Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 279

Rechtsstaat en Rechtsorde

Nr. 461

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 oktober 2018
Hierbij bied ik uw Kamer het rapport «Advies uitvoering gevangenisstraffen: Reactie op de kabinetsvisie Recht doen, kansen bieden» van de
Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) aan1. Ik heb
met belangstelling kennis genomen van het advies.
Op 17 juni 2018 heb ik mijn visie «Recht doen, kansen bieden. Naar
effectievere gevangenisstraffen» aan uw Kamer aangeboden.2 De RSJ is
van mening dat deze visie goede elementen bevat, maar plaatst ook
kritische kanttekeningen bij een aantal keuzes die ik heb gemaakt in mijn
visie. Zo is de RSJ positief over de aandacht voor screening en ondersteuning van gedetineerden ten behoeve van hun re-integratie. Tegelijkertijd ligt het accent in de visie volgens de RSJ sterk op vergelding en
gaat er te weinig aandacht uit naar resocialisatie.
In reactie hierop wil ik benadrukken dat een gevangenisstraf in mijn ogen
een dubbel doel dient. Ik vind het belangrijk dat een straf ook echt een
straf is. De kern van de gevangenisstraf is dat de vrijheid van een
veroordeelde wordt ontnomen, waardoor hij voor een bepaalde periode
uit de samenleving wordt verwijderd. Maar een straf is meer dan het
ontnemen van iemands vrijheid. Een straf moet ook bijdragen aan een
veilige terugkeer van ex-gedetineerden in de samenleving. Werken aan
re-integratie voor recidivevermindering is daarom voor mij net zo
belangrijk. Ik wil gedetineerden weer op het goede pad krijgen en
voorkomen dat zij na detentie terugvallen in de criminaliteit. Ook daar is
de samenleving natuurlijk bij gebaat.
In mijn visie heb ik diverse plannen gepresenteerd die bijdragen aan
re-integratie. Zo wordt gedrag tijdens de straf belangrijker, we gaan
gedetineerden hier meer op aanspreken. Goed gedrag kan worden
beloond met meer vrijheden, aan slecht gedrag worden consequenties
1
2

kst-29279-461
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 29 279, nr. 439.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 279, nr. 461

1

verbonden. Uiteraard houden we daarbij rekening met iemands beperkingen en bieden we waar nodig steun. Zo kunnen gedetineerden hun tijd
in detentie goed benutten om zich voor te bereiden op terugkeer.
Daarnaast wil ik het huidige verlof vervangen door re-integratieverlof. Dat
verlof moet in het teken staan van een concreet re-integratiedoel. Elke
regio krijgt de beschikking over een beperkt beveiligde afdeling voor
gedetineerden die in de laatste fase van hun detentie buiten de gevangenismuren werk verrichten.
Zoals ik in mijn visie heb aangegeven gaan we steviger inzetten op de vijf
basisvoorwaarden (wonen, inkomen, schulden, ID-bewijs en zorg). Dat
doen we door de screening van gedetineerden bij binnenkomst te
versnellen en te verbeteren, zodat we zo snel mogelijk weten wie we voor
ons hebben en hoe het gesteld is met de vijf basisvoorwaarden. De
uitkomsten nemen we op in het individuele detentie- en re-integratieplan.
Dat plan wordt scherper, concreter en activerender dan nu. De casemanagers spelen een belangrijke rol bij de begeleiding van gedetineerden bij
re-integratie. In drie inrichtingen start ik een proef met extra inzet van
casemanagers. Om de samenwerking tussen de reclassering en de
casemanagers te versterken gaan we reclassering ook meer binnen de
gevangenismuren halen zodat tijdens de straf al aan de re-integratie
wordt gewerkt. Tot slot wil ik inzetten op arbeid in detentie, omdat dit kan
bijdragen aan een goede terugkeer in de samenleving. Daarom start ik
een proef met de uitbreiding van het aantal uren arbeid in drie
inrichtingen.
Op 6 september 2018 heb ik met uw Kamer gesproken over mijn visie
tijdens het Algemeen Overleg Gevangeniswezen (Kamerstuk 24 587, nr.
736). Binnenkort stuur ik het wetsvoorstel v.i. en detentiefasering naar de
Tweede Kamer. Daarin zijn ook de opmerkingen van de partijen die
geraadpleegd zijn in de consultatie (waaronder de RSJ) en de opmerkingen van de Raad van State betrokken. Zoals toegezegd tijdens het AO
Gevangeniswezen van 6 september 2018 zal ik uw Kamer in het eerste
kwartaal van 2019 informeren over de voortgang van de implementatie
van de visie.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 279, nr. 461

2