Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

19 637

Vreemdelingenbeleid

30 573

Migratiebeleid

Nr. 2757

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 juli 2021
Met deze brief informeer ik u, in navolging van een aantal moties en
toezeggingen, en in het licht van de voortdurende impact van COVID-19,
over enkele onderwerpen op het terrein van het migratiebeleid.
Financiële regeling t.b.v. lokale maatregelen tegen overlast
Nederland wil bescherming bieden aan mensen die vluchten voor oorlog,
geweld of vervolging. Er is een relatief kleine groep asielzoekers die voor
overlast zorgt, zoals winkeldiefstal, vernieling en bedreiging. Zij zorgen
voor vermindering van het draagvlak voor de opvang van diegenen die
onze bescherming nodig hebben. In samenwerking met partijen uit de
migratieketen, het Openbaar Ministerie, en de politie pak ik deze groep
stevig aan. Allemaal met hetzelfde doel, ieder vanuit zijn of haar eigen
verantwoordelijkheid en expertise. Lokale partijen zoals gemeenten zijn
daarbij onmisbaar vanuit hun verantwoordelijkheid voor de openbare
orde. Elke gemeente heeft te maken met andere vormen van overlast. Om
dit probleem aan te pakken is maatwerk nodig. Daarom heb ik in 2020 een
specifieke uitkering (SPUK) van in totaal 1 miljoen euro beschikbaar
gesteld om gemeenten (gedeeltelijk) tegemoet te komen in de financiering
van lokale maatregelen tegen overlast. Met deze regeling kunnen
gemeenten zelf kiezen voor een aanpak die het best past bij hun problematiek. Elf gemeenten hebben in 2020 geld ontvangen. Het resterende
budget van de SPUK-regeling uit 2020 is mede naar aanleiding van de
aangenomen motie van Kamerleden Becker (VVD) en Van Toorenburg
(CDA) van 25 november 2020 gebruikt voor het toekennen van een aantal
extra bijdragen aan gemeenten met overlast.1
In 2021 stel ik opnieuw 1 miljoen euro beschikbaar voor gemeenten om
lokale maatregelen te treffen tegen overlast veroorzaakt door asielzoekers
buiten de (COA) opvanglocatie. Gemeenten kunnen tot 1 oktober 2021 een
1

kst-19637-2757
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 35 570 VI, nr. 46

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2757

1

aanvraag indienen voor deze specifieke uitkering. In de regeling staat aan
welke voorwaarden de maatregelen moeten voldoen.2 Bijvoorbeeld dat
gemeenten het geld besteden aan maatregelen die vanaf 1 januari 2021
zijn begonnen en maximaal doorlopen tot 31 mei 2022. Voor gemeenten
die minimaal 1.500 opvangplekken kunnen bieden is voor ieder 150.000
euro inclusief btw gereserveerd. Voor gemeenten met minder van 1.500
opvangplekken is dat budget maximaal 50.000 euro inclusief btw. De
aanvragen voor de specifieke uitkering van gemeenten met minder dan
1.500 opvangplekken worden behandeld op basis van volgorde van
binnenkomst, totdat het totaalbudget van 1 miljoen euro uitgeput is.
Wanneer het bedrag is uitgeput, wordt dit kenbaar gemaakt op de pagina
Aanpak overlastgevende asielzoekers.3
Pilot Terugkeerspoor
In de brief van 17 december 2020 over de voortgang van de flexibilisering
van de asielketen berichtte ik u over de pilot «terugkeerspoor».4 Het idee
achter de pilot is om te bezien hoe door middel van intensieve ketenaanpak het aantoonbaar vertrek kan worden verbeterd van afgewezen
asielzoekers voor wie reeds een terugname-akkoord is verkregen of
reisdocument is afgegeven. Zoals in voornoemde brief toegezegd
informeer ik uw Kamer over de huidige stand van zaken van de pilot. Na
een tijdelijke opschorting als gevolg van COVID-19 is de pilot in december
2020 weer opgestart. Sindsdien verloopt de samenwerking tussen de
betrokken ketenpartners goed en wordt de pilot conform afspraken
uitgevoerd. In de periode sinds de herstart in december 2020 en 15 mei jl.
zijn ca. 110 zaken besproken tussen de ketenpartners in het multidisciplinair overleg. In ca. 20 van deze zaken is versnelling van het terugkeerproces mogelijk geweest, bijvoorbeeld door het onthouden van de
schorsende werking van een voorlopige voorziening en/of het opleggen
van een bewaringsmaatregel. Vooralsnog zijn in ca. 5 zaken asielzoekers
gedwongen teruggekeerd naar het herkomstland. Enkele geplande
uitzettingen hebben (vooralsnog) geen doorgang kunnen vinden in
verband met het weigeren van een coronatest. De reden dat versnelling in
het merendeel van de zaken niet mogelijk was, is hoofdzakelijk gelegen in
het feit dat de terugkeerprocedure aangehouden moest worden in
verband met het indienen van een voorlopige voorziening. Een andere
reden is dat vreemdelingen zich na het ontvangen van een afwijzende
beschikking aan het toezicht onttrekken, waardoor inbewaringstelling niet
meer mogelijk is. De pilot loopt in de herfst van 2021 af. De komende
maanden wil ik bezien hoe het huidige proces efficiënter kan worden
gemaakt, zodat in meer gevallen de ontvangen reisdocumenten en
terugname-akkoorden ook daadwerkelijk gebruikt kunnen worden. Ik
streef ernaar uw Kamer voor het einde van het jaar te informeren over de
lessen die uit de pilot kunnen worden getrokken en de eventuele
vervolgstappen die gezet kunnen worden.
Monitoring Taskforce door Inspectie Justitie en Veiligheid
In maart 2020 is een Taskforce opgericht om de achterstanden bij de IND
weg te werken. De Inspectie Justitie en Veiligheid volgt de taakuitvoering
van de Taskforce met aandacht en heeft besloten in de komende maanden
de verdere behandeling van Taskforce-zaken te monitoren. Hierbij zal de
aandacht gericht zijn op de zorgvuldige besluitvorming op de voorliggende asielaanvragen.

2

Stcrt. 2021, nr. 23182
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/aanpak-overlastgevende-asielzoekers
4
Kamerstuk 19 637, nr. 2685. Kamerstuk 19 637, nr. 2634.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2757

2

Informatiebeveiliging
De afgelopen jaren laten wereldwijd een toename van ernstige incidenten
met bijvoorbeeld ransomware zien. Het NCSC en de AIVD wijzen in hun
rapporten op een toenemende digitale dreiging door statelijke actoren die
geavanceerde aanvallen uitvoeren. In de migratieketen wordt door de
organisaties die taken in het migratiedomein uitvoeren, digitaal informatie
uitgewisseld zodat de ketenpartners kunnen beschikken over juiste en
actuele informatie, steeds binnen de wettelijke kaders en waarborgen die
daarbij horen.
Naar aanleiding van recente rapporten, zoals hierboven genoemd, wil ik
uw Kamer informeren dat in de migratieketen voortdurend aandacht
uitgaat naar de beveiliging van de informatiesystemen, zowel preventief
als reactief.
Bijvoorbeeld door de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging
Overheid en andere binnen JenV afgesproken kaders. Expliciet noem ik
daarbij passende monitoring door een Security Operations Centre en dat
incident- en crisisprocedures op orde zijn voor het geval een van de
systemen onverhoopt toch geraakt wordt.
De veiligheid van de systemen wordt periodiek getest en de procedures
geoefend. Eventuele bevindingen uit de testen leiden weer tot verbeteringen. Daarmee doe ik, in de wetenschap dat het versterken van de
weerbaarheid een continu proces is, dat wat mogelijk is om zo goed als
mogelijk beschermd te zijn tegen digitale dreigingen.
Gevolgen van COVID-19 voor het migratiebeleid
Wet quarantaineverplichting inreizigers
Vanaf 1 juni is de Wet quarantaineverplichting inreizigers (Kamerstuk
35 808) in werking getreden die geldt voor alle reizigers uit zeer hoogrisicogebieden. De quarantaineplicht is een van de maatregelen die het
kabinet neemt om het risico op verspreiding van het virus en de komst
van nieuwe virusmutaties tegen te gaan. Met de quarantaineplicht moeten
reizigers uit aangewezen zeer hoogrisicogebieden verplicht tien dagen in
quarantaine. De quarantaine kan worden beëindigd wanneer zij na vijf
dagen een negatieve COVID-test kunnen overleggen. De afgelopen
periode is door het COA en de IND in afstemming met de betrokken
partijen binnen de migratieketen uitvoering gegeven aan de quarantaineverplichting middels een daarvoor ingerichte voorziening op het aanmeldcentrum in Ter Apel en op de opvanglocatie. Iedere asielzoeker werd bij
aankomst in Ter Apel in een cohort in quarantaine opgevangen Als
onderdeel van de quarantainevoorziening werden, naast de reeds
bestaande antigeen sneltest, drie extra PCR-testen in de aanmeldfase
afgenomen. Inmiddels is op basis van de actuele lijst van zeer hoogrisicogebieden en de reisroutes van asielzoekers gebleken dat voor het
merendeel van de asielinstroom geen verplichting tot quarantaine (meer)
geldt. Om aan te sluiten bij deze positieve ontwikkeling is bovengenoemde werkwijze per juli aangepast en de quarantainevoorziening voor
alle nieuwe asielinstroom beëindigd. Voor asielzoekers die uit zeer
hoogrisicogebied komen en de plicht geldt en/of het advies om in
quarantaine te gaan willen opvolgen, zullen quarantaineplekken
beschikbaar blijven. Ook blijven de geldende RIVM-maatregelen zoals de
anderhalve meter afstand en hygiënemaatregelen gehandhaafd, dit in het
belang van de gezondheid en veiligheid van bewoners en medewerkers.
Positief geteste personen en personen die naar voren komen in het bronen contactonderzoek worden nog steeds in isolatie danwel quarantaine
geplaatst. Binnen de migratieketen wordt in afstemming met het
Ministerie van VWS en het RIVM en met de betrokken GGD’en de
komende periode nauwlettend gemonitord hoe deze aanpak werkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2757

3

Daarbij zal rekening worden gehouden met aanpassingen van de lijst van
zeer hoogrisicogebieden en met de (on)mogelijkheden binnen de
asielketen. Het ordentelijk doorlopen van de asielprocedure heeft daarbij
prioriteit.
Vaccinatie(bereidheid)
De Minister van VWS heeft uw Kamer bij brief van 11 mei jl. geïnformeerd
over de vaccinatie van asielzoekers in de leeftijd van 18–60 jaar5.
Vanaf 1 juni is gestart met de vaccinatie van deze doelgroep op de drie
AZC-locaties in Amsterdam, Leersum en Assen. Sinds 21 juni volgen de
overige 44 opvanglocaties. Het vaccineren van de bewoners wordt
gezamenlijk uitgevoerd door GZA en GGD’en. Het COA vervult een grote
rol in de coördinatie en logistiek.
Het COA zet op verschillende manieren (zoals folders en filmpjes)
nadrukkelijk in op voorlichting aan asielzoekers om de drempel om
(volledig) te vaccineren te verlagen en actief de vaccinatiebereidheid te
verhogen.
Binnen de asielketen is gewerkt aan een goed geborgde werkwijze om de
vaccinatiebereidheid te bevorderen en ervoor te zorgen dat adequate
vastlegging plaatsvindt van vaccinatie, ook met het oog op de veiligheid
en gezondheid van bewoners van COA-locaties. Er wordt gewerkt aan een
werkwijze om de nieuwe instroom in de COA-opvang bij binnenkomst te
vaccineren.
Uitvoering terugkeerbeleid
In mijn brief van 8 januari jl.6 over de gevolgen van de COVID-19
pandemie voor het migratiebeleid, berichtte ik u dat diverse nationale en
internationale maatregelen die verband houden met de pandemie van
invloed zijn op de uitvoering van het terugkeerbeleid. Waar eerder de
beschikbaarheid van vliegverkeer en gesloten grenzen de grootste
belemmeringen vormden, ondervindt het vertrekproces de afgelopen
maanden in toenemende mate hinder van testvereisten.
Nagenoeg alle voor terugkeer relevante landen werken thans met een
dergelijk testvereiste. Er bestaat, zoals eerder met uw Kamer gedeeld in
reactie op schriftelijke vragen van het lid Van Toorenburg (CDA)7, thans
geen wettelijke basis voor het afdwingen van medewerking aan de
afname van een voor vertrek benodigde COVID-test. Dit heeft tot gevolg
dat zolang dergelijke vereisten blijven voortduren, vreemdelingen vertrek
kunnen tegengaan.
Nieuwe registratie- en rapportagefunctionaliteiten maken het inmiddels
mogelijk de impact hiervan op de uitvoering van het terugkeerbeleid bij
benadering te kwantificeren. Ik hecht eraan uw Kamer daarover te
informeren, ondanks onzekerheden in de beschikbare gegevens. Gebleken
is dat dit jaar (tot medio juni) ca. 550 vluchten geannuleerd moesten
worden in verband met het weigeren van een COVID-test. Het aantal om
die reden geannuleerde vluchten is tot dusver elke maand toegenomen.
De afgelopen maanden (medio maart–medio juni) moesten ook circa 120
bewaringen worden opgeheven omdat (mede) niet werd meegewerkt aan
de afname van een COVID-test. Daarnaast is het aannemelijk dat om
genoemde reden ook tientallen Uiterste Overdracht Data (UOD’s) in
Dublinzaken zijn verlopen, waardoor overdracht aan een andere Europese
lidstaat niet meer mogelijk is.
5

Kamerstuk 25 295, nr. 1179
Kamerstukken 19 637 en 25 295, nr. 2690
7
Aanhangsel Handelingen II, 2020/21, nr. 2104
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2757

4

De mogelijkheid bestaat dat herkomstlanden in de toekomst (ook) een
vaccinatiebewijs zullen verzoeken of voorwaardelijk zullen maken aan de
terugname van onderdanen.
De succesvolle uitvoering van het terugkeerbeleid blijft daarmee de
komende periode onder druk staan. Landen zullen naar verwachting nog
langdurig bij inreis verlangen dat iemand negatief getest dan wel
gevaccineerd is. Ook voor het verkrijgen en gebruiken van een vaccinatiebewijs, is medewerking van de vreemdeling noodzakelijk.
Die ontwikkelingen zijn een risico voor de handhaafbaarheid en succesvolle uitvoering van het terugkeerbeleid, en kunnen ook de bereidheid van
vreemdelingen om zelfstandig te vertrekken raken.
Volledigheidshalve merk ik daarbij op dat er vooralsnog met resultaat
wordt gewerkt aan de terugkeer van vreemdelingen die Nederland
moeten verlaten. Dit jaar zijn er tot en met week 23 circa 1.740 vreemdelingen aantoonbaar vertrokken, waarvan circa 750 gedwongen.
Ik vind de negatieve impact van test- en vaccinatievereisten op de
uitvoering van het terugkeerbeleid om meerdere redenen onwenselijk en
betreur dat uitgeprocedeerde vreemdelingen gebruikmaken van deze
omstandigheden. Binnen de kaders van huidige wet- en regelgeving zijn
verschillende acties ondernomen om zo goed mogelijk invulling te blijven
geven aan de uitvoering van het terugkeerbeleid. Zo is de DT&V gaan
samenwerken met partners om vreemdelingen die wel bereid zijn om mee
te werken aan de afname van een voor vertrek benodigde coronatest
daarbij laagdrempelig te faciliteren. Ook wordt (op dossierniveau)
gepoogd om met landen tot afspraken te komen over alternatieven voor
de negatieve coronatest (bijvoorbeeld quarantaineperiode voorafgaand
aan vertrek). Daarnaast wordt zowel (hoog)ambtelijk als door mij
persoonlijk blijvend aandacht gevraagd voor deze problematiek in Europa.
Genoemde interventies blijken in de praktijk beperkt effect te sorteren. Om
de succesvolle uitvoering van het terugkeerbeleid te behouden is mogelijk
meer fundamentele actie aangewezen. Op dit moment worden vanuit dat
vertrekpunt de handelingsperspectieven in kaart gebracht, waarbij ook
extern juridisch advies wordt ingewonnen. De verwachting is dat er geen
eenvoudige oplossing mogelijk is en de handelingsperspectieven zullen
raken aan complexe (juridische) dilemma’s. Na het zomerreces zal ik uw
Kamer informeren over de uitkomsten van de onderzochte mogelijkheden
om voor dit vraagstuk een oplossing te vinden.
Verkrijging van het Nederlanderschap door Ranovvergunninghouders
Jongvolwassenen
In mijn brief van 26 april 20218 heb ik u bericht over de beleidswijziging
van 1 juni jl. ten behoeve van de niet-genaturaliseerde Ranovvergunninghouder die als minderjarige samen met zijn ouder(s) of
zelfstandig een Ranov-vergunning heeft gekregen, en inmiddels meerderjarig is. De brief stelt dat alleen bij naturalisatie sprake is van vrijstelling
van het doen van afstand van de oorspronkelijke nationaliteit. Na
verzending van de brief is vastgesteld dat de opgenomen formulering te
beperkt is. Beoogd is een vrijstelling voor het doen van afstand van de
oorspronkelijke nationaliteit in zowel de optie- als de naturalisatieprocedure. De brief had moeten vermelden:
«c) van de verplichting om afstand te doen van de oorspronkelijke
nationaliteit [en daarvan een bewijsstuk te overleggen].»
8

Kamerstuk 19 637, nr. 2725

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2757

5

Overige Ranov-vergunninghouders
Naar aanleiding van de schriftelijke vragen van de leden Van Ojik
(GroenLinks), Jasper van Dijk (SP) en Kuiken (PvdA) (Aanhangsel
Handelingen II 2020/21, nr. 1529) heb ik het WODC gevraagd om
onderzoek te doen naar mogelijke belemmeringen die Ranovvergunninghouders ondervinden bij naturalisatie en te onderzoeken in
hoeverre er meer van hen gevraagd wordt dan redelijkerwijs van hen
verwacht kan worden. Een actueel beeld is noodzakelijk om tot een
zorgvuldig afgewogen beslissing te komen. Inmiddels is het WODC/INDonderzoek afgerond, de uitkomsten van dit onderzoek vindt u in de
bijlage. Op basis van dit onderzoek met actuele cijfers en inzichten heb ik
een besluit genomen over het beleid.
Het inmiddels afgeronde onderzoek brengt in kaart hoeveel van de
oorspronkelijke Ranov-vergunninghouders (ca. 28.000 personen)
momenteel Nederlander is (60%), afgewezen is voor naturalisatie (3%),
nog nooit een naturalisatieverzoek heeft ingediend (36%) of in een
naturalisatieprocedure zit (1%). Circa 2.000 personen van de oorspronkelijke groep zijn overleden, hebben Nederland verlaten of hebben geen
geldige verblijfsvergunning meer.
Onderzocht is welke belemmeringen voor het indienen van een naturalisatieverzoek zijn te identificeren voor Ranov-vergunninghouders. Het slot
van het als bijlage met deze brief meegestuurde WODC/IND-rapport9 vat
de onderzoeksresultaten als volgt samen: «Uit verschillende onderzoeken
gedaan tussen 2014–2017 kwam naar voren dat de documenteneis
verreweg het grootste obstakel vormde voor nog niet genaturaliseerde
Ranov-vergunninghouders om een verzoek tot naturalisatie in te dienen.
Sindsdien zijn er geen grote beleidswijzigingen doorgevoerd en zonder
geldig paspoort en/of geboorteakte is het ook in 2021 nog steeds moeilijk
om te naturaliseren. De IND geeft aan dat voor de meeste landen in
theorie documenten te verkrijgen zijn. In de praktijk is dit echter niet altijd
mogelijk. Dat zal in sommige gevallen te wijten kunnen zijn aan eerder
verkeerd verstrekte gegevens, maar heeft in andere gevallen te maken
met tegenwerkende autoriteiten (die zonder documenten personen niet
als onderdaan erkennen) of angst naar het land van herkomst af te reizen.
Voor mensen voor wie dit geldt, betekent dit in de praktijk dat zij
momenteel zeer beperkt perspectief hebben op het Nederlanderschap
terwijl zij hier al meer dan 20 jaar wonen.»
Een Kamermeerderheid heeft gevraagd dit gebrek aan perspectief op de
nationaliteit bij langdurig in Nederland gevestigde personen op te heffen
(zie tevens Kamerstuk 19 637, nr. 2709 en Kamerstuk 32 317, nr. 689). Ik zie
op grond van de onderzoeksresultaten en op grond van de specifieke en
uitzonderlijke omstandigheden van deze groep reden om tevens de
overige Ranov-vergunninghouders in de optie- en naturalisatieprocedure
vrij te stellen van:
a) het overleggen van een geldig buitenlands paspoort (of anderszins een
bewijs van het actuele bezit van een vreemde nationaliteit) en
b) het overleggen van een (buitenlandse) geboorteakte/
geboorteregistratiebewijs en
c) indien van toepassing van de verplichting om afstand te doen van de
oorspronkelijke nationaliteit [en daarvan een bewijsstuk te
overleggen].
De overige naturalisatievoorwaarden gelden onverminderd, zoals de
voorwaarden omtrent openbare orde en nationale veiligheid. Daaronder
9

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2757

6

valt de bij naturalisatie (ook) bestaande regel dat indien de IND twijfel
heeft aan de gestelde persoonsgegevens en/of nationaliteit het naturalisatieverzoek wordt afgewezen. Deze regel geldt ook bij naturalisatieverzoeken van asielgerechtigden, die uit de aard van de zaak geen
documenten hoeven te overleggen uit het land tegen wiens autoriteiten zij
bescherming hebben gekregen.
Mijn besluit wordt geformaliseerd met een daartoe strekkende aanpassing
van het beleid in de Handleiding voor de toepassing van de Rijkswet op
het Nederlanderschap. Deze aanpak is uitdrukkelijk beperkt tot de groep
Ranov-zaken, ook in het licht van de herhaalde onderzoeken die hiernaar
zijn gedaan. Voor overige zaken blijft onverkort het huidige beleid en de
bestaande voorwaarden gehandhaafd. Om de uitvoerende instanties,
waaronder ook gemeentes, voldoende gelegenheid te geven de werkprocessen aan te passen en de dienstverlening hiervoor in te richten (onder
meer ten behoeve van de registratie van deze groep), zal deze beleidswijziging per 1 november 2021 worden ingevoerd. In verband met de
beleidsaanpassing die op 1 november 2021 in werking zal getreden, zal
tijdelijk niet beslist worden op een naturalisatieverzoek van iemand die op
of na 1 november 2021 zou zijn vrijgesteld en aan de overige voorwaarden
voldoet.
Motie basisexamen inburgering buitenland
Bij motie10 is verzocht om samen met ambassades, consulaten en
uitvoeringsorganisaties te zoeken naar oplossingen voor buitenlandse
geliefden van Nederlandse burgers, die door COVID-maatregelen geen
inburgeringsexamen kunnen doen. Sinds het afschalen van de
niet-noodzakelijke consulaire dienstverlening door COVID, hebben de
Ministeries van Buitenlandse Zaken, Justitie en Veiligheid en Sociale
Zaken en Werkgelegenheid voortdurend gezocht naar oplossingen om
MVV- en inburgeringsplichtigen in het buitenland zo goed als mogelijk te
kunnen bedienen.
Nederlandse ambassades en consulaten-generaal hebben sinds mei 2020
daar waar de lokale omstandigheden dit toelieten hun consulaire
dienstverlening weer opgeschaald. Van de Nederlandse vertegenwoordigingen waar het basisexamen inburgering buitenland kan worden
afgelegd zijn op peildatum 19 mei 2021 61 van de 72 posten (85%)
beschikbaar voor het afnemen van een basisexamen inburgering. De top 5
grootste «inburgeringsposten» zijn Rabat, Bangkok, Manilla, Jakarta en
Accra. Deze posten faciliteren momenteel alle weer het basisexamen
inburgering buitenland. Kandidaten voor wie het bij de dichtstbijzijnde
Nederlandse vertegenwoordiging niet mogelijk is om een inburgeringsexamen af te leggen, mogen dit ook doen op een andere Nederlandse
vertegenwoordiging waar dit wel mogelijk is. Daarnaast geldt er een
coulancemaatregel voor personen die zich momenteel legaal in Nederland
bevinden en die door het ontmoedigen van reisbewegingen niet hun
MVV-aanvraag en inburgeringsexamen in het buitenland kunnen doen en
daardoor in een overmachtssituatie dreigen te geraken. Zij kunnen onder
bepaalde voorwaarden in Nederland een verblijfsaanvraag indienen
zonder eerst het basisexamen inburgering te hebben behaald.
Daarnaast geldt dat een beroep kan worden gedaan op een ontheffing van
het basisexamen inburgering wanneer men van mening is dat het niet
mogelijk is te voldoen aan dit vereiste. Het tijdelijk niet kunnen afleggen
van het basisexamen buitenland vormt op zichzelf geen reden tot
ontheffing, maar wordt wel als een van de wegingsfactoren meegenomen
10

Kamerstuk 35 483, nr. 71

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2757

7

bij de beoordeling. In de toekenning van de ontheffing wordt meegewogen of men zich heeft voorbereid op het examen.
Motie Syriërs-Armenië
Bij motie van 3 juni 2021 11 verzoekt uw Kamer de regering, om de
intrekkingen van asielvergunningen op grond van het hebben (gehad) van
de Armeense nationaliteit ambtshalve te heroverwegen om te bezien of er
in individuele zaken grond bestaat om de intrekking met terugwerkende
kracht ongedaan te maken.
Een belangrijk onderdeel van de overwegingen van de motie is de duiding
van de uitspraak van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Haarlem, van
15 februari 2021 in de zaken NL20.6147 en NL20.6149. De betreffende
overweging van de motie luidt: «overwegende dat de rechtbank op
15 februari heeft geoordeeld dat sprake lijkt te zijn van ongelijke behandeling van gelijke gevallen (...)».
De rechtbank heeft in de betreffende uitspraak het beroep gegrond
verklaard omdat de IND in het onderliggende besluit onvoldoende
gemotiveerd is ingegaan op het beroep op het gelijkheidsbeginsel.
Daarmee stelt de rechtbank de IND feitelijk in de gelegenheid een nieuw
besluit te nemen met inachtneming van de uitspraak. Dat kan, indien
aangewezen, ook een vergelijkbaar besluit zijn met een aanvullende
motivering. Het is daarom niet zo dat thans enkel vanwege het geconstateerde motiveringsgebrek een gerechtvaardigd beroep op gelijkheidsbeginsel kan worden gedaan, zoals de motie suggereert. De IND heeft geen
hoger beroep ingediend en beoordeelt momenteel of het motiveringsgebrek hersteld kan worden in een nieuw besluit.
Voorts wil ik in meer algemene zin benoemen dat de uitkomst van een
beroep op het gelijkheidsbeginsel mede afhangt van de specifieke
individuele zaak. De rechtbank kan enkel zeggen dat het beroep in die
specifieke zaak wel of niet slaagt.
In dit specifieke geval lijkt de motie te zijn uitgegaan van een verkeerde
duiding van de uitspraak in beroep. Om die reden is het kabinet tot het
besluit gekomen geen uitvoering te geven aan de motie.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A. Broekers-Knol

11

Kamerstuk 32 317, nr. 690

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2757

8