Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

32 813

Wijziging van de Rijkswet op het
Nederlanderschap met betrekking tot
meervoudige nationaliteit en andere
nationaliteitsrechtelijke kwesties

Nr. 1236

BRIEF VAN DE MINISTERS VOOR KLIMAAT EN ENERGIE EN VAN
INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juni 2023
Behoud van onze welvaart en welzijn voor huidige en toekomstige
generaties vraagt dat we onze uitstoot van broeikasgassen de komende
decennia radicaal verminderen. De gemiddelde fossiele uitstoot per
Nederlander ligt nog steeds ver boven de gemiddelde uitstoot per
wereldburger. Daarom heeft Nederland tegenover de huidige en toekomstige generaties in Nederland én in andere landen een verantwoordelijkheid om ambitieus klimaatbeleid te voeren. Daarnaast is er een
versnelling nodig in het klimaatbestendig maken van Nederland door
middel van klimaatadaptatie. Niets doen betekent dat er tot 2050 alleen al
voor Nederland tussen de € 77,5 en 173,6 miljard aan klimaatschade kan
zijn.1
Het kabinet realiseert zich dat het klimaatbeleid veel van mensen,
bedrijven, industrie, landbouw, maatschappelijke organisaties en de
overheid vraagt. Ambitieus klimaatbeleid vraagt onder andere om
verduurzaming van de energiesector en de industrie, om anders en
minder te produceren en consumeren, om het aanpassen van de woning
en om anders reizen. Dit brengt voordelen met zich mee, zoals een
comfortabele woning zonder tocht, een lagere energierekening en een
gezonder leven. Het kabinet hecht veel waarde aan een rechtvaardige
verdeling van deze lasten en lusten. Daarom zijn we dankbaar voor het
rapport «Rechtvaardigheid in klimaatbeleid. Over de verdeling van
klimaatkosten» dat de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
(WRR) op 16 februari aan ons, de Minister voor Klimaat en Energie en de
Minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft aangeboden.
In dit rapport laat de WRR zien dat er verschillende manieren zijn waarop
de gevolgen van klimaatbeleid over de samenleving verdeeld kunnen
worden. Klimaatbeleid omvat niet alleen mitigatiebeleid, gericht op het
1

kst-32813-1236
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Klimaatschadeschatter.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 813, nr. 1236

1

reduceren van broeikasgassen, maar ook adaptiebeleid en het repareren
van klimaatschade. De WRR presenteert tien verschillende verdelingsbeginselen die tot een rechtvaardige verdeling leiden. Een voorbeeld van
een verdelingsprincipe is grootste nut, waarbij we de klimaatopgave zo
verdelen dat we tegen zo laag mogelijke kosten maximaal resultaat
behalen. Andere voorbeelden zijn de vervuiler betaalt, de sterkste
schouders dragen de zwaarste lasten, verdeling op basis van bestaande
rechten of op basis van eigen verantwoordelijkheid. De WRR doet geen
uitspraak over welke verdeling het meest rechtvaardig is, maar laat zien
dat er wat te kiezen valt. De WRR doet drie aanbevelingen aan het kabinet:
1. Verbreed het debat en behandel het klimaatbeleid als een verdelingsvraagstuk. Hiertoe biedt de WRR onderstaande tien verdelingsbeginselen, verdeeld over vier categorieën.
2. Veranker de aandacht voor rechtvaardigheid in het beleidsproces door
de verdelingsbeginselen stelselmatig en vroegtijdig expliciet te maken.
3. Zorg voor institutionele borging en toetsing van de aandacht voor een
rechtvaardige verdeling van klimaatkosten.
Figuur 1 Overzicht van verdelingsbeginselen uit het WRR rapport

In de Kamerbrief bij het Klimaatpakket is het kabinet kort ingegaan op de
aanbevelingen van de WRR.2 Het kabinet omarmt deze aanbevelingen.
Ten eerste omdat dit kabinet een rechtvaardige transitie nastreeft. Ten
tweede omdat, zoals de WRR aangeeft, maatschappelijk draagvlak voor
ambitieus en effectief klimaatbeleid cruciaal is voor het slagen van de
transitie. Om draagvlak te versterken moet er stelselmatig aandacht zijn
voor de rechtvaardigheid van verdelingen. De WRR stelt niet dat het
beleid momenteel onrechtvaardig is, maar wel dat de principes die ten
grondslag liggen aan klimaatbeleid vaak niet expliciet worden gemaakt.
Impliciet hanteert het kabinet bepaalde principes wel al in het klimaatbeleid. Zoals bij mitigatiebeleid, waar het principe op basis van grootste
nut van oudsher een belangrijke leidraad voor het kabinet is geweest om
uitstoot van broeikasgassen zo efficiënt mogelijk terug te dringen en de
kosten voor de maatschappij laag te houden. Vanuit Europees mitigatiebeleid wordt het beginsel de vervuiler betaalt bijvoorbeeld toegepast met
het emissiehandelssysteem voor broeikasgassen van bedrijven. Met
subsidies voor het verduurzamen van woningen zorgt het kabinet dat de
verduurzamer verdient.
Ook bij adaptatiebeleid, het verminderen van kwetsbaarheid voor een
veranderend klimaat, worden al rechtvaardigheidsprincipes meegenomen. Zo hanteert het waterveiligheidsbeleid eenzelfde basisveiligheidsniveau voor iedere inwoner van Nederland. Een ander voorbeeld is de
keuze van het kabinet om water en bodem sturend te laten zijn bij
ruimtelijke keuzes, waar het principe «niet afwentelen» centraal staat. We
wentelen kosten niet meer af op toekomstige generaties, naar andere
2

Kamerstuk 32 813, nr. 1230.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 813, nr. 1236

2

gebieden of functies, en niet van privaat naar publiek. Het is niet rechtvaardig om nu initiatieven te nemen waarvan later meerkosten op tafel
komen door bijvoorbeeld bodemdaling, bodem en watervervuiling, te veel
of te weinig water.
Bij beleid voor schade ten gevolge van klimaatverandering ligt verdeling
op basis van eigen verantwoordelijkheid ten grondslag door middel van
verzekeringen. De aanvullende Wet tegemoetkoming schade bij rampen
(Wts) is in belangrijke mate in lijn met het door de WRR geformuleerde
beginsel verdeling op basis van bestaande rechten.
Toepassing van deze beginselen kan tot spanning leiden met andere
rechtvaardigheidsbeginselen. Zoals draagkracht en solidariteit wanneer
niet iedereen de middelen heeft om zich te verzekeren tegen schade of te
investeren in verduurzaming. Om deze spanningen inzichtelijk te maken
en het gesprek te verbreden is het, zoals de WRR stelt, belangrijk om de
toepassing van deze beginselen aan de voorkant expliciet te maken.
Daarom gaan we hieronder in op de acties die het kabinet neemt in lijn
met de drie aanbevelingen van de WRR. Deze reactie is ook mede namens
de Minister van Justitie en Veiligheid vanwege de verantwoordelijkheid
voor de Wet tegemoetkoming schade bij rampen en de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid vanwege de verantwoordelijkheid
voor het inkomensbeleid.
Tegelijkertijd merkt het kabinet op dat de WRR een deel van het verhaal
schetst, namelijk dat van verdelende rechtvaardigheid hier en nu.
Nederland heeft echter ook een verantwoordelijkheid naar andere landen3
en naar toekomstige generaties in binnen- en buitenland die zullen leven
met de gevolgen van ons huidige handelen.
Dit kabinet wil daarom bij het maken van klimaatbeleid ook de impact op
andere landen en toekomstige generaties meenemen. Conform
toezegging aan uw Kamer, zijn er in 2021 en 2022 al experimenten met de
generatietoets uitgevoerd.4 De resultaten hiervan zijn ook met uw Kamer
gedeeld.5 Ook is ons klimaatbeleid in grote mate gekoppeld aan internationale afspraken waar we ons aan moeten houden. We spannen ons in
voor een gelijk speelveld, een rechtvaardigheidsbeginsel waarbij «iedere
speler het spel speelt volgens dezelfde regels». Internationaal gezien heeft
dit bijvoorbeeld invloed op de mate waarin we in Nederland het principe
«de vervuiler betaalt» toe kunnen passen, zonder dat inwoners over de
grens gaan shoppen of bedrijven verhuizen naar landen met minder
beprijzing. Over de internationale inzet van het kabinet voor rechtvaardigheid wordt uw Kamer o.a. geïnformeerd via de jaarlijkse kamerbrief
over de uitvoering van de Internationale Klimaatstrategie.
Acties die dit kabinet neemt
Mitigatiebeleid
Het kabinet streeft rechtvaardig mitigatiebeleid na. Ten eerste door
ambitieus klimaatbeleid te voeren. Hiermee beperken we de negatieve
3

Zie voor onze internationale inzet ook Internationale Klimaatstrategie | Publicatie | Rijksoverheid.nl.
Zie Kabinetsreactie op SER-verkenning Hoge Verwachtingen (Kamerstuk 35 300 XV, nr. 94.
Motie van de leden Segers en Jetten over een generatietoets bij de totstandkoming van beleid,
Kamerstuk 35 300, nr. 24.
5
Bijlage bij Kamerbrief 12 juli 2022 Stand van Zaken Nationaal Groeifonds, Kamerstuk
35 925 XIX, nr. 14 (Mogelijke toepassing van de Generatietoets bij NGF-voorstellen | Rapport |
Rijksoverheid.nl) en memorie van toelichting Wetsvoorstel Herinvoering Basisbeurs Hoger
Onderwijs van 21 oktober 2022, Kamerstuk 36 229.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 813, nr. 1236

3

gevolgen van klimaatverandering voor onze gezondheid, leefomgeving en
economie. Ten tweede door de benodigde transitie op een rechtvaardige
manier vorm te geven, met aandacht voor een eerlijke verdeling van
kosten en baten.
In lijn met de eerste aanbeveling van de WRR neemt het kabinet in
lopende beleidstrajecten de rechtvaardigheidsbeginselen van de WRR al
zoveel mogelijk mee om het debat over rechtvaardigheid te verbreden. In
de voorjaarsbesluitvorming is hier aandacht aan besteed, zoals
omschreven in de Voorjaarsnota die met uw Kamer is gedeeld.6 Hiermee
is inzichtelijk gemaakt dat het kabinet met de aanvullende klimaatmaatregelen niet meer alleen het rechtvaardigheidsbeginsel grootste nut
nastreeft, maar ook aandacht heeft voor de beginselen onder draagkracht
en solidariteit door lastenstijgingen voor lage en middeninkomens zoveel
mogelijk te beperken. Naast aandacht voor de verdeling van lasten, vindt
het kabinet het vergroten van het vermogen van mensen om in actie te
komen van belang voor klimaatrechtvaardigheid. In het Nationaal Plan
Energiesysteem 2050 (NPE)7 en de aanpak van energiearmoede waar het
Rijk samen met decentrale overheden aan werkt8 wordt rechtvaardigheid,
met oog voor o.a. de beginselen van de WRR, een expliciet onderdeel.
Het kabinet geeft opvolging aan de oproep om principes van verdeling in
het klimaatbeleid te expliciteren. De Klimaatwet schrijft al voor dat het
kabinet aspecten van verdeling naar aanleiding van het voorgenomen
(klimaat)beleid aandacht geeft. De WRR biedt nieuwe handvatten om
hieraan goed invulling te geven. Het kabinet zal daarom in het
Klimaatplan elke vijf jaar en voor het eerst in 2024, wanneer het tweede
klimaatplan wordt vastgesteld, ingaan op de verdelende rechtvaardigheid
en de wijze waarop daarmee in de besluitvorming rekening is gehouden.
Met een kwalitatieve duiding maken we verdelende rechtvaardigheid
vroegtijdig in het beleidsproces expliciet. Bijvoorbeeld door in het
Klimaatplan voorstellen en verkenningen voor toekomstig beleid
inzichtelijk te maken met de rechtvaardigheidsprincipes en afwegingen
die daaraan ten grondslag liggen. Het is daarbij belangrijk om naar
verschillende doelgroepen te kijken en in beeld te hebben wie lasten
ervaren van klimaatbeleid en wie niet. In de Klimaatnota dit najaar zal het
kabinet tevens een uitgebreide beschouwing opnemen over de verdelingsbeginselen die ten grondslag liggen aan het huidige klimaatbeleid en
de keuzes (in sectoren en ten aanzien van instrumenten) die politiek zijn
gemaakt in de besluitvorming dit voorjaar.9
Omdat wat men rechtvaardig vindt verschilt per vraagstuk en per
persoon, vindt het kabinet het belangrijk om perspectieven hierop te
blijven ophalen bij burgers. Naar aanleiding van het WRR-rapport wil ik, in
overleg met uw Kamer, kijken of rechtvaardigheid een nadrukkelijk
onderdeel kan zijn van het mogelijke nationale burgerforum over klimaaten energiebeleid. Daarnaast merkt het kabinet op dat maatregelen
begrijpelijk moeten zijn. Burgers en Mkb’ers die wel willen, moeten ook
begrijpen hoé. Eerder is uw Kamer ook geïnformeerd over de acties die
het kabinet met TNO onderneemt om beter zicht te krijgen op deze zorgen
bij verschillende doelgroepen.10
Als derde aanbeveling stelt de WRR dat aandacht voor een rechtvaardige
verdeling van klimaatkosten institutioneel geborgd en getoetst moet
6

Kamerstuk 36 350, nr. 1.
Het NPE zal eind 2023 gepubliceerd worden.
Kamerstukken 29 023 en 36 200, nr. 390.
9
In lijn met toezegging aan lid Thijssen in Notaoverleg IBO Klimaat (Kamerstuk 32 813, nr. 1226).
10
Kamerstuk 32 813, nr. 1145.
7
8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 813, nr. 1236

4

worden. Het kabinet meent dat de huidige Klimaatwet al voldoende
borging biedt, omdat in deze wet is opgenomen dat er een beschouwing
moet zijn van «het tot stand komen van een eerlijke en betaalbare
transitie».11 De Raad van State toetst of de Klimaatwet wordt gevolgd en
beziet of het Klimaatplan «inzicht geeft in de verdeling van kosten en
baten»12. Zoals hierboven uiteengezet zal het kabinet het WRR-advies
benutten om invulling te geven aan de wet.
Specifiek ten aanzien van het in kaart brengen van lasteneffecten geldt
voor het klimaatbeleid hetzelfde als voor de lasteneffecten van ander
beleid. Inzicht in de lasteneffecten is van belang. Naast bijvoorbeeld een
tekort aan tijd of kennis, onvoldoende spaargeld, complexiteit van
regelingen, is er een groeiende groep mensen die moeite heeft om
financieel mee te komen. De beleidsmatige lasten worden elk jaar
gewogen in augustus, als onderdeel van de jaarlijkse lastenbesluitvorming («koopkrachtplaatjes»). Het kabinet beziet de effecten van beleid
integraal. Mitigerende maatregelen van effecten op de inkomensverdeling
of de lasten van bedrijven en maatschappelijke organisaties kunnen dus
ook buiten het klimaatdomein gevonden worden. Omdat nog niet alle
effecten van klimaatmaatregelen tot in detail in de koopkrachtbesluitvorming worden meegenomen, vindt het kabinet het wenselijk om meer
inzicht te krijgen in de inkomenseffecten van klimaatbeleid. Bij de formatie
zijn daarom extra middelen vrijgemaakt voor het CPB voor additioneel
klimaatonderzoek op dit vlak. Daarbij zal het zwaartepunt van aanvullende
analyses liggen bij lastenontwikkeling voor huishoudens als gevolg van
afzonderlijke klimaatmaatregelen.13 Hierbij zal waar mogelijk en relevant
is ook gekeken worden naar de samenstelling van huishoudens en de
betreffende woonsituatie zoals type woning.
Adaptatiebeleid
Naast het zoveel mogelijk beperken van klimaatverandering met mitigatiebeleid, werkt het kabinet toe naar een klimaatbestendig Nederland voor
iedereen. De Nationale Adaptatiestrategie (NAS) uit 2016 zet hiervoor de
koers uit en heeft als doel om de negatieve effecten van klimaatverandering te verkleinen of tenminste beheersbaar te houden.
De kosten om Nederland aan te passen aan klimaatverandering zullen de
komende jaren naar verwachting sterk stijgen. Aandacht voor de
verdeling van klimaatkosten wordt daarmee steeds belangrijker. In de
nieuwe NAS, die in 2025–2026 wordt herzien, zullen daarom concrete
doelen worden opgenomen en de kosten voor adaptatiebeleid meer
inzichtelijk worden gemaakt.14 Daarbij wil het kabinet ook meer oog
hebben voor de effecten van klimaatverandering en klimaatadaptatie voor
mens, cultuur en natuur. Verder zal in het proces om te komen tot de
nieuwe NAS aandacht worden besteed aan een rechtvaardige procedure.
De WRR omschrijft dit als een eerlijk proces waarbij belangen en
opvattingen van alle betrokken partijen aan bod komen. Voor de NAS zal
meer nadruk worden gelegd op het betrekken van maatschappelijke
11

Hiermee wordt invulling gegeven aan de toezegging om in te gaan op het in de wet verankeren van rechtvaardigheid in klimaatbeleid. Deze toezegging is gedaan aan lid Thijssen in het
commissiedebat systeemtransitie en klimaatbeleid na 2030 op 20 april 2023 (Kamerstuk
32 813, nr. 1234).
12
Toetsingskader Klimaatplan van de Raad van State.
13
Dit zal een stap zijn betreffende de motie van het lid Thijssen (Kamerstuk 32 813, nr. 1190)
waarbij de regering wordt verzocht om ervoor te zorgen dat lage- en middeninkomensgroepen per saldo niet financieel achteruitgaan door klimaatbeleid. Om hier recht aan te doen
moet immers eerst goed onderzocht kunnen worden wat de lastenontwikkeling is als gevolg
van klimaatmaatregelen.
14
Kamerstuk 31 793, nr. 233.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 813, nr. 1236

5

organisaties om beter zicht te krijgen op de perspectieven van minderheden en kwetsbare groepen.
Met betrekking tot waterveiligheidsbeleid, waar het WRR-rapport specifiek
naar kijkt, wordt nu een evaluatie uitgevoerd van de Waterwet15 waar ook
in beeld wordt gebracht wat de effecten zijn van de huidige bekostigingswijze van het versterken van primaire waterkeringen op de lasten van de
waterschappen. Daarmee komt tijdig in beeld of de bekostigingswijze,
zoals de 10 procent eigen bijdrage van waterschappen, tot een knelpunt
leidt bij een waterschap met een grote wateropgave en/of weinig
inwoners. Om de watersysteemheffing nog beter uitlegbaar en
voorspelbaar te maken, wordt de Waterschapswet op een aantal punten
gewijzigd en zal het profijtbeginsel beter worden toegepast.16
Eén van de principes die het WRR-rapport beschrijft, is de verdeling ten
gunste van de minstbedeelden. De toepasbaarheid van dit principe willen
we verkennen in het kader van de motie van de leden De Hoop en
Bromet.17 Voor deze motie zal een gesprek met decentrale overheden
worden georganiseerd om te verkennen hoe voorkomen kan worden dat
mensen met lage- en middeninkomens achterblijven in de minst
toekomstbestendige woningen.
Het kabinet vindt het belangrijk om bij een rechtvaardige verdeling van
klimaatkosten ook te kijken naar Caribisch Nederland. Daar ondervinden
mensen in toenemende mate al de gevolgen van klimaatverandering.
Daarom worden er stappen gezet om Caribisch Nederland klimaatbestendig te maken, waarbij rekening wordt gehouden met de wensen van
de openbare lichamen en de specifieke kenmerken van de eilanden en
inwoners. Zo is Bonaire bezig met de opzet van een klimaattafel, om te
komen tot een geïntegreerde aanpak voor de opgaven van adaptatie en
mitigatie. Parallel hieraan wordt samen met Saba en Sint Eustatius
bepaald hoe deze eilanden kunnen komen tot een integraal klimaatplan.
Na de zomer komt het kabinet met een uitgebreide reactie op het advies
van de heer Nijpels18 over het opzetten van een of meerdere klimaattafels,
waarbij aangegeven zal worden hoe het Rijk deze processen op de
BES-eilanden gaat ondersteunen.
Met 35 miljoen euro uit het coalitieakkoord wordt de komende jaren
gewerkt aan het Natuur- en Milieubeleidsplan Caribisch Nederland
(NMBP). Het gaat om verschillende projecten waarin het kabinet samenwerkt met de openbare lichamen aan het beschermen van de natuur en
het (mariene) milieu. Dit draagt bij aan klimaatadaptatie, bijvoorbeeld
door het tegengaan van overbegrazing, maatregelen van herbeplanting en
beter regenwatermanagement. Verder heeft Nederland op het VN
Watercongres in New York van afgelopen maart de International Panel on
Deltas and Coastal Areas (IPDC) gelanceerd. Curaçao, Aruba, Sint
Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn hierbij aangesloten. Het
IPDC biedt een platform waarbij ondersteuning geboden kan worden op
het gebied van kennis en financieringsmogelijkheden voor klimaatadaptatie.

15

In de Waterwet (artikel 10.4, lid 2) is vastgelegd dat de Minister van Infrastructuur en Waterstaat vóór 1 januari 2025 een verslag aan de Staten-Generaal zendt over de doeltreffendheid
en de effecten van de artikelen 2.2, 2.3, 2.12, 3.9 en 7.23 tot en met 7.26.
16
https://wetgevingskalender.overheid.nl/regeling/WGK013923.
17
Kamerstukken 27 625 en 30 015, nr. 602.
18
Kamerstuk 32 813, nr. 1228.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 813, nr. 1236

6

Klimaatschadebeleid
Gebeurtenissen als de extreme wateroverlast in Limburg in juli 2021 zijn
niet volledig te ondervangen met adaptatie- en mitigatiemaatregelen. Met
het veranderende en extremer wordende weer neemt de schade toe. Nu al
levert extreme regenval jaarlijks miljoenen euro aan schade op aan onder
andere auto’s en gebouwen. Maar ook grootschalige schade aan
publieksruimten en infrastructuur zal toenemen. De lasten voor overheden
kunnen daarmee fors zijn.
Schade wordt in Nederland momenteel met name opgevangen door
verzekeringen. De Rijksoverheid kan, in geval van een ramp als bedoeld in
artikel 1 van de Wet veiligheidsregio’s, op grond van de Wts een
tegemoetkoming verstrekken in de schade die niet redelijkerwijs verzekerbaar is.
De WRR ziet als effecten van het systeem van verzekeringen en het
Wts-vangnet dat het een prikkel kan geven om verantwoordelijkheid naar
de overheid te schuiven, mensen met een hoger inkomen vaak in absolute
zin meer aan compensatie ontvangen en de toepassing van Wts onvoorspelbaar is. De WRR adviseert daarom:
1. duidelijker criteria op te stellen wanneer Wts wel en niet ingezet wordt;
2. nader te onderzoeken in hoeverre aanvullende verzekeringen
mogelijkheden kunnen bieden;
3. opnieuw te wegen wat de verdelingseffecten zijn, in het licht van
toenemende klimaatschade.
De Rijksoverheid kan de Wts inzetten bij een ramp (als bedoeld in artikel 1
van de Wet veiligheidsregio’s) door een zoetwateroverstroming, een
aardbeving of een andere ramp van tenminste vergelijkbare orde. Als
criteria voor de inzet van Wts gelden onder meer dat alleen schade en
kosten die 1) niet redelijkerwijs verzekerbaar, 2) niet anderszins
verhaalbaar en 3) niet vermijdbaar zijn, voor een tegemoetkoming in
aanmerking komen.19 Er is bovendien geen volledige vergoeding van de
schade en kosten mogelijk. De Wts is derhalve uitdrukkelijk bedoeld als
vangnet. Door de criteria en voorwaarden van de Wts speelt anticipatie op
overheidscompensatie nauwelijks of geen rol.
Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) start
dit jaar, in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV),
met een onderzoek op basis waarvan een beleidsmatige en politieke
afweging kan worden gemaakt of de Wts voldoende toekomstbestendig
is, ook gelet op onder meer de rechtszekerheid voor toekomstig
gedupeerden en op de bestaande en in ontwikkeling zijnde verzekeringsmogelijkheden en de mogelijke gevolgen voor het systeem van verzekeringen en het Wts-vangnet. Daarnaast zal in kaart worden gebracht in
hoeverre en hoe de werking van de Wts kan worden uitgebreid naar
Caribisch Nederland, of dat er goede en uitlegbare redenen zijn om dat
niet te doen.
De Minister van Financiën verkent samen met onder andere de Minister
van Infrastructuur en Waterstaat en de verzekeringssector of en op welke
wijze de overheid een rol kan spelen om te zorgen dat klimaatgerelateerde
schade voldoende wordt gedekt. Daarbij wordt ook gekeken of de
verzekerbaarheid van huishoudens en zakelijke partijen tegen schade die
volgt uit overstromingen van primaire keringen en weersextremen wel of
niet wenselijk is. Het is in beginsel wenselijk dat huishoudens en zakelijke
partijen zich kunnen verzekeren tegen schade die voortvloeit uit overstromingen en weersextremen. Een goed functionerende private verzeke-

19

Artikel 4 lid 3 Wts en Artikel 4 lid 3 onder d Wts.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 813, nr. 1236

7

ringsmarkt is een voorwaarde hiervoor. Uitgangspunt is dat iedereen zijn
eigen schade draagt.
Ten aanzien van het derde advies zal in het hierboven aangekondigde
onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de Wts tevens gekeken
worden naar de verdelingseffecten die kunnen optreden als gevolg van de
toepassing van de Wts. Zo is onder meer de wijze waarop de hoogte van
de tegemoetkoming wordt bepaald (eigen risico en berekeningsgrondslagen) een element van het onderzoek, evenals in hoeverre de verwachtingen ten aanzien van de toepassing van de Wts aansluiten bij de
feitelijke toepassing hiervan.
Aandacht voor rechtvaardigheid ook buiten klimaatbeleid
Het kabinet vindt het belangrijk dat er brede aandacht voor rechtvaardigheid komt. Daarom is het kabinet voornemens om het rapport van de
WRR te vertalen in een concrete handreiking voor beleidsmakers in het
Beleidskompas. Het Beleidskompas biedt een richtinggevende structuur
die helpt om het beleidsvoorbereidingsproces goed vorm te geven met
goede beleidskwaliteit als doel.20 Over de huidige uitgangspunten van het
Beleidskompas is uw Kamer eind 2022 geïnformeerd.21 Door rechtvaardigheid, in de vorm van de verdelingsprincipes die de WRR noemt, vast
onderdeel te maken van het Beleidskompas kan dit aan de voorkant van
het maken van beleid (dus breder dan alleen klimaatbeleid) een expliciete
rol spelen.
De Minister voor Klimaat en Energie,
R.A.A. Jetten
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

20
21

Kamerstuk 36 200 VI, nr. 10.
Beleidskompas van het Kenniscentrum voor beleid en regelgeving (KCBR).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 813, nr. 1236

8