Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 450 XII

Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat (XII) voor het jaar 2020
(wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Ontvangen 29 april 2020

INHOUDSOPGAVE
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

2

B.
1
2
2.1
3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6
3.7
3.8
3.9
3.10
3.11
3.12
3.13
3.14
4
4.1
4.2
4.3
5
5.1
5.2
5.3

BEGROTINGSTOELICHTING
Leeswijzer
Beleid
Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Beleidsartikelen
Artikel 11 Integraal Waterbeleid
Artikel 13 Bodem en Ondergrond
Artikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid
Artikel 16 Openbaar Vervoer en Spoor
Artikel 17 Luchtvaart
Artikel 18 Scheepvaart en Havens
Artikel 19 Uitvoering Milieubeleid en Internationaal
Artikel 20 Lucht en Geluid
Artikel 21 Duurzaamheid
Artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico's
Artikel 23 Meteorologie, Seismologie en Aardobservatie
Artikel 24 Handhaving en Toezicht
Artikel 25 Brede Doeluitkering
Artikel 26 Bijdrage Investeringsfondsen
Niet-beleidsartikelen
Artikel 97 Algemeen Kerndepartement
Artikel 98 Apparaatsuitgaven Kerndepartement
Artikel 99 Nog onverdeeld
Agentschappen
Rijkswaterstaat
Inspectie Leefomgeving en Transport
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut

3
3
5
5
7
7
9
11
14
16
19
21
24
26
29
32
33
34
35
37
37
39
42
43
43
48
50

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

1

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzon­
derlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te brengen
in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat;
2. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begro­
tingstoelichting).
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

2

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
Algemeen
De opzet en structuur van de onderliggende suppletoire begroting voor
Hoofdstuk XII is gebaseerd op de Rijksbegrotingsvoorschriften van het
Ministerie van Financiën.
Naar aanleiding van de aanbevelingen van het Bureau Onderzoek en Rijks­
uitgaven (BOR) (Kamerstukken II, 2014–2015, 31 865, nr. 66) zijn in de Rijks­
begrotingsvoorschriften 2020 de onderstaande uniforme onder-grenzen
opgenomen, welke worden gehanteerd bij het toelichten van de budgettaire
gevolgen van beleid. De beleidsmatige mutaties en technische mutaties
groter of gelijk aan onderstaande tabel worden op het niveau van de
financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
Vanuit het oogpunt van uniformiteit en transparantie wordt deze norm
gehanteerd om mutaties toe te lichten bij de Eerste suppletoire begroting
van 2020 van Infrastructuur en Waterstaat (XII). Dit houdt in dat artikelon­
derdelen en projecten, waarbij het verschil kleiner is dan de aangegeven
norm niet worden toegelicht (tenzij deze beleidsmatig toch relevant zijn).
Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand Beleidsmatige mutaties
ontwerpbegroting) in € miljoen (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

< 50

1

2

=> 50 en < 200

2

4

=> 200 < 1000

5

10

=> 1000

10

20

Opbouw
Dit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatie­
vraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd. Dit wetsvoorstel is als
volgt opgebouwd:
1. In de begroting(wet)staat zijn de wijzigingen op de begrotingsstaat van
het jaar 2020 voor de begroting van Infrastructuur en Waterstaat (XII)
opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de mutaties die op artikel­
niveau in de verplichtingen, uitgaven- en ontvangstenramingen worden
voorgesteld bij deze Eerste suppletoire begroting.
2. In het overzicht in paragraaf 2.1 zijn de belangrijkste uitgaven- en
ontvangstenmutaties opgenomen die leiden tot wijziging van de
begroting 2020 (Kamerstukken II, 2019–2020, 35 300 XII, nr 1). Deze
worden in deze paragraaf financieel en inhoudelijk toegelicht. Hiermee
wordt de begroting op hoofdlijnen beschreven van dit wetsvoorstel.
3. In de artikelgewijze toelichting (paragraaf 3 beleidsartikelen en paragraaf
4 niet-beleidsartikelen) wordt inzicht gegeven in de mutaties op artike­
londerdeelniveau die zijn opgenomen in de begrotingsstaat.
4. In de paragraaf agentschappen (zie paragraaf 5) staan de aanpas-singen
in de exploitatie- en kasstroomoverzichten van de agentschap-pen.
Extracomptabele tabel met overzicht coronamaatregelen
In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van corona-gerelateerde
uitgaven die door IenW zijn genomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

3

Overzicht coronamaatregelen (bedragen x € 1.000)
Art. Naam maatregel/regeling

Kamerstuk

Bedrag
verplichtingen

14

Garantstelling CBR t.b.v. waarborgen
liquiditeit

35475-XII

27.000

16

Lening Waddenveren

35475-XII

4.000

17

Garantstelling ACNL t.b.v. waarborgen 35475-XII
liquiditeit

200

17

Garantstelling LVNL t.b.v. waarborgen
liquiditeit

35475-XII

Bedrag
Bedrag
uitgaven ontvangsten

4.000

4.000

120.000

Agentschappen
De Regeling agentschappen en de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften
2020 laten enige ruimte voor interpretatie over de vraag wat als omzet
moederdepartement van een baten-lastenagentschap kan of dient te
worden aangemerkt. Het ministerie van Financiën heeft verplicht gesteld dat
vanaf 2020 de post ‘omzet moederdepartement’ alleen die bijdragen dient
te omvatten die bestaan uit door het agentschap geleverde en in rekening
gebrachte producten/ diensten. Dit betekent dat de volgende bijdragen niet
meer in de omzet terug komen:
a) bijdrage van de Moeder om de opbrengsten van het agentschap te onder­
steunen doordat doorberekende tarieven gemaximeerd zijn (de zgn.
‘demping’).
b) bijdrage van de Moeder als tegemoetkoming in de bedrijfsvoerings­
kosten (die niet aan de opdrachtgevers worden doorberekend).
In de agentschapsparagrafen van RWS, KNMI en ILT is aangegeven of als
gevolg van deze aanwijzing de wijze van presenteren van de omzet moeder­
departement is aangepast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

4

2 Beleid
2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Belangrijkste suppletoire mutaties 2020 (Eerste suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
Vastgestelde begroting 2020

Uitgaven

Ontvangsten

8911,6

15,5

Belangrijkste suppletoire mutaties
1. Loon en Prijsbijstelling

99

186,2

2. Klimaatakkoord middelen

14

33,0

3. Eindejaarsmarge 2019

99

17,3

4. Eindejaarsmagre regeringsvliegtuig

97

16,2

5. Eindejeaarsmarge laadinfra

14

15,0

6. Bijdrage EZK scheepvaartveiligheid

26

5,8

7. Lening Waddenveren

16

4,0

8. MIA/VAMIL

21

4,7

9. Generale kasschuif IF

26

‒ 166,4

10. Generale kassschuif DF

26

‒ 94,9

11. DBFM contract A9 baho

26

‒ 143,1

Overige mutaties

Div

Stand 1e suppletoire begroting 2020

4,0

17,4

9,0

8.806,8

28,5

Toelichting
1. Loon- en prijsbijstelling tranche 2020
Dit betreft de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling 2020. Vanuit
artikel 99 worden deze middelen herverdeeld over de IenW begrotingen
Hoofdstuk XII, Infrastructuurfonds en Deltafonds.
2. Klimaatakkoordmiddelen
Zoals afgesproken in het Klimaatakkoord worden de gereserveerde
middelen van in totaal € 33 miljoen vanuit de aanvullende post
toegevoegd aan de begroting van IenW. Deze middelen zijn o.a. bestemd
voor stimulering van elektrische personenvervoer, zero-emissie bestelen vrachtauto’s, laadinfrastructuur en de uitbreiding van fietsparkeer­
mogelijkheden.
3. Eindejaarsmarge 2019
Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2019 op artikel 99.
Deze middelen zijn direct bij deze 1e suppletoire 2020 herverdeeld
binnen de IenW begroting HXII.
4. Eindejaarsmarge regeringsvliegtuig
Dit betreft de toevoeging van de reservering voor het regeringsvliegtuig.
De middelen zijn in 2019 niet uitgegeven doordat kosten voor de
inklaring van het regeringsvliegtuig in 2019 niet meer tot betaling zijn
gekomen.
5. Eindejaarsmarge Laadinfra
Middelen uit het Klimaatakkoord ( € 15 miljoen) voor laadinfrastructuur,
bedoeld om gemeenten te ondersteunen bij de plaatsing hiervan, zijn in
2019 niet tot besteding gekomen en worden daarom weer toegevoegd.
6. Bijdrage maatregelen scheepvaartveiligheid van EZK
Bij de aanleg van windparken a.g.v. uitrol Windenergie op Zee zoals
vastgelegd in de routekaarten 2023 en 2030 zijn ten behoeve van de
scheep vaartveiligheid extra investeringen benodigd in personeel en
materieel. Als onderdeel van de afspraken tussen IenW en EZK over
scheepvaartveiligheid op de Noordzee maakt EZK hiervoor in de periode
2020 t/m 2029 in totaal 241 mln. over naar de begroting van IenW.
7. Lening Waddenveren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

5

Dit betreft een lening aan de waddenveren. Het Rijk acht de instand­
houding van de veerverbinding naar de waddenveren een essentieel
onderdeel van de vitale infrastructuur. Daarom wordt aanvullend op
het generiek maatregelenpakket additionele liquiditeitssteun geboden
in de vorm van een plafondrelevante renteloze lening aan de «Terschel­
linger Stoomboot Maatschappij (TSM)» en «Wagenborg Passagiersdien­
sten’’ (WPD) van resp 3 en 1 miljoen. Zo dient voorkomen te worden dat
de waddenveren op korte termijn stoppen met varen .
8. MIA/VAMIL Urgenda
In het kader van de maatregelen CO2-reductie (gevolg Urgenda) zijn in
2020 extra middelen beschikbaar gesteld (€ 14,7 miljoen). € 10 miljoen
hiervan is opgenomen in het Belastingplan 2020 en wordt ingezet voor
de uitbreiding van de fiscale regelingen Milieu-investeringsaftrek (MIA)
en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAMIL). Het
resterende bedrag van € 4,7 miljoen wordt bij 1e suppletoire begroting
overgeboekt naar de begroting van IenW waar ze zullen worden ingezet
voor circulaire maatregelen door bedrijven die tot CO2-reductie leiden.
De middelen worden toegevoegd aan de budgetplaats voor subsidies
duurzame productketens.
9. Kasschuif Infrastructuurfonds
Als gevolg van het geactualiseerde programma en om voldoende
overprogrammering te creëren op het Infrastructuurfonds is er een
kasschuif met het generale beeld verwerkt op de begroting van het
Infrastructuurfonds. De kasschuif heeft een meerjarige doorwerking en
zal bij de artikelsgewijze toelichting nader toegelicht worden. Met deze
kasschuif is er een overprogrammering van € 428,7 miljoen gecreëerd
in 2020. De totale overprogrammering in de begrotingsperiode
(2020-2024) bedraagt € 2.210,4 miljoen op het Infrastructuurfonds. In
de ontwerpbegroting 2021 zal de hoogte van de overprogrammering van
een actualisatie worden voorzien als gevolg van de begrotingsvoor­
stellen.
10. Kasschuif Deltafonds
Als gevolg van het geactualiseerde programma en om voldoende
overprogrammering te creëren op het Deltafonds is er een kasschuif met
het generale beeld verwerkt op de begroting van het Deltafonds. De
kasschuif heeft een meerjarige doorwerking en zal bij de artikelsgewijze
toelichting nader toegelicht worden. Met deze kasschuif is er een
overprogrammering van € 46 miljoen gecreëerd in 2020. De totale
overprogrammering in de begrotingsperiode (2020-2024) bedraagt
€ 24 miljoen op het Deltafonds. In de ontwerpbegroting 2021 zal de
hoogte van de overprogrammering van een actualisatie worden
voorzien als gevolg van de begrotingsvoorstellen.
11. DFBFM-inpassing A9 Badhoevendorp Holendrecht
In 2020 wordt het project A9 Badhoevedorp Holendrecht omgezet naar
een DBFM-constructie. Hierdoor wordt het kader op het Infrastructuur­
fonds verlaagd met € 143,1 miljoen in 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

6

3 Beleidsartikelen
Hieronder worden alle beleidsmatig relevante mutaties op het niveau van
het artikelonderdeel zichtbaar gemaakt, en waar zinvol en relevant, ook
toegelicht (zie leeswijzer).
3.1 Artikel 11 Integraal Waterbeleid
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 11 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
11 Integraal waterbeleid

Ontwerpbegroting
2020 (1)

Mutaties
via NvW,
moties,
amende­
menten en
ISB (2)

VastMutaties Stand 1e
gestelde
1e suppletoire
begroting suppletoire begroting
2020 begroting (5)=(3+4)
(3)=(1+2)
(4)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

33.376

33.376

5.395

38.771

4.394

‒ 255

2.473

2.503

Uitgaven

53.480

53.480

5.924

59.404

4.490

‒ 225

2.503

2.533

Waarvan juridisch verplicht

82%

74%

11.01 Algemeen waterbeleid

41.429

41.429

4.929

46.358

4.440

‒ 275

2.453

2.483

11.01.01 Opdrachten

9.124

9.124

249

9.373

1.549

346

1.574

1.604

11.01.02 Subsidies

14.282

14.282

3.609

17.891

2.005

‒ 1.495

5

5

- Incidentele Subsidie WKB

1.220

1.220

1.220

- Blue Deal (HGIS)

1.400

1.400

1.500

2.900

- Partners voor Water (HGIS)

11.602

11.602

2.104

13.706

- Overige Subsidies

‒ 1500
2.000

60

60

5

65

5

5

5

5

14.006

14.006

971

14.977

886

874

874

874

- Waarvan bijdrage aan agentschap
KNMI

514

514

98

612

13

13

13

13

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

13.492

13.492

873

14.365

873

861

861

861

11.01.04 Bijdragen aan medeoverheden

4.017

4.017

100

4.117

11.02 Waterveiligheid

3.444

3.444

‒ 40

3.404

11.02.01 Opdrachten

3.444

3.444

‒ 40

3.404

11.03 Grote oppervlaktewateren

1.615

1.615

134

1.749

50

50

50

50

11.03.01 Opdrachten

1.615

1.615

134

1.749

50

50

50

50

11.04 Waterkwaliteit

6.992

6.992

901

7.893

11.04.01 Opdrachten

4.302

4.302

1.076

5.378

11.04.02 Subsidies

400

400

11.04.04 Bijdrage aan medeoverheden

500

500

11.04.05 Bijdrage aan internationale
organisaties

1.790

1.790

11.01.03 Bijdragen aan agentschappen

Ontvangsten

400
500
‒ 175

1.615

434

434

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget op dit artikel is in 2020 opgehoogd met
€ 5,4 miljoen. Dit komt met name door de volgende mutaties:
– De toedeling van de eindejaarsmarge HGIS voor artikel 11 van
€ 2 miljoen.
– Het HGIS programma Blue Deal loopt vooruit op het oorspronkelijk plan.
Middels een kasschuif worden de toegezegde middelen van 2022 naar
voren (2020) gehaald (€ 1,5 miljoen). De kasschuif wordt gefaciliteerd
door HGIS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

7

–

–

Een budgetschuif tussen artikel 11 en artikel 13 op Hoofstuk XII om de
benodigde kosten voor de Water Action Track in 2020 te financieren
(€ 1,1 miljoen). De kasschuif wordt gefaciliteerd via uitvoering Bodem en
STRONG op artikel 13.
Tot slot betreft de ophoging van het verplichtingenbudget de toedeling
van de ontvangen prijsbijstelling 2020 op artikel 99 binnen de begroting
HXII (€ 0,9 miljoen).

Uitgaven
11.01 Algemeen waterbeleid
11.01.02 Subsidies
Het kasbudget op dit financiële instrument is in 2020 met € 3,6 miljoen
verhoogd. Voor de toelichting wordt verwezen naar de bij de verplichtingen
benoemde HGIS mutaties in de eerste twee bullets.
11.04 Waterkwaliteit
11.04.01 Opdrachten
Het kasbudget op dit financiële instrument is in 2020 met € 1,1 miljoen
verhoogd. Dit komt enerzijds door een budgetneutrale herschikking vanuit
financieel instrument 11.04.05 «Bijdragen internationale organisaties» op
basis van het BOA protocol 2020. Dit budget is benodigd voor uitvoering
van opdrachten Waterkwaliteit (€ 0,5 miljoen). Anderzijds zorgt een bijdrage
van het Europese Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij voor een
verhoging van het kasbudget van € 0,4 miljoen. Deze middelen zijn bestemd
voor projecten in het kader van de Kaderichtlijn Mariene Strategie (KRM).
Daarnaast is € 0,2 miljoen van de eindejaarsmarge 2019 aan dit artikelon­
derdeel toegedeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

8

3.2 Artikel 13 Bodem en Ondergrond
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 13 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
13 Bodem en ondergrond

Ontwerpbegroting
2020 (1)

Mutaties
via NvW,
moties,
amende­
menten en
ISB (2)

VastMutaties Stand 1e
gestelde
1e suppletoire
begroting suppletoire begroting
2020 begroting (5)=(3+4)
(3)=(1+2)
(4)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

16.533

16.533

4.127

20.660

6.312

3.843

2.344

1.894

Uitgaven

30.784

30.784

3.227

34.011

4.205

3.843

2.344

1.894

Waarvan juridisch verplicht

100%

4.205

3.843

2.344

1.894

2.114

1.664

13.01 Ruimtelijk Instrumentarium

100%

0

0

13.04 Ruimtegebruik bodem

28.003

28.003

3.131

31.134

0

13.04.01 Opdrachten

17.689

17.689

‒ 1.288

16.401

1.652

- Bodem en STRONG

12.989

12.989

‒ 2.443

10.546

1.652

- RWS Leefomgeving

4.700

4.700

1.155

5.855

13.04.02 Subsidies

6.756

6.756

3.606

10.362

- Bedrijvenregeling

4.545

4.545

‒ 144

4.401

3.975

‒ 905
‒ 3.305

- Subsidies Caribisch Nederland

2.211

2.211

3.750

5.961

3.975

2.400

2.114

1.664

13.04.03 Bijdragen aan agentschappen

3.506

3.506

230

3.736

230

230

230

230

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

3.506

3.506
230

3.736

230

230

230

230

52

52

583

635

13.04.04 Bijdragen aan medeoverheden
- Bijdragen aan Caribisch Nederland

0

0

144

144

- Meerjarenprogramma Bodem

52

52

439

491

13.05 Eenvoudig Beter

2.781

2.781

96

2.877

13.05.01 Opdrachten

1.345

1.345

47

1.392

13.05.03 Bijdragen aan agentschappen

1.436

1.436

49

1.485

- Waarvan bijdrage aan agentschap
RWS

1.436

1.436

49

1.485

0

0

1.500

1.500

Ontvangsten

2.866
2.866

1.500

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget op dit artikel is in 2020 opgehoogd met
€ 4,1 miljoen. Dit komt met name door de volgende mutaties:
– Betreft een desaldering van € 1,5 miljoen op opdrachten Bodem en
Strong voor de bijdrage van de Provincie Zuid Holland aan de bodem­
sanering van het terrein EMK Stormpolderdijk te Krimpen aan den IJssel.
– Een budgetschuif tussen artikel 11 en artikel 13 op Hoofstuk XII om de
benodigde kosten voor de Water Action Track in 2020 te financieren
(€ 1,1 miljoen). De kasschuif wordt gefaciliteerd via uitvoering Bodem en
STRONG vanuit financieel instrument 13.04.01 «Opdrachten».
– Een overboeking van € 1 miljoen naar het ministerie van Economische
Zaken en Klimaat voor afdekking van eventuele schades die voorvloeien
uit de verruiming van de bestaande Borgstellingsregeling voor MKBkredieten in het kader van de PFAS-problematiek.
– Een overboeking naar artikel 19 van € 0,9 miljoen in het kader van
opdrachtverlening aan het RIVM. Het betreffen werkzaamheden omtrent
drinkwater en bodemkwaliteit.
– € 3,8 miljoen wordt overgeheveld van het Deltafonds naar Hoofdstuk XII
voor de financiering van betrouwbaar en betaalbaar drinkwater in
Caribisch Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

9

–

–

Daarnaast betreft de ophoging van het verplichtingenbudget de
toedeling van de ontvangen prijsbijstelling 2020 op artikel 99 binnen
de begroting Hoofstuk XII (€ 0,2 miljoen).
Tot slot zijn een drietal verplichtingenschuiven uitgevoerd: € 2 miljoen
aan verplichtingbudget ten behoeve van de bodemsanering Stormpol­
derdijk schuift door vanuit 2019 naar 2020; € 1,5 miljoen schuift van 2019
naar 2020 om de BOA 2020 (bestuursondersteuning en advisering)
werkzaamheden volledig te kunnen verplichten; € 1,8 miljoen schuift van
2020 naar 2019 ter financiering van verplichtingen van RWS Leefom­
geving in het 4e kwartaal van 2019.

Uitgaven
13.04 Ruimtegebruik bodem
13.04.01 Opdrachten
Het kasbudget op dit financiële instrument is in 2020 met € 1,2 miljoen
verlaagd. Dit komt met name door de volgende mutaties:
– Voor de toelichting op een verlaging van in totaal € 1,5 miljoen wordt
verwezen naar de eerste vier bullets onder verplichtingen.
– De toedeling van de eindejaarsmarge 2019 aan DGWB (€ 0,8 miljoen).
Middelen zijn ontvangen op artikel 99 en worden binnen de begroting
Hoofdstuk XII herverdeeld.
– Budgetschuif tussen Uitvoering Bodem en Meerjarenprogramma
Bodem om de kosten voor de saneringsopgave van Stormpolderdijk
(EMK-terrein) in 2022 te kunnen financieren (€ 0,4 miljoen).
13.04.02 Subsidies
Het kasbudget op dit financiële instrument is in 2020 met € 3,6 miljoen
verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt door een overheveling van het
Deltafonds naar hoofdstuk XII voor de financiering van betrouwbaar en
betaalbaar drinkwater in Caribisch Nederland.
Ontvangsten
De ontvangsten op artikel zijn in 2020 met € 1,5 miljoen toegenomen. Dit
komt door een desaldering van € 1,5 miljoen voor een bijdrage van de
Provincie Zuid Holland aan de sanering van het terrein EMK Stormpol­
derdijk te Krimpen aan den IJssel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

10

3.3 Artikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 14 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
14 Wegen en verkeersvei­
ligheid

Verplichtingen

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)
82.142

1.000

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

83.142

Waarvan
garantieverplichtingen

109.054

192.196

27.000

27.000

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

78.398

75.740

139.192

122.225

Waarvan overige
verplichtingen

82.142

1.000

83.142

82.054

165.196

76.688

74.153

137.500

120.491

Uitgaven

85.836

1.000

86.836

84.491

171.327

63.328

79.340

99.692

116.275

Waarvan juridisch verplicht

83%

42%

14.01 Netwerk

69.767

69.767

82.926

152.693

62.366

78.312

98.660

115.243

14.01.01 Opdrachten

42.474

42.474

29.339

71.813

57.726

75.368

97.316

114.612

- Beter Benutten

8.144

8.144

4.329

12.473

5.522

5.111

1.503

503

- Klimaatakkoord

20.800

20.800

11.712

32.512

42.978

61.231

85.819

104.113

- Overige Opdrachten

13.530

13.530

13.298

26.828

9.226

9.026

9.994

9.996

14.01.02 Subsidies

15.905

15.905

2.680

18.585

3.902

2.633

1.034

321

- Subsidies Duurzame
Mobiliteit

15.305

15.305

2.000

17.305

3.250

2.000

500

250

- Overige subsidies

600

600

680

1.280

652

633

534

71

14.01.03 Bijdragen aan
agentschappen

11.188

11.188

7.885

19.073

738

311

310

310

- Waarvan bijdrage aan RWS

6.641

6.641

4.187

10.828

218

220

219

219

- Waarvan bijdrage NEa

3.411

3.411

112

3.523

78

78

78

78

- Waarvan bijdrage aan RVO

1.136

1.136

3.586

4.722

442

13

13

13

14.01.04 Bijdrage aan
medeoverheden

43.022

43.022

- Waarvan bijdrage aan
Caribisch Nederland

28.000

28.000

- Waarvan DuMo

15.022

15.022

1.032

14.01.05 Bijdragen aan
internationale organisaties

200

200

200

14.02 Veiligheid

16.069

1.000

17.069

1.565

18.634

962

1.028

1.032

14.02.01 Opdrachten

6.105

1.000

7.105

‒ 533

6.572

‒ 81

‒ 15

‒ 11

‒ 11

14.02.02 Subsidies

8.370

8.370

1.873

10.243

1.001

1.001

1.001

1.001

- Waarvan Veilig Verkeer
Nederland

3.736

3.736

543

4.279

126

126

126

126

- Waarvan Stichting
Wetenschappelijk Onderzoek
Verkeersveiligheid

3.869

3.869

224

4.093

109

109

109

109

- Overige Subsidies

765

765

1.106

1.871

766

766

766

766

14.02.03 Bijdragen aan
agentschappen

597

597

152

749

21

21

21

21

- Waarvan bijdrage RWS

597

597

152

749

21

21

21

21

14.02.05 Bijdragen aan
internationale organisaties

30

30

1

31

967

967

72

21

21

21

21

6.782

6.782

14.02.06 Bijdragen aan ZBO’s/
RWT’s
Ontvangsten

1.039
6.782

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

11

Toelichting
Verplichtingen
De verhoging van het verplichtingenbudget in 2020 op dit artikel met
€ 109,1 miljoen komt met name door de volgende mutaties:
– Door de toevoeging van de gereserveerde Klimaatakkoord middelen
vanuit de aanvullende post voor elektrische auto’s, elektrisch vervoer en
de stimulering van bestel- en vrachtwagens is het verplichtingenbudget
in 2020 met € 33 miljoen verhoogd.
– De in 2019 niet-bestede middelen in het kader van de Klimaatenveloppe
2019 voor de maatregel Laadinfrastructuur zijn doorgeschoven naar
2020 en toegevoegd aan het verplichtingenbudget (€ 15 miljoen).
– Een overboeking vanuit het Infrastructuurfonds voor Beheer en
Onderhoud op Caribisch Nederland zorgt voor een verhoging van het
verplichtingenbudget met € 18 miljoen.
– Een overboeking vanuit het Infrastructuurfonds ten behoeve van
mobiliteit op Caribisch Nederland voor een verhoging van het verplich­
tingenbudget van € 10 miljoen.
– De verhoging van de garantieverplichtingen in 2020 op dit artikel met
€ 27 miljoen is het gevolg van liquiditeitsproblemen bij het CBR door
de coronacrisis. Middels garantstelling wordt de huidige kredietfaciliteit
op de rekening courant met € 27 miljoen verhoogd.
– Tot slot zorgt de toevoeging van LPO aan dit artikel voor een verhoging
van het verplichtingenbudet met € 1,8 miljoen.
14.01 Netwerk
14.01.01 Opdrachten
Het kasbudget op dit financiële instrument is in 2020 met € 29,3 miljoen
verhoogd. Dit komt met name door de toevoeging van de gereserveerde
Klimaatakkoord middelen vanuit de aanvullende post voor elektrische
auto’s, elektrisch vervoer, en de stimulering van bestel- en vrachtwagens
(€ 27 miljoen). Daarnaast wordt het kasbudget met name verhoogd door
overboekingen uit het Infrastructuurfonds voor het programma Intelligente
Transportsystemen (Beter Benutten) en Smart Mobility (in totaal
€ 4,9 miljoen).
Tot slot zorgt de toevoeging van LPO voor een ophoging van het kasbudget
met € 1 miljoen. Daartegenover stonden overboekingen naar subsidies,
bijdragen aan RWS en de RVO en apparaat in het kader van het klimaatak­
koordmiddelen (€ 3,8 miljoen) en naar andere departementen met name
naar het ministerie Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit voor het
programma AERIUS (€ 1 miljoen).
14.01.02 Subsidies
Het kasbudget op dit financiële instrument is in 2020 met € 2,7 miljoen
verhoogd. Dit komt met name door de toevoeging van middelen voor de
subsidieregeling BioLNG vanuit de gereserveerde middelen op het Infra­
structuurfonds (€ 1 miljoen) en het verhogen van de tweede tranche voor
de DKTI-regeling (€ 1 miljoen). De dekking voor het verhogen van de tweede
tranche komt uit het opdrachtenbudget op dit artikel.
In de tabel Budgettaire gevolgen van beleid bij dit beleidsartikel is een
bedrag van € 250.000 aan subsidieverplichtingen voor het jaar 2020
opgenomen. Dit bedrag heeft betrekking op de mogelijke verlening van
een subsidie voor coördinatie en monitoring van de landelijke recreatieve

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

12

fietsroutes aan de Stichting Landelijk Fietsplatform. Deze begrotingsver­
melding vormt de wettelijke grondslag voor de hier bedoelde subsidiever­
lening(en) als bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onder c, van de Algemene
Wet Bestuursrecht.
In de tabel Budgettaire gevolgen van beleid bij dit beleidsartikel is een
bedrag van € 250.000 aan subsidieverplichtingen voor het jaar 2020
opgenomen. Dit bedrag heeft betrekking op de mogelijke verlening van
een subsidie voor belangenbehartiging voor wandelen en lopen en de
coördinatie en monitoring van het landelijke wandelroutenetwerk aan
Stichting Wandelnet. Deze begrotingsvermelding vormt de wettelijke
grondslag voor de hier bedoelde subsidieverlening(en) als bedoeld in artikel
4:23, derde lid, onder c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.
14.01.03 Bijdragen aan agentschappen
Het kasbudget op dit financiële instrument is in 2020 met € 7,9 miljoen
verhoogd. Dit komt met name door een bijdrage aan RWS ten behoeve van
additionele capaciteit voor Smart Mobility en de MIRT-projecten als gevolg
van de extra projecten uit het Regeerakkoord (€ 3 miljoen). Deze verhoging
wordt gedekt door een overboeking vanuit het Infrastructuurfonds. Ook is
de bijdrage aan RWS verhoogd voor Duurzame Mobiliteit (€ 0,6 miljoen).
Deze verhoging wordt gedekt door een overboeking vanuit het opdrachten­
budget op dit artikel.
Daarnaast zorgt de bijdrage aan de RVO voor werkzaamheden omtrent
Duurzame Mobiliteit (€ 3 miljoen) voor een verhoging van het kasbudget.
Deze verhoging wordt gedekt door een overboeking vanuit de gereser­
veerde middelen voor het klimaatakkoord binnen de opdrachtenbudget.
Tot slot zorgt de toevoeging van LPO voor een ophoging van het kasbudget
met € 0,4 miljoen.
14.01.04 Bijdragen aan medeoverheden
Het kasbudget op dit financiële instrument is in 2020 met € 43 miljoen
verhoogd. Dit komt door de toevoeging van de niet-bestede middelen uit
de Klimaatenveloppe 2019 voor Laadinfra (€ 15 miljoen) en twee overboe­
kingen vanuit het Infrastructuurfonds (€ 28 miljoen) voor Caribisch
Nederland ten behoeve van mobiliteit en Beheer en Onderhoud.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

13

3.4 Artikel 16 Openbaar Vervoer en Spoor
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 16 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
16 Openbaar vervoer en
spoor

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

23.353

23.353

7.222

30.575

225

205

200

339

Uitgaven

28.508

28.508

7.022

35.530

775

780

775

539

Waarvan juridisch verplicht

37%

29%

16.01 OV en Spoor

28.508

28.508

7.022

35.530

775

780

775

539

16.01.01 Opdrachten

6.399

6.399

899

7.298

140

165

432

414

16.01.02 Subsidies

18.719

18.719

2.061

20.780

526

505

233

15

- Maatregelenpakket
Spoorgoederenvervoer

14.600

14.600

356

14.956

261

240

218

‒ 3e spoor Duitsland

3.000

3.000

- Overige Subsidies

1.119

1.119

1.705

2.824

265

265

15

15

16.01.03 Bijdragen aan
agentschappen

940

940

‒ 19

921

28

29

29

29

3.000

- Waarvan bijdrage aan KNMI

45

45

1

46

1

1

1

1

- Waarvan bijdrage aan RWS

895

895

‒ 20

875

27

28

28

28

16.01.04 Bijdragen aan
medeoverheden

2.350

2.350

79

2.429

79

79

79

79

- CLU Betuweroute en HSL

2.350

2.350

79

2.429

79

79

79

79

16.01.05 Bijdragen aan
internationale organisaties

100

100

2

102

2

2

2

2

16.01.10 Leningen

4.000

4.000

Ontvangsten

4.750

4.750

Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingenophoging van € 7,2 miljoen is voornamelijk het gevolg van
een lening aan de waddenveren «Terschellinger Stoomboot Maatschappij
(TSM)» en «Wagenborg Passagiersdiensten’’ (WPD) van respectievelijk € 3
en € 1 miljoen. Het Rijk acht de instandhouding van de veerverbinding naar
de waddenveren een essentieel onderdeel van de vitale infrastructuur.
Daarom wordt aanvullend op het generiek maatregelenpakket van het
Kabinet tijdelijk additionele liquiditeitssteun geboden in de vorm van een
plafondrelevante renteloze lening. Zo wordt voorkomen dat de
waddenveren op korte termijn stoppen met varen.
Daarnaast de overboeking van middelen van het Infrastructuurfonds naar
Hoofdstuk XII ter dekking van een subsidie aan de NS voor de inpassing van
de intercity verbinding tussen Dordrecht en Eindhoven (€1,4 miljoen). Ook
zijn er activiteiten, zoals de Audit BOV (beheer onderhoud en vervanging),
het taxibeleid en de ordening van de HSL-Zuid, doorgeschoven van 2019
naar 2020 (€ 0,9 miljoen). Bovendien is er een autonome ophoging van
het verplichtingenbudget i.v.m. de verstrekking van een subsidie aan de
Decentrale Openbaar Vervoer Autoriteiten (€ 0,8 miljoen). Daar tegenover
staat een afboeking van verplichtingen (€ 0,4 miljoen) vanwege de jaarlijkse
bijdrage aan de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

14

Uitgaven
16.01 OV en spoor
16.01.02 Subsidies
De verhoging van subsidies met € 1,8 miljoen is vooral het gevolg van
een overboeking van het Infrastructuurfonds naar Hoofdstuk XII naar
aanleiding van een subsidieaanvraag van de NS. De NS gebruikt deze
subsidie voor de inpassing van de intercityverbinding tussen Dordrecht en
Eindhoven (€1,4 miljoen). Daarnaast werd er budget overgeheveld van
opdrachten naar subsidies in verband met de subsidie aan de Decentrale
Openbaar Vervoer Autoriteiten (DOVA) voor data van reizigersinformatie
(€0,3 miljoen).
16.01.10 Leningen
Dit betref een lening aan de waddenveren Terschellinger Stoomboot
Maatschappij (TSM)» en «Wagenborg Passagiersdiensten’’ (WPD) van
respectievelijk € 3 en € 1 miljoen. om te voorkomen dat de waddenveren op
korte termijn moeten stoppen met varen. Zie ook de toelichting bij verplich­
tingen hierboven.
Ontvangsten
Dit betreft met name de terugbetaling van de verstrekte lening aan de
waddenveren ( € 4 miljoen) zoals hierboven wordt toegelicht. Daarnaast zijn
er ontvangsten de ontvangsten van regionale partijen voor Toekomstbeeld
OV2040 (€ 0,750 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

15

3.5 Artikel 17 Luchtvaart
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 17 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
17 Luchtvaart

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Verplichtingen

44.713

Waarvan
garantieverplichtingen

23.000

861

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Waarvan juridisch verplicht

24.443

861

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

‒ 177

‒ 177

‒ 107

‒ 107

45.574

90.752

136.326

23.000

97.700

120.700

‒ 6.948

15.626

‒ 177

‒ 177

‒ 107

‒ 107

1.202

26.506

443

393

29

12

Waarvan overige
verplichtingen
Uitgaven

Mutatie
2021

25.304

73%

70%

17.01 Luchtvaart

24.443

861

25.304

1.202

26.506

443

393

29

12

17.01.01 Opdrachten

14.641

861

15.502

‒ 5.920

9.582

52

22

116

99

‒ Opdrachten GIS

2.050

2.050

35

2.085

18

15

15

15

- Caribisch Nederland

6.265

6.265

‒ 5.717

548

40

40

40

40

- Overige Opdrachten

6.326

7.187

‒ 238

6.949

‒6

‒ 33

61

44

17.01.02 Subsidies

3.177

3.177

225

3.402

373

366

‒ 92

‒ 92

- Leefbaarheidsfonds

400

400

7

407

7

- Subsidie tarieven Bonaire

319

319

428

747

425

- Subsidie omploegen graan

1.786

1.786

‒ 169

1.617

32

32

- Overige Subsidies

672

672

‒ 41

631

‒ 91

‒ 91

‒ 92

‒ 92

17.01.03 Bijdragen aan
agentschappen

1.449

1.449

1.331

2.780

15

2

2

2

15

2

2

2

3

3

3

3

215

215

‒ 140

‒ 140

861

- Waarvan bijdrage aan KNMI

14

14

- Waarvan bijdrage aan RWS

435

435

842

1.277

- Waarvan bijdrage aan RWS
(Caribisch Nederland)

1.000

1.000

489

1.489

17.01.04 Bijdragen aan
medeoverheden

3.500

3.500

5.559

9.059

- Bijdrage Caribisch
Nederland

3.500

3.500

5.558

9.058

17.01.05 Bijdragen aan
internationale organisaties

1.476

1.476

3

1.479

17.01.06 Bijdragen aan ZBO’s/
RWT’s

200

200

4

204

Ontvangsten

1.174

1.174

632

1.806

425

14

Toelichting
Verplichtingen
De verhoging van het verplichtingenbudget met € 90,8 miljoen is met name
het gevolg van het afboeken en aangaan van garantieverplichtingen.
Enerzijds is de garantieverplichting aan Winair afgeboekt (- € 23 miljoen).
Eind 2019 heeft Winair gemeld dat de onderneming vanwege gewijzigde
marktomstandigheden en toekomstplannen thans geen behoefte meer
heeft aan een garantstelling voor de aanschaf van nieuwe vliegtuigen voor
de korte afstand (waaronder tussen thuisbasis St Maarten en de
Nederlandse gemeenten Saba en Sint Eustatius) zoals aanvankelijk werd
beoogd.
Anderzijds zijn er drie aanvullende garantieverplichingen aangegaan:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

16

–

–

–

Door afname van het vliegverkeer in 2020 komt de financiering van de
Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) onder druk te staan, want deze
wordt grotendeels betaald uit de heffingen die de luchtvaartmaatschap­
pijen betalen die het Nederlandse luchtruim gebruiken. Dit levert voor
LVNL een liquiditeitsprobleem op. Hiervoor is een verhoging van het
rekening courant krediet met € 120 miljoen nodig (van € 45 miljoen naar
€ 165 miljoen) om dit jaar de liquiditeit te waarborgen. Met dit rekening
courant krediet worden ook de Nederlandse contributies aan
EUROCONTROL en het Maastricht Upper Area Control Centre (MUAC)
voor 2020 gegarandeerd. IenW stelt zich hiervoor garant.
Airport Coordination Netherlands (ACNL) is per 1 april 2020 een publiek­
rechtelijk zbo onder verantwoordelijkheid van IenW. ACNL voert een
publieke taak uit; het toedelen van slots aan luchtvaartmaatschappijen
voor vertrek of landing op Nederlandse luchthavens en de monitoring
hierop. ACNL wil na omvorming tot ZBO gebruik maken van de
mogelijkheid om te schatkistbankieren bij het ministerie van Financiën.
IenW stelt zicht hiervoor garant tot een maximum van € 0,5 miljoen.
Daarnaast wordt deze leenfaciliteit van ACNL - zoals hierboven toegelicht
- verhoogd met € 0,2 miljoen naar € 0,7 miljoen om dit jaar de liquiditeit
te waarborgen. IenW stelt zich hiervoor garant. Door Covid-19 en de
internationale vliegrestricties is het vliegverkeer in het Europese lucht­
vaartnetwerk en ook in Nederland afgenomen. Hierdoor komt de finan­
ciering van ACNL onder druk te staan, omdat deze wordt betaald uit de
heffingen die de gecoördineerde luchthavens en de luchtvaartmaat­
schappijen betalen voor het gebruik van slots.

Tevens is er € 9 miljoen verplichtingenbudget voor bijdragen aan medeover­
heden bij de tweede supppletoire begroting 2019 van 2020 naar 2019
geschoven, om de volledige verplichting aab te kunnen gaan. De
budgettaire verwerking over het jaar 2020 vindt nu plaats.
Overige kleinere mutaties die samenhangen met mutaties op het uitgaven­
budget verklaren het resterende verschil.
Uitgaven
17.01 Luchtvaart
17.01.01 Opdrachten
De verlaging van het uitgavenbudget op het instrument Opdrachten wordt
voornamelijk veroorzaakt door een overboeking van € 5,5 miljoen van het
opdrachtenbudget naar het instrument Bijdragen aan medeoverheden ten
behoeve van een bijzondere uitkering aan Sint Eustatius voor de bestrijding
van erosie. Deze middelen zijn in 2018 bij Incidentele Suppletoire begroting
voor Wederopbouw Caribisch Nederland (Kamerstukken II 2017–2018, 34
897 XII, nr. 2) toegevoegd aan de begroting Hoofdstuk XII van IenW voor
de wederopbouw van de luchthaven naar aanleiding van de orkaanschade
en voor de erosieproblematiek op Sint Eustatius.
Daarnaast wordt er € 1,4 miljoen van het opdrachtenbudget overgeboekt
naar het instrument Bijdrage aan agentschappen ten behoeve van de inzet
van Rijkswaterstaat op Caribisch Nederland.
17.01.02 Subsidies
Er vindt een overboeking plaats van overige subsidies naar overige
opdrachten (- € 0,1 miljoen). Het betreft de overboeking vanuit de subsidie
Omgevingsraad Schiphol (ORS). IenW draagt financieel bij aan de activi­
teiten van de ORS. Dit onafhankelijke overleg- en adviesorgaan verenigt
bewoners, regionale en lokale overheden, luchtvaartpartijen en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

17

brancheorganisaties met als doel om de hinder van Schiphol zoveel
mogelijk te beperken en een optimaal gebruik van de luchthaven te
bevorderen. De jaarlijkse bijdrage bedraagt maximaal € 264.000. De
overboeking uit het subsidiebudget vindt plaats naar uitbestedingsop­
drachten voor het project Schiphol. Deze begrotingsvermelding vormt de
wettelijke grondslag voor de hier bedoelde subsidieverlening(en) als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onder c, van de Algemene Wet Bestuurs­
recht.
Daarnaast vindt er een desaldering van ontvangsten van LVNL plaats met
de Subsidies tarieven Bonaire (€ 0,5 miljoen). Om een onaanvaardbare
stijging in de tarieven voor het gebruik van luchtverkeersdienstverlening op
en rond Bonaire International Airport te voorkomen, zal IenW een deel van
de kosten voor het leveren van de dienst door Dutch Caribbean Air
Navigation Service Provider (DC-ANSP) dekken via subsidiering. Zonder
deze bijdrage zouden de tarieven dusdanig sterk stijgen dat een mogelijke
verstoring van de markt zal optreden, met bijbehorend negatief effect op
de lokale gemeenschap. Voor de nieuwe subsidieperiode 2020 ‒ 2022 wordt
het subsidiebudget verhoogd. De bijdrage aan DC-ANSP in 2020 bedraagt
maximaal € 760.000. Deze begrotingsvermelding vormt de wettelijke
grondslag voor de hier bedoelde subsidieverlening(en) als bedoeld in artikel
4:23, derde lid, onder c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.
Er vindt een overboeking plaats van € 50.000 van overige opdrachten naar
overige subsidies ten behoeve van de subsidie aan de stichting Advisering
Bewonersvertegenwoordigers Regionale Luchthavens (Stichting ABReL).
De subsidie heeft tot doel om gezamenlijke opvattingen van de bewoners­
vertegenwoordigers in te brengen in de diverse discussies, op bijvoorbeeld
landelijk niveau en de gezamenlijke belangen van bewoners bij regionale
luchthavens daar te behartigen en bewonersvertegenwoordigers in de
diverse commissies regionaal overleg te ondersteunen bij hun werk in deze
commissies regionaal overleg en tenslotte zorg te dragen voor kennis- en
informatie-uitwisseling tussen de bewonersvertegenwoordigers uit de
commissies regionaal overleg bij de diverse luchthavens. De bijdrage
bedraagt maximaal € 50.000. Deze begrotingsvermelding vormt de
wettelijke grondslag voor de hier bedoelde subsidieverlening(en) als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onder c, van de Algemene Wet Bestuurs­
recht.
17.01.03 Bijdragen aan agentschappen
De verhoging van het budget wordt verklaard door de overboeking van
€ 1,4 miljoen van het instrument Opdrachten naar Bijdragen aan agent­
schappen. Dit is met name ten behoeve van de inzet van Rijkswaterstaat op
Caribisch Nederland.
17.01.04 Bijdragen aan medeoverheden
De verhoging van het budget wordt verklaard door de overboeking van
€ 5,5 miljoen van het opdrachtenbudget naar het instrument Bijdragen aan
medeoverheden ten behoeve van een bijzondere uitkering aan Sint
Eustatius voor de bestrijding van erosie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

18

3.6 Artikel 18 Scheepvaart en Havens
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 18 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
18 Scheepvaart en havens

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

21.714

21.714

5.094

26.808

‒ 62

163

179

206

Uitgaven

39.881

39.881

2.913

42.794

390

163

179

206

Waarvan juridisch verplicht

53%

49%

18.01 Scheepvaart en havens

39.881

39.881

2.913

42.794

390

163

179

206

18.01.01 Opdrachten

35.139

35.139

‒ 9.907

25.232

351

124

124

151

- Topsector Logistiek

13.994

13.994

1.810

15.804

425

- Caribisch Nederland

12.500

12.500

‒ 12.335

165

- Overige Opdrachten

8.645

8.645

618

9.263

‒ 74

124

124

151

18.01.02 Subsidies

1.764

1.764

31

1.795

- Topsector Logistiek

1.764

1.764

31

1.795

18.01.03 Bijdragen aan
agentschappen

1.405

1.405

299

1.704

49

49

65

65

- Waarvan bijdrage aan
agentschap RWS

1.405

1.405

49

1.454

49

49

65

65

‒ 10

‒ 10

‒ 10

‒ 10

- Waarvan bijdrage aan RVO

250

250

18.01.04 Bijdragen aan
medeoverheden

12.500

12.500

- Bijdragen aan
medeoverheden Caribisch
Nederland

12.500

12.500

18.01.05 Bijdragen aan
internationale organisaties
Ontvangsten

1.573

1.573

‒ 10

1.563

784

784

100

884

Toelichting
Verplichtingen
De verhoging van het verplichtingenbudget wordt voornamelijk veroorzaakt
door de toevoeging van € 2 miljoen ten behoeve van de Opdrachten
Topsector Logistiek vanuit de reservering op het Infrastructuurfonds. De
middelen voor het programma Topsector Logistiek worden in tranches
vrijgegeven en overgeboekt naar de begroting Hoofdstuk XII, waar de
uitgaven worden verantwoord.
Uitgaven
18.01 Scheepvaart en havens
18.01.01 Opdrachten
De verlaging van het uitgavenbudget op dit instrument met € 9,9 miljoen
wordt verklaard door de overboeking vanuit het Infrastructuurfonds voor
de Topsector Logistiek aan Opdrachten Topsector Logistiek (+ €1,8 miljoen)
en een overboeking van Opdrachten Caribisch Nederland aan Bijdragen
medeoverheden (- €12,5 miljoen). Dit is ten behoeve van een bijzondere
uitkering aan Saba. Deze middelen zijn in 2018 bij Incidentele suppletoire
begroting voor Wederopbouw Caribisch Nederland (Kamerstukken II 2017–
2018, 34 897 XII, nr. 2) toegevoegd aan de begroting Hoofdstuk XII van IenW
voor de wederopbouw van de zeehavens van Saba en Sint Eustatius naar
aanleiding van de orkaanschade.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

19

18.01.04 Bijdragen aan medeoverheden
De verhoging van het uitgavenbudget op dit instrument wordt verklaard
door de overboeking vanuit het instrument Opdrachten ten behoeve van
de bijzondere uitkering aan Saba (+ € 12,5 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

20

3.7 Artikel 19 Uitvoering Milieubeleid en Internationaal
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 19 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
19 Uitvoering milieubeleid en
internationaal

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

43.491

‒ 1.000

42.491

14.834

57.325

1.118

1.199

2.164

2.164

Uitgaven

44.374

‒ 1.000

43.374

16.117

59.491

1.118

1.199

1.214

1.214

Waarvan juridisch verplicht

100%

19.02 Internationaal beleid
coördinatie en
samenwerking

44.374

‒ 1.000

43.374

16.117

59.491

1.118

1.199

1.214

1214

19.02.01 Opdrachten

7.360

‒ 1.000

6.360

3.067

9.427

‒ 1.974

87

90

90

19.02.02 Subsidies

274

274

206

480

4

4

4

4

- Interreg

244

244

205

449

4

4

4

4

- Overige Subsidies

30

30

1

31

19.02.03 Bijdragen aan
agentschappen

34.271

34.271

9.905

44.176

1.088

1.108

1.120

1120

- Waarvan bijdrage aan RIVM

26.626

26.614

6.945

33.559

830

851

863

863

- Waarvan bijdrage aan RVO

7.382

7.382

2.909

10.291

253

252

252

252

- Waarvan bijdrage aan RWS

263

263

63

326

5

5

5

5

19.02.05 Bijdragen aan
internationale organisaties

2.469

2.469

1.539

4.008

1.400

1.400

19.02.07 Bekostiging

83%

2.000

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget op artikel 19 is per saldo met € 14,8 miljoen
opgehoogd. Dit komt met name door de volgende mutaties:
– Er is € 5,5 miljoen overgeboekt vanuit diverse artikelen naar artikel 19 in
het kader van opdrachtverlening aan het RIVM. De opdrachten aan het
RIVM wordt verantwoord op artikel 19.
– Er is € 2,9 miljoen overgeboekt vanuit artikel 21 naar artikel 19 in het
kader van opdrachtverlening aan het RVO. De opdracht aan de RVO
wordt verantwoord op artikel 19. In dit geval gaat het om een opdracht
voor het uitvoeren van werkzaamheden voor duurzame landbouw en
biotische reststromen, marktprikkels en Nederland circulair in 2050.
– Twee overboekingen van in totaal € 3,4 miljoen van het Deltafonds naar
dit beleidsartikel betreffende de in 2019 ontvangen bijdrage van
Denemarken en Engeland aan de activiteiten van de Global Commission
on Adaptation (GCA). Deze middelen stonden gereserveerd op het
Deltafonds en worden nu overgeboekt naar HXII waar de uitgaven
worden verantwoord.
– Een overboeking van € 3 miljoen van het minsterie van BZ naar IenW
inzake een toegekende HGIS claim voor de financiering van de door de
Global Commission on Adaptaton te organiseren Climate Adaptation
Summit (CAS) in 2020.
– Een overboeking van € 0,6 miljoen van het minsterie van BZ naar IenW
inzake een toegekende HGIS claim voor de financiering van een nieuwe
locatie op Bonaire voor een grondstation ten behoeve van het Europees
satellietsysteem voor plaatsbepaling (Galileo Sensor Station).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

21

–

–

Een overboeking van € 0,2 miljoen van het minsterie van EZK naar IenW
inzake een bijdrage aan Indonesie voor het opzetten van een emmissie
registratie systeem (Monitoring, Reporting, and Verification) in relatie tot
klimaatverandering.
Een overboeking van artikel 19 naar artikel 20 ter dekking van de nadeel­
compensatie aan veehouderijen van € 1,5 miljoen.

Uitgaven
19.02 Internationaal beleid, coördinatie en samenwerking
19.02.01 Opdrachten
Per saldo is het opdrachtenbudget met € 3,1 miljoen toegenomen. Dit komt
met name door:
– Een overboeking van € 3 miljoen en € 0,6 miljoen van het minsterie van
BZ naar IenW inzake toegekende HGIS claims. Zie toelichting onder
verplichtingen.
– Twee overboekingen van in totaal € 3,4 miljoen van het Deltafonds naar
dit beleidsartikel betreffende de in 2019 ontvangen bijdrage van
Denemarken en Engeland aan de activiteiten van de Global Commission
on Adaptation (GCA). Deze middelen stonden gereserveerd op het
Deltafonds en worden nu overgeboekt naar HXII waar de uitgaven
worden verantwoord.
– Een herschikking van opdrachten naar bijdragen aan internationale
organisaties van € 1,3 miljoen ten behoeve van de Bijdrage aan het
World Recourses Institute (WRI) ter ondersteuning van de activiteiten
van de Global Commission on Adapatation.
– Een herschikking binnen de HGIS-budgetten op arikel 19 in het kader van
de ontvlechting van de Global Centre on Adaptation (GCA) per 1 april
2020. De middelen ter hoogte van € 1,4 miljoen zijn van 19.02.01
overgeboekt naar 19.02.07.
– Een overboeking van artikel 19 naar artikel 20 ter dekking van de nadeel­
compensatie aan veehouderijen van € 1,5 miljoen.
19.02.03 Bijdragen aan agentschappen
Er € 8,5 miljoen overgeheveld vanuit diverse artikelen naar artikel 19 ten
behoeve van de opdrachtverlening aan de RVO en het RIVM. Zie ook boven­
staande toelichtingen.
Vanuit de eindejaarsmarge 2019 en loon- en prijsbijstelling is € 1,4 miljoen
toegevoegd aan deze budgetplaats. De middelen zijn ontvangen op artikel
99 en worden binnen de begroting HXII herverdeeld.
19.02.05 Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties
Het kasbudget op dit financieel instrument is met € 1,5 miljoen toegenomen
als gevolg van een herschikking binnen artikel 19 ten behoeve van de
Bijdrage aan het World Recourses Institute (WRI) ter ondersteuning van
de activiteiten van de Global Commission on Adapatation. Deze middelen
komen vanaf het opdrachtenbudget internationaal beleid coördinatie en
samenwerking (19.02.01).
19.02.07 GCA
Het kasbudget op dit financiële instrument is verhoogd met € 1,4 miljoen.
en betreft een herschikking binnen de HGIS-budgetten ten behoeve van
de Global Centre on Adapatation (GCA) dat sinds oktober 2019 formeel is
omgezet in een stichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

22

Het GCA is op verzoek van het United Nations Environment Programme en
samen met een aantal supporting countries door Nederland als excellent
adaptatie kennisinstituut gestart en ondergebracht bij het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat.
Deze middelen komen vanaf het opdrachtenbudget internationaal beleid
coördinatie en samenwerking (19.02.01).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

23

3.8 Artikel 20 Lucht en Geluid
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 20 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
20 Lucht en geluid

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

25.845

25.845

2.121

27.966

‒ 1.960

‒ 1.894

899

919

Uitgaven

26.045

26.045

4.680

30.725

818

834

899

919

Waarvan juridisch verplicht

100%

20.01 Gezonde lucht en
tegengaan geluidhinder

26.045

26.045

4.680

30.725

818

834

899

919

20.01.01 Opdrachten

2.763

2.763

2.803

5.566

49

49

49

49

- Geluid- en Luchtsanering

2.759

2.763

2.632

5.395

49

49

49

49

171

171

100%

- Overige opdrachten

4

20.01.03 Bijdragen aan
agentschappen

1.539

1.539

‒ 71

1.468

53

53

54

54

- Waarvan bijdrage aan
agentschap RWS

1.539

1.539

‒ 71

1.468

53

53

54

54

20.01.04 Bijdragen aan
medeoverheden

21.452

21.452

1.873

23.325

708

724

788

808

1.500

1.500

- Wegverkeerlawaai

21.452

21.452

373

21.825

708

724

788

808

20.01.07 Bekostiging

291

291

75

366

8

8

8

8

- NSL

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Per saldo is het verplichtingenbudget op dit artikel met € 2,1 miljoen
opgehoogd. Dit komt met name door de volgende mutaties:
– Vanuit artikel 20 van het Infrastructuurfonds is € 4,4 miljoen overgeboekt
naar artikel 20 ten behoeve van de uitvoering van het Schone Lucht
Akkoord (SLA). Zie toelichting onder uitgaven.
– Een overboeking van € 2,5 miljoen naar artikel 19 in het kader van de
opdrachtverlening aan het RIVM. Zie toelichting onder uitgaven.
Uitgaven
20.01 Gezonde lucht en tegengaan geluidshinder
20.01.01 Opdrachten
Per saldo is het kasbudget op dit financieel instrument voor het jaar 2020
met € 2,8 miljoen opgehoogd . Dit komt met name door onderstaande
mutaties:
– Vanuit artikel 20 van het Infrastructuurfonds is € 4,4 miljoen overgeboekt
naar artikel 20 ten behoeve van de uitvoering van het Schone Lucht
Akkoord (SLA). Voor de uitvoering van het SLA is € 50 miljoen gereser­
veerd op het Infrastructuurfonds voor de periode 2020 tot en met 2023.
De benodigde middelen worden jaarlijks overgeboekt naar begrotings­
hoofdstuk XII.
– Een overboeking van € 2,5 miljoen naar artikel 19 in het kader van de
opdrachtverlening aan het RIVM voor het uitvoeren van diverse
werkzaamheden inzake het programma Lucht en geluid en het Schone
Lucht Akkoord. De opdracht aan RIVM wordt verantwoord op artikel 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

24

–

–

Daarnaast hebben er herschikkingen van de budgetten op de diverse
financiële instrumenten binnen dit artikel plaatsgevonden à
€ 0,6 miljoen.
Tevens is er € 0,2 miljoen overgeboekt van artikel 17 naar artikel 20 voor
de opdracht aan het RIVM voor het leveren van ondersteuning in de
MER-procedure inzake een tweede wijziging van het Luchthavenver­
keersbesluit (LVB2).

20.01.04 Bijdrage aan mede-overheden
Het budget voor de bijdrage aan medeoverheden wordt per saldo
opgehoogd met € 1,2 miljoen. Dit komt met name door een overboeking
van € 1,5 miljoen van artikel 19 naar artikel 20 voor de bekostiging van de
nadeelcompensatie aan veehouderijen. In het kader van de Aanpassing van
het Nationale Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) werkt IenW
samen met gemeenten aan het oplossen van knelpunten in geval van
overschrijding van de grenswaarden fijnstof op burger- en plattelandswo­
ningen bij veehouderijen. Om de overschrijdingen op te lossen zijn in een
aantal gevallen aanvullende maatregelen nodig. Het gaat om besluiten over
het ambtshalve wijzigen of het intrekken van een omgevingsvergunning
milieu.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

25

3.9 Artikel 21 Duurzaamheid
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 21 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
21 Duurzaamheid

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

89.535

89.535

‒ 44.522

45.013

937

592

662

662

Uitgaven

89.644

89.644

‒ 315

89.329

1.207

592

662

662

22

15

15

15

Waarvan juridisch verplicht

63%

21.04
Duurzaamheidsinstrumentarium

1.247

63%
1.247

‒ 365

882

21.04.01 Opdrachten

1.247

1247

‒ 365

882

22

15

15

15

21.05 Duurzame
productketens

70.975

70.975

5.214

76.189

1.134

519

571

571

21.05.01 Opdrachten

12.127

12.127

‒ 1.714

10.413

702

87

91

91

- Uitvoering Duurzame
Productketens

8.842

8.842

‒ 1.444

7.398

670

51

22

22

- Overig Opdrachten

3.285

3.285

‒ 270

3.015

32

36

69

69

21.05.02 Subsidies

49.757

49.757

6.586

56.343

151

151

222

222

- Subsidies duurzame
productketens

49.757

49.757

6.073

55.830

151

151

222

222

513

513

7.247

7.247

284

7.531

250

250

250

250

250

250

- Overige subsidies
21.05.03 Bijdragen aan
agentschappen
- Waarvan bijdrage aan RWS

7.247

7.247

284

7.531

250

250

21.05.04 Bijdragen aan
medeoverheden

1.374

1.374

50

1.424

23

23

- Caribisch Nederland
Afvalbeheer

1.374

1.374

50

1.424

23

23

21.05.06 Bijdragen ZBO en
RWT

470

470

8

478

8

8

8

8

21.06 Natuurlijk kapitaal

17.422

17.422

‒ 5.164

12.258

51

58

76

76

21.06.01 Opdrachten

17.422

17.422

‒ 5.164

12.258

51

58

76

76

0

0

0

0

0

0

0

0

21.07 Duurzame Mobiliteit
Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget op artikel 21 is per saldo met € 44,5 miljoen
afgenomen. Dit wordt met name veroorzaakt door drie mutaties:
– Zoals eerder toegelicht bij de 2e suppletoire begroting 2019 heeft er
een verplichtingenschuif van 2020 naar 2019 à € 42,5 miljoen op artikel
21 plaatsgevonden om de verplichting te kunnen aangaan voor de
Demonstratieregeling Energie en Klimaat innovatie (DEI+ voor Circulaire
Economie) die van 1 augustus 2019 tot en met 22 september 2020 is
opengesteld en wordt uitgevoerd door RVO. Het gaat hier om Urgenda­
middelen die beschikbaar zijn gesteld door het kabinet om de versnelling
en opschaling van de transitie naar een circulaire economie te onder­
steunen. Specifiek gaat het om de stimulering van Recycling en biobased
kunststoffen en textiel en stimulering van CO2-reducerende
maatregelen Circulaire Economie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

26

–

–

Er is € 6,5 miljoen van artikel 21 op de beleidsbegroting naar artikel
12 van het Infrastructuurfonds gegaan ten behoeve van een tweejarige
opdracht aan RWS voor het nemen van CO2-reducerende maatregelen
via circulaire initiatieven in de Grond- Weg- en Waterbouw (GWW). Het
betreft de inzet van Urgendamiddelen en het benodigde budget wordt
overgeboekt naar de budgetplaats op het Infrafonds waar de uitgaven
door RWS worden verantwoord.
In het kader van de maatregelen CO2-reductie (gevolg Urgenda) zijn
voor de uitbreiding van de fiscale regelingen MIA/VAMIL in 2020 extra
middelen beschikbaar gesteld. € 4,7 miljoen wordt door IenW ingezet
voor de middelen voor circulaire maatregelen door bedrijven die tot
CO2-reductie leiden. Zie toelichting onder uitgaven.

Uitgaven
21.05 Duurzame productketen
21.05.01 Opdrachten
Het budget aan opdrachten binnen duurzame productketens is per saldo
met € 1,7 miljoen verlaagd. Dit komt met name door:
– Een overboeking à € 1,2 miljoen vanuit artikel 21 naar artikel 19 in het
kader van opdrachtverlening aan de RVO. De opdracht aan RVO wordt
verantwoord op artikel 19. In dit geval gaat het om een opdracht voor
het uitvoeren van werkzaamheden voor duurzame landbouw en
biotische reststromen, marktprikkels en Nederland circulair in 2050.
– Een overboeking vanuit artikel 21 naar artikel 19 à € 0,8 miljoen in het
kader van opdrachtverlening aan het RIVM. De opdracht aan RIVM wordt
verantwoord op artikel 19. In dit geval gaat het om een de opdracht voor
het uitvoeren van werkzaamheden in het kader van het programma
circulaire economie, luchtkwaliteit en klimaat, geluid en trillingen en
luchtkwaliteit en gezondheid.
21.05.02 Subsidies
Het subsidiebudget binnen duurzame productketens is per saldo met
€ 6,5 miljoen opgehoogd:
– In het kader van de maatregelen CO2-reductie (gevolg Urgenda) zijn in
2020 extra middelen beschikbaar gesteld (€ 14,7 miljoen). € 10 miljoen
hiervan is opgenomen in het Belastingplan 2020 en wordt ingezet voor
de uitbreiding van de fiscale regelingen Milieu-investeringsaftrek (MIA)
en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (VAMIL). Het
resterende bedrag van € 4,7 miljoen wordt bij 1e suppletoire begroting
overgeboekt naar de begroting van IenW waar ze zullen worden ingezet
voor circulaire maatregelen door bedrijven die tot CO2-reductie leiden.
De middelen worden toegevoegd aan de budgetplaats voor subsidies
duurzame productketens.
– Er is € 3,6 miljoen vanuit de eindejaarsmarge 2019 en loon- en prijsbe­
stelling toegevoegd. Deze middelen zijn ontvangen op artikel 99 en
worden binnen de begroting HXII herverdeeld.
– Er is € 1,7 miljoen overgeboekt vanuit artikel 21 naar artikel 19 in het
kader van opdrachtverlening aan het RVO. De opdracht aan RVO wordt
verantwoord op artikel 19. De opdracht wordt mede namens andere
directies en ministeries verstrekt en de andere partijen hevelen hiervoor
budget over.
In de tabel Budgettaire gevolgen van beleid bij dit beleidsartikel is in regel
1 een bedrag van € 2 miljoen aan subsidieverplichtingen voor het jaar 2020
opgenomen. Dit bedrag heeft betrekking op de mogelijke verlening van
een subsidie voor de stimulering van circulair ontwerpen door middel van
het programma CIRCO aan TKI CLICKNL. Deze begrotingsvermelding vormt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

27

de wettelijke grondslag voor de hier bedoelde subsidieverlening(en) als
bedoeld in artikel 4:23, derde lid, onder c, van de Algemene Wet Bestuurs­
recht.
In de tabel Budgettaire gevolgen van beleid bij dit beleidsartikel is in regel
1 een bedrag van € 0,1 miljoen aan subsidieverplichtingen voor het jaar 2020
opgenomen. Dit bedrag heeft betrekking op de mogelijke verlening van
een subsidie voor ondersteuning van een betere infrastructuur voor repair
aan Stichting Repair Café. Deze begrotingsvermelding vormt de wettelijke
grondslag voor de hier bedoelde subsidieverlening(en) als bedoeld in artikel
4:23, derde lid, onder c, van de Algemene Wet Bestuursrecht.
21.06 Natuurlijk kapitaal
21.06.01 Opdrachten
Per saldo wordt het kasbudget voor opdrachten binnen natuurlijk kapitaal
met € 5,2 miljoen verlaagd:
– Dit komt grotendeels door een overheveling van € 6,5 miljoen van artikel
21 op de beleidsbegroting naar artikel 12 op het Infrastructuurfonds ten
behoeve van een tweejarige opdracht aan RWS voor het nemen van
CO2-reducerende maatregelen via circulaire initiatieven in de GrondWeg- en Waterbouw (GWW). Zie ook bovenstaande toelichting.
– Daarnaast is er € 1,4 miljoen vanuit de eindejaarsmarge 2019 en loonen prijsbijstelling toegevoegd. Deze middelen zijn ontvangen op artikel
99 en worden binnen de begroting HXII herverdeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

28

3.10 Artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico's
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 22 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
22 Omgevingsveiligheid en
milieurisico's

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

31.241

31.241

14.059

45.300

1.372

669

916

917

Uitgaven

34.204

34.204

8.740

42.944

232

354

601

602

Waarvan juridisch verplicht

67%

22.01 Veiligheid chemische
stoffen

8.540

8.540

‒ 800

7.740

‒ 380

‒ 379

‒ 349

‒ 348

22.01.01 Opdrachten

5.718

5.718

‒ 1.516

4.202

‒ 1.511

‒ 1.503

‒ 1.441

‒ 1.440

22.01.02 Subsidies

265

265

208

473

42

35

3

3

22.01.03 Bijdragen aan
agentschappen

2.557

2.557

508

3.065

89

89

89

89

- Waarvan bijdrage aan RWS

2.337

2.337

500

2.837

81

81

81

81

220

220

8

228

8

8

8

8

1.000

1.000

1.000

1.000

49

49

49

49

- Overige bijdragen

53%

22.01.06 Bijdrage ZBO's/
RWT's
22.02 Veiligheid
biotechnologie

3.770

3.770

67

3.837

22.02.01 Opdrachten

3.770

3.770

67

3.837

49

49

49

49

22.03 Veiligheid bedrijven en
transport

21.894

21.894

9.473

31.367

563

684

901

901

22.03.01 Opdrachten

8.478

8.478

4.019

12.497

379

‒ 104

113

113

- Omgevingsveiligheid

4.329

4.329

273

4.602

533

522

569

569

- Overige Opdrachten

4.149

4.149

3.746

7.895

‒ 154

‒ 626

‒ 456

‒ 456

22.03.02 Subsidies

3.849

3.849

3.860

7.709

50

50

50

50

3.284

3.284

3.820

7.104

40

40

40

40

- Asbest
- Subsidie Inrichting &
Transparantie
- Overige Subsidies
22.03.03 Bijdragen aan
agentschappen

565

565

40

605

10

10

10

10

1.521

1.521

820

2.341

52

52

52

52

52

52

52

52

- Waarvan bijdrage aan RWS

1.521

1.521

820

2.341

22.03.04 Bijdragen aan
medeoverheden

5.000

5.000

88

5.088

22.03.09
Inkomensoverdrachten

3.046

3.046

686

3.732

82

686

686

686

- Mesothelioom en asbestose

3.046

3.046

686

3.732

82

686

686

686

250

250

Ontvangsten

250

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget op artikel 22 is met € 14,0 miljoen opgehoogd. Per
saldo komt dit primair door onderstaande mutaties:
– Vanwege besluitvorming in de Eerste Kamer omtrent het niet doorgaan
van het wettelijke verbod op asbestdaken is in 2019 een vertraging
(€ 5,0 miljoen) ontstaan op het programma 'Asbest eraf, duurzaam
erop'. Deze middelen zijn bij de tweede suppletoire begroting in 2019
ingeleverd bij Financiën en worden nu middels de eindejaarsmarge
opgevraagd om uitvoering te geven aan het programma.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

29

–

–

–

–

–

–

Er heeft een technische correctie van € 2,9 miljoen van het verplichtin­
genbudget plaatsgevonden binnen het opdrachtenbudget veiligheid
biotechnologie om kas en verplichtingen aan elkaar gelijk te stellen.
Er heeft een technische correctie van € 2,0 miljoen van het verplichtin­
genbudget plaatsgevonden binnen het subsidiebudget veiligheid
bedrijven en transport om kas en verplichtingen aan elkaar gelijk te
stellen.
Vanuit artikel 14 is € 1,0 miljoen overgeboekt naar subsidies veiligheid
bedrijven en transport vanwege de kosten voor de tegemoetkoming aan
vuurwerkondernemers voor het verwerken en het opruimen van
restvoorraden. Deze uitgaven worden verantwoord op artikel 22.
Vanuit de ministeries van JenV en EZK is € 2,0 miljoen overgeboekt naar
subsidies veiligheid bedrijven en transport vanwege de kosten voor de
tegemoetkoming aan vuurwerkondernemers voor het verwerken en
het opruimen van restvoorraden. Deze uitgaven worden verantwoord op
artikel 22.
Er is vanaf het opdrachtenbudget chemische stoffen € 0,5 miljoen
overgeheveld aan het ministerie van VWS voor de advieswerkzaam­
heden van de Gezondheidsraad op het aandachtsgebied leefomgeving.
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en
biociden CTGB. De benodigde middelen à € 1,0 miljoen voor de
vergoeding van de werkzaamheden van het CTGB worden overgeboekt
naar LNV vanaf artikel 22.

Uitgaven
22.01 Veiligheid chemische stoffen
22.01.01 Opdrachten
Per saldo is er het opdrachtenbudget veiligheid chemische stoffen met
€ 1,6 miljoen verlaagd. Dit komt met name door onderstaande mutaties:
– Er is vanaf het opdrachtenbudget chemische stoffen € 0,5 miljoen
overgeheveld aan het ministerie van VWS voor de advieswerkzaam­
heden van de Gezondheidsraad op het aandachtsgebied leefomgeving.
– Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en
biociden CTGB is een ZBO. De benodigde middelen à € 1,0 miljoen voor
de vergoeding van de werkzaamheden van het CTGB worden
overgeboekt naar het daarvoor bestemde instrument op artikel 22.
22.03 Veiligheid bedrijven en transport
22.03.01 Opdrachten
Per saldo is het kasbudget voor opdrachten veiligheid bedrijven en transport
met € 4,0 miljoen toegenomen. Dit komt met name door onderstaande
mutaties:
– Vanwege besluitvorming in de Eerste Kamer omtrent het niet doorgaan
van het wettelijke verbod op asbestdaken is in 2019 een vertraging
(€ 5,0 miljoen) ontstaan op het programma 'Asbest eraf, duurzaam
erop'. Deze middelen zijn bij de tweede suppletoire begroting in 2019
ingeleverd bij Financiën en worden nu middels de eindejaarsmarge
opgevraagd om uitvoering te geven aan het programma.
– Er heeft een herschikking van € 0,6 miljoen van de budgetten binnen
artikel 22 plaatsgevonden ten behoeve van het verlenen van inkomens­
overdrachten aan mesothelioomslachtoffers van asbest.
– Er heeft een herschikking van € 0,5 miljoen van de budgetten binnen
artikel 22 plaatsgevonden in het kader van de opdrachtverlening aan
RWS voor 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

30

22.03.02 Subsidies
Per saldo is het kasbudget voor subsidies ten behoeve van veiligheid
bedrijven en transport met € 3,9 miljoen verhoogd. Dit komt met name door
onderstaande mutaties:
– Vanuit artikel 14 is € 1,0 miljoen overgeheveld naar subsidies veiligheid
bedrijven en transport vanwege de kosten voor de tegemoetkoming aan
vuurwerkondernemers voor het verwerken en het opruimen van
restvoorraden. Deze uitgaven worden verantwoord op artikel 22.
– Vanuit de ministeries van JenV en EZK is € 2,0 miljoen overgeboekt naar
subsidies veiligheid bedrijven en transport vanwege de kosten voor de
tegemoetkoming aan vuurwerkondernemers voor het verwerken en
het opruimen van restvoorraden. Deze uitgaven worden verantwoord op
artikel 22.
– Er is € 0,7 miljoen toegevoegd uit de eindejaarsmarge vanwege kasver­
tragingen in 2019. De verplichtingen zijn al eerder aangegaan. Tevens is
€ 0,1 miljoen aan het subsidiebudget toegevoegd na uitkering van de
loon- en prijsbijstelling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

31

3.11 Artikel 23 Meteorologie, Seismologie en Aardobservatie
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 23 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
23 Meteorologie,
seismologie en aardobser­
vatie

Ontwerp- Mutaties via
begroting
NvW,
2020 (1)
moties,
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

57.530

57.530

‒ 160

57.370

5.767

1.314

1.131

‒ 1.829

Uitgaven

57.643

57.643

‒ 160

57.483

5.767

1.314

1.131

‒ 1.829

Waarvan juridisch verplicht

100%

23.01 Meteorologie en
seismologie

35.336

35.336

949

36.285

1.056

1.014

948

918

23.01.03 Bijdragen aan
agentschappen

34.396

34.396

949

35.345

1.056

1.014

948

918

- KNMI: Meteorologie

32.666

32.666

905

33.571

1.014

974

908

878

- KNMI: Seismologie

985

985

25

1.010

25

23

23

23

- KNMI: Caribisch Nederland

745

745

19

764

17

17

17

17

23.01.05 Bijdragen aan
internationale organisaties

940

940

940

- Contributie aan WMO
(HGIS)

940

940

940

23.02 Aardobservatie

22.307

22.307

‒ 1.109

21.198

4.711

300

183

‒ 2747

23.02.03 Bijdragen aan
agentschappen

22.307

22.307

‒ 1.109

21.198

4.711

300

183

‒ 2747

- KNMI: Aardobservatie

22.307

22.307

‒ 1.109

21.198

4711

300

183

‒ 2747

100%

Ontvangsten

Toelichting
Uitgaven
23.01 Meteorologie en Seismologie
23.01.03 Bijdragen aan Agentschappen
De naar boven bijgestelde raming voor Meteorologie betreft de toevoeging
van de loon- en prijsbijstelling.
23.02 Aardobservatie
23.02.03 Bijdrage aan agentschappen
Dit betreft een kasschuif à € 4,5 miljoen om de middelen voor de te betalen
contributie aan EUMETSAT te actualiseren en in het juiste ritme te plaatsen.
Er wordt € 1,5 miljoen doorgeschoven vanuit 2020 naar 2021 en € 3 miljoen
naar voren gehaald uit 2024 naar 2020 om per saldo € 4,5 miljoen aan
benodigde middelen in 2021 te plaatsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

32

3.12 Artikel 24 Handhaving en Toezicht
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 24 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
24 Handhaving en toezicht

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

123.234

123.234

2.879

126.113

2.465

1.874

1.722

1.478

Uitgaven

123.234

123.234

2.879

126.113

2.465

1.874

1.722

1.478

Waarvan juridisch verplicht

100%

100%

24.01 Handhaving en toezicht

123.234

123.234

2.879

126.113

2.465

1.874

1.722

1.478

24.01.03 Bijdragen aan het
agentschap ILT

123.234

123.234

2.879

126.113

2.465

1.874

1.722

1.478

- Waarvan bijdrage aan
agentschap ILT

123.234

123.234

2.879

126.113

2.465

1.874

1.722

1.478

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Bij de 1e suppletoire begroting worden er middelen toegevoegd aan de
begroting van de ILT. De ILT ontvangt vanuit artikel 99 Nog Onverdeel de
loon- en prijsbijstelling voor 2020. Verder is er een verrekening van
structurele bedrijfsvoeringskosten. Daarnaast ontvangt de ILT een bijdrage
voor het wegwerken van achterstanden en middelen voor de handhaving
van de Afsluitdijk.
Uitgaven
24.01 Handhaving en Toezicht
Zie toelichting verplichtingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

33

3.13 Artikel 25 Brede Doeluitkering
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 25 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
25 Brede doeluitkering

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Verplichtingen

909.220

909.220

23.104

932.324

Uitgaven

920.515

920.515

32.936

953.451

920.515

32.936

953.451

Waarvan juridisch verplicht

100%

25.01 Brede doeluitkering

920.515

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

100%

Ontvangsten

Toelichting
25.01 Brede doeluitkering
De uitgaven op dit artikel zijn bij de eerste suppletoire begroting met
€ 32,9 miljoen verhoogd. Dit betreft met name de toevoeging van de loon
en prijsbijstelling (€ 23,6 miljoen). Deze middelen zijn ontvangen op artikel
99 en worden binnen de begroting HXII herverdeeld. Daarnaast zijn er
overboekingen van het Infrastructuurfonds ten behoeve van Slimme en
Duurzame mobiliteit (€ 4,9 miljoen), Snelfietsroutes (€ 2,6 miljoen), het
project CID Binckhorst (€ 0,9 miljoen) en Beter Benutten (€ 0,5 miljoen).
Conform de wet BDU zijn vorig jaar de bedragen als verplichting vastgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

34

3.14 Artikel 26 Bijdrage Investeringsfondsen
Budgettaire gevolgen van beleid
Budgettaire gevolgen van beleid art. 26 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
26 Bijdrage investerings­
fondsen

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

‒ 113.559

Verplichtingen

6.981.233

6.981.233

‒ 470.387

6.510.846

‒ 462.731

‒ 548.153

5.861

Uitgaven

6.979.233

6.979.233

‒ 469.236

6.509.997

‒ 464.231

‒ 551.653

4.861

‒ 113.609

26.01 Bijdrage aan het
Infrastructuurfonds

6.046.994

6.046.994

‒ 363.548

5.683.446

‒ 545.773

‒ 525.607

‒ 192.423

‒ 253.625

26.02 Bijdrage aan het
Deltafonds

932.239

932.239

‒ 105.688

826.551

81.542

‒ 26.046

197.284

140.016

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingenmutaties zijn een weerspiegeling van de onderstaande
kasmutaties
26.01 Bijdrage aan het Infrastructuurfonds
De bijdrage vanuit de beleidsbegroting Hoofdstuk XII aan het Infrastruc­
tuurfonds voor het jaar 2020 wordt met € € 363,5 miljoen verlaagd.
Hieronder worden de belangijkste muaties toegelicht. Voor meer detail
wordt verwezen naar het Infrastructuurfonds en Deltafonds.
– De kasschuif van € -166,4 miljoen. Als gevolg van het geactualiseerde
programma en om voldoende overprogrammering te creëren op het
Infrastructuurfonds is er een kasschuif met het generale beeld verwerkt
op de begroting van het Infrastructuurfonds. De kasschuif heeft een
meerjarige doorwerking en zal bij de artikelsgewijze toelichting nader
toegelicht worden. Met deze kasschuif is er een overprogrammering van
€ 428,7 miljoen gecreëerd in 2020. De totale overprogrammering in de
begrotingsperiode (2020-2024) bedraagt € 2.210,4 miljoen op het Infra­
structuurfonds. In de ontwerpbegroting 2021 zal de hoogte van de
overprogrammering van een actualisatie worden voorzien als gevolg
van de begrotingsvoorstellen.
– De DBFM inpassing van € -143,1 miljoen. In 2020 wordt het project A9
Badhoevedorp Holendrecht omgezet naar een DBFM-concstructie.
Hierdoor wordt het kader op het Infrastructuurfonds verlaagd met
€ 143,1 miljoen in 2020.
26.02 Bijdrage aan het Deltafonds
De bijdrage vanuit de beleidsbegroting Hoofdstuk XII aan het Deltafonds
voor het jaar 2020 wordt met € 105,7 miljoen verlaagd. De belangrijkste
mutaties zijn:
– De kasschuif van € 94,9 miljoen. Als gevolg van het geactualiseerde
programma en om voldoende overprogrammering te creëren op het
Deltafonds is er een kasschuif met het generale beeld verwerkt op de
begroting van het Deltafonds. De kasschuif heeft een meerjarige
doorwerking en zal bij de artikelsgewijze toelichting nader toegelicht
worden. Met deze kasschuif is er een overprogrammering van
€ 46 miljoen gecreëerd in 2020. De totale overprogrammering in de
begrotingsperiode (2020-2024) bedraagt € 24 miljoen op het Deltafonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

35

In de ontwerpbegroting 2021 zal de hoogte van de overprogrammering
van een actualisatie worden voorzien als gevolg van de begrotingsvoor­
stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

36

4 Niet-beleidsartikelen
4.1 Artikel 97 Algemeen Kerndepartement
Budgettaire gevolgen van beleid art. 97 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
97 Algemeen departement

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

43.309

43.309

27.335

70.644

‒ 3.575

‒ 3.586

922

922

Uitgaven

60.451

60.451

19.802

80.253

984

918

922

922

97.01 Algemeen departement

53.751

53.751

19.684

73.435

984

918

922

922

97.01.01 Opdrachten

30.284

30.284

19.091

49.375

391

325

328

328

- van A naar Beter

1.790

1.790

183

1.973

31

32

33

33

- Ext. Juridische adv.

1.462

1.462

90

1.552

25

28

29

29

- Onderzoeken PBL

2.286

2.286

1.635

3.921

40

40

41

41

- Onderzoeken ANVS

3.581

3.581

263

3.844

65

65

66

66

- Departementaal
Coordinatiecentrum
Crisisbeheersing

7.169

7.169

126

7.295

125

125

125

125

- Regeringsvliegtuig

9.183

9.183

16.384

25.567

162

162

162

162

- Overige Opdrachten

4.813

4.813

410

5.223

‒ 57

‒ 127

‒ 128

‒ 128

97.01.02 Subsidies

1.328

1.328

97.01.03 Bijdragen aan
agentschappen

22.139

22.139

593

22.732

593

593

594

594

- Waarvan bijdrage aan ILT

12.737

12.737

381

13.118

381

381

381

381

- Waarvan bijdrage aan KNMI

213

213

5

218

5

5

5

5

- Waarvan bijdrage aan
agentschap RWS

2.713

2.713

93

2.806

93

93

94

94

- Overige bijdragen aan
agentschappen

6.476

6.476

114

6.590

114

114

114

114

0

0

97.01.06 Bijdragen aan ZBO’s/
RWT’s
- StAB

1.328

0

0

0

97.02 Sanering Thermphos

6.700

6.700

118

6.818

0

97.02.02 Subsidies

6.700

6.700

118

6.818

- Sanering Thermphos

6.700

6.700

118

6.818

Ontvangsten

1.101

1.101

1.794

2.895

Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingenmutaties hangen samen met onderstaande uitgavenmu­
taties. Het verschil betreft voornamelijk een verplichtingenschuif van de
jaren 2021 en 2022 naar 2020 voor het vastleggen van een opdracht aan
het RIVM door het Departementaal Coördinatiecentrum Crisisbeheersing
(DCC) (€ 8,9 miljoen). Dit voor het in stand houden van de CBRN (chemische,
biologische, radiologische en nucleaire stoffen) -responsorganisatie.
Daarnaast heeft een schuif van 2020 naar 2019 plaats gevonden t.b.v. de
Innovatie Estafette (-€ 1 miljoen) en is een Eindejaarsmarge voor
overlopende verplichtingen uitgekeerd (€ 0,4 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

37

97.01 IenW-brede programmamiddelen
97.01.01 Opdrachten
De extra uitgaven betreft voornamelijk de uitgaven voor de inklaring van
het Regeringsvliegtuig die in 2019 niet meer tot betaling zijn gekomen. Deze
middelen worden aan de IenW begroting toegevoegd, omdat de betaling in
2020 plaatsvindt (€ 16,2 miljoen). Tevens verwacht PBL extra opbrengsten
uit opdrachten voor contractonderzoek waarvan een deel wordt gereali­
seerd met de inzet van tijdelijk personeel (€ 1,5 miljoen). De toename
overige opdrachten betreft de bijdrage van ministeries van LNV, EZK en BZK
aan de Innovatie Estafette (€ 1,0 miljoen) en de verschuiving op het gebied
van communicatie van het uitzetten van onderzoek naar het in eigen beheer
uitvoeren ervan (-€ 0,4 miljoen) en diverse kleine herschikkingen naar
apparaat (-€ 0,2 miljoen). Daarnaast is de Eindejaarsmarge toegevoegd
(€ 0,4 miljoen) en de uitgekeerde Loon- en prijsbijstelling (€ 1,1 miljoen ).
97.02 Sanering Thermphos
97.02.02 Subsidies
Dit betreft de uitgekeerde Loon- en prijsbijstelling (€ 0,1 miljoen).
Ontvangsten
De verhoging betreft voornamelijk de opbrengst van de onderzoeksop­
drachten van PBL waarvan een deel wordt ingezet door eigen personeel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

38

4.2 Artikel 98 Apparaatsuitgaven Kerndepartement
Budgettaire gevolgen van beleid art. 98 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
98 Apparaatsuitgaven
kerndepartement

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

308.390

0

308.390

28.805

337.195

19.292

14.579

13.528

13.509

Uitgaven

312.445

0

312.445

37.025

349.470

25.227

18.261

13.528

13.509

98.01 Personele uitgaven

226.294

0

226.294

33.314

259.608

22.406

15.391

12.512

12.485

- waarvan eigen personeel

207.373

0

207.373

20.926

228.299

14.264

11.495

10.944

10920

- waarvan externe inhuur

12.164

0

12.164

12.197

24.361

7.956

3.727

1.398

1395

- waarvan overige personele
uitgaven

6.757

0

6.757

191

6.948

186

169

170

170

98.02 Materiele uitgaven

86.151

0

86.151

3.711

89.862

2.821

2.870

1.016

1.024

- waarvan ICT

18.383

0

18.383

6.059

24.442

2.373

2.302

376

376

- waarvan bijdrage aan SSO's

40.896

0

40.896

4.361

45.257

1.843

1.977

1.977

1977

- waarvan overige materiële
uitgaven

26.872

0

26.872

‒ 6.709

20.163

‒ 1.395

‒ 1.409

‒ 1.337

‒ 1329

Ontvangsten

5.430

0

5.430

7.790

13.220

2.462

2.348

0

0

Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingenmutaties zijn het gevolg van onderstaande uitgavenmu­
taties. Het verschil is voornamelijk het gevolg van eerdere verplichtingens­
chuiven van 2020 naar 2019 ten behoeve van het aangaan van detacheringsen inhuurcontracten (€ 2,6 miljoen) en een meerjarige verplichting van het
contract voor het beheer van SAP (€ 3,5 miljoen) en de Eindejaarsmarge
voor overlopende verplichtingen (€ 2,8 miljoen).
98.01 Personele uitgaven
De verhoging van de uitgaven eigen personeel betreft overwegend:
– De uitgekeerde Loon- en prijsbijstelling 2020 (€ 6,9 miljoen)
– De herverdeling binnen dit artikel van de met OB2020 generaal
toegekende middelen ter compensatie voor de invoering van het
Individueel Keuze Budget in 2020 (€ 6,2 miljoen). Deze waren aanvan­
kelijk op een centraal budget bij Overige materiële budget geboekt.;
– Een verdere afbouw van externe inhuur naar Eigen personeel
(€ 1,3 miljoen);
– De structurele verrekening van de overboeking van de bedrijfsvoering­
staken van ILT naar de Bestuurskern (€ 2,3 miljoen);
– Diverse bijdragen waaronder een bijdrage van BUZA voor SAP
(€ 0,5 miljoen), een bijdrage van RWS en BZK voor het beheer van OLO
(€ 0,4 miljoen) en bijdragen voor aanvullend contractonderzoek door
het PBL (€ 0,6 miljoen) en Standaard Platform (€ 0,1 miljoen), waar deels
ontvangsten tegenover staan;
– Er zijn binnen HXII gelden vrijgemaakt voor de instelling van de WOBunit bij HBJZ (€ 0,4 miljoen);
– Vanuit het IF zijn bedragen overgeboekt i.h.k.v. ERTMS (€ 0,3 miljoen),
de inzet voor de Projecten Pool t.b.v. Wegen en Verkeersveiligheid
(€ 0,4 miljoen) en voor de Digitale Transport Strategie (€ 0,4 miljoen) en
dienstverlening Deltacommissaris (€ 0,1 miljoen);
– Toegekende Eindejaarsmarge € 0,4 miljoen;
– Diverse kleine herschikkingen (€ 0,6 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

39

De hogere inhuur is met name het gevolg van:
– De uitgekeerde Loon- en prijsbijstelling 2020 (€ 0,4 miljoen)
– Overboekingen van gereserveerde gelden vanuit het IF en DF voor
inhuur op programma’s Duurzame Mobiliteit, Mobiliteit en Gebieden en
Innovatie en Mobiliteit (€ 4,2 miljoen), de voorbereidingen van de Vracht­
wagenheffing (€ 2,4 miljoen) en de activiteiten voor de Global
Commission on Adaptation (GCA) (€ 1,4 miljoen);
– Bijdragen vanuit de programmabudgetten ingezet voor de inhuur voor
o.a. de PFAS TASK Force, het Versnellingshuis Circulaire Economie, de
Impulsregeling Ruimtelijke Adaptatie, het Plan MER, en de monitoring
en evaluatie van de gedragsmaatregelen naar duurzame mobiliteit
waaronder de campagnes «Band op Spanning» en «Het Nieuwe Rijden»
en activiteiten i.h.k.v. het programma Vervolgprojecten Planning Metrix
(VPM) (Klimaatakkoord) (samen € 1,7 miljoen);
– Inhuur voor dienstverlening m.b.t. het Standaard Platform
(€ 1,0 miljoen), waar ontvangsten tegenover staan;
– Toegekende Eindejaarsmarge € 1,1 miljoen.
Overige personele uitgaven:
– Dit betreft de uitgekeerde Loon- en prijsbijstelling 2020 (€ 6,9 miljoen)
98.02 Materiële uitgaven
De toename van uitgaven aan ICT betreft voornamelijk:
– De uitgekeerde Loon- en prijsbijstelling 2020 (€ 0,3 miljoen)
– (Interne) ICT-dienstverlening waar ontvangsten tegenover staan
(€ 5,2 miljoen) voornamelijk m.b.t. de beheerkosten SAP door RWS en
BUZA (€ 4,6 miljoen);
– Een herschikking van de kosten van HPRM hosting van ICT naar
Bijdragen Rijksbrede SSO (-€ 0.8 miljoen);
– Meerkosten transitie PBL naar SSC Campus (€ 0,5 miljoen).;
– Toegekende Eindejaarsmarge € 0,9 miljoen.
Hogere bijdragen Rijksbrede SSO zijn overwegend het gevolg van:
– De uitgekeerde Loon- en prijsbijstelling 2020 (€ 0,7 miljoen)
– De structurele overheveling van huisvestingskosten ANVS van Materieel
(€ 1,5 miljoen);
– Extra bijdragen t.b.v. het Standaard Platform waar ontvangsten
tegenover staan (€ 0,7 miljoen);
– Een herschikking van de kosten van HPRM hosting van ICT naar
Bijdragen Rijksbrede SSO (€ 0.8 miljoen);
– Interne dienstverlening o.a. t.b.v. de Deltacommissaris (€ 0,4 miljoen);
– Toegekende Eindejaarsmarge € 0,2 miljoen.
Lagere uitgaven Materieel overwegend als gevolg van:
– De uitgekeerde Loon- en prijsbijstelling 2020 (€ 0,4 miljoen)
– De herverdeling van de met OB2020 generaal toegekende middelen ter
compensatie voor de invoering van het Individueel Keuze Budget in 2020
(-€ 6,2 miljoen). Deze zijn aanvankelijk op een centraal budget bij Overige
materiële budget geboekt;
– De structurele overheveling van huisvestingskosten ANVS van Materieel
(- € 1,5 miljoen);
– Bijdrage RWS in kosten Open Overheid (€ 0,9 miljoen);
– Diverse kleine herschikkingen (-€ 0,6 miljoen);
– Toegekende Eindejaarsmarge € 0,2 miljoen.
Ontvangsten
De hogere ontvangsten zijn onder andere het gevolg van:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

40

–

–
–

Diverse bijdragen waaronder een bijdrage van BUZA voor SAP
(€ 0,5 miljoen), een bijdrage van RWS en BZK voor het beheer van OLO
(€ 0,4 miljoen);
Bijdragen t.b.v. het Standaard Platform (€ 1,7 miljoen);
(Interne) ICT-dienstverlening waar ontvangsten tegenover staan
(€ 5,2 miljoen) voornamelijk m.b.t. de beheerkosten SAP.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

41

4.3 Artikel 99 Nog onverdeeld
Budgettaire gevolgen van beleid art. 99 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
99 Nog onverdeeld

Ontwerp- Mutaties via
NvW,
begroting
moties,
2020 (1)
amende­
menten en
ISB (2)

Vast- Mutaties 1e
Stand 1e
gestelde suppletoire suppletoire
begroting
begroting
begroting
2020
(4)
(5)=(3+4)
(3)=(1+2)

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

861

‒ 861

0

143.826

143.826

144.733

143.796

152.275

150.953

Uitgaven

861

‒ 861

0

137.967

137.967

144.733

143.796

152.275

150.953

99.01 Nominaal en
onvoorzien

861

‒ 861

0

137.967

137.967

144.733

143.796

152.275

150.953

99.01.01 Onvoorzien

861

‒ 861

0

137.967

137.967

144.733

143.796

152.275

150.953

Ontvangsten

Toelichting
99.01 Nominaal en Onvoorzien
Bij de 1e suppletoire begroting worden de loon en prijsbijsteling tranche
2020 (€ 186,2 miljoen) en de eindejaarsmarge 2019 ( € 17,3 miljoen)
toegevoegd aan de beleidsbegroting hoofdstuk XII en geplaatst op artikel
99 Nog Onverdeeld. De eindejaarsmarge wordt reeds volledig toebedeeld
aan de diverse artikelen binnen de begroting hoofdstuk XII en de loon- en
prijsbijstelling voor een deel. Het overige deel van de loon en prijsbijstelling
wordt bij Ontwerpbegroting 2021 toebedeeld aan de diverser artikelen
binnen de begrotingen hoofdstuk XII, Infrastructuurfonds en Deltafonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

42

5 Agentschappen
Conform de Rijksbegrotingsvoorschriften worden hieronder de exploitatieen kasstroomoverzichten opgenomen van agentschappen waarbij sprake is
van cumulatieve mutaties (in totaal) groter dan 5 procent van de oorspron­
kelijk vastgestelde begroting of cumulatieve mutaties (in totaal) groter dan
€ 20 miljoen ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde begroting.
5.1 Rijkswaterstaat
Exploitatieoverzicht baten-lastenagentschap RWS Eerste suppletoire begroting 2020 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

(1) Vastgestelde begroting

(2) Mutaties 1e suppletoire
begroting

(3)=(1)+(2) Totaal geraamd

Baten
Omzet moederdepartement

2.313.974

157.287

Omzet overige departementen

54.990

16.344

71.334

Omzet derden

191.758

13.129

204.887

Omzet nog uit te voeren
werkzaamheden

245.055

66.041

311.096

Rentebaten

0

0

0

Vrijval voorzieningen

0

0

0

3.000

0

3.000

2.808.777

252.801

3.061.578

Apparaatskosten

1.150.064

80.899

1.230.963

- Personele kosten

904.161

68.247

972.408

Waarvan eigen personeel

849.993

32.571

882.564

Waarvan inhuur externen

54.168

35.676

89.844

0

0

0

- Materiële kosten

245.903

12.652

258.555

Waarvan apparaat ICT

32.478

0

32.478

Waarvan bijdrage aan SSO's

76.114

‒ 8.897

67.217

Waarvan overige materiële kosten

137.311

21.549

158.860
1.799.066

Bijzondere baten
Totaal baten

2.471.261

Lasten

Waarvan overige personele kosten

Beheer en Onderhoud

1.616.220

182.846

Rentelasten

1.063

‒ 318

745

Afschrijvingskosten

23.430

‒ 2.403

21.027

- Materieel

23.020

‒ 2.403

20.617

Waarvan apparaat ICT

5.129

481

5.610

Waarvan overige materiele
afschrijvingskosten

17.891

‒ 2.884

15.007

- Immaterieel

410

0

410

Overige lasten

0

3.800

3.800

Waarvan dotaties voorzieningen

0

3.800

3.800

Waarvan bijzondere lasten

0

0

0

2.790.777

264.824

3.055.601

Saldo van baten en lasten gewone
bedrijfsuitoefening

18.000

‒ 12.023

5.977

Agentschapsdeel Vpb-lasten

9.000

‒ 8.870

130

Saldo van baten en lasten

9.000

‒ 3.153

5.847

Dotatie aan reserve Rijksrederij

9.000

‒ 3.153

5.847

0

0

0

Totaal lasten

Te verdelen resultaat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

43

Toelichting
Baten
Omzet moederdepartement
De hogere omzet moederdepartement ten opzichte van de begroting 2020
van € 157,3 miljoen wordt met name veroorzaakt door het versnellen van
onderhoudswerkzaamheden (€ 65,8 miljoen), het uitkeren van de loon- en
prijsbijstelling 2020 om de vastgestelde tarieven per FTE en de budgetten
voor beheer en onderhoud op prijspeil 2020 te brengen (€ 54,9 miljoen),
het uitvoeren van de opdracht voor het nemen van CO2-reducerende
maatregelen via circulaire initiatieven in de Grond- Weg- en Waterbouw
(€ 6,5 miljoen) en het uitvoeren van de pilot harde laag Nijmegen om de
bevaarbaarheid op de korte termijn bij Nijmegen te verbeteren, voorbe­
reidend op een duurzaam beheer van de rivierbodem (€ 6,0 miljoen).
Het ministerie van Financiën heeft een aanwijzing voor de wijze van
presenteren van de omzet moederdepartement afgegeven, welke is
opgenomen in de leeswijzer. De kern is dat de omzet moederdepartement
alleen die bijdragen dient te omvatten die een directe relatie hebben met
de door het agentschap geleverde en in rekening gebrachte producten /
diensten. Als gevolg van deze aanwijzing is de wijze van presenteren van
de omzet moedepartement in bovenstaand exploitatieoverzicht niet
aangepast. Er bestaat namelijk een directe relatie tussen de bijdragen van
het moederdepartement en de te leveren prestaties. Met de ADR is
afgesproken dat de koppeling tussen de ontvangen bijdragen en de
geleverde prestaties nader zal worden geduid, zodat een deugdelijke
verantwoording van de geleverde prestaties gekoppeld aan de ontvangen
bijdragen mogelijk is.
Omzet overige departementen
De hogere omzet overige departementen ten opzichte van de begroting
2020 van € 16,3 miljoen wordt met name veroorzaakt door de aanvullende
bijdrage van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK) voor het uitvoeren van de werkzaamheden voor het programma Aan
de slag met de Omgevingswet (€ 14,9 miljoen).
Omzet derden
De hogere omzet derden ten opzichte van de begroting 2020 van
€ 13,1 miljoen wordt met name veroorzaakt door hogere opbrengsten uit
de pacht van benzinestations en de ingebruikgeving van RWS areaal (huur,
pacht) (€ 11,5 miljoen). Deze opbrengsten worden via het Rijksvastgoedbe­
drijf (RVB) ontvangen. De hogere opbrengsten uit de ingebruikgeving van
RWS areaal is met name het gevolg van de administratieve verwerking van
correcties in de kadastrale tenaamstelling van contracten (o.a. Grote
Wateren) en de extra opbrengsten uit de grond huur voor windturbines op
RWS grond.
Omzet nog uit te voeren werkzaamheden
Een deel van de kosten beheer en onderhoud wordt dit jaar gefinancierd
vanuit de balanspost Nog Uit Te Voeren Werkzaamheden (NUTW). De
balanspost NUTW zal dit jaar naar verwachting afnemen met € 311,1 miljoen
van € 516,7 miljoen ultimo 2019 naar € 205,6 miljoen ultimo 2020.
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
De personele kosten bestaan uit de kosten van het eigen personeel en de
kosten van de ingehuurde capaciteit voor de uitvoering van kerntaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

44

De hogere kosten eigen personeel ten opzichte van de begroting 2020 van
€ 32,6 miljoen zijn met name het gevolg van de CAO loonstijging per
1 januari 2020 van 2% en de premiestijgingen van de werkgeversverzeke­
ringen en het ABP Arbeidsongeschiktheidspensioen per 1 januari 2020 van
in totaal 0,55%. Daarnaast worden de hogere personele kosten veroorzaakt
door het aantrekken van capaciteit voor de toegenomen productieopgave
van RWS.
De hogere inhuur op apparaat (kerntaken) ten opzichte van de begroting van
€ 35,7 miljoen worden met name veroorzaakt door de hogere productie­
opgave van RWS, waardoor ook de kosten voor eigen personeel van RWS
zijn toegenomen. Daarnaast blijft het door krapte op de arbeidsmarkt voor
specialistische functies moeilijk om de benodigde capaciteit op kerntaken
volledig te kunnen invullen met eigen personeel.
Materiële kosten
De hogere materiële kosten ten opzichte van de begroting 2020 van
€ 12,7 miljoen worden met name veroorzaakt door het beheer en onderhoud
aan de apparaatgebonden gebouwen van RWS.
Beheer en onderhoud
De hogere kosten beheer en onderhoud ten opzichte van de begroting 2020
van € 182,8 miljoen worden met name veroorzaakt door het versnellen van
onderhoudswerkzaamheden en door meer werkzaamheden die in eerdere
jaren waren gepland uit te voeren dan begroot.
Rentelasten
De rentelasten zijn ten opzichte van de begroting 2020 met € 0,3 miljoen
naar beneden bijgesteld omdat zowel de investeringen in het lopende jaar
als de afgelopen jaren lager zijn dan van tevoren gepland.
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten zijn ten opzichte van de begroting 2020 met
€ 2,4 miljoen naar beneden bijgesteld omdat zowel de investeringen in
het lopende jaar als de afgelopen jaren lager zijn dan van tevoren gepland.
Overige lasten
Dit betreft de verwachte dotatie aan de in 2019 nieuw gevormde voorziening
groot onderhoud vaartuigen. Zie de toelichting onder de dotatie aan reserve
Rijksrederij.
Dotatie aan reserve Rijksrederij
Het verschil tussen de doorbelaste rente en afschrijvingskosten voor de
vaartuigen van de Rijksrederij op basis van vervangingswaarde (waarop
de tarieven worden gebaseerd) en de afschrijvings- en rentekosten op basis
van de historische kostprijs (waarop de vaartuigen worden gewaardeerd) is
ten opzichte van de begroting 2020 naar boven bijgesteld van € 9,0 miljoen
naar € 9,6 miljoen. Dit verschil werd in voorgaande jaren volledig gedoteerd
aan de reserve Rijksrederij. Als gevolg van nieuwe verslaggevingsvoor­
schriften is per ultimo 2019 vanuit de reserve Rijksrederij een voorziening
voor groot, levensduur verlengend, onderhoud aan de vaartuigen gevormd.
Van het verschil van € 9,6 miljoen wordt naar verwachting € 3,8 miljoen
gedoteerd aan de in 2019 nieuw gevormde voorziening groot onderhoud
vaartuigen, met een dotatie aan de reserve Rijksrederij van € 5,8 miljoen tot
gevolg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

45

Agentschapsdeel Vpb-lasten
In 2019 is in overleg met de Belastingdienst komen vast te staan dat over
het overgrote deel van de opbrengsten uit ingebruikgevingen geen Vpb
betaald hoeft te worden. Dit betekent dat het agentschapsdeel Vpb- lasten
met € 8,9 miljoen naar beneden wordt bijgesteld.
Tabel 1 Kasstroomoverzicht (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving
1.

(1) Vastgestelde begroting (2) Mutaties 1e suppletoire (3)=(1)+(2) Totaal geraamd
begroting

Rekening-courant RHB 1 januari 2020
Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

2.

669.329

89.325

758.654

2.563.722

186.760

2.750.482

‒ 2.776.347

‒ 258.357

‒ 3.034.704

Totaal operationele kasstroom

‒ 212.625

‒ 71.597

‒ 284.222

Totaal investeringen (-/-)

‒ 88.832

63.298

‒ 25.534

Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
3.

Totaal investeringkasstroom

‒ 88.832

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)

63.298

‒ 25.534

‒ 25.941

‒ 25.941
‒ 16.293

8.600

8.600

Aflossingen op leningen (-/-)

‒ 18.845

2.552

Beroep op leenfaciliteit (+)

84.800

‒ 60.530

24.270

4.

Totaal financieringskasstroom

74.555

‒ 83.919

‒ 9.364

5.

Rekening-courant RHB 31 december 2020 (=1+2+3+4)

442.427

‒ 2.893

439.534

Toelichting
Rekening courant RHB 1 januari 2020
Dit is de mutatie naar de werkelijke stand per 1-1-2020. Voor een uitgebreide
toelichting zie het jaarverslag 2019.
Operationele kasstroom
Hieronder vallen de ontvangsten en uitgaven uit de reguliere bedrijfs­
voering.
De hogere ontvangsten operationele kasstroom ten opzichte van de
begroting 2020 van € 186,8 miljoen worden met name veroorzaakt door
de hogere ontvangsten van het moederdepartement. De hogere uitgaven
operationele kasstroom ten opzichte van de begroting 2020 van
€ 258,4 miljoen worden met name veroorzaakt door hogere betalingen aan
aannemers, ingenieursbureaus en inhuurkrachten als gevolg van de
toegenomen productieopgave en hogere betalingen aan werknemers als
gevolg van de CAO-loonstijging van 2%.
Investeringskasstroom
Hieronder vallen de investeringen in nieuwe en bestaande activa en de
boekwaarden, boekwinsten en boekverliezen van de verschrootte en
verkochte vaste activa.
De lagere investeringen ten opzichte van de begroting 2020 van
€ 63,3 miljoen worden met name veroorzaakt door het besluit van RWS om
in het vlootvervangingsprogramma van de Rijksrederij een pas op de plaats
te maken en zeker te stellen dat de vaartuigen bij oplevering voldoen aan
de gestelde eisen.
Financieringskasstroom
Hieronder vallen alle geldstromen die te relateren zijn aan de financiering
van RWS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

46

De eenmalige uitkering aan het moederdepartement van € 25,9 miljoen
betreft het uitkeren van het over 2019 gerealiseerde surplus op de grens van
het Eigen Vermogen aan de eigenaar, op basis van de Regeling agent­
schappen. Het lagere beroep op de leenfaciliteit ten opzichte van de
begroting 2020 van € 60,5 miljoen is het gevolg van de hierboven genoemde
lagere investeringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

47

5.2 Inspectie Leefomgeving en Transport
Exploitatieoverzicht baten-lastenagentschap ILT Eerste suppletoire begroting 2020 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

(1) Vastgestelde begroting

(2) Mutaties 1e suppletoire
begroting

(3)=(1)+(2) Totaal geraamd

Baten
Omzet moederdepartement

135.971

5.032

831

0

831

23.869

0

23.869

Rentebaten

0

0

0

Vrijval voorzieningen

0

0

0

Bijzondere baten

0

13.118

13.118

160.671

18.150

178.821

Apparaatskosten

160.459

18.150

178.609

- Personele kosten

118.599

11.410

130.009

Waarvan eigen personeel

113.328

9.449

122.777

Waarvan inhuur externen

5.071

450

5.521

200

1.511

1.711

41.860

6.740

48.600

Omzet overige departementen
Omzet derden

Totaal baten

141.003

Lasten

Waarvan overige personele kosten
- Materiële kosten
Waarvan apparaat ICT

200

0

200

Waarvan bijdrage aan SSO's

20.374

0

20.374

Waarvan overige materiële kosten

21.286

6.740

28.026

0

0

0

Afschrijvingskosten

112

0

112

- Materieel

112

0

112

0

0

0

112

0

112

- Immaterieel

0

0

0

Overige lasten

100

0

100

- Dotaties voorzieningen

100

0

100

0

0

0

160.671

18.150

178.821

0

0

0

Rentelasten

Waarvan apparaat ICT
Waarvan overige materiele
afschrijvingskosten

- Bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

Toelichting
Baten
Omzet moederdepartement
De stijging van de omzet moederdepartement met € 5 miljoen bestaat uit
de volgende mutaties:
– Een toevoeging van + € 14,9 miljoen vanuit de balans ILT aan de omzet
moederdepartement. Deze middelen zin bestemd voor: de inzet van
middelen voor Merkbaar Meer, de inzet van het BCT programma en
werkzaamheden die te maken hebben met de Afsluitdijk die in 2019 niet
konden worden afgerond.
– Zoals aangegeven in de leeswijzer is in lijn met de Rijksbegrotingsvoor­
schriften een aandeel van de post omzet moederdepartement overge­
heveld naar de post bijzondere baten (€ -12,73 miljoen). Het betreft de
bijdrage van het moederdepartement, die bestemd is voor kosten van
vergunningverlening, die niet geheel gedekt worden door de inkomsten
die de ILT verkrijgt vanuit de tariefheffing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

48

–

Per saldo een hogere bijdrage van € 2,9 miljoen vanuit het moederde­
partment door de toevoeging van loon- en prijsbijstelling (+
€ 3,6 miljoen), een bijdrage voor handhaving van de Afsluitdijk (+
€ 1,5 miljoen) en daarnaast de bijdrage van ILT aan het moederdepar­
tement (€ -2,3 miljoen) voor de overheveling van bedrijfsvoeringstaken
die van ILT naar de centrale bedrijfsvoering van IenW gaan.

Bijzondere baten
Voor de toevoeging van € 12,73 miljoen aan de bijzonder baten zie
toelichting omzet moederdepartement hierboven. Het overige deel
(€ 0,381 miljoen) betreft de toevoeging van loon en prijsbijstelling vanuit
het moederdepartement.
Lasten
Personele kosten
De kosten stijgen door met name de werving van extra fte’s voor de verdere
ontwikkeling van Merkbaar Meer.
Materiële kosten
De kosten stijgen door met name de inzet van middelen voor het
programma BCT en voor de inzet van middelen voor de Afsluitdijk.
Tabel 2 Kasstroomoverzicht (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving
1.

(1) Vastgestelde begroting (2) Mutaties 1e suppletoire (3)=(1)+(2) Totaal geraamd
begroting

Rekening-courant RHB 1 januari 2020

54.703

Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)

160.671

3.260

163.931

‒ 160.459

‒ 18.150

‒ 178.609

212

‒ 14.890

‒ 14.678

Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
2.

Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)

54.703

‒ 200

‒ 200

‒ 200

‒ 200

Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
3.

0

Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)

0

Eenmalige storting door het moederdepartement (+)

0

Aflossingen op leningen (-/-)

0

Beroep op leenfaciliteit (+)

0

4.

Totaal financieringskasstroom

5.

Rekening-courant RHB 31 december 2020 (=1+2+3+4)

0
54.715

‒ 14.890

39.825

Toelichting
Rekening-courant RHB 1 januari 2020
De stand is aangepast conform de jaarrekening 2019.
Operationele kasstroom
De hogere uitgaven aan operationele kasstromen betreffen de uitgave voor
Merkbaar Meer, het BCT programma en voor middelen voor de inzet t.b.v
de Afsluitdijk. Deze sluiten aan bij de afnamen van de balans met het zelfde
bedrag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

49

5.3 Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
Exploitatieoverzicht baten-lastenagentschap KNMI Eerste suppletoire begroting 2020 (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

(1) Vastgestelde begroting

(2) Mutaties 1e suppletoire
begroting

(3)=(1)+(2) Totaal geraamd

Baten
Omzet moederdepartement

60.299

Omzet overige departementen

2.763

Omzet derden

25.234

‒ 3.830

56.469

3.300

28.534

2.763

Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

3.750

3.750

88.297

3.220

91.517

Apparaatskosten

62.527

4.129

66.656

- Personele kosten

37.793

1.899

39.692

Waarvan eigen personeel

35.772

1.899

37.671

Waarvan inhuur externen

1.969

Totaal baten
Lasten

Waarvan overige personele kosten
- Materiële kosten

1.969

52
24.734

52
2.230

26.964

Waarvan apparaat ICT

5.105

5.105

Waarvan bijdrage aan SSO's

3.975

3.975

Waarvan overige materiële kosten

15.654

2.230

17.884

Afschrijvingskosten

3.438

200

3.638

- Materieel

3.038

200

3.238

Rentelasten

Waarvan apparaat ICT
Waarvan overige materiële
afschrijvingskosten
- Immaterieel

400

Overige Lasten

22.307

‒ 1.109

21.198

400

- Dotaties voorzieningen

22.307

‒ 1.109

21.198

88.272

3.220

91.492

25

0

25

- Aardobservatie
- Bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten gewone
bedrijfsuitoefening

Toelichting
Baten
Omzet moederdepartement
De per saldo lagere bijdrage aan het KNMI vanuit het moederdepartement
wordt met name veroorzaakt door een lagere omzet voor aardobservatie (€ 1,1 miljoen) en de overheveling van € 3,75 miljoen naar bijzondere baten
(zie toelichting bijzondere baten). Daarnaast stijgt de bijdrage van het
moederdepartement door de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling
(€ 1,24 miljoen).
Omzet derden
De omzet derden stijgt door een uitbreiding van het contract met de lucht­
vaartsector (€ 3,3 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

50

Bijzondere baten
Zoals aangegeven in de leeswijzer is in lijn met de Rijksbegrotingsvoor­
schriften een aandeel van de post omzet moederdepartement overgeheveld
naar de post bijzondere baten (€ 3,75 miljoen). Dit betreffen de ontvangen
middelen voor de verbetering en transformatie van de informatievoor­
ziening (IT Migratie € 2,5 miljoen en I-Strategie € 1,25 miljoen). Deze
projecten dragen voor een belangrijk deel direct bij aan de producten, maar
zijn niet opgenomen in de kostprijzen van deze producten.
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
De kosten stijgen door het uitvoeren van extra maatwerk projecten
(€ 0,2 miljoen), stijging van loonkosten (€ 0,6 miljoen) en de uitbreiding van
het contract met de luchtvaartsector (€ 1,2 miljoen).
Materiële kosten
De kosten stijgen door de uitbreiding van het contract met de luchtvaart­
sector (€ 1,9 miljoen) en gestegen prijzen (€ 0,3 miljoen).
Afschrijvingskosten
De kosten stijgen door de uitbreiding van het contract met de luchtvaart­
sector (€ 0,2 miljoen).
Overige lasten
De kosten dalen door vertragingen in programma's bij EUMETSAT
waardoor de af te dragen contributies lager uitvallen (- € 1,1 miljoen).
Tabel 3 Kasstroomoverzicht (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving
1.

2.

(1) Vastgestelde begroting (2) Mutaties 1e suppletoire (3)=(1)+(2) Totaal geraamd
begroting

Rekening-courant RHB 1 januari 2020

9.850

4.262

Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)

3.438

959

4.397

Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

‒ 900

‒ 10.426

‒ 11.326

Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)

2.539

‒ 9.467

‒ 6.930

‒ 1.700

‒ 3.630

‒ 5.330

‒ 1.700

‒ 3.630

‒ 5.330

Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
3.

14.112

0

Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)

0
300

300

Aflossingen op leningen (-/-)

‒ 2.750

933

‒ 1.817

Beroep op leenfaciliteit (+)

1.700

3.630

5.330

4.

Totaal financieringskasstroom

‒ 750

4.563

3.813

5.

Rekening-courant RHB 31 december 2020 (=1+2+3+4)

9.939

‒ 4.272

5.667

Toelichting
Rekening-courant RHB 1 januari 2020
De stand is aangepast conform de jaarrekening 2019. Voornaamste oorzaak
van de stijging betreft een lagere uitgave operationele kasstroom in 2019
doordat de schulden (en vooruitontvangen bedragen) zijn gestegen in
plaats van gedaald.
Operationele kasstroom
De mutaties in het exploitatieoverzicht hebben naar verwachting geen
invloed op de operationele kasstroom. De ontvangsten operationele
kasstroom stijgen doordat de ontvangen bedragen voor aardobservatie
hoger zijn dan de verwachte uitgaven. De uitgaven operationele kasstroom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

51

zijn verhoogd vanwege de betaling in 2020 van de dienstverlening SSC
Campus 2019 (€ 1,3 miljoen), IT Migratie (€ 0,8 miljoen) en I-Strategie
(€ 0,5 miljoen), daling van de vooruitontvangen bedragen
(subsidie)projecten (€ 2 miljoen) en een daling van de ontvangsten van de
luchtvaartsector als gevolg van het Corona virus (€ 6,0 miljoen).
Investerings- en financieringskasstroom
De investeringen en het beroep op de leenfaciliteit zijn aangepast conform
de leenaanvraag 2020. De post «Aflossingen op leningen» is aangepast aan
de de daadwerklijke afgesloten leningen in 2019.
Over het jaar 2019 is Eigen Vermogen van het KNMI als gevolg van een
negatief resultaat van € 0,7 miljoen afgenomen tot ‒ € 0,1 miljoen. In lijn
met de regeling agentschappen wordt het Eigen Vermogen aangevuld tot
€ 0,2 miljoen met een reeds bij de begroting 2020 voorziene directe vermo­
gensmutatie door de eigenaar van € 0,3 miljoen ten behoeve van het
behoedzaam opbouwen van het Eigen Vermogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 450 XII, nr. 2

52