Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 478

Aanpassing van enige bepalingen in de Wet
kinderopvang en kwaliteitseisen
peuterspeelzalen in verband met de reparatie
van enige onvolkomenheden

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING1

Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het zonder meer instemmend
luidt/uitsluitend opmerkingen van redactionele
aard bevat (artikel 26, vijfde lid, van de Wet op
de Raad van State)

Algemeen
Met dit wetsvoorstel worden allereerst enige onvolkomenheden in de Wet
kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen gerepareerd, die met
name zijn en worden veroorzaakt door samenloop van diverse wetten op
het terrein van de kinderopvang. De verschillende onderdelen zijn in het
artikelsgewijze deel nader toegelicht. Voorts wordt voorgesteld enige
bepalingen aan te passen met betrekking tot het recht op en de hoogte
van de kinderopvangtoeslag, waardoor er meer flexibiliteit ontstaat bij de
vaststelling daarvan. Het parlement blijft bij die vaststelling, via een
voorhangprocedure, betrokken.
Artikelsgewijs
Artikel I, onderdelen A en B, onder 2
Dit betreffen technische correcties in de artikelen 1.1 en 1.6 van de
aanduidingen van de onderdelen binnen een artikellid. Volgens aanwijzing
100 van de Aanwijzingen voor de regelgeving worden de onderdelen eerst
aangeduid met letters in plaats van cijfers.
Artikel I, onderdelen B, onder 1, 3 en 4, en R
Reeds vanaf 12 december 2005 komt degene die een uitkering ontvangt
van de eigenrisicodrager voor de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen en ten behoeve van wie die eigenrisicodrager
re-integratiewerkzaamheden laat verrichten, in aanmerking voor een
rijksbijdrage.2 Op 20 december 2006 is de toenmalige Wet kinderopvang
tevens zo aangepast dat de persoon die recht heeft op ziekengeld op
grond van de Ziektewet, in aanmerking komt voor kinderopvangtoeslag.3
Hierbij is nagelaten om ook degene die een uitkering ontvangt van de
1

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
2
Zie Kamerstukken II 2004/05, 30 118, nr. 3, blz. 154. De aangehaalde rijksbijdrage is het
equivalent van de huidige kinderopvangtoeslag.
3
Zie Kamerstukken II 2005/06, 30 614, nr. 5, blz. 6.

kst-34478-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 478, nr. 3

1

eigenrisicodrager voor de Ziektewet en ten behoeve van wie die eigenrisicodrager re-integratiewerkzaamheden laat verrichten, in aanmerking te
laten komen voor de kinderopvangtoeslag. Het voorstel onder artikel I,
onderdeel B, onder 1, voorziet in het herstel van deze omissie. Overigens
heeft de Belastingdienst/Toeslagen reeds in voorgaande jaren geen
onderscheid gemaakt tussen de eigenrisicodrager voor de Wet werk en
inkomen naar arbeidsvermogen en de eigenrisicodrager voor de
Ziektewet.
Met de Verzamelwet SZW 2015 zijn aan artikel 1.6 van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen voor de jaren 2015 en 2016
het zevende en achtste lid toegevoegd, inhoudende dat het recht op
kinderopvangtoeslag bij werkloosheid geen drie maar zes maanden
behouden blijft. De termijn van zes maanden sluit beter aan bij de
gemiddelde zoekduur naar een nieuwe baan dan drie maanden (Kamerstukken II 2013/14, 33 988, nr. 11, onderdeel 10). Op dit moment onderzoekt het kabinet wat de effecten zijn van het verlengen van de werkloosheidstermijn van drie naar zes maanden. Voorgesteld wordt de eventuele
verlenging van deze maatregel bij algemene maatregel van bestuur
mogelijk te maken. In principe kan dan jaarlijks worden bezien of een
termijn van drie of zes maanden wordt gehanteerd. Dit wordt geregeld in
de onderdelen 3 en 4. Voor de algemene maatregel van bestuur zal een
voorhangprocedure bij het parlement gelden (zie artikel I, onderdeel R).
Artikel I, onderdeel C
Artikel 1.8, eerste lid, zoals het thans luidt als gevolg van het gewijzigd
amendement van Hijum c.s. (Kamerstukken II 2011/12, 33 212, nr. 9), is
ingevoerd met Wet van 12 juli 2012 tot wijziging van de Wet kinderopvang
en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in verband met het aanbrengen van
grondslagen die hervorming van en bezuiniging op de kinderopvangtoeslag mogelijk maken en in verband met het incorporeren van de
tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang van de gemeente en het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen in de kinderopvangtoeslag
(Stb. 327, met verbeterblad). Bepaald is dat bij algemene maatregel van
bestuur wordt aangegeven in welke gevallen de ouder aanspraak heeft op
een kinderopvangtoeslag die minder bedraagt dan 33,3% van de kosten
van kinderopvang. Met de onderhavige wijziging wordt voorgesteld het
mogelijk te maken dat de kinderopvangtoeslag ook gelijk kan zijn aan
33,3% van de kosten van kinderopvang. Indien hiervan gebruik wordt
gemaakt, geschiedt dat bij algemene maatregel van bestuur waarvoor op
grond van artikel 3.11 van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen
peuterspeelzalen een voorhangprocedure geldt bij het parlement.
Artikel I, onderdeel D, onder 1
In artikel 1.45, tweede lid, tweede zin, wordt voorgesteld naast het begrip
gastouder ook het begrip voorgenomen gastouder op te nemen. Beide
situaties komen bij een aanvraag voor.
Artikel I, onderdelen D, onder 2, E, F, G, H, J, L, M, N en O
In deze onderdelen zijn de artikelen waar bij een aanvraag door een
kindercentrum, een gastouderbureau of een voorziening voor gastouderopvang aan moet worden voldaan om met de exploitatie te starten nader
gespecificeerd door naar de concrete artikelen te verwijzen in plaats van
naar paragrafen. Het gaat telkens om de artikelen 1.49 tot en met 1.59.
Hetzelfde is gedaan bij de verwijzing naar de artikelen waar de toezichthouder toezicht op houdt. Dit betreft telkens de artikelen 1.47, eerste lid,
en 1.49 tot en met 1.59. Bij peuterspeelzalen betreft het de artikelen 2.5 tot
en met 2.16 respectievelijk (voor de toezichthouder) 2.4, eerste lid, en 2.5
tot en met 2.16. Bij de incidentele onderzoeken (artikel 1.62, vierde lid en
2.20, derde lid) zijn expliciet ook de artikelen 1.65 en 1.66 respectievelijk
2.23 en 2.24 toegevoegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 478, nr. 3

2

Artikel I, onderdeel I
Met dit onderdeel vervalt in de artikelen 1.81, eerste lid, en 2.28a, eerste
lid, het openbaar maken van onherroepelijke maatregelen tot vordering
van medewerking als bedoeld in artikel 5.20 van de Algemene wet
bestuursrecht en van het bevel, bedoeld in artikel 1.65, om – op korte
termijn – een maatregel te nemen. Deze onderdelen zijn met de Wet
versterking positie ouders kinderopvang en peuterspeelzalen ingevoerd.
De vordering tot medewerking en het bevel worden niet door het college
van burgemeester en wethouders, maar door de toezichthouder, de GGD,
opgelegd. De gegevens over dergelijke vorderingen en bevelen worden
niet door het college bijgehouden, maar door de toezichthouder. Met
betrekking tot het bevel om op korte termijn (in principe binnen 7 dagen)
maatregelen te nemen en de vordering tot medewerking kan verder nog
worden opgemerkt dat dergelijke maatregelen op grond van de wettelijke
bepalingen altijd van zeer korte duur zijn. Gegevens over deze kortlopende maatregelen die door de toezichthouder worden opgelegd in het
Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP) vermelden,
waardoor deze gedurende drie jaar (deze termijn is opgenomen in het
Besluit registers kinderopvang, buitenlandse kinderopvang en peuterspeelzaalwerk) openbaar blijven, blijkt daarmee niet correct en ook niet
proportioneel. Na 7 dagen loopt een bevel af. Ook een vordering tot
medewerking is van korte duur. De overige in de wet genoemde categorieën van door het college opgelegde handhavingsbesluiten, die in de
artikelen 1.81 en 2.28a, eerste lid, zijn aangegeven, worden, zodra deze
onherroepelijk zijn, door het college openbaar gemaakt bij de gegevens
van de houder in het LRKP.
Artikel I, onderdeel K
Abusievelijk is met de Wet versterking positie ouders kinderopvang en
peuterspeelzalen artikel 2.14 in de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen
peuterspeelzalen blijven staan. Dit artikel bepaalt dat hoofdstuk 2, afdeling
2, paragraaf 3, van genoemde wet, betreffende oudercommissies, alleen
geldt voor niet-gesubsidieerde peuterspeelzalen. Uitdrukkelijk was het
echter de bedoeling van de wetswijziging dat genoemde paragraaf over
oudercommissies vanaf de inwerkingtreding van het wetsvoorstel voor
alle peuterspeelzalen zou gaan gelden. Dit blijkt ook uit de memorie van
toelichting op het wetsvoorstel. Daarin is onder andere opgenomen (zie
Kamerstukken II 2014/15, 34 045, nr. 3, pag. 2 en 3): «Op dit moment heeft
de houder van een peuterspeelzaal niet de verplichting een oudercommissie in te stellen. In het regeerakkoord Rutte II is de afspraak gemaakt
om in de huidige kabinetsperiode de kinderopvang, de peuterspeelzalen,
het onderwijs en de voor- en vroegschoolse educatie meer op elkaar af te
stemmen. Over de inzet van het kabinet op dit punt is de Kamer geïnformeerd. Gelet op de beoogde harmonisatie van de regelgeving inzake
peuterspeelzalen en de kinderopvang, ligt het voor de hand de
verplichting tot het instellen van een oudercommissie óók voor de houder
van een peuterspeelzaal te laten gelden. Die verplichte instelling maakt
onderdeel uit van dit wetsvoorstel».
In de praktijk kunnen nu bij peuterspeelzalen soms cliëntenraden
functioneren, die soms ook oudercommissies worden genoemd.
Peuterspeelzalen waar in het geheel geen vorm van ouderbetrokkenheid
is, zullen in de praktijk niet vaak voorkomen.
Met dit onderdeel wordt de eerder genoemde omissie hersteld en gaat de
paragraaf over oudercommissies vanaf de inwerkingtreding van dit
onderdeel ook formeel gelden voor alle peuterspeelzalen.
Artikel I, onderdelen P en Q
Abusievelijk bestaan er in de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen
peuterspeelzalen na de inwerkingtreding van de Wet van 21 november
2015 (Stb. 452) tot wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 478, nr. 3

3

peuterspeelzalen in verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk en de mogelijkheid te komen
tot meertalige buitenschoolse opvang twee artikelen 3.8j. Artikel 3.8i is
geëxpireerd. Voorgesteld wordt het artikel 3.8j dat luidt «Indien er op het
moment van inwerkingtreding van afdeling 2 van hoofdstuk 2 van deze
wet een oudercommissie is, geldt de verplichting van artikel 2.16 voor een
houder van een peuterspeelzaal die op het tijdstip van inwerkingtreding
van afdeling 2 van hoofdstuk 2 een peuterspeelzaal in stand houdt, eerst
zes maanden na dat tijdstip.» op die plaats op te nemen.
Artikel II, onderdelen A, D, E, F, G, H, J, K, L en M
Bij inwerkingtreding van de Wet van 21 november 2015 (Stb. 452) tot
wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in
verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang
en peuterspeelzaalwerk en de mogelijkheid te komen tot meertalige
buitenschoolse opvang moeten de artikelen waar bij een aanvraag door
een kindercentrum, een gastouderbureau of een voorziening voor
gastouderopvang aan moet worden voldoen om met de exploitatie te
starten opnieuw worden aangepast. Het gaat telkens om de artikelen
1.48d, tweede en derde lid, en 1.49 tot en met 1.59. Hetzelfde geldt bij de
verwijzing naar de artikelen waar de toezichthouder toezicht op houdt. Dit
betreft dan telkens de artikelen 1.47, eerste lid, 1.48d, tweede en derde lid,
en 1.49 tot en met 1.59. Bij peuterspeelzalen betreft het de artikelen 2.4c,
tweede en derde lid, en 2.5 tot en met 2.16 respectievelijk (voor de
toezichthouder) 2.4, eerste lid, 2.4c, tweede en derde lid, en 2.5 tot en met
2.16. Bij de incidentele onderzoeken (artikel 1.62, vierde lid en 2.20, derde
lid) betreft het ook de artikelen 1.65 en 1.66 respectievelijk 2.23 en 2.24.
De onderdelen D en J, betreffende de artikelen 1.61 en 2.19, zijn op
soortgelijke wijze vorm gegeven als artikel IA, onderdelen F en L, van de
Wet van 21 november 2015 (Stb. 452) tot wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk
en de mogelijkheid te komen tot meertalige buitenschoolse opvang.
Daarbij is de verwijzing naar de algemene maatregel van bestuur op basis
van de artikelen 1.50b en 2.8 vervallen, omdat deze algemene maatregel
van bestuur al valt binnen de opsomming van de artikelen 1.49 tot en met
1.59 respectievelijk 2.5 tot en met 2.16. Verder is conform de huidige wet
geregeld dat het college de directeur publieke gezondheid van de GGD,
bedoeld in artikel 14, derde lid, van de Wet publieke gezondheid, aanwijst
als toezichthouder.
Artikel II, onderdelen B en I
Bij inwerkingtreding van de Wet van 21 november 2015 (Stb. 452) tot
wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in
verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang
en peuterspeelzaalwerk en de mogelijkheid te komen tot meertalige
buitenschoolse opvang wijzigen de artikelen 1.50, derde lid, en 2.6, derde
lid, van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen. Deze
bepalingen geven vervolgens weer welke personen in bezit dienen te zijn
van een verklaring omtrent het gedrag (verder: VOG) en ingeschreven
dienen te staan in het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk (verder: personenregister). Genoemde bepalingen zijn bij
inwerkingtreding niet in overeenstemming met de uitgebreide
beschrijving die hierover in de memorie van toelichting, in paragraaf
1.3.1, is opgenomen (zie Kamerstukken II 2014/15, 34 195, nr. 3). In de
desbetreffende bepalingen dient tot uitdrukking te komen dat er onderscheid bestaat tussen de personen die een arbeidsovereenkomst hebben
met de houder van een kindcentrum of peuterspeelzaal, ofwel die in
loondienst zijn, en de personen die op basis van een andere overeenkomst werkzaam zijn voor de houder. Laatstgenoemden zullen alleen dan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 478, nr. 3

4

in bezit hoeven te zijn van een VOG en zijn ingeschreven in het personenregister, wanneer zij structureel tijdens opvanguren werkzaam zijn. Een
schoonmaker die wordt ingehuurd en die alleen in de avond werkt en
dientengevolge niet in aanraking komt met de kinderen, zal geen VOG
hoeven te hebben. Voor de personen die in loondienst zijn geldt niet dat
de werkzaamheden structureel van aard moeten zijn. Het feit dat deze
personen in loondienst zijn bij de houder en tijdens opvanguren op de
opvanglocatie werkzaam zijn (kantoorpersoneel uitgezonderd) maakt dat
van deze personen een VOG wordt verlangd.
Een uitzendkracht zal, gezien de aard van het uitzendwerk, in sommige
gevallen niet worden aangemerkt als persoon die structureel werkzaam is
voor een houder. Om te voorkomen dat deze persoon hierdoor buiten de
VOG-plicht valt, wordt geregeld dat personen die een arbeidsovereenkomst hebben met een uitzendorganisatie en die tijdens opvanguren op
de opvanglocatie werkzaam zijn, een VOG dienen te hebben. Ook voor
deze categorie geldt derhalve niet dat de werkzaamheden structureel van
aard moeten zijn bij de vaststelling of sprake is van een VOG-plicht. Om
de leesbaarheid van de artikelleden te vergroten zijn de verschillende
categorieën personen telkens afzonderlijk opgenomen.
Artikel II, onderdeel C
Bij inwerkingtreding van de Wet van 21 november 2015 (Stb. 452) tot
wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in
verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang
en peuterspeelzaalwerk en de mogelijkheid te komen tot meertalige
buitenschoolse opvang wordt in artikel 1.56b, derde lid, de voorgenomen
gastouder abusievelijk niet genoemd. Met de voorgestelde wijziging
wordt deze omissie hersteld.
Artikel 1.56b, vierde lid, schrijft voor dat de houder van het gastouderbureau alvorens hij een aanvraag als bedoeld in artikel 1.45, tweede lid,
kan doen eerst ingeschreven moet staan in het personenregister. Het
vierde lid richt zich nu dus tot de houder van het gastouderbureau en niet
tot de voorgenomen gastouder. Dit is niet juist, omdat artikel 1.56b
betrekking heeft op de gastouder. Met de voorgestelde wijziging wordt
geregeld dat de voorgenomen gastouder zich ook moet inschrijven in het
personenregister alvorens de houder van het gastouderbureau een
aanvraag als bedoeld in artikel 1.45, tweede lid, kan indienen. In artikel
1.50, vijfde lid, is geregeld dat de houder van een gastouderbureau zich
eerst moet inschrijven in het personenregister alvorens hij een aanvraag
kan doen als bedoeld in artikel 1.45, eerste lid.
Met het derde onderdeel vervalt in artikel 1.56b, zesde lid, de verwijzing
naar artikel 1.55. Deze verwijzing kan vervallen, omdat artikel 1.55 zelf al
aangeeft dat de daar geformuleerde eis ook geldt voor gastouderopvang.
Artikel III
Gekozen is voor gedifferentieerde inwerkingtreding, met name omdat nog
niet duidelijk is wanneer de Wet van 21 november 2015 (Stb. 452) tot
wijziging van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in
verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang
en peuterspeelzaalwerk en de mogelijkheid te komen tot meertalige
buitenschoolse opvang in werking treedt. Artikel II zal sowieso pas in
werking treden direct nadat bovengenoemde wet in werking is getreden.
Van bovengenoemd wetsvoorstel zullen de artikelen I, onderdelen F, G,
GA, H, L, M, MA, N en 1A en 1B, niet in werking treden. De aldaar
opgenomen wijzigingen zijn meegenomen in dit wetsvoorstel.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 478, nr. 3

5