Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
Dierenwelzijn

•

•

de effectiviteit van emissiearme stalsystemen die de staatssecretaris van
Infrastructuur en Waterstaat mede namens u verstuurt.
In te stemmen met het uitwerken van een nieuwe systematiek op basis van
doelvoorschriften in combinatie met realtime gemeten emissies. En daarbij:
o In te zetten op afspraken over een stoffenbalans in het
Landbouwakkoord;
o Het advies over de rol van de innovatiegezant verder uit te werken in
het kader van het Nationaal Innovatieprogramma Landbouw;
o Conform het advies van de kwartiermaker een publiek-privaat
regieorgaan in te stellen en daar financiering voor beschikbaar te
stellen;
o Conform het advies van de kwartiermaker fieldlabs in te stellen en
daar financiering voor beschikbaar te stellen;
De eerder aangekondigde openstelling van de investeringsmodule van de
Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en
managementmaatregelen (Sbv) voor de varkens- en melkveehouderij tijdelijk
op te schorten. Redenen hiervoor zijn de onzekerheden m.b.t. de Wnbvergunningen en de effectiviteit van emissiearme stalsystemen en het risico
op lock-in.

Kenmerk
DGA-DAD / 22548541

MNENS:
•
U kunt in stemmen met de brief. Na uw akkoord verzendt de minister van
LNV de brief mede namens u aan de Tweede Kamer.

Kernpunten
•

•

Innovatieve stalsystemen en managementmaatregelen kunnen een
belangrijke bijdrage leveren aan verduurzaming van de veehouderij, mits
belangrijke knelpunten op dit vlak worden opgelost.
Een nieuwe systematiek op basis van doelvoorschriften in combinatie met
realtime gemeten emissies is een geadviseerde richting om aan deze
knelpunten te werken. In deze brief zet u uw beleid om daar naartoe te
werken uiteen.

Nieuwe systematiek met doelvoorschriften en realtime gemeten emissies
•
De ontwikkeling van sensoren om concentraties in de stal en emissies naar
het milieu vanuit bedrijfssystemen te kunnen bepalen zijn perspectiefvolle
ontwikkelingen die LNV verder ontwikkelt en ondersteunt. Dit is nodig voor de
overgang van middel- naar doelvoorschriften. Sensoren kunnen gebruikt
worden om o.a. realtime ammoniak- en methaanemissies mogelijk te gaan
maken.
•
In een toekomstige systematiek met doelvoorschriften moet het mogelijk zijn
om de effecten van managementmaatregelen te borgen. Dit kan door middel
van realtime metingen, maar ook met een stoffenbalans zoals geadviseerd
door de heer Remkes, mits de uitwerking en juridische borging in de praktijk
haalbaar is. Daarnaast wordt in het programma Integraal Aanpakken
onderzoek gedaan naar managementmaatregelen (voer- en dierspoor) die
bijdragen aan emissiereductie.

Pagina 2 van 4

Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
Dierenwelzijn
Kenmerk

Advies kwartiermaker
DGA-DAD / 22548541
•
De betrokken sectororganisaties (LTO-Nederland, Producentenorganisatie
Varkenshouderij (POV), Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP),
Stichting Brancheorganisatie Kalversector (SBK) en de Nederlandse
Melkveehouders Vakbond (NMV)), IPO, VNG en de zandprovincies (NoordBrabant, Limburg, Gelderland, Drenthe, Utrecht en Overijssel) zijn enthousiast
over het advies.
•
De kwartiermaker heeft advies gegeven over het concreet maken van de rol
van de innovatiegezant 2 en over het instellen van een publiek-privaat regieorgaan.
•
In de brief gaat u kort in op de innovatiegezant en uw voornemen om deze
verder mee te nemen in de uitwerking van het Nationaal Innovatieprogramma
Landbouw en kondigt u aan een publiek-privaat regieorgaan in te stellen over
te nemen, conform het advies van de kwartiermaker. Taken van het
regieorgaan zijn in ieder geval de fieldlabs organiseren, ondersteunen en
evalueren om innovatie te versnellen. Daarnaast zal het regieorgaan advies
geven aan de Rijksoverheid voor de ontwikkeling van het systeem gericht op
doelsturing. Het streven is om het regieorgaan in de loop van 2023 van start
te laten gaan.
•
In fieldlabs zal zowel aan de technische, juridische, economische als
maatschappelijke werking van innovaties gewerkt. Er zal financiering nodig
zijn voor de fieldlabs. Het advies is om dit publiek-privaat vorm te geven. Er is
vanuit LNV budget gereserveerd voor deze fieldlabs. Dit is reeds afgestemd
met het ministerie van Financiën. De wijze waarop deze aanvullende
financiering vormgegeven kan worden, wordt nog nader uitgewerkt.
Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatregelen
•
U gaat in op een aantal relevante ontwikkelingen.
•
Een deel van de projecten uit de eerste drie openstellingen van de
innovatiemodule ervaart knelpunten. Deze knelpunten zien onder andere op
het verkrijgen van vergunningen die nodig zijn voor de uitvoering het project
en gestegen bouwkosten. RVO inventariseert wat deze knelpunten precies
behelzen, zodat vervolgens kan worden bezien hoe deze opgeloste kunnen
worden.
•
Het advies om de nieuwe openstelling van de investeringsmodule voor de
varkens- en melkveehouderij tijdelijk op te schorten is gebaseerd op het feit
dat er onzekerheden zijn m.b.t. de Wnb-vergunningen en de effectiviteit van
emissiearme stalsystemen en het risico op lock-in. De voorbereiding voor een
toekomstige openstelling loopt wel door. Aan Wageningen University &
Research (WUR) is gevraagd om de beschikbare technieken te inventariseren,
zowel brongericht als nageschakeld. Op basis van de inventarisatie kan
worden besloten welke technieken in aanmerking zouden kunnen komen voor
subsidie zodra het weer wenselijk is
•
Een belangrijk aandachtspunt bij de selectie van te subsidiëren technieken is
het feit dat nageschakelde technieken (zoals luchtwassers) een verdergaande
emissiereductie van ammoniak kunnen opleveren in vergelijking met de op dit
moment beschikbare brongerichte technieken.
2

Motie van het lid Lodders, Kamerstuk 35570 XIV, nr. 23
Pagina 3 van 4

Directoraat-generaal Agro
Directie Dierlijke Agroketens en
Dierenwelzijn

•

•

•

•

Tegelijkertijd kleven aan bepaalde nageschakelde technieken nadelen, wat
leidt tot een dilemma. Deze nadelen zijn ook benoemd in de motie van het lid
Ouwehand (PvdD) 3 waarin de regering wordt verzocht luchtwassers te

Kenmerk
DGA-DAD / 22548541

schrappen uit de Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV).
De WUR is daarom gevraagd om bij de inventarisatie ook te kijken naar
eventuele mitigerende maatregelen bij toepassing van bepaalde
nageschakelde technieken, waarmee de bezwaren die zien op brandgevaar,
effectiviteit en stalklimaat weggenomen zouden kunnen worden.
Zodra de resultaten van de inventarisatie binnen zijn, worden deze besproken
met betrokken veehouderijsectoren en wordt u geadviseerd over hoe verder
met dit vraagstuk.
Bij het oprichten van de Sbv is aangegeven dat beide modules tweemaal per
jaar opengesteld worden. Partijen zullen mogelijk teleurgesteld zijn nu verdere
openstellingen opgeschort worden. echter, gezien de knelpunten die spelen bij
de innovatiemodule en de dilemma’s bij de investeringsmodule, is dit niet
haalbaar. Voor de innovatiemodule wordt eerst ingezet op het een
openstelling op korte termijn niet verstandig.

Toelichting
•

•

3

Op 1 februari 2021 heeft de Taskforce Versnelling Innovatieproces
Stalsystemen geadviseerd een regieorgaan in te stellen en de speciaal gezant
innovatie (n.a.v. motie Lodders) een rol te willen geven bij het regieorgaan.
Het vorige kabinet heeft besloten dit advies over te nemen. In de Kamerbrief
van 5 februari 2021 heeft uw ambtsvoorganger aangegeven het idee van het
instellen van een regieorgaan te omarmen en de speciaal gezant innovatie
(n.a.v. motie Lodders) een rol te willen geven bij het regieorgaan.
Ter nadere uitwerking van dat besluit heeft de kwartiermaker de opdracht
gekregen drie te onderscheiden taken, doelen en resultaten uit te werken:
o De rol van de innovatiegezant concreet maken. De innovatiegezant
dient zich in eerste instantie te focussen op de praktische
implementatie van innovaties op het gebied van stallen,
mestverwerking- en aanwending;
o Een advies voor een programma en de governance van het
regieorgaan met een focus op stalinnovaties, mestverwerking en aanwending;
o In actie komen om innovaties in de praktijk te brengen. De
kwartiermaker dient hierbij te zorgen dat praktische belemmeringen
worden weggenomen of stakeholders hiertoe aan te sporen.

Kamerstuknummer 32 670, nr. 134
Pagina 4 van 4