Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

26 485

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Nr. 187

BRIEF VAN DE MINISTERS VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING EN VAN ECONOMISCHE
ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 juni 2014
Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken van de Sector
Risico Analyse (SRA) in het kader van het beleid voor maatschappelijke
verantwoord ondernemen (MVO) en over het proces deze zomer. Dit mede
in het licht van het unanieme SER advies «IMVO-convenanten», dat ons
29 april is aangeboden. Wij geven hiermee, in vervolg op de Technische
Briefing die de ministeries van BZ en EZ op 2 april voor de algemene
commissie Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking hebben
verzorgd, invulling aan onderstaande motie en toezeggingen:
• 15-03-2013 – AO IMVO d.d. 7 maart 2013: Ik zal de Kamer een overzicht
sturen van onderzoek naar MVO risico’s van Nederlandse bedrijven.
(Kamerstuk 26 485, nr. 16)
• 28-06-2013 – Kamerbrief MVO Loont: Uw Kamer wordt begin 2014 over
de voortgang van de SRA geïnformeerd (Kamerstuk 26 485, nr. 164).
• 19-09-2013 – AO MVO d.d. 19-09-2013: De Kamer zal geïnformeerd
worden over de SRA, waaronder de vraag naar openbaar maken van
sectoranalyses (Kamerstuk 26 485, nr. 168).
• 20-12-2013 – VAO MVO + Bangladesh d.d. 17-12-2013: Motie Voordewind Kamerstuk 26 485, nr. 170 – De financiële sector expliciet op te
nemen in mvo risicosectoren beleid.
Inleiding
Het Kabinet heeft in de brief «Maatschappelijk verantwoord ondernemen
loont» (kamerstuk 26485–164 van 28 juni 2013) een MVO Sector Risico
Analyse (SRA) aangekondigd. Met deze SRA wil het Kabinet inzicht krijgen
in welke Nederlandse sectoren zich grote risico’s voordoen op het vlak
van mens en milieu. Van de sectoren met een relatief hoog risico profiel
wil de overheid in kaart brengen in hoeverre zij op dit moment invulling
geven aan hun due-diligence. Hebben bedrijven in deze sectoren de
risico’s in beeld en wat doen zij met risico’s en eventuele misstanden die
zijn geïdentificeerd? Het Kabinet wil vervolgens met sectoren en belang-

kst-26485-187
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 485, nr. 187

1

hebbenden bezien waar en op welke manier risico’s verder kunnen
worden verminderd. Dit kan zijn beslag krijgen in convenanten tussen
sectoren, maatschappelijke organisaties en overheid.
MVO Sector Risico Analyse (SRA)
KPMG is in oktober 2013 begonnen met het uitvoeren van de SRA. Een
dergelijke gestructureerde analyse van sectoren en risico’s op het niveau
van een nationale economie blijkt niet eerder vertoond en is internationaal
vernieuwend. De schaal van het onderzoek en de focus op risico’s in
plaats van de gebruikelijke kansen en business cases zorgen voor een
nieuw perspectief op problemen, oplossingen en de rol van de overheid
daarin. Wij vinden het een goede ontwikkeling dat de SRA zich gaande het
traject ontwikkelt van een neutrale analyse van sectoren en risico’s naar
een multi-stakeholderproces voor de vernieuwing van de agenda voor
IMVO, zowel voor de sectoren als voor de overheid zelf. Naast de diverse
sectorvertegenwoordigers zijn circa 30 maatschappelijke organisaties
actief bij dit proces betrokken.
Aan de hand van literatuuronderzoek en het inventariseren van kennis bij
experts en verschillende stakeholders naar aanwezige risico’s, is er een
selectie gemaakt van 13 sectoren waarbij de risico’s als relatief groot zijn
beoordeeld. Hierbij is ook het economisch belang van de sectoren voor
Nederland in overweging genomen. Het betreft de sectoren voedingsmiddelen, elektronica, land- en tuinbouw, hout en papier, bouw, textiel en
kleding, chemie, olie en gas, metaal, energie, financieel, groothandel en
detailhandel. De resultaten van deze risico-analyse zijn per sector in
samenhang met de huidige invulling van de responsibility to respect, de
maatschappelijke appreciatie daarvan en de self-assessments van de
sectoren met betrokken partijen besproken.
KPMG werkt nu aan een concept eindrapport, dat begin juli zal zijn
afgerond en waarin de agenda’s per sector centraal staan. Deze dertien
concept-agenda’s vormen de basis voor het gesprek dat de komende
periode tussen bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en overheid
zal worden gevoerd met als doel concrete afspraken te maken en
maatschappelijke risico’s structureel te verminderen. De overheid kan
indien gewenst een platform bieden voor deze dialoog en zal waar dat aan
de orde is haar eigen rol als partner in het proces om te komen tot
effectieve afspraken actief oppakken.
SER-advies IMVO-convenanten
Wij hebben de SER gevraagd te adviseren over een effectieve totstandbrenging, vormgeving en tenuitvoerlegging van MVO-afspraken met
bedrijfssectoren met aandacht voor de rol van maatschappelijke organisaties en overheden, zowel in Nederland als in productielanden. Wij
waarderen het dat er nu een breed gedragen advies ligt dat instrumenteel
zal zijn bij de invulling van het vervolg van de SRA. In een gesprek van de
minister van BHOS met de voorzitter van de SER op 20 mei jongstleden is
afgesproken om deze zomer samen te verkennen welke rol de SER kan
vervullen bij het tot stand brengen van effectieve convenanten. In het
najaar zal het kabinet een reactie op het advies aan uw Kamer sturen,
waarin de resultaten van deze verkenning worden opgenomen.
Het kabinet onderschrijft de centrale noties in het advies dat het initiatief
voor afspraken bij het bedrijfsleven moet liggen, dat wederzijds
vertrouwen en een constructieve opstelling uitgangspunt zijn en dat
effectiviteit boven tijd gaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 485, nr. 187

2

Ook andere kernelementen van effectieve IMVO-convenanten die de SER
noemt zullen randvoorwaarden vormen voor inrichting en succes van het
proces om te komen tot werkende afspraken, zoals:
• Maatwerk ten aanzien van inhoud en vorm van de afspraken, de
partijen en de geschillenbeslechting;
• Realiseren van structurele verbeteringen en behalen van tastbare
resultaten;
• Actief zoeken naar mogelijkheden om oplossingen te verbinden met
kansen voor duurzame groei en innovatie. Daarbij moeten partijen
bestaande initiatieven benutten en hiaten benoemen en aanpakken;
• Heldere governance, inclusief een betekenisvolle stakeholder dialoog,
afspraken over monitoring en communicatie en afspraken hoe om te
gaan met eventuele geschillen.
De SER verwacht en ambieert dat in 2016 de eerste tien
IMVO-convenanten gesloten zullen zijn. Uitgangspunt daarbij is dat alle
sectoren in meer of mindere mate via hun ketens te maken hebben met
maatschappelijke risico’s en dat voor iedere sector in dat licht een (extra)
inspanning gerechtvaardigd is. De analyse door KPMG bevestigt die
aanname. Wij delen met de SER de wens te komen tot effectieve
afspraken die op termijn daadwerkelijk verschil zullen maken. Wij hechten
daarbij sterk aan het eigenaarschap van de sectoren en maatschappelijke
organisaties zelf.
Vervolg
Het vervolgtraject van de SRA ziet er als volgt uit:
1. In de zomer vinden gesprekken plaats tussen sectoren, maatschappelijke organisaties en overheid op basis van de dertien conceptagenda’s uit de analyse.
2. In het najaar volgt een Kamerbrief met het verslag van deze dialoog
en het kabinetsstandpunt over het SER-advies «IMVO-convenanten»
in het licht van de resultaten van de SRA. De KPMG analyse komt dan
integraal beschikbaar.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 485, nr. 187

3