2020D01333

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over de brief
van 15 november 2019 inzake de Beleidsdoorlichting van het begrotingsartikel 37.3 «De Terugkeer van Vreemdelingen» van het Ministerie van
Justitie en Veiligheid (Kamerstuk 33 199, nr. 32).
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De griffier van de commissie,
Hessing-Puts

nds-tk-2020D01333

1

Nr
1

2

3

4
5

6

7
8

9

10

11

12

13

14
15

Vraag
Kan in een tabel worden uitgesplitst wat de verschillen zijn in
daadwerkelijke vertrekcijfers tussen uitgeprocedeerde asielzoekers
die (uitgebreid) begeleid zijn bij hun vertrek en voorbereid op hun
nieuwe plek en asielzoekers die weinig tot geen ondersteuning
hebben ontvangen?
Welke «positieve prikkels» zijn er de afgelopen jaren ingezet om
terugkeer te bevorderen en de relatie met herkomstlanden te
verbeteren en wat waren daarvan de resultaten? Kunt u dit per
«positieve prikkel» uiteen zetten?
Hoe vaak werken vreemdelingen niet mee aan hun terugkeer? Wat
kost dit de overheid? Wat kan er worden bespaard door vreemdelingen dezelfde week nog uit te zetten?
Hoeveel vreemdelingen verzetten zich bij hun uitzetting? Hoeveel
van deze vreemdelingen gebruiken daarbij ook fysiek geweld?
Hoeveel van de vreemdelingen die in 2011–2017 zijn teruggekeerd
naar het land van herkomst zijn vreemdelingen die ooit asiel
aanvroegen in Nederland?
Hoeveel vreemdelingen zijn er in 2018 en 2019 aantoonbaar
vertrokken uit Nederland? Hoeveel daarvan betreffen vreemdelingen die ooit asiel aanvroegen in Nederland?
Hoeveel vreemdelingen onttrekken zich aan het toezicht alvorens
zij in vreemdelingenbewaring worden geplaatst?
Speelt het aanbieden van terugkeerondersteuning minder een rol
voor vreemdelingen die besloten hebben koste wat kost in
Nederland te willen blijven, maar is dat niet juist de groep die nu
wordt opgevangen in de Landelijke Vreemdelingen Voorziening
(LVV), omdat in principe iedereen die terug wil, ook terug kan zoals
ook de commissie van Zwol constateerde?
Kunt u een geanonimiseerd overzicht verstrekken van het aantal
personen per herkomstland per LVV locatie dat daar momenteel
verblijft, met daarbij de duur van het verblijf in de LVV locatie en
het type traject waar deze personen in zit?
Wat waren de diverse maatregelen die vanuit Nederland en Europa
zijn ingezet om de relaties met herkomstlanden van vreemdelingen
te verbeteren? Hoeveel effect hebben deze gehad?
Kunt u een overzicht verstrekken van de inschatting van het aantal
illegalen dat momenteel verblijft in onze tien grootste steden,
uitgesplitst naar herkomstland? Zo nee, waarom niet en kunt u dit
alsnog uitvragen bij de G4 dan wel via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)?
Hoe vaak zijn er positieve dan wel negatieve prikkels ingezet om
landen van herkomst te bewegen tot het terugnemen van
onderdanen? Welke maatregelen en landen waren dit en met
welke resultaten?
Met welke landen zijn terug-en overnamenovereenkomsten en
Memoranda of Understanding (MOU’S) afgesloten? Wat behelzen
deze afspraken en welke resultaten heeft dit tot nu toe opgeleverd?
Wordt er bij landbouwmissies aandacht besteed aan terugkeer? Zo
ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Hoe kan het dat bewindspersonen van andere ministeries, naast
Buitenlandse Zaken (BuZa) en Justitie en Veiligheid (J&V) niet het
thema terugkeer opbrengen in de bilaterale gesprekken met
vertegenwoordigers van herkomstlanden? Wordt hier niet op
gestuurd? Zo nee, waarom niet?

2

Nr
16

17

18

19

20
21

22
23

24
25

26

27

28

Vraag
Heeft de door de Adviescommissie Vreemdelingenzaken (ACVZ)
genoemde effectieve inzet van J&V en BuZa, omdat die er toe
heeft geleid dat het belang dat Nederland hecht aan terugkeer
nadrukkelijker in beeld is gebracht bij herkomstlanden, ook
daadwerkelijk geleid tot meer terugkeer naar deze landen? Kunt u
daar cijfers van verstrekken?
Waarom is specifiek naar de in de doorlichting opgesomde vijf
opties om te komen tot een besparing in 2022 (beperken REAN
bijdrage (Return and Emigration Assistance from the Netherlands/
Vrijwillig Vertrek vanuit Nederland), besparen vervoerskosten
vreemdelingen Schiphol, alleen nog bieden terugkeerondersteuning via de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), meer
Europese samenwerking en minder intensieve regievoering Dienst
Terugkeer en Vertrek (DT&V)) gekeken en welke alternatieven zijn
nog overwogen?
Hoeveel kosten zou het jaarlijks besparen als alle beleidsmaatregelen ter bevordering van vrijwillig vertrek achterwege worden
gelaten?
Zou een onderzoek waarbij het gesprek wordt aangegaan met
vreemdelingen die op het punt van vertrekken staan om zodoende
te achterhalen waarom zij wel vertrekken, niet het risico met zich
meebrengen dat zij daar alsnog vanaf zien? Zo nee, waarom niet?
Zijn er andere lidstaten met betere terugkeerresultaten? Welke
beleidsmaatregelen kennen zij die Nederland niet heeft?
Heeft België inmiddels een terugkeerovereenkomst met Marokko
gesloten? Zo ja, wat is de basis van deze overeenkomst en biedt
het aanknopingspunten voor Nederland om ofwel bij aan te sluiten
of wel zelf met Marokko in overleg te gaan?
Waarom probeert Nederland niet in Benelux-verband tot terugkeerovereekomsten met landen te komen?
In hoeverre frustreert de plicht tot het opleggen van een lichter
middel voordat kan worden overgaan tot vreemdelingenbewaring
het terugkeerproces?
Zou het het terugkeerproces bevorderen als gezinnen in een
gezinslocatie langer dan twee weken kunnen worden gehouden?
Wanneer komt de «illegalenschatting» die rond de jaarwisseling
gereed zou zijn, beschikbaar? Wat is op dit moment naar schatting
het aantal in Nederland aanwezige illegalen en wat is hun
oorsprong?
Hoeveel van de oorspronkelijke groep van 208 Moldaviërs die in de
sporthal in Budel zijn ondergebracht verblijven op dit moment nog
in de sporthal? Hoeveel daarvan betreffen kinderen? Hoeveel
personen zijn aantoonbaar teruggekeerd naar Moldavië? Hoeveel
zijn zonder toezicht, dan wel met onbekende bestemming
vertrokken?
Kunt u in brede zin verklaren waarom het ministerie zo weinig tijd
heeft gestoken in het meten van de effectiviteit van maatregelen
binnen het terugkeerbeleid?
Ziet u, mede op basis van deze beleidsdoorlichting, aanleiding om
te stoppen met het gebruik van de term «vertrokken met onbekende bestemming», aangezien van deze groep helemaal niet
duidelijk is of zij daadwerkelijk zijn vertrokken en dit derhalve een
vertekend beeld kan geven? Zo nee, waarom niet?

3

Nr
29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41
42

Vraag
Heeft de regering sinds het aantreden van het kabinet gebruik
gemaakt van diplomatieke, economische of ontwikkelingshulpgerelateerde sancties tegen landen voor het onvoldoende meewerken van landen van herkomst aan de terugkeer van hun onderdanen? Zo ja, kunt u schematisch weergeven tegen welke landen
welke maatregelen zijn getroffen? Zo nee, kunt u verklaren waarom
dit niet is gebeurd?
Wanneer verwacht u de genoemde indicatoren voor doelmatigheid
en doeltreffendheid van het terugkeerbeleid met de Kamer te
kunnen delen?
Wat wordt bedoeld met de zinssnede «Belangrijk knelpunt is dat
juridische voorwaarden voor een inbewaringstelling dusdanig
zwaar zijn geworden»? Welke juridische voorwaarden worden hier
bedoeld? Wat wordt bedoeld met «zwaar»?
Hoe komt het dat de pilot met betrekking tot het vertrek van
vreemdelingen die in de strafrechtketen zitten, niet is uitgebreid
en/of tot blijvend beleid heeft geleid, terwijl uit de cijfers blijkt dat
deze pilot tot hogere vertrekresultaten dan gemiddeld leidde?
Op welke wijze wordt in het terugkeerbeleid rekening gehouden
met de onderzoeken waar op pagina 44 naar wordt verwezen,
waaruit blijkt dat herintegratieondersteuning vanuit bestemmingslanden, een sterke mate van maatschappelijke participatie in het
land van de asielaanvraag en de assistentie verleend door ngo’s
een positieve impact hebben op terugkeer? Kunt u apart ingaan op
deze drie aspecten?
Kan inzichtelijk worden gemaakt wat het effect van de lange
wachttijden bij de IND is op het terugkeerbeleid in het algemeen en
het aantal aantoonbare vertrekken in het bijzonder?
Kan er iets gezegd worden (en eventueel conclusies worden
getrokken) over een verband tussen de mate van succes van de
verschillende soorten vertrekmaatregels/regime(bewaring,
gezinslocaties, vrijheidsbeperkende locatie, gesloten gezinsvoorziening, meldplicht) en het land van herkomst waar naar wordt
uitgezet?
Hoe komt het dat sinds de invoering van de borgsom in 2014, daar
gemiddeld één keer per maand gebruik van wordt gemaakt, terwijl
dit in de meeste gevallen tot aantoonbaar vertrek leidt? In hoeveel
procent van de gevallen dat een borgsom werd opgelegd, was er
ook sprake van aantoonbaar vertrek?
Wat zijn de kosten per opgelegde vertrekmaatregel per asielzoeker? Kunt u daarbij ook expliciet de kosten voor vreemdelingendetentie meenemen?
Is de conclusie dat vertrekbereidheid toeneemt indien de vreemdeling het gevoel heeft een eerlijke, zorgvuldige procedure te hebben
doorlopen, voor u aanleiding om beleid(svoornemens) te wijzigen,
zoals bijvoorbeeld het voornemen om rechtsbijstand vanaf het
eerste gehoor niet meer te financieren, waardoor procedures juist
onzorgvuldiger zullen worden? Zo nee, waarom niet?
Waarom stelt de regering economische belangen continu boven
het belang van afspraken over medewerking aan terugkeer van
uitgeprocedeerden door landen van herkomst?
Herkent en erkent u de conclusie van onderzoekers dat de
prevalentie van depressie en andere psychische aandoeningen
groter wordt naarmate procedures langer duren?
Kunt u aangeven welke concrete maatregelen u neemt om de
wachttijden voor de asielprocedure te verkorten?
Bent u bereid nader onderzoek te doen naar de effecten, zowel op
het gebied van mentale gezondheid als vertrekbereidheid, van
langere procedures op asielzoekers? Zo nee, waarom niet?

4

Nr
43
44

45

46

47

Vraag
Hoeveel procent van de uitzettingen vonden afgelopen jaar geen
doorgang omdat deze onvoldoende waren voorbereid?
Erkent en onderschrijft u de conclusie van de onderzoekers dat de
toegang tot bed bad en brood geen doorslaggevende factor is in
de beslissing van uitgeprocedeerden om niet uit Nederland te
vertrekken? Zo nee, waarom niet?
Klopt het dat van de borgsom maar een keer per maand gebruik
wordt gemaakt maar dat in deze meeste gevallen wel leidt tot
aantoonbaar vertrek?
Kunt u bevestigen dat volgens deze lijst 950 van de 2070 gevallen
van aantoonbaar vertrek uit detentie sprake was van Dublinclaimanten? Waarom wordt dat onderscheid bij de andere maatregelen niet genoemd?
Kunt u schematisch toelichten naar welke landen van herkomst het
vertrek heeft plaatsgevonden, uitgesplitst per maatregel? Zo nee,
waarom niet?

5