Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

182
Vragen van het lid Dikkers (PvdA) aan de staatssecretaris van Economische
Zaken over het bericht dat boeren de rekening betalen van de prijzenoorlog
(ingezonden 13 september 2013).
Antwoord van staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) (ontvangen
9 oktober 2013)
Vraag 1
Kent u het bericht boeren betalen rekening prijzenoorlog?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Deelt u de mening dat een prijzenoorlog niet ten koste mag gaan van de
inkomenspositie van de primaire producenten? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wat gaat u doen om dit te voorkomen?
Heeft u instrumenten in handen om op te treden, mocht de primaire
producent inderdaad slachtoffer worden van de prijzenoorlog? Zo ja, welke?
Zo nee, waarom niet? Welke instrumenten zouden behulpzaam kunnen zijn
bij het waarborgen van de inkomenspositie van de primaire producent?
Antwoord 2 en 3
Volgens de berichtgeving van de afgelopen weken wordt op de prijsactie van
Albert Heijn door concurrerende supermarkten gereageerd met prijsverlagingen. Dit verschijnsel kan gevolgen hebben voor alle onderdelen in de keten,
niet alleen voor de primaire producenten, maar ook voor de levensmiddelenindustrie en de supermarkten zelf. Ik vind het belangrijk dat er op transparante wijze tussen partijen in de agroketen wordt onderhandeld en dat zo een
eerlijke prijs ontstaat. Verder vind ik dat prijsverlagingen voor voedsel in
supermarkten niet eenzijdig mogen worden afgewenteld op de primaire
producenten.
Naar aanleiding van de actualiteit over prijsacties van meerdere supermarktketens hebben de minister van Economische Zaken en ik op 26 september
overlegd met de stuurgroep van de nationale pilot eerlijke handelspraktijken.

1

ah-tk-20132014-182
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Boerderij, 10 september 2013
http://www.boerderij.nl/Home/Blogs/2013/9/Boeren-betalen-rekening-prijzenoorlog-1357615W/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Wij hebben onze zorgen uitgesproken over de ontstane situatie en hebben de
stuurgroep nadrukkelijk gevraagd om een constructieve rol te spelen in de
implementatie van de gedragscode eerlijke handelspraktijken. De stuurgroep
heeft toegezegd zich hiervoor in te zullen spannen.
Op 16 september 2013 is de Europese gedragscode eerlijke handelspraktijken
voor de agrofoodsector van start gegaan. Deze gedragscode is via zelfregulering tot stand gekomen en voorziet in gedragsregels met een mogelijkheid tot
geschillenbeslechting. In Nederland is op diezelfde datum een pilot van start
gegaan waarin wordt onderzocht of zelfregulering door middel van een
gedragscode een oplossing biedt in het geval van oneerlijke handelspraktijken. Wanneer er bij de huidige prijsverlagingen van de supermarkten
oneerlijke handelspraktijken worden gebruikt, kunnen de betrokken partijen,
indien zij deelnemen aan de pilot, een beroep doen op de gedragscode. Een
onderneming die van mening is dat een deelnemende wederpartij de
gedragscode niet naleeft, kan ervoor kiezen eerst te proberen het geschil in
overleg met haar wederpartij op te lossen, bijvoorbeeld door overleg met de
compliance officer van haar wederpartij of door een mediator in te schakelen.
Zij kan het geschil in overleg met haar wederpartij ook meteen voorleggen
aan een derde voor bindend advies of arbitrage of aan de burgerlijk rechter.
In het geval van een overtreding van een norm uit de gedragscode waardoor
verschillende ondernemingen worden getroffen, kunnen de getroffen
ondernemingen anoniem klagen. De brancheorganisatie van de getroffen
ondernemingen kan hun klachten «bundelen» en voorleggen aan de
Nederlandse stuurgroep voor de agrofoodsector, waarin het Centraal Bureau
voor de Levensmiddelenhandel, LTO Nederland en de Federatie Nederlandse
Levensmiddelenindustrie zijn vertegenwoordigd. De Nederlandse stuurgroep
neemt naar aanleiding van de gebundelde klachten contact op met de
onderneming waartegen die klachten zijn gericht, om die onderneming ertoe
te bewegen haar gedrag in overeenstemming te brengen met de gedragscode. Doet die onderneming dat niet, dan kan de Nederlandse stuurgroep de
kwestie voorleggen aan de Europese stuurgroep, die een algemeen richtsnoer
kan opstellen over de desbetreffende gedraging. In deze procedure is de
anonimiteit van klagers gewaarborgd. Ik verwijs u verder naar de brief van de
minister van Economische Zaken van 11 september jl. (Kamerstukken
2012/13, 22 112, nr. 1687).
Vraag 4 en 5
Deelt u de opvatting dat een prijzenoorlog in het belang lijkt van de consument, maar wellicht botst met andere maatschappelijke doelen, zoals
duurzaamheid en dierenwelzijn, die ook weer in het belang van dezelfde
consument zijn? Zo nee, waarom niet en hoe kijkt u hier dan tegen aan? Zo
ja, bent u bereid tot een gesprek met Albert Heijn om te horen hoe dit bedrijf
de maatschappelijke doelen gaat waarborgen tijdens de prijzenoorlog?
Deelt u de vrees dat het vorige week getekende akkoord tussen Albert Heijn
en de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) Nederland over continuïteit,
transparantie, veiligheid en zekerheid onder druk komt te staan? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, deelt u de mening dat het nuttig is om instrumenten in
handen te hebben om op te treden als inderdaad de maatschappelijke doelen,
die de sector heeft afgesproken, niet gehaald worden? Zo ja, aan welke
instrumenten denkt u dan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4 en 5
Als de prijsverlagingen in de supermarkten ten koste gaan van de verduurzaming van voedsel, vind ik dit een slechte zaak. Dit zal uiteraard afhangen van
de marktpositie van individuele ondernemingen en de vraag van de
consument naar duurzame en welzijnsvriendelijke producten. De agroketen
maakt ook nu al afspraken over verduurzaming. Dat gebeurt bijvoorbeeld in
de regiegroep duurzame veehouderij en agroketens, in de Alliantie duurzaam
voedsel en in de afspraken tussen LTO Nederland en Albert Heijn over een
nauwere samenwerking en over het betrekken van versleveranciers bij
productvernieuwingen. In het algemeen stimuleer ik de ketenschakels om
samen de verduurzaming op te pakken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2