Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1080
Vragen van het lid Bashir (SP) aan de Ministers van Infrastructuur en Milieu en
van Economische Zaken over schepenveilingen door de Rabobank aan de
Rabobank (ingezonden 9 december 2014).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de
Minister van Infrastructuur en Milieu (ontvangen 21 januari 2015)
Vraag 1 en 2
Wat is uw reactie op het artikel «Rabo hoogste bieder op schepenveiling»?1
Klopt het dat de Rabobank middels een eigen of een aan de Rabobank
verbonden BV een deel van de schepen die geveild werden en waar zij zelf
een hypotheek op had, gekocht heeft?
Kunt u deze constructie toelichten?
Antwoord 1 en 2
Ik ben bekend met het artikel in De Schuttevaer van 29 november jl.
De Rabobank geeft desgevraagd aan dat de beschreven werkwijze klopt.
Indien de door de Rabobank vooraf gestelde bodemprijs (gebaseerd op een
inschatting van de minimale opbrengstwaarde) niet wordt gehaald, koopt de
Rabobank via een dochteronderneming dit schip in. De Rabobank hanteert
deze werkwijze met het oogmerk om het schip op een later moment alsnog te
verkopen, dan wel het te exporteren of demonteren tegen een reële waarde.
De bodemprijs ligt in alle gevallen hoger dan de door deskundige makelaars
vastgestelde executiewaarde van het betreffende schip. Dit heeft een gunstige
invloed op de restschuld van de schipper.
Vraag 3
Klopt het dat de Rabobank vervolgens aanspraak kan maken op een
staatsgarantie van 1 miljoen euro per schip? Kunt u dit toelichten? Indien dit
klopt, wat vindt u van deze constructie?
Antwoord 3
Bij het verstrekken van een krediet voor de aankoop van een binnenvaartschip kan gebruik worden gemaakt van de regeling Borgstelling MKBkredieten (BMKB) van het Ministerie van Economische Zaken. De maximum

1

ah-tk-20142015-1080
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

«Rabo hoogste bieder op schepenveiling», 29 november 2014, De Schuttevaer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

hoogte van het krediet dat onder de regeling gebracht kan worden is regulier
€ 1 miljoen2.
De verkoop van het schip vermindert de schuld van de ondernemer, ook als
de verkoop plaats vindt aan een dochter van de bank. Alleen een eventueel
resterend verlies op het deel van het totaal verleende krediet dat onder de
BMKB valt kan gedeclareerd worden. Er vindt dus geen dubbele vergoeding
aan de bank plaats.
De constructie beoogt een opbrengst onder de door onafhankelijke experts
vastgestelde bodemprijs te voorkomen, waardoor zowel de ondernemer als
de Staat niet door deze constructie worden benadeeld. Ik heb daarom geen
bezwaar tegen deze constructie.
Vraag 4
Wordt de schuld van de schipper van het desbetreffende schip dan ook met 1
miljoen euro verminderd of blijft die onverminderd? In het laatste geval, deelt
u de mening dat dit onterecht is, als een groot deel van het verlies van de
bank al door de Staat gecompenseerd is door de garantieregeling ter waarde
van 1 miljoen euro per schip?
Antwoord 4
Zoals uit het antwoord op vraag 3 blijkt, wordt de schuld van de ondernemer
verminderd met de opbrengst van de verkoop van het schip. Dit bedrag kan
dus niet ook bij de Staat gedeclareerd worden. Als er nog schuld resteert en
een deel van het krediet valt onder de BMKB-regeling, krijgt de bank dit
vergoed als aan de voorwaarden is voldaan. Om de belangen van de Staat te
waarborgen, blijft de ondernemer wel aansprakelijk voor het door de
overheid vergoede bedrag.
Vraag 5
Deelt u de mening dat er zo een prikkel voor de Rabobank is om een bod op
een eigen schip uit te brengen om in ieder geval die 1 miljoen euro te kunnen
incasseren?
Antwoord 5
Zoals uit het antwoord op vraag 3 blijkt, wordt de schuld van de ondernemer
al verminderd door de verkoop van het schip, en kan de opbrengst van de
verkoop niet ook vergoed worden in het kader van de BMKB-regeling. Er is
dan ook geen prikkel voor de bank vanuit de BMKB-regeling om zelf een bod
uit te brengen bij verkoop van een schip.
Vraag 6 en 7
Wat vindt u ervan dat vervolgens de schipper van een dergelijk schip weer
aan het werk gaat als zogenaamde aflosser om zijn schulden af te lossen?
Deelt u de mening dat de Rabobank hierdoor een schip in eigendom krijgt
met een miljoen euro subsidie en met aan boord een schipper die (een groot
deel van zijn leven) gratis «25 uur per dag, 8 dagen per week» aan het werk
moet om zijn schulden aan de Rabobank af te lossen? Wat vindt u hiervan?
Vindt u dit wenselijk?
Antwoord 6 en 7
De Rabobank geeft aan dat schepen in deze constructie uit de vaart gaan en
de voormalig eigenaar geen betrokkenheid houdt. De ondernemer zal
aansprakelijk blijven voor een eventuele restschuld, zoals gebruikelijk is bij
een bedrijfsfaillissement, maar deze niet vereffenen door zonder vergoeding
op het schip te blijven werken. Zoals uit het antwoord op vraag 5 blijkt is er
ook geen sprake van subsidie aan de Rabobank bij de aankoop van een schip.
Vraag 8
Hoe gaat u ervoor zorgen dat de Rabobank met deze gesubsidieerde schepen,
met aan boord een aflosser, niet onder de kostprijs gaat varen en zo nog
meer schippers in problemen gaat brengen?

2

in 2014 en 2015 is het maximum borgstellingskrediet € 1,5 miljoen om de kredietverlening aan
het mkb een extra stimulans te geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Zoals uit het antwoord op vraag 7 blijkt, is geen sprake van gesubsidieerde
schepen, of het gratis blijven werken door de binnenvaartschipper. De
constructie leidt dus niet tot schepen die onder de kostprijs kunnen varen.
In gesprekken eind 2013 van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu met
de betrokken banken is gebleken dat de banken zich in het algemeen
maximaal inspannen om binnenvaartondernemingen in de huidige situatie
van langdurige overcapaciteit aan de gang te houden. Faillissementen op
grote schaal konden hiermee tot nu toe vermeden worden, maar zijn in
individuele gevallen soms onvermijdelijk. Opleggen, exporteren of demonteren van schepen in deze gevallen dragen er wel aan bij dat negatieve effecten
voor de markt als geheel voorkomen kunnen worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3