Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

765
Vragen van het lid Kuiken (PvdA) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over digitale verkrachting (ingezonden 4 december 2017).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
21 december 2017).
Vraag 1
Kent u het bericht «Zweed (41) krijgt 10 jaar cel voor verkrachting via
Skype»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het onder dwang aanzetten tot seksuele handelingen via internet ook in
Nederland strafbaar als zijnde verkrachting? Zo ja, op grond van welk artikel?
Zo nee, op grond van welke strafbare feiten zou wel tegen dergelijke
praktijken kunnen worden opgetreden? Maakt het daarbij uit of de slachtoffers buiten Nederland worden gemaakt?
Antwoord 2
Het onder dwang aanzetten tot het online verrichten van seksuele handelingen kan in Nederland het strafbare feit aanranding opleveren (artikel 246
Wetboek van Strafrecht (Sr)). Als het slachtoffer een kind is, kan er sprake zijn
van strafbare ontucht met een kind beneden de leeftijd van zestien jaren
(artikel 247 Sr) of verleiding van een minderjarige tot ontucht (artikel 248a
Sr). Als de gedragingen «live» plaatsvinden met een minderjarige voor een
webcam en de beelden worden vastgelegd of als de dader een minderjarig
slachtoffer opdraagt van de seksuele handelingen foto- of filmopnamen te
maken en die toe te sturen, kan overgegaan worden tot vervolging op grond
van het misdrijf kinderpornografie (artikel 240b Sr). In een recente Nederlandse zaak met betrekking tot webcammisbruik van tientallen jonge
slachtoffers uit diverse landen heeft de rechtbank een maximale gevangenis-

1

ah-tk-20172018-765
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://www.telegraaf.nl/nieuws/1377072/zweed-41-krijgt-10-jaar-cel-voor-verkrachting-viaskype

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

straf van tien jaar en acht maanden gevangenisstraf opgelegd wegens (onder
andere) (poging tot) aanranding en verleiding van een minderjarige2.
Van verkrachting (artikel 242 Sr) is sprake als iemand een ander dwingt tot
het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het
seksueel binnendringen van het lichaam. In het onderzoek «Herziening van de
zedendelicten?» (2015) wordt op basis van jurisprudentie van de Hoge Raad
geconcludeerd dat handelingen die bestaan uit het iemand dwingen tot het
seksueel binnendringen bij zichzelf of bij een ander of het iemand dwingen
tot het ondergaan van een binnendringen door een ander of door een dier
buiten de reikwijdte van het misdrijf verkrachting vallen.3 Strafrechtelijk
optreden tegen het onder dwang aanzetten tot seksuele handelingen via
internet op grond van het misdrijf verkrachting lijkt gelet hierop niet goed
mogelijk.
De Nederlandse strafwet is van toepassing op een ieder die zich in Nederland
aan een strafbaar feit schuldig maakt. Een feit wordt onder meer beschouwd
in Nederland te zijn begaan indien Nederland de plaats is waar de gedraging
plaatsvindt («leer van de gedraging»). Als vanuit Nederland via het internet
strafbare feiten worden gepleegd kan, ook in het geval slachtoffers buiten
Nederland worden gemaakt, vervolging naar Nederlands recht plaatsvinden.
Vraag 3
Waarin zitten de verschillen tussen het Zweedse en Nederlandse strafrecht als
het gaat om strafbaarstelling van het gebruik van internet met betrekking tot
seksuele delicten met minderjarigen?
Antwoord 3
Uit het persbericht van de Zweedse rechtbank4 kan worden opgemaakt dat de
rechtbank in de Zweedse zaak een substantieel deel van de handelingen
waartoe de slachtoffers online zijn aangezet heeft gekwalificeerd als ernstig
seksueel misbruik of seksuele dwang. De meest ernstige handelingen, zoals
handelingen waarbij slachtoffers werden gedwongen tot het verrichten van
seksuele handelingen met honden of andere jongere kinderen, zijn door de
rechtbank gekwalificeerd als verkrachting. Het online aanzetten tot dergelijke
online handelingen valt, zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2, op
grond van de Nederlandse wetgeving niet onder de reikwijdte van het
misdrijf verkrachting, maar onder de reikwijdte van andere misdrijven. Dit
laat onverlet dat op dit soort gedragingen ook in de Nederlandse strafwet
delictsomschrijvingen zijn toegesneden die wat strafpositie betreft dicht tegen
het strafmaximum van het misdrijf verkrachting aan komen. Daaruit kan
worden afgeleid dat de Nederlandse strafwetgever over de ernst en strafwaardigheid van deze gedragingen op een vergelijkbare lijn zit als de
Zweedse, die op dit misdrijf een maximale gevangenisstraf van tien jaren
heeft gesteld.
Vraag 4
Bent u van plan om bij de door u aangekondigde herziening van de zedentitel
van het Wetboek van Strafrecht om ook in Nederland «digitale verkrachting»
als afzonderlijk misdrijf strafbaar te stellen? Zo ja, aan welke richting denkt u?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Binnen mijn ministerie is een wetsvoorstel tot modernisering van de
zedenwetgeving in voorbereiding. Doel is onder meer om digitaal gepleegde
zedenmisdrijven een duidelijke plaats te geven in het wettelijke kader. Bij
brief van 31 augustus 20175 is aan Uw Kamer meegedeeld dat het deskundigenoverleg over de modernisering van de zedenwetgeving nog gaande is. De
reikwijdte van de strafrechtelijke aansprakelijkheid voor verkrachting wordt
hierbij betrokken. Uw Kamer zal, zoals eerder toegezegd, van de uitkomsten
2

ECLI:NL:RBAMS:2017:1627.
Herziening van de zedendelicten? Een analyse van Titel XIV, Tweede Boek, Wetboek van Strafrecht met het oog op samenhang, complexiteit en normstelling, mr. dr. K. Lindenberg, mr. dr.
drs. A.A. van Dijk, WODC, 2015, p.60 e.v.
4
http://www.uppsalatingsratt.domstol.se/Om-tingsratten/Nyheter-och-pressmeddelanden/Mandoms-till-tio-ars-fangelse-for-sexualbrott-via-internet/
5
Kamerstuk 29 279, nr. 394.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

dit overleg op de hoogte worden gesteld. Na afronding van het deskundigenoverleg kan naar verwachting in de loop 2018 een wetsvoorstel tot modernisering van de zedenwetgeving in consultatie worden gegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3