Aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
Dierenwelzijn
Auteur

TER BESLISSING
Datum
6 december 2023

Beslisnota bij de Kamerbrief over recente moties
aangaande Dierproeven en TPI

Kenmerk
DGA-DAD / 43377841

Kopie aan

Bijlage(n)
4
Parafenroute

Aanleiding
U heeft tijdens het commissiedebat en tweeminutendebat dierproeven en transitie
naar proefdiervrije innovatie (TPI) op 9 mei en 16 mei van dit jaar een aantal
toezeggingen gedaan en de Kamer heeft een aantal moties aangenomen. Voor de
zomer heeft u de Kamer al over een deel van de aangenomen moties en
toezeggingen geïnformeerd, in bijgevoegde brief informeert u de Kamer over het
overige deel.
Tegelijkertijd informeert u de Kamer over drie rapporten, een adviesrapport van
het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) over ‘De beschikbaarheid
en toegankelijkheid van menselijk weefsel voor biomedisch onderzoek en
onderwijs’, een adviesrapport van bureau EMMA “Naar meer proefdiervrije
innovatie, een volgende stap in de transitie’ en de jaarlijkse dierproevencijfers
(Zodoende 2022).

Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd:
 Bijgevoegde Kamerbrief te ondertekenen en deze mede namens de minister
van OCW aan de Kamer te sturen.
 Vooruitlopend op publicatie van de Zodoende door de NVWA alvast met deze
brief de Kamer te informeren over de aantallen dierproeven in 2022.
 Het TPI-programma voort te zetten en de Kamer in het voorjaar over de
doelstellingen van het programma voor de komende 5 jaar te informeren.
 Naar aanleiding van de aanbeveling van het NCad om het initiatief Health-RI
actief voor langere tijd te steunen, te onderzoeken of dergelijke structurele
steun nodig en mogelijk is.

Pagina 1 van 3

Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
Dierenwelzijn

Kernpunten

Kenmerk
DGA-DAD / 43377841

 Reactie op de motie (en toezegging) van leden Wassenberg, Graus, Beckerman
en De Groot waarmee de regering verzocht wordt om te onderzoeken hoe de
structurele toepassing van systematic reviews (SRs) beter geïmplementeerd
kan worden (Kamerstuk motie 32336-145).

• SRs worden binnen het proefdieronderzoek nog niet breed toegepast, omdat
deze relatief complex, tijdrovend en kostbaar zijn. Een SR is overigens niet
voor elk soort onderzoek geschikt, soms zijn andere vormen van een
synthesis of evidence passender.

• U stimuleert de verspreiding van praktijk van SRs al door via ZonMw
financiering beschikbaar te stellen voor training en uitvoer van SRs. Het
budget hiervoor heeft u recent verhoogd. Daarnaast voert ZonMw
veranderingen door in deze financiering om de praktijk van SRs nog breder
te verspreiden.

• ZonMw rondt in opdracht van OCW een onderzoek af naar methoden om de
transparantie van proefdieronderzoek (o.a. t.b.v. SRs) te verhogen. De
minister van OCW informeert de Kamer in het voorjaar over de resultaten.
Het advies is daarom die resultaten af te wachten.
 De motie van leden Wassenberg en Beckerman (Kamerstuk 32336 nr. 146) ligt
op het beleidsterrein van de minister van OCW. Deze motie verzoekt om in
overleg met de betrokken kennis- en onderwijsinstellingen te onderzoeken hoe
kennis over (en de toepassing van) SRs vast onderdeel kan worden van
medisch-biologische opleidingen.

• De onderwijsinstellingen gaan zelf over het curriculum, daarom is de
minister van OCW in gesprek met de Nederlandse Federatie van Universitair
Medische Centra (NFU) en Universiteiten van Nederland (UNL) over welke
mogelijkheden de kennis- en onderwijsinstellingen zien voor uitvoering van
deze motie.
 De toezegging (TZ202305-017) om de Kamer in het najaar te informeren over
de implementatie van systematic reviews in bestaande wetgeving (Toezegging
ID 6048).

• Dit is met de centrale commissie dierproeven (CCD) besproken. In het
proces van vergunningverlening werkt de CCD reeds met zogenoemde
‘synthesis of evidence’.
 De toezegging (TZ202305-016) om de Kamer in het najaar te informeren over
de gesprekken met EU-lidstaten over validatie.

• De Europese Commissie gaat een stappenplan opstellen voor afbouw van
dierproeven. Nederland participeert actief in die gesprekken.

• U heeft samen met de Commissie een voorstel voor een European Research
Area ingediend, validatie van proefdiervrije innovaties maakt daar
onderdeel van uit.
 Aanbieden van de rapportage van bureau EMMA komt voort uit de TPIbeleidsactielijn “Dialoog voeren & verhalen delen’, een belangrijk
aandachtspunt binnen een transitie.

Pagina 2 van 3

Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
Dierenwelzijn

• In deze brief gaat u in op een aantal concrete meer sturende
handelingsperspectieven die u mede naar aanleiding van dit rapport
onderdeel van het TPI-beleid heeft gemaakt.
 Aankondiging van jaarcijfers dierproeven 2022 (Zodoende 2022) en onderzoek
niet-humane primaten.
• Er is een lichte stijging van het aantal dierproeven te zien in 2022 ten
opzichte van het jaar ervoor. U geeft aan een diepere analyse op de cijfers
te laten uitvoeren.
• De NVWA publiceert het totale rapport op hun website. Het advies is, gezien
de politieke aandacht voor dit onderwerp, de belangrijkste cijfers alvast te
delen met de Kamer.
• De commissie die in opdracht van de minister van OCW onderzoek doet
naar mogelijkheden voor een verdere verlaging van het aantal proeven met
niet humane primaten is eind november van start gegaan. Het
instellingsbesluit van de Commissie zal op korte termijn door OCW
gepubliceerd worden.
 NCad advies ‘De beschikbaarheid en toegankelijkheid van menselijk weefsel
voor biomedisch onderzoek en onderwijs’,

Kenmerk
DGA-DAD / 43377841

• Het NCad doet de aanbeveling om het initiatief Health-RI langdurig te
steunen. Het advies is eerst nader te bekijken of dat noodzakelijk is en hoe
die steun er dan uit moet zien, er is voorlopig nog financiering
beschikbaar.
 Vervolg

• Het TPI-programma loopt formeel tot einde dit jaar, gezien de uitdagingen
die er nog liggen is het advies het programma voort te zetten.

• Het advies is om de Kamer komend voorjaar te informeren over de
doelstellingen voor het programma voor de komende vijf jaar. Naast de
handelingsperspectieven uit het EMMA-rapport kan u dan ook het nog te
verschijnen NCad-rapport, met een evaluatie van het in 2016 verschenen
rapport ‘transitie naar proefdiervrij onderzoek’ daarin meenemen.

Pagina 3 van 3