Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 213

Wijziging van de Wet
arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten en enkele andere wetten in
verband met verdere activering van de
participatie van jonggehandicapten en het
harmoniseren van de verschillende regimes
Wajong

Nr. 30

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 november 2019
Aanleiding
Op verzoek van uw Kamer ontvangt u bij deze een brief met een appreciatie op de amendementen behorende bij het wetsvoorstel vereenvoudiging Wajong (Kamerstuk 35 213) en een reactie op de brief van FNV en
andere organisaties inzake de wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten.
Appreciatie amendementen
Amendementen met Kamerstuk 35 213, nrs. 8, 25 en 27 hebben betrekking
op het uitbreiden van de herlevingstermijn van het garantiebedrag naar 1
jaar (nr. 27), 2 jaar (nr. 25) en 3 jaar (nr. 8). Ik begrijp de wens van een deel
van uw Kamer om de termijn waarin het recht op het garantiebedrag kan
herleven uit te breiden. Deze wens heeft financiële consequenties en
vergroot, zoals ik ook in het debat heb benoemd, het verschil tussen
Wajongers die wel en Wajongers die geen werk hebben op het moment
van inwerkingtreding van de wet. De financiële consequenties lopen op bij
het verder uitbreiden van de termijn (47 mln. bij 1 jaar, 67 mln. bij 2 jaar
en 84 mln. bij 3 jaar). Op basis van deze overwegingen moet ik deze drie
amendementen ontraden.
Amendement met Kamerstuk 35 213, nr. 11 behoudt de voortgezette
werkregeling in de Wajong2010. Het behouden van de voorgezette
werkregeling in de Wajong2010 is niet in lijn met het uitgangspunt van het
wetsvoorstel dat werken moet lonen. Daarom ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 35 213, nr. 14 vervangt de grondslag in de
berekening van de inkomensondersteuning door het functieloon van een
werkende Wajonger, gemaximeerd op 150% WML. Dit amendement heeft

kst-35213-30
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 213, nr. 30

1

tot effect dat de basisuitkering voor mensen die gaan werken met een
hoger functieloon ook hoger begint. Wajongers die gaan werken op een
functieloon van 150% of meer starten met dit voorstel op een basisuitkering van 105% WML. Daarbovenop behouden zij, net als andere
werkende Wajongers, 30% van het verdiende inkomen. De basis van de
uitkering voor mensen die werken wordt hiermee afhankelijk van het
functieloon. Dit veroorzaakt een ongelijkheid tussen werkende Wajongers.
Dit amendement heeft forse financiële consequenties. Op basis van deze
overwegingen moet ik dit amendement met klem ontraden. Dit
amendement is ook niet nodig. In de met dit wetsvoorstel voorgestelde
inkomensregeling werkt een hoger functieloon reeds door in de hoogte
van het totale inkomen van een werkende Wajonger. Wajongers die
werken met een hoger functieloon ontvangen een hoger inkomen en
houden daarom ook meer over van dit verdiende inkomen.
Amendement met Kamerstuk 35 213, nr. 15 schrapt de drempel van 20%
WML uit de formule voor Wajongers die duurzaam geen arbeidsvermogen
hebben. In het debat en ook in de casussen die ik van de heer Jasper van
Dijk (SP) heb ontvangen is meerdere keren aandacht gevraagd voor het
volledig verrekenen van inkomen tot 20 procent van het wettelijk
minimumloon voor deze groep. Ik vind het vervelend dat voor deze groep,
werken slechts in beperkte mate loont. Tegelijkertijd gaat het om mensen
die duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben. Omdat
de uitkering voor mensen die duurzaam geen mogelijkheden hebben start
op 75 procent van het wettelijk minimumloon, wordt werken pas lonend
wanneer het arbeidsinkomen hoger is dan 20 procent WML. Vanaf dat
moment geldt voor hen dezelfde inkomensregeling als voor Wajongers
met arbeidsvermogen. Vormgeven van een separate inkomensregeling
voor mensen die duurzaam geen mogelijkheden hebben, veroorzaakt het
risico dat een Wajonger na een herbeoordeling wordt overgezet in de
categorie met arbeidsvermogen en er in inkomen op achteruit gaat. Dit wil
ik voorkomen en daarom ontraad ik het amendement op dit punt.
Amendement met Kamerstuk 35 213, nr. 26 vult het totale inkomen voor
Wajongers die werken met loondispensatie aan tot tenminste het
functieloon. Zoals bij amendement 14 aangegeven werkt in de voorgestelde inkomensregeling een hoger functieloon door in het totale inkomen
van werkende Wajongers. Het totale inkomen voor Wajongers die werken
zonder loondispensatie is daarmee altijd hoger of gelijk aan het
functieloon dat zij zouden hebben verdiend in deze functie zonder Wajong.
Het totaalinkomen voor Wajongers die werken met loondispensatie is in
de meeste gevallen ook hoger of gelijk aan het functieloon dat zij zouden
hebben verdiend in deze functie zonder Wajong. Met loondispensatie
werkende Wajongers hebben echter bij een dienstbetrekking van meer
dan 4 dagen een lager inkomen dan het reguliere loon behorende bij de
functie. Ik begrijp de wens van de indieners van dit amendement om deze
groep ook aan te vullen tot het functieloon. Het repareren van dit effect
heeft echter financiële consequenties en maakt de uitvoering van de
nieuwe regels voor inkomensondersteuning complexer. Het amendement
moet ik daarom ontraden.
Amendement met Kamerstuk 35 213, nr. 22 regelt een hogere uitkering
voor mensen met een medische urenbeperking. Dit amendement maakt
de uitvoering van de Wajong dusdanig complex dat de beoogde vereenvoudiging teniet wordt gedaan. In de nota naar aanleiding van het verslag
heb ik uw kamer reeds aangegeven dat vaststellen van het aantal mogelijk
te werken uren op basis van theoretische gronden (los van een werkplek)
volgens de regering complex en onvoldoende betrouwbaar is om de
hoogte van de inkomensregeling op te baseren. Daarnaast heeft het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 213, nr. 30

2

amendement financiële consequenties. Ik moet daarom dit amendement
met klem ontraden.
Amendement met Kamerstuk 35 213, nr. 24 regelt onder andere dat
jonggehandicapten extraatjes bovenop hun inkomen tot een maximum
van 1.200 euro mogen behouden. Zoals ik ook in het debat al aangaf voel
ik mee met de wens om gratificaties of andere extraatjes niet te verrekenen met de uitkering. Ik heb daarom al eerder laten uitzoeken of er een
uitvoerbare en handhaafbare manier kan worden gevonden om dit te
regelen. Die is er echter niet. Op basis van bovenstaande overwegingen
ontraad ik dit amendement.
Reactie op brief FNV c.s.
In de brief van FNV, LCR, Ieder(in), Wij staan op!, CNV, VCP, SWOM, de
Minister voor gehandicaptenzaken, Noortje van Lith en anderen geven
deze organisatie een gezamenlijk stemadvies voor het wetsvoorstel
Wajong maatregelen en de ingediende amendementen. Mijn appreciatie
op de ingediende amendementen heeft u hierboven kunnen lezen.
Zoals ik ook in het debat heb aangegeven heeft de stapeling van
regelingen uit het verleden, zij het met de beste bedoelingen, geleid tot
een zeer complexe Wajong met veel verschillende inkomensregelingen
voor deze groep mensen. Dat leidt ook nu al tot oneerlijke situaties. De
regelingen pakken voor sommige Wajongers gunstig uit en voor anderen
Wajongers juist niet. Een wijziging aanbrengen is daarom per definitie een
balanceeract. Bij deze balanceeract staat voor mij voorop dat Wajongers
zeker moeten kunnen zijn van bestaanszekerheid en arbeidsparticipatie
wordt gestimuleerd. De Wajonguitkering als individuele uitkering op het
sociaal minimum zonder partner- en vermogenstoets blijft dan ook
overeind. Dat geldt zowel voor Wajongers die wel kunnen werken als voor
degenen die niet kunnen werken.
Op dit moment staat een grote groep van bijna 60.000 Wajongers nog
steeds aan de kant. Ook werkende Wajongers ervaren allerlei hobbels en
drempels in hun zoektocht naar werk. Ik vind daarom dat we maatregelen
moeten nemen om de knelpunten die Wajongers ervaren weg te nemen.
Vanuit de verantwoordelijkheid voor de hele groep is een begrijpelijker en
vooral een stimulerender regeling nodig. Wajongers moeten geholpen
worden bij het hebben en het houden van werk. Het kabinet is van mening
dat het voorliggende wetsvoorstel een stap in de goede richting is, ook al
realiseren we ons dat er onderweg naar een inclusieve arbeidsmarkt ook
daarna nog stappen te zetten zijn. Het voorliggende wetsvoorstel is echt
voor heel veel mensen een goede stap op het gebied van de inkomenssituatie en op het vergroten van de kans op werk. Daarnaast hebben we een
garantieregeling voor degenen voor wie het onverhoopt niet positief
uitpakt.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
T. van Ark

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 213, nr. 30

3