2009D47684

Lijst van vragen – totaal
1
Hoe betrouwbaar acht u, gelet op de marktontwikkeling van de laatste 10
jaar, de wereldwijde verkoop van het aantal JSF toestellen van tussen de
5000 en 6000 waaraan door de heer Burbage (en het Joint Program Office)
in de uitzending wordt vastgehouden? In hoeverre zijn er scenario’s
doorgerekend voor de gevolgen van het niet haalbaar zijn van deze
planningsaantallen? Kan het scenario voor een totaal productieaantal van
3000 stuks worden doorgerekend? Wat zijn de consequenties daarvan
voor de prijs, levensduurkosten per toestel, kosten per vlieguur, etc voor
Nederland?
2
Bent u bekend met de op 23 december 2008 verschenen studie US Air
Force Air Combat Command issued met de titel «OA-X Enabling
Concept», waarin gepleit wordt voor low-tech, goedkopere bemande
tweepersoons toestellen, uitgerust met moderne sensoren en wapens,
meer geschikt voor de counter-insurgency oorlogsvoering in Afghanistan
en voor typische intelligence-surveillance-reconaissance missies tijdens
vredesmissies? Bent u bekend dat de Verenigde Staten inmiddels een
Request for Information heeft doen uitgaan voor dergelijke toestellen?
Wordt deze informatie ook betrokken bij de nu lopende Verkenningen en
overweegt Nederland iets soortgelijks in de toekomst?
3
Vanaf welke versie van de F-35 zal de ROVER (Remote Operated Video
Enhanced Receiver) capaciteit, nodig voor optimale communicatie tussen
grondtroepen en F-35 toestellen, operationeel zijn? In hoeverre, voor
welke aantallen en voor hoelang zal hierdoor in dit opzicht de operationele mogelijkheden van de F-35 ten opzichte van de F-16 achteruit
gaan?
4
Welke concrete lange termijn plannen zijn er voor Unmanned (Combat)
Aerial Vehicles (UCAV’s)? Welke studies zijn hiernaar verricht? Aan welke
typen UCAV’s wordt concreet gedacht? Welke budgetruimte wordt
hiervoor gereserveerd? Hoe is de budget verhouding ten opzichte van de
vervanger van de F16? Wat is de rol van de Nederlandse industrie bij de
ontwikkeling en productie van UCAV’s? Wat zijn hierbij de Europese
samenwerkingsverbanden waar de Nederlandse luchtvaartcluster van
profiteert?
5
Wat is de stand van zaken inzake de toezegging om de vaste prijs van de
JSF in eerste kwartaal 2009 te verschaffen? Wat is de stand van zaken met
betrekking tot de mogelijkheden van een consortium buy? Wanneer was
(o.a. in de Executive Steering Board (JESB)) reeds bekend dat een
consortium buy geen reële optie meer was? Wat zal hiervan het financiële
risico zijn, waarvoor door de Algemene Rekenkamer reeds gewaarschuwd
is? Welke precieze gevolgen zal dat met zich mee moeten brengen?
6
Kunt u bevestigen dat rond 2000/2001 de exploitatiekosten van 85 JSF
toestellen exclusief brandstof werden geraamd op circa 2,6 miljard euro?
Hoe verklaart u gespecificeerd de verdubbeling tussen 2001 en 2005 van
2,6 miljard euro naar 5,2 miljard euro? Had de Kamer hierover niet eerder
geïnformeerd moeten worden? Houdt u staande dat de JSF per vlieguur
in gebruik en exploitatie goedkoper zal zijn dan de F16?

NDS16167
0910tknds2009D47684

1

7
Hoe verhoudt zich deze brief tot stukken uit 2005, die volgens de
uitzending melding maakten dat te weinig fondsen beschikbaar zijn om
Vervangingsscenario 3c (52 toestellen) te kunnen accommoderen? Waar
zijn deze fondsen na 2005 vandaan gekomen om dit dan toch wel te
kunnen?
8
Bent u bereid alsnog de concept D-brief uit 2005/2006 (vertrouwelijk) ter
inzage te geven aan de Kamer? Bent u bereid alsnog de getallenstudie uit
2005 waaruit de KRO voor de uitzending van Reporter heeft geput,
(vertrouwelijk) ter inzage te geven aan de Kamer?
9
Is, toen in 2005 duidelijk werd dat het toenmalige budget voor vervanging
van de F-16 niet toereikend was voor het planningsaantal van 85
JSF-toestellen, dit bewust stil gehouden voor de Tweede Kamer, het
bedrijfsleven en de media? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom is het dan niet
gedeeld?
10
Kan na de levering van de eerste batch JSF-toestellen het aantal
JSF-toestellen voor de bestelling van de tweede batch nog worden
aangepast? Kan de bestelling van de tweede batch nog worden geannuleerd?
11
Bent u bekend met het laatste CSBA rapport sept.09 van Dr. Ehrhardt, die
nu adviseur is van CiC USAF Schwartz, waarin hij de VS-behoefte schetst
van 850 JSF-toestellen? Wat is hierop uw reactie?
12
Wat is het huidige budget voor het project Vervanging F-16 op basis van
het prijspeil 2009? Komt het huidige budget voor vervanging van de F-16
nog overeen met het planningsaantal van 85 JSF-toestellen? Welke
gegevens gebruikt u om dit te staven?
13
Gaat Defensie nog steeds uit van een eerste batch bestelling van 50 a 60
JSF-toestellen? Hoeveel JSF toestellen verwacht Defensie vervolgens in
de tweede batch te bestellen?
14
Kan exact aangegeven waar, wanneer en hoe de Kamer geïnformeerd is
dat de batch-benadering een mogelijkheid zou zijn juist vanwege
budgettaire beperkingen en, of verwachte oplopende kosten?
15
Waar ten tijde van de B/C brief nadrukkelijk werd uitgegaan van een
projectbedrag dat voldoende was voor 85 toestellen, hoe kon het dan
nodig zijn dat in 2005 herberekening plaats moest vinden en gesteld werd
dat dit niet toereikend was, waarbij de uitkomst 52 toestellen was? Wat is
er veranderd tussen 2002 en 2005? Waarom is dit toen niet aan de Kamer
gemeld?
16
Is het huidige projectbudget met aanpassing naar prijspeil 2009
voldoende voor de aanschaf van 85 gevechtstoestellen als vervanger van
de F-16? Zo nee, welke problemen verwacht u de komende tijd? Is het
aantal van 85 aan te schaffen toestellen een reëel en haalbaar aantal?

2

17
Verwacht u verdere vertraging in de SDD-fase? Zo ja, wat betekent dit
voor Nederland? Is er ook een verdere stijging van de kosten in het
ontwikkelingsbudget voorzien?
18
Waarom is de Kamer in 2005 niet geïnformeerd over de ambtelijke studie
en het eventueel lagere aanschafvolume van de vervanger van de F-16?
19
Wordt de batch-benadering gehandhaafd? Zo ja, in hoeveel batches en
met welk volume acht u tot de mogelijkheid behoren voor de aanschaf
van de vervanger van de F-16?
20
Indien het ontbreken van politieke besluitvorming geen aanleiding was de
Kamer over de voortgang van deze ambtelijke studies te informeren, wat
was dan wel de aanleiding, per geval, dat de Kamer is geïnformeerd over
de mogelijkheid van een batch-benadering?
21
Kan met een heldere specificatie worden toegelicht in hoeverre de
verhoging van het budget voor 85 toestellen, waartoe eind 2006 werd
besloten, tenminste het verschil kan verklaren tussen de uitkomst van 52
toestellen bij de herberekening in 2005 uitgaande van het toen nog niet
verhoogde budget?
22
Als zoals u stelt «Er is echter nooit sprake geweest van een besluit het
planningsaantal van 85 te verlagen», waarom moest dan in 2005 zo
uitdrukkelijk besproken worden, inclusief berekening, om «naar buiten toe
een aantal van 85 zou blijven worden gecommuniceerd, vanwege de
externe communicatie, business case, etc.»?
23
Wat wordt het prijspeil 2009 voor het projectbudget? Verwacht u, buiten
de valutakoers, de komende jaren een verhoging van het budget?
24
Heeft het op 13 augustus jl. gepubliceerde rapport van het invloedrijke
Center for Strategic and Budgetary Assessments (CSBA), waarin wordt
aanbevolen het aantal F-35’s voor de VS terug te brengen en andere
prioriteiten te overwegen, invloed op het project budget vervanging F-16?
25
Wanneer kan de Kamer duidelijkheid verwachten over de bussinesscase?
Geldt de bussinesscase voor 85 aan te schaffen toestellen of voor een
lager volume en wat betekent dit voor de stuksprijs?
26
Verwacht u problemen en/of vertraging in aanloop naar een besluit over
de aanschaf in 2012?
27
Heeft u, gezien de oplopende kosten in aanschaf, exploitatie en
onderhoud van de F-35, de deal die Saab de Nederlandse regering deed
voor de aanschaf, exploitatie en onderhoud van de Gripen NG nader
bestudeerd? Zo ja, waarom houdt u vast aan de aanschaf van de F-35
wetende dat dit niet het toestel voor de beste prijs is of zal zijn? Zo nee,
waarom niet?

3

28
Waarom is eind 2006 besloten het budget te verhogen om het aan te
passen aan het planningsaantal van 85 JSF toestellen? Waarom is er niet
voor gekozen het planningsaantal aan te passen aan het toenmalige
budget?
29
Toen eind 2006 werd besloten om het budget voor de vervanging van de
F-16 op te hogen om het planningsaantal van 85 JSF-toestellen veilig te
stellen, is hier toen voor gekozen omdat de behoefte van de krijgsmacht
ook echt 85 toestellen is? Hoe staat dat in verhouding met het huidige
aantal F-16 toestellen waar de krijgsmacht nu over beschikt?

4