Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 100 IX

Jaarverslag en slotwet van het Ministerie van Financiën
en Nationale Schuld 2021

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

1

A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 afzonderlijk
bij wet vastgesteld en ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt
ertoe om voor het jaar 2021 wijzigingen aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën
(IXB) ;
2. de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Financiën,

S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

2

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
(SLOTVERSCHILLEN)
1 Leeswijzer
De beleidsmatige mutaties en technische mutaties groter of gelijk aan de
ondergrenzen in onderstaande staffel worden op het niveau van de
financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
Omvang begrotingsartikel (stand Beleidsmatige mutaties
ontwerp-begroting) in € miljoen (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

< 50

1

2

=> 50 en < 200

2

4

=> 200 < 1000

5

10

=> 1000

10

20

2 Beleidsartikelen (Ministerie van Financiën IXB)
2.1 Artikel 1 Belastingen
Verplichtingen
Er zijn per saldo € 265 mln. minder verplichtingen aangegaan dan begroot
in de tweede suppletoire begroting. Dit hangt voor een deel samen met
de lagere kasuitgaven (€ 98 mln.), welke wordt toegelicht bij de uitgaven.
De mutaties die enkel op verplichtingen zien worden hieronder toegelicht.
• De Belastingdienst heeft naar aanleiding van de accountantscontrole
2021 de aangegane en openstaande verplichtingen op het instrument
«externe inhuur» voor € 96 mln. naar beneden bijgesteld.
• Er zijn € 65 mln. minder verplichtingen aangegaan voor ICT-opdrachten.
Contractonderhandelingen hebben ertoe geleid dat voor circa € 45 mln.
minder is verplicht (vanwege bijvoorbeeld een kortere looptijd). Ook
schuiven een aantal verplichtingen door naar 2022.
• Er zijn € 31 mln. minder verplichtingen aangegaan voor de inhuur van
externen. Een deel van de verplichtingen die voortvloeien uit inhuur­
contracten voor 2022 waren nog niet vastgelegd in 2021, zoals aanvan­
kelijk wel was gedacht.
• De verplichting aan Logius is € 11 mln. lager dan verwacht.
• De verplichting aan het RDW is € 10 mln. hoger uitgevallen.
Uitgaven
Per saldo zijn voor een bedrag van € 98 mln. minder uitgaven gedaan dan
begroot in de tweede suppletoire begroting. Onderstaand worden de
belangrijkste oorzaken toegelicht.
Materiele uitgaven
De materiële uitgaven zijn € 33 mln. lager uitgevallen. Dit heeft met name
te maken met vertraging in projecten bij het Rijksvastgoedbedrijf (RVB).
Daarnaast vielen de kosten van het RVB voor het leveren van onderhoud
lager uit. De apparaatsuitgaven op ICT zijn lager uitgevallen door vertraagde
leveringen van digitale werkplekken en mobiele devices.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

3

Opdrachten
De uitgaven aan ICT en overige opdrachten zijn € 33 mln. lager uitgevallen.
Er zijn lagere kasuitgaven dan verwacht doordat de groei van de benodigde
servercapaciteit minder hard gegaan is dan eerder ingeschat. Uitgaven als
gevolg van wereldwijde chiptekort zijn doorgeschoven in de tijd. De
uitgaven ten behoeve van o.a. de inningsprocessen (porti en papier) en
betalingsverkeer vallen lager uit. Daarnaast zijn de communicatieplannen
en onderzoeken uitgesteld naar 2022.
Rente
De uitgaven aan belasting- en invorderingsrente vallen € 33 mln. lager uit
dan geraamd.
Ontvangsten
Belastingontvangsten
De belastingontvangsten worden toegelicht in de Voorjaarsnota, Miljoe­
nennota, Najaarsnota en het Financieel Jaarverslag van het Rijk. Voor een
toelichting op de mutaties in de afdracht van het Gemeentefonds, Provin­
ciefonds en het BES-fonds (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) wordt verwezen
naar de Slotwetten van de betreffende fondsen. Het Btw-compensatiefonds
maakt deel uit van de begroting IX en dus van deze Slotwet. De aansluiting
met de bedragen in het Jaarverslag IX 2021 (beleidsartikel 1, tabel
budgettaire gevolgen van beleid) is als volgt:
Tabel 1 Aansluiting belastingontvangsten (bedragen x € 1.000)
Aansluiting belastingontvangsten (bedragen ×
€1.000)
Vastgestelde
begroting (incl.
ISB 1 t/m 3, NvW)

Stand 1e
suppletoire
begroting (incl.
ISB 4)

Totaal belastingontvangsten

189.445.960

201.723.376

201.926.755

4.629.982

206.556.737

– /– Afdracht Gemeentefonds

33.215.875

33.799.175

35.290.513

‒ 262.391

35.028.122

– /– Afdracht Provinciefonds

2.483.429

2.472.239

2.552.024

‒ 10.079

2.541.945

47.401

54.938

58.573

‒ 6.865

51.708

3.576.710

3.597.887

3.746.528

‒ 79.735

3.666.793

150.122.545

161.799.137

160.279.117

4.989.053

165.268.171

– /– Afdracht BES-fonds
– /– Belastingontvangsten artikel 6 Btwcompensatiefonds
Belastingontvangsten artikel 1 Belastingen

Stand 2e Mutaties Slotwet
suppletoire
begroting

Realisatie 2021

Niet-belastingontvangsten
Rente
De ontvangen belasting- en invorderingsrente valt € 131 mln. hoger uit. Als
gevolg van het opstarten van het reguliere invorderingsproces werd in de
laatste maanden van 2021 meer belasting- en invorderingsrente ontvangen
op achterstallige vorderingen dan verwacht.
Ontvangsten boetes en schikkingen
De boeteontvangsten zijn € 44 mln. hoger dan eerder geraamd. Als gevolg
van het opstarten van het reguliere invorderingsproces kwamen in de
laatste maanden van 2021 meer boeteontvangsten binnen op achterstallige
vorderingen. Door de toegepaste verdeelsleutel tussen Financiën en de
Sociale Fondsen op de boeteontvangsten, worden deze extra boeteont­
vangsten relatief sterk aan de Financiënbegroting toegerekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

4

Apparaatsontvangsten
De apparaatsontvangsten vallen € 21 mln. hoger uit ten opzichte van de
tweede suppletoire begroting. Dit wordt veroorzaakt door hoger uitvallende
facilitaire en ICT-ondersteunende diensten aan andere overheidsorgani­
saties. Daarnaast zijn er meer ontvangsten vanuit het UWV.
2.2 Artikel 2 Financiële markten
Verplichtingen
Muntcirculatie
De verplichting voor de muntcirculatie is met € 3 mln. lager uitgevallen. In
2021 zijn er minder munten geproduceerd en geslagen dan geraamd t.w.v.
€ 1,5 mln. Daarnaast is er een verplichting afgeboekt van € 1,5 mln.
Garantie BES
In december 2021 is er een bijstelling van € 5,1 mln. geweest van de deposi­
togarantie, die in USD is, als gevolg van een veranderende wisselkoers
USD/EUR.
Verplichtingen en uitgaven
Rechtszaak SRH
Sinds enkele jaren loopt een rechtszaak over het vaststellen van de schade­
loosstelling n.a.v. de onteigening van effecten en vermogensbestanddelen
van SNS Reaal N.V. en SNS Bank N.V. door de Staat. Op 11 februari 2021
heeft de Ondernemingskamer van het Gerechtshof te Amsterdam uitspraak
gedaan. De staat is op 11 mei 2021 in cassatie gegaan. De eventuele
uitbetaling van de schadeloosstelling wordt hiermee uitgesteld. De uitvoe­
ringskosten vallen daarmee in 2021 lager uit dan begroot (€ 1,3 mln.). Ook
de vergoeding voor proceskosten valt lager uit (€ 1,2 mln.).
Overig
De overige betalingsverplichtingen in 2021 waren € 2,8 mln. lager dan
oorspronkelijk begroot. Dit komt onder andere doordat advies- en onder­
zoekskosten lager uitvielen dan verwacht.
Ontvangsten
Bekostiging
De ontvangsten uit het muntwezen zijn met € 13,3 mln. toegenomen. In 2021
zijn er via DNB meer munten in omloop gebracht dan dat er uit omloop zijn
teruggekomen.
Overige ontvangsten
De overige ontvangsten zijn € 5,3 mln. hoger uitgevallen. Dit zijn boeteont­
vangsten van AFM en DNB. Indien de totale boeteontvangsten van AFM en
DNB hoger zijn dan de drempel van € 2,5 mln., worden deze ontvangsten
overgedragen aan de Staat (op artikel 2).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

5

2.3 Artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek- private sector
Verplichtingen en uitgaven
Opdrachten
Dit budget is bestemd voor de inhuur van adviseurs omtrent het beheer van
de staatsdeelnemingen. Deze advieskosten worden ieder jaar geraamd op
basis van de verwachte inhuur. In 2021 zijn er minder kosten gemaakt (€ 3,4
mln.) dan eerder werd verondersteld. Zo zijn er facturen over werkzaam­
heden in 2021 die in 2022 zullen worden betaald.
Vermogensverschaffing/-onttrekking
In oktober 2021 is Invest International opgericht. Verspreid over enkele jaren
ontvangt Invest International een kapitaalinjectie waarvan € 130 mln. in 2021
beschikbaar was gesteld. Echter, Invest International bleek in 2021 bovenop
de initiële aandelenstorting en de kapitaalstortingen van € 69 mln. nog geen
aanvullende kapitaalbehoefte te hebben. De resterende middelen worden
overgeheveld naar volgende jaren.
Ook voor Invest-NL was een kapitaalinjectie in 2021 geraamd. Het bleek dat
Invest-NL bovenop de kapitaalstorting van € 125 mln. geen aanvullende
kapitaalbehoefte had in 2021. De resterende middelen worden overge­
heveld naar volgende jaren.
Lening SRH
Dit betreft de jaarlijkse verrekening van de rente aan de verplichting voor
de lening SRH ( ‒ € 11,4 mln.). Conform afspraak wordt de nog door SRH
aan de Staat verschuldigde rente verrekend met de lening.
Lening KLM
In 20201 heeft de Nederlandse Staat een pakket aan steunmaatregelen aan
de KLM aangeboden. Als onderdeel van het steunpakket is er een directe
lening aan KLM verstrekt met een omvang van maximaal van € 1 mld. In
2021 heeft KLM niet getrokken op de lening. Het nog beschikbare bedrag
(€ 722,9 mln.) wordt overgeheveld naar 2022.
Ontvangsten
Vermogensverschaffing/-onttrekking
Er wordt € 41 mln. aan terug te ontvangen dividendbelasting verwacht. Deze
teruggave is ingediend, maar wordt pas in 2022 verwerkt. Verder zijn de
ontvangsten van NL Financial Investments (NLFI) lager dan begroot (€ 1,4
mln.) als gevolg van lagere advieskosten voor financiële deelnemingen.
2.4 Artikel 4 Internationale financiële betrekkingen
Verplichtingen
Betalingsverplichtingen
In 2021 is de betalingsverplichting van de rentecompensatie Europees
Stabiliteitsmechanisme (ESM) voor de komende jaren geboekt (€ 55 mln.).
Deze betalingsverplichting zal in 2022-2026 tot uiting komen.

1

Kamerstukken II, 2019-2020, 29 232 nr. 41 en Kamerstukken II, 2019-2020, 35 505 nr. 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

6

Garantieverplichtingen
De uitstaande garantieverplichtingen op de Financiënbegroting zijn
bijgesteld aan de hand van de wisselkoers per 31 december 2021. De
garantie DNB inzake IMF valt daardoor € 2,1 mld. hoger uit, omdat de koers
van de euro ten opzichte van de SDR (Special Drawing Rights, munteenheid
IMF) is gedaald. Ook is de koers van de euro ten opzichte van de dollar
gedaald, waardoor de garanties aan de Wereldbankonderdelen IBRD en
MIGA met € 60 mln. en de garantie aan AIIB met € 49,5 mln. zijn verhoogd.
De garantie aan NGEU is met € 218 mln. afgenomen, doordat de Europese
Commissie geld op de markt heeft geleend tegen een lagere rente dan
voorheen verwacht.
2.5 Artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en
investeringsverzekeringen
Verplichtingen
Betalingsverplichting
De uitvoeringskosten van de herverzekering leverancierskredieten zijn € 9,7
mln. lager dan geraamd bij de tweede suppletoire begroting. Dit komt met
name doordat enkele facturen van 2021 in 2022 betaald zullen worden.
Garantieverplichtingen ekv
De aangegane verplichtingen voor de schade-uitkering ekv zijn met € 723
mln. gedaald ten opzichte van de tweede suppletoire begroting. De faciliteit
kent een plafond van € 10 mld. voor nieuw aan te gane verplichtingen per
jaar. Bij de tweede suppletoire begroting is deze met € 2 mld. naar beneden
bijgesteld, omdat duidelijk werd dat niet de volledige faciliteit benut zou
worden in 2021. Uiteindelijk is er in 2021 voor € 7,3 mld. aan nieuwe verplich­
tingen aangegaan.
Uitgaven
Opdrachten
Zie toelichting bij 'betalingsverplichting'.
Garanties
De begroting hield rekening met een kwijtschelding van € 75 mln. aan
Sudan. Door de onrustige politieke situatie in Sudan heeft dit zich niet in
2021 gematerialiseerd. Dit zal naar verwachting in 2022 gebeuren.
Daarnaast zijn er minder schades uitgekeerd (€ 25 mln.) dan begroot. Bij
de ekv zijn schades moeilijk te ramen door het grillige karakter van de ekvportefeuille. Het al dan niet materialiseren van één schadezaak kan een grote
impact hebben op de realisatie ten opzichte van het begrote bedrag.
Schade-uitkering herverzekering leverancierskredieten
De schade-uitkering herverzekering leverancierskredieten is met € 9,7 mln.
naar beneden bijgesteld. De ramingen rondom schade-uitkeringen zijn
omgeven door onzekerheden rondom faillissementen en schadeclaims. Tot
op heden zijn de schade-uitkeringen kleiner gebleken dan de prognoses. Dit
komt door het lage aantal faillissementen.
Storting/-onttrekking begrotingsreserve
De storting aan de begrotingsreserve is per saldo € 36,2 mln. hoger. Dit
betreft de premies die hoger zijn uitgevallen dan bij de tweede suppletoire
begroting geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

7

Ontvangsten
Premies ekv
Aan het eind van 2021 is nog een grote premiesom ontvangen. De premie­
ontvangsten zijn daardoor € 36,2 mln. hoger uitgevallen dan bij de tweede
suppletoire begroting geraamd.
Premies herverzekering leverancierskredieten
De premies zijn geraamd op basis van de premie-inkomsten van de verze­
keraars in 2020. De premies van de herverzekering leverancierskredieten
zijn € 8,9 mln. lager uitgevallen dan bij de tweede suppletoire begroting
geraamd. Dit komt met name doordat er premierestituties hebben plaats­
gevonden aan verzekerden door het lager dan verwacht aantal schade­
claims.
Schaderestituties herverzekering leverancierskredieten
De schaderestituties voor herverzekering leverancierskredieten zijn € 5,9
mln. lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door een lager dan verwacht
aantal schade-uitkeringen.
Storing/-onttrekking begrotingsreserve
De storting of onttrekking aan de begrotingsreserve is opgebouwd uit
definitieve schades, overige kosten en de kostenvergoeding aan Atradius.
Doordat de definitieve schades lager zijn uitgevallen dan bij tweede
suppletoire begroting geraamd, valt de geraamde onttrekking uit de reserve
ook lager uit (€ 74,6 mln.).
2.6 Artikel 6 Btw-compensatiefonds
Verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
Bijdrage aan medeoverheden
De aan gemeenten en provincies uitbetaalde declaraties zijn lager
uitgevallen dan geraamd bij de tweede suppletoire begroting (- € 32,4 mln.
voor gemeenten en ‒ € 47,4 mln. voor provincies). De bijstellingen zijn
relatief beperkt gezien de omvang van het btw-compensatiefonds (ca. € 3,7
mld.). Bij het Btw-compensatiefonds staan tegenover de (lagere) uitgaven
gelijke (lagere) ontvangsten.
2.7 Artikel 9 Douane
Verplichtingen
Overige opdrachten
De verplichtingen voor overige opdrachten zijn voor € 6,3 mln.
lager uitgevallen dan geraamd bij de tweede suppletoire begroting. Dit
komt grotendeels door (€ 3,5 mln.) doorge­
voerde mutaties die nog voortkomen
uit de jaarverantwoording van 2020 op voorschrift van de ADR. Daarnaast
zijn de verplichtingen voor € 2,3 mln. lager uitgevallen omdat de uitgaven
laboratoriumapparatuur niet zijn gerealiseerd en de geraamde
uitgaven ten behoeve van enkele programma's grotendeels zijn doorge­
schoven naar 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

8

2.8 Artikel 13 Toeslagen
Verplichtingen
De verplichtingen zijn € 355 mln. lager uitgevallen dan begroot. Dit komt
o.a. door:
– Voor kinderen en ex-partners van gedupeerde ouders in de kinderop­
vangtoeslag, alsmede gedupeerden van Opzet/Grove Schuld (OG/S) bij
andere toeslagenregelingen, zijn in 2021 compensatieregelingen
voorbereid. Omdat wetgeving voor deze regelingen in 2021 nog niet is
afgerond, schuiven de verplichtingen naar 2022 door. Dit betreft € 630
mln. voor de kindregeling, € 98 mln. voor de ex-partnerregeling en € 23,3
mln. voor de compensatieregeling OG/S van andere toeslagen.
– Voor de kwijtschelding van private schulden, de uitvoering van deze
regeling bij Sociale Banken Nederland (SBN), en de specifieke uitkering
voor Brede hulp bij gemeenten zijn er hogere verplichting aangegaan.
Voor deze regelingen was deels verplichtingenbudget beschikbaar in
2022-2023. Dit betreft € 194 mln. additioneel voor kwijtschelding van
private schulden, € 81 mln. voor de uitvoering bij SBN en € 58 mln. voor
de specifieke uitkering.
– Daarnaast is er € 20 mln. meer aan verplichtingen gerealiseerd op
compensatie voor gedupeerden door een versnelling van UHT.
– Als laatste is er een verhoging van de verplichtingen voor externe inhuur
met € 54 mln. als gevolg van het aangaan en verlengen van inhuurcon­
tracten. Dit treedt voor een groot deel op bij de Uitvoeringsorganisatie
Herstel Toeslagen (UHT).
Uitgaven
Eigen personeel
De uitgaven voor eigen personeel vallen € 8,8 mln. lager uit dan begroot.
Dit komt doordat de gemiddelde loonkosten lager uitvallen en door
incidentele onderbezetting.
Inhuur externen
De uitgaven voor externe inhuur vallen € 18,6 mln. lager uit dan begroot.
Dit komt door onderbesteding bij de ketenpartners van de Belastingdienst
en lagere kosten voor uitzendkrachten bij Toeslagenregulier.
(Schade) vergoedingen
Het instrument (schade) vergoedingen valt € 135 mln. lager uit dan begroot.
Dit heeft twee oorzaken. Als eerste zijn er gedupeerde ouders die ofwel nog
niet bereikt zijn of hebben aangegeven hebben de € 30.000 nog niet te willen
ontvangen. Ten tweede is het loket van Sociale Banken Nederland (SBN)
later geopend dan initieel verwacht, waardoor in 2021 minder kosten zijn
gemaakt voor de oplossing van private schulden. De gereserveerde
middelen hiervoor worden doorgeschoven naar 2022 middels een
kasschuif.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

9

3 Niet-Beleidsartikelen
3.1 Artikel 8 Apparaat kerndepartement
Verplichtingen
Eigen personeel
De realisatie op eigen personeel is € 8,3 mln. lager uitgevallen dan geraamd
in de tweede suppletoire begroting. Dit wordt veroorzaakt door een
combinatie van onderbezetting, tijdelijke leegstaande vacatures door uit- en
doorstroom van medewerkers en moeilijk opvulbare functies.
Inhuur externen
De realisatie op inhuur externen is € 10,7 mln. hoger uitgevallen dan
geraamd in de tweede suppletoire begroting. Er is extra ingehuurd om de
onderbezetting op eigen personeel te compenseren.
Materiele uitgaven
Bijdrage aan SSO's
De realisatie op bijdrage aan SSO's is € 5,1 mln. hoger uitgevallen dan
geraamd in de tweede suppletoire begroting vanwege opgelopen prijsstij­
gingen bij SSO's.
Overig materieel
De realisatie op overig materieel is € 1,9 mln. lager uitgevallen dan geraamd
in de tweede suppletoire begroting. Dit wordt onder andere veroorzaakt
door werkzaamheden die zijn doorgeschoven naar 2022. Ook is in de
Veegbrief 20212 een stijging van circa € 11,9 mln. aangekondigd als gevolg
van het pas in 2022 tekenen van nieuwe contracten voor Categoriemana­
gement.
Uitgaven
Eigen personeel
De realisatie op eigen personeel is € 10,6 mln. lager uitgevallen dan
geraamd in de tweede suppletoire begroting. Dit wordt veroorzaakt door
een combinatie van onderbezetting, tijdelijke leegstaande vacatures door
uit- en doorstroom van medewerkers en moeilijk opvulbare functies.
Inhuur externen
De realisatie op inhuur externen is € 6,1 mln. hoger uitgevallen dan geraamd
in de tweede suppletoire begroting. Er is extra ingehuurd om de onderbe­
zetting op eigen personeel te compenseren.
Ontvangsten
Apparaatsontvangsten
De apparaatsontvangsten zijn € 8,8 mln. hoger uitgevallen dan geraamd in
de tweede suppletoire begroting. Bij Domeinen Roerende Zaken vallen de
ontvangsten hoger uit vanwege de incidentele verkoop van een partij
munten. Ook vallen de ontvangsten hoger uit vanwege hogere verjaarde
opbrengsten uit de consignatiekas, doorgeschoven opbrengsten van het
Rijksvastgoedbedrijf uit 2020 en door de uitleen van eigen personeel.
2

Kamerstukken II 2021-22, 35 925, nr. 14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

10

4 Beleidsartikelen (Ministerie van Financiën IXA)
4.1 Artikel 11 Financiering staatsschuld
Verplichtingen en uitgaven
Rente vaste schuld
De rentelasten op de vaste schuld zijn € 32,1 mln. hoger uitgevallen, met
name als gevolg van een iets lagere omvang van de kapitaalmarktfinan­
ciering ten opzichte van de tweede suppletoire begroting. Door de negatieve
rente leidt een lagere schulduitgifte per saldo tot hogere rentelasten.
Mutatie vlottende schuld
Ingegeven door de verlenging van de corona steunmaatregelen is in 2021
gedurende het jaar een veel grotere financieringsbehoefte geraamd dan
nodig was. Hierdoor is de uitgifte van vaste schuld verhoogd. Doordat het
kastekort ultimo 2021 lager is uitgevallen dan werd geraamd, is een deel
van de vlottende schuld (€ 22,0 mld.) afgelost.
Ontvangsten
Voortijdige beëindiging derivaten
Het Agentschap heeft in 2021 € 1,5 mld. aan resultaat geboekt op de
voortijdige beëindiging van rentederivaten, hetgeen € 1,1 mld. hoger is ten
opzichte van de tweede suppletoire begroting. Het voortijdig beëindigen
van derivaten wordt gedaan om het renterisico op de schuldportefeuille bij
te sturen. Bij de voortijdige beëindiging van renteswaps wordt de netto
contante waarde van de toekomstige rentestromen in één keer ontvangen
in het jaar waarin de voortijdige beëindiging van het derivaat plaatsvindt.
De EMU-schuld wordt hierdoor met hetzelfde bedrag verlaagd.
Rente vlottende schuld
De rentebaten op de vlottende schuld vallen € 63,6 mln. lager uit als gevolg
van een lagere omvang van kortlopende schuld dan bij de tweede
suppletoire begroting rekening was gehouden.
Rente derivaten
De rentebaten op derivaten zijn € 35,0 mln. lager uitgevallen dan geraamd
als gevolg van de gerealiseerde rentepercentages op de variabele delen van
de renteswaps en als gevolg van de voortijdige beëindiging van rentederi­
vaten.
Uitgifte vaste schuld
Het kastekort ultimo 2021 is lager uitgevallen dan bij de tweede suppletoire
begroting was geraamd. Hierdoor was € 1,9 mld. minder schulduitgifte op
de kapitaalmarkt nodig dan voorzien.
4.2 Artikel 12 Kasbeheer
Verplichtingen en uitgaven
Leningen
Het bedrag aan verstrekte leningen is in totaal € 323,2 mln. lager dan bij
de tweede suppletoire begroting werd geraamd. Dit betreft voor € 181,0
mln. leningen aan agentschappen en voor € 142,2 mln. leningen aan
RWT's.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

11

Ontvangsten
Mutaties in rekening-courant en deposito's
Per saldo is er door de sociale fondsen, RWT’s, agentschappen en decentrale
overheden gezamenlijk meer geld op de rekening-courant aangehouden
dan bij de tweede suppletoire begroting werd geraamd. De toename van
het saldo van de rekening-courant van de sociale fondsen is € 1.299,0 mln.
hoger uitgevallen. Het saldo van de rekening-courant van de RWT’s en
agentschappen is met € 917,7 mln. toegenomen en het saldo van de
rekening-courant van decentrale overheden is met € 32,9 mln. toegenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 100 IX, nr. 4

12