Paper

Jeugdbescherming en
jeugdreclassering
1e halfjaar 2022

Isidora Stolwijk,
Marieke de Bruine
Oktober 2022

CBS | Paper,

1

CBS Publicatie
Auteur: Isidora Stolwijk, Marieke de Bruine
Publicatiedatum: 31-10-2022 00:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 1e halfjaar 2022
Over deze publicatie
In deze rapportage presenteert het CBS de voorlopige cijfers over jeugdbescherming en jeugdreclassering in het eerste halfjaar van 2022.
Op 30 juni 2022 waren er 29,3 duizend lopende jeugdbeschermingsmaatregelen. In meer dan tweederde van de gevallen ging het om
een vorm van ondertoezichtstelling en in bijna een derde van de gevallen om een voogdijmaatregel. Er werden in de eerste helft van
2022 minder maatregelen gestart en meer maatregelen beëindigd dan in het eerste halfjaar van 2021. Het aantal jongeren met een
reguliere ondertoezichtstelling is in 2022 gedaald naar 19 550 jongeren op 30 juni. Ook het aantal jongeren met een reguliere
voogdijmaatregel daalde in 2022, naar 9 320 jongeren. De gemiddelde duur van zowel ondertoezichtstellingen als voogdijmaatregelen
nam in het eerste halfjaar van 2022 toe. De meeste ondertoezichtstellingen werden beëindigd omdat de jongere meerderjarig werd; de
meeste voogdijmaatregelen vanwege herstel van het gezag. Jeugdbescherming kwam relatief gezien het meest voor in jeugdregio’s in
Friesland en Twente.
Op 30 juni 2022 liepen er 5 120 jeugdreclasseringsmaatregelen. In de meeste gevallen ging het om een vorm van toezicht en
begeleiding. Het aantal jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel is daarmee verder gedaald, naar 5 040 jongeren op 30 juni 2022.
Er werden in de eerste helft van 2022 minder maatregelen gestart en beëindigd dan in het eerste halfjaar van 2021. De gemiddelde duur
van beëindigde trajecten nam verder af. Jeugdreclassering kwam het meeste voor in de regio’s Rotterdam en Amsterdam.

CBS Publicatie
Auteur: Isidora Stolwijk, Marieke de Bruine
Publicatiedatum: 31-10-2022 00:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 1e halfjaar 2022

Inleiding
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor hulp aan jongeren. Dat is vastgelegd in de Jeugdwet. Om de gemeenten bij de uitvoering ervan te
ondersteunen is in de Jeugdwet een regeling opgenomen voor het ontsluiten van beleidsinformatie. De beleidsinformatie betreft
informatie over jeugdhulpgebruik en de inzet van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde
instellingen verstrekken hierover gegevens aan het CBS.
In deze rapportage staan de voorlopige resultaten over de verstrekte jeugdbescherming en jeugdreclassering in het eerste halfjaar van
2022, waarbij ook een vergelijking wordt gemaakt met de jaren 2016 t/m 2021. De resultaten over jeugdhulp worden in een aparte
rapportage beschreven.

CBS Publicatie
Auteur: Isidora Stolwijk, Marieke de Bruine
Publicatiedatum: 31-10-2022 00:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 1e halfjaar 2022

1. Jeugdbescherming
Op 30 juni 2022 waren er 29,3 duizend lopende jeugdbeschermingsmaatregelen. In meer dan twee derde van de gevallen betrof het een
vorm van ondertoezichtstelling (OTS). In 32,6 procent van alle maatregelen ging het om een voogdijmaatregel, al dan niet voorlopig of
tijdelijk (tabel 1.0.1).
In de eerste helft van 2022 daalde het totaal aantal jeugdbeschermingsmaatregelen. Op 30 juni 2022 waren er 7,8 procent minder
maatregelen actief dan aan het begin van het jaar.

1.0.1 Jeugdbeschermingsmaatregelen, per type maatregel, 1e hj 2022*
Beginstand (1-12022)

Eindstand (30Instroom

Uitstroom

6-2022)1)

Totaal

31 775

4 225

6 705

29 300

Ondertoezichtstelling

21 670

3 060

5 230

19 500

335

600

690

240

9 515

435

635

9 315

260

130

145

245

Voorlopige ondertoezichtstelling
Voogdij
Voorlopige en tijdelijke voogdij
Bron: CBS.

1) Maatregelen met een einddatum van 30 juni tellen niet mee in de eindstand.

1.1 Minder trajecten gestart en meer trajecten beëindigd
Het aantal gestarte jeugdbeschermingstrajecten in de eerste helft van 2022 ligt 29,9 procent lager dan in de eerste helft van 2021.
Daarnaast is het aantal beëindigde trajecten gestegen met 10,6 procent (figuur 1.1.1).
Bij de ondertoezichtstellingen is er sprake van een daling bij de instroom en een stijging bij de uitstroom. In het eerste halfjaar van 2022
zijn er veel meer ondertoezichtstellingen beëindigd dan gestart, het verschil tussen het aantal gestarte en beëindigde
ondertoezichtstellingen is in de afgelopen zes jaar niet zo groot geweest. Ook bij de voogdij zijn meer maatregelen beëindigd dan gestart
(figuur 1.1.1).

1.1.1 Instroom en uitstroom jeugdbescherming1)2)
Totaal

Instroom

Uitstroom

OTS

Instroom

Uitstroom

Voogdij

Instroom

Uitstroom
0

1 000

2 000

3 000

4 000

5 000

6 000

7 000

8 000

maatregelen
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1)Exclusief voorlopige ondertoezichtstellingen.

2)Exclusief voorlopige voogdij en tijdelijke voogdij.

Bij de voorlopige ondertoezichtstellingen daalde zowel het aantal gestarte als het aantal beëindigde maatregelen. Er werden in het
eerste halfjaar van 2022 meer maatregelen beëindigd dan gestart. Ook bij de voorlopige voogdijmaatregelen daalde de in- en uitstroom
(figuur 1.1.2). Hier werden ook meer maatregelen beëindigd dan gestart.

1.1.2 Instroom en uitstroom jeugdbescherming

Vrl. OTS

Instroom

Uitstroom

Vrl. en tijd. voogdij

Instroom

Uitstroom

0

200

400

600

800

1 000

maatregelen
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1.2 Minder jongeren met ondertoezichtstelling
Op 30 juni 2022 stonden 19 550 jongeren onder toezicht. Dit zijn er minder dan op 30 december 2021, toen het ging om 22 525 jongeren
(figuur 1.2.1). Nadat het aantal jongeren met ondertoezichtstelling is gestegen in de periode 2016 tot en met 2021, is in 2022 sprake van
een daling. Het gaat hier uitsluitend om de reguliere ondertoezichtstellingen. De voorlopige ondertoezichtstellingen zijn buiten
beschouwing gelaten.

1.2.1 Jongeren met jeugdbescherming op peildatum1)2)3)
x 1 000
35

30

25

20

15

10

5

0
2005

2010

Voogdij

2015

2020

Ondertoezichtstelling

1)Personen met voogdij of ondertoezichtstelling op peildatum, exclusief voorlopige voogdij, tijdelijke voogdij

en voorlopige ondertoezichtstellingen.
2)Voor de jaren 2005 t/m 2021 wordt gekeken naar peildatum 31 december en voor 2022 naar peildatum 30
juni.
3)Door invoering van de Jeugdwet treedt met ingang van 2015 een methodebreuk op.

1.3 Aantal jongeren met voogdij neemt verder af
Op 30 juni 2022 gold voor 9 320 jongeren een voogdijmaatregel. Na een jarenlange stijging lag dit aantal sinds 2017 redelijk constant
rond de 9,9 duizend, maar vanaf 2021 neemt dit weer iets af (figuur 1.2.1). Het betreft hier uitsluitend de reguliere voogdij. Voorlopige en
tijdelijke voogdij zijn buiten beschouwing gelaten.

1.4 Voogdijtrajecten meestal langer dan drie jaar
Van de beëindigde reguliere voogdijmaatregelen in het eerste halfjaar van 2022 duurde 76 procent drie jaar of langer (tabel 1.4.1). De
meeste reguliere ondertoezichtstellingen duurden één tot drie jaar. Voorlopige ondertoezichtstellingen duurden bijna altijd korter dan 3
maanden. Dit is officieel ook de maximale duur van een voorlopige OTS; daarna dient deze ofwel te worden beëindigd ofwel te worden
omgezet in een reguliere OTS. Tijdelijke voogdij duurt in de meeste gevallen langer dan een jaar. Dit is een maatregel die wordt
toegepast als gevolg van een gezagsvacuüm, bijvoorbeeld als de ouders langdurig in het buitenland verblijven of als de ouders zijn
overleden.

1.4.1 Duur van jeugdbeschermingsmaatregelen, per type maatregel, 1e hj 2022*1)
Duur
Duur

Duur

Duur

Duur

maatregel

Totaal aantal

maatregel

maatregel

maatregel

maatregel

36

beëindigde

0 tot 3

3 tot 6

6 tot 12

12 tot 36

maanden

maatregelen

maanden

maanden

maanden

maanden

of langer

Totaal

6 705

780

225

1 320

2 795

1 585

Ondertoezichtstelling

5 230

25

170

1 260

2 675

1 090

Voorlopige ondertoezichtstelling

690

685

.

.

.

.

Voogdij

635

.

.

35

105

485

Voorlopige voogdij

130

60

35

25

.

.

Tijdelijke voogdij

20

.

.

.

.

10

Bron: CBS.
1) Jeugdbeschermingsmaatregelen beëindigd in het eerste halfjaar van 2022.

De gemiddelde duur van de beëindigde reguliere voogdijmaatregelen was met 2 294 dagen een stuk langer dan die van de reguliere
ondertoezichtstellingen (863 dagen) én is de afgelopen jaren, met uitzondering van 2018, gestegen. Ook de gemiddelde duur van de
reguliere ondertoezichtstellingen neemt weer toe sinds 2021, na een jarenlange daling (figuur 1.4.2). De gemiddelde duur van de
tijdelijke voogdijtrajecten lag in het eerste halfjaar 2022 iets lager dan in 2021. Het gaat in de eerste helft van 2022 echter maar om 20
beëindigde tijdelijke voogdijtrajecten in totaal (tabel 1.4.1).

1.4.2 Gemiddelde duur beëindigde maatregelen1)

Totaal

OTS

Vrl. OTS

Voogdij

Vrl. voogdij

Tijd. voogdij

0

500

1 000

1 500

2 000

2 500

dagen
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1)Jeugdbeschermingsmaatregelen beëindigd in het eerste halfjaar.

1.5 Meeste maatregelen beëindigd door herstel gezag of bereiken meerderjarigheid
In het eerste halfjaar van 2022 werden er 6 705 jeugdbeschermingsmaatregelen beëindigd, waarvan 5 230 ondertoezichtstellingen en
635 voogdijmaatregelen (zie tabel 1.4.1). Bijna 71 procent van de ondertoezichtstellingen werd in 2022 beëindigd omdat de jongere
meerderjarig werd (figuur 1.5.1).

1.5.1 Reden beëindiging ondertoezichtstelling1)2)
Bereiken meerderjarigheid

Tussentijdse opheffing

Niet verlengd

Beëindiging volgens plan

Gezagsbeëindigende maatregel

Overlijden jeugdige

VOTS naar OTS

0

1 000

2 000

3 000

4 000

5 000

maatregelen
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1)Ondertoezichtstellingen en voorlopige ondertoezichtstellingen, beëindigd in het eerste halfjaar.

2)Voor de redenen 'bereiken meerderjarigheid', 'beëindiging volgens plan', 'VOTS naar OTS' en 'niet verlengd' zijn er

over de jaren 2016 t/m 2019 geen betrouwbare cijfers.

Herstel van het gezag was in de eerste helft van 2022 de meest voorkomende reden om voogdij te beëindigen, gevolgd door het
bereiken van de meerderjarigheid door de jongere (figuur 1.5.2). Het aantal voogdijmaatregelen dat beëindigd werd door het bereiken
van de meerderjarigheid door de jongere, neemt de afgelopen jaren af. Ook het aantal voogdijtrajecten dat is beëindigd omdat de
voogdij naar de pleegouder ging, is in de eerste helft van 2022 verder gedaald.

1.5.2 Reden beëindiging voogdij1)

Bereiken meerderjarigheid

Voogdij naar pleegouder

Voogdij naar contactpersoon

Herstel gezag

Overlijden jeugdige

0

100

200

300

400

500

600

700

maatregelen
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1)Voogdij, tijdelijke voogdij en voorlopige voogdij, beëindigd in het eerste halfjaar.

1.6 Machtiging uithuisplaatsing bij ruim 8 duizend jongeren
Met ingang van 2022 ontvangt het CBS van de Gecertificeerde Instellingen ook informatie over de Machtigingen Uithuisplaatsing (MUHP)
die door de rechter zijn opgelegd. Een MUHP is geen op zichzelf staande maatregel maar gaat altijd samen met een ondertoezichtstelling.
Als een kind onder toezicht wordt gesteld, dan blijft het kind meestal thuis wonen. Maar soms zijn de zorgen over het kind zo ernstig dat
het beter is als het kind ergens anders gaat wonen en wordt er ook een MUHP opgelegd. Ook als ouders het zelf van belang vinden en het
ermee eens zijn dat het kind ergens anders gaat wonen, is er een MUHP nodig. Bij een voogdijmaatregel gaat het kind altijd ergens anders
wonen en legt de rechter geen afzonderlijke MUHP op. In het 1e halfjaar van 2022 zijn er 8 390 jeugdigen over wie de rechter een MUHP
heeft uitgesproken (figuur 1.6.1). Bij 1 410 van hen ging het bij de start van de MUHP om een voorlopige OTS en dus om een
spoedmachtiging uithuisplaatsing. Van een klein deel van de jongeren met een MUHP kon om diverse redenen geen informatie over de
bijbehorende jeugdbeschermingsmaatregel gevonden worden.
Over 1 640 jongeren werd in het 1e halfjaar van 2022 een nieuwe MUHP uitgesproken, zij hadden nog geen MUHP lopen op 1 januari
2022. Van 2 385 jongeren liep de opgelegde MUHP af in het 1e halfjaar 2022, op 30 juni 2022 liep er bij hen geen MUHP meer.
Niet alle door de rechter opgelegde MUHP worden in de praktijk ook ten uitvoer gelegd. Een MUHP vervalt als deze niet binnen drie
maanden ten uitvoer wordt gelegd. Het is niet bekend hoeveel MUHP niet ten uitvoer worden gelegd. In figuur 1.8.1 van deze rapportage
is wel te zien dat in het 1e halfjaar van 2022 29,5 procent van de jongeren met een (v)OTS-maatregel ook jeugdhulp met verblijf
ontvingen, dit betreft 7 365 jongeren. De verwachting is dat bij deze jongeren allemaal een MUHP is opgelegd die vervolgens ook in de
praktijk is uitgevoerd. Maar het is niet uit te sluiten dat bij nog méér jongeren een opgelegde MUHP ook daadwerkelijk is uitgevoerd.
Jongeren met een MUHP die zonder tussenkomst van een jeugdhulpinstelling of pleegzorgaanbieder op informele basis in het eigen
netwerk worden opgevangen, bijvoorbeeld bij opa en oma, blijven namelijk buiten beeld.

1.6.1 Aantal jongeren met een door de rechter opgelegde machtiging
uithuisplaatsing, 1e halfjaar 2022*1)
Waarvan in combinatie met:
Totaal

Voorlopige

Reguliere

ondertoezichtstelling

ondertoezichtsstelling

Onbekend

Totaal

8 390

1 410

6 860

115

Instroom

1 640

370

1 200

70

Uitstroom

2 385

450

1 905

30

Bron: CBS.
1)

Dit betreft alle machtigingen uithuisplaatsingen die op enig moment in het 1e halfjaar 2022 liepen,

ongeacht of ze vóór of in die periode gestart zijn, of ze in of ná die periode beëindigd zijn, en ongeacht of de
machtiging in de praktijk ten uitvoer is gelegd.

1.7 Samenloop jeugdbescherming met jeugdreclassering neemt af
Van alle 0- tot en met 17-jarigen die in de eerste helft van 2022 jeugdbescherming ontvingen, heeft 2,1 procent in hetzelfde jaar ook een
jeugdreclasseringsmaatregel lopen. Dit percentage neemt de laatste jaren iets af: van 3,3 procent in het eerste halfjaar van 2016 naar 2,1
procent in het eerste halfjaar van 2022 (tabel 1.7.1). Dit komt voornamelijk doordat de samenloop bij onder toezicht gestelde jongeren
daalde van 4,1 procent in het eerste halfjaar van 2016 naar 2,6 procent in het eerste halfjaar van 2022. De samenloop van voogdij met
jeugdreclassering daalde tot 1,1 procent.
Het gaat in deze cijfers om alle jongeren die in het eerste halfjaar op enig moment jeugdbescherming ontvingen. Van hen is bepaald voor
welk percentage ook een jeugdreclasseringsmaatregel gold in dezelfde periode.

1.7.1 Inzet jeugdreclassering naar type jeugdbescherming (samenloop)1)
Jongeren met

Jongeren met

jeugdbescherming en

ondertoezichtstelling en

Jongeren met voogdij

jeugdreclassering

jeugdreclassering2)

en jeugdreclassering3)

jongeren met

% van totaal aantal jongeren

% van totaal aantal

jeugdbescherming

met ondertoezichtstelling

jongeren met voogdij

% van totaal aantal

1e hj 2016

3,3

4,1

1,2

1e hj 2017

3,1

3,9

1,3

1e hj 2018

2,8

3,5

1,2

1e hj 2019

2,8

3,3

1,3

1e hj 2020

2,5

3,0

1,2

1e hj 2021

2,1

2,6

0,9

1e hj 2022*

2,1

2,6

1,1

Bron: CBS.
1) Personen van 0 tot en met 17 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel.
2) Inclusief voorlopige ondertoezichtstellingen.
3) Inclusief tijdelijke voogdij en voorlopige voogdij.

1.8 De meeste jongeren met jeugdbescherming krijgen ook jeugdhulp
In het eerste halfjaar van 2022 ontving bijna 73 procent van de jongeren met een ondertoezichtstelling daarnaast ook jeugdhulp (figuur
1.8.1). Het aandeel jongeren met een ondertoezichtstelling en daarnaast ook jeugdhulp zonder verblijf is ten opzichte van 2021 iets
afgenomen; van 61 procent in het eerste halfjaar van 2021 naar ruim 60 procent in het eerste halfjaar van 2022. Het aandeel jongeren dat
naast een ondertoezichtstelling ook jeugdhulp met verblijf ontvangt neemt in de laatste jaren af; van 39 procent in het eerste halfjaar van
2016 naar 29,5 procent in het eerste halfjaar van 2022. In deze gevallen krijgen jongeren een ondertoezichtstelling en ontvangen zij
jeugdhulp die mede inhoudt dat zij (deels) niet thuis verblijven1).

1.8.1 Samenloop OTS met jeugdhulp1)
OTS en Jeugdhulp

OTS en JH zonder verblijf
w.v.
Wijkteam
Ambulant
Daghulp
Netwerk jongere

OTS en JH met verblijf
w.v.
Pleegzorg
Gezinsgericht
Gesloten plaatsing
Overig²⁾
0

10

20

30

40

50

60

70

80

%
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1)Personen van 0 tot en met 17 jaar met een ondertoezichtstelling én jeugdhulp, als percentage van het totaal aantal

jongeren met een ondertoezichtstelling. Jongeren met meerdere jeugdhulpvormen komen meerdere malen in de
tabel voor.
2)Verblijf bij een jeugdhulpaanbieder anders dan pleegzorg, gezinsgerichte jeugdhulp of gesloten plaatsing.

Van alle jongeren die een voogdijmaatregel hadden in het eerste halfjaar van 2022, ontving ruim 87 procent daarnaast ook jeugdhulp
(figuur 1.8.2). Het aandeel jongeren dat in het eerste halfjaar van 2022 naast voogdij ook jeugdhulp zonder verblijf kreeg, ligt met 43
procent iets lager dan in 2021. In het eerste halfjaar van 2022 ontving 79,5 procent van de jongeren met voogdij daarbij ook jeugdhulp
met verblijf. Dit percentage is lager dan in de jaren daarvoor. Ook jongeren mét voogdij maar zónder jeugdhulp met verblijf, wonen niet
meer thuis bij hun ouders, maar zij zijn zonder tussenkomst van een jeugdhulpaanbieder of pleegzorgaanbieder op informele basis elders
ondergebracht, bijvoorbeeld bij opa en oma.

1.8.2 Samenloop voogdij met jeugdhulp1)
Voogdij en Jeugdhulp

Voogdij en JH zonder verblijf
w.v.
Wijkteam
Ambulant
Daghulp
Netwerk jongere

Voogdij en JH met verblijf
w.v.
Pleegzorg
Gezinsgericht
Gesloten plaatsing
Overig²⁾
0

20

40

60

80

100

%
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1)Personen van 0 tot en met 17 jaar met voogdij én jeugdhulp, als percentage van het totaal aantal jongeren met

voogdij. Jongeren met meerdere jeugdhulpvormen komen meerdere malen in de figuur voor.
2)Verblijf bij een jeugdhulpaanbieder anders dan pleegzorg, gezinsgerichte jeugdhulp of gesloten plaatsing.

1.9 Bijna 1 procent van alle jongeren ontvangt jeugdbescherming
Ongeveer 0,9 procent van alle jongeren tot en met 17 jaar ontving op 30 juni 2022 jeugdbescherming. Bij jongeren die jeugdbescherming
ontvingen ging het iets vaker om jongens dan om meisjes. In totaal ontvingen 15 305 jongens op 30 juni 2022 jeugdbescherming, wat
overeenkomt met 0,9 procent van alle jongens van 0 tot en met 17 jaar. Bij meisjes bedroeg dit aantal 13 990, wat ook gelijkstaat aan
bijna 0,9 procent van alle meisjes in deze leeftijdsgroep (tabel 1.9.1).

1.9.1 Jeugdbescherming naar demografische kenmerken van de jongere, peildatum 30 juni 2022*1)
Voorlopige
Totaal

Totaal aantal

en

Voorlopige

aantal

jongeren met

tijdelijke

Ondertoezicht-

ondertoezicht-

jongeren2)

jeugdbescherming

Voogdij

voogdij

stelling

stelling

Totaal

3 300 844

29 300

9 265

245

19 550

245

Geslacht: Jongens

1 691 316

15 305

4 725

125

10 345

120

Geslacht: Meisjes

1 609 528

13 990

4 540

125

9 205

125

Leeftijd: 0 tot 4 jaar

691 097

2 540

475

25

1 980

55

Leeftijd: 4 tot 8 jaar

707 634

5 675

1 415

35

4 180

50

Leeftijd: 8 tot 12 jaar

738 654

7 680

2 230

55

5 355

40

Leeftijd: 12 tot 18 jaar

1 163 459

13 405

5 145

130

8 035

95

Migratieachtergrond: Nederlands

2 382 174

19 635

6 325

105

13 055

150

Migratieachtergrond: Overig westers

294 420

2 805

910

55

1 810

30

Migratieachtergrond: Niet-westers

624 250

6 860

2 030

85

4 680

65

Bron: CBS.
1) Personen van 0 tot en met 17 jaar.
2) De peildatum voor alle jongeren in Nederland is 1 januari 2022 en komt dus niet overeen met de peildatum voor jongeren met

jeugdbescherming (30 juni 2022).

Op 30 juni 2022 waren 13 405 jongeren met jeugdbescherming tussen de 12 en 18 jaar oud, wat neerkomt op 1,2 procent van alle
jongeren in deze leeftijd (tabel 1.9.1). Van alle 8- tot 12-jarigen in Nederland ontving 1 procent jeugdbescherming. Het ging op 30 juni
2022 om 7 680 jongeren. Van alle 4- tot 8-jarigen ontving 0,8 procent jeugdbescherming, in totaal 5 675. De groep 0- tot 4-jarigen was
met 2 540 het kleinst; bijna 0,4 procent in deze leeftijdsgroep ontving jeugdbescherming (tabel 1.9.1).
Onder de jongeren met een ondertoezichtstelling is het aandeel van de groep jongeren van 8 tot 12 jaar oud gestegen van bijna 24
procent in 2016 naar ruim 27 procent in het eerste halfjaar van 2022. Ook het aandeel kinderen van 4 tot 8 jaar en 12 tot 18 jaar met een
ondertoezichtstelling nam in deze periode toe. Het aandeel jongeren van 0 tot 4 jaar nam ten opzichte van 2016 af (figuur 1.9.2). Bij de
voogdijmaatregelen is een lichte stijging van het aandeel jongeren in de oudste leeftijdsgroep te zien, van ruim 52 procent in 2016 naar
bijna 56 procent in 2022.

1.9.2 Jongeren naar leeftijd1)
Nederland
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
OTS
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Vrl. OTS
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Voogdij
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Vrl. en tijd. voogdij
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
0

20

40

60

80

100

%
0 tot 4 jaar

4 tot 8 jaar

8 tot 12 jaar

12 tot 18 jaar

1)Voor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor de jongeren met

jeugdbescherming naar peildatum 30 juni.

Jongeren met jeugdbescherming hadden iets vaker een niet-westerse migratieachtergrond in vergelijking met alle jongeren in
Nederland2). Van alle 0- tot en met 17-jarigen in Nederland had 19 procent een niet-westerse migratieachtergrond, bij jongeren met
jeugdbescherming was dat 23 procent. Op peildatum 30 juni 2022 ontvingen 6 860 jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond
jeugdbescherming. Dit komt overeen met 1,1 procent van alle jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond in Nederland. Bij
jongeren met een Nederlandse of een westerse achtergrond bedroegen deze aandelen respectievelijk 0,8 en 1,0 procent (tabel 1.9.3).
Bij de reguliere voogdijmaatregelen is het aandeel jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond de afgelopen jaren gedaald en
het aandeel met een Nederlandse achtergrond gestegen. Ook bij de voorlopige ondertoezichtstellingen en de voorlopige en tijdelijke
voogdijmaatregelen zien we ten opzichte van de eerste helft van 2021 een stijging in het aandeel jongeren met een Nederlandse
achtergrond (figuur 1.9.3).

1.9.3 Jongeren naar migratieachtergrond1)2)
Nederland
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
OTS
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Vrl. OTS
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Voogdij
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Vrl. en tijd. voogdij
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
0

20

40

60

80

100

%
NL

Westers

Niet-westers

1)Personen van 0 tot en met 17 jaar.

2)Voor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor de jongeren met

jeugdbescherming naar peildatum 30 juni.

1.10 Meer jeugdbescherming in huishoudens met lage inkomens
In Nederland woonden in het 1e halfjaar van 2022 ruim 522 duizend jongeren van 0 tot en met 17 jaar in een huishouden3) met een
inkomen dat tot de laagste 20 procent behoort. Van hen ontving 3,5 procent jeugdbescherming. Het aandeel jongeren met
jeugdbescherming daalt naarmate het huishoudinkomen hoger is. In de 20 procent rijkste huishoudens kreeg 0,2 procent
jeugdbescherming.

1.10.1 Jeugdbescherming naar huishoudinkomen1)
Totaal jeugdbescherming
Totaal
Laagste kwintiel
2e kwintiel
3e kwintiel
4e kwintiel
Hoogste kwintiel
Ondertoezichtstelling²⁾
Totaal
Laagste kwintiel
2e kwintiel
3e kwintiel
4e kwintiel
Hoogste kwintiel
Voogdij³⁾
Totaal
Laagste kwintiel
2e kwintiel
3e kwintiel
4e kwintiel
Hoogste kwintiel
0

1

2

3

4

5

%
Met jeugdbescherming
1)Personen van 0 tot en met 17 jaar.

2)Inclusief voorlopige ondertoezichtstellingen.

3)Inclusief tijdelijke voogdij en voorlopige voogdij.

1.11 Meer uitdagingen in huishoudens van jongeren met jeugdbescherming
Van een aantal achtergrondkenmerken4) is onderzocht hoe de situatie van jongeren met jeugdbescherming afwijkt van de jongeren
zonder jeugdbescherming. In figuur 1.11.1 zijn deze kenmerken weergegeven. Bij bijna 78 procent van de Nederlandse jongeren
woonden beide juridische ouders in hetzelfde huishouden. Voor jongeren met jeugdbescherming was dit slechts 11 procent.
Hetzelfde patroon geldt voor kinderen uit huishoudens waar ook gebruik wordt gemaakt van ondersteuning op grond van de wet
maatschappelijke ondersteuning (WMO) of waarin een eigen bijdrage is betaald voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ) dan wel GGZmedicatie is voorgeschreven. Vier procent van alle kinderen in Nederland had te maken met WMO gebruik in het huishouden, en 22
procent met GGZ-zorg en/of medicatie. Bij jongeren met jeugdbescherming was dit respectievelijk ruim 31 en ruim 47 procent. Daarnaast
werd bij 30,5% van de jongeren met jeugdbescherming iemand in het huishouden als verdachte van een misdrijf aangemerkt.

1.11.1 Jeugdbescherming naar huishoudkenmerken1)
Ouders op hetzelfde adres
Nederland
Totaal jeugdbescherming
Ondertoezichtstelling²⁾
Voogdij³⁾
WMO in huishouden
Nederland
Totaal jeugdbescherming
Ondertoezichtstelling²⁾
Voogdij³⁾
GGZ in huishouden
Nederland
Totaal jeugdbescherming
Ondertoezichtstelling²⁾
Voogdij³⁾
Verdachte in huishouden
Nederland
Totaal jeugdbescherming
Ondertoezichtstelling²⁾
Voogdij³⁾
0

20

40

60

80

100

%
Ja

Nee

1)Personen van 0 tot en met 17 jaar.

2)Inclusief voorlopige ondertoezichtstellingen.

3)Inclusief voorlopige voogdij en tijdelijke voogdij.

1.12 Jeugdbescherming vooral in Fryslân en Twente
De vijf jeugdregio’s met het grootste aandeel jeugdbescherming waren Friesland, Twente, Groningen, Midden-Holland, en Zeeland. De
laagst scorende regio’s liggen in het zuiden van Noord-Holland en in de provincie Utrecht (figuur 1.12.1 en tabel 1.12.2).

1.12.1 Jeugdbescherming bij 0 t/m 17-jarigen naar jeugdregio, 30
juni 2022*1)

Minder dan 0,7 (%)
0,7 tot 0,85 (%)
0,85 tot 1,1 (%)
1,1 tot 1,25 (%)
1,25 of meer (%)

1)De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2022 en komt dus niet overeen met de peildatum van het

aantal jongeren met jeugdbescherming (30 juni 2022).

1.12.2 Jeugdregio's met de hoogste en laagste aandelen jongeren met
jeugdbescherming, peildatum 30 juni 2022*1)
% van het totale aantal personen van 0 tot en met 17 jaar2)

hoogste aandelen: Friesland (Fryslân)

1,32

hoogste aandelen: Twente

1,24

hoogste aandelen: Groningen

1,21

hoogste aandelen: Midden Holland

1,19

hoogste aandelen: Zeeland

1,17

laagste aandelen: Haarlemmermeer

0,37

laagste aandelen: Gooi en Vechtstreek

0,57

laagste aandelen: Zuid Kennemerland

0,59

laagste aandelen: Utrecht Stad

0,59

laagste aandelen: Amsterdam-Amstelland

0,61

Bron: CBS.
1)

Personen van 0 tot en met 17 jaar met jeugdbescherming.

2)

De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2022 en komt dus niet overeen met de peildatum
van het aantal jongeren met jeugdbescherming (30 juni 2022).

De gemeenten waar relatief gezien de meeste jongeren met jeugdbescherming wonen zijn Pekela, Doesburg, Veendam, en Almelo, waar
het aandeel jongeren met jeugdbescherming hoger ligt dan 2 procent5) (figuur 1.12.3).

1.12.3 Jeugdbescherming bij 0 t/m 17-jarigen naar gemeente, 30
juni 2022*1)

Minder dan 0,6 (%)
0,6 tot 0,9 (%)
0,9 tot 1,2 (%)
1,2 tot 1,5 (%)
1,5 of meer (%)

1)

De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2022 en komt dus niet overeen met de peildatum van het
aantal jongeren met jeugdbescherming (30 juni 2022).

1) De jongere verblijft in deze gevallen elders. Of anders gezegd: de jongere slaapt formeel elders, niet zijnde thuis in het eigen gezin. Dit

betekent dat het hier alleen om de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen
tijdens weekenden of juist door de week, vallen onder jeugdhulp met verblijf.
2) Het CBS gaat over op een nieuwe indeling van de bevolking naar herkomst. Voortaan is meer bepalend waar iemand zelf geboren is,
naast waar iemands ouders geboren zijn. Daarbij wordt het woord migratieachtergrond niet meer gebruikt. De hoofdindeling
westers/niet-westers wordt vervangen door een indeling op basis van werelddelen en veelvoorkomende immigratielanden. Deze
indeling wordt geleidelijk ingevoerd in tabellen en publicaties met bevolking naar herkomst.
3) Gegevens over huishoudinkomen betreft de stand op 1 januari 2020. Dat is de meest recente datum waarop dit kenmerk beschikbaar is.
4) Voor alle huishoudkenmerken is de meest recent beschikbare informatie gebruikt. Voor ouders in het hetzelfde huishouden is dit de

situatie op 1 januari 2022, voor GGZ- en WMO-gebruik is dit verslagjaar 2019 en voor een verdachte in het huishouden is gekeken naar de
periode 2017-2021.
5) Volgens het woonplaatsbeginsel. Zie https://vng.nl/files/vng/201607_factsheet_woonplaatsbeginsel_2016.pdf

CBS Publicatie
Auteur: Isidora Stolwijk, Marieke de Bruine
Publicatiedatum: 31-10-2022 00:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 1e halfjaar 2022

2. Jeugdreclassering
Aan het einde van het eerste halfjaar van 2022 was op 5 040 jongeren een jeugdreclasseringsmaatregel van toepassing. Dit betreft
personen van 12 tot en met 22 jaar met één of meerdere jeugdreclasseringsmaatregelen. In totaal waren op dat moment 5 120
jeugdreclasseringsmaatregelen van kracht. Dat zijn er 125 meer dan bij de start van het jaar (tabel 2.0.1).
De twee varianten van toezicht en begeleiding (T&B) werden het meest toegepast, samen goed voor 97 procent van alle
jeugdreclasseringsmaatregelen. Het gaat hier dan vooral om toezicht en begeleiding in het gedwongen kader (4 500 maatregelen aan
het einde van het eerste halfjaar van 2022). Voor beide type maatregelen geldt dat het aantal trajecten aan het eind van het jaar is
toegenomen ten opzichte van het begin van het jaar. De (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel en het scholings- en
trainingsprogramma komen nauwelijks nog voor (tabel 2.0.1).

2.0.1 Jeugdreclasseringsmaatregelen, per type maatregel, 1e hj 2022*
Eindstand
Beginstand

(30-62022)1)

(1-1-2022)

Instroom

Uitstroom

Totaal

4 995

2 620

2 490

5 120

Toezicht en begeleiding: gedwongen kader

4 405

1 635

1 540

4 500

Toezicht en begeleiding: vrijwillig

450

835

790

495

Individuele trajectbegeleiding Harde Kern

115

85

100

100

Individuele trajectbegeleiding Criem

25

55

55

25

Scholings- en trainingsprogramma

.

.

.

.

Gedragsbeïnvloedende maatregel

.

.

.

.

Voorbereiding gedragsbeïnvloedende maatregel

.

.

.

.

Bron: CBS.
1) Maatregelen met een einddatum van 30 juni tellen niet mee in de eindstand.

2.1 Minder trajecten gestart en beëindigd
De uitstroom van jeugdreclasseringsmaatregelen is in het eerste halfjaar van 2022 met 20 procent gedaald ten opzichte van het eerste
halfjaar van 2021. Daarmee is de omvang vergelijkbaar met de uitstroom in het eerste halfjaar van 2020 (figuur 2.1.1)6). De instroom is
ook afgenomen, met 8 procent wel iets minder sterk.
Het aantal uitgestroomde jeugdreclasseringsmaatregelen was, in tegenstelling tot de afgelopen 4 jaren, lager dan het aantal
ingestroomde maatregelen. De grootste afname in het aantal uitgestroomde maatregelen vond plaats bij toezicht en begeleiding in het
gedwongen kader, met 440 (22 procent) minder uitgestroomde maatregelen in het eerste halfjaar van 2022 dan in het eerste halfjaar van
2021.

2.1.1 Instroom en uitstroom jeugdreclassering1)
Totaal²⁾

Instroom

Uitstroom

T&B gedwongen

Instroom

Uitstroom

T&B vrijwillig

Instroom

Uitstroom
0

500

1 000

1 500

2 000

2 500

3 000

3 500

maatregelen
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1) Jeugdreclasseringsmaatregelen bij personen van 12 tot en met 22 jaar.
2) Inclusief ITB Harde Kern, ITB Criem en overig.

In de eerste helft van 2022 is de instroom bij de individuele trajectbegeleiding Harde Kern met 32 procent afgenomen ten opzichte van
het eerste halfjaar van 2021, en is de uitstroom met 17 procent gedaald. Bij ITB Criem is zowel de instroom als de uitstroom iets gestegen
ten opzichte van het eerste halfjaar van 2021.

2.1.2 Instroom en uitstroom jeugdreclassering1)
ITB Harde Kern
Instroom
Uitstroom
ITB Criem
Instroom
Uitstroom
Overig²⁾
Instroom
Uitstroom
0

25

50

75

100

125

150

175

maatregelen
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1)Jeugdreclasseringsmaatregelen bij personen van 12 tot en met 22 jaar.

2)Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

2.2 Steeds minder jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel
Op peildatum 30 juni 2022 hadden 5 040 jongeren een jeugdreclasseringsmaatregel. Over de gehele periode vanaf 2011 is een dalende
trend te zien. Tussen 31 december 2011 en 30 juni 2022 is het aantal jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel meer dan
gehalveerd (figuur 2.2.1).

2.2.1 Jongeren met jeugdreclassering1)2)3)
aantal jongeren
15 000

10 000

5 000

0
2011

2014

2017

2020

1)Personen van 12 tot en met 22 jaar met één of meerdere jeugdreclasseringsmaatregelen.

2)Voor de jaren 2005 t/m 2021 wordt gekeken naar peildatum 31 december en voor 2022 naar peildatum

30 juni.
3)Door invoering van de Jeugdwet treedt met ingang van 2015 een methodebreuk op.

2.3 Gemiddelde duur toezicht en begeleiding verder gedaald
Van alle afgesloten jeugdreclasseringsmaatregelen duurden de maatregelen toezicht en begeleiding in het gedwongen kader het langst.
Bijna 47 procent van deze maatregelen duurde een jaar of langer (tabel 2.3.1). Bij de overige vormen van jeugdreclassering duurden de
trajecten doorgaans korter dan zes maanden.

2.3.1 Doorlooptijd van jeugdreclasseringsmaatregelen, naar type maatregel, 1e
hj 2022*1)
36
0 tot 3

3 tot 6

6 tot 12

12 tot 24

24 tot 36

maanden

maanden

maanden

maanden

maanden

maanden

of langer

Totaal

720

585

445

525

155

60

T&B: gedwongen

215

305

305

505

155

60

T&B: vrijwillig

450

205

120

15

.

.

ITB Harde Kern

.

70

20

.

.

.

ITB Criem

45

.

.

.

.

.

Overig2)

.

.

.

.

.

.

Bron: CBS.
1)

Jeugdreclasseringsmaatregelen die werden beëindigd in het eerste halfjaar van 2022.

2)

Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

De gemiddelde duur van de maatregelen is in het eerste halfjaar van 2022 gedaald met ruim 11 procent ten opzichte van een jaar eerder.
Zowel de gemiddelde duur van de maatregelen toezicht en begeleiding gedwongen en toezicht en begeleiding vrijwillig nam af,
respectievelijk met 10 en 9,5 procent. Bij ITB Harde kern is de gemiddelde duur met 19 dagen toegenomen ten opzichte van het eerste
halfjaar van 2021.

2.3.2 Gemiddelde duur beëindigde maatregelen1)
Totaal

T&B gedwongen

T&B vrijwillig

ITB Harde Kern

ITB Criem

Overig²⁾

0

100

200

300

400

500

600

700

dagen
1e hj 2022*

1e hj 2021

1e hj 2020

1e hj 2018

1e hj 2017

1e hj 2016

1e hj 2019

1)Jeugdreclasseringsmaatregelen die werden beëindigd in de eerste helft van het jaar.

2)Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

2.4 Bijna vier op de tien jongeren met jeugdreclassering ontvangen ook jeugdhulp
Jeugdreclassering ging in bijna vier op de tien gevallen gepaard met de inzet van jeugdhulp. Dit is minder dan bij jeugdbescherming,
waar bijna 73 procent van de jongeren met een ondertoezichtstelling en ruim 87 procent van de jongeren met voogdij ook jeugdhulp
ontving (figuur 1.8.1 en 1.8.2). Een deel van de jongeren met jeugdreclassering was ouder dan 18 jaar en kan aanvullende zorg en hulp
mogelijk ook ontvangen vanuit andere zorgdomeinen (de Wet Langdurige Zorg, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning of de
Zorgverzekeringswet).
Het aandeel jongeren dat naast een jeugdreclasseringsmaatregel ook jeugdhulp ontving, is weer terug op het niveau van vóór de stijging
in het eerste halfjaar van 2021 (tabel 2.4.1). Het aandeel samenloop met jeugdhulp is het hoogst bij individuele trajectbegeleiding Harde
Kern (62 procent). Hier is het aandeel ten opzichte van vorig jaar met 3,3 procent toegenomen.

2.4.1 Inzet jeugdhulp naar type jeugdreclassering (samenloop)1)
Totaal jongeren

Toezicht en

met

begeleiding:

Toezicht en

Individuele

Individuele

jeugdreclassering

gedwongen

begeleiding:

trajectbegeleiding

trajectbegeleiding

en ook jeugdhulp

kader

vrijwillig

Harde Kern

Criem

Overig2)

% van totaal

% van totaal

% van totaal

% van totaal

% van totaal

% van totaal

jongeren met dit

jongeren met dit

jongeren met dit

jongeren met dit

jongeren met dit

jongeren met

type

type

type

type

type

jeugdreclassering

jeugdreclassering

jeugdreclassering

jeugdreclassering

jeugdreclassering

jeugdreclassering

1e hj 2016

38,4

37,6

40,8

56,5

28,4

55,6

1e hj 2017

40,7

40,7

41,7

46,5

20,8

.

1e hj 2018

39,7

39,8

39,1

43,5

24,0

83,3

1e hj 2019

40,0

39,9

41,4

48,4

37,1

60,0

1e hj 2020

39,6

39,7

39,9

44,3

38,1

66,7

1e hj 2021

42,6

42,8

40,2

58,3

25,8

.

1e hj 2022*

39,6

39,9

32,0

62,0

.

.

Bron: CBS.
1) Personen van 12 tot en met 22 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel op peildatum 30 juni die tegelijkertijd jeugdhulp ontvingen.
2) Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

2.5 Jongens vaker in jeugdreclassering dan meisjes
Op 30 juni 2022 waren meer jeugdreclasseringsmaatregelen bij jongens dan bij meisjes van kracht. Dit geldt voor ieder type
jeugdreclassering. In totaal was op 4 405 jongens een jeugdreclasseringsmaatregel van toepassing. Bij meisjes bedroeg dit aantal 635
(tabel 2.5.1). Ook relatief gezien kwam jeugdreclassering vaker voor bij jongens dan bij meisjes, respectievelijk bij 0,4 en 0,1 procent.

2.5.1 Jeugdreclassering naar demografische kenmerken van de jongere, peildatum 30 juni 2022*1)
Totaal
aantal

Toezicht en

Individuele

Individuele

Totaal

jongeren

begeleiding:

Toezicht en

traject-

traject-

aantal

met jeugd-

gedwongen

begeleiding:

begeleiding

begeleiding

jongeren2)

reclassering

kader

vrijwillig

Harde Kern

Criem

Totaal

2 285 347

5 040

4 510

500

100

25

.

Geslacht: Jongens

1 166 612

4 405

3 935

440

100

25

.

Geslacht: Meisjes

1 118 735

635

575

60

.

.

.

Leeftijd: 12 tot en met 14 jaar

575 076

255

215

35

.

10

.

Leeftijd: 15 tot en met 17 jaar

588 383

2 215

1 930

280

60

15

.

Leeftijd: 18 tot en met 22 jaar

1 121 888

2 570

2 365

185

40

.

.

Migratieachtergrond: Nederlands

1 630 974

2 320

2 105

205

35

.

.

Migratieachtergrond: Overig

222 260

445

400

40

.

.

.

Migratieachtergrond: Niet-westers

432 113

2 275

2 005

255

60

20

.

Overig3)

Bron: CBS.
1) Personen van 12 tot en met 22 jaar met jeugdreclasseringsmaatregelen op peildatum 30 juni 2022.
2) De peildatum voor alle jongeren in Nederland is 1 januari 2022 en komt dus niet overeen met de peildatum voor jongeren met jeugdreclassering (30

juni 2022).
3) Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

Vergeleken met 2016 is het aandeel jongens onder jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel toegenomen, variërend van 8 tot 13
procentpunten voor de verschillende vormen van jeugdreclassering (figuur 2.5.2).

2.5.2 Jongeren naar geslacht1)2)
Nederland
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
T&B gedwongen
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
T&B vrijwillig
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Overig³⁾
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
0

20

40

60

80

100

%
Jongens

Meisjes

1) Personen van 12 tot en met 22 jaar.

2) Voor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor de jongeren met

jeugdreclassering naar 30 juni.
3) ITB Harde Kern, ITB Criem, scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende
maatregel.

De groep 15- tot en met 17-jarigen was relatief gezien het ruimst vertegenwoordigd in de jeugdreclassering. Dit betrof 2 215 jongeren
(tabel 2.5.1) wat overeenkomt met 0,4 procent van alle personen in deze leeftijdsklasse. Bij de 18- tot en met 22-jarigen was dit 0,2
procent en bij de leeftijdscategorie 12 tot en met 14 jaar lag dit aandeel flink lager: 0,04 procent.

Van alle jongeren met jeugdreclassering neemt het aandeel jongeren van 18 tot en met 22 jaar sinds 2016 toe. Op 30 juni 2022 was
inmiddels meer dan de helft tussen de 18 en 22 jaar, in 2016 was dit nog 46 procent. Het aandeel jongeren in de leeftijdscategorie 15 tot
en met 17 jaar is in dezelfde periode afgenomen van 49 procent naar 44 procent. Bij toezicht en begeleiding in het gedwongen kader
vormden jongeren van 18 tot en met 22 jaar altijd al de grootste groep (figuur 2.5.3).

2.5.3 Jongeren naar leeftijd1)
Nederland
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
T&B gedwongen
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
T&B vrijwillig
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Overig²⁾
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
0

20

40

60

80

100

%
12 tot en met 14 jaar

15 tot en met 17 jaar

18 tot en met 22 jaar

1)Voor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor jongeren met

jeugdreclassering naar peildatum 30 juni.
2) ITB Harde Kern, ITB Criem, scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende
maatregel.

Op 30 juni 2022 was op 2 275 jongeren met niet-westerse migratieachtergrond een jeugdreclasseringsmaatregel van toepassing (tabel
2.5.1). Dit komt overeen met 0,5 procent van alle jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond. Bij jongeren met een
Nederlandse en een westerse (migratie)achtergrond was dit respectievelijk 0,1 en 0,2 procent.
Van alle jongeren met jeugdreclassering was het aandeel jongeren met een Nederlandse achtergrond met 46 procent op 30 juni 2022 1
procentpunt hoger dan het aandeel met een niet-westerse migratieachtergrond. Dit is vergelijkbaar met eerdere jaren (figuur 2.5.4). Bij
toezicht en begeleiding in het vrijwillige kader is het aandeel met een niet-westerse migratieachtergrond in de periode 2016-2022 met 8
procentpunten het sterkst toegenomen, met name tussen de eerste helft van 2020 en die van 2021 (figuur 2.5.4).

2.5.4 Jongeren naar migratieachtergrond1)2)
Nederland
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
T&B gedwongen
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
T&B vrijwillig
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
Overig³⁾
1e hj 2022*
1e hj 2021
1e hj 2020
1e hj 2019
1e hj 2018
1e hj 2017
1e hj 2016
0

20

40

60

80

100

%
NL

Westers

Niet-westers

1)Personen van 12 tot en met 22 jaar.

2)Voor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor jongeren met

jeugdreclassering naar peildatum 30 juni.
3)ITB Harde Kern, ITB Criem, scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

2.6 Meer jeugdreclassering in huishoudens met lage inkomens
In Nederland woonden in het 1e halfjaar 2022 ruim 300 duizend jongeren van 12 tot en met 22 jaar in een huishouden7) met een
inkomen dat tot de laagste 20 procent behoort. Van hen ontving 0,9 procent jeugdreclassering. Het aandeel jongeren met
jeugdreclassering daalt naarmate het huishoudinkomen hoger is. In de 20 procent rijkste huishoudens kreeg 0,1 procent
jeugdreclassering.

2.6.1 Jeugdreclassering naar huishoudinkomen1)
Totaal jeugdreclassering
Totaal
Laagste kwintiel
2e kwintiel
3e kwintiel
4e kwintiel
Hoogste kwintiel
0

0,2

0,4

0,6

0,8

1

%
Met jeugdreclassering
1)Personen van 0 tot en met 22 jaar.

2.7 Meer uitdagingen in huishoudens van jongeren met jeugdreclassering
Van een aantal achtergrondkenmerken8) is onderzocht hoe de situatie van jongeren met jeugdreclassering afwijkt van de jongeren
zonder jeugdreclassering. In figuur 2.7.1 zijn deze kenmerken weergegeven. Bij 66 procent van de Nederlandse jongeren van 12 tot en
met 22 jaar woonden beide juridische ouders in hetzelfde huishouden. Voor jongeren met jeugdreclassering was dit slechts 30 procent.

Hetzelfde patroon geldt voor kinderen uit huishoudens waar ook gebruik wordt gemaakt van ondersteuning op grond van de wet
maatschappelijke ondersteuning (WMO) of waarin een eigen bijdrage is betaald voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ) dan wel GGZmedicatie is voorgeschreven. Vier procent van alle kinderen in Nederland had te maken met WMO gebruik in het huishouden, en 26
procent met GGZ-zorg en/of medicatie. Bij jongeren met jeugdreclassering was dit respectievelijk 16 en 40 procent. Daarnaast werd bij 19
procent van de jongeren met jeugdreclassering iemand in het huishouden als verdachte van een misdrijf aangemerkt.

2.7.1 Jeugdreclassering naar huishoudkenmerken1)
Ouders op hetzelfde adres
Nederland
Totaal jeugdreclassering

WMO in huishouden
Nederland
Totaal jeugdreclassering

GGZ in huishouden
Nederland
Totaal jeugdreclassering

Verdachte in huishouden
Nederland
Totaal jeugdreclassering
0

20

40

60

80

100

%
Ja

Nee

1)Jeugdreclasseringsmaatregelen bij personen van 12 tot en met 22 jaar.

2.8 Jeugdreclassering vooral in regio Rotterdam en Amsterdam
In de regio Amsterdam en Rotterdam woonden, ook relatief gezien, veel jongeren met jeugdreclassering (zie figuur 2.8.1 voor het
aandeel per arrondissement). Ook in de gemeenten Nissewaard, Noord Beveland, Heerlen en Zoetermeer kwamen met 0,5 procent of
meer relatief veel jongeren met jeugdreclassering voor (figuur 2.8.2 voor het aandeel per gemeente)9).

2.8.1 Jeugdreclassering bij 12 t/m 22-jarigen, 31 december 2022*1)

Minder dan 0,20 (%)
0,20 tot 0,25 (%)
0,25 tot 0,30 (%)
0,30 of meer (%)

1) De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2022 en komt dus niet overeen met de peildatum van het

aantal personen met jeugdreclassering (30 juni 2022).

2.8.2 Jeugdreclassering bij 12 t/m 22-jarigen naar gemeente, 30 juni
2022*1)

0 tot 0,1 (%)
0,1 tot 0,2 (%)
0,2 tot 0,3 (%)
0,3 tot 0,4 (%)
0,4 of meer (%)

1)De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2022 en komt dus niet overeen met de peildatum van het

aantal personen met jeugdreclassering (30 juni 2022).

Deze hiervoor genoemde concentratie van jongeren met jeugdreclassering blijkt ook uit de cijfers per jeugdzorgregio (tabel 2.8.3). De
jeugdzorgregio’s Rijnmond en Amsterdam-Amstelland staan samen met Flevoland bovenaan met de grootste aandelen jongeren met
jeugdreclassering. In Midden-Limburg West woonden juist relatief weinig jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel.

2.8.3 Jeugdregio's met de hoogste en laagste aandelen jongeren met
jeugdreclassering, peildatum 30 juni 2022*1)
% van het totale aantal personen van 12 tot en met 22 jaar2)

hoogste aandelen: Rijnmond

0,41

hoogste aandelen: Amsterdam-Amstelland

0,32

hoogste aandelen: Flevoland

0,32

hoogste aandelen: Haaglanden

0,29

hoogste aandelen: Zuid-Limburg

0,27

laagste aandelen: Midden-Limburg West

0,07

laagste aandelen: Gooi en Vechtstreek

0,1

laagste aandelen: Lekstroom

0,11

laagste aandelen: Food Valley

0,11

laagste aandelen: Rivierenland

0,11

Bron: CBS.
1)

Personen van 12 tot en met 22 jaar met jeugdreclassering.

2)

De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2022 en komt dus niet overeen met de peildatum
van het aantal jongeren met jeugdreclassering (30 juni 2022).

2.9 Vaker herhaald beroep bij jeugdreclassering en ondertoezichtstelling dan bij voogdij
Van de jeugdreclasseringsmaatregelen die in het eerste halfjaar van 2022 zijn gestart ging het in 9,4 procent van de maatregelen om een
herhaald beroep (tabel 2.9.1). Dat wil zeggen dat deze jongere in het betreffende kalenderjaar of in de vijf daaraan voorafgaande
kalenderjaren al eens eerder jeugdreclassering heeft gehad.

Van de ondertoezichtstellingen die in het eerste halfjaar van 2022 zijn gestart ging het in 8,5 procent van de maatregelen om een
herhaald beroep (tabel 2.9.1). Het percentage herhaald beroep voor voogdij was in het eerste halfjaar van 2022 met 2,6 procent lager
dan bij ondertoezichtstellingen en jeugdreclassering (tabel 2.9.1).

2.9.1 Percentage herhaald beroep1) jeugdbescherming en jeugdreclassering2)
Jeugdreclasseringsmaatregelen

Jeugdbeschermingsmaatregelen:

Jeugdbeschermingsmaatregelen:

Ondertoezichtstelling

Voogdij

1e hj 2016

9,2

10,7

2,2

1e hj 2017

9,2

11,3

3,6

1e hj 2018

10,2

9,7

2,6

1e hj 2019

10,6

9,4

2,8

1e hj 2020

9,3

8,8

3,2

1e hj 2021

11,0

8,1

2,2

1e hj 2022*

9,4

8,5

2,6

Bron: CBS.
1) Hierbij wordt teruggekeken naar de betreffende periode én de 5 daaraan voorafgaande kalenderjaren.
2) Jeugdbeschermings -en jeugdreclasseringsmaatregelen gestart in betreffende periode.

6) Met ingang van 2020 is er een kleine verandering doorgevoerd in de berekenwijze van de definitieve cijfers. Dit leidt tot een zeer

beperkte trendbreuk in het aantal jongeren en maatregelen tussen de jaren tot en met 2019 en de jaren vanaf 2020. Voor een uitgebreide
beschrijving van de methodewijziging en de gevolgen, zie https://www.cbs.nl/-/media/cbs/onzediensten/methoden/onderzoek/pdf/toelichting-trendbreuk-jeugdzorgcijfers-2020-en-2021.pdf.
7) Gegevens over huishoudinkomen betreft de stand op 1 januari 2020. Dat is de meest recente datum waarop dit kenmerk beschikbaar is.
8) Voor alle huishoudkenmerken is de meest recent beschikbare informatie gebruikt. Voor ouders in het hetzelfde huishouden is dit de
situatie op 1 januari 2022, voor GGZ- en WMO-gebruik is dit verslagjaar 2019 en voor een verdachte in het huishouden is gekeken naar de
periode 2017-2021.
9) Volgens het woonplaatsbeginsel. Zie https://vng.nl/files/vng/201607_factsheet_woonplaatsbeginsel_2016.pdf.

CBS Publicatie
Auteur: Isidora Stolwijk, Marieke de Bruine
Publicatiedatum: 31-10-2022 00:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 1e halfjaar 2022

Meer informatie
Meer informatie over jeugdbescherming en jeugdreclassering kunt u vinden op de website van CBS:
Onderzoeksbeschrijving Beleidsinformatie Jeugd
Tabellen Jeugdzorg na 1-1-2015
Privacy is een groot goed. Ook als je niks te verbergen hebt, heb je heel wat te beschermen. Het CBS is het Statistisch Bureau van
Nederland dat onafhankelijk onderzoek uitvoert. Het CBS werkt bij elk onderzoek met strenge eisen om data op een veilige manier te
verwerven, te verwerken en te publiceren en is transparant over de manier van werken en de methodieken.
Het CBS verzamelt gegevens van natuurlijke personen, bedrijven en instellingen. Dit is wettelijk vastgelegd in de CBS-wet en de
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Identificerende persoonskenmerken worden na ontvangst direct
gepseudonimiseerd. Hierdoor kan het onderzoek alleen worden uitgevoerd op gegevens met een pseudosleutel. Bij publicatie zorgt het
CBS er bovendien voor dat natuurlijke personen of bedrijven niet herkenbaar of herleidbaar zijn. Ook hanteert het CBS diverse
maatregelen tegen diefstal, verlies of misbruik van persoonsgegevens. Het CBS levert geen herkenbare gegevens aan derden, ook niet
aan andere overheidsinstellingen. Wel kunnen sommige (wetenschappelijke) instellingen onder strenge voorwaarden toegang krijgen
tot gegevens met pseudosleutel op persoons- of bedrijfsniveau. Dit noemen we microdata.
Voor meer informatie, zie onze website: www.cbs.nl/privacy.

CBS Publicatie
Auteur: Isidora Stolwijk, Marieke de Bruine
Publicatiedatum: 31-10-2022 00:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 1e halfjaar 2022

Begrippenlijst
Jeugdbeschermingsmaatregel (kinderbeschermingsmaatregel)
Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Het doel van de kinderbeschermingsmaatregelen is het opheffen
van de bedreiging voor de veiligheid en ontwikkeling van het kind. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of 'onder
voogdij geplaatst'.

Duur van de jeugdbeschermingsmaatregel
De duur van een jeugdbeschermingsmaatregel is de periode tussen de aanvangsdatum en de einddatum van de jeugdbescherming. In het
volgende worden deze twee datums toegelicht.

Datum aanvang jeugdbeschermingsmaatregel
De datum van de eerste dag waarop de jeugdbeschermingsmaatregel geldt. De datum is vastgelegd in de beschikking en is gelijk aan de
datum van de uitspraak van de kinderrechter.

Datum einde jeugdbeschermingsmaatregel
De datum van de laatste dag waarop de jeugdbeschermingsmaatregel geldt. De datum waarop de jeugdbeschermingsmaatregel
daadwerkelijk beëindigd is.

Jeugdreclassering
Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie
of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de
omstandigheden waaronder de overtreding of het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met
een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22
jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout
ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief
van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar
wordt.

Duur van de jeugdreclasseringsmaatregel
De duur van een jeugdreclasseringsmaatregel is de periode tussen de aanvangsdatum en de einddatum van de maatregel. In het
volgende worden deze twee datums toegelicht.

Datum aanvang jeugdreclassering
De datum van de eerste dag waarop de maatregel jeugdreclassering geldt. De datum is vastgelegd in het document waarin het besluit tot
het inzetten van de maatregel is vastgelegd. Het gaat om de betekende beschikking die onherroepelijk is geworden.

Datum einde jeugdreclassering
De datum van de laatste dag waarop de maatregel jeugdreclassering geldt. De datum is vastgelegd in het document waarin het besluit tot
het inzetten van de maatregel is vastgelegd.

Machtiging uithuisplaatsing
Het betreft hier de machtiging uithuisplaatsing zoals bedoeld in artikel 265b van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.

Datum aanvang machtiging uithuisplaatsing
De datum van de eerste dag waarop de machtiging uithuisplaatsing geldt. De datum staat in de beschikking (schriftelijke uitspraak) van
de kinderrechter.

Datum einde machtiging uithuisplaatsing

De datum van de laatste dag waarop machtiging uithuisplaatsing geldt. De datum einde machtiging uithuisplaatsing wordt pas aan het
CBS geleverd nadat de machtiging uithuisplaatsing daadwerkelijk is geëindigd. Deze datum wordt dus niet op voorhand al aan het CBS
geleverd op basis van de te verwachten einddatum zoals opgenomen in de beschikking (schriftelijke uitspraak) van de kinderrechter.

Reden beëindiging maatregel
De reden waarom de maatregel voor de jongere is beëindigd:
Opties bij (voorlopige) ondertoezichtstelling:
— Bereiken meerderjarigheid jeugdige.
— Tussentijdse opheffing: De maatregel wordt eerder beëindigd dan zoals is vastgelegd in de oorspronkelijke beschikking van de
kinderrechter.
— Niet verlengd: Er is bij de rechter een verlenging van de maatregel aangevraagd, maar deze is niet toegekend.
— Beëindiging volgens plan: De termijn van de maatregel, zoals vastgelegd in de oorspronkelijke beschikking van de kinderrechter, is
afgelopen en er is geen verlenging aangevraagd.
— Gezagsbeëindigende maatregel: De jongere wordt onder voogdij geplaatst.
— Overlijden jeugdige.
— Voorlopige OTS naar OTS: De voorlopige ondertoezichtstelling wordt beëindigd en deze wordt omgezet naar een reguliere
ondertoezichtstelling.
Opties bij (tijdelijke/voorlopige voogdij):
— Bereiken meerderjarigheid jeugdige.
— Voogdij naar pleegouder.
— Voogdij naar contactpersoon oftewel burgervoogd.
— Herstel gezag: De ouders krijgen het gezag over het kind terug.
— Overlijden jeugdige.

Herhaald beroep
Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt als herhaald beroep gezien, als de desbetreffende jongere in het betreffende kalenderjaar of in
de vijf daaraan voorafgaande kalenderjaren al een maatregel van hetzelfde type heeft ontvangen. De volgende typen maatregelen
worden daarbij onderscheiden: ondertoezichtstelling (al dan niet voorlopig) en voogdij (al dan niet voorlopig of tijdelijk). Een
voogdijmaatregel bij een jongere die eerder een ondertoezichtstelling had (en andersom), wordt niet als herhaald beroep gezien.
Een jeugdreclasseringsmaatregel wordt als herhaald beroep gezien, als de desbetreffende jongere in het betreffende kalenderjaar of in
de vijf daaraan voorafgaande kalenderjaren al een jeugdreclasseringsmaatregel heeft ontvangen (ongeacht het type maatregel).
Als er bij de start van een nieuwe maatregel al een maatregel van hetzelfde type loopt bij de jongere, wordt de nieuwere maatregel niet
gezien als herhaald beroep, maar als een aanvulling van of uitbreiding op de al lopende maatregel.

Verklaring van tekens
Niets (blanco)
.

Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
Het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim

*

Voorlopige cijfers

**

Nader voorlopige cijfers

–
0 (0,0)

(indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
Het cijfer is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid

2021–2022

2021 tot en met 2022

2021/2022

Het gemiddelde over de jaren 2021 tot en met 2022

2021/’22
2019/’20–2021/’22

Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2021 en eindigend in 2022
Oogstjaar, enz., 2019/’20 tot en met 2021/’22
In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven
totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.
Verbeterde cijfers in de staten en tabellen zijn niet als zodanig gekenmerkt.

Colofon
Uitgever
Centraal Bureau voor de Statistiek
Henri Faasdreef 312, 2492 JP Den Haag
www.cbs.nl
Prepress
Centraal Bureau voor de Statistiek
Ontwerp
Edenspiekermann
Inlichtingen
Tel. 088 570 70 70
Via contactformulier: www.cbs.nl/infoservice
© Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen/Bonaire, 2022.
Verveelvoudigen is toegestaan, mits het CBS als bron wordt vermeld.