Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid

31 409

Zee- en binnenvaart

Nr. 1064

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2022
Met deze brief informeer ik u over de voortgang met betrekking tot de
toepassing van biobrandstoffen in de binnenvaart. Het gaat hierbij
enerzijds om de reductieverplichting bij de leveringen van brandstof aan
de binnenvaart en anderzijds om vervolgonderzoek naar het gebruik van
biobrandstoffen en de technische consequenties daarvan.1
1.1 Reductieverplichting
In 2021 zijn de Wet milieubeheer en het Besluit energie vervoer aangepast
mede ter invoering van de reductieverplichting voor de binnenvaart op
grond van de Richtlijn brandstofkwaliteit.2 Deze richtlijn bepaalt dat
brandstofleveranciers via hun leveringen 6% CO2-reductie moeten
realiseren in de keten door toepassing van biobrandstof. De invoering van
de richtlijn voor leveringen van brandstof aan de binnenvaart is eerder
doorgeschoven van 1 januari 2022 naar 1 januari 2023. Uw Kamer is hier
per brief over geïnformeerd (Kamerstuk 32 813 nr. 966).
In overleg met de Staatssecretaris deel ik hierbij mee dat ik voornemens
ben om af te zien van het invoeren van de reductieverplichting per
1 januari 2023. Naar aanleiding van voornoemde brief zijn de afgelopen
maanden gesprekken gevoerd met België, Duitsland en de Europese
Commissie om een gelijk speelveld te kunnen waarborgen. Uit deze
gesprekken bleek dat België en Duitsland niet onwelwillend staan
tegenover invoering van de reductieverplichting en de verduurzamingsopgave voor de binnenvaart ondersteunen. Met name in Duitsland moet
echter nog besluitvorming plaatsvinden op politiek niveau, waarna bij een
positieve beslissing nog wetgeving moet worden aangepast. Het is
uitgesloten dat dit per 1 januari 2023 geregeld is. De kans op uitwijkgedrag van Nederlandse binnenvaartschepen om in het buitenland te
1
2

kst-32813-1064
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Richtlijn 98/70/EG, gewijzigd bij richtlijn (EU) 2015/652.
Kamerstuk 32 813, nr. 864 en Kamerstuk 35 626, nr. 25.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 813, nr. 1064

1

bunkeren (bunkertoerisme) blijft hierdoor te groot. Bunkertoerisme draagt
ook niet bij aan de klimaatdoelstellingen.
De klimaatdoelstellingen uit de Richtlijn brandstofkwaliteit komen hiermee
niet in gevaar, omdat Nederland hogere ambities heeft doorgevoerd via
wegvervoer. Deze compenseren op dit moment de verduurzamingsopgave over de brandstoffen geleverd aan de binnenvaart. Zoals bij brief
van 8 oktober 2021 aan Uw Kamer is meegedeeld (Kamerstuk nr. 32 813
nr. 864), had het kabinet met de implementatie van de Richtlijn brandstofkwaliteit voor de binnenvaart een eerste stap willen zetten naar de
reductie van 5 PJ uit het Klimaatakkoord. De invoering van deze richtlijn
zou jaarlijks namelijk 3,5 PJ (0,26 Megaton) reduceren. Deze stap wordt nu
niet gezet. Ik acht het kansrijker om de reductie van 5 PJ uit het Klimaatakkoord te behalen via de implementatie van de geactualiseerde Richtlijn
Hernieuwbare Energie (RED III) in het kader van het pakket van Fit for 55.
Deze richtlijn moet naar verwachting per 1 januari 2025 omgezet zijn. De
RED III biedt kansen om afspraken te maken met de desbetreffende landen
en zo een gelijktijdige en vergelijkbare implementatie te realiseren. De
inzet daarbij is alle transportmodaliteiten te laten bijdragen aan de
energietransitie door toepassing van hernieuwbare brandstoffen. Na de
zomer wil ik het overlegtraject over de implementatie van de RED III met
België en Duitsland starten. Over de voortgang daarvan zal Uw Kamer op
de hoogte worden gehouden.
1.2 Technische aspecten van het gebruik van biobrandstoffen in
de binnenvaart
Tijdens de Kamerbehandeling van de Wet milieubeheer is de motie
Bisschop/Alkaya aangenomen (Kamerstuk 35 626, nr. 25). Deze motie
vroeg om een vervolgonderzoek naar de risico’s van verschillende soorten
biobrandstoffen voor scheepsmotoren in de binnenvaart en om overleg
met de sector over hoe de bijmengverplichting op een zorgvuldige wijze
vormgegeven kan worden. In het najaar van 2021 is door de Stichting
Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) een onderzoeksrapport
opgeleverd naar aanleiding van die motie. Het NEN-onderzoek heeft veel
bruikbare inzichten opgeleverd, maar liet nog een aantal vragen open.
Daarover is toegezegd dat het onderzoek een vervolg zou krijgen en dat
Uw Kamer zou worden geïnformeerd over de voortgang en de uiteindelijke resultaten daarvan (Kamerstuk 32 813 nr. 966).
Om een vervolg te geven aan de uitkomsten van het NEN-onderzoek
hebben inmiddels gesprekken plaatsgevonden met diverse belanghebbenden uit de binnenvaartsector. Het gaat hierbij niet alleen om brancheverenigingen in de binnenvaart, maar ook om brandstofleveranciers,
motorfabrikanten en verzekeraars. Uit deze gesprekken kan worden
opgemaakt dat vrijwel alle partijen kansen zien in de toepassing van
biobrandstoffen, mits dit brandstoffen zijn van de juiste kwaliteit die veilig
toepasbaar zijn in de binnenvaart. Het ministerie is ervan overtuigd dat er
afspraken gemaakt kunnen worden over de soorten biobrandstof die het
betreft en de manier waarop deze brandstoffen daadwerkelijk aan de
binnenvaart geleverd kunnen worden. De komende tijd wil het ministerie
die afspraken met voornoemde belanghebbenden verder uitwerken en
waar mogelijk formaliseren. Dit blijft van belang, omdat ook zonder
reductieverplichting biobrandstoffen worden toegepast in de binnenvaart
op vrijwillige basis. Voor het einde van het jaar zal ik uw Kamer informeren over de voortgang.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 813, nr. 1064

2