5
Vragenuur: Vragen Van der Linde
Vragen van het lid Van der Linde aan de minister voor
Wonen en Rijksdienst over het bericht "Woningtekort
dreigt".
De voorzitter:
Ik heet de minister voor Wonen en Rijksdienst welkom.

De heer Van der Linde (VVD):
Voorzitter. De woningmarkt heeft een halve eeuw op slot
gezeten. 50 jaar lang bepaalden Haagse ministeries waar
woonwijken mochten komen en vervolgens bepaalden zij
wat daar precies gebouwd mocht worden. Centrale voorraadplanning noemden we dat. En Nederlanders hadden
weinig te kiezen.
Toen we dat communistische model definitief begraven
hadden, kwam de financiële crisis en viel de bouwproductie
stil. Het werd moeilijker en moeilijker om een hypotheek te
krijgen.
De VVD heeft een duidelijke visie op de woningmarkt. Wie
vandaag een woning krijgt in een grote stad, moet daar
morgen een appartement kunnen huren. En wie zich morgen
een koophuis kan permitteren, moet volgende week een
hypotheek kunnen krijgen. We hebben de afgelopen jaren
veel gedaan om dat ideaal te bereiken.

Maatwerk leveren begint dicht bij mensen. Het beleid voor
ruimtelijke ordening ligt nu bij provincies. Gemeentes
maken hun eigen woonvisie en sluiten prestatieovereenkomsten. We hebben wetgeving uitgerold om sociale huur
echt sociaal te maken en we werken keihard aan de ontwikkeling van betaalbare vrije huur. En er komt ook nog eens
een schep geld om de problemen in Rotterdam-Zuid aan
te pakken.
Het gaat hartstikke goed met de woningmarkt en grote
investeerders staan in de rij om nu te investeren. Het
grootste probleem zijn de gronduitgiften. In verschillende
media lazen we dit weekend dat de provincie Zuid-Holland
en gemeenten als Rotterdam en Dordrecht de noodklok
luiden over een dreigend woningtekort. De noodklok luiden
terwijl je er zelf over gaat? Bij de VVD leidt dat tot grote
verbazing. Daarom stel ik de volgende vragen aan de
minister.
Welke knelpunten hebben betrokken overheden aangedragen die zij zelf niet kunnen oplossen? Waarom blijven grote
uitleggebieden ongebruikt, zoals Valkenburg? Voor welk
doel vragen de overheden financiële steun en hoe beoordeelt de minister die vraag?

Minister Blok:
Voorzitter. De heer Van der Linde verwijst naar een aantal
krantenberichten die zijn verschenen naar aanleiding van

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van der Linde

een overleg dat ik vorige week heb gehad met het provinciebestuur van Zuid-Holland en aantal bestuurders van
gemeenten in de Zuidvleugel van de Randstad. Dat overleg
vindt jaarlijks plaats. Wat mij betreft is het belangrijkste
thema daarin het tekort aan bouwlocaties. Het persbericht
dat daarover door de provincie naar buiten is gebracht,
bevat een deel van de onderwerpen die daarin aan de orde
zijn gekomen, maar zeker niet alle. Daardoor wekt het naar
mijn overtuiging echt een verkeerde indruk.
De knelpunten die door de provincie zijn aangedragen,
hadden betrekking op regelgeving en financiën. Wat financiën betreft heb ik de provincie erop gewezen dat de
woningcorporaties in de Haagse-Rotterdamse regio een
investeringscapaciteit van 3,8 miljard hebben. Dat bedrag
komt overeen met 25.000 sociale huurwoningen. Daarbovenop bezitten zij 26.000 al geliberaliseerde huurwoningen.
Als ze die zouden verkopen, zou ruimschoots eenzelfde
aantal nieuwe woningen kunnen worden gebouwd of zou
de bestaande voorraad beter geïsoleerd kunnen worden.
Daarnaast bezitten deze corporaties in totaal zo'n 200.000
huurwoningen die qua woningwaarderingsstelsel, qua
puntentotaal eigenlijk bij de vrije sector horen. Ook als ze
een deel daarvan zouden verkopen, zouden ze enorm veel
investeringscapaciteit hebben. Daarbovenop heb ik erop
gewezen dat particuliere beleggers zeer geïnteresseerd zijn
in investeringen, zeker hier in de Randstad. Landelijk is er
een bedrag van 6,5 miljard beschikbaar. Kortom, geld is
niet het probleem; locaties zijn dat wel.
De heer Van der Linde wijst bijvoorbeeld terecht op de
locatie Valkenburg. Dat is een rijksbezit waarop ik graag
woningbouw zie plaatsvinden. In het gesprek met de provincie en de gemeente Den Haag heb ik bijvoorbeeld
gewezen op het net verkochte ministerie van Sociale Zaken.
Wat mij betreft kan daar woningbouw plaatsvinden. De
gemeente gaat over de voorwaarden waaronder, maar stelt
daar weer beperkende voorwaarden bij. Hetzelfde geldt
voor het Binckhorstterrein. Kortom, er moet gebouwd
worden in de zuidelijke Randstad. De financiën zijn daarbij
niet het probleem. Waar het Rijk iets kan doen aan regelgeving, doe ik dat graag. Ik heb de bestuurders uitgenodigd
om voorbeelden te noemen. Het heeft heel vaak te maken
met de eigen bestemmingsplannen.
De heer Van der Linde (VVD):
Ik dank de minister voor zijn antwoorden. Ik denk dat wij
het er volledig over eens zijn dat er snel en veel gebouwd
moet worden. Ik vind het opvallend om te horen dat er
blijkbaar actie wordt gevoerd via de media en niet aan de
bestuurstafel. Uit dit verhaal is mij nog niet duidelijk
geworden waarin de financiële knelpunten zitten waarover
de gemeenten het hebben. Zitten die in de sociale huur, in
de vrije huur of in de koopsector? Ik hoorde de minister
zeggen dat er geld zat is. Waarin zit het financiële probleem
waarover de gemeenten hebben? Is er iets wat niet door
het Gemeentefonds wordt gedekt? Wat doen de gemeenten
zelf? Ik meen dat er in de Drechtsteden nog steeds een
aparte grondprijs wordt berekend voor sociale huur. Dat
gaat ten koste van gezinnen met een eigen huis.
Minister Blok:
De knelpunten waarop de provincie en de gemeenten
doelden, kwamen niet helder op tafel. Daarom hebben we
een vervolgafspraak gemaakt. Er is afgesproken dat het

8 november 2016
TK 19

19-5-1

tekort aan beschikbare bouwgrond — het gaat om bouwgrond voor zo'n 40.000 woningen — in de komende tijd zal
worden ingevuld. Daarin heeft de provincie de leiding.
Daarnaast heb ik de betrokkenen gevraagd om concreter
aan te geven wat de knelpunten zijn op het gebied van
regelgeving en financiering. Ik heb zojuist geschetst hoe
ontzettend veel geld er beschikbaar is. Dat geld zit nu vaak
vast. Ik wilde het komende jaar eigenlijk nuttig gebruiken
om de problemen, als die er al zijn, op te lossen, zodat er
echt gebouwd gaat worden.

De vergadering wordt van 14.49 uur tot 15.01 uur geschorst.

De heer Van der Linde (VVD):
Nogmaals dank aan de minister. We wachten graag het
vervolgoverleg af. Maar laten we niet vergeten dat het hier
gaat om woningen voor gewone, hardwerkende mensen.
Zij willen gewoon wonen in een fijn huis in een leuke buurt
dicht bij hun werk, zodat ze 's avonds met hun kinderen
kunnen eten. Die mensen willen iets te kiezen hebben.
De voorzitter:
Wil de minister hier nog kort op reageren?
Minister Blok:
Nee hoor, ik keek vol verwachting naar de heer Bashir, die
inmiddels bij de interruptiemicrofoon staat.
De heer Bashir (SP):
Over vier maanden zijn de verkiezingen. Dan kunnen we
de balans van de afgelopen vier jaar opmaken. In de afgelopen vier jaar zijn de huren immers gigantisch gestegen
en zijn de wachtlijsten enorm toegenomen. Er wordt weinig
gebouwd. Deze minister van VVD-huize belast sociale
huurders met 1,7 miljard euro, waardoor nog amper sociale
huurwoningen worden gebouwd. Zou het niet handiger
zijn als we dat geld van de sociale huurders teruggeven
aan de sociale huurders, zodat de huren naar beneden
kunnen en zodat woningcorporaties weer kunnen bouwen?
Minister Blok:
De balans van deze regeerperiode, waar de heer Bashir op
doelt, is dat de financiële positie van de woningcorporaties
zeer, zeer sterk is. Ik heb dat gedeeld met de Kamer; dat
weet de heer Bashir. Het investeringsvermogen van de
woningcorporaties telt landelijk op tot ongeveer 250.000
sociale huurwoningen. Het bedrag kan natuurlijk ook
besteed worden aan het isoleren van de bestaande voorraad. Dat is vaak een nog betere besteding, maar het
investeringsvermogen is zelfs groter dan de verwachte
vraag voor de komende jaren. Ook hier geldt dus dat geld
niet het probleem op de woningmarkt is. Het gaat er echt
om dat er goede keuzes moeten worden gemaakt.
Woningcorporaties moeten hun bezit aanpassen aan de
doelgroep. Er zijn te veel dure woningen en te weinig
goedkope. Zij moeten de dure woningen verkopen en de
opbrengsten investeren in betaalbare woningen.
De voorzitter:
Ik schors de vergadering, omdat we iets eerder klaar zijn
met het vragenuur dan normaal.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van der Linde

8 november 2016
TK 19

19-5-2