Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 928

Wijziging van de Algemene Ouderdomswet in
verband met wijziging van de voorwaarden voor
de vrijwillige verzekering over een
achterliggende periode en wijziging van de
Participatiewet in verband met wijziging van de
berekening en de periodieke aanpassing van de
bijstandsnormen voor pensioengerechtigden

Nr. 20

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2015
Tijdens de plenaire behandeling op 25 september 2014 van het
wetsvoorstel Wijziging van de Algemene Ouderdomswet in verband met
wijziging van de voorwaarden voor de vrijwillige verzekering over een
achterliggende periode en wijziging van de Participatiewet in verband met
wijziging van de berekening en de periodieke aanpassing van de
bijstandsnormen voor pensioengerechtigden1 hebben de leden van uw
Kamer, Van Weyenberg en Vermeij, een motie ingediend over de
vrijwillige inkoopregeling AOW.2 In de motie is aangegeven dat mensen
kunnen kiezen voor vrijwillige voortzetting van de AOW-verzekering op
het moment dat zij Nederland verlaten, maar niet voor vrijwillige inkoop
over de achterliggende periode bij terugkeer. Tevens is aangegeven dat
steeds meer mensen tijdelijk in het buitenland verblijven. In de motie
wordt daarom verzocht de voor- en nadelen in kaart te brengen van het
mogelijk maken van vrijwillige inkoop van AOW-verzekering over een
achterliggende periode.
In de bijgevoegde notitie «vrijwillige inkoop van AOW-verzekering over
een achterliggende periode voor mensen die al eerder verplicht verzekerd
waren in Nederland» heb ik de voor- en nadelen in kaart gebracht
(bijlage 13). Ik ga daarbij in op de totstandkoming van de huidige
vrijwillige inkoop- en voortzettingsregelingen AOW en kom tot de
conclusie dat de nadelen van inkoop van AOW-verzekering over een

1

Handelingen II 2014/15, nr. 6, item 10. Het wetsvoorstel is inmiddels wet geworden (Wet van
26 november 2014 tot wijziging van de Algemene Ouderdomswet in verband met wijziging van
de voorwaarden voor de vrijwillige verzekering over een achterliggende periode en wijziging
van de Participatiewet in verband met wijziging van de berekening en de periodieke
aanpassing van de bijstandsnormen voor pensioengerechtigden, Stb. 2014, 502) en met ingang
van 17 december 2014, terugwerkend tot en met 24 maart 2014, in werking getreden.
2
Kamerstuk 33 928, nr. 16.
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

kst-33928-20
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 928, nr. 20

1

achterliggende periode voor mensen die bij vertrek naar het buitenland
niet kozen voor voortzetting van de AOW-verzekering groter zijn dan het
voordeel. De mogelijkheid van calculerend gedrag neemt dan toe en
daarmee de kans dat mensen gaan inkopen op het voor hen meest
profijtelijke moment. Hierdoor zullen de uitkeringslasten AOW toenemen.
Met andere woorden: het verzekerd risico komt meer bij de overheid te
liggen. Ook is inkoop achteraf niet in de tijd beperkt en daarmee verder
verwijderd van het doel van voortzetting, namelijk het voorkómen van
gaten in de verzekeringsopbouw van personen die slechts gedurende
korte tijd in het buitenland wonen, zonder daarbij de intentie te hebben
zich duurzaam in het buitenland te vestigen.
In de nota naar aanleiding van het verslag bij het bovengenoemde
wetsvoorstel heb ik aangegeven de voortzettingsregeling AOW te bezien
op dezelfde aspecten als bij de inkoopregeling AOW is gedaan, namelijk
de kostendekkendheid en de mogelijkheid van onbedoeld gebruik.4 Zoals
in bijlage 1 is aangegeven geldt voor het gebruik van de voortzettingsregelingen AOW en Anw (Algemene nabestaandenwet), uitzonderingen
daargelaten, al sinds 2001 een maximum van 10 jaar. Dit voorkomt dat
mensen tegen het doel van voortzetting in langdurig gebruik kunnen
maken van de voortzettingsregelingen. De SVB heeft vooralsnog ook geen
signalen die wijzen op mogelijk onbedoeld gebruik van deze regelingen.
Het stellen van aanvullende voorwaarden alvorens men gebruik mag
maken van deze regelingen om onbedoeld gebruik te voorkomen, zoals bij
de inkoopregeling AOW zijn getroffen, is daarom nu niet nodig. Mocht er
aanleiding zijn tot wijzigingen in de voor de voortzettingsregelingen te
betalen premies vanwege onvoldoende kostendekkendheid, dan zal de
regering uw Kamer daar via de in de Wet financiering sociale verzekeringen voorgeschreven voorhangprocedure bij betrekken.
De SVB informeerde sinds 2009 burgers die zich uitschrijven uit de
Gemeentelijke Basisadministratie per brief gericht over de mogelijkheid
de AOW-verzekering vrijwillig voort te zetten. In zijn brief van 4 juli 2008
heeft de toenmalige staatsecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uw Kamer hierover bericht.5 De SVB beraadt zich momenteel op
haar dienstverlening. Zij is in 2015 gelet op de kosten gestopt met deze
emigrantenmailing, mede omdat de website van de SVB uitgebreide
informatie bevat over de gevolgen van vertrek naar het buitenland en de
voortzettingsverzekering. De besparingen van jaarlijks € 50.000 worden
aangewend voor de SVB-taakstelling 2016–2018.
Tijdens de plenaire behandeling van bovengenoemd wetsvoorstel is
aandacht gevraagd voor de positie van kinderen van expats. Daarbij werd
de suggestie gedaan om artikel 8, eerste lid, van het Besluit uitbreiding en
beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999 (BUB) aan te passen
zodat deze kinderen in het buitenland verplicht verzekerd blijven voor de
AOW. Ik heb in mijn brief van 29 september 2014 toegezegd na te gaan of,
en zo ja op welke wijze, er aanleiding is om de onderhavige bepaling te
herzien.6 In bijlage 27 informeer ik u over de uitkomsten hiervan. Ik kom
tot de conclusie dat aanpassing van artikel 8, eerste lid, van het BUB
ongewenst is. Aanpassing zou leiden tot een dubbele verzekeringsplicht,
namelijk op grond van de Nederlandse zorgverzekeringen zoals AOW en

4

Kamerstuk 33 928, nr. 7, p. 9.
Kamerstuk 29 389, nr. 11.
6
Kamerstuk 33 928, nr. 19.
7
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 928, nr. 20

2

van het buitenlandse stelsel van sociale zekerheid, hetgeen in strijd is met
het internationale uitgangspunt dat iemand slechts onder één stelsel van
sociale zekerheid valt.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 928, nr. 20

3