Transparantiebenchmark 2015
De Kristal 2015
In samenwerking met NBA

Het doel van de Transparantiebenchmark

Het proces

Het doel van de Transparantiebenchmark is het
geven van een beoordeling van de inhoud en
kwaliteit van (externe) verslaggeving ten aanzien
van maatschappelijke aspecten van ondernemen.
Hiertoe wordt de publiek beschikbare verantwoordingsinformatie van de grootste Nederlandse
organisaties beoordeeld op 40 criteria die betrekking hebben op maatschappelijk relevante aspecten
van organisaties en hun bedrijfsvoering. De
Transparantiebenchmark geeft nadrukkelijk geen
oordeel over de maatschappelijke prestaties.

Er zijn zes processtappen te onderscheiden:
1.	Het self-assessment
2.	Beoordeling self-assessment en/of integrale
beoordeling
3.	Commentaarronde
4.	Correspondentie met Panel van Deskundigen
5.	Panelbeoordeling
6.	Bepaling winnaar prijs ‘De Kristal’ door de jury

‘De gemiddelde score op de Transparantie­
benchmark 2015 is 99 punten.’

Net als vorig jaar konden deelnemende organisaties
gebruik maken van de e-tool; een webapplicatie
waarin de eerste drie processtappen zijn ingebouwd.

Wat valt op?
Ondanks het feit dat de criteria en de interpretatie
hiervan dit jaar verder zijn aangescherpt, is de
gemiddelde score gelijk aan de gemiddelde score
van vorig jaar.

Grootste veranderingen ten opzichte van vorig jaar
1. Criteria
In 2014 zijn de criteria van de Transparantiebenchmark vernieuwd en aangepast aan internationale ontwikkelingen. Dit jaar is ter verduidelijking de formulering van een klein aantal criteria aangescherpt. Daarnaast
zijn drie criteria met betrekking tot materialiteit (criteria 11, 12 een 22) aangepast om deze beter aan te laten
sluiten op het materialiteitsprincipe van de internationale verslaggevingsrichtlijnen.

2. De deelnemende organisaties
De onderzoeksgroep is opgebouwd aan de hand van de volgende te onderscheiden categorieën:
•	Organisaties van Openbaar Belang met 500 medewerkers of meer
•	Organisaties met een beursnotering in Amsterdam
•	Organisaties met Nederlandse bedrijfsactiviteiten met substantiële omzet en/of aantal medewerkers
•	Staatsdeelnemingen
•	Universiteiten en Universitair Medische Centra (UMC)
•	Grote organisaties (meer dan 250 medewerkers) die in het verleden vrijwillig zijn toegetreden tot de
onderzoeksgroep
Het aantal deelnemende organisaties is dit jaar op basis van bovenstaande criteria verhoogd naar 485.
Hiervan hebben 24 organisaties zich aangemeld en voldaan aan de criteria van de groepsverslagenregeling.
Er blijven dus 461 organisaties over voor de beoordeling en hiervan hebben er 245 een score ontvangen. De
overige organisaties hebben een nulscore ontvangen.

Transparantieladder
Aan AkzoNobel (1), Philips (2) en Unilever (3)
komen de ereplaatsen toe op de Trans­
parantieladder van 2015. AkzoNobel wint
hiermee de Kristalprijs 2015 voor meest transparante maatschappelijke jaarverslaggeving.
Er zijn zeer kleine verschillen in de scores van de
Top 3 dit jaar, maar het verslag van AkzoNobel
onderscheidt zich op zowel inhoud als vorm.
Uit de verslaggeving blijkt duidelijk dat duurzaamheid geïntegreerd is in de gehele bedrijfsstrategie. Waardecreatie en resultaten worden
op het niveau van business unit gepresenteerd.
De lezer krijgt in één oogopslag een overzicht
van zowel positieve als negatieve effecten van de
bedrijfsvoering.
De jury prijst AkzoNobel ook voor het tonen
van verantwoordelijkheid voor de keten en de
sector waarin zij actief is. In de eerste pagina’s
van het verslag geeft AkzoNobel op heldere wijze
de prestaties op de maatschappelijke doelen
aan. Daarbij maakt de onderneming duidelijk
dat op twee van de gestelde doelen verbetering noodzakelijk is. De jury is ervan overtuigd
dat de getoonde openheid een positieve
bijdrage levert aan de cultuur van transparantie
in Nederland. Dat AkzoNobel zich zo sterk
profileert op het gebied van duurzaamheid,
blijkt ook uit de consistent hoge score op de
Transparantiebenchmark.
Philips is al enige jaren opgenomen in de Top
3 en eindigt dit jaar als tweede. Unilever is de
laatste drie jaren op een indrukwekkende wijze
gestegen en eindigt op een mooie derde plek.
Voor alle een resultaat om trots op te zijn.
In 2014 zijn de criteria van de Transparantie­
benchmark vernieuwd en aangepast aan
internationale ontwikkelingen. In 2015 is ter
verduidelijking de formulering van enkele
criteria aangescherpt. Daarnaast zijn drie criteria
aangepast om deze beter te laten aansluiten op

het materialiteitsprincipe van de internationale
verslaggevingsrichtlijnen.
De snelste stijger van de Transparantiebenchmark
2015 is Westland Infra. Vorig jaar stond de onderneming op positie 162 met 69 punten, dit jaar op
positie 56 met maar liefst 153 punten, een stijging
van 106 posities.
De prijs voor het meest innovatieve verslag is een
blijk van waardering voor bedrijven die op een
creatieve manier bijdragen aan de discussie over
de maatschappelijke aspecten van ondernemen.
De jury kent de prijs dit jaar toe aan Schiphol
Group. Het geïntegreerde verslag opent met
het model van waardecreatie, nog voordat de
belangrijkste resultaten worden vermeld. Dit
vormt de rode draad door de gehele verslaggeving. Daarnaast biedt het verslag al in de eerste
pagina’s inzicht in de belangrijkste kenmerken
van de organisatie, haar omgeving en de resultaten in 2014. Schiphol Group slaagt er in om
beknopt weer te geven wat écht belangrijk is. Dit
resulteert in een verslag dat niet alleen innovatief
is, maar ook toegankelijk voor een breed publiek.
Op de Transparantieladder in deze uitklapfolder
treft u alle deelnemende bedrijven aan met hun
scores. Voor een gedetailleerd overzicht, analyses
en meer informatie gaat u naar www.transparantiebenchmark.nl. Daar kunt u ook het uitgebreide rapport en andere relevante documenten
downloaden.
Heeft u vragen, opmerkingen of complimenten?
Deze zijn van harte welkom op
transparantiebenchmark@minez.nl.

Met vriendelijke groet,

Dhr. H.G.J. (Henk) Kamp
Minister van Economische Zaken

‘In 2015 zijn er 80 nieuwe organisaties
toegevoegd aan de Transparantie­benchmark
ten opzichte van vorig jaar.’
Van deze 80 organisaties hebben er in totaal 53 een
nulscore, 21 een positieve score en zijn er 6 organisaties die deelnemen aan de groepsverslagenregeling.
Slechts 2 van de beursgenoteerde bedrijven hebben
een nulscore dit jaar.

‘Er zijn grote verschillen in scores op de
Transparantiebenchmark tussen de sectoren.’
Sector

Gemiddelde
score 2015

Percentage
nulscore
2015

Transport

156

63%

Consumentenproducten

133

86%

Energie, olie en gas

129

42%

Bouw & Maritiem

110

23%

Banken & Verzekeraars

108

5%

In 2015 is het mogelijk om de sectoren te vergelijken
op score en percentage nulscores. Hierdoor zijn de
scores beter in perspectief te plaatsen. Zo valt op dat
de sector consumentenproducten een hogere score
heeft dan de sector banken & verzekeraars, echter is
het percentage nulscores van de sector consumentenproducten een stuk hoger.

Top 3 best gescoorde categorieën
1.	Onderneming en bedrijfsmodel (59% van maximaal te
behalen punten)
2.	Duidelijkheid (58% van maximaal te behalen punten)
3.	Managementaanpak (53% van maximaal te behalen
punten)

Top 3 slechtst gescoorde categorieën
1.	Betrouwbaarheid (27% van maximaal te behalen punten)
2.	Beleid en resultaten (47% van maximaal te behalen
punten)
3.	Samenhang (48% van maximaal te behalen punten)

‘Het verdiepende thema van 2015 is
‘Transparantie.’
De kwaliteit van de verslaggeving door ondernemingen is door de tijd heen veranderd en verbeterd.
Uit recent onderzoek naar de factoren die de kwaliteit
van de jaarverslaggeving beïnvloeden, is gebleken dat
de Transparantiebenchmark daarop van invloed is
geweest. Verslaggeving lijkt vaak een soort geïnstitutionaliseerd fenomeen: de lezersgroep is beperkt, maar
het mechanisme zelf is een belangrijk aspect van de
checks & balances in de onderneming.
Op de website van de Transparantiebenchmark is het
eindrapport te downloaden; hierin is meer achtergrond
informatie te vinden, alsmede verschillende analyses en
de verdieping op het thema. Naast het eindrapport zijn
ook de criteria, het volledige deelnameprotocol en de
totale onderzoeks­groep te downloaden op de website
(www.transparantiebenchmark.nl).

Dit is een publicatie van het ministerie van
Economische Zaken, ’s-Gravenhage
Deze publicatie is in digitale vorm beschikbaar via
www.rijksoverheid.nl/ez
De Kristal, de hoofdprijs van de Transparantiebenchmark,
is een initiatief van het ministerie van Economische Zaken
en de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants
Projectteam 2015:
				

EZ: Margo Stam
NBA: Marc Schweppe

www.transparantiebenchmark.nl

www.kristalprijs.nl

Directoraat-Generaal Bedrijfsleven en Innovatie
Bezuidenhoutseweg 73
Postbus 20401
2500 EK ’s-Gravenhage
Internet: www.rijksoverheid.nl/ez
November 2015 | 87579

Deelnemers Pos. Cat.

196
195
194
194
193
192
191
191
189
189
186
185
182
181
181
180
179
179
177
177
176
174
174
174
174
173
172
171
171
171
170
170
170
169
168
168
167
167
167
167
167
166
166
165
163
163
162
161
159
158
157
157
156
156
155
153
153
153
153
153
152
151
150
148
148
147
147
146
146
144
143
140
140
139
139
139
139
139
138
138
138
138
137
136
133
132
131
131
131
130
129
128
128
128
126
126
124
122
122
121
121
121
119
118
117
116
116
115
115
114
112
112
111
111
111
110
109
108
108
105
105
105
103
100
98
97
96
96
96
93
93
92
92
92
92
91
87
85
85
83
83
81
80
80
80
80
76
73
72
71
71
70
68
67
67
66
65
64
62
61
61
59
59
58
58
58
55
55
55
54
53
52
52
52
51
51
51
50
50
49
49
49
47
47
46
45
44
44
43
43
43
40
39
39
37
37
36
36
36
35
35
34
33
33
32
32
31
31
30
30
30
30
30
29
28
28
27
26
25
25
25
24
24
24
24
23
22
22
21
21
20
19
18
17
17
16
15
14
13
12
10
10
9
8
5

KOPGROEP
ACHTERVOLGERS
ACHTERVOLGERS
PELOTON
PELOTON
PELOTON
ACHTERBLIJVERS

AKZO Nobel N.V. | 001
Koninklijke Philips N.V. | 002
Unilever N.V. | 003
NS | 004
Royal BAM Group | 005
KPN | 006
Schiphol Group | 007
Havenbedrijf Rotterdam N.V. | 008
Alliander N.V. | 009
Siemens Nederland | 010
Vodafone | 011
Aegon N.V. | 012
Heineken N.V. | 013
ING Groep | 014
Nederlandse Gasunie N.V. | 015
Van Lanschot Bankiers | 016
DSM N.V. | 017
Bank Ned. Gemeenten N.V. | 018
PostNL | 019
Vitens N.V. | 020
ANWB B.V. | 021
Achmea | 022
De Nederlandsche Bank N.V. | 022
Ernst & Young Nederland | 022
TenneT Holding B.V. | 022
Heijmans | 026
SNS Bank N.V. | 027
ABN AMRO Group N.V. | 028
Koninklijke Ten Cate N.V. | 028
NV NOM Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland | 028
MN | 031
Nederlandse Waterschapsbank NV | 031
Q Park N.V. | 031
Rabobank | 034
Koninklijke Ahold N.V. | 035
Royal Imtech N.V. | 035
Holding Nationale Goede Doelen Loterijen N.V. | 037
Kendrion N.V. | 037
PricewaterhouseCoopers | 037
Rockwool Benelux Holding | 037
SBM Offshore | 037
Air France - KLM | 042
VolkerWessels | 042
Menzis Holding B.V. | 044
Enexis B.V. | 045
Koninklijke FrieslandCampina N.V. | 045
E.ON Benelux N.V. | 047
Koninklijke Wessanen N.V. | 048
ProRail B.V. | 049
Vivat Verzekeringen | 050
NN GROUP | 051
Unibail Rodamco | 051
CZ Groep | 053
Wageningen UR | 053
Facilicom Services Group | 055
ASML | 056
Bavaria N.V. | 056
Joh. Mourik & Co. Holding B.V. | 056
TMG - Telegraaf Media Groep | 056
Westland Infra | 056
NIBC Bank N.V. | 061
GasTerra B.V. | 062
Ordina N.V. | 063
Eneco Holding N.V. | 064
KPMG N.V. | 064
Deloitte Holding B.V. | 066
Nutreco | 066
Nederlandse Financierings-Maatschappij voor Ontwikkelingslanden NV | 068
Royal Dutch Shell | 068
Airbus Group N.V. | 070
Koninklijke Boskalis Westminster N.V. | 071
Randstad Holding N.V. | 072
TUI Nederland | 072
Accell Group | 074
Arla Foods B.V. | 074
Jumbo Groep Holding B.V. | 074
RELX Group N.V. | 074
Royal HaskoningDHV | 074
EBN | 079
Industriebank LIOF N.V. | 079
TBI Holdings | 079
Zeeman Groep B.V. | 079
Nidera B.V. | 083
N.V. HVC | 084
Perfetti v. Melle | 085
Beelen Groep B.V. | 086
Albron Nederland B.V. | 087
Koninklijke Vopak N.V. | 087
TNT Express | 087
VanDrie Group | 090
Ontwikkelingsmaatschappij Oost Nederland NV | 091
TKH Group N.V. | 092
VimpelCom Ltd. | 092
Wavin N.V. | 092
USG People N.V. | 095
Radboudumc | 095
Delta Lloyd Groep | 097
Rijksuniversiteit Groningen | 098
Universiteit van Amsterdam | 098
Atradius N.V. | 100
DOW Benelux B.V. | 100
Wolters Kluwer N.V. | 100
Corbion N.V. | 103
Bidvest Deli XL | 104
COVRA NV | 105
Beter Bed Holding N.V. | 106
Universiteit Maastricht | 106
Ballast Nedam N.V. | 108
Universiteit Twente | 108
TNO | 110
Sligro Food Group N.V. | 111
Vebego International N.V. | 111
Arcadis N.V. | 113
Vreugdenhil Groep B.V. | 113
Waterweg Wonen | 113
Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij | 116
Van Oord | 117
GVB Holding NV | 118
Vos Logistics Beheer B.V. | 118
PLUS Retail B.V. | 120
Roto Smeets Group N.V. | 120
Wereldhave Manag. Holding B.V. | 120
PGGM | 123
Aperam | 124
Grontmij N.V. | 125
Universiteit Utrecht | 126
Damen Shipyards Group N.V. | 127
Universiteit Leiden | 127
Cooperative Agrifirm U.A. | 127
Dutch Flower Group B.V. | 130
Tele2 Netherlands Holding N.V. | 130
BE Semiconductor Indus. N.V. | 132
CoMore | 132
HEMA | 132
Holland Casino | 132
ASR Nederland N.V. | 136
IKEA Nederland B.V. | 137
Coop Holding | 138
Macintosh Retail Group N.V. | 138
Fugro N.V. | 140
IHC Merwede Holding B.V. | 140
Aalberts Industries N.V. | 142
LeasePlan Corporation N.V. | 143
Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) | 143
Gemalto N.V. | 143
ForFarmers Group B.V. | 143
Eurocommercial Properties | 147
Vastned Retail N.V. | 148
Stichting Espria | 149
Core Laboratories N.V. | 150
Nuon Energie N.V. | 150
Stern Groep N.V. | 152
Stichting Zorgpartners Friesland | 153
Nedap N.V. | 154
TomTom N.V. | 154
Brab. Ontw. Maatschappij N.V. | 156
Broekhuis Holding | 157
Unica Groep B.V. | 158
Propertize B.V. | 159
Kardan N.V. | 160
The Greenery B.V. | 160
AMG Advanced Metallurg. Gr. NV | 162
Universiteit van Tilburg | 162
ASM International N.V. | 164
Technische Universiteit Delft | 164
Technische Universiteit Eindhoven | 164
Amsterdam Commodities N.V. | 167
Binckbank | 167
Dela Uitvaartverzorging B.V. | 167
Brunel International N.V. | 170
GALAPAGOS | 171
Koninklijke Coöperatie Cosun U.A. | 172
ONVZ Ziektekostenverzekeraar N.V. | 172
Coöperatie AVEBE U.A. | 172
Coöperatie VGZ U.A. | 175
Dura Vermeer Groep | 175
Nieuwe Steen inv | 175
ICT Automatisering | 178
O.W.M. DSW Zorgverzekeraar UA | 178
Academisch Medisch Centrum | 180
Ageas Insurance International N.V. | 180
CZAV | 180
Yarden Holding B.V. | 183
UMC Utrecht | 183
DOC Kaas | 185
Open Universiteit | 186
Maastricht UMC+ | 187
Refresco Holding B.V. | 187
Allianz Nederland Groep N.V. | 189
Delta N.V. | 189
Legal & General | 189
Erasmus Universiteit Rotterdam | 192
Euretco B.V. | 193
Zorg en Zekerheid Groep | 193
Stork | 195
Centric Holding B.V. | 195
OCI | 197
Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) | 197
VUmc | 197
Van Leeuwen Buizen Groep B.V | 200
Oranjewoud N.V. | 200
Hurks groep | 202
Erasmus MC | 203
Neways Electronics International N.V. | 203
KAS BANK N.V. | 205
Radboud Universiteit Nijmegen | 205
B & S International B.V. | 207
Nyenrode | 207
AerCap Holdings N.V. | 209
Fagron | 209
GROOTHANDELSGEBOUW | 209
Koninklijke Brill N.V. | 209
Robeco Groep N.V. | 209
Monuta | 214
Value8 | 215
Credit Europe Bank N.V. | 215
DPA GROUP | 217
VION Holding N.V. | 218
DOCDATA N.V. | 219
APG | 219
Exact Holding N.V. | 219
De Goudse N.V. | 222
Louis Dreyfus | 222
NXP Semiconductors Netherlands B.V. | 222
TMF Group Holding B.V. | 222
Janssen De Jong Groep B.V. | 226
Brocacef Holding | 227
Ultra-Centrifuge Ned. N.V. | 227
Blokker Holding B.V. | 229
VDL Groep | 229
Coöperatie Univé U.A. | 231
Van Wijnen Groep N.V. | 232
ESPERITE | 233
Hertel Holding B.V. | 234
Farm Frites Beheer B.V. | 234
Cimpress | 236
The Royal Bank of Scotland | 237
■ 1 - Onderneming en bedrijfsmodel
Global City Holdings N.V. | 238
■ 2 - Beleid en resultaten
SHV Holdings N.V. | 239
■ 3 - Managementaanpak
Maxeda Nederland B.V. | 240
■ 4 - Relevantie
de Persgroep Nederland B.V. | 241
■ 5 - Duidelijkheid
Forbo Flooring B.V. | 241
■ 6 - Betrouwbaarheid
IMC Trading | 243
■ 7 - Responsiviteit
Audax B.V. | 244
■ 8 - Samenhang
Kramp Groep B.V. | 245

Totaal

0

50

100

150

* Bedrijven in de top 20 die eenzelfde afgeronde score hebben ontvangen zijn gerangschikt op cijfers achter de komma, dit is het resultaat van de beoordeling door het panel van deskundigen.

200