Zorginstituut Nederland
Tav. mw. drs. J. Z
Postbus 320
111OAH Diemen

Hoofddorp
14 november 2016

Direct nummer
E-mailadres:

Betreft: Consultatie conceptrapport: Horen vitaminen, mineralen en paracetamol l000mg (nog)
thuis in het te verzekeren pakket?

Geachte mevrouw Z
Naar aanleiding van uw conceptrapport Horen vitaminen, mineralen en paracetamol l000mg (nog)
thuis in het te verzekeren pakket?’, willen wij u een aantal punten ter overweging meegeven voor ii uw
definitieve advies aan de minister voorlegt:
•
Gebruik van calcium en vitamine 0 bij patiënten met een hoog fractuurrisico is een
medische behandeling en dient gezien de ziektelast van fracturen tot de vergoede zorg
te horen
• Gelijkwaardige alternatieven voor calcium en vitamine D combinatiepreparaten bestaan
op dit moment niet op de Vrije markt
• De begeleiding van patiënten bij de keuze van de juiste dosering
UAD!voed i ngssupplement is momenteel onvoldoende gewaarborgd
Ziektelast
In het conceptrapport wordt gesteld dat de ziektelast naar verwachting beperkt is bij gebruik van orale
vitaminen en mineralen. Calcium enfof vitamine D supplementen worden echter niet alleen
voorgeschreven om osteoporose of deficiënties te voorkomen. Bij veel gebruikers is reeds een
verhoogd fractuurrisico aangetoond. Veelal wordt behandeling met een calcium en/of vitamine D
supplement gestart (al dan niet in combinatie met een bisfosfonaat) naar aanleiding van een
osteoporotische fractuur en betreft het derhalve een medische behandeling. Dit wordt ook
aangegeven in de reactie van de NHG die stelt dat behandeling in het kader van een vastgesteld
verhoogd fractuurrisico tot de verzekerde zorg zou moeten horen
. Tevens wordt dit onderschreven in
1
de reactie van het Expertise Centrum Pharmacotherapie bij Ouderen en SIG Farmacotherapie bij
.
2
ouderen

1 Reactie NHG aan Zorginstituut
op ‘Lijst van middelen!producten die ter beoordeling in overweging worden
genomen. Utrecht, 20 september 2016
2 Brief namens Ephor/SIG FTO aan Zorginstituut “ZINL-Voomen,en wijzigingen pakket vitamines en mineralen. In
het bijzonder vitamine DI Calcium’. Utrecht, 22 september 2016

Nederland bv
Jupiterstraat 250
NL-2132 HK Hoofddorp
Takeda

P0 Box 31
NL-2130 AA Hoofddorp

BTW nr NL001510435B01
K.v K nr 34035387

Als ziektelast wordt gebruikt als maat voor solidariteit, dient ook gekeken te worden naar de gevolgen
van een aandoening. De gevolgen van osteoporose (zijnde fracturen) hebben een grote impact op de
kwaliteit van leven. Patiënten kunnen ernstig beperkt worden in hun dagelijks functioneren. Daarnaast
kunnen osteoporotische fracturen geassocieerd worden aan sterfte. De beTangrjkste osteoporotische
fractuur in dit opzicht is de heupfractuur (Cauley et al., 2014). Van de ongeveer 15.000 ouderen (55
jaar en ouder) die een heup breken, overlijclt bijna 25% binnen een jaar na het oplopen van de
heupfractuur. Daarnaast blijft nog eens 50% permanent invalide (Verhaar et al., 2013). Kijkend naar
de ziektelast hebben fracturen een beduidend hogere wegingsfactor dan osteoporose in algemene zin
(Salomon et al, Lancet 201 2).
De minister zou kunnen overwegen gebruik ter voorkoming van deficiënties (=suppletie) niet meer te
vergoeden. Conform de behandeladviezen van de NHG standaard Fractuurpreventie en cle CBO
richtlijn Osteoporose en Fractuurpreventie, komen dan alleen de volgende gecombineerde calcium en
vitamine D preparaten nog in aanmerking voor vergoeding: 500 mg/800 l.E. en 1000 mg/ 800 l.E.
Wanneer gekozen wordt alleen deze geneesmiddelen nog in het basispakket te behouden, wordt
alsnog een totale kostenbesparing gerealiseerd van ruim 83 miljoen euro.
Echter alvorens te besluiten om een deel van de (gecombineerde) calcium en vitamine D
supplementen niet meer te vergoeden, is het cruciaal dat zowel de verkrijgbaarheid van betaalbare,
gel ijkwaardige zelfzorgm iddelen als zorgvuldige patiëntbegeleiding geborgd is.
Verkriigbaarheid gecombineerde calcium en vitamine D sulplementen
Wanneer gesproken wordt over substitutie naar zelfzorgmicldelen moet worden stilgestaan bij de
vraag in hoeverre een patiënt eenvoudig de juiste doseringen kan verkrijgen als zelfzorgmiddel. Een
groot deel van de gecombineerde calcium en vitamine D supplementen kent momenteel echter geen
gelijkwaardig alternatief. Om een juiste dosering binnen te krijgen, zal een patiënt meerdere tabletten
calcium en vitamine D moeten combineren. Gezien de kwetsbare populatie (veelal
polyfarmaciepatiënten) zal dit met een hoge mate van waarschijnlijkheid leiden tot lagere
therapietrouw en daardoor tot onderdosering en geringere effectiviteit.
Daarnaast is de prijs van de wel beschikbare alternatieven (genoemd in bijlage 6A van het
conceptrapport), veelal hoger dan die van de huidige UR middelen waar marktwerking middels het
preferentiebeleid reeds zijn werk heeft gedaan.
Indien patiënten bij gebrek aan een Vrij verkrijgbaar alternatief, de receptgeneesmiddelen blijven
gebruiken worden er geen kosten bespaard (ook de receptregelvergoeding zal aanwezig blijven),
maar worden deze slechts verschoven naar de patiënt.
Zorgvuldige iatiëntbeqeleiding
Wij zijn het eens mei het Zorginstituut eens dat het van groot belang is dat patiënten zorgvuldig
begeleid worden wanneer besloten wordt (bepaalde) vitaminen en mineralen uit het pakket te halen.
In de adviezen van de Gezondheidsraacl en de verschillende osteoporose en fractuurpreventie
richtlijnen worden duidelijk doseringsadviezen gesteld voor calcium en vitamine D ter voorkoming van
onder- en overdosering. Beiden kunnen schadelijke gevolgen hebben, resp. hypocalciëmie en
hypercalciëmie met mogelijk een verhoogd cardiovasculair risico tot gevolg. Een arts dient daarom de
juiste dosering te bepalen en de patiënt hier zorgvuldig over te (blijven) informeren.

3 Cauley JA, Chalhoub D., Kassem A.M., Fuleihan G-H. Geographic and ethnic disparities in osteoporotic
fractures. Nat Rev Endocrinol. 2014;10(6).
4 Verhaar H.J,J., Emmelot M.H., Neyens J.C.L. Neiging tot vallen en mobiliteitsstoornissen. In: Het geriatlie
formularium: Een praktische leidraad. 3rd ed. Bohn Statleu van Loghum: 2013. 1. p. 100-107p.
5 Salomon JA, Vos T, Hogan DR et al.Common values in assessing health outcomes from disease and irijury:
disability weights measurement study for the Global Burden of Disease Study 2010. Lancet. 2012 Dec
1 5;380(9859):21 29-43

2/2
Page

De verpakkingen van voedingssuppiementen geven geen informatie over de juiste, individueel
bepaalde dagdoseringen. De labelling bevat onduidelijke hoeveelheden (mg calcium of mg
calciumcarbonaat?, vitamine D in Internationale Eenheden versus mcg) en de aanbevolen
dagdosering is niet specifiek voor de individuele patiënt. Gedegen begeleiding van de patiënt is dus
een voorwaarde, maar is momenteel onvoldoende gewaarborgd.
Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn geweest.
Met vriendelijke groet,
Takeda Nederland bv

Aarnoud Overkamp
Managing Director

Page 3/3