossing. Het daadwerkelijke aflossingsschema van deze leningen is nog
niet bekend en zal afhangen van de looptijd van de leningen die de
Commissie zal aangaan op het moment dat in de komende jaren geld uit
het herstelfonds zal worden verstrekt. De hoogte van de rente zal
afhankelijk zijn van de marktrente in de komende jaren wanneer de
leningen worden aangegaan.
Het leningendeel van NGEU zal niet uit de Europese begroting worden
terugbetaald. De aflossing en rentebetalingen op die leningen worden
afgelost met de rente en aflossing die de Unie zal ontvangen van de
lidstaten die de corresponderende leningen bij de Unie zijn aangegaan.
Het leningendeel zal conform de huidige praktijk voor de betalingsbalansfaciliteit, het EFSM (European Financial Stabilisation Mechanism) en
SURE (European instrument for temporary support to mitigate
unemployment risks in an emergency) als garantieverplichting zichtbaar
worden in de begroting. Voor de garantie van de hoofdsom zal het
Nederlandse aandeel bij een maximale schulduitgifte van 360 miljard euro
(prijzen 2018) zich vertalen in een garantieverplichting van circa 27,4
miljard euro (lopende prijzen). Dit is inclusief een inschatting voor de
rente. Het precieze bedrag is niet op voorhand te voorspellen, omdat het
afhankelijk zal zijn van de daadwerkelijke rente waartegen de leningen in
de komend jaren worden aangegaan. Met het aflossen van de leningen zal
de Nederlandse garantieverplichting ook dalen.
Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1608

2