Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 360 D

Jaarverslag en slotwet van het Fonds
economische structuurversterking 2009

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1 (uitgaven en ontvangsten)
De begrotingsstaat die onderdeel uitmaakt van de Rijksbegroting, wordt
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 bij de
wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel
strekt ertoe om voor het jaar 2009 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van het Fonds economische structuurversterking.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenaamde
begrotingstoelichting).
De Minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven
De Minister van Financiën,
J. C. de Jager

KST141780
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 D, nr. 4

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
UITGAVEN
01 Bijdragen van het fonds aan andere begrotingen
Artikel 11 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van
verkeer & vervoer
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2009
Mutatie 1e suppl. begroting 2009
Mutatie 2e suppl. begroting 2009
Mutatie slotwet 2009
Specificatie mutatie slotwet
1. Bijdrage systeemkosten tolheffing, IF
2. Slimme benuttingsmaatregelen spoor, IF
3. Overig, IF
Stand slotwet 2009 (= realisatie 2009)

1 133 893
– 340 060
– 803
– 45 949
– 36 733
– 10 000
784
747 081

Slotwetmutatie:
1. De mutatie betreft een kasschuif van middelen naar latere jaren voor
het project Bijdrage systeemkosten tolheffing van het Infrastructuurfonds welke uit de actuele projectraming volgt.
2. Het project Slimme benuttingsmaatregelen spoor van het Infrastructuurfonds wordt in samenhang met andere projecten/werkzaamheden
uitgevoerd. Door de noodzakelijke afstemming met deze werkzaamheden, zijn de middelen niet in 2009 tot besteding gekomen.
3. Dit betreft mutaties voor een aantal projecten van het Infrastructuurfonds voor een bedrag kleiner dan € 5 mln. De mutaties hebben
betrekking op de projecten Programma filevermindering, Praktijkproef
verbetering doorstroming A10 en Aanpak van knooppunten.
Artikel 12 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van
milieu en duurzaamheid
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2009
Mutatie 1e suppl. begroting 2009
Mutatie 2e suppl. begroting 2009
Mutatie slotwet 2009
Specificatie mutatie slotwet
1. Luchtkwaliteit VROM (totaal))
2. UKR CO2 afvangtechnologie, EZ
3. ADEM, EZ
4. Internationale campus Eindhoven, EZ
5. UKR, EZ
6. Innovatie energiebesparing en duurzame WGO, WWI
7. Verhoging budget 4e tender UKR, EZ
8. Kas als energiebron, EZ
9. Overig, divers
Stand slotwet 2009 (= realisatie 2009)

274 850
124 733
13 910
– 125 087
– 49 560
– 10 000
– 9 500
– 7 000
– 6 436
– 6 000
– 5 915
– 5 000
– 25 676
288 406

Slotwetmutatie:
1. Voor de Luchtkwaliteit projecten van het Ministerie van VROM is
minder subsidie verstrekt dan eerder voorzien doordat minder subsidie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 D, nr. 4

2

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

is aangevraagd als gevolg van de economische teruggang en de subsidieaanvragen uitvoerig zijn getoetst.
De voortgang van de gesubsidieerde projecten in het kader van het
project UKR CO2 afvangtechnologie van het Ministerie van EZ maakt
dat het vragen van een (voorschot)betaling nog niet aan de orde is. Het
beschikbare bedrag schuift door naar 2010.
Het project ADEM van het Ministerie van EZ is enkele maanden later
gestart dan eerder aangenomen hetgeen er toe heeft geleid dat er in
2009 geen declaraties zijn ingediend. De eerste declaratie wordt begin
2010 verwacht.
De middelen voor het project Internationale campus Eindhoven van
het Ministerie van EZ zijn overgeboekt van artikel 12 Milieu en duurzaamheid naar artikel 14 Ruimtelijke ordening.
Het tempo van declareren van de subsidieontvangers van het project
UKR van het Ministerie van EZ ligt lager dan eerder geraamd. De
beschikbare bedragen schuiven door naar 2010.
In 2009 zijn geen uitgaven gedeclareerd voor het project Innovatieve
energiebesparing en duurzame WGO van het Ministerie van VROM/
WWI.
Het tempo van declareren van de subsidieontvangers van de 4e tender
van het project UKR van het Ministerie van EZ ligt lager dan eerder
geraamd. De beschikbare bedragen schuiven door naar 2010.
In 2009 zijn geen subsidieaanvragen ingediend voor het project Kas als
energiebron (subsidieregeling «aardwarmte 2009–2010») van het
Ministerie van EZ. Deze regeling loopt door in 2010 en de bedragen
blijven beschikbaar.
Dit betreft mutaties voor een groot aantal projecten van verschillende
departementen voor een bedrag kleiner dan € 5 mln. De grootste
mutaties hebben betrekking op de projecten Energietender in technopartners Seed faciliteit (€ –3,6 mln.) en Energiebesparingstender UKR
(€ –3,4 mln.) van het Ministerie van EZ, de projecten Gebouwde omgeving (€ –2,9 mln.) en Europese aanbestedingsregeling CO2 opslag
(€ –2,5 mln.) van het Ministerie van VROM/WWI en het project Westerschelde (€ –2,8 mln.) van het Ministerie van LNV.

Artikel 13 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van
kennis en innovatie
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in € 1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2009
Mutatie 1e suppl. begroting 2009
Mutatie 2e suppl. begroting 2009
Mutatie slotwet 2009
Specificatie mutatie slotwet
1. Kennis Bsik, OCW
2. Centre for Translational Molecular Medicine, EZ
3. Topinstituut Farma, VWS
4. Kennis Bsik, EZ
5. Fonds versterking beroepsonderwijs – bedrijfsleven, EZ
6. Onderwijs en ondernemerschap, EZ
7. Kennis, ICT en onderwijs, OCW
8. Overig, divers

526 638
90 276
– 26 126
– 65 642

Stand slotwet 2009 (= realisatie 2009)

525 146

– 30 597
15 518
– 8 329
7 049
– 5 815
– 5 446
– 5 423
– 32 599

Slotwetmutatie:
1. Doordat een aantal consortia (verantwoordelijk voor de uitvoering van
Bsik-projecten van het Ministerie van OCW) niet tijdig een voorschot
hebben aangevraagd, is in 2009 voor Bsik-projecten van het Ministerie
van OCW minder uitgegeven dan voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 D, nr. 4

3

2. Voor het project Centre for Translational Molecular Medicine van het
Ministerie van EZ zijn meer uitgaven gedaan door de toekenning van
de 2e tranche aan middelen uit het Fes voor dit project. Daarnaast
vonden de uitgaven voor de 1e tranche eerder plaats dan werd
geraamd.
3. Voor het project Topinstituut Farma van het Ministerie van VWS zijn
minder uitgaven gedaan dan gepland, doordat in 2009 verrekening
heeft plaatsgevonden met te hoge voorschotbetalingen uit voorgaande
jaren.
4. Door aanpassing van het voorschotregime zijn meer uitgaven gedaan
dan eerder gepland. Daarnaast is voor het deelproject NanoNed in
2009 een nabetaling gedaan op een declaratieverzoek uit 2008 dat in
eerste instantie onvoldoende was onderbouwd.
5. Doordat de voorschotverzoeken van de consortia achterblijven bij de
verwachtingen, zijn in 2009 minder middelen tot besteding gekomen
dan eerder voorzien. Deze middelen schuiven door naar latere jaren.
6. Door vertraging in de uitvoering van de gesubsidieerde projecten uit
het Fes-project Onderwijs en ondernemerschap van het Ministerie van
EZ, is in 2009 minder uitgegeven dan eerder gepland. De vertraging
wordt veroorzaakt doordat meerdere partijen van gesubsidieerde
projecten met elkaar moeten samenwerken en de onderlinge afstemming in de opstartfase van projecten tijd vergt.
7. Voor het project Kennis (ICT en onderwijs) van het Ministerie van OCW
is minder uitgegeven doordat resterende middelen van succesvol
afgeronde projecten zijn teruggevorderd. Deze terugvordering is in
mindering gebracht op de declaratie bij het Fes.
8. Dit betreft mutaties voor een groot aantal projecten van verschillende
departementen voor een bedrag kleiner dan € 5 mln. De grootste
mutaties hebben betrekking op de projecten Sleutelgebieden
(€ –4,3 mln.), Innovatievouchers (€ –3,8 mln.) en TTI Watertechnologie
(€ – 2,8 mln.) van het Ministerie van EZ, de Bsik-projecten van het
Ministerie van VenW (€ –4,1 mln.) en het project TTI Groene Genetica
van het Ministerie van LNV (€ –3,2 mln.).
Artikel 14 Bijdragen aan andere begrotingen in het kader van
ruimtelijke ordening
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2009
Mutatie 1e suppl. begroting 2009
Mutatie 2e suppl. begroting 2009
Mutatie slotwet 2009
Specificatie mutatie slotwet
1. BIRK en saneringsregeling, VROM
2. Mooi Nederland, VROM
3. Sleutelprojecten, VROM
4. Nijmegen Waalfront, VROM
5. Internationale campus Eindhoven, EZ
6. Noordelijke IJ-oevers, VROM
7. Overig, divers
Stand slotwet 2009 (= realisatie 2009)

121 356
169 802
– 131 712
4 055
14 844
– 8 145
– 7 613
– 7 500
7 000
6 162
– 693
163 501

Slotwetmutatie:
1. Deze mutatie wordt veroorzaakt door voorschotbetalingen op de
volgende BIRK projecten van het Ministerie van VROM: Groningen
Europapark (€ 5,6 mln), Leeuwarden Nieuw Zaailand (€ 4,7 mln), Vlietproject Hoesche Waard (€ 0,3 mln), Volgermeerpolder (€ 0,3 mln) en
Bergen op Zoom Bergse Haven (€ 3,9 mln).
2. Bij de uitvoering van de eerste tender van het innovatieprogramma in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 D, nr. 4

4

3.
4.

5.

6.

7.

het kader van het project Mooi Nederland van het Ministerie van
VROM is een lager bedrag aan voorschotten aan de subsidie ontvangers betaald.
De betaling voor het nieuwe sleutelproject (NSP) Utrecht van het
Ministerie van VROM was € 7,6 mln lager dan geraamd.
Voor het project Nijmegen Waalfront van het Ministerie van VROM is
€ 7,5 mln. minder gerealiseerd. De middelen schuiven door naar latere
jaren.
De middelen voor het project Internationale campus Eindhoven van
het Ministerie van EZ zijn overgeboekt van artikel 12 Milieu en duurzaamheid naar artikel 14 Ruimtelijke ordening.
Het project Noordelijke IJ-oevers van het Ministerie van VROM is voor
een deel versneld betaald. Deze betaling was mogelijk omdat de daadwerkelijke projectuitgaven in 2009 hoger zijn geweest dan voor 2009
was geraamd.
Dit betreft mutaties voor een groot aantal projecten van verschillende
departementen voor een bedrag kleiner dan € 5 mln. De grootste
mutaties hebben betrekking op de projecten Greenports (€ –4,0 mln.)
en Klavertje 4 (€ 4,0 mln.) van het Ministerie van LNV.

Artikel 15 Projecten in voorbereiding
Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)
Uitgaven
Stand vastgestelde begroting 2009
Mutatie 1e suppl. begroting 2009
Mutatie 2e suppl. begroting 2009
Mutatie slotwet 2009

421 132
67 353
– 279 424
– 209 061

Stand slotwet 2009 (= realisatie 2009)

–

Slotwetmutatie:
Op dit artikel worden bijdragen geraamd voor projecten waarvoor door de
Fes-beheerders aan de betrokken departementen nog geen daadwerkelijke toezegging heeft plaatsgevonden omdat deze projecten nog in de
voorbereidende fase zijn. Daarnaast worden op dit artikel alle middelen
geraamd die wel zijn toegezegd, maar nog niet zijn overgeheveld naar de
desbetreffende departementale begrotingen.
Voorzover de uitgaven niet zijn gerealiseerd, worden deze middelen aan
het eind van elk jaar doorgeschoven naar latere jaren. De slotwetmutatie
betreft voornamelijk de reserveringen voor Integrale gebiedsopgaven
(€ –128,9 mln., diverse departementen) en de Coalitieakkoord enveloppe
Regionaal economisch beleid (€ –24,0 mln., diverse departementen).
ONTVANGSTEN
Artikel 21 Ontvangsten uit aardgasbaten
Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand vastgestelde begroting (in €1000)
Ontvangsten
Stand vastgestelde begroting 2009
Mutatie 1e suppl. begroting 2009
Mutatie 2e suppl. begroting 2009
Mutatie slotwet 2009

2 477 869
112 104
– 424 155
– 441 684

Stand slotwet 2009 (= realisatie 2009)

1 724 134

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 D, nr. 4

5

Slotwetmutatie:
Voor het jaar 2009 en later is sprake van een vaste Fes-voeding uit
gasbaten. De mutatie betreft de aanpassing van de raming die daaruit
voortvloeit en die nodig is om de in 2009 voorziene Fes-uitgaven te
dekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 D, nr. 4

6