UWV Jaarverslag 2020
=

Inhoudsopgave

Voorwoord

3

Infographic

5

Kerncijfers

6

Focus in 2020: de gevolgen van de coronacrisis

10

1. Dienstverlening gericht op werk
1.1. Dienstverlening in de arbeidsmarktregio’s
1.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW’ers
1.3. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor mensen met een arbeidsbeperking
1.4. Voorzieningen en re-integratiediensten
1.5. Arbeidsjuridische dienstverlening

14
14
16
19
22
25

2. Inkomensdienstverlening
2.1. Inkomenszekerheid bieden
2.2. Sociaal-medische beoordelingen
2.3. Handhaving

29
29
33
37

3. Overige dienstverlening
3.1. Contact met de klant
3.2. Klanttevredenheid
3.3. Loonaangifteketen en polisadministratie

46
46
49
51

4.

Risicobeheersing

56

5.

Nieuw beleid

62

6. Toekomstbestendige organisatie
6.1. Hrm-beleid
6.2. Vernieuwen en vereenvoudigen ICT-landschap
6.3. Informatiebeveiliging en privacy
6.4. Kennisontwikkeling

67
67
71
75
79

7. Financiën en bedrijfsvoering
7.1. Doelmatigheid
7.2. Rechtmatigheid
7.3. Betrouwbaarheid niet-financiële informatie

84
84
87
90

8. Governance
8.1. Raad van bestuur
8.2. Advies- en controleorganen UWV
8.3. Maatschappelijk verantwoord ondernemen
8.4. Onze omgeving

92
92
92
94
96

9. Jaarrekening
9.1. Balans per 31 december 2020
9.2. Staat van baten en lasten over 2020
9.3. Kasstroomoverzicht over 2020
9.4. Algemene toelichting
9.5. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
9.6. Toelichting op de balans
9.7. Toelichting op de staat van baten en lasten

100
100
101
102
103
105
109
119

10. Overige gegevens
10.1.Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
10.2.Regeling omtrent verwerking saldo baten en lasten
10.3.Vorming en vrijval fondsen en reserveringen
10.4.Statutaire zeggenschap raad van bestuur

133
133
136
137
137

UWV Jaarverslag 2020

1

Lijst van afkortingen

138

Colofon

141

UWV Jaarverslag 2020

2

Voorwoord
2020 was een ongekend jaar, de coronacrisis heeft iedereen en alles geraakt. Het is ook een jaar waar UWV met trots
en tevredenheid op terugkijkt. Meer dan ooit hebben we laten zien wat UWV kan en hoe professioneel en betrokken
onze medewerkers zijn. Ze hebben zich in snel tempo aangepast aan de nieuwe situatie en zijn erin geslaagd om onze
dienstverlening grotendeels overeind te houden.
We hebben ons in snel tempo aangepast aan de nieuwe situatie …
In maart ontstond een explosieve situatie. Werkgevers deden massaal een beroep op werktijdverkorting en het aantal
WW-aanvragen nam onrustbarend toe. Onze medewerkers hebben, samen met medewerkers van het ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), een ongekende prestatie geleverd door in drie weken tijd de door het
kabinet aangekondigde tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) uit te werken en voor te
bereiden. Daardoor konden we het loket voor de NOW 1 nog vóór de salarisbetalingen van april openen. En het liep
storm. We zijn erin geslaagd binnen korte tijd aan bijna 140.000 bedrijven een voorschot over te maken, zodat ze de
lonen voor 2,7 miljoen werknemers konden doorbetalen. Tegelijkertijd is het ons gelukt om het op dat moment enorm
toenemende aantal WW-aanvragen tijdig af te handelen en hebben we in snel tempo alternatieven ontwikkeld voor
face-to-facedienstverlening. Omdat onze kantoren dicht moesten, is er binnen een paar dagen geregeld dat ruim
700 klantencontactmedewerkers vanuit huis burgers en werkgevers te woord konden staan. Binnen twee weken konden
ruim 17.000 UWV-medewerkers met ICT-ondersteuning thuis werken. We hebben onze kantoren aangepast aan de
eisen van de anderhalvemetersamenleving, waardoor we ze half juni weer in beperkte mate konden openstellen voor de
noodzakelijke klantcontacten in levenden lijve. Intussen verzorgden we ook de uitvoering van verschillende nieuwe
wetten zoals de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) en de Wet invoering extra geboorteverlof (WIEG) en bereidden we
de komst van diverse andere nieuwe wetten voor.
… en hebben naast ons normale werk ook nieuwe uitdagingen opgepakt
Naast al het extra werk zijn we er erin geslaagd om ons normale werk ‘gewoon’ voort te zetten, al was het dan wel op
een nieuwe manier in het contact met elkaar en met onze klanten. We merken dat onze inspanningen worden
gewaardeerd. De klanttevredenheidscijfers zijn fors gestegen: uitkeringsgerechtigden en werkgevers gaven ons
gemiddeld een 7,4 en een 7,2. Inmiddels zijn we druk bezig met de voorbereidingen om samen met onze partners op
de arbeidsmarkt 35 regionale mobiliteitsteams in te richten. Met deze teams, waarvan de eerste drie in december van
start zijn gegaan, gaan we gezamenlijk passende dienstverlening bieden aan mensen die als gevolg van de coronacrisis
ontslagen dreigen te worden, in onzekerheid verkeren en ondersteuning kunnen gebruiken. Daarbij ligt de focus op omen bijscholing naar werk in kansrijkere beroepen, vaak in andere sectoren. Nieuw is dat we daarbij gebruik kunnen
maken van elkaars dienstverlening. Wij juichen deze nieuwe manier van werken toe, die ook tegemoetkomt aan de
pleidooien van de commissie-Borstlap en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) voor een
wendbaarder en weerbaarder arbeidsmarkt waarop iedereen zich permanent blijft ontwikkelen.
Sommige werkzaamheden moesten we echter tijdelijk laten liggen
Door de coronacrisis hebben we in 2020 niet alles kunnen doen wat we oorspronkelijk wilden. In de eerste maanden
hadden we alle capaciteit die we konden vrijmaken, nodig voor de dienstverlening aan alle nieuwe WWuitkeringsgerechtigden en voor tijdelijke maatregelen als de NOW en de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele
Arbeidskrachten (TOFA). Verder hebben we ons geconcentreerd op het continueren van de essentiële dienstverlening en
bedrijfskritische processen. Daardoor moesten we bepaalde werkzaamheden tijdelijk stopzetten en hebben diverse
projecten vertraging opgelopen. We hebben minder streng gehandhaafd op een aantal plichten die voor
uitkeringsgerechtigden gelden. Face-to-facegesprekken waren de eerste maanden niet mogelijk. Sociaal-medische
beoordelingen waarbij lichamelijk onderzoek of face-to-facecontact nodig is, moesten we de eerste maanden uitstellen –
vanaf half juni konden we ze weer zo veel mogelijk hervatten. Uitstel betekent langer onzekerheid voor de klant. En
voor UWV een verdere toename van het aantal beoordelingen dat op afhandeling wacht.
Voor het probleem van de voorraden beoordelingen lijken meer structurele oplossingen in zicht
We kampen al langere tijd met het probleem dat we lang niet alle aangevraagde sociaal-medische beoordelingen
kunnen verrichten. Het aantal uit te voeren – steeds vaker complexe, arbeidsintensieve – beoordelingen zal de
komende jaren alleen maar toenemen, terwijl we vraagtekens hebben bij de effectiviteit van de huidige manier van
sociaal-medisch beoordelen. Het gaat dus niet alleen om een tekort aan beoordelingscapaciteit. Om de toekomst van
het sociaal–medisch beoordelen veilig te stellen zijn we al langere tijd in gesprek met het ministerie van SZW en de
Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde (NVVG). Inmiddels lijkt voor dit dilemma een aantal oplossingen
in zicht, waarvan een deel op redelijk korte termijn kan worden opgepakt. Op dit moment wordt een wijze van sociaalmedisch beoordelen voorbereid waarbij de focus komt te liggen op werkwijzen waarmee we beter kunnen aansluiten bij
de situatie van de klant. Zo kunnen we met dezelfde capaciteit vooral beoordelingen uitvoeren die meer impact hebben.
Alertheid op het gebied van informatiebeveiliging en privacy blijft geboden …
Een ander dilemma is dat het soms moeilijk is een balans te vinden tussen optimale dienstverlening en adequate
informatiebeveiliging en privacy. Daarbij speelt mee dat UWV deels gebruikmaakt van verouderde systemen zoals het
klantvolgsysteem Sonar, die ontworpen zijn in een tijd dat het delen van informatie belangrijker werd gevonden dan

UWV Jaarverslag 2020

3

privacy. Om effectief en meer datagedreven te kunnen handhaven, maken we gebruik van risicomodellen. Deze bieden
de mogelijkheid om gerichter te controleren. We zijn daarbij wel permanent op zoek naar de balans tussen de voordelen
van risicomodellen en de risico’s van algoritmen. Het vermijden van vooringenomenheid staat daarbij voorop.
... en we missen te vaak de mogelijkheid om onze klanten maatwerk te bieden
We snappen dat burgers ervaren dat de overheid – en ook UWV – de menselijke maat soms uit het oog verliest. De
spanning tussen de letter en de bedoeling van wetten stelt ons regelmatig voor dilemma’s. We willen mensen de
dienstverlening bieden die ze nodig hebben, zoals bedoeld door de wetgever. Dat vereist flexibiliteit in de uitvoering,
terwijl de vaak strakke regelgeving geen ruimte biedt voor maatwerk en soms juist leidt tot problemen of zelfs
ongewenste consequenties voor burgers en werkgevers. De wetgeving is bovendien vaak zo complex dat ze niet of
nauwelijks meer uit te leggen is aan burgers. Het eindrapport van het onderzoek Werk aan Uitvoering en de verhoren
van de Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties (TCU) hebben blootgelegd dat de problemen waartegen
uitvoeringsorganisaties als UWV permanent aanlopen, het gevolg zijn van een combinatie van steeds complexere weten regelgeving, taakstellingen, een verlies aan menselijke maat en de impact van voortschrijdende digitalisering en het
gebruik van data. Een van de conclusies van de TCU is dat uitvoeringsorganisaties van meet af aan betrokken moeten
zijn bij de ontwikkeling van nieuwe wet- en regelgeving, zodat alle mogelijke risico’s direct in het politieke
besluitvormingstraject kunnen worden meegenomen. Dit juichen we zeer toe.
Voor de inzet van onze medewerkers hebben we veel waardering
In 2020 hebben we laten zien dat we in staat zijn om ook onder moeilijke omstandigheden mensen perspectief op werk
en inkomen te bieden. We zijn trots op onze medewerkers, die zelf ook op allerlei fronten gebukt gaan onder de
gevolgen van de coronacrisis, maar zich toch het hele jaar tot het uiterste hebben ingespannen en daar nog steeds mee
doorgaan. Inmiddels zijn veel nieuwe medewerkers geworven en opgeleid. Maar ook dan zal het beroep op onze
medewerkers in 2021 onvermijdelijk groot zijn. We weten dat we op hen kunnen rekenen. Daarvoor zijn we hun zeer
dankbaar.
Raad van bestuur
Nathalie van Berkel
Maarten Camps, voorzitter
Janet Helder
Guus van Weelden

UWV Jaarverslag 2020

4

Infographic

UWV Jaarverslag 2020

5

Kerncijfers
Prestatie-indicatoren
UWV maakt ieder jaar met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) afspraken over de gewenste
prestaties. We willen aan deze normen voldoen en waar mogelijk beter presteren. We constateren met trots dat de
scores op een aantal afspraken in 2020 zelfs hoger waren dan in 2019. Waar we afspraken niet behaald hebben, komt
dat meestal doordat we een aantal werkzaamheden in verband met de coronacrisis moesten opschorten of niet konden
uitvoeren. Onderstaande tabel biedt een overzicht van de scores op de afgesproken prestatie-indicatoren in de
verslagperiode.
Tabel Prestatie-indicatoren
Resultaatgebied

Prestatie-indicatoren

Norm
2020

2020

2019

Uitkeren

Tijdigheid:
Betalingen WW binnen 10 kalenderdagen na ontvangst
inkomstenformulier

90%

99%

98%

Eerste betaling Ziektewet binnen 4 weken na ingang
recht

85%

92%

90%

Eerste betaling WIA binnen 4 weken na ingang recht

85%

88%

90%

Eerste betaling Wajong binnen 4 weken na einde
beslistermijn

85%

88%

88%

WIA: omvang voorraad uit te voeren vraaggestuurde en
professionele herbeoordelingen

7.500

34.900

31.700

Ziektewet: omvang voorraad uit te voeren eerstejaars
Ziektewet-beoordelingen

15.000

24.300

14.600

Wajong: omvang voorraad uit te voeren vraaggestuurde
en professionele herbeoordelingen

1.000

700

800

Participatiewet: tijdigheid beoordeling arbeidsvermogen

80%

89%

89%

Participatiewet: tijdigheid beoordeling beschut werk
gemeentelijke dienstverlening

80%

82%

82%

90%

96%

92%

1,8

2,6

2,3

Gemiddelde verzuimduur in het eerste Ziektewet-jaar in
dagen

65 dagen

43 dagen

48 dagen

Percentage uitstroom uit Ziektewet in tweede Ziektewetjaar

20,0%

21,1%

22,0%

Aantal geplaatste Wajongers

8.000

6.700

8.600

Percentage tijdigheid werkoriëntatiegesprekken met
klantgroep WW’ers 0-50% binnen 4 weken

80%

90%

87%

Klanttevredenheid uitkeringsgerechtigden

7,0

7,4

7,1

Klanttevredenheid werkgevers

6,3

7,2

6,5

Realisatie uitvoeringskosten binnen budget

≤100%

96%

100%

Realisatie re-integratiekosten binnen budget

≤100%

86%

85%

UWV is ISO-gecertificeerd

ja

ja

ja

UWV heeft een goedkeurende accountantsverklaring

ja

ja

ja

Efficiency
gegevensverwerking

Percentage gegevensleveringen uit polisadministratie
conform overeenkomst

95%

99,2%

99,7%

Rechtmatigheid

Percentage rechtmatigheid

99%

*99,0%

99,1%

(Her)beoordelen

WIA/WGA: percentage klanten waarmee UWV minimaal
Bemiddeling en
1 contact per jaar heeft
bevorderen
re-integratie/uitstroom WIA/WGA: gemiddeld aantal gesprekken/ contacten met
WGA-klanten per jaar

Klantgerichtheid

Efficiency en
doelmatigheid
uitvoering

* In dit cijfer is niet de rechtmatigheid van de NOW-subsidieverstrekking meegenomen (zie voor toelichting paragraaf 7.2. Rechtmatigheid onder
het kopje Rechtmatigheid NOW-subsidies).

UWV Jaarverslag 2020

6

Kerncijfers
Onderstaande tabel biedt een overzicht van onze belangrijkste overige resultaten in de verslagperiode.
Tabel Kerncijfers
Resultaatgebied

Kerncijfers

2020

2019

Uitkeren

Aantal uitkeringsgerechtigden (einde periode)

1,3 miljoen

1,2 miljoen

Aantal nieuwe WW-uitkeringen

479.100

330.000

Aantal faillissementsuitkeringen

21.600

28.000

Aantal nieuwe arbeidsongeschiktheidsuitkeringen

56.700

52.200

Aantal toekenningen Ziektewet

321.800

298.000

Aantal nieuwe uitkeringen Wazo

172.400

162.000

Aantal continueringsbeslissingen

13,9 miljoen

13,9 miljoen

Aantal betalingen

19,1 miljoen

18,0 miljoen

€ 23,0 miljoen

€ 25,3 miljoen

Gemiddeld benadelingsbedrag i.v.m. overtreding
inlichtingenplicht

€ 3.412

€ 2.826

Aantal boetes i.v.m. overtreding inlichtingenplicht

3.700

4.800

Aantal waarschuwingen i.v.m. overtreding
inlichtingenplicht

4.900

6.600

Aantal opgelegde maatregelen wegens overtreding
inspanningsplicht (medewerkingsverplichtingen)

29.700

38.700

Aantal waarschuwingen wegens overtreding
inspanningsplicht (medewerkingsverplichtingen)

14.700

62.400

Aantal sociaal-medische beoordelingen

155.900

161.000

Aantal sociaal-medische herbeoordelingen

31.400

37.400

Aantal beoordeelde re-integratieverslagen

33.700

32.200

Aantal aan werk geholpen mensen met een
arbeidsbeperking

10.300

13.100

Aantal werkzoekenden dat een passend werkaanbod
heeft ontvangen

4.200

5.200

Aantal afgehandelde ontslagaanvragen

31.000

15.600

Aantal afgehandelde aanvragen
tewerkstellingsvergunningen

6.900

9.700

Aantal afgehandelde aanvragen IND-advies

4.000

5.500

Benadelingsbedrag i.v.m. overtreding inlichtingenplicht

(Her)beoordelen

Bemiddeling en
bevorderen reintegratiestroom

Aantal beschikbare cv’s op werk.nl (einde periode)
Klantgerichtheid

391.900

342.600

Aantal geplaatste vacatures op werk.nl

3.332.500

4.171.600

Aantal telefonische contacten (beantwoord)

4,1 miljoen

4,0 miljoen

Aantal afgehandelde klachten

6.500

7.800

Aantal afgehandelde bezwaarzaken

84.000

67.400

Aantal afgehandelde (hoger)beroepszaken

9.000

10.600

Aantal afgeronde mediations

39

67

Aantal verzonden brieven (incl. van vestigingen, excl.
mails van communicatie)

11,6 miljoen

12,6 miljoen

Aantal bezoeken aan werkgeversportaal

1,4 miljoen

1,3 miljoen

Aantal bezoeken aan uwv.nl

64,4 miljoen

46,1 miljoen

Aantal bezoeken aan werk.nl

25,0 miljoen

23,8 miljoen

97,4%

99,2%

* € 1.978 miljoen

* € 1.858 miljoen

€ 21,3 miljard

€ 19,9 miljard

17.300

16.000

Aantal in de polisadministratie geregistreerde
inkomstenverhoudingen

21,0 miljoen

20,6 miljoen

Aantal Suwinet-raadplegingen

47,7 miljoen

41,4 miljoen

Percentage tijdig afgehandelde klachten
Efficiency en
doelmatigheid
uitvoering
Efficiency gegevensverwerking
*

Totaal van de uitvoeringskosten
Totaal van de uitkeringslasten
Aantal fte's

Het bedrag voor de uitvoeringskosten is inclusief de kosten voor de NOW.

UWV Jaarverslag 2020

7

Toelichting op een aantal kerncijfers
De belangrijkste verschillen tussen de behaalde resultaten in 2020 en in 2019 worden hierna toegelicht.
 Voor de stijging van het aantal nieuwe WW-uitkeringen: zie hoofdstuk Focus in 2020: de gevolgen van de
coronacrisis onder het kopje WW en paragraaf 2.1. Inkomenszekerheid bieden onder het kopje WW.
 Voor de stijging van het aantal nieuwe Ziektewet-uitkeringen: zie paragraaf 2.1. Inkomenszekerheid bieden onder
het kopje Ziektewet.
 Het aantal nieuwe Wazo-uitkeringen was in 2019 relatief hoog doordat circa 17.600 eenmalige uitkeringen zijn
verstrekt in verband met de Compensatieregeling ZEZ (regeling Zelfstandige en Zwanger). Vanaf 2020 kennen we
ook Wazo-uitkeringen toe op basis van de Wet invoering extra geboorteverlof (WIEG). Sinds de invoering per
1 juli 2020 waren dat er 25.400.
 Voor de daling van het benadelingsbedrag en de daling van het aantal boetes en waarschuwingen wegens
overtreding van de inlichtingenplicht: zie paragraaf 2.3. Handhaving onder het kopje Overtredingen
inlichtingenplicht.
 Voor de daling van het aantal maatregelen en waarschuwingen wegens overtreding van de inspanningsplicht: zie
paragraaf 2.3. Handhaving onder het kopje Overtredingen inspanningsplicht.
 Voor de daling van het uitgevoerde aantal sociaal-medische beoordelingen en herbeoordelingen: zie paragraaf
2.2. Sociaal-medische beoordelingen, met name onder het kopje Resultaten.
 Voor de stijging van het aantal afgehandelde ontslagaanvragen: zie paragraaf 1.5. Arbeidsjuridische dienstverlening
onder het kopje Ontslagaanvragen.
 Voor de stijging van de klanttevredenheid en de daling van het aantal afgehandelde klachten: zie paragraaf
3.2. Klanttevredenheid.
 Voor de stijging van het aantal afgehandelde bezwaren: zie paragraaf 3.2. Klanttevredenheid onder het kopje
Bezwaren.
 De daling van het aantal afgehandelde beroepszaken komt mede doordat rechtbanken en de Centrale Raad van
Beroep in verband met de coronamaatregelen gedurende een aantal maanden geen zittingen hielden.
 Het aantal mediations is laag. Ons streven om mediation weer vaker in te zetten hebben we mede onder invloed van
de coronacrisis niet kunnen uitvoeren.

UWV Jaarverslag 2020

8

Focus in 2020: de gevolgen van de
coronacrisis

In maart 2020 veranderden de omstandigheden ingrijpend door het uitbreken van het COVID-19-virus (verder
aangeduid als corona). De maatregelen die het kabinet in verband hiermee heeft genomen, hadden en hebben grote
gevolgen voor de samenleving en de economie. Ook bij UWV waren de gevolgen direct merkbaar. Werkgevers
begonnen in maart massaal beroep te doen op de regeling voor werktijdverkorting. Al snel werd duidelijk dat de
toestroom zo groot was dat de regeling niet meer uitvoerbaar was. Tegelijkertijd nam het aantal WW-aanvragen
explosief toe. Op 17 maart lanceerde het kabinet een breed economisch steunpakket. Een van de aangekondigde
maatregelen was de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW), bedoeld om noodlijdende
bedrijven financieel tegemoet te komen en werkgelegenheid te behouden.

UWV Jaarverslag 2020

9

Focus in 2020: de gevolgen van de
coronacrisis
De tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) is in ongekend tempo tot stand gekomen. De
regeling is in twee weken ontworpen door medewerkers van UWV en het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (SZW). Gelijktijdig heeft UWV, ook in twee weken, een volledig aanvraagproces ontworpen en
gerealiseerd, inclusief een digitaal aanvraagformulier voor werkgevers, een berekenings- en controlesysteem en een
specifiek voor de NOW ontworpen betaalproces. In dezelfde periode zijn op verschillende plekken in het land afdelingen
ingericht. Er zijn medewerkers aangetrokken en opgeleid voor de afhandeling van de klantcontacten, de uitval uit het
geautomatiseerde proces, de controles op de betalingen en de aanmaak en verzending van brieven en beschikkingen.
Er was haast geboden, werkgevers moesten een beroep op de NOW kunnen doen vóór de salarisbetalingen van april.
Na een uitgebreide test die binnen een week kon worden afgerond, ging het NOW-loket op 6 april open, drie weken na
de start half maart. Op de eerste dag ontvingen we ruim 35.000 digitale aanvragen en ruim 4.000 telefoontjes. Drie
dagen later werden al de eerste voorschotten uitbetaald aan ruim 9.000 werkgevers. Deze snelle en soepele gang van
zaken leverde ons veel complimenten op van werkgevers en ook vanuit de Tweede Kamer. Het onverwachte
werkbezoek dat de koning op 21 april aan ons NOW-hoofdkwartier bracht, betekende een kroon op het werk van alle
betrokken medewerkers.
De succesvolle ontwikkeling van de NOW is in hoge mate te danken aan de grote aandacht voor alle
uitvoeringsaspecten tijdens het ontwerp van de regeling en de intensieve samenwerking tussen UWV en het ministerie
van SZW, en binnen UWV tussen alle betrokken bedrijfsonderdelen. Na de NOW werd UWV gevraagd ook de uitvoering
van de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten (TOFA) op zich te nemen. Ook deze regeling is in
snel tempo op poten gezet; het loket voor de TOFA ging op 22 juni open. In dit hoofdstuk gaan we nader in op de
uitvoering en de resultaten van beide regelingen, op de ontwikkeling van de WW en in hoofdlijnen op de gevolgen voor
onze dienstverlening. In de volgende hoofdstukken doen we dat laatste meer in detail.

Steunmaatregelen
Dankzij de snelle invoering van de NOW konden werkgevers hun werknemers doorbetalen en bleven veel banen
behouden. Hiervoor was het van cruciaal belang dat werkgevers hun loonaangiften bleven aanleveren, en dat deden ze.
De loonaangiftegegevens in de polisadministratie vormen namelijk de grondslag voor alle primaire beslissingen en de
beslissingen op bezwaar voor de tijdelijke noodmaatregelen. Inmiddels zijn we bezig met de uitvoering van de NOW 3.
Tabel NOW-voorschotaanvragen

NOW 1

NOW 2

NOW 3

Aantal ingediende aanvragen

148.300

65.400

81.500

Aantal toegekende aanvragen

139.500

63.700

77.700

Aantal betrokken werknemers

2,7 miljoen

1,3 miljoen

1,3 miljoen

€ 7,9 miljard

€ 4,3 miljard

€ 2,8 miljard

Totaal uitgekeerd bedrag aan voorschotten*

Uit de NOW-regelingen vloeit voort dat de uiteindelijke vaststelling van de subsidie, behalve van het al dan niet voldoen
aan een aantal subsidievoorwaarden, vooral afhangt van ontwikkelingen bij de werkgever in het boekjaar ten aanzien
van de loonsommen en het uiteindelijke omzetverlies. Als gevolg van deze voorwaarden en de timing van de
vaststellingen (tot en met eind februari 2021 is slechts circa 4,8% van de voorschotten vastgesteld) is er sprake van
inherente onzekerheid over de uiteindelijk vast te stellen subsidiebedragen. Voor meer informatie hierover verwijzen wij
naar de jaarrekening, paragraaf 9.7 Toelichting op de staat van baten en lasten onder het kopje Subsidies NOW (14)
(pagina 122 tot en met 124).
NOW 1
Werkgevers konden vanaf 6 april 2020 een tegemoetkoming in de loonkosten aanvragen over de maanden maart tot en
met mei, op voorwaarde dat ze hun personeel gewoon doorbetaalden. Ze moesten daarbij aangeven over welke drie
aaneengesloten maanden gedurende het tijdvak maart tot en met juli 2020 ze het meeste omzetverlies verwachtten.
De tegemoetkoming was maximaal 90% bij een omzetverlies van 100% en evenredig minder bij een lager
omzetverlies. Het voorschot ter hoogte van 80% van de tegemoetkoming is uitbetaald in drie maandtermijnen. De
eerste aanvraagperiode voor de NOW (de NOW 1) is per 6 juni gesloten. Vooral werkgevers uit de sectoren horeca,
detailhandel en overige commerciële dienstverlening hebben een beroep op de NOW 1 gedaan. Werkgevers die
gebruikmaakten van de NOW 1 mochten hun personeel niet ontslaan. Werkgevers die toch een ontslagaanvraag
hebben ingediend, hebben we telefonisch gewezen op de mogelijkheid om de ontslagaanvraag in te trekken. Voor
werkgevers die de ontslagaanvraag niet (tijdig) introkken, gold een extra korting van 150% van de loonkosten van de
werknemers voor wie ontslag is aangevraagd.

UWV Jaarverslag 2020

10

Werkgevers kunnen sinds 7 oktober 2020 een aanvraag indienen voor de definitieve vaststelling van de NOW 1. Daarbij
moeten ze een opgave doen van hun daadwerkelijke omzetverlies gedurende de door hen bij de aanvraag gekozen drie
aaneengesloten maanden. Alle 139.500 werkgevers die gebruik hebben gemaakt van de NOW 1 hebben een mailing
ontvangen met daarin tekst en uitleg over het vaststellingsproces. Op 30 september verscheen hierover ook een
persbericht. Een uitgebreid team staat klaar om eventuele vragen van werkgevers te beantwoorden. Werkgevers
kunnen tot en met 31 oktober 2021 een aanvraag voor de definitieve vaststelling indienen. Of daarbij een deskundige
derdenverklaring (bijvoorbeeld van een administratiekantoor) dan wel een accountantsverklaring nodig is, hangt af van
de hoogte van het voorschot- en subsidiebedrag. UWV heeft vervolgens maximaal 52 weken om de aanvraag af te
handelen. Voor de vaststelling van de NOW 1-subsidie zijn tot en met 25 februari 2021 41.900 aanvragen ontvangen.
Inmiddels zijn 12.000 nabetalingen verricht voor een bedrag van circa € 59 miljoen; er zijn bijna 21.000 vorderingen
ingesteld voor een bedrag van circa € 331 miljoen. Het bedrag aan definitief afgerekende voorschotten is € 688 miljoen.
Er zijn tot en met 22 februari 2021 4.481 bezwaren tegen NOW 1-voorschotbeslissingen ingediend. Dat zijn er veel
meer dan de 400 waarmee we aanvankelijk rekening hielden en ook de 3.000 waarmee we later rekening hielden. We
kregen veel bezwaren omdat er in eerste instantie niet met de bezwaarindiener werd gebeld om de beslissing toe te
lichten - zoals dat regulier wel gebeurt bij een ingrijpende beslissing. Na communicatie met de betrokkenen werd 34%
van de bezwaren ingetrokken. In december zijn de eerste bezwaren tegen de definitieve afrekening voor de NOW 1
ontvangen. Tot en met 22 februari waren het er 1.242. We houden er rekening mee dat we in 2021 een aanzienlijke
hoeveelheid bezwaren tegen de definitieve afrekening van de verschillende NOW-regelingen zullen ontvangen.
NOW 2
Vanaf 6 juli 2020 konden werkgevers een aanvraag indienen voor de NOW 2. Deze tweede aanvraagperiode voor de
regeling liep tot en met 31 augustus 2020. Werkgevers met minimaal 20% omzetverlies over een periode van vier
aaneengesloten maanden kwamen in aanmerking voor een tegemoetkoming in de loonkosten voor de maanden juni tot
en met september, op voorwaarde dat ze hun personeel doorbetalen. Het voorschot is in twee termijnen uitgekeerd. Bij
grote ontslagaanvragen (twintig werknemers of meer) waarover geen overeenstemming is bereikt met de vakbonden of
via een mediationtraject, wordt de werkgever 5% gekort op zijn uiteindelijke NOW-subsidie. Bij andere
ontslagaanvragen geldt een korting van 100% van de loonkosten van de werknemers voor wie ontslag is aangevraagd.
Tegen 1.042 van de NOW 2-voorschotbeslissingen is bezwaar aangetekend, dat zijn er veel minder dan de
verwachte 3.000. Het aantal bezwaarzaken dat na communicatie met de indiener is ingetrokken, was nu 21%.
Werkgevers kunnen vanaf 15 maart 2021 een aanvraag voor de definitieve vaststelling van de NOW 2 indienen.
NOW 3
Eind augustus 2020 presenteerde het kabinet zijn plannen voor een langer durende regeling vanaf oktober. Voor
werkgevers geldt daarbij een inspanningsverplichting om mee te werken aan de begeleiding van met ontslag bedreigde
medewerkers naar nieuw werk. Werkgevers konden vanaf 16 november 2020 aanvragen indienen voor het eerste
tijdvak (de derde aanvraagperiode van 1 oktober tot en met 31 december 2020, voor de NOW 3.1). Het tweede tijdvak
(de vierde aanvraagperiode, voor de NOW 3.2) loopt van 1 januari tot en met 31 maart 2021 en het derde tijdvak (de
vijfde aanvraagperiode, voor de NOW 3.3) van 1 april tot en met 30 juni 2021. Voor elk tijdvak kan een werkgever
besluiten om wel of geen aanvraag in te dienen. Werkgevers konden oorspronkelijk een aanvraag voor de NOW 3.1
indienen tot en met zondag 13 december 2020. Nadat het kabinet de volgende avond de tweede lockdown
aankondigde, is het loket op dinsdag 15 december weer geopend tot en met 27 december. Er zijn 2.053 bezwaren
ingediend tegen NOW 3.1-voorschotbeslissingen. Voor deze regeling kunnen er in 2021 ook nog bezwaren
binnenkomen. Werkgevers kunnen sinds 15 februari 2021 een aanvraag indienen voor de NOW 3.2; het loket sluit op
14 maart.
TOFA
UWV heeft ook de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten (TOFA) uitgevoerd. Deze regeling gaf
flexibele arbeidskrachten voor de maanden maart, april en mei recht op een tegemoetkoming van € 550 per maand,
mits ze konden aantonen dat ze in februari 2020 minimaal € 400 aan brutoloon hadden verdiend en in maart ook
inkomsten hadden. Het inkomen in april moest minstens 50% lager zijn dan in februari en mocht niet hoger zijn dan
€ 550 bruto. Vanwege het lage aantal aanvragen is op social media extra aandacht aan de TOFA besteed en is de
aanvraagperiode met twee weken verlengd tot en met 26 juli.
De uitvoering van de TOFA is goed verlopen. Er zijn bijna 23.300 aanvragen verwerkt. Daarvan is 51% afgewezen. Bij
ruim 12% van de afgewezen aanvragen was er geen sprake van een minimaal inkomstenverlies van 50%, bij ruim 55%
heeft de aanvrager te weinig salaris ontvangen in februari of te veel in april. Er is in totaal € 18,6 miljoen uitbetaald. Per
1 december 2020 is het geautomatiseerde proces stopgezet waarmee we aanvragen verwerkten, het recht op een
tegemoetkoming bepaalden, beschikkingen verstuurden en de tegemoetkomingen uitbetaalden. Voor de betaling van
enkele gegronde bezwaren en mogelijke uitspraken van beroepszaken in 2021 is in januari 2021 een handmatig proces
ingericht. Tegen TOFA-beslissingen zijn 3.142 bezwaren ingediend. Deze zijn inmiddels allemaal afgehandeld; 31%
ervan is na telefonisch contact met de bezwaarindiener ingetrokken.
Aanvullende crisisdienstverlening
We richten, samen met gemeenten en sociale partners, 35 regionale mobiliteitsteams plus een landelijk ondersteunend
team in. Deze teams gaan werknemers voor wie ontslag dreigt van werk naar werk begeleiden. Hiermee kunnen voor
het eerst ook mensen zonder uitkering gebruikmaken van publieke arbeidsbemiddeling. In november zijn we met
elkaar, op verzoek van de Landelijke Stuurgroep Mobiliteit SZW, gestart met regionale mobiliteitsteams in de

UWV Jaarverslag 2020

11

arbeidsmarktregio’s Groot Amsterdam, Midden-Brabant en Midden-Utrecht. Het ministerie van SZW heeft een aantal
activiteiten, zoals de inrichting van de 35 regionale mobiliteitsteams, vastgelegd in de Tijdelijke regeling aanvullende
crisisdienstverlening COVID-19.
UWV is in december 2020 begonnen met de voorbereidingen voor de uitvoeringstoets op deze regeling, vooruitlopend
op het formele verzoek van het ministerie in januari 2021. Daarnaast zijn voorbereidingen gestart om zodra de regeling
definitief is uitvoering te gaan geven aan de aanvullende crisisdienstverlening. In de ministeriële regeling staat de
invulling van de regionale mobiliteitsteams centraal, met de daarvoor beschikbare gestelde budgetten om mensen die
hun baan dreigen te verliezen, van werk naar werk te begeleiden. Er is budget beschikbaar gesteld voor de personele
bezetting en de bedrijfskosten van een regionaal mobiliteitsteam. Daarnaast is er budget om gebruik te maken van
elkaars ingekochte dienstverlening en om meer te doen voor de doelgroep van de banenafspraak en aan praktijkleren.
Vooruitlopend op de landelijke inrichting van de regionale mobiliteitsteams heeft UWV per 7 december 2020 een aantal
WW-dienstverleningsmodules beschikbaar gesteld voor de van-werk-naar-werkdienstverlening. Zie hiervoor ook
paragraaf 1.1. Dienstverlening in de arbeidsmarktregio’s onder het kopje Mobiliteitsdienstverlening.

WW
Na het uitbreken van de coronacrisis nam het aantal WW-aanvragen explosief toe. In april ontvingen we vier keer zo
veel aanvragen als in de maanden ervoor, waarna dit aantal tot en met december weer afnam. Het aantal lopende WWuitkeringen nam toe van 240.200 per eind februari naar 301.100 per eind mei. Vervolgens is het aantal lopende WWuitkeringen gedaald tot 285.700, wat bijna 28% meer is dan eind december 2019. De toename van het aantal
uitkeringen verschilt per sector. De grootste toename doet zich voor bij de horeca, het personenvervoer, de reisbranche
en de cultuur-, sport- en recreatiesector. Het aantal WW-uitkeringen nam in 2020 in alle leeftijdsklassen toe. De stijging
was verreweg het grootst bij de jongeren: het aantal uitkeringen aan jongeren is meer dan verdubbeld. Het aantal
nieuwe WW-uitkeringen nam met 45% toe ten opzichte van 2019. De grootste toename daarbij deed zich voor bij
dienstverlenende beroepen (92% meer dan in 2019). Voor meer informatie over de ontwikkeling van de WW, zie
paragraaf 2.1. Inkomenszekerheid bieden onder het kopje Uitkeringsvolumes.

Gevolgen voor de dienstverlening van UWV
In verband met de coronacrisis hebben we moeten besluiten welke dienstverlening we konden laten doorlopen en voor
welke dienstverlening we maatregelen moesten nemen – bijvoorbeeld voor fysieke dienstverlening. De genomen
maatregelen hebben we onderverdeeld in de volgende drie categorieën.
Besluiten borging dienstverlening/omgang met de beperkingen
We hebben op basis van de rijksrichtlijnen – zoals de oproep om vooral thuis te werken en fysiek contact te vermijden –
onze processen aangepast om tijdens de coronacrisis zo veel mogelijk dienstverlening te kunnen blijven bieden. Zo
hebben we half maart besloten bepaalde werkzaamheden tijdelijk op te schorten en alle face-to-facecontacten stop te
zetten. Waar mogelijk zijn daar telefoongesprekken voor in de plaats gekomen. In sommige situaties is face-tofacecontact of lichamelijk onderzoek echter noodzakelijk, bijvoorbeeld bij sociaal-medische beoordelingen en fysieke
controles. Ook hebben we waar nodig naar alternatieve werkwijzen gezocht, zoals het gebruik van e-mail waar
postbezorging in het buitenland niet mogelijk was. Vanaf half juni hebben we onze kantoren weer beperkt opengesteld,
met een maximale bezettingsgraad van 25%. We voerden er weer sociaal–medische beoordelingen uit waarbij
lichamelijk onderzoek of face-to-facecontact noodzakelijk is - zie hiervoor ook paragraaf 2.2. Sociaal-medisch
beoordelen. Ook de face-to-facegesprekken in onze op werk gerichte dienstverlening hebben we vanaf juni stap voor
stap hervat, volgens een strikte prioritering - zie verder hoofdstuk 1 Dienstverlening gericht op werk.
Besluiten die klanten coulance bieden
Om onze dienstverlening gedurende de coronacrisis zo veel mogelijk op peil te houden, hebben we maatregelen
genomen in de dienstverlening. We zijn uitkeringsgerechtigden waar mogelijk welwillend tegemoet getreden door
termijnen te verlengen of door coulant om te gaan met wat er van hen gevraagd wordt, zoals bij het nakomen van
verplichtingen of het verschijnen op een spreekuur. In overleg met het ministerie van SZW is eind 2020 besloten om
deze tijdelijke maatregelen in januari 2021 stop te zetten. We gaan dieper in op de belangrijkste maatregelen in
paragraaf 2.1. Inkomenszekerheid bieden onder het kopje Werkzaamheden opgeschort en in paragraaf
1.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW’ers onder het kopje Aanpassingen van de dienstverlening vanwege
de coronacrisis.
Besluiten in verband met de capaciteit van UWV
Onze medewerkers werken hard door; voor het overgrote deel nog steeds vanuit huis. De werkdruk is flink
toegenomen. We focussen op het continueren van de essentiële dienstverlening en kritieke bedrijfsprocessen. Dat
betekent dat we prioriteiten hebben moeten aanbrengen: sommige werkzaamheden en projecten hebben vertraging
opgelopen of zijn tijdelijk stopgezet. Om alle extra werkzaamheden aan te kunnen, hebben we meer personeel nodig,
dat vaak opleiding nodig heeft. We hebben in 2020 circa 1.200 extra fte’s aangetrokken voor een aantal
bedrijfsonderdelen (600 voor onze divisie Uitkeren, ruim 300 voor de divisie Werkbedrijf, met nog eens circa 60 voor
afdeling Arbeidsjuridische dienstverlening, bijna 200 voor onze divisie Klant en Service, 40 voor het directoraat Bezwaar
en Beroep en 26 voor de afdeling Bijzondere zaken WW van de divisie Sociaal Medische Zaken). Om nieuwe
medewerkers op te leiden en klaar te stomen, is de inzet van ervaren medewerkers nodig en dat gaat weer ten koste
van de capaciteit.

UWV Jaarverslag 2020

12

Dienstverlening gericht op werk

Werkzoekenden en werkgevers ondersteunen bij het vinden van werk en personeel is een kerntaak van UWV. We
geloven dat mensen op hun best zijn als ze met werk kunnen deelnemen aan de samenleving. De maatschappij
functioneert het best als zo veel mogelijk mensen er, naar vermogen, met werk aan deelnemen. Het is onze missie om
daarin het verschil te maken: samen met onze partners bevorderen we werk.

UWV Jaarverslag 2020

13

1. Dienstverlening gericht op werk
We willen mensen gerichte persoonlijke dienstverlening bieden, zodat zij zo snel mogelijk weer aan het werk komen. We
benutten daarvoor onze inzichten in de werking van de arbeidsmarkt en onze samenwerking met partners in de
arbeidsmarktregio’s. De coronacrisis betekende dat we onze dienstverlening vanaf half maart fors moesten aanpassen.
Om iedereen te blijven helpen, hebben we onze dienstverlening telefonisch en digitaal voortgezet. In 2020 hebben we
samen met onze partners voorbereidingen getroffen voor de inrichting van 35 regionale mobiliteitsteams. Deze gaan
door de coronacrisis getroffen werkgevers helpen om hun werknemers van werk naar werk te helpen.

1.1. Dienstverlening in de arbeidsmarktregio’s
De coronacrisis heeft in 2020 grote impact gehad op de economie en arbeidsmarkt. Sommige sectoren vielen stil, in
andere sectoren nam het werk toe. Ondanks de steunmaatregelen van het kabinet verloren mensen hun werk.
Inmiddels heeft het kabinet aanvullende maatregelen getroffen waarbij de focus ligt op het van werk naar werk helpen
van mensen die door de coronacrisis hun baan gaan verliezen en het stimuleren van werkzoekenden om zich te laten
om- of bijscholen. Hiermee komt het kabinet tegemoet aan de pleidooien in het eindrapport In wat voor land willen wij
werken? van de commissie-Borstlap en het rapport Het betere werk. De nieuwe maatschappelijke opdracht van de
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Zij pleiten voor een wendbaarder en weerbaarder
arbeidsmarkt waarop iedereen zich permanent blijft ontwikkelen. UWV heeft sinds de zomer van 2020 ingezet op het
uitwerken van concrete plannen hiervoor, samen met gemeenten en werkgevers- en werknemersorganisaties. Bij deze
nieuwe werkwijze kunnen voor het eerst ook mensen zonder uitkering gebruikmaken van de diensten van de publieke
arbeidsvoorziening. Dit sluit aan bij het toekomstbeeld van UWV als een brede publieke dienstverlener.

Dienstverlening aan werkgevers, samen met gemeenten
We bieden werkgevers, zo veel mogelijk in samenwerking met gemeenten, dienstverlening via de
Werkgeversservicepunten in 35 arbeidsmarktregio’s en via een landelijk Werkgeversservicepunt. We hebben
werkgevers in 2020 bij ruim een op de drie vacatures voorzien van een geschikte kandidaat. Hoewel het aantal
beschikbare vacatures door de coronacrisis is teruggelopen, konden we in 2020 toch 27.300 werkzoekenden die bij
UWV of gemeenten zijn ingeschreven, zo bemiddelen naar nieuw werk.
Aangepaste dienstverlening door de coronacrisis
Sinds het begin van de coronacrisis hebben wij werkgevers bijgestaan met advies en informatie. Dit betreft zowel de
sectoren waar zich een krimp heeft voorgedaan als kansrijke sectoren waar juist sprake is van een tekort aan personeel.
We hebben hierop ingespeeld door versneld werkzoekenden te bemiddelen naar ontstane vacatures. Voor het
merendeel van deze dienstverlening zijn we overgestapt op digitale middelen.
Samen met gemeenten hebben we in 2020 de voorlopers van de mobiliteitscentra opgezet om ondersteuning te bieden
aan werkgevers en werknemers. Daarvoor konden we gebruikmaken van de infrastructuur die met het programma
Perspectief op Werk (PoW) landelijk is neergezet en de middelen die daarvoor beschikbaar zijn gesteld. Tegelijkertijd
konden we de ervaringen benutten die we met mobiliteitsdienstverlening hebben opgedaan in specifieke situaties, zoals
bij de Hemwegcentrale in Amsterdam en VDL Nedcar in Born. In de loop van 2020 is bij meerdere partijen het besef
gegroeid dat een dergelijke vorm van mobiliteitsdienstverlening een effectieve manier kan zijn om de gevolgen van de
coronacrisis op te vangen. UWV is dan ook actief betrokken geweest bij de beleidsvoorbereiding om mobiliteitsteams in
35 arbeidsmarktregio’s in te richten.
Als een werkgever een aanvraag doet voor bedrijfseconomisch ontslag terwijl hij gebruikmaakt van de NOW 3, dan
heeft hij een inspanningsplicht om zijn werknemers te begeleiden naar ander werk. Dit is in het kort de inhoud van de
motie-Asscher die bij de Kamerbehandeling van de NOW-regeling is aanvaard. De werkgever moet dit melden via UWV
Telefoon NOW. Doet de werkgever dit niet, dan wordt zijn definitieve tegemoetkoming met 5% verlaagd. Vanaf medio
november 2020 tot en met medio januari 2021 zijn er in totaal 571 meldingen binnengekomen, vooral van
horecabedrijven. Hiervan hebben er 537 betrekking op de NOW 3.1 (de derde aanvraagperiode) en 34 op de NOW 3.2
(vierde aanvraagperiode). Het regionale Werkgeversservicepunt (WSP) neemt vervolgens binnen enkele werkdagen
telefonisch contact op met de werkgever. De betrokken werkgevers geven aan dit contactmoment met UWV te
waarderen. Veel ondernemers geven aan dat het voorgenomen ontslag van hun personeel wat hen betreft van tijdelijke
aard is. Ze verwachten dat ze hun werknemers weer in dienst kunnen nemen zodra de coronamaatregelen worden
versoepeld en de horeca weer open mag. In het telefonisch contact met de werkgevers geven de
Werkgeversservicepunten duidelijk de mogelijkheden voor ondersteuning aan. Ondernemers kunnen daarvan
vrijblijvend gebruikmaken. Tot nu toe is de behoefte aan ondersteuning niet groot. Wel zorgen de contactmomenten
met werkgevers ervoor dat de Werkgeversservicepunten hun netwerk kunnen vergroten.

UWV Jaarverslag 2020

14

Mobiliteitsdienstverlening
UWV heeft samen met werkgeversorganisaties, vakbonden, gemeenten, onderwijs, Samenwerkingsorganisatie
Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en van SZW op
30 november 2020 de intentieverklaring crisisdienstverlening door regionale mobiliteitsteams ondertekend. Het doel is
om gezamenlijk passende begeleiding naar werk te bieden aan mensen die als gevolg van de coronacrisis ontslagen
dreigen te worden, in onzekerheid verkeren en ondersteuning kunnen gebruiken. Het is de bedoeling om uiteindelijk in
elk van de 35 arbeidsmarktregio’s een regionaal mobiliteitsteam te hebben, waaraan gemeenten, sociale partners en
UWV deelnemen. In november 2020 zijn in de arbeidsmarktregio’s Groot Amsterdam, Midden Brabant en Midden
Utrecht de eerste regionale mobiliteitsteams gestart met de crisisdienstverlening. UWV kan hierbij gebruikmaken van de
ervaringen die eerder met van-werk-naar-werkdienstverlening zijn opgedaan – zie de tekst hierboven onder het kopje
Aangepaste dienstverlening door de coronacrisis. De activiteiten voor de aanvullende crisisdienstverlening zijn geregeld
via de Tijdelijke regeling aanvullende crisisdienstverlening COVID-19. Het gaat om:
 het inzetten van een regionaal mobiliteitsteam per arbeidsmarktregio (35 in totaal);
 het inzetten van ontschotte dienstverlening;
 het geven van een extra impuls aan de doelgroep voor de banenafspraak;
 het geven van een extra impuls aan het praktijkleren.
Voor elk van deze activiteiten is apart budget beschikbaar gesteld. UWV is gevraagd om de rol van onafhankelijk kassier
op zich te nemen. Het zogeheten ontschotte budget is bedoeld om dienstverlening die door een van de partners is
ingekocht bij (private) partners breed beschikbaar te stellen. Zo komt het brede palet aan dienstverlening volledig
beschikbaar voor elke werkzoekende.

Arbeidsmarkt en onderwijs
In bepaalde sectoren verdwijnen al jarenlang steeds meer banen terwijl er in andere sectoren personeelstekorten zijn.
Daardoor moet een toenemend aantal werkzoekenden breder om zich heen kijken en zich oriënteren op kansen in
andere beroepen en vaak ook in andere sectoren. Dit betekent meestal dat ze zich moeten laten bij- of omscholen.
Scholing is een essentiële factor in de dienstverlening van de regionale mobiliteitsteams die werknemers van door de
coronacrisis getroffen bedrijven gaan helpen om ander werk te vinden. Ook de Leerwerkloketten spelen daarbij een
belangrijke rol.
Leerwerkloketten
Een Leerwerkloket is een regionaal samenwerkingsverband van gemeente, UWV en roc dat kosteloos en onafhankelijk
scholings- en loopbaanadvies geeft aan iedereen: werkzoekenden, werknemers, scholieren en werkgevers.
Leerwerkloketten zijn er in eerste instantie voor burgers met scholingsvragen. Adviseurs van de Leerwerkloketten
bespreken, samen met adviseurs van het Werkgeversservicepunt, ook met werkgevers aan welk(e) scholing ze voor
hun werknemers behoefte hebben; daarnaast bouwen ze mee aan leerwerktrajecten. UWV heeft twee rollen in de
Leerwerkloketten: regionaal maken we deel uit van het bestuur en de uitvoering, en landelijk faciliteren en coördineren
we alle Leerwerkloketten via het Landelijk Team Leerwerkloketten. Begin 2020 is als laatste het Leerwerkloket Gooi- en
Vechtstreek gestart. Hiermee hebben alle 35 arbeidsmarktregio’s een Leerwerkloket.
Mede door de politieke en maatschappelijke focus op omscholing als antwoord op de crisis neemt het beroep op de
Leerwerkloketten toe en zijn meerdere Leerwerkloketten in 2020 gegroeid. De loketten hebben met het adviseren van
burgers over scholings- en loopbaanmogelijkheden landelijk en regionaal een bijdrage geleverd aan het opvangen van
de eerste gevolgen van de coronacrisis. Ook bij de recente totstandkoming van de mobiliteitsteams en de inrichting van
de van-werk-naar-werkdienstverlening spelen de Leerwerkloketten in verschillende regio’s een rol.
Aan het begin van de coronacrisis daalde de vraag aan de Leerwerkloketten. Vanaf de zomer kantelde dit en ontvingen
verschillende Leerwerkloketten ongekend veel aanvragen van burgers voor loopbaan- en scholingsadviesgesprekken.
Dat hangt samen met de betere zichtbaarheid van de Leerwerkloketten. De website NL leert door verwijst burgers voor
loopbaan- en scholingsadvies door naar de Leerwerkloketten. Verschillende Leerwerkloketten hebben contact gelegd
met adviseurs van Noloc, de beroepsvereniging voor loopbaanprofessionals en jobcoaches. Zij hebben de toegevoegde
waarde van het Leerwerkloket toegelicht en Noloc-adviseurs de mogelijkheid geboden om burgers na het
ontwikkeladvies van NL leert door te verwijzen naar het Leerwerkloket voor verdere ondersteuning. Circa
veertig Leerwerkloketadviseurs zijn in 2020 zelf (aspirant) Noloc-gecertificeerd. Ook de aansluiting van
Leerwerkloketten bij regionale initiatieven als Brabant Leert, het Twents Fonds voor Vakmanschap en het Rotterdams
Scholingsfonds heeft ervoor gezorgd dat de Leerwerkloketten beter gevonden worden en het aantal aanvragen voor
adviesgesprekken in 2020 toenam. Deze adviesgesprekken zijn digitaal en telefonisch gevoerd.

Arbeidsmarktinformatie
De arbeidsmarktinformatie van UWV biedt arbeidsmarktprofessionals van UWV en ketenpartners, werkgevers en
werkzoekenden inzicht in kansen en knelpunten op de arbeidsmarkt zowel aan de vraag- als aan de aanbodzijde. We
verstrekken gevraagd en ongevraagd informatie en advies over de arbeidsmarkt. Dit is een wettelijke taak waaraan
UWV graag voldoet. Onze arbeidsmarktinformatie is op landelijk, regionaal, sectoraal en beroepsniveau beschikbaar via
ons arbeidsmarktinformatieportaal. Het aantal bezoekers van dit portaal is in de laatste maanden van 2020 duidelijk

UWV Jaarverslag 2020

15

toegenomen. Het gemiddeld aantal maandelijkse bezoekers kwam uit op ruim 30.000. Ze zijn vooral geïnteresseerd in
de informatie over kansberoepen en overstapberoepen en de arbeidsmarktdashboards (zie ook hierna).
Om werkzoekenden, werkgevers en werkenden van wie de baan op de tocht komt te staan te voorzien van actuele
informatie over kansen en mogelijkheden op de arbeidsmarkt, hebben wij sinds het begin van de coronacrisis diverse
specifieke informatieproducten gepubliceerd. We brachten aan het begin van de crisis tweewekelijks en later
maandelijks een update met de vacatureontwikkeling naar buiten, boden inzicht in de acute tekorten en overschotten,
brachten de impact van de coronacrisis op de werkgelegenheid per sector in kaart en publiceerden diverse barometers
waarmee we dieper ingaan op de ontwikkelingen per sector. In de notitie Coronacrisis: toename WW vooral vanuit
flexibele contracten is inzichtelijk gemaakt welke groepen vooral in de WW terecht zijn gekomen sinds de coronacrisis.
Om mensen die op zoek moeten naar ander werk te ondersteunen en te inspireren, hebben we in augustus de
publicatie Kansrijke en minder kansrijke beroepen uitgebracht, met een eerste beeld sinds het uitbreken van de
coronacrisis. In december verscheen een update van deze publicatie. In oktober hebben we voor 54 beroepen waarin
het momenteel lastig is om werk te vinden, voorbeelden van overstapberoepen in kaart gebracht. Dat zijn beroepen die
op dit moment betere baankansen bieden en waarnaar werkzoekenden de afgelopen jaren ook daadwerkelijk zijn
overgestapt. Voor alle 35 arbeidsmarktregio’s is eind oktober de publicatie Regio in Beeld verschenen met daarin de
relevante arbeidsmarktontwikkelingen in de regio. Bij de lancering is een landelijk webinar gehouden met bijna
400 deelnemers. Na de landelijke bijeenkomst zijn in verschillende regio’s online webinars/bijeenkomsten georganiseerd
om de regionale arbeidsmarktvraagstukken te presenteren en met elkaar na te denken over mogelijke
oplossingsrichtingen. Door het jaar heen verzorgen onze arbeidsmarktadviseurs op landelijk en regionaal niveau
(online) presentaties met de laatste inzichten van de situatie op de arbeidsmarkt.
Dashboard
Om structureel actuele regionale arbeidsmarktinformatie beschikbaar te kunnen stellen aan gemeenten en andere
samenwerkingspartners in de arbeidsmarktregio’s, zijn we in opdracht van het ministerie van SZW in 2019 gestart met
de ontwikkeling van een interactief online dashboard. Sinds maart 2020 zijn er acht dashboards beschikbaar gesteld
over: de vacaturemarkt, online vacatures UWV, de WW, het aantal geregistreerde werkzoekenden bij UWV, de
banenafspraak, beschut werk, de NOW en de spanningsindicator. De spanningsindicator van UWV meet de verhouding
tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt door het geschatte aantal openstaande vacatures te delen door het aantal
personen dat in de eerste zes maanden van de WW-uitkering zit. De uitkomst van deze rekensom, het aantal vacatures
per werkzoekende, geeft een indicatie van de spanning op de arbeidsmarkt. De coronacrisis zorgde in 2020 voor een
flinke afname van de spanning op de arbeidsmarkt. Met deze dashboards kunnen gebruikers snel selecties maken naar
een beroep of arbeidsmarktregio. Ook kan iedere gebruiker eenvoudig een vergelijking maken met een andere
arbeidsmarktregio of met het landelijke niveau. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en SBB zijn nauw
betrokken bij de ontwikkeling van de dashboards. Het dashboard Basiscijfers Jeugd bestaat al enige jaren. Dit
dashboard, een gezamenlijk product van SBB en UWV, is in 2020 meerdere keren geactualiseerd. De laatste update
vond plaats in december. Ook zijn de regioschetsen, waarin ontwikkelingen op de onderwijs- en arbeidsmarkt voor een
regio in het kort worden beschreven, voor alle 35 arbeidsmarktregio’s geactualiseerd.
Meer transparantie in de toekomst
We zijn nauw betrokken bij het programma Verbeteren uitwisseling matchingsgegevens (VUM) dat is gericht op het
standaardiseren van matchingsgegevens en het verbeteren van de gegevensuitwisseling. Eind 2020 hebben we het
ontwerp hiervoor afgerond dat in 2021 in een aantal pilots wordt beproefd. Verder zijn we via het programma
Werkinzicht samen met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en
Beroepsopleiding (VDAB) begonnen om voor Nederland een gemeenschappelijke taal te ontwikkelen voor skills
(vaardigheden). Deze gemeenschappelijke taal, CompetentNL, zal zorgen voor meer transparantie op de arbeidsmarkt.
We maken CompetentNL eerst in de basis gereed voor eigen gebruik. Eind 2020 is een ruwe versie van de kern van
CompetentNL gerealiseerd. In 2021 wordt een eerste testbare versie opgeleverd. De Nederlandse Organisatie voor
toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO), het Centraal Planbureau (CPB) en SBB ondersteunen de
ontwikkeling. We verkennen nu hoe we deze samenwerking kunnen voortzetten.

1.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW’ers
Ondanks de coronacrisis hebben we de WW-dienstverlening op peil kunnen houden en goed contact kunnen houden
met WW-gerechtigden. Dat zien we ook terug in de klanttevredenheid: die is licht gestegen van 8,0 naar 8,1.
Bij de eerste lockdown is alle dienstverlening op de vestigingen stopgezet: inloopspreekuren, gesprekken,
groepsgewijze dienstverlening, banenmarkten, speeddates met werkgevers etc. We hebben meteen telefonische en
online alternatieven geboden voor dienstverlening die normaal gesproken op de vestigingen wordt aangeboden. In de
loop van het jaar hebben we de online alternatieven uitgebreid met bijvoorbeeld workshops via Teams en webinars.
Deze alternatieven werken goed voor WW-gerechtigden die de Nederlandse taal beheersen. Voor niet-digivaardigen en
laaggeletterden is het lastig om de online selfservice-instrumenten te gebruiken. Daar hebben zij hulp bij nodig. Hen
hielpen we telefonisch. Bij dienstverlening aan niet-Nederlandstaligen is de inzet van tolken nodig. Telefonische
dienstverlening met inzet van tolken kost meer tijd dan dienstverlening met tolken op de vestiging.

UWV Jaarverslag 2020

16

Sinds half juni waren er weer gesprekken mogelijk op de vestigingen, maar vanwege de coronamaatregelen kon dat
slechts voor een beperkte groep: WW-gerechtigden die moeite hebben met digitale dienstverlening en
WW-gerechtigden die om een andere reden hun uitkering niet digitaal aanvragen. In de zomerperiode hebben we een
aantal vormen van groepsgewijze dienstverlening aangepast aan de eisen van de anderhalvemetersamenleving. We
stonden in de startblokken om deze dienstverlening vanaf september op de vestigingen aan te bieden. Door de nieuwe
aangescherpte coronamaatregelen die sinds eind september gelden is dat echter niet van de grond gekomen. Voorlopig
worden alle afspraken telefonisch afgehandeld.

Aanpassingen van de dienstverlening vanwege de coronacrisis
Voor de lockdown werden de werkoriëntatie- en de monitorgesprekken op de vestigingen gevoerd en kwam het
regelmatig voor dat werkzoekenden niet op hun afspraak verschenen. Tijdens de lockdown lukte het bij de telefonische
afspraken vrijwel altijd om contact te krijgen. Het was echter juridisch niet mogelijk om een maatregel op te leggen als
een WW-gerechtigde zijn telefonische afspraak niet nakwam. Sinds medio februari 2021 is het wel mogelijk om te
handhaven op telefonische bereikbaarheid. In overleg met het ministerie van SZW hebben we onze
handhavingsactiviteiten voor WW-uitkeringsgerechtigden vanaf de eerste lockdown op een aantal punten aangepast –
zie hiervoor paragraaf 2.3. Handhaving onder het kopje Overtredingen inspanningsplicht. Daarnaast hebben we voor
een aantal instrumenten de criteria versoepeld:
 Proefplaatsing: als dat nodig was kon de periode (normaal twee maanden) worden verlengd.
 Vrijwilligerswerk: als toestemming aannemelijk was konden WW-gerechtigden direct starten, in afwachting van de
definitieve beslissing.
 Scholing: de maximale duur van opleidingen zoals vermeld in de Beleidsregels scholing 2016 (protocol scholing) en
de Scholingsregeling WW is voor lopende scholingstrajecten verlengd met de duur van de periode waarin de scholen
gesloten zijn, plus zes weken. De vrijstelling van verplichtingen om een opleiding te kunnen volgen, is verlengd tot
aan de nieuwe einddatum van de opleiding (zolang de klant een uitkering van UWV ontvangt).
WW-gerechtigden die als zelfstandige starten, kunnen ervoor kiezen dat met een startersperiode te doen. Ze kunnen
dan gedurende 26 weken met behoud van 71% van hun uitkering al hun tijd aan hun bedrijf besteden. Bij de eerste
lockdown konden WW-gerechtigden die vanaf 1 maart van de startersperiode gebruikmaakten, deze met
terugwerkende kracht stopzetten. Bij de tweede lockdown gold hetzelfde. WW-gerechtigden die zouden starten in
december 2020 konden tot 31 januari 2021 een verzoek indienen om de startersperiode in te trekken.
Webinars
Werkzoekenden en andere belangstellenden kunnen deelnemen aan een webinar van UWV. Ze leren daar bijvoorbeeld
hoe ze effectief kunnen solliciteren, krijgen tips en worden gestimuleerd. Vanwege de coronacrisis is het aanbod van
onze webinars aangepast met nieuwe webinars die fysieke bijeenkomsten op de Werkpleinen vervangen. Bijvoorbeeld
de Introductie dienstverlening UWV voor nieuwe WW-klanten en Hoe bereid ik mij voor op een ONLINE
sollicitatiegesprek. Deze online dienstverlening heeft in 2020 haar waarde bewezen. We verzorgden gemiddeld
6 webinars per week. Deze werden gemiddeld met een 7,8 gewaardeerd. In 2020 waren er in totaal
158.400 aanmeldingen voor de webinars met 112.700 deelnemers, respectievelijk 155% en 114% meer dan in 2019.
Verbrede dienstverlening
Vooruitlopend op de inrichting van de regionale mobiliteitsteams (zie paragraaf 1.1. Dienstverlening in de
arbeidsmarktregio’s onder het kopje Mobiliteitsdienstverlening) is al gestart met de verbrede WW-dienstverlening. Sinds
7 december 2020 kunnen werkgevers een beroep doen op onze WW-dienstverlening voor werknemers die binnen vier
maanden werkloos dreigen te raken. Deze verbrede dienstverlening staat los van de dienstverlening die UWV samen
met partners gaat bieden vanuit de regionale mobiliteitsteams. Zodra er sprake is van een regionaal mobiliteitsteam zal
deze WW-dienstverlening worden uitgevoerd door UWV-medewerkers die voor het regionale mobiliteitsteam werken.

Uitbreiding capaciteit
Vanwege de hogere instroom in de WW is de capaciteit van adviseurs werk in 2020 met ruim 300 fte’s uitgebreid. De
extra werkdruk door de coronacrisis is in sommige regio’s groter dan in andere. Sinds half november 2020 wordt in de
regio Groot Amsterdam ervaring opgedaan met een landelijk ondersteuningsteam WW. Adviseurs werk uit regio’s waar
de werkdruk minder groot is springen via dit team hun collega’s in Groot Amsterdam bij door op afstand telefonische
werkoriëntatiegesprekken over te nemen.

Resultaten

Het gemiddeld aantal uren dat adviseurs werk per fte daadwerkelijk aan dienstverlening besteden, komt op jaarbasis uit
op 1.220 uur (de met het ministerie afgesproken norm is 1.250 uur). De voorgenomen ophoging van capaciteit zal
vooralsnog niet leiden tot het beoogde aantal uren. Nieuwe medewerkers moeten worden ingewerkt en zijn niet per
direct volledig productief. De laatste groep nieuwe medewerkers die in 2019 is ingestroomd, was eind 2020 klaar met
de opleiding. In verband met de coronacrisis is de opleiding aangepast, deze duurt nu zeven in plaats van
tien maanden.

We voeren werkoriëntatiegesprekken met mensen die naar onze inschatting hulp nodig hebben bij het vinden van werk.
Daarvoor maken we gebruik van de Werkverkenner, een op wetenschappelijke basis ontwikkelde online vragenlijst die

UWV Jaarverslag 2020

17

inzicht geeft in de kans op werkhervatting binnen een jaar en de factoren die daarop van invloed zijn. De Commissie
Testaangelegenheden Nederland (COTAN) – onderdeel van het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) – heeft de
Werkverkenner beoordeeld. In december 2020 is aan de Werkverkenner als eerste overheidsinstrument het
wetenschappelijk COTAN-keurmerk verleend. In totaal hebben we in 2020 218.445 werkoriëntatiegesprekken gevoerd,
waarvan 81.165 gesprekken met werkzoekenden die volgens de Werkverkenner minder dan 50% kans hebben om
binnen één jaar volledig op eigen kracht werk te vinden. Dat zijn er veel meer (71%) dan een jaar daarvoor. Dat komt
zowel doordat het aantal WW’ers is toegenomen als doordat WW’ers geplande gesprekken vrijwel niet meer afzeggen
sinds we deze gesprekken vanwege de coronacrisis alleen nog telefonisch voeren. 90,2% van de gesprekken vond tijdig
(binnen vier weken nadat het recht op uitkering is vastgesteld) plaats. In verband met de stijgende werkloosheid zullen
we het aantal adviseurs werk moeten opschalen. Omdat dat niet in gelijke tred kan, verwachten we dat de tijdigheid
van de gesprekken zal dalen.
Tabel Met WW’ers gevoerde gesprekken

Werkoriëntatiegesprekken

2020

2019*

218.445

127.610

Face to face

52.037

n.v.t.

Telefonisch

166.408

n.v.t.

Monitorgesprekken

27.394

21.392

Face to face

5.345

n.v.t.

Telefonisch

22.049

n.v.t.

280.235

226.203

Face to face

39.173

119.631

Telefonisch

241.062

106.572

Coachingsgesprekken

* In 2019 is voor werkoriëntatiegesprekken en monitorgesprekken niet geregistreerd of het gesprek face to face of telefonisch is gevoerd.

De afspraak met het ministerie van SZW is dat we jaarlijks minimaal 5.000 langdurig werklozen een passend
werkaanbod (PaWa) met intensieve dienstverlening doen. In 2020 hebben we 4.178 keer zo’n passend werkaanbod
gedaan, waarmee we voor 84% aan deze afspraak voldoen. Wegens de coronacrisis is ervoor gekozen het passend
werkaanbod alleen nog telefonisch en digitaal te doen. Vooral omdat vanwege de coronacrisis minder banen
beschikbaar waren die geschikt zijn voor de PaWa-dienstverlening, is de doelstelling van 5.000 niet gerealiseerd.
Uitstroom naar werk vanuit een WW-uitkering
In 2020 zijn 190.800 WW-gerechtigden uitgestroomd naar werk (2019: 171.700). Het aantal van 190.800 is inclusief
64.600 mensen die na werkhervatting geen inkomstenformulier meer hebben ingevuld (2019: 37.300) en 26.800
mensen die na werkhervatting afzien van hun resterende, vaak kleine, WW-uitkering (2019: 11.500). Daarnaast waren
er eind 2020 62.800 mensen aan het werk met een aanvulling vanuit de WW (eind 2019: 57.800).
Effectiviteitsonderzoek persoonlijke WW-dienstverlening
We zijn eind 2017 gestart met het meten van de netto-effectiviteit van persoonlijke dienstverlening aan WW’ers. We
onderzoeken daarvoor de effecten op de uitstroom naar werk en de arbeidsmarktpositie van werkzoekenden op langere
termijn. Naast de ‘harde’ effectmeting wordt ook onderzocht wat de effecten zijn van de dienstverlening op
klantbeleving en klanttevredenheid. Hiervoor heeft SEO Economisch Onderzoek een kwalitatieve evaluatie uitgevoerd.
We verwachten het rapport over de uitkomsten van de ‘harde’ effectmeting in het tweede kwartaal van 2021. Door de
coronacrisis nemen werkhervattingskansen onvermijdelijk af. We verwachten dan ook dat het effect van onze
dienstverlening vanaf half maart 2020 vooral voor de mensen met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt minder
groot zal zijn.

Verbeteren kwaliteit dienstverlening
We toetsen de kwaliteit en bepalen verbetermaatregelen op basis van eigen onderzoeken en monitorrapportages over
de dienstverlening, zoals klanttevredenheidsmetingen en de dienstverleningsportfolio. Het persoonlijke traject van de
klant en de afgesproken diensten worden onderbouwd en vastgelegd in het vernieuwde werkplan WW dat we sinds
mei 2020 gebruiken.
We hebben ook ingezet op betere registratie in Sonar van de verleende dienstverlening aan klanten. Steekproefsgewijs
wordt gekeken hoe wordt geregistreerd. De uitkomst van deze meting wordt teruggekoppeld naar de medewerkers. Het
versterken van vakmanschap is een ander spoor waaraan we veel aandacht besteden. Er wordt geïnvesteerd in reflectie
op het werk, in leertrajecten en opleidingen. We brengen in kaart welke opleiding, kennis en ervaring – de zogenoemde
professionele standaard – nodig is om de functies van adviseur werk en adviseur werkgeversdienstverlening te kunnen
uitoefenen.
Daarnaast hebben we in 2020 een indicator ontwikkeld waarmee we de kwaliteit van de dienstverlening aan de klant,
de klantcommunicatie en de registratie van (resultaten) van dienstverlening continu kunnen meten. Deze indicator, de
meting operationele kwaliteit (MOK) gaat op termijn de aparte onderzoeken en monitoren (grotendeels) vervangen. We

UWV Jaarverslag 2020

18

streven ernaar in het eerste kwartaal van 2021 te starten met de implementatie van de MOK en deze eind 2021 te
hebben ingevoerd voor de dienstverlening aan WW’ers.

Scholingsbudget WW
Het Scholingsbudget WW is extra geld dat we kunnen inzetten voor de scholing van werkzoekenden met een
WW-uitkering. Dit budget is sinds 2018 telkens voor een jaar tijdelijk beschikbaar. In 2020 zijn er 4.374 scholingen
aangevraagd voor een bedrag van € 10,6 miljoen. Uit de maandelijkse rapportages blijkt dat de meeste opleidingen zijn
gericht op beroepen in transport en logistiek (29%), in ICT (13%), in techniek en bouw (11%) en in pedagogische
beroepen (9%). Het Scholingsbudget WW is in 2020 volledig benut. Direct na de eerste lockdown in maart is de inzet
van scholing voor WW-gerechtigden licht gedaald en heeft een aantal lopende scholingstrajecten vertraging opgelopen.
Dit kwam bijvoorbeeld doordat de opleider tijd nodig had om het onderwijs aan te passen aan digitale lesvormen, of
doordat een praktijkgedeelte niet meer door kon gaan. Opleidingen die stil kwamen te liggen, konden worden verlengd
voor een termijn van maximaal de duur van de sluiting van de opleidingsinstituten plus zes weken. Hierbij was wel
maatwerk mogelijk – zeker voor de opleidingen met noodzakelijke praktijkonderdelen. Zodra de lesprogramma’s waren
aangepast aan de nieuw ontstane situatie, zijn we weer uitgegaan van de duur van de trajecten zoals die bij aanvang
van de opleiding golden.
Vanaf juni is de inzet van scholing weer gestegen en is er zelfs meer dan voorheen gebruikgemaakt van de
mogelijkheden. Uit de beroepen waarvoor wordt opgeleid, is af te leiden dat de adviezen vanuit UWV en de keuzes van
werkzoekenden zijn aangepast aan de veranderende arbeidsmarkt. In het vierde kwartaal is het aantal toegekende
scholingsaanvragen sterk toegenomen.
In paragraaf 7.2. Rechtmatigheid staat onder het kopje Rechtmatigheid Kaderwet SZW-subsidies vermeld dat er bij de
Regeling tijdelijk scholingsbudget meerdere onrechtmatigheden zijn geconstateerd (19,6%). Bij dit
onrechtmatigheidspercentage geldt een kanttekening. De regeling wordt in de praktijk conform de afspraak met het
ministerie van SZW ingezet om WW-uitkeringsgerechtigden om te scholen naar (regionale) krapteberoepen en/of via
scholingsarrangementen met werkgevers. Daarbij heeft de adviseur werk ruimte om een professionele afweging te
maken van wat een krapteberoep is. De toets op rechtmatigheid wordt echter gedaan aan de hand van de letterlijke
tekst van de regeling. Zolang de oorzaak van de geconstateerde onrechtmatigheid niet wordt weggenomen, zal deze
gedurende de looptijd van het scholingsbudget geconstateerd blijven worden.

1.3. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor mensen met een
arbeidsbeperking
Ook tijdens de coronacrisis hebben we ons in 2020 ingezet om de dienstverlening aan mensen met een
arbeidsbeperking te verbeteren. We werken aan het op orde brengen en doorontwikkelen van de basale dienstverlening
voor mensen met een WIA/WGA-uitkering. Deze bestaat uit het in beeld brengen en houden van deze
uitkeringsgerechtigden met oriëntatie- en coachingsgesprekken gedurende in principe vijf jaar. Daarbij hebben we
minimaal één contactmoment per jaar en gemiddeld twee. De basale dienstverlening omvat verder de inzet van
ingekochte re-integratiedienstverlening en van eigen dienstverlening zoals competentietesten en bemiddeling. Om de
basale dienstverlening op orde te brengen, hebben we de uitvoeringscapaciteit vergroot en de sturing en controle
versterkt. Daarnaast investeren we in het vakmanschap van onze mensen. Zo hebben we het Kader methodisch
re-integreren in gebruik genomen. Dat is een hulpmiddel voor professionals om de klant met een methodische aanpak
in beeld te brengen. In lijn met dit methodisch kader is een nieuw werkplan AG ontwikkeld dat we in 2021
implementeren.
Het bieden van maatwerk is uitgangspunt voor onze dienstverlening aan zowel WGA’ers als Wajongers. Dit maatwerk
wordt voor een belangrijk deel ingevuld met producten en diensten die we inkopen bij door ons gecontracteerde
re-integratiebedrijven. Vooral Wajongers ondersteunen we daarbij aanvullend met de inzet van voorzieningen (zie
hierna in paragraaf 1.4. Voorzieningen en re-integratiediensten).

Aanpassingen in de dienstverlening vanwege coronacrisis
Sinds de eerste lockdown half maart vond onze dienstverlening primair telefonisch en digitaal plaats. Vanaf half juni
konden we weer in beperkte mate face-to-facedienstverlening bieden. Daarbij gaven we voorrang aan
oriëntatiegesprekken met nieuwe WIA/WGA-uitkeringsgerechtigden, gesprekken met niet-digivaardige
uitkeringsgerechtigden met een arbeidsbeperking en coachingsgesprekken met Wajongers. Eind 2020 werd als gevolg
van het oplopende aantal coronabesmettingen de face-to-facedienstverlening weer voor een groot deel afgeschaald.
Een deel van onze uitkeringsgerechtigden met een arbeidsbeperking is bang om fysiek in contact te treden met UWV of
re-integratiebedrijven die hen begeleiden vanwege besmettingsgevaar en/of omdat zij behoren tot een risicogroep. Als
mensen bijvoorbeeld aangeven liever telefonisch contact te hebben dan een face-to-facegesprek, willigen we dat
verzoek in. Sinds half juni is ook beveiligd beeldbellen beschikbaar voor klantcontacten. We zien dat beeldbellen relatief
gezien nog niet veel wordt ingezet, maar dat het in bepaalde situaties wel voordelen biedt omdat het persoonlijker is
dan telefonisch contact en het mogelijk maakt om non-verbale signalen op te merken. De ervaringen zijn tot nu toe
overwegend positief.

UWV Jaarverslag 2020

19

De aanpassingen in de dienstverlening voor arbeidsbeperkten door de coronacrisis hebben ook gevolgen gehad voor
(repressieve) handhavingsactiviteiten. Omdat uitkeringsgerechtigden niet wettelijk verplicht waren om telefonisch
bereikbaar te zijn, is besloten om in alle gevallen dat iemand geen gehoor gaf aan een uitnodiging van UWV, niet te
handhaven. Dit gold ook voor de mensen die uitgenodigd waren voor een fysieke afspraak op kantoor. Door aanpassing
van de regels zijn mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering sinds eind 2020 verplicht om UWV te informeren
over wijziging van hun telefoonnummer en om bereikbaar te zijn als zij een telefonische afspraak met UWV hebben.
Sinds 1 januari 2021 zijn we daarom weer (repressief) gaan handhaven als uitkeringsgerechtigden niet bereikbaar zijn
of niet verschijnen op een afspraak met UWV.

Resultaten

We zetten ons in om mensen met een beperking aan werk te helpen en te houden. Vooral deze kwetsbare groepen
ondervinden de gevolgen van de coronacrisis. Het aantal van hen dat werk vond, daalde in 2020.

Resultaten WIA
We hebben onze capaciteit conform onze doelstelling voor 2020 opgeschaald en voldoen ruimschoots aan de afspraken
met het ministerie van SZW over de basale WIA/WGA-dienstverlening. We richten ons daarbij allereerst op de WGA’ers
die sinds 2017 onze re-integratiedienstverlening zijn ingestroomd omdat ze het einde van de wachttijd voor de WIA
hadden bereikt. In 2020 hebben we gemiddeld 2,6 keer gesproken met mensen uit deze doelgroep (de norm is
1,8 gesprek). We hebben 96% van hen (31.466 van de 32.743) minimaal 1 keer per jaar gesproken (de norm is 90%).
In 2020 hebben we het beleid om maximaal 5 jaar dienstverlening te bieden volledig doorgevoerd, tenzij WGA’ers zelf
nog om dienstverlening verzoeken of er redenen zijn om de dienstverlening langer door te laten lopen. Mede hierdoor is
het totaal aantal WGA’ers dat actieve re-integratiedienstverlening ontvangt in vergelijking met 2019 gedaald. Eind 2020
boden we in totaal 60.960 WIA/WGA’ers actieve re-integratiedienstverlening, waarvan er 94% een volledig klantprofiel
en 90% een werkplan hadden. In 2020 zijn 17.532 nieuwe WIA/WGA’ers ingestroomd in onze
re-integratiedienstverlening. We voerden 12.455 werkoriëntatiegesprekken en stelden 13.559 (eerste) werkplannen op.
We hebben in 2020 10.190 re-integratietrajecten ingekocht voor WIA/WGA’ers. We zien dat het aantal
werkhervattingen als gevolg van de coronacrisis lager is dan in 2019 (zie tabel Uitstroom naar werk van mensen met
een arbeidsbeperking).
Resultaten Wajong
We willen zo veel mogelijk Wajongers met arbeidsvermogen aan werk helpen en aan het werk houden. In 2020 konden
we 6.675 Wajongers aan werk helpen. Dat is 83% van de doelstelling van 8.000 plaatsingen, zie hierna onder het kopje
Uitstroom naar werk vanuit een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Wajongers die hun baan verliezen nemen we weer in
onze Wajong-dienstverlening op, ook als ze een WW-uitkering krijgen. Naast het (opnieuw) plaatsen van Wajongers is
ook het aan het werk houden van Wajongers een belangrijke taak van UWV. In 2020 zijn 9.721 contractverlengingen
gerealiseerd (2019: 9.828). Juist in onzekere tijden is het belangrijk om in contact met hen te blijven. In 2020 hebben
we contact gehad met 49.769 (94%) van de 53.000 Wajongers met arbeidsvermogen die niet werken of voor wie geen
re-integratietraject is ingekocht. Gemiddeld hebben we in de afgelopen twaalf maanden 2,0 gesprekken per Wajonger
gevoerd. Tijdens die gesprekken nemen we hun actuele situatie door, bespreken we hoe wij hen desgewenst kunnen
ondersteunen richting betaald werk en leggen we uit wat hun verplichtingen zijn.
Op verzoek van het ministerie van SZW zijn we in 2019 gestart met een verkenning van de dienstverleningsbehoefte
van Wajongers die een vast dienstverband hebben bij een reguliere werkgever. Ook Wajongers die als zelfstandige
werken, vragen we of ze behoefte hebben aan onze dienstverlening. Tot en met eind 2020 hebben we circa
13.000 werkende Wajongers benaderd voor een gesprek. Circa 1.100 van hen hebben aangegeven dat ze behoefte
hebben aan ondersteuning. Dat kan inzet van jobcoaching zijn, maar ook ondersteuning bij bemiddeling naar een
andere functie. De overigen waren over het algemeen positief over het feit dat ze door UWV zijn benaderd, maar gaven
aan vooralsnog tevreden te zijn met de huidige werkplek. In overleg met het ministerie is besloten om ondersteuning
van werkende Wajongers met een vast dienstverband of werkend als zelfstandige een regulier onderdeel van de
dienstverlening te laten zijn.
Sinds 2010 hebben mensen die gebruikmaken van de oude Wajong (oWajongers) de mogelijkheid om over te stappen
naar de Wajong 2010. Tot voor kort werd van deze overstapmogelijkheid slechts spaarzaam gebruikgemaakt. Als
gevolg van de Wet vereenvoudiging Wajong die in 2021 in werking is getreden, zijn de rekenregels voor de Wajong
gewijzigd, waardoor werkende Wajongers er over het algemeen qua inkomsten op vooruitgaan. Dit geldt zeker voor
Wajongers die toegang hebben tot de voortgezette werkregeling van de Wajong 2010. Omdat werkende oWajongers bij
een overstap direct instromen in de voortgezette werkregeling van de Wajong 2010, is overstappen voor hen daarmee
(nog) gunstiger geworden. Begin oktober 2020 is aan circa 13.000 werkende oWajongers een brief gestuurd om hen te
attenderen op de mogelijkheid om over te stappen. Ruim 6.300 oWajongers hebben aangegeven dat ze daarvan
gebruik willen maken. De overstapgesprekken zullen in de tweede helft van 2021 plaatsvinden. De overstap zelf gaat
dan met terugwerkende kracht in per 1 december 2020.

UWV Jaarverslag 2020

20

Uitstroom naar werk vanuit een arbeidsongeschiktheidsuitkering
De arbeidsmarkt is in 2020 verslechterd, zeker voor werkzoekenden met een beperking. Het aantal mensen met een
WIA-uitkering dat in 2020 werk vond, was 13% lager dan in 2019. Het aantal mensen met een Ziektewet-uitkering en
een WAO- of WAZ-uitkering dat in deze periode een baan vond, daalde met respectievelijk 44% en 39%. De Wajongers
die nog niet werken, hebben vaak beperkte mogelijkheden en/of een grote afstand tot de arbeidsmarkt en zijn daardoor
moeilijk plaatsbaar. De coronacrisis maakt dat nog moeilijker. Het aantal Wajongers dat we aan werk konden helpen,
was 22% lager dan in 2019. Eind 2019 waren er 56.600 Wajongers aan het werk. In juni 2020 waren het er nog maar
55.300, wat een afname is met 1.300 in een half jaar tijd. (De cijfers over werkende Wajongers zijn altijd met
vertraging bekend. De cijfers voor heel 2020 zijn daarom pas later in 2021 beschikbaar.) In totaal vonden in 2020
10.300 mensen met een arbeidsbeperking een baan, 22% minder dan in 2019. Zolang de coronacrisis voortduurt en de
arbeidsmarkt niet verbetert, is de verwachting dat deze daling zich zal voortzetten.
Tabel Uitstroom naar werk van mensen met een arbeidsbeperking

Aantal aan werk geholpen mensen met een arbeidsbeperking

*2020

*2019

10.263

13.063

Mensen met recht op Wajong-uitkering

6.675

8.604

Mensen met recht op overige arbeidsongeschiktheidsuitkeringen

3.588

4.459

145

238

Mensen met recht op WAO-/WAZ-uitkering
Mensen met recht op WIA-uitkering

3.031

3.486

412

**735

Mensen met recht op Ziektewet-uitkering
*

De aantallen worden op verschillende manieren berekend. Bij de Wajong tellen we alleen de mensen die een arbeidsovereenkomst van
minimaal zes maanden voor minimaal twaalf uur per week hebben aanvaard. Bij de WIA, WAO en WAZ tellen we de mensen van wie de
re-integratiedienstverlening is beëindigd omdat ze voor hun resterende verdiencapaciteit werk hebben aanvaard. Voor de Ziektewet tellen we
uitsluitend de mensen die na een re-integratietraject aan het werk zijn gegaan.

** Exclusief plaatsingen in 2019 die in 2020 geregistreerd zijn.

In 2020 hebben ook nog 6.303 mensen met een WIA/WGA-uitkering gedeeltelijk het werk hervat.

Verbeteren kwaliteit dienstverlening
We verbeteren de kwaliteit van de dienstverlening voor arbeidsbeperkten. We toetsen de kwaliteit en we bepalen
verbetermaatregelen op basis van eigen onderzoeken en monitorrapportages over de dienstverlening, zoals
klanttevredenheidsmetingen en de dienstverleningsportfolio. Zo voeren we verbeteringen door in het werkplan AG. We
leggen onder andere de rol van arbeidsdeskundigen vast in het plan en ook het gebruik van het methodische kader –
een hulpmiddel voor professionals om de klant met een methodische aanpak in beeld te brengen. De beoogde invoering
eind 2020 heeft vertraging opgelopen wegens onvoldoende releasecapaciteit. De huidige verwachting is dat het nieuwe
werkplan AG in het voorjaar van 2021 ingevoerd zal zijn.

Dienstverlening voor banenafspraak
Uit de trendrapportage over het derde kwartaal van 2020 blijkt dat er tot 1 oktober landelijk in totaal 61.262 extra
banen voor de banenafspraak zijn gecreëerd. Dat zijn er 2.995 meer dan per 1 juli 2020. Het totaal aantal extra
gecreëerde banen is echter 530 lager dan eind december 2019. UWV heeft geen informatie over de reden van dit
baanverlies en dus ook niet over een eventuele relatie met de coronacrisis. Het streefcijfer voor eind 2020 was
67.500 extra banen.
Er komen drie groepen arbeidsbeperkten in aanmerking voor deze extra banen: mensen die onder de Participatiewet
vallen, mensen met een Wsw-indicatie en Wajongers met arbeidsvermogen. Eind september stonden 236.456 mensen
ingeschreven in het doelgroepregister voor de banenafspraak. Sinds 30 januari 2020 kunnen mensen ook vragen om
uitgeschreven te worden uit het doelgroepregister. Tot en met december 2020 kwamen 1.614 verzoeken voor
uitschrijving binnen, 1.543 (95%) van deze aanvragen is afgehandeld. Hiervan zijn er 1.172 toegekend en 371
afgewezen.
Dashboards
Op 10 juni 2020 is via werk.nl een interactief dashboard Banenafspraak gelanceerd. Dit dashboard geeft inzicht in de
voortgang van de banenafspraak per arbeidsmarktregio. Met het interactieve dashboard kunnen gebruikers (bij UWV en
gemeenten) snel eigen selecties maken. Ook kunnen ze eenvoudig een vergelijking maken met een andere
arbeidsmarktregio of met landelijke data. Mensen die alleen kunnen werken in een beschutte omgeving, onder
aangepaste omstandigheden, kunnen bij UWV een aanvraag indienen voor een Advies indicatie beschut werk. UWV
geeft vervolgens een positief of negatief advies. Op 26 oktober 2020 is ook een dashboard Beschut werk live gegaan.
Dit dashboard toont de aantallen aanvragen, positieve adviezen en mensen die in een beschutte omgeving werken.

UWV Jaarverslag 2020

21

1.4. Voorzieningen en re-integratiediensten
We willen bevorderen dat mensen met een beperking zo veel mogelijk weer aan het werk gaan. Omdat ze vaak een
grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben, kopen we re-integratiediensten en scholing in om hen werkfit te maken en
naar werk te begeleiden. Daarnaast verstrekken we hulpmiddelen die ervoor zorgen dat ze hun werk goed kunnen
doen, onderwijs kunnen volgen of goed kunnen functioneren in hun dagelijks leven.

Voorzieningen
Mensen met een beperking hebben soms hulp of een hulpmiddel nodig om deel te kunnen nemen aan werk, onderwijs
en het dagelijks leven. UWV verstrekt de voorzieningen voor werk en onderwijs. Het kan gaan om meeneembare
voorzieningen (zoals een brailleleesregel of een aangepast bureau), vervoersvoorzieningen (zoals de aanpassing van
een auto) en intermediaire voorzieningen (zoals een gebarentolk of een voorleeshulp). De tolkvoorziening verstrekt
UWV voor werk, onderwijs en het dagelijks leven. Hiermee is UWV het centrale loket voor mensen met een auditieve
beperking en organisaties die tolkuren aanvragen.
Voorzieningen worden verstrekt aan individuele personen. Daarnaast kan UWV subsidies verstrekken aan werkgevers,
bijvoorbeeld om het productieproces aan te passen zodat zij een medewerker met een handicap in dienst kunnen
nemen of houden. In maart 2020 is de pilot generieke werkgeversvoorziening gestart. Werkgevers konden bij UWV
subsidie aanvragen voor een werkplekaanpassing om daarmee meerdere werknemers met een vergelijkbare beperking
– tegelijk of na elkaar – in dienst te nemen. De werkgever moet duurzame werkgelegenheid voor ten minste drie jaar
aanbieden. In de pilot wordt geëxperimenteerd met het stapsgewijs loslaten van het individuele dienstverband als
voorwaarde voor een werkvoorziening. We ontvingen 7 aanvragen, waarvan we er 2 hebben toegekend en 2 hebben
afgewezen. De overige 3 zijn nog in behandeling. We hebben met het ministerie van SZW afgesproken de
aanvraagperiode voor een subsidie te verlengen tot 1 juli 2021.
Resultaten
In 2020 is 95% van de aanvragen voor voorzieningen tijdig – binnen acht weken – afgehandeld. Dat is ruim boven de
met het ministerie van SZW afgesproken norm van 90%.
In 2020 hebben we 41.809 werkvoorzieningen ingezet voor mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering, waarvan
de meeste voor Wajongers (29.977). De uitgaven voor deze voorzieningen bedroegen € 71,5 miljoen en bleven
daarmee ruim binnen het voor dit jaar beschikbare budget van € 92,0 miljoen. De uitgaven waren vrijwel gelijk aan die
in 2019 (€ 72,0 miljoen). Dat komt vooral door lagere kosten voor zowel interne als externe jobcoaching en minder
reiskosten voor werkverkeer enerzijds, en hogere kosten voor aanpassingen aan auto’s en vergoeding van de
meerkosten voor bijzondere autotypes anderzijds. Ook was het aantal vervoersvoorzieningen hoger dan in 2019. Dat
komt doordat, naast de continueringsbeslissingen voor 2020, ook al een deel van de continueringsbeslissingen voor
2021 is verwerkt.
Tabel Aantal ingezette werkvoorzieningen

2020

2019

Werknemersvoorzieningen*
Intermediaire voorzieningen

3.689

4.525

Externe jobcoach

16.430

18.623

Loondispensatie

9.935

10.904

Meeneembare voorzieningen

4.879

4.787

9

29

4.716

3.320

2.044

2.531

Starterskrediet
Vervoersvoorzieningen
Werkgeversvoorzieningen
Interne jobcoach
Meeneembare voorzieningen

2

5

Pilot Generieke werkgeversvoorzieningen

2

n.v.t.

103

147

41.809

44.871

Overige werkgeversvoorzieningen
Totaal

* Inclusief voorzieningen voor zelfstandigen en werkzoekenden.
In 2020 hebben we in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
4.805 onderwijsvoorzieningen toegekend. Dat zijn er minder dan in 2019 (5.135). De uitgaven voor deze voorzieningen
bedroegen € 20,7 miljoen en bleven daarmee ruim binnen het voor dit jaar beschikbare budget van € 23,2 miljoen. De
uitgaven daalden met ruim 17% ten opzichte van 2019. Dat komt vooral door lagere kosten voor zowel meeneembare
als vervoersvoorzieningen. Dit is een gevolg van de effecten van de coronacrisis en de daarmee samenhangende
tijdelijke schoolsluiting in het voorjaar en het (ook daarna nog) volgen van onderwijs in digitale vorm vanuit huis.

UWV Jaarverslag 2020

22

Tabel Uitgaven onderwijsvoorzieningen
Bedragen x € 1 miljoen

2020

2019

Intermediair

12,0

13,1

Meeneembaar

3,3

3,8

Vervoer

5,4

8,1

Totaal voor de klant

20,7

25,0

Uitvoeringskosten

1,4

1,4

22,1

26,4

Totaal

In 2020 hebben we 514 tolkvoorzieningen in het leefdomein aan nieuwe klanten toegekend. Verder hebben
475 personen met een lopende voorziening een maatwerkaanvraag ingediend omdat zij meer tolkuren nodig hadden. Al
deze aanvragen zijn toegekend. Er is aan 102 organisaties een voorziening toegekend waarvoor € 1,1 miljoen is
uitgegeven.
Inclusief uitvoeringskosten hebben we in 2020 € 9,8 miljoen aan tolkvoorzieningen uitgegeven. De intermediaire
voorzieningen binnen het leefdomein bestaan volledig uit de tolkvoorziening. Voor de uitgaven voor de klant is een
budget van € 11,5 miljoen toegekend. In 2020 hebben we daarvan € 8,7 miljoen uitgegeven. Als gevolg van de
coronacrisis waren de uitgaven in april tot en met december lager dan verwacht.
Tabel Uitgaven tolkvoorzieningen leefdomein
Bedragen x € 1 miljoen

2020

*2019

Intermediaire voorzieningen

8,7

5,4

Totaal voor de klant

8,7

5,4

Structurele uitvoeringskosten

1,1

0,7

Incidentele uitvoeringskosten**

-

0,7

Uitvoeringskosten

1,1

1,4

Totaal

9,8

6,8

De uitgaven in 2019 voor tolkvoorzieningen leefdomein zijn gemaakt vanaf 1 juli 2019.
** De incidentele uitvoeringskosten hadden betrekking op het project Centralisatie tolkvoorziening. Dit is in 2019 afgerond.
*

In 2019 is vastgesteld dat op een aantal aspecten controles niet mogelijk of moeilijk uitvoerbaar zijn (zoals de
vergoeding voor geannuleerde tolkopdrachten) en dat er wordt vertrouwd op de goedkeuring door de tolkgebruiker. De
controles die UWV uitvoert, zijn besproken met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Het
ministerie heeft aangegeven akkoord te zijn met de controles die UWV uitvoert. Afgesproken is dat het ministerie het
aangeeft als het aanvullende controles noodzakelijk vindt. Daarnaast had UWV de regelgeving op sommige onderdelen
niet nader geduid. In 2020 is in afstemming met het ministerie van VWS in het Protocol Voorzieningen van UWV nadere
duiding gegeven over maatwerkaanvragen van individuen en aanvragen van organisaties. Dit protocol wordt in het
voorjaar van 2021 gepubliceerd. UWV zal het protocol vanaf dat moment toepassen. Hiermee wordt de onzekerheid in
de rechtmatigheid weggenomen die er in 2020 nog was.
Effecten van de coronacrisis
Omdat face-to-facecontact vanaf half maart niet meer mogelijk was konden we tijdelijk bijvoorbeeld geen
werkplekonderzoeken of aanpassingen aan auto’s doen. Vanaf juni was dat wel weer mogelijk. Sinds eind september
gelden echter weer strengere maatregelen waardoor sommige werkzaamheden waarbij fysiek contact nodig is niet
kunnen plaatsvinden. Waar mogelijk handelen we aanvragen digitaal, telefonisch of via beeldbellen af. Sinds maart was
er als gevolg van het zeer beperkte face-to-facecontact een toename van het aantal opdrachten voor tolken op afstand
en een afname van het aantal tolkopdrachten op locatie. Dit geldt voor zowel het werk-, onderwijs- als leefdomein.
Gemeenten die voor hun werkzoekenden gebruik willen maken van loonkostensubsidie, hebben daarvoor een
loonwaardebepaling nodig. Op verzoek voert UWV dit onderzoek voor de gemeente uit. Als gevolg van de
coronamaatregelen is onze dienstverlening aangepast. Als de werknemer niet op de werkplek aanwezig is of als de
veiligheid niet kan worden gegarandeerd, kan de arbeidsdeskundige het loonwaardeonderzoek via beeldbellen of
telefonisch uitvoeren. Deze werkwijze passen we ook weer toe sinds de lockdown in december. Voor deze onderzoeken
op afstand brengt UWV de gemeente een gereduceerd tarief in rekening. De arbeidsdeskundige wijst de gemeente op
de mogelijkheid om forfaitaire loonkostensubsidie in het kader van de Participatiewet in te zetten voor maximaal zes
maanden met een optie van zes maanden verlenging.

UWV Jaarverslag 2020

23

Vanwege het dringende advies om zo veel mogelijk thuis te werken, ontving UWV het afgelopen jaar steeds vaker
verzoeken van klanten voor werkvoorzieningen voor de thuiswerkplek. De voorzieningen die de klant al op de werkplek
heeft, kunnen soms naar de thuiswerkplek worden verplaatst. Als dit niet het geval is, kan de klant een aanvraag doen
voor een voorziening voor de thuiswerkplek. Werkplekaanpassingen die niet te maken hebben met een beperking,
vallen onder de arboverantwoordelijkheid van de werkgever.

Re-integratiediensten
UWV koopt voor mensen met een Ziektewet- of arbeidsongeschiktheidsuitkering re-integratiedienstverlening in bij
re-integratiebedrijven. Het gaat om:
 modulaire diensten;
 de dienst Werkfit maken;
 de dienst Naar werk.
Modulaire diensten zijn bedoeld voor mensen met arbeidsvermogen voor wie de stap naar de dienst Werkfit maken nog
te groot is. Ze bevatten activiteiten die gericht zijn op het verhogen van de maatschappelijke participatie. Verder gaat
het om begeleiding bij scholing, bedoeld voor mensen die wel de vaardigheden en het vermogen hebben om een
scholing met goed gevolg te volbrengen, maar ondersteuning nodig hebben bij zaken als studieritme en structuur
aanbrengen. Sinds 1 juli 2020 maken deze diensten structureel deel uit van ons dienstverleningspakket. Naast deze
re-integratiediensten kopen we ook scholingen in en verstrekken we subsidie voor trajecten op grond van de methodiek
Individuele plaatsing en steun (IPS). Deze trajecten zijn bedoeld voor uitkeringsgerechtigden met ernstige psychische
aandoeningen (EPA) en worden verzorgd door ggz-instellingen.
Resultaten
In 2020 zijn 31.486 re-integratiediensten ingekocht. Dit zijn er 3.102 meer dan in 2019. De stijging wordt vooral
veroorzaakt doordat er meer modulaire diensten zijn ingekocht. Er zijn iets minder diensten ingekocht voor Wajongers
en juist meer voor de overige groepen. Dat geldt vooral voor de groep met een WW-uitkering (mensen die minder dan
35% arbeidsongeschikt voor de WIA en de Ziektewet zijn bevonden): van 1.232 diensten in 2019 naar 3.545 diensten
in 2020.Voor deze groepen WW’ers kunnen we sinds 2019 weer re-integratiedienstverlening inkopen. Na een
aanloopfase in 2019 zijn er voor hen in 2020 veel meer diensten ingekocht. Voor 2020 was een budget van
€ 94,0 miljoen beschikbaar (inclusief budget voor de regeling IPS EPA). De totale uitgaven waren € 87,9 miljoen, wat
€ 2,0 miljoen meer is dan in 2019 is uitgegeven.
Daarnaast is er subsidie voor 592 IPS-trajecten verstrekt, 19 minder dan in 2019. Dit komt vooral doordat de
beschikbare capaciteit voor het verzorgen van IPS-trajecten in toenemende mate ook wordt ingezet voor de
gemeentelijke populatie met psychische aandoeningen. Daardoor is er minder capaciteit beschikbaar om trajecten in te
zetten voor de UWV-populatie. Voor de periode 2017-2022 is in totaal € 20 miljoen aan budget beschikbaar gesteld.
Door de grote benutting in met name de jaren 2018 en 2019 tekende zich het risico af dat het subsidieplafond voortijdig
zou worden bereikt en we in de loop van 2021 al zouden moeten stoppen met het verstrekken van subsidie voor de
uitvoering van IPS-trajecten. Om dit te voorkomen heeft UWV in 2020 met instemming van het ministerie van SZW
besloten om het subsidieplafond te verhogen naar een bedrag van € 23,7 miljoen.
Tabel Ingekochte re-integratiediensten en verstrekte IPS EPA-trajecten*
2020

WAO

2019

411

408

8.677

8.231

oWajong/Wajong 2010

9.056

9.212

WIA

10.389

9.990

WW (WIA/Ziektewet < 35%)

3.545

1.232

32.078

29.073

-

75

32.078

29.148

Ziektewet

Totaal ingekochte
re-integratiedienstverlening (incl.
IPS EPA-trajecten)
IPS-CMD (gemeenten)
Totaal

* Naast de in de tabel genoemde 32.078 re-integratiediensten en IPS-trajecten die we vanuit het budget van € 94 miljoen hebben ingekocht,
hebben we 961 Ziektewet-arbo-interventies ingekocht.

We houden bij hoeveel re-integratiediensten leiden tot een plaatsing in betaalde arbeid na afronding van dat traject.
Eind 2020 had 46,1% van de in 2017 gestarte trajecten tot werk geleid en 48,3% van de in 2018 gestarte trajecten.
Voor trajecten die in 2019 zijn gestart was het percentage eind 2020 41,8%. Dit percentage kan nog stijgen, omdat
deze trajecten nog tot een plaatsing kunnen leiden.

UWV Jaarverslag 2020

24

Voor mensen met een arbeidsongeschiktheids- of Ziektewet-uitkering hebben we in 2020 2.708 scholingen ingekocht.
Er zijn 2.602 scholingen afgesloten, waarvan 1.992 met diploma. Zie voor scholingen WW
paragraaf 1.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW’ers onder het kopje Scholingsbudget WW.
Effecten van de coronacrisis
In 2020 zijn er niet minder re-integratiediensten ingekocht. De indruk is dat leveranciers van re-integratiediensten,
inclusief de IPS-trajecten, creatief met de coronasituatie zijn omgegaan en zich hebben ingespannen om de
dienstverlening zo goed mogelijk in te vullen. Leveranciers hebben sinds de eerste lockdown van maart 2020 twee
maanden respijt gekregen voor het indienen van re-integratieplannen. Ook is de duur van de dienstverlening in veel
gevallen met twee maanden verlengd. Sinds de tweede lockdown, die half december 2020 inging, is de duur van alle
dienstverlening met drie maanden verlengd. Het aantal uren modulaire diensten kan voor individuele klanten worden
uitgebreid.
Verbeteren kwaliteit bestellen re-integratiediensten en voorzieningen
In 2020 hebben we veel aandacht besteed aan de kwaliteit van de inkoop en inzet van voorzieningen en
re-integratiediensten, het beter beheersen en verkleinen van de risico’s en het structureel oplossen van de eerder
geconstateerde tekortkomingen. Zo hebben we in 2020 maatregelen genomen die de kwaliteit van het inkopen en
bestellen van de voorzieningen en re-integratiediensten verhoogt. We verbeteren bijvoorbeeld onze opdrachtgeversrol
binnen het bestelkader AG. Dat doen we door het vakmanschap van onze professionals te verhogen en de
implementatie van onze dienstverlening beter te begeleiden. Om onze dienstverlening verder te verbeteren en
risicomanagement structureel vorm te geven, hebben we in 2020 ook ingezet op een kwaliteitsframework. Dit geeft
handvatten hoe we kwaliteitscriteria eenduidig binnen onze re-integratiedienstverlening kunnen toepassen. Andere
maatregelen zijn de continue controles die wij sinds begin 2020 uitvoeren op de juistheid, plausibiliteit en volledigheid
van bestellingen van re-integratiediensten en scholing en op het verstrekken van een voorziening. Ook aanpassingen
aan het Inkoopkader Re-integratiediensten per 1 juli 2020 en de introductie van een nieuw Inkoopkader
Scholingsdiensten per 1 januari 2021 ondersteunen de kwaliteitsverbetering. De ontwikkelingen van een MOK voor
voorzieningen is vergevorderd. In 2021 zetten we deze kwaliteitsslag voort.

1.5. Arbeidsjuridische dienstverlening
UWV verzorgt ook arbeidsjuridische dienstverlening. We beoordelen ontslagaanvragen en aanvragen voor
tewerkstellingsvergunningen en geven adviezen aan de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in verband met de
verstrekking van een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid. UWV heeft hierbij een onafhankelijke,
toetsende rol. We zijn erin geslaagd deze dienstverlening tijdens de coronacrisis te continueren. Werkprocessen zijn
aangepast, zodat medewerkers zo veel mogelijk thuis de dienstverlening konden voortzetten. Klantcontacten over de
procedures verliepen deels per post, maar vooral via de telefoon en per beveiligde mail. Daarnaast verstrekten we
arbeidsrechtelijke informatie aan werkgevers, werknemers en werkzoekenden via uwv.nl en via de telefoon. In oktober
2020 vond het webinar 'Actualiteiten UWV-ontslagprocedure, NOW en compensatieregelingen transitievergoeding'
plaats dat door ongeveer 2.000 werkgevers en advocaten is bekeken. Zij kregen de nieuwe versie van het Handboek
UWV ontslagprocedure met de aangepaste/nieuwe uitvoeringsregels. Werkgevers waren zeer content over de
informatie die we het afgelopen jaar verstrekten over de actuele ontwikkelingen in de ontslag- en
tewerkstellingsvergunningenprocedures.

Ontslagaanvragen
Als gevolg van de coronacrisis kregen we in 2020 te maken met 31.662 ontslagaanvragen, bijna twee keer zoveel als
we oorspronkelijk hadden verwacht (16.500). 90% van de ontslagaanvragen werd ingediend om bedrijfseconomische
redenen en 10% vanwege langdurige arbeidsongeschiktheid. Het aantal ontslagaanvragen nam vanaf maart 2020 toe.
De grafiek hieronder laat zien dat de aantallen op de momenten dat het steunpakket van het kabinet voor werkgevers
wijzigde, gedurende korte periodes extra opliepen, soms met meer dan 300%. We hebben alle werkgevers die een
beroep op de NOW 1 deden en toch ontslagaanvragen indienden, ingelicht over de gevolgen die dat zou hebben
(ontslagboete).

UWV Jaarverslag 2020

25

Figuur Aantal ontvangen ontslagaanvragen in 2020 per week
1.600

Instroom ontslag per week

1.400
1.200
1.000
800
600
400
200
0

01

03

05

07

09

11

13

15

17

19

21

23

25

Realisatie

27

29

31

33

35

37

39

41

43

45

47

49

51

53

Raming

We hebben circa 60 nieuwe fte’s aangetrokken om de forse toename van het aantal ontslagaanvragen tijdig te kunnen
blijven afhandelen. Voor de verschillende soorten ontslagzaken gelden verschillende afhandeltermijnen. We handelden
80,3% van de ontslagvergunningen tijdig af. Bij een groot deel van de zaken waarbij dat niet lukte (16,3%), kwam dat
door bijvoorbeeld verleend uitstel op verzoek van de werkgever of werknemer, samenloop met andere zaken of
noodzakelijke extra derde behandelrondes. Als we hiermee rekening houden, komt de tijdigheid uit op 96,6%.
Tabel Afhandeling ontslagaanvragen

2020
Aantal

2019
%

Aantal

Aantal ingediende ontslagaanvragen

31.700

15.900

Bedrijfseconomisch

28.300

13.300

Langdurig arbeidsongeschikt

3.400

2.600

Aantal afgewikkelde ontslagaanvragen

31.000

%

15.600

Aantal verleende ontslagvergunningen

4.500

15%

3.500

Tijdens behandeling door werkgever ingetrokken

23.600

76%

9.500

61%

Niet in behandeling genomen wegens onvoldoende informatie

2.200

7%

2.100

14%

700

2%

500

3%

Afgewezen ontslagaanvragen

22%

Wnra en Wab
Op 1 januari 2020 is nieuwe wet- en regelgeving in werking getreden op het terrein van het arbeids- en ontslagrecht
(zie ook hoofdstuk 5 Nieuw beleid). Zo werden de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) en de Wet
arbeidsmarkt in balans (Wab) van kracht. Als gevolg van de Wnra is de ontslagtoets van UWV ook van toepassing op
voorgenomen ontslagen door het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en onderwijsorganisaties. Dit leidde tot
een (beperkte) toename van het aantal ontslagaanvragen wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. Er zijn nauwelijks
ontslagaanvragen vanwege bedrijfseconomische redenen ingediend, omdat een aantal publieke organisaties (waaronder
gemeenten) voor de behandeling van bedrijfseconomische ontslagaanvragen bij cao een van de werkgever
onafhankelijke en onpartijdige ontslagcommissie heeft ingesteld. Die biedt de mogelijkheid om op onderdelen af te
wijken van de UWV-kaders.
De Wab heeft geleid tot aanpassingen van diverse arbeidsrechtelijke onderwerpen, zoals de op 1 april 2020 in werking
getreden regeling die compensatie aan werkgevers mogelijk maakt van de aan langdurig arbeidsongeschikte
werknemers betaalde transitievergoeding (de CRTV-LAO). De Compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag
wegens beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming is deels per 1 januari 2021 in werking getreden (met
uitzondering van bedrijfsbeëindiging als gevolg van ziekte). Zie voor meer informatie over dit onderwerp hoofdstuk
5 Nieuw beleid onder het kopje Wet arbeidsmarkt in balans.

UWV Jaarverslag 2020

26

Tewerkstellingsvergunningen en adviezen aan de IND
Werkgevers die personeel van buiten de Europese Economische Ruimte (EER) korter dan drie maanden in Nederland
willen laten werken, moeten daarvoor een tewerkstellingsvergunning bij UWV aanvragen. Dit geldt ook wanneer ze
vreemdelingen willen aannemen die hier studeren of om andere redenen dan arbeid al in Nederland wonen. Werkgevers
die voor drie maanden of langer personeel willen aannemen uit landen van buiten de EER, kunnen een gecombineerde
vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) aanvragen bij de IND. De IND vraagt UWV advies over het arbeidsmarktdeel.
UWV toetst de adviezen voor de IND en de aanvragen voor tewerkstellingsvergunningen op dezelfde wijze.
Vanwege de coronacrisis zijn er minder aanvragen om tewerkstellingsvergunningen en verzoeken om advies van de IND
ingediend. Er was minder vraag naar buitenlandse werknemers en buitenlandse werknemers konden niet of beperkt
naar Nederland reizen. Daardoor konden werkgevers niet optimaal gebruikmaken van verleende vergunningen. Ook
konden buitenlandse werknemers na afloop van een vergunning niet naar hun land terugreizen. In de zomermaanden,
toen de coronamaatregelen werden verlicht, toonde de arbeidsmarkt herstel. Dit was ook zichtbaar in de stijging van
het aantal aanvragen voor (de verlenging van) een tewerkstellingsvergunning. De instroom daalde weer bij de tweede
lockdown.
In 2020 zijn in totaal 10.600 aanvragen voor een tewerkstellingsvergunning en IND-verzoeken om advies ingediend,
ruim 30% minder dan voorzien. We handelden de aanvragen om een tewerkstellingsvergunning en de verzoeken om
advies van de IND in 97% van de gevallen binnen vijf weken af.
Tabel Afhandeling tewerkstellingsvergunningen en GVVA-adviezen

2020

Aantal

2019
%

Aantal

Aantal ingediende aanvragen tewerkstellingsvergunning

6.700

9.900

Aantal afgehandelde aanvragen tewerkstellingsvergunning

6.900

9.700

Verleende vergunningen

%

6.000

87%

8.700

90%

Tijdens behandeling door werkgever ingetrokken

300

4%

300

3%

Geweigerde aanvragen incl. niet in behandeling genomen

600

9%

700

7%

Aantal ingediende aanvragen arbeidsmarktadvies GVVA

3.900

Aantal afgegeven adviezen GVVA

4.000

Positieve adviezen

3.200

5.400
5.500
80%

4.500

83%

Tijdens behandeling door werkgever ingetrokken

200

5%

200

3%

Negatieve adviezen

600

15%

800

14%

Brexit
Op 31 januari 2020 heeft het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaten. Tot 1 januari 2021 was er een
overgangsperiode waarin de regels en wetten van de EU nog voor het Verenigd Koninkrijk golden. Vanaf 1 januari 2021
geldt zoals verwacht een vergunningsplicht voor Britten die voor het eerst naar Nederland komen om hier te werken.

UWV Jaarverslag 2020

27

Inkomensdienstverlening

Naast ondersteunen bij het vinden van werk en personeel heeft UWV nog drie belangrijke kerntaken: uitkeringen
verstrekken, sociaal-medische beoordelingen verrichten en gegevens beheren. Op de eerste twee gaan we in dit
hoofdstuk in. UWV vervult ook een poortwachtersrol voor de sociale zekerheid. We letten erop dat alleen mensen die er
recht op hebben een uitkering krijgen.

UWV Jaarverslag 2020

28

2. Inkomensdienstverlening
Wanneer mensen werk verliezen of door ziekte of een beperking (tijdelijk) niet kunnen werken en een beroep doen op
de sociale zekerheid, beoordelen we of dat beroep terecht is. Vervolgens betalen we toegekende uitkeringen snel en
correct. WW’ers en arbeidsbeperkten met arbeidsvermogen bieden we zo de ruimte om zich voor te bereiden op en te
werken aan werkhervatting. Voor mensen met een arbeidsongeschiktheids- of Ziektewet-uitkering stellen we het recht
op een uitkering vast via een sociaal-medische beoordeling. Die voeren we vanwege de coronacrisis zo veel mogelijk
telefonisch of via beeldbellen uit. Bij de uitkeringsaanvragen en ook tijdens de uitkeringsduur controleren we of de
aanvrager aan de voorwaarden voldoet. Verreweg de meeste uitkeringsgerechtigden houden zich aan de bijbehorende
plichten. Wanneer mensen de regels toch overtreden, dan treden we op. In verband met de impact van de coronacrisis
hebben we met het ministerie van SZW afgesproken om bepaalde vormen van repressieve handhaving tot eind 2020
niet uit te voeren.

2.1. Inkomenszekerheid bieden
Het verzorgen van uitkeringen aan werkloze, zieke of arbeidsongeschikte werknemers is een van de kerntaken van
UWV. In 2020 ontvingen circa 1,3 miljoen mensen gedurende kortere of langere tijd een uitkering van ons. We keerden
een bedrag van in totaal € 21,3 miljard uit.

Gevolgen van de coronacrisis
We hadden in 2020 door de coronacrisis te maken met veel meer uitkeringen dan we eerder konden inschatten.
Meer personeel nodig
Oorspronkelijk hielden we rekening met 400.000 nieuwe WW-aanvragen en bijbehorende continueringen op jaarbasis.
In de maanden maart tot en met mei is het aantal WW-aanvragen echter enorm gestegen. We zijn daarna uitgegaan
van 590.000 WW-aanvragen in 2020 op jaarbasis. Om deze aantallen te kunnen afhandelen, hebben we de capaciteit
tot en met december 2020 uitgebreid met circa 600 fte’s uitkeringsdeskundigen WW. De eerste nieuw aangetrokken
uitkeringsdeskundigen konden we pas in oktober volledig inzetten. Het inwerken in de praktijk na de theoretische
opleiding neemt namelijk ongeveer zes maanden in beslag. Het aantal fte’s faillissementsuitkeringsdeskundigen is op
sterkte om een eventuele stijging tot 200% aan te kunnen.
De werkdruk voor de uitkeringsdeskundigen was in 2020 hoog. Dit bracht een risico met zich mee voor de tijdigheid van
de eerste betaling van nieuwe WW-uitkeringen. Om dit risico te minimaliseren hebben we maatregelen genomen om
meer capaciteit vrij te maken en de productiviteit te verhogen (zie hierna onder het kopje Werkzaamheden opgeschort).
Deze maatregelen zijn afgestemd met het ministerie van SZW. We hebben veel capaciteit vrijgespeeld door te
schrappen in indirecte uren (zoals werkoverleg en kwaliteitscontroles) en door op onderdelen de wet vereenvoudigd toe
te passen. Verder zijn alle niet-bedrijfskritische activiteiten opgeschort. Medewerkers die normaal gesproken
specialistische werkzaamheden doen, hebben meegeholpen bij de afhandeling van uitkeringsaanvragen en
uitkeringsdeskundigen die inmiddels elders in de organisatie werkten zijn de eerste maanden tijdelijk teruggekeerd. Met
deze maatregelen hebben we circa 400 fte’s vrijgespeeld. Daarnaast hebben onze uitkeringsdeskundigen enorm hard
doorgewerkt, ook in de avonden en weekenden. Hierdoor konden we de WW-uitkeringen tijdig uitbetalen. We
verwachten alle tijdelijk stopgezette activiteiten in het eerste kwartaal van 2021 weer te kunnen hervatten. Het in de
praktijk begeleiden van het grote aantal nieuwe medewerkers zorgt wel voor druk op de uitvoering. Om nieuwe
medewerkers sneller in de praktijk te kunnen inzetten, krijgen ze alleen het op dat moment relevante deel van de
lesstof aangeboden. Op een later moment kunnen ze de overige lesstof volgen.
In 2020 was de instroom bij de Ziektewet 6% hoger dan begroot (zie hierna bij Uitkeringsvolumes onder het kopje
Ziektewet). In totaal ontvingen we in 2020 723.000 meldingen: 534.000 voor de Ziektewet en 189.000 voor de Wazo.
Dat waren er 13% meer dan in 2019 (640.000 meldingen, waarvan 490.000 voor de Ziektewet en 150.000 voor de
Wazo). Eind december waren er voor de Ziektewet 345 fte’s uitkeringsdeskundigen en 248 fte’s medewerkers
verzuimbeheer. Daarmee beschikken we over het aantal fte’s dat we naar verwachting in 2021 nodig hebben.
Werkzaamheden opgeschort
Aan het begin van de coronacrisis hebben we tijdelijke maatregelen genomen die gevolgen konden hebben voor de
rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking en de handhaving van plichten die gelden voor
WW-uitkeringsgerechtigden. We hebben bijvoorbeeld geen maatregelen opgelegd als een uitkeringsgerechtigde zich niet
hield aan de sollicitatieplicht of niet verscheen op een afspraak. Ook hebben we een aantal activiteiten opgeschort om
het aantal controles in de uitvoering te verminderen. In overleg met het ministerie van SZW is eind 2020 besloten om in
januari 2021 met deze tijdelijke maatregelen te stoppen. Eén maatregel was al eerder beëindigd.

UWV Jaarverslag 2020

29

Beperkte kwaliteitsbewaking
Om de toegenomen werkdruk te verlagen hebben we ook de reguliere kwaliteitsbewaking, de meting operationele
kwaliteit (MOK), tijdelijk opgeschort. Inmiddels hebben we deze metingen voor alle wetten hervat. De MOK-metingen
op de arbeidsongeschiktheidswetten, de Ziektewet en faillissementen laten een vergelijkbare kwaliteit zien als voor de
coronaperiode. De MOK voor de WW is sinds 16 november weer hervat. Tot die tijd werd het verminderde inzicht in de
kwaliteit deels ondervangen door een beperkte kwaliteitsmeting waarbij de inzet van productiemedewerkers niet nodig
was. Deze tijdelijke kwaliteitsmeting en de hervatte MOK laten zien dat ook bij de WW de uitvoeringskwaliteit
vergelijkbaar is met die voor de coronacrisis.

Uitkeringsvolumes
Veel werkgevers hebben een beroep gedaan op de NOW (zie hoofdstuk Focus in 2020: de gevolgen van de coronacrisis,
onder het kopje Steunmaatregelen). Dat betekent dat veel bedrijven kiezen voor steun om hun personeel te kunnen
doorbetalen. Toch zien we dat het aantal nieuwe WW-uitkeringen fors is gestegen en dat het aantal banen, ondanks alle
maatregelen die de overheid heeft genomen om zo veel mogelijk werk te behouden, in 2020 is afgenomen. Dat
betekent een verdere toename van het aantal WW-uitkeringen.
In 2020 verstrekten we in totaal 1.030.000 nieuwe uitkeringen en beëindigden we er 1.006.800. Eind 2020 liepen er
1,3 miljoen uitkeringen.
Tabel Belangrijkste volumeontwikkelingen uitkeringsverstrekking

WW

WIA

WAO

Wajong

Ziektewet

2020

2019

%
+/-

Nieuwe uitkeringen

479.069

329.968

45%

Beëindigde uitkeringen

416.862

369.264

13%

Lopende uitkeringen

285.660

223.453

28%

Nieuwe uitkeringen

49.742

45.810

9%
33%

Beëindigde uitkeringen

26.610

19.938

Lopende uitkeringen

349.468

327.952

7%

Nieuwe uitkeringen

548

578

-5%
28%

Beëindigde uitkeringen

22.461

17.597

Lopende uitkeringen

214.584

236.515

-9%

Nieuwe uitkeringen

6.363

5.794

10%

Beëindigde uitkeringen

7.502

6.797

10%

Lopende uitkeringen

243.134

244.183

0%

Nieuwe uitkeringen

321.817

297.972

8%

Beëindigde uitkeringen

364.986

335.069

9%

Lopende uitkeringen

106.814

98.368

9%

WW
We handelden in 2020 56% meer WW-aanvragen af dan in 2019 (633.600 tegenover 407.100). Daarvan wezen we er
24% (154.500) af tegenover 19% (77.100) in 2019. Dat komt doordat als gevolg van de coronacrisis aanvankelijk
vooral uitzendkrachten en seizoenswerkers werkloos raakten. Zij hebben vaak niet voldoende weken gewerkt om in
aanmerking te komen voor een WW-uitkering. Ook hebben veel mensen uit voorzorg een WW-uitkering aangevraagd.
We ontvingen daarna niet meer de informatie die nodig is om de WW-aanvraag te beoordelen, waarschijnlijk omdat hun
werkgevers gebruik konden maken van de NOW. De WW-aanvragen bleven daardoor onvoltooid en werden afgewezen.
Veel van de nieuwe uitkeringen die in 2020 werden verstrekt, hadden een beperkte duur. Dat komt doordat het in het
begin van de coronacrisis met name ging om mensen met kortlopende WW-rechten die daardoor ook weer snel
uitstroomden. Inmiddels neemt de gemiddelde duur van een WW-uitkering toe. 11.500 mensen kregen (tijdelijk) geen
WW-uitkering omdat ze een maatregel kregen opgelegd, vrijwel altijd omdat ze verwijtbaar werkloos waren. We
verwachten dat het aantal WW-aanvragen en het aantal lopende WW-uitkeringen in 2021 fors zal toenemen.
Faillissementsuitkeringen
Als een bedrijf failliet gaat, zorgt UWV ervoor dat de werknemers achterstallige loonbetalingen ontvangen en hun salaris
nog enige tijd krijgen doorbetaald in de vorm van een faillissementsuitkering. UWV organiseert, in overleg met de
curator, zo snel mogelijk een voorlichtingsbijeenkomst over de gevolgen van het faillissement voor de werknemers. We
beantwoorden dan belangrijke vragen zoals ‘Wanneer eindigt het dienstverband?’ en ‘Worden loon, vakantiegeld en
niet-opgenomen vakantiedagen nog betaald?’ Daarnaast vullen we samen met de werknemers hun aanvraag voor een
faillissementsuitkering in en nemen die direct daarna in behandeling. Door de NOW was het aantal faillissementen in
2020 fors lager dan normaal. Er zijn ruim 21.600 faillissementsuitkeringen verstrekt, 23% minder dan in 2019. De
uitbetaling gebeurde tijdig.
Ziektewet
Het beroep op de Ziektewet is fors gestegen – zij het iets minder dan we eerst verwachtten (zie ook hierboven bij
Gevolgen van de coronacrisis onder het kopje Meer personeel nodig). Deze stijging komt vooral door de coronacrisis en

UWV Jaarverslag 2020

30

doordat uitzendbureaus sinds de nieuwe uitzend-cao van eind 2019 meer uitzendcontracten met uitzendbeding
(uitzendkrachten) afsluiten en minder contracten zonder uitzendbeding (eindedienstverbanders). Doordat er meer WWuitkeringen worden verstrekt, sluiten we niet uit dat op termijn ook meer zieke WW’ers een beroep op de Ziektewet
zullen doen. Aan het begin van de coronacrisis steeg het aantal aanvragen verder tot meer dan 20.000 per week.
Tussen april en juni zakte dit terug naar ongeveer 10.000 aanvragen per week. Sinds juni is het aantal aanvragen
geleidelijk gestegen naar 15.000 tot 16.000 per week aan het eind van het jaar.
In totaal ontvingen we in 2020 723.000 meldingen: 534.000 voor de Ziektewet en 189.000 voor de Wazo, terwijl er
684.000 waren begroot (490.000 voor de Ziektewet en 194.000 voor de Wazo). Van de 534.000 Ziektewet-meldingen
hadden er 139.000 betrekking op uitzendkrachten, ruim 75% meer dan begroot. Het aantal van 534.000 ontvangen
Ziektewet-meldingen is inclusief de meldingen van werknemers van eigenrisicodragers (76.500). Deze mensen
verwijzen we door naar hun eigen werkgever.
Er zijn in 2020 in totaal 8% meer Ziektewet-uitkeringen toegekend dan in 2019. De stijging deed zich vooral voor aan
het begin van de coronacrisis. Er waren vooral veel meer toekenningen aan uitzendkrachten (een stijging van 84%).
Het aantal toekenningen aan eindedienstverbanders daalde met 19%.
WIA en WAO
We handelden 62.500 WIA-aanvragen af, ruim 3% meer dan in 2019 (60.500). Van de aanvragen hebben we er
19.800 (32%) (2019: 19.500 - ook 32%) afgewezen. Meestal ging het om mensen die minder dan 35%
arbeidsongeschikt werden bevonden of wel geschikt bleken voor het eigen werk. Het aantal nieuwe uitkeringen nam toe
met bijna 9%. Deze toename wordt voor de helft veroorzaakt doordat er meer voorschotten voor WGA-uitkeringen zijn
toegekend, omdat de sociaal-medische beoordeling vanwege de coronacrisis niet binnen de geldende termijn kon
worden afgerond – zie hiervoor ook verderop onder het kopje Tijdigheid. Deze voorschotten worden meegeteld als
nieuwe uitkeringen. Bij de definitieve beoordeling wordt naar verwachting circa 30% van de aanvragen alsnog
afgewezen, de WGA-uitkering telt dan weer mee als beëindigd. Het aantal lopende WIA-uitkeringen steeg in 2020
verder met 21.500 (6,6%). Andersom neemt het aantal lopende uitkeringen voor de Wet op de
arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), de voorloper van de WIA, in ongeveer hetzelfde tempo af. Eind 2020 was
het aantal WAO-uitkeringen 21.900 (9,3%) lager dan eind december 2019. Er zijn in 2020 meer WAO-uitkeringen
beëindigd dan in 2019. In 2019 waren er als gevolg van de verhoging van de AOW-leeftijd met vier maanden minder
beëindigingen wegens pensionering. In 2020 is de pensioenleeftijd niet verhoogd, met als direct gevolg meer
beëindigingen wegens pensionering.
Wajong
De Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong 2015, ingegaan op 1 januari 2015) is alleen nog
toegankelijk voor jonggehandicapten die duurzaam geen arbeidsvermogen hebben. We handelden 9.300 aanvragen af
voor een Wajong 2015-uitkering, iets meer dan in 2019 (8.900). Hiervan werden er 5.200 (56%) afgewezen, omdat de
aanvrager niet duurzaam volledig arbeidsongeschikt werd bevonden (in 2019: 5.400, 60%). Het aantal
Wajong 2015-uitkeringen is in 2020 met 3.900 gestegen (ruim 31%). Daartegenover staat een iets grotere daling (met
bijna 5.000) van het aantal uitkeringen op grond van de oude Wajong (oWajong) en de Wajong 2010. Hierdoor blijft het
totale aantal Wajong-uitkeringen licht dalen.
Compensatieregeling transitievergoeding
Sinds de start van de Compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid (CRTV-LAO) per
1 april 2020 heeft UWV ruim 80.000 aanvragen ontvangen, waarvan er ruim 53.000 zijn toegekend (in totaal
€ 1,0 miljard). Daarbij voldoen we aan ons doel om 95% van de aanvragen tijdig, dat wil zeggen binnen een maand, af
te handelen. Per 1 januari 2021 is ook de Compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens beëindiging van
de werkzaamheden van de onderneming (CRTV-BE) gestart.

Tijdigheid
Een van onze kerntaken is dat we de juiste uitkering op tijd betalen. Over de tijdigheid van de eerste betaling maken we
ieder jaar afspraken met het ministerie van SZW. In 2020 was de tijdigheid van de WW-betaling 99%. We hebben
daarmee de met het ministerie afgesproken norm van 90% ruimschoots gehaald; dit ondanks de grote stijging van het
aantal WW-aanvragen. We hebben de grotere aantallen vooral kunnen opvangen dankzij een grote stijging van de
productiviteit. Om de tijdige eerste betaling van vooral WW-uitkeringen ook op de langere termijn te kunnen
garanderen, zijn extra medewerkers aangetrokken (zie ook hierboven in deze paragraaf onder het kopje Meer personeel
nodig).

UWV Jaarverslag 2020

31

Tabel Tijdige eerste betaling

Norm 2020

2020

2019

Betalingen Wwz binnen 10 kalenderdagen na ontvangst
inkomstenformulier

90%

99%

98%

Eerste betaling Ziektewet binnen 4 weken na ingang recht

85%

92%

90%

Eerste betaling WIA binnen 4 weken na ingang recht

85%

88%

90%

Eerste betaling Wajong binnen 4 weken na einde beslistermijn

85%

88%

88%

Wanneer het niet lukt om de eerste betaling op tijd te doen, dan geven we de klant op diens verzoek een voorschot.
Hiermee voorkomen we dat mensen in financiële problemen raken. Voorschotten worden vooral betaald voor WIAuitkeringen, wanneer we de claimbeoordeling niet tijdig (binnen acht weken) kunnen afronden. In 2020 ging het om
11.085 voorschotten op 72.034 WIA-aanvragen (15,4%). Dat zijn er meer dan in 2019, toen ging het om
4.442 voorschotten op 69.655 WIA-aanvragen (6,4%). De voorraad WIA-claimbeoordelingen begon sinds mei weer te
stijgen. Sinds we half juni 2020 onze face-to-facedienstverlening weer voorzichtig hebben opgestart, zagen we het
aantal voorschotten langzaam afnemen. Sinds september is er evenwel sprake van een aanhoudende toename. We
verwachten dat er nog wel enige jaren zullen verstrijken voordat we erin slagen om alle WIA-claimbeoordelingen tijdig
te verwerken. De tijdigheid van de WIA-claimbeoordelingen staat door verschillende oorzaken onder druk. Meer
informatie hierover is te vinden in paragraaf 2.2. Sociaal medische beoordelingen, en dan met name onder het kopje
Tijdigheid.

Ondersteuning aan mensen met schulden
Schulden kunnen het perspectief op werk en deelname aan de maatschappij in de weg staan. UWV heeft er daarom
groot belang bij dat schuldenproblematiek in een vroeg stadium wordt herkend en dat er adequaat hulp wordt geboden.
De wettelijke taak voor de uitvoering van schuldhulpverlening ligt in Nederland bij de gemeente. UWV probeert zo veel
mogelijk te voorkomen dat uitkeringsgerechtigden problematische schulden krijgen. We geven bijvoorbeeld een
voorschot of verwijzen de klant door naar een budgetcoach. Klantadviseurs van ons Klantencontactcentrum kunnen
daarvoor al jaren de hulp inroepen van een team gespecialiseerde klantadviseurs in Goes. Het aantal telefoontjes naar
het gespecialiseerde belteam liet sinds februari een dalende trend zien, maar sinds mei is er weer sprake van een
stijging naar het niveau van vóór de coronacrisis. Het aantal uitkeringsgerechtigden voor wie we een minnelijke
schuldregeling treffen zien we door de jaren heen gestaag groeien, maar we zien nog geen effect van de coronacrisis.
Ging het in januari 2018 nog om 1.668 mensen (1,6% van het totaal aantal (ex-)uitkeringsgerechtigden met
openstaande vorderingen), in januari 2019 was dit opgelopen tot 2.258 mensen (2,4%), en in augustus 2020 tot
2.845 mensen (3,0%). Daarna is dit aantal echter gedaald tot 2.791 mensen (2,9%) in december 2020.
Pilot
Van najaar 2018 tot en met voorjaar 2019 hebben we in Groot Amsterdam en Zuid-Limburg een pilot uitgevoerd met
een uitgebreidere dienstverlening voor mensen met schulden. Bij de beproefde werkwijze kan élke UWV-medewerker
die in een contact met een (ex-)uitkeringsgerechtigde constateert dat er behoefte is aan hulp vanwege financiële
problemen, het speciale team inschakelen. De klantadviseur gaat na wat binnen UWV mogelijk is en kan de klant –
wanneer die daarmee schriftelijk instemt – eventueel direct ‘warm’ overdragen aan een gemeentelijke instelling voor
schuldhulpverlening. De klant hoeft dan verder zelf geen actie te ondernemen. Als gevolg van de coronacrisis hebben
we het opstellen van een plan van aanpak om deze werkwijze UWV-breed in te voeren tijdelijk stopgezet. In het vierde
kwartaal zijn de voorbereidingen hervat. Daarop vooruitlopend breiden we de beproefde werkwijze uit over een aantal
locaties waar de schuldenproblematiek het meest speelt. Daarmee starten we in februari 2021.
Voor de gegevensuitwisseling met gemeenten is een grondslag nodig die voldoet aan de vereisten van de Algemene
verordening gegevensbescherming (AVG). In november 2020 hebben we besloten om deel te nemen aan het
experiment vroegsignalering en doorverwijzing. Dit is een experiment op grond van de per 1 januari 2021 gewijzigde
Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), die voorziet in de wettelijke grondslag voor gegevensuitwisseling tussen
expliciet in die wet omschreven partijen en gemeenten. Hierdoor krijgen gemeenten mensen met schulden tijdig in
beeld en kunnen zij schuldhulpverlening aanbieden. In deze wet is ook de mogelijkheid opgenomen om via een
experiment een wettelijke grondslag te organiseren tussen gemeenten en andere partijen. Van die mogelijkheid maakt
UWV gebruik. Momenteel stellen we hiervoor een plan van aanpak op dat we vervolgens aan het ministerie van SZW
zullen voorleggen voor een ministeriële regeling.
De adviezen uit de eerder genoemde eindrapporten van de WRR en de commissie-Borstlap zijn besproken in het overleg
tussen UWV en de gemeenten Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Als gevolg hiervan onderzoeken de
gemeente Rotterdam en UWV nu welke directe lijnen er mogelijk zijn op het gebied van schuldhulpverlening. Daarnaast
is in september 2020 een pilot van start gegaan waarbij directe samenwerking tussen het Expertiseteam Financiën van
de gemeente Rotterdam en UWV nader wordt onderzocht. Dit team neemt de klant op in een traject en verleent
schuldhulpdienstverlening. Wanneer er tussenkomst of dienstverlening van UWV nodig is, neemt het team contact op
en wordt gezamenlijk bekeken wat gedaan kan worden om de klant te helpen. De pilot duurt zes maanden.

UWV Jaarverslag 2020

32

Maatwerk coulance bij invorderen
Vanwege de coronacrisis is besloten om mensen die hierom verzoeken drie maanden uitstel van betaling te verlenen.
De klant moet hierbij aangeven dat het verzoek om uitstel het gevolg is van de coronacrisis. We bellen de klant na
afloop van de drie maanden en onderzoeken dan samen de betaalmogelijkheden en afloscapaciteit, rekening houdend
met de beslagvrije voet. We streven naar betaling in twaalf termijnen. Wanneer blijkt dat de klant nog niet in staat is de
vordering te betalen, dan krijgt hij zes maanden uitstel. Daarna wordt opnieuw contact opgenomen om te bezien wat de
betalingsmogelijkheden zijn. Er zijn altijd maatwerkafspraken mogelijk. Ook zelfstandigen kunnen een voorlopige
betalingsregeling krijgen.

Uitkeringen aan gedetineerden en voortvluchtigen
Uitkeringsgerechtigden die in detentie worden genomen, zijn verplicht dit te melden aan UWV. Om niet volledig
afhankelijk te zijn van uitkeringsgerechtigden, ontvangt UWV dagelijks van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
gegevens over nieuwe gedetineerden. We vergelijken deze signalen met de gegevens in onze uitkeringssystemen om te
bepalen of we de uitkering moeten stopzetten. Uitkeringen voor de WW worden onmiddellijk beëindigd en uitkeringen
voor de arbeidsongeschiktheidswetten en de Ziektewet als de detentie langer dan één maand duurt. We willen komen
tot een robuust proces binnen UWV. Het vooronderzoek hiervoor is in 2020 afgerond. We gaan gebruikmaken van een
nieuwe dataservice Recht op uitkeren detentie en van een nieuwe matchingservice. De oude Gemeenschappelijke
Verwijsindex (GVI) – die nog alleen gebruikt wordt voor het vergelijken van gegevens bij detentie en voor het
raadplegen van het recht op een uitkering door het Bureau Keteninformatisering Werk & Inkomen (BKWI) – wordt
vervangen en daarna uitgefaseerd. Hiervoor stellen we een projectvoorstel op, waarover in het eerste kwartaal van
2021 wordt besloten. De realisatie vindt plaats in 2021 en loopt door tot en met medio 2022.
Op 1 maart 2020 zijn herstelacties gestart om de in de periode 2014-2019 onterecht aan gedetineerden uitbetaalde
uitkeringen te herzien en terug te vorderen. Op 1 mei waren de herstelacties voor de arbeidsongeschiktheidswetten en
de Ziektewet volledig uitgevoerd. Half maart is de herstelactie voor de WW opgeschort in verband met de sterk
stijgende aantallen uitkeringsaanvragen door de coronacrisis en de invoering van verschillende noodmaatregelen om de
crisis te helpen bestrijden, zoals de NOW. De herstelactie voor de WW is in december alsnog afgerond. Eind
februari 2021 is duidelijk hoeveel er is teruggevorderd.
Via het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) ontvangen we gegevens om de uitkering van voortvluchtigen te kunnen
intrekken. Van oktober 2018 met augustus 2019 ontbraken daarbij de gegevens van voortvluchtigen van wie de
taakstraf is omgezet in vervangende hechtenis. 94 van deze voortvluchtigen blijken een uitkering van UWV te hebben
ontvangen tijdens de periode van voortvluchtigheid. Na een nader onderzoek is UWV tot de conclusie gekomen dat deze
uitkeringen om uiteenlopende redenen niet terugvorderbaar zijn. Daarbij speelt onder andere mee dat uit eerdere
uitspraken van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) blijkt dat UWV een uitkering alleen kan terugvorderen als de
voortvluchtige met een brief is geïnformeerd over het voornemen om de uitkering stop te zetten. Het CJIB kan sinds
eind 2019 in de maandelijkse gegevensuitwisseling met uitkeringsinstanties alleen nog de gegevens doorgeven van
voortvluchtigen die niet actief door de politie worden gezocht. Dit omdat anders de opsporingsactiviteiten van de politie
zouden worden belemmerd. UWV en het ministerie van SZW achten deze ontwikkeling onwenselijk, omdat actief
gezochte voortvluchtigen hierdoor een uitkering kunnen behouden. Er is onderzocht of het bij wijze van middenweg
mogelijk is om voortvluchtigen die na drie maanden nog niet zijn opgespoord wel mee te nemen in de maandelijkse
uitwisseling. Dat is helaas niet mogelijk gebleken – daar zou de kwaliteit van de gegevenslevering volgens CJIB onder
lijden.

2.2. Sociaal-medische beoordelingen
Uitgangspunt van het socialezekerheidsstelsel in Nederland is dat mensen met arbeidsvermogen zo veel mogelijk
werken naast hun uitkering, op een arbeidsmarkt die toegankelijker moet worden voor mensen met een
arbeidsbeperking. Met een sociaal-medische beoordeling helpt UWV hen om inzicht te krijgen in hun mogelijkheden en
beperkingen op het gebied van arbeid, zodat zij een stap kunnen zetten richting participatie en deelname aan de
maatschappij.

Verschuivende focus
Door de coronacrisis kwam de focus op continuïteit van de dienstverlening te liggen. Hierdoor hebben onze continue
inspanningen om onze organisatie verder te professionaliseren vertraging opgelopen. Veiligheid voor
uitkeringsgerechtigde en medewerker, inkomenszekerheid, continuïteit en rechtmatigheid kwamen op de eerste plaats.
Thema’s als teamgericht werken, taakdelegatie, een alternatieve werkwijze voor de eerstejaars Ziektewet-beoordeling
en het inrichten van monitoring van mensen die om medische redenen 80-100% arbeidsongeschikt zijn bevonden,
kwamen op de tweede plaats.
Alle kantoren moesten van 16 maart tot 15 juni dicht voor het publiek en onze fysieke dienstverlening kwam daarmee
stil te liggen. Om onze klanten onder deze omstandigheden voldoende perspectief te blijven bieden, is een crisisplan in
werking getreden. Hoewel fysieke gesprekken tijdelijk niet konden doorgaan en onze beschikbare capaciteit in de loop
van het jaar kleiner is geworden, hebben we in 2020 bijna evenveel mensen kunnen beoordelen als vorig jaar. Na de

UWV Jaarverslag 2020

33

eerste lockdown is wel geconstateerd dat de uitstroom in de eerste 42 weken van de Ziektewet lager was dan in de
periode daarvoor. Hierdoor is de vraag naar eerstejaars Ziektewet-beoordelingen gestegen. Om die reden hebben we
sinds het laatste kwartaal van 2020 extra geïnvesteerd in de dienstverlening voor deze mensen.
Ondanks de focus op crisismanagement zijn er ook resultaten geboekt bij het werken in teams die – binnen kaders –
bepalen hoe zij een bepaalde groep mensen beoordelen. Er is geëxperimenteerd met het monitoren van
uitkeringsgerechtigden die om medische redenen 80-100% arbeidsongeschikt zijn bevonden en er is onderzocht welke
alternatieve manieren er zijn om de eerstejaars Ziektewet-beoordeling uit te voeren. Daarnaast hebben professionals
gedurende de afgelopen maanden gezamenlijk bepaald op welke manier iemand het best beoordeeld kan worden, met
name of een face-to-facegesprek noodzakelijk is. Deze manier van werken past goed bij onze toekomstvisie. De
opgedane inzichten gaan we in 2021 verder in de praktijk brengen.
Ook bij de sociaal-medische beoordelingen hebben de beperkende maatregelen geleid tot aanpassingen in de
kwaliteitstoetsing. De door de adviseurs in de districten uitgevoerde toetsen zijn in 2020 vervangen door een landelijke
MCP-toets op basis van een selectie van dossiers. (MCP staat voor minimumcontroleprogramma). De bevindingen uit
deze toets zijn gedurende het jaar gedeeld met de medewerkers in de districten. Bij beoordelingen waarbij toekenning
van een IVA-uitkering wordt verwacht, is het verplichte vierogenprincipe vervangen door een vrijwillige consultatie van
de adviseur-arbeidsdeskundige en de adviseur-verzekeringsarts. Hierdoor hebben deze adviseurs meer tijd om de
professional inhoudelijk te ondersteunen en te begeleiden.
De huidige informatievoorziening is dringend toe aan verbetering. Medewerkers hebben te maken met veel
verschillende en vaak verouderde systemen, waarvan de performance in 2020 onvoldoende was. Deze systemen
communiceren niet goed met elkaar en zijn een deel van de tijd niet beschikbaar. Er is gekeken naar oplossingen voor
de korte en lange termijn. Daarbij werd duidelijk dat er de komende jaren de nodige investeringen nodig zijn. In 2020 is
de mogelijkheid gecreëerd en beproefd om via beeldbellen een gesprek met de klant te voeren. Ook is het mogelijk
geworden om op een veilige manier gegevens en informatie uit te wisselen met klanten. Met deze instrumenten kunnen
medewerkers de komende jaren eenvoudiger en veiliger communiceren.
Er is al enige jaren sprake van een mismatch tussen de beschikbare capaciteit voor en de vraag naar sociaal-medische
beoordelingen. Hierover is veel overleg geweest met het ministerie van SZW en met de Nederlandse Vereniging voor
Verzekeringsgeneeskunde (NVVG). Ook de inspanningen in 2020 waren onvoldoende om aan de gegroeide vraag aan
beoordelingen te voldoen, waardoor het aantal mensen dat nog wacht op een beoordeling is toegenomen. We voorzien
dat de beoordelingscapaciteit, ondanks alle inspanningen op het gebied van werven en opleiden, in een realistisch
scenario hooguit op een vergelijkbaar niveau blijft. Er wordt daarom een wijze van sociaal-medisch beoordelen
voorbereid waarbij de focus komt te liggen op werkwijzen waarmee we beter kunnen aansluiten bij de situatie van de
klant en zo met dezelfde capaciteit vooral beoordelingen kunnen doen die meer impact hebben. Hierdoor komt de
nadruk minder te liggen op het aantal beoordelingen dat we uitvoeren, en meer op het maatschappelijk effect van ons
handelen. De huidige lijn van werken in teams die zelf bepalen hoe zij een bepaalde groep klanten beoordelen, wordt
doorgezet. Al met al moet dit het uiteindelijk mogelijk maken om alle klanten die een beroep doen op onze sociaal
medische dienstverlening binnen de gestelde termijn en op basis van professionele standaarden te beoordelen.

Dienstverlening in 2020
Onze medewerkers hebben veel flexibiliteit getoond bij het overschakelen van fysieke spreekuren naar het beoordelen
op afstand. We hebben er op verantwoorde wijze voor gezorgd dat een groot deel van de mensen is beoordeeld. We
hebben hen waar mogelijk op basis van stukken en telefonisch contact beoordeeld. Beoordelingen waarbij volgens de
professionele mening van de verzekeringsarts lichamelijk onderzoek of een face-to-facegesprek noodzakelijk is, konden
in de periode van 16 maart tot 15 juni niet plaatsvinden. Deze vaak complexere beoordelingen vergen relatief meer tijd.
Zoals aangegeven in paragraaf 2.1. Inkomenszekerheid bieden onder het kopje Tijdigheid, zorgt UWV in dat geval in
afstemming met de betrokkene voor een voorschot. Dit zorgt tegelijk voor een toename van het aantal nog uit te
voeren beoordelingen.
In de afweging tussen inkomenszekerheid voor de klant, continuïteit en rechtmatigheid heeft UWV op twee onderdelen
van de sociaal-medische dienstverlening in eerste instantie gekozen voor een alternatieve werkwijze. Dit betrof
allereerst de eerstejaars Ziektewet-beoordeling. Werknemers van eigenrisicodragers ontvingen daarbij altijd een
beschikking wanneer het Ziektewet-team van oordeel was dat de Ziektewet-uitkering nog steeds terecht was en dat er
ook een grote kans was op toekenning van een WIA-uitkering – ook wanneer eigenlijk een fysiek spreekuur nodig was.
Deze werkwijze is per 1 juli stopgezet. Sindsdien ontvangt de klant een brief waarin staat dat de beoordeling is
uitgesteld tot een fysieke beoordeling mogelijk is en dat hij zijn Ziektewet-uitkering behoudt. Daarnaast hebben we aan
het begin van de coronacrisis bij herbeoordelingen die we niet konden verrichten omdat lichamelijk onderzoek nodig is,
gebruikgemaakt van de mogelijkheid om de beoordeling op te schorten wegens overmacht. Vanuit het oogpunt van
inkomenszekerheid hebben we deze mensen voorzien van een voorschot. Een neveneffect van het opschorten was dat
de aanvrager ons dan niet in gebreke kon stellen en een dwangsom kon opleggen. Eind augustus hebben we
vastgesteld dat dit niet juridisch houdbaar is. We zijn gestopt met het opschorten wegens overmacht; inmiddels hebben
bijna al deze mensen opnieuw een herbeoordeling gekregen.
Bedrijfsbezoeken
We leggen bedrijfsbezoeken af voor het actueel houden van de verzameling aan representatieve functies binnen
Nederland. Deze verzameling wordt gebruikt ter onderbouwing van het sociaal-medisch oordeel. De bedrijfsbezoeken

UWV Jaarverslag 2020

34

konden in de periode van 16 maart tot 15 juni en vanaf medio oktober niet plaatsvinden. De functies in het bestand
hebben, als ze niet worden geactualiseerd, een beperkte geldigheid. Daarom is het Schattingsbesluit aangepast; de
maximale geldigheidstermijn van functies is van 24 maanden verlengd naar 36 maanden. Deze maatregel geldt
vooralsnog tot 1 juli 2021. UWV en het ministerie van SZW zijn in gesprek over de ontwikkelingen op dit vlak en
overwegen in 2021 opnieuw welke maatregelen noodzakelijk zijn.

Resultaten
We hebben in 2020 155.900 sociaal-medische beoordelingen uitgevoerd, dat zijn er 5.100 minder dan in 2019
(161.000). Gelet op het feit dat we in 2020 over minder beoordelingscapaciteit beschikten, hebben we per saldo,
ondanks de veranderde omstandigheden, echter relatief meer mensen kunnen beoordelen dan in 2019. Tegelijkertijd is
de vraag naar onze dienstverlening gegroeid, waardoor het aantal personen dat nog wacht op een beoordeling
uiteindelijk is toegenomen.
Tabel Overzicht aantallen gerealiseerde sociaal-medische beoordelingen
Begroting 2020

2020

Verschil

Claimbeoordelingen*

86.600

82.848

-3.752

Eerstejaars Ziektewet-beoordelingen

39.300

41.626

2.326

Herbeoordelingen

46.500

31.397

-15.103

172.400

155.871

-16.529

Totaal

* Het gaat hier niet alleen om claimbeoordelingen voor de WIA maar ook voor de Wajong en om Aanvragen beoordeling arbeidsvermogen
(Participatiewet-beoordelingen voor opname in het doelgroepregister voor de banenafspraak).

Er zijn, zoals gezegd, per saldo relatief meer mensen beoordeeld dan vorig jaar. Hierbij geldt een aantal
kanttekeningen:
 WIA-claimbeoordelingen en eerstejaars Ziektewet-beoordelingen hebben volgens afspraak met het ministerie van
SZW een hogere prioriteit dan andere beoordelingen. Doordat we in 2020 meer WIA-claimbeoordelingen en
eerstejaars Ziektewet-beoordelingen te verrichten hadden, was er minder capaciteit beschikbaar voor andere
beoordelingen. Het negatieve effect hiervan is beperkt gebleven doordat er minder vraag was naar beoordelingen
met een lagere prioriteit. Er zijn in 2020 meer eerstejaars Ziektewet-beoordelingen uitgevoerd dan in 2019. Dat is in
lijn met de 30% grotere behoefte aan deze beoordelingen, vanwege de toename van het aantal ziekmeldingen en
het gegeven dat er minder mensen de Ziektewet uitstroomden in de periode voorafgaand aan de eerstejaars
Ziektewet-beoordeling.
 Bij de eerstejaars Ziektewet-beoordelingen stromen meer mensen (68%) dan voor de coronacrisis (61%) door naar
het tweede Ziektewet-jaar. Daarom verwachten we voor 2021 een stijging van het aantal WIA-aanvragen.

Effecten op de voorraad
De voorraden zijn in 2020 toegenomen. Dit is met name veroorzaakt doordat een deel van de fysieke beoordelingen is
uitgesteld vanwege de coronacrisis, er een grotere vraag was naar de arbeidsintensieve WIA-claimbeoordelingen en
eerstejaars Ziektewet-beoordelingen, en er minder capaciteit beschikbaar was voor het uitvoeren van deze
beoordelingen.
Tabel Voorraadontwikkeling

Eind 2019

Eind 2020

Verschil

Voorraad claimbeoordelingen*

18.652

23.978

5.326

Achterstand voorraad claimbeoordelingen*

4.320

8.616

4.296

Voorraad eerstejaars Ziektewet-beoordelingen

14.589

24.256

9.667

Achterstand voorraad eerstejaars Ziektewet-beoordelingen

4.455

10.386

5.931

Voorraad herbeoordelingen

34.010

37.188

3.178

Achterstand voorraad herbeoordelingen

18.820

21.224

2.404

Totaal voorraad

67.251

85.422

18.171

Totaal achterstand voorraad

27.595

40.226

12.631

*

De voorraad claimbeoordelingen bestaat niet alleen uit claimbeoordelingen voor de WIA maar ook voor de Wajong en voor Aanvragen
beoordeling arbeidsvermogen (Participatiewet-beoordelingen voor opname in het doelgroepregister voor de banenafspraak).

UWV Jaarverslag 2020

35

Over de voorraadontwikkeling merken we het volgende op:
 De voorraad WIA-claimbeoordelingen nam in 2020 een aantal maanden af, maar liet tussen mei en december een
stijging zien.
 De voorraad eerstejaars Ziektewet-beoordelingen was per eind december 66% hoger dan eind 2019. Deze stijging
is met name veroorzaakt door een hogere instroom over 2020 en doordat een deel van de beoordelingen niet heeft
kunnen plaatsvinden vanwege de coronacrisis.
 In 2020 nam de voorraad herbeoordelingen met 9,3% toe. De vraag om herbeoordelingen is ten opzichte van het
jaar ervoor wel met 19% afgenomen. Dat komt voor een belangrijk deel doordat we proactief contact zoeken met
aanvragers over de inhoudelijke noodzaak tot het verrichten van een herbeoordeling. Dit heeft bij een deel van hen
geleid tot een later moment voor de herbeoordeling, die daardoor niet in 2020 heeft plaatsgevonden.
Tijdigheid
Een oplopende voorraad betekent ook dat de tijdigheid van de beoordelingen onder druk staat. Het lukt niet om alle
beoordelingen tijdig af te ronden en bij de herbeoordelingen en WIA-claimbeoordelingen betekent dit dat UWV in
gebreke wordt gesteld, met daarbij een mogelijke dwangsom. In 2020 is UWV wat sociaal-medische beoordelingen
betreft circa 6.100 keer in gebreke gesteld en hebben we voor een bedrag van € 3,2 miljoen dwangsommen betaald –
dat is € 1 miljoen meer dan in 2019. Om het aantal dwangsommen terug te dringen, zijn we in september een interne
communicatiecampagne gestart die medewerkers wijst op het belang om beoordelingen waarbij ingebrekestelling dreigt
met voorrang af te handelen. Hiermee is een trendbreuk gerealiseerd in de constante stijging van het aantal
dwangsommen sinds eind 2019.

Ontwikkeling verzekeringsartsencapaciteit
De afgelopen jaren hebben we veel geïnvesteerd in de capaciteit aan verzekeringsartsen. Toch is ook in 2020 de
mismatch tussen de vraag naar sociaal-medische dienstverlening en de beschikbare capaciteit groter geworden: de
vraag is gestegen, de capaciteit is gedaald. We hebben in 2020 95 artsen geworven en hiermee onze doelstelling voor
2020 gehaald, maar het is onvoldoende geweest om het vertrek van 120 artsen op te vangen. De uitstroom wordt ten
opzichte van eerdere jaren voor een steeds groter deel veroorzaakt door het vertrek van artsen met een vast
dienstverband. In 2019 is onze populatie van artsen die niet in opleiding zijn tot specialist (ANIOS’en) fors toegenomen.
Gedurende 2020 is gebleken dat de bereidheid bij deze groep om een vervolgopleiding tot verzekeringsarts te volgen
tegenviel. Dit heeft ertoe geleid dat we het tijdelijk contract van veel ANIOS’en niet hebben verlengd. We verwachten
dat deze groep op termijn kleiner wordt, doordat we bij werving strenger zijn gaan selecteren op duurzame binding aan
UWV en het vak van verzekeringsarts.
Er is in 2020 opnieuw veel geïnvesteerd in de werving van nieuwe artsen, onder andere op het gebied van
arbeidsvoorwaarden. Uit onderzoek is gebleken dat de beloning van verzekeringsartsen in dienst van UWV in de praktijk
lager is dan die van collega’s met een vergelijkbare functiezwaarte in de private sector. Dit verschil hebben we
overbrugd met een arbeidsmarkttoeslag waarvoor onze verzekeringsartsen sinds 1 januari 2020 in aanmerking kunnen
komen op basis van hun functioneren.
Als gevolg van de uitstroom van ervaren verzekeringsartsen – wegens pensionering en naar marktpartijen – en de
instroom van basisartsen wijzigt de samenstelling van onze artsencapaciteit. Er waren eind 2020 minder ervaren
verzekeringsartsen, die per persoon meer tijd besteedden aan de opleiding en begeleiding van nieuwe collega’s. Deze
opleidingsinspanningen zijn voor de langere termijn essentieel; we weten op basis van het strategisch personeelsplan
dat ook de komende jaren veel ervaren artsen uitstromen. We voorzien tegelijkertijd dat onze inspanningen op het
werven en opleiden in een realistisch scenario hooguit zullen leiden tot een gelijkblijvende capaciteit.

UWV Jaarverslag 2020

36

Tabel Artsencapaciteit bij divisie Sociaal Medische Zaken

Gemiddeld Aantal fte's per
aantal fte's
eind 2020
2020

Aantal fte's per
eind 2019

Aantal geregistreerde verzekeringsartsen zonder taakdelegatie*

153

142

217

Aantal geregistreerde verzekeringsartsen met taakdelegatie

222

226

210

Aantal AIOS'en*

165

180

150

Aantal ANIOS'en*

150

126

150

Aantal verzekeringsartsen extern en ingehuurd

78

83

82

768

757

809

Begeleiding A(N)IOS'en en neventaken

-41

-51

-54

Opleiding AIOS'en

-62

-65

-66

Opleiding ANIOS'en

-44

-50

-57

-147

-166

-177

Taakdelegatie***

135

140

132

Subtotaal

135

140

132

Totaal netto-verzekeringsartsencapaciteit

756

731

764

Subtotaal
Opleidingsinvestering**

Subtotaal
Extra capaciteit

*

Per 1 januari 2020 is er een nauwkeurigere registratie van de verschillende artsenfuncties. Hierdoor treedt een verschuiving op tussen de
aantallen geregistreerde verzekeringsartsen zonder taakdelegatie, AIOS’en en ANIOS’en. Om de cijfers over 2020 beter te kunnen vergelijken

met die over 2019 zijn de cijfers in de kolom Aantal fte’s per eind 2019 met terugwerkende kracht aangepast.
** Bij de opleidingsinvestering wordt uitgegaan van vaste, genormeerde opleidingsuren.
*** De berekening van extra capaciteit door taakdelegatie is niet gebaseerd op het aantal geregistreerde artsen dat met taakdelegatie werkt maar
op het aantal medisch secretaresses en sociaal-medisch verpleegkundigen dat hen ondersteunt. Deze werken soms voor meerdere artsen.

Meldpunt Herstelactie

In 2019 heeft UWV de dossiers van ongeveer 2.000 mensen met een IVA-uitkering opnieuw beoordeeld. Deze mensen
kregen in 2018 een IVA-uitkering toegekend door het Ondersteuningsteam Noord (OTN) in Groningen. In 2019 bleek uit
intern onderzoek dat een aantal van de toekenningen door het OTN niet juist was uitgevoerd. Daarom zijn de dossiers
van deze mensen opnieuw tegen het licht gehouden. De uitkering van een deel van hen is na de nieuwe beoordeling
verlaagd of beëindigd. Bij beëindiging heeft UWV deze mensen ondersteund door een bedrag te betalen ter hoogte van
vier maanden uitkering. We hebben hen ook ondersteuning aangeboden bij het vinden en zoeken van werk. In 2020
heeft de Centrale Cliëntenraad aangegeven dat er schrijnende situaties zijn ontstaan na deze nieuwe beoordeling. UWV
heeft daarom in december een Meldpunt Herstelactie geopend, waar gedupeerden zich kunnen melden. Na de melding
nemen we contact op met de klant en brengen we diens situatie volledig in kaart. Daarna beoordeelt een onafhankelijke
adviescommissie of er mogelijk recht is op een vergoeding of op ondersteuning. Over de uitkomst wordt de klant ook
weer persoonlijk geïnformeerd.

2.3. Handhaving
Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat UWV goede en snelle dienstverlening levert. Het handhaven van de weten regelgeving die UWV uitvoert, is daarvan een cruciaal onderdeel. We doen er alles aan om misbruik en oneigenlijk
gebruik zo veel mogelijk te voorkomen en aan te pakken. Samen met ketenpartners treedt UWV op als één overheid in
de bestrijding van oneigenlijk gebruik en misbruik van uitkeringen en toeslagen, en daarmee samenhangende
misstanden. Op verschillende onderdelen hebben we een aantal handhavingsactiviteiten moeten opschorten als gevolg
van de coronacrisis.

Prioriteiten in 2020
Naast het aanpakken van misbruik en oneigenlijk gebruik zet UWV met preventieve activiteiten in op het zo veel
mogelijk voorkomen van regelovertreding en fraude. Met een risicogerichte handhavingsaanpak willen we een goede
balans vinden tussen dienstverlening en handhaving en de beschikbare capaciteit slimmer en effectiever inzetten.
Hierbij gaat de aandacht primair uit naar de risico’s met de grootste maatschappelijke impact, die het vertrouwen van

UWV Jaarverslag 2020

37

burgers in de overheid aantasten en het draagvlak voor het socialezekerheidsstelsel in gevaar brengen. Dat is het geval
als de financiële schade groot is of als blijkt dat de middelen en controles (nog) niet toereikend zijn om misbruik en
oneigenlijk gebruik effectief aan te pakken. Met deze aanpak ondervinden mensen die zich aan de regels houden zo min
mogelijk hinder van aangescherpte controles. Mensen die misbruik maken, worden op effectieve wijze opgespoord.
We hebben de misbruikrisico’s bij de WW samen met een extern onderzoeksbureau geïnventariseerd. Dit onderzoek
heeft bevestigd dat we de grootste en belangrijkste risico’s die voortvloeien uit WW-wetgeving in beeld hebben. In 2020
hebben we ook de misbruikrisico’s voor de Ziektewet en de WIA geïnventariseerd. De volgende stap was om samen
met het ministerie van SZW de risico’s te waarderen en te prioriteren. Voor de geïdentificeerde risico’s in de WW is de
waardering nagenoeg gereed. In 2021 wordt de waardering van de risico’s in de Ziektewet en de WIA afgerond.
Daarnaast heeft het onderzoeksbureau, in samenwerking met UWV en het ministerie van SZW, gewerkt aan een
verdere professionalisering en verbetering van ons huidige (operationele) afwegingskader. Het nieuwe afwegingskader
moet leiden tot een door het ministerie en UWV gewogen en gedragen prioritering van de frauderisico’s waarbij ook
rekening wordt gehouden met de maatschappelijke impact ervan. Op basis hiervan kunnen er weloverwogen keuzes
worden gemaakt over de inzet van menskracht en middelen om fraude te voorkomen en over het al dan niet accepteren
van restrisico’s. De implementatie en toepassing van dit nieuwe strategisch afwegingskader heeft vertraging opgelopen
en vindt naar verwachting plaats in 2021.
Er is binnen UWV in toenemende mate aandacht voor handhaven als integraal onderdeel van de dienstverlening. Het
aantal interne meldingen nam sinds half 2019 substantieel toe. In lijn met onze risicogerichte aanpak hebben we samen
met het ministerie van SZW zorgvuldige keuzes gemaakt over welke meldingen we in 2020 in welke volgorde en in
welke mate zouden oppakken. Als gevolg van de coronamaatregelen is het aantal meldingen sinds half maart echter
aanzienlijk gedaald; prioriteringsafspraken zijn om die reden daar waar nodig herzien in overleg met het ministerie.
Daarbij is besloten om geen onderscheid meer te maken in meldingen die volledig of in mindere mate zouden worden
opgepakt. De daling van het aantal meldingen bood ruimte om alle meldingen weer op te pakken en de eerder ontstane
voorraad terug te brengen naar de gebruikelijke proportie. Na de zomer zijn nieuwe onderzoeken naar
fraudefenomenen opgestart – zie verderop in deze pararaaf onder het kopje Fraudethema’s. Het aantal meldingen is na
de zomer weer toegenomen. We hebben geen nieuwe afspraken met het ministerie gemaakt over prioritering van de
meldingen; deze konden allemaal in behandeling worden genomen. We beoordelen momenteel of oudere dossiers die
door gebrek aan onderzoeksmiddelen veel vertraging hebben opgelopen, moeten worden afgesloten. Uitsluitsel hierover
verwachten we in het eerste kwartaal van 2021.
NOW
De lijst met mogelijke risico’s op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik blijft onveranderd lang. Bij de
totstandkoming van de NOW hebben UWV en het ministerie van SZW ook handhavingsrisico’s onderkend. Waar
mogelijk heeft UWV beheersmaatregelen genomen. Het ministerie van SZW heeft de (rest)risico’s geaccepteerd. De
NOW is zo vormgegeven dat er op zeer korte termijn een robuuste regeling kon worden uitgevoerd. Doordat de
noodmaatregel zo snel tot stand is gekomen, is het echter ook mogelijk dat er zaken over het hoofd zijn gezien en dat
de regeling onvoorziene consequenties kan hebben, die achteraf niet gerepareerd kunnen worden. We houden er
daarom rekening mee dat er nog onvolkomenheden in de aanpak zullen blijken, die het ook nodig maken om meer
restrisico’s op misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) te aanvaarden dan onder reguliere omstandigheden gebruikelijk
zou zijn. De minister heeft de Tweede Kamer hiervan op meerdere momenten op de hoogte gesteld.
Een aantal M&O-aspecten wordt ondervangen bij het verstrekken van het voorschot. Het belangrijkste M&O-risico geldt
voor het omzetverlies bij een individuele werkgever. Primaire doelstelling bij de vormgeving van de NOW was om door
de coronacrisis getroffen bedrijven zo snel mogelijk hulp te bieden. Daarom is UWV zo snel mogelijk overgegaan tot de
eerste betalingen aan werkgevers. Daarbij zijn we afgegaan op de door de werkgever zelf gemaakte inschatting van zijn
omzetverlies. Pas bij de afrekening kunnen we vaststellen of die inschatting klopt en wat het werkelijke omzetverlies is.
Deze vaststelling moet op dit ogenblik nog gebeuren voor circa € 13,5 miljard van de € 14,3 miljard voorschotten die
zijn verstrekt voor de NOW 1, de NOW 2 en de NOW 3.1. Dit is exclusief het bedrag aan voorschotten dat is
terugbetaald door werkgevers die er in de loop van 2020 voor hebben gekozen hun eerdere aanvraag in te trekken.
Afhankelijk van de hoogte van het voorschotbedrag en het definitieve subsidiebedrag moeten werkgevers bij de
aanvraag voor een definitieve subsidievaststelling een verklaring bijvoegen van een deskundige derde of een
accountantsverklaring. Bij werkgevers die geen verklaring hoeven bij te voegen, onderzoekt het ministerie van SZW
met data-analyse risicogericht het door de werkgever opgegeven omzetverliespercentage voordat tot definitieve
vaststelling van de subsidie wordt overgegaan.
UWV trekt samen met ketenpartners – de Inspectie SZW (ISZW), de Belastingdienst en de Fiscale Inlichtingen- en
Opsporingsdienst (FIOD) – op in onderzoek naar misbruik en oneigenlijk gebruik van de NOW. Er is overleg op alle
niveaus. Een speciale NOW-taskforce binnen UWV brengt de risico’s verder in kaart en onderzoekt de gevolgen van
deze risico’s. Waar mogelijk stelt de taskforce beheersmaatregelen voor. Bij wijze van preventieve actie is bijvoorbeeld
een steekproef van 600 werkgevers met een grote terugval in de totale loonsom telefonisch benaderd. 20% van deze
werkgevers gaf aan de derde voorschotbetaling van de NOW 1 niet te willen ontvangen. Vervolgens zijn op basis van
data-analyse 13.000 brieven naar werkgevers gestuurd met de suggestie om hun derde NOW 1-voorschotuitbetaling
vrijwillig te annuleren om zo een uiteindelijke terugbetaling te voorkomen. Andere voorbeelden zijn de aanvullende
beoordeling door het bedrijfsonderdeel Handhaving van aanvragen voor de NOW 3 aan de hand van signalen die vóór
de NOW 3-aanvraag al bekend waren en de mogelijkheid om NOW 2-betalingen te schorsen wanneer langere tijd niet is
voldaan aan de verplichting om loonaangifte te doen. De taskforce heeft ook de taak om meldingen te verrijken. Indien
deze verrijking daartoe aanleiding geeft, schorst UWV het voorschot en/of draagt het deze casus over aan een

UWV Jaarverslag 2020

38

ketenpartner. In de huidige fase ligt de focus met name op het gezamenlijk oppakken en afhandelen van meldingen. In
2020 hebben wij ruim 1.400 meldingen over ruim 1.100 bedrijven ontvangen over alle NOW-regelingen. De meldingen
zijn door UWV verrijkt en waar nodig en mogelijk overgedragen aan een ketenpartner voor verdere verwerking.

Preventieve handhaving
Verreweg de meeste mensen die een uitkering ontvangen handelen te goeder trouw. Om te voorkomen dat ze
onbedoeld de regels overtreden, communiceert UWV zo helder mogelijk over de rechten en plichten en richten we de
processen zo in dat het voor uitkeringsgerechtigden zo makkelijk mogelijk is om zich eraan te houden. Hierbij maken
we gebruik van inzichten uit gedragswetenschappelijk onderzoek. In 2020 en 2021 onderzoeken we ‘doenvermogen’:
het cognitieve vermogen dat nodig is om in actie te komen, vol te houden, en om te gaan met verleiding en tegenslag,
om de taak uiteindelijk te volbrengen. Wanneer UWV een (te) stevig beroep doet op het doenvermogen van een klant,
wordt de kans op onbewuste regelovertreding groter. Daarom is het nuttig om in kaart te brengen welke processen veel
doenvermogen van de klant vragen. Hiervoor wordt nu een toetsingsmethode ontwikkeld.
Er is een uitgebreid praktijkexperiment uitgevoerd om no-show gedrag bij werkoriëntatiegesprekken te voorkomen. Het
experiment is in samenwerking met vier kantoren opgezet, uitgevoerd en geëvalueerd. In een pilot is een combinatie
getest van drie gedragsinterventies die inspelen op achterliggende gedragsmechanismen: werkzoekenden zijn gebeld
om een afspraak te maken, ze kregen een bevestigingsbrief over de afspraak voor het gesprek en een bijlage met een
overzicht van het dienstverleningsaanbod van UWV. Uit de resultaten van de pilot blijkt dat de beproefde methode
effectief is om no-show te voorkomen. Dit neemt significant af bij mensen die we hebben gesproken; het aantal van
hen dat niet op afspraak verschijnt is zelfs verwaarloosbaar. Ook het aantal afmeldingen neemt af en de
klanttevredenheid neemt toe bij telefonische benadering. De interventie is nog niet kosteneffectief. Dit komt enerzijds
doordat deze relatief veel tijd kost vergeleken met de originele uitnodigingsmethode en anderzijds doordat ruim 70%
van de klanten de interventie niet nodig heeft. In 2021 onderzoeken we hoe we deze interventie gericht kunnen
inzetten bij klanten die op basis van een voorspelmodel mogelijk niet naar de afspraak zullen komen.

Datagedreven werken
We hebben inzicht nodig in (gedrags)kenmerken die duiden op een hogere kans dat regels worden overtreden. We
delen, koppelen en analyseren (geanonimiseerde) data om de risico’s in kaart te brengen. Wanneer we mogelijk
relevante combinaties van kenmerken ontdekken, ontwikkelen we risicomodellen om aanvragen of dossiers te
selecteren die in aanmerking komen voor nader onderzoek. We zijn daarbij permanent op zoek naar de balans tussen
de voordelen van risicomodellen en de risico’s van algoritmen. Het vermijden van vooringenomenheid staat daarbij
voorop. We zetten data-analyse ook in om kennis te vergaren over fraudefenomenen waartegen we, samen met
ketenpartners en het ministerie, in actie kunnen komen.
In 2020 zijn we begonnen met de voorbereidingen voor de landelijke implementatie van risicogestuurd werken. Voor de
uitvoering van deze controletaak is extra ruimte beschikbaar gesteld. De gevolgen van de coronacrisis beperken de
mogelijkheden om deze controles goed uit te voeren. Er is vertraging opgetreden bij controles van het risicomodel
Verwijtbare werkloosheid, waarover afstemming is geweest met het ministerie van SZW. In april is de verbeterde versie
van het risicomodel Verblijf buitenland getest. Signalen uit het nieuwe model zijn vervolgens van april tot en met juli
gevalideerd door themaonderzoekers. Ongeveer 70% van de signalen afkomstig uit het risicomodel bleek
onderzoekswaardig te zijn.
We werken aan het generieke framework voor risicomodellen voor misbruik en oneigenlijk gebruik. Onder andere het
risicomodel Verblijf buitenland wordt daarin geïmplementeerd. Voor dit model is in het kader van de AVG eind 2020 de
gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB, zie ook paragraaf 6.3. Informatiebeveiliging en privacy onder het kopje
Ggegevensbeschermingseffectbeoordeling) goedgekeurd. De verwachting is dat we dit model in 2021 kunnen gaan
gebruiken.
Om datagedreven te kunnen handhaven, is het nodig dat we weten waar mogelijke grootschalige risico’s schuilen. Door
de coronacrisis was er aanvankelijk vrijwel geen ruimte om hiervoor nieuwe onderzoeken te starten. Sinds augustus zijn
echter vier onderzoeks- en analyseteams gestart. Deze teams houden zich bezig met de thema’s uitgesteld loon, risico’s
met betrekking tot zelfstandigen Wajong, vrijwilligerswerk door de arbeidsongeschikheidswettenpopulatie en
Compensatieregeling transitievergoeding. Alle vier de onderzoeken bevinden zich in de fase waarin de signalen worden
onderzocht.

Effectief handhaven
Om zo effectief mogelijk te handhaven, maken we gebruik van een risicogerichte aanpak. In de eerste maanden
van 2020 zijn extra handhavingsdeskundigen aangetrokken die na een opleiding na de zomer aan het werk zijn gegaan.
Hiermee zorgen we ook op de langere termijn voor extra handhavingscapaciteit.
Overtredingen inlichtingenplicht
Uitkeringsgerechtigden hebben een inlichtingenplicht; zij zijn verplicht om relevante wijzigingen zoals vrijwilligerswerk,
vakantie of verhuizing tijdig en volledig aan ons door te geven. Met behulp van bestandsvergelijkingen, telefonische
controles en huisbezoeken controleren we of ze zich hieraan houden. Zo niet, dan moeten ze het te veel ontvangen

UWV Jaarverslag 2020

39

bedrag terugbetalen. Daarbij kan een boete of waarschuwing worden opgelegd. Ook kunnen we in bepaalde gevallen
aangifte doen bij het Openbaar Ministerie, dat vervolgens kan overgaan tot een strafrechtelijke vervolging. In 2020 was
het totaal geconstateerde benadelingsbedrag als gevolg van overtredingen van de inlichtingenplicht € 23,0 miljoen. Dat
is minder dan in 2019 (€ 25,3 miljoen). Het boetebedrag in 2020 is ook evenredig lager (€ 3,5 miljoen) dan dat in 2019
(€ 4,3 miljoen). Deze daling is een gevolg van de coronacrisis: we konden geen bezoeken afleggen.
De groei van het aantal interne meldingen stabiliseerde begin 2020; vanaf het begin van de coronacrisis was er lange
tijd een daling zichtbaar. Dat kwam doordat verschillende bedrijfsonderdelen besloten om minder prioriteit te geven aan
het melden van vermoedens van regelovertreding en fraude (met name te late ziek- en hersteldmeldingen voor de
Ziektewet en te late vakantiemeldingen). Normaal gesproken voeren we daarnaast telefonische controles uit om de
controlebeleving te verhogen. Doordat deze controles tijdelijk waren stopgezet, kwam het aantal controles op jaarbasis
lager uit dan verwacht. Sinds augustus worden te late ziek- en hersteldmeldingen en te late vakantiemeldingen weer
gemeld. Hierdoor is het aantal interne meldingen weer toegenomen. In augustus zijn ook de telefonische controles weer
hervat. Na een daling in het eerste halfjaar van 2020 is in het tweede halfjaar ook het aantal externe meldingen weer
toegenomen naar het niveau van voor de coronacrisis.
We hebben de effecten van de coronacrisis op de handhaving meegenomen in een notitie aan het ministerie van SZW
over het herijken van de prioriteiten. Besloten is dat we alle meldingen over vermoedens van regelovertreding weer
gaan onderzoeken en dat we de voorraad meldingen die sinds medio 2019 was ontstaan wegwerken. Inmiddels zijn
deze voorraden teruggebracht naar een aanvaardbaar minimumniveau. Alle meldingen zijn in behandeling. Face-tofacegesprekken op de kantoren worden indien mogelijk sinds juni weer ingepland. Strafrechtelijke zaken hebben daarbij
de hoogste prioriteit. Veel klanten zijn echter nog terughoudend met het maken van een afspraak op kantoor. Dit valt
onder andere op te maken uit het feit dat het aantal afgebelde afspraken en het aantal ’no-shows’ hoger is dan
gebruikelijk.
Tabel In behandeling genomen signalen over mogelijke overtredingen

2020

2019

Interne meldingen

12.639

19.701

Externe meldingen

8.428

8.992

Overige signalen

7.429

9.475

Als gevolg van de coronamaatregelen hebben we in 2020 minder overtredingen van de inlichtingenplicht geconstateerd
dan in 2019.
Tabel Overtredingen inlichtingenplicht

2020
Aantal

Aantal geconstateerde overtredingen

2019
%

11.000

Aantal

%

14.400

Opgelegde boetes

3.700

34%

4.800

33%

Opgelegde waarschuwingen

4.900

44%

6.600

46%

Geen boete of waarschuwing opgelegd

2.400

22%

3.000

23%

0

0%

0*

0%

Processen-verbaal voor Openbaar Ministerie
* Dit is een afgerond aantal, het exacte aantal is 41 (2019: 42).

Uitspraken Centrale Raad van Beroep
Met de inwerkingtreding van de Fraudewet per 1 januari 2013 moest een uitkeringsgerechtigde die zich niet aan de
regels van de inlichtingenplicht hield, bovenop het te veel ontvangen bedrag een boete van maximaal 100% betalen.
Hierdoor vielen veel boetes veel hoger uit dan daarvoor. Mede naar aanleiding van uitspraken van de Centrale Raad van
Beroep (CRvB) op 24 november 2014 is de Fraudewet per 1 januari 2017 aangepast. Er was echter geen
overgangsregeling getroffen. De hoge boetes die in de periode van 1 januari 2013 tot en met 12 oktober 2014 waren
opgelegd (en niet meer ontvankelijk waren voor bezwaar tot op het moment van de uitspraak van de CRvB), bleven
daarom ongewijzigd. Op 7 maart 2019 heeft de CRvB drie uitspraken gedaan over drie herzieningsverzoeken van
aangescherpte boetes. De CRvB heeft hierbij richtlijnen gegeven voor de behandeling van verzoeken om herziening van
boetes die zijn opgelegd in de periode van 1 januari 2013 tot en met 12 oktober 2014. Met het ministerie van SZW
hebben we vervolgens afgesproken om de betrokken uitkeringsgerechtigden te informeren over de mogelijkheid om
een herzieningsverzoek in te dienen waarop de boetes konden worden herzien. Dit project is inmiddels afgerond.
In totaal zijn 6.736 boetes beoordeeld, waarvan er 4.289 in aanmerking kwamen voor herziening. Er zijn
3.735 betrokkenen aangeschreven (er waren mensen met meerdere boetes), waarvan er 2.147 hebben gereageerd –
voor hen is een herzieningsaanvraag ingediend. We konden niet iedereen schriftelijk en/of telefonisch benaderen, omdat
van sommige mensen het woon- of verblijfadres onbekend is. Om adressen te achterhalen hebben we dossieronderzoek
uitgevoerd, systemen geraadpleegd en geprobeerd telefonisch contact te zoeken. Er bestaat geen wettelijke
herzieningstermijn; deze mensen kunnen mogelijk in de toekomst nog reageren. 57% van de aangeschrevenen heeft
het herzieningsaanvraag formulier teruggestuurd. De mensen die dat niet hebben gedaan, zijn gebeld door het

UWV Jaarverslag 2020

40

projectteam, dit leverde 3% meer herzieningsaanvragen op. Het totaalbedrag van alle terugbetaling aan boetes is ruim
€ 970.000.
Sinds de uitspraken van de CRvB over de Fraudewet in 2014 maken we bij zaken waarbij de benadeling vóór
1 januari 2013 startte en daarna doorliep, onderscheid tussen het oude, hoge boetebedrag dat gold vóór de invoering
van de nieuwe Fraudewet per 2013 en het nieuwe maximale boetebedrag dat sindsdien geldt. Er zijn zes mensen die
eerder bezwaar hebben gemaakt, omdat in hun zaak dit onderscheid niet is gemaakt. In 2020 heeft de CRvB uitspraak
gedaan in verschillende zaken over verzoeken om aangescherpte boetes uit 2013 en 2014 te herzien. In deze hoger
beroepszaken had UWV de boetes al herzien op basis van vuistregels die de CRvB in 2019 heeft vastgesteld voor
soortgelijke zaken. In de zaken waarover de CRvB nu uitspraak heeft gedaan, stond onder andere centraal of deze
vuistregels moesten worden aangevuld met een extra vuistregel om de overtredingsperiode op te knippen in een
periode voor en een periode na 1 januari 2013. De CRvB heeft geoordeeld dat deze extra regel niet aan de vuistregels
wordt toegevoegd. UWV heeft deze knip dus terecht niet toegepast bij de herziening van de aangescherpte boetes.
Overtredingen inspanningsplicht
Uitkeringsgerechtigden met arbeidsvermogen zijn verplicht zich voldoende in te spannen om werk te vinden. WW’ers
moeten verantwoording afleggen over hun sollicitatieactiviteiten. Wie zich aantoonbaar onvoldoende inspant, kan
worden gekort op zijn uitkering. We hebben in 2020 minder overtredingen van de inspanningsplicht geconstateerd en
ook minder maatregelen en waarschuwingen opgelegd. Dit komt doordat we sinds de eerste lockdown in maart zijn
gestopt met het versturen van automatische verantwoordingsberichten als een WW’er onvoldoende solliciteert. Omdat
veel werkzoekenden zich zorgen maken over hun eigen gezondheid en/of die van hun huisgenoten als zij buiten de deur
gaan werken, hebben we met het ministerie van SZW afgesproken om bepaalde vormen van repressieve handhaving
tot eind 2020 niet uit te voeren – zoals bij onvoldoende solliciteren of het weigeren van een passend werkaanbod.
Vanaf januari 2021 is UWV weer begonnen met volledig handhaven op de inspanningsplicht, maar er wordt nog steeds
rekening gehouden met de persoonlijke omstandigheden van de werkzoekende. Als de werkzoekende niet aan zijn
verplichtingen kan voldoen vanwege de maatregelen die het kabinet heeft genomen of vanwege een lastige
privésituatie door de coronacrisis, dan heeft dat geen gevolgen voor zijn uitkering.
Tabel Overtredingen inspanningsplicht

2020
Aantal

2019
%

Aantal

Aantal geconstateerde overtredingen

45.100

Opgelegde maatregelen

29.700

Waarvan maatregelen WW

23.900

34.000

WW-klanten die te laat hun WW-uitkering aanvroegen

7.100

8.300

WW-klanten die verwijtbaar werkloos waren

10.900

8.600

WW-klanten die onvoldoende hun best deden om passende
arbeid te verkrijgen

2.700

7.200

Niet melden feiten en omstandigheden aan UWV

66%

38.700

900

700

Overtredingen van de controlevoorschriften

1.300

4.000

Overige

1.000

5.200

Waarvan maatregelen overige wetten
Opgelegde waarschuwingen
Geen maatregel of waarschuwing opgelegd

%

102.400

5.800

38%

4.700

14.700

32%

62.400

61%

700

2%

1.300

1%

Fraudethema’s
We doen steeds meer onderzoek naar georganiseerde vormen van fraude. Dit type onderzoek heeft, naast het opsporen
van individuele overtredingen, vooral als doel inzicht te verkrijgen in de omvang en impact van (mogelijke)
fraudefenomenen. Daarover brengen we intern adviezen uit en ook extern aan ketenpartners en het ministerie. In 2020
zijn meerdere van dit soort onderzoeken afgerond. Het gaat om periodiek onderzoek naar gezondheidsfraude, een
vooronderzoek naar de re-integratiedienst Werkfit maken en onderzoeken naar dienstverbanden bij een postbedrijf,
meerdere uitkeringen op één adres (als onderdeel van het maatregelenpakket Fraude WW), de voorziening
bruikleenauto’s, het niet opgegeven van verdiensten in de erotische sector, de no-riskpolis en werkende Wajongers.
In 2020 hebben we voor fraudethema’s in totaal € 9,2 miljoen (in 2019: € 9,4 miljoen) aan benadelingsbedragen
teruggevorderd, € 0,8 miljoen (2019: € 0,9 miljoen) aan boetes opgelegd en € 18,8 miljoen (2019: € 24,9 miljoen)
bespaard doordat uitkeringen zijn stopgezet of niet zijn toegekend.
We hebben volgens de vastgestelde prioritering onder andere themaonderzoeken uitgevoerd naar:

UWV Jaarverslag 2020

41

 gefingeerde dienstverbanden: dit betreft een schijnconstructie waarbij personen in de personeels- en
loonadministratie worden opgenomen, terwijl er feitelijk geen sprake is van een dienstverband of het verrichten van
arbeid;
 gezondheidsfraude: iemand voert, zonder dat te melden bij UWV, activiteiten uit die niet passen bij zijn door ons
vastgestelde belastbaarheid of wendt gezondheidsproblemen voor;
 mogelijk misbruik van WW-uitkeringen wegens geveinsde betalingsonmacht (faillissementsfraude);
 niet-gemelde inkomsten uit hennepteelt, criminele activiteiten of de erotische sector;
 meerdere uitkeringen op één adres;
 risico’s op verblijf in het buitenland;
 inkomsten als zorgverlener uit een persoonsgebonden budget (pgb);
 de Compensatieregeling transitievergoeding;
 wijzigingen in inkomstenverhoudingen.
Veel onderzoeken voor deze thema’s konden we vanwege de coronacrisis niet afronden. Met de capaciteit die hierdoor
vrijkwam, konden we onderzoeken die voorlopig waren stopgezet of getemporiseerd weer hervatten of intensiveren en
nieuwe onderzoeken naar misbruikrisico’s opstarten. Zo is het onderzoek hervat naar door zorgverleners niet gemelde
inkomsten uit een persoonsgebonden budget. Het onderzoek naar meerdere uitkeringen op één adres is volgens
planning afgerond. Daarnaast zijn er risicosignalen gegenereerd voor het thema gefingeerde dienstverbanden en vanuit
het risicomodel Verblijf buitenland.
In afstemming met het ministerie van SZW zijn bepaalde themaonderzoeken later in het jaar weer opgepakt. Bij de
keuze voor nieuwe onderzoeken is rekening gehouden met de maatschappelijke impact van de risico’s en de
uitvoerbaarheid zonder face-to-facecontact. We zijn in september gestart met onderzoeken die betrekking hebben op
de polisadministratie (uitgesteld loon). In navolging van een strafrechtelijk onderzoek van de ISZW naar een specifieke
tussenpersoon heeft de officier van justitie toestemming gegeven voor bestuursrechtelijke onderzoeken naar de
uitkeringsgerechtigden die aan deze tussenpersoon gekoppeld kunnen worden. Deze bestuursrechtelijke onderzoeken
zijn inmiddels ook gestart. Verder zijn aan het einde van het jaar verschillende activiteiten hervat om de interne
organisatie van het bedrijfsonderdeel Handhaving te verstevigen. Ook deze activiteiten waren tijdelijk opgeschort door
de gevolgen van coronacrisis.
Sinds 1 april 2020 is de Compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid
(CRTV-LAO) van kracht. Werkgevers die een ontslagvergoeding hebben betaald aan een werknemer die langdurig
arbeidsongeschikt was, kunnen op grond van deze regeling compensatie aanvragen bij UWV. Dit kan ook met
terugwerkende kracht. Aanvragen worden onderzocht op misbruik van de regeling. Meerdere zaken zijn in 2020
onderzocht en meerdere aanvragen voor de compensatieregeling zijn vervolgens niet gehonoreerd. Begin 2021 wordt
er op basis van data-analyse een aanvullend themaonderzoek uitgevoerd. Momenteel speelt een fraudezaak waarbij
verzekeringsgelden frauduleus zijn overgemaakt. Deze casus, die in eerste instantie door UWV is opgepakt, is door de
FIOD overgenomen; de zaak is nog steeds in onderzoek. UWV gaat het CRTV-proces in het eerste kwartaal van 2021
evalueren. Daarbij kijken we naar zowel de inrichting als de uitvoering van het proces. We gaan ook andere processen
onderzoeken om te inventariseren of er fraudegevoelige risico’s aanwezig zijn en om de controles in kaart te brengen.
Het gaat hierbij om processen als de NOW, de papieren aanvraag, de IOW en faillissementen.
Fraudezaken die in aanmerking komen voor het strafrecht, bespreken we voor met het Functioneel Parket van het
Openbaar Ministerie (OM). Dit draagt bij aan een efficiënte inzet van capaciteit; we voorkomen zo dat we zaken
indienen waarbij de kans op een passend strafrechtelijk vonnis zeer gering is. In 2020 zijn 41 processen-verbaal
ingediend. Hiermee is aan de gemaakte afspraken binnen het handhavingsarrangement voldaan.
Voor de herstelactie op detentiemeldingen (zie paragraaf 2.1. Inkomenszekerheid bieden onder het kopje Uitkeringen
aan gedetineerden en voortvluchtigen) hebben UWV en het ministerie van SZW bepaald dat er geen sprake is van
overtreding van de inlichtingenplicht wanneer we een detentiemelding tijdig hebben ontvangen. We hebben hierna
besloten het restant van de signalen voor het fraudethema detentie af te handelen zonder een boete op te leggen. Dit
betekent dat we de eerder binnen dit thema opgelegde boetes zullen terugdraaien. Het gaat om een bedrag van ruim
€ 100.000.
We zijn bij het begin van de coronamaatregelen gestopt met de controles voor de regeling onwerkbaar weer die we in
de winter van 2019/2020 waren gestart. Dit was twee weken eerder dan gepland. In totaal zijn er in de periode
daarvoor 32 werkplekcontroles op locatie uitgevoerd. Op 16 van deze locaties is geconstateerd dat er werknemers aan
het werk waren. Voor deze werknemers mag de werkgever geen uitkering aanvragen. Gezien de coronamaatregelen
zijn er in de overige maanden van 2020 geen werkplekcontroles meer verricht voor de regeling onwerkbaar weer.
Voortgang maatregelen fraude WW 2020
Na berichtgeving over fraude door arbeidsmigranten in de media hebben we eind 2018 met de minister van SZW extra
maatregelen afgesproken om WW-fraude door arbeidsmigranten tegen te gaan. In 2019 zijn veel van deze maatregelen
uitgewerkt, doorgevoerd en afgerond. De overige maatregelen zijn in 2020 doorontwikkeld. De effecten van de
coronacrisis waren ook hierbij merkbaar. Afspraken voor een gesprek op een UWV-locatie in het kader van een inspectie
of themaonderzoek waren tijdelijk niet mogelijk en zijn op een later moment omgezet in telefonische gesprekken. Als
de uitkeringsgerechtigde alsnog een gesprek wenst op een UWV-locatie, worden er nieuwe afspraken gemaakt. Deze
afspraken zorgen voor een langere termijn bij de afhandeling van WW-fraudezaken. Hieronder geven we de voortgang
van de maatregelen weer.

UWV Jaarverslag 2020

42

 100% controle papieren WW-aanvraag: Het proces rond de papieren WW-aanvraag hebben we aangescherpt.
Papieren aanvraagformulieren voor een WW-uitkering moeten worden aangevraagd op een UWV-vestiging. De
aanvrager moet zich daarbij altijd legitimeren en UWV registreert – conform de wettelijke voorschriften – diens
persoonsgegevens. Als de uitkering wordt toegekend, wordt de uitkeringsgerechtigde binnen vier weken opgeroepen
voor een werkoriëntatiegesprek. Tot maart 2020 was dit de werkwijze. Sinds half maart is de 100% controle op de
papieren WW-aanvraag vanwege de coronacrisis tot nader order opgeschort. De uitkeringsdeskundigen zijn volledig
ingezet op de afhandeling van het toegenomen aantal uitkeringsaanvragen en de NOW.
 Ontwikkeling risicomodel Verwijtbare werkloosheid: We verrichten aangescherpte controles om te achterhalen of
iemand verwijtbaar werkloos is, ongeoorloofd in het buitenland verblijft of onvoldoende doet om weer aan het werk
te komen. Op basis van data-analyse en expertise van medewerkers zijn hiervoor modellen ontwikkeld die we sinds
april 2019 gebruiken bij het vaststellen van het recht op en de continuering van WW-uitkeringen. In januari en
februari 2020 hebben we gewerkt aan de doorontwikkeling van het risicomodel Verwijtbare werkloosheid. Sinds half
maart 2020 zijn de ontwikkeling en afhandeling van de signalen uit het risicomodel opgeschort. De
uitkeringsdeskundigen die betrokken zijn bij het vakteam WW zijn nu voor de volle werktijd werkzaam voor de
regiokantoren om alle WW-aanvragen af te handelen. De huidige verwachting is dat we in het tweede kwartaal van
2021 de doorontwikkeling van het risicomodel Verwijtbare werkloosheid weer kunnen hervatten. UWV blijft over de
planning in gesprek met het ministerie van SZW.
 Meerdere uitkeringen op één adres: We onderzochten ook situaties waarin meer dan drie uitkeringen op één adres
worden verstrekt. We controleerden dan of de betrokken personen terecht een beroep doen op de WW en of ze
daadwerkelijk op dat adres verblijven. Het eindrapport is geschreven en de selectiecriteria voor meerdere
uitkeringen op één adres maken inmiddels deel uit van het risicomodel Verblijf buitenland, waardoor controle van de
populatie geborgd is. Vanwege de coronamaatregelen vinden de ontwikkeling en afhandeling van signalen uit het
risicomodel nog beperkt plaats, zie ook het volgende punt van deze opsomming.
 Ontwikkeling risicomodel Verblijf buitenland: Naast de verscherpte controles op verwijtbare werkloosheid verrichten
wij ook verscherpte controles op ongeoorloofd verblijf in het buitenland. Dit doen we sinds april 2019 met het
risicomodel Verblijf buitenland. Doel hiervan is om ongeoorloofd verblijf in het buitenland vroegtijdig te detecteren
en de interventie daarop vanuit het klantproces in te richten. In september 2019 zijn we gestart met het
doorontwikkelen van het risicomodel. Dit heeft door de coronacrisis in de eerste helft van het jaar 2020 vertraging
opgelopen. Door de versoepeling van de coronamaatregelen kon de doorontwikkeling in de tweede helft van het jaar
worden hervat. Het risicomodel is nu klaar voor implementatie in het reguliere werkproces. Er is een
gegevensbeschermingseffectbeoordeling uitgevoerd en het gebruik van het risicomodel is akkoord bevonden door de
functionaris gegevensbescherming bij UWV. UWV is gestart met het uitvoeren van een uitvoeringstoets om het
risicomodel definitief te implementeren in het eerste en tweede kwartaal van 2021.
 Registratie begeleiders: Om tussenpersonen – of breder, begeleiders van uitkeringsgerechtigden – beter in beeld te
krijgen, registreren we iedereen die in verband met de WW meekomt naar een kantoor. In oktober 2019 is de
registratie geëvalueerd. De conclusie van de evaluatie was dat de registratie vooralsnog waardevol bleek te zijn. In
2020 veranderde de situatie door de coronacrisis. Er zijn een tijd lang geen face-to-facegesprekken op UWV-locaties
gehouden. Met de tijdelijke versoepeling van de coronamaatregelen zijn deze in de loop van 2020 in beperkte mate
weer opgestart. Het ging toen alleen om gesprekken die echt noodzakelijk waren. Inmiddels kent Nederland een
tweede lockdown en zijn alle face-to-facegesprekken wederom tot nader order opgeschort. We verwachten in het
eerste kwartaal van 2021 een besluit te nemen over het al dan niet voortzetten van de registratie van begeleiders.
 Pilot Export WW: Uitkeringsgerechtigden die hun WW-uitkering willen exporteren naar een andere EU-lidstaat, de
EER of Zwitserland om daar werk te zoeken, moeten volgens Europese wetgeving eerst vier weken in Nederland
verblijven en hier actief op zoek gaan naar werk. Pas daarna is er recht op export van de WW-uitkering. UWV heeft
een pilot op dit proces uitgevoerd. In de pilot kregen uitkeringsgerechtigden gedurende deze vier weken
intensievere face-to-facedienstverlening op de pilotvestigingen. De pilot is afgerond in januari 2020. We hebben een
nadere analyse gemaakt van de impact en de te verwachten kosten bij een landelijke uitrol van de pilot Export WW.
Hierbij zijn ook alternatieven in kaart gebracht. Naar aanleiding hiervan hebben we in november 2020 besloten geen
vervolg te geven aan de pilot. We gaan uitkeringsgerechtigden via informatiebijeenkomsten attenderen op hun
rechten en plichten. Ze zullen het aanvraagformulier voor export van hun WW-uitkering en ook de beschikking weer
zelf op de vestiging moeten ophalen (contactmoment). Deze dienstverlening zal in verband met de coronacrisis
mogelijk niet eerder dan in 2022 worden vormgegeven en gerealiseerd.
 Aanpassing vakantieregeling: Eén van de aanvullende maatregelen die UWV heeft afgestemd met het ministerie is
een aanscherping van de Vakantieregeling WW en IOW. Volgens de gewijzigde regels wordt het aantal
vakantiedagen op basis van de maximale uitkeringsduur berekend. Daarmee komt het aantal vakantiedagen van
alle WW-gerechtigden beter in verhouding te staan tot de maximale duur van de WW-uitkering. Deze wijziging is
inmiddels voorbereid. Door de coronacrisis ligt het traject momenteel stil. Zodra we hiervoor voldoende ruimte
hebben, wordt het voortgezet.
 Talenbeleid: In de Kamerbrief van 2 april 2019 is toegezegd dat UWV het talenbeleid zal aanpassen. UWV gaat in
meer talen informatie verstrekken over rechten en plichten over alle Nederlandse uitkeringen. Het gaat hierbij onder
andere om informatie op de website en in brochures. Zo begrijpen arbeidsmigranten beter wat hun rechten en
plichten zijn en zijn ze minder afhankelijk van tussenpersonen. Per 1 januari 2020 is een samenvatting van rechten
en plichten voor de WW in acht talen beschikbaar gesteld op uwv.nl (Engels, Duits, Frans, Spaans, Italiaans, Pools,
Bulgaars en Roemeens ). In april 2020 is de vertaling van de samenvatting van rechten en plichten voor de
Ziektewet opgenomen op de website. Inmiddels zijn de rechten en plichten voor de WIA ook vertaald en op de
website geplaatst. Deze maatregel is ook in lijn met de uitvoering door het kabinet van de aanbeveling van het
Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten om informatievoorziening zoveel mogelijk beschikbaar te stellen in de
taal van de arbeidsmigrant.

UWV Jaarverslag 2020

43

Het kabinet heeft in november de website Work in NL gelanceerd die dienstdoet als een centraal
informatieknooppunt. Deze website is uiteindelijk in zeven talen beschikbaar en verwijst door naar de
corresponderende pagina’s van UWV.

UWV Jaarverslag 2020

44

Overige dienstverlening

Naast ondersteunen bij het vinden van werk en personeel, het verstrekken van uitkeringen en het verrichten van
sociaal-medische beoordelingen heeft UWV nog een vierde kerntaak: het verzamelen, beheren en leveren van
gegevens. In onze polisadministratie beheren we de gegevens over inkomstenverhoudingen van werknemers,
uitkeringsgerechtigden en pensioenontvangers. We gebruiken deze gegevens voor onze eigen uitkeringsvaststelling, en
leveren gegevens uit de polisadministratie en uit andere UWV-bronsystemen aan derden. De polisadministratie maakt
deel uit van de loonaangifteketen. We willen zo veel mogelijk dienstverlening op maat bieden. Bij sociaal-medische
beoordelingen en ook bij onze op werk gerichte dienstverlening vormen face-to-facegesprekken een belangrijke
component. In verband met de coronacrisis hebben we hiervoor alternatieven moeten ontwikkelen. Ook normaal
gesproken vindt verreweg de meeste dienstverlening digitaal plaats, of telefonisch. Daarbij zetten we in op
omnichanneldienstverlening.

UWV Jaarverslag 2020

45

3. Overige dienstverlening
We werken continu aan verbetering van onze dienstverlening, op allerlei terreinen. We betrekken onze klanten –
uitkeringsgerechtigden, werkzoekenden en werkgevers – daar zo veel mogelijk bij en luisteren goed naar wat ze van
ons verwachten. De coronacrisis vormde een extra uitdaging voor onze organisatie. We hebben er alles aan gedaan om
de noodzakelijke dienstverlening voort te zetten en tegelijkertijd snel uitvoering te geven aan de steun- en
herstelregelingen van het kabinet. De waardering daarvoor komt tot uiting in de aanzienlijk gestegen
klantwaarderingscijfers die uitkeringsgerechtigden en werkgevers ons geven.

3.1. Contact met de klant
We willen zo veel mogelijk dienstverlening op maat bieden. Bij onze sociaal-medische beoordelingen en ook bij onze op
werk gerichte dienstverlening vormen persoonlijke gesprekken een belangrijke component. Deze gesprekken voeren we
normaal gesproken face to face op onze kantoren. Half maart hebben we als gevolg van de coronacrisis moeten
besluiten alle face-to-facecontacten stop te zetten. Waar mogelijk zijn deze contacten vervangen door telefonische
gesprekken. Bij bepaalde sociaal-medische beoordelingen is face-to-facecontact of lichamelijk onderzoek echter nodig.
Ook in sommige andere situaties kan face-to-facecontact (wettelijk) noodzakelijk zijn – zoals bij bepaalde bezwaarzaken
en fysieke controles. Vanaf juni zijn we begonnen met een voorzichtige hervatting van de face-to-facedienstverlening op
onze kantoren. We nodigen klanten op kleine schaal uit voor een afspraak op de vestiging. We hebben op alle
bezoeklocaties maatregelen getroffen om klanten veilig te kunnen ontvangen en UWV-medewerkers veilig te laten
werken. Er zijn looproutes en aanduidingen aangebracht om de klantenstroom in goede banen leiden. Op
spreekplekken zijn plexiglazen afscheidingen aangebracht tussen UWV-medewerkers en klanten. Verder zetten we
gastvrouwen en -heren in. Zij vragen klanten bij binnenkomst naar hun gezondheidssituatie (de afspraak wordt dan zo
nodig verzet) en maken ze wegwijs in de aangepaste vestiging.

Dienstverlening in coronatijden
Sinds de maatregelen naar aanleiding van de uitbraak van het coronavirus voelbaar zijn, ontvangen we veel vragen
over de WW en de Ziektewet. Voor vragen over de NOW en de TOFA hebben we tijdelijke speciale telefoonnummers in
het leven geroepen. Het telefoonnummer voor de TOFA is eind juli gesloten. Om het telefoniekanaal te ontlasten,
verwijzen we actief naar het digitale kanaal. Op uwv.nl hebben we een landingspagina met informatie over de
coronamaatregelen opgenomen en we verwijzen op uwv.nl en werk.nl actief naar relevante berichten. Op de speciale
landingspagina staat ook een video over wat mensen kunnen verwachten als ze zijn uitgenodigd voor een afspraak op
een UWV-kantoor. Verder hebben we veelgestelde vragen op een rijtje gezet, zodat het voor de klant eenvoudiger is om
online antwoord op vragen te vinden.
NOW 3
Werkgevers konden in november en december bij UWV een aanvraag indienen voor de derde NOW-periode (de
NOW 3.1). Half februari 2021 is het loket voor de vierde aanvraagperiode (de NOW 3.2) geopend. Voor een snelle
afhandeling is het van belang dat werkgevers de aanvraag in één keer goed en volledig invullen. Om werkgevers daarbij
te helpen hebben we, net als eerder bij de eerdere aanvraagperiodes voor de NOW, op de website van UWV uitgebreide
informatie en instructiefilmpjes gezet. Het is ook belangrijk dat werkgevers een realistische inschatting van hun situatie
maken, met het oog op de latere definitieve vaststelling van de tegemoetkoming. Daarvoor hebben we online
rekenhulpen ontwikkeld. Met de rekenhulp omzetverlies kunnen werkgevers het percentage aan omzetverlies
berekenen. Op de website www.simulatienow.nl kunnen werkgevers een inschatting maken van de hoogte van het
voorschot en de uiteindelijke tegemoetkoming. De simulatietool op deze site laat onder andere zien wat de gevolgen
zijn van een dalende loonsom.

Kanalen in samenhang
Verreweg de meeste van de klantcontacten vinden digitaal plaats. Daarbij zorgen we ervoor dat de klant als eerste
informatie te zien krijgt die bij zijn klantprofiel past. Voor relatief eenvoudige administratieve taken en vragen bieden we
zelfservice via de hoofdportalen van uwv.nl en werk.nl. Voor complexere taken en vragen kunnen
uitkeringsgerechtigden persoonlijk contact met ons opnemen via Mijn Berichten op Mijn UWV op uwv.nl en via de
Werkmap op werk.nl.
We zetten steeds meer in op omnichanneldienstverlening. Klanten kunnen daarbij zelf bepalen welk kanaal het beste bij
hun vraag past en daar gebruik van maken op een moment dat hen uitkomt. We ontwikkelen onze
dienstverleningskanalen daarom ook steeds meer in onderlinge samenhang. Op 24 augustus is daar een digitaal
communicatiemiddel bij gekomen: de UWV-app. De eerste versie was bedoeld voor een beperkte groep
WW-uitkeringsgerechtigden. De app is sinds eind februari 2021 beschikbaar voor alle WW’ers die maandelijks hun

UWV Jaarverslag 2020

46

inkomsten moeten doorgeven. Zij kunnen met de app hun inkomstenopgave invullen en versturen, eerder ingevulde
inkomstenopgaven bekijken en een herinneringsnotificatie instellen zodat zij op tijd zijn met invullen en versturen. De
mogelijkheid om de inkomstenopgave te doen via Mijn UWV of op papier blijft bestaan. In de toekomst kunnen we aan
de app meer e-diensten toevoegen.
Het is al langer mogelijk om te chatten via het openbare gedeelte van uwv.nl en de chat voor doven en slechthorenden.
In september is een proef gestart met een chat met DigiD-inlog in de beveiligde 'Mijn UWV' omgeving. Hiermee kunnen
we ook klantvragen beantwoorden waarvoor persoonlijke gegevens nodig zijn. Met de proef willen we onder andere
inzicht krijgen in de bereidheid van de klant om zijn persoonlijke vragen via de chat te stellen, het effect op de
afhandelingstijd van de desbetreffende vragen en de kwaliteit en foutgevoeligheid van de beantwoording. De eerste
resultaten zijn positief. Besloten is om de chat achter DigiD in het eerste kwartaal van 2021 voort te zetten om
voldoende informatie te verzamelen voor het opstellen van een businesscase. Sinds half september zijn voor alle
WW-gerechtigden de taken en berichten uit de Werkmap ook op Mijn UWV te zien en af te handelen. Ze kunnen
hierdoor al hun uitkeringsgerelateerde zaken in één digitale omgeving inzien en regelen.
Wie hulp wil om digitaal zaken met UWV te regelen, kan sinds 13 juli 2020 op een veilige manier iemand machtigen om
namens hem in te loggen op de Werkmap. De machtiging kan worden aangevraagd via digid.nl en geldt ook voor het
aanvragen van een WW-uitkering en het regelen van zaken voor een bijstandsuitkering op werk.nl. De voordelen van
digitale dienstverlening zijn daardoor ook beschikbaar voor uitkeringsgerechtigden die zelf niet goed met een computer
of digitale dienstverlening overweg kunnen of die dat willen uitbesteden. Voor Mijn UWV was DigiD Machtigen sinds
december 2019 al mogelijk.
Voor zowel burgers als werkgevers blijft telefonie een belangrijk ondersteunend kanaal. Zowel bij telefonische contacten
als bij digitale berichten gaan we na of de klant zich goed geholpen voelt. We zoeken daarbij naar de vraag achter de
vraag en voorzien de klant actief van suggesties. We leggen alle contacten met klanten, ongeacht het kanaal, vast zodat
de contacthistorie beschikbaar is voor alle UWV-collega’s en de klant zijn verhaal bij een volgend contact niet opnieuw
hoeft te doen. We werken voortdurend aan verdere verbetering van onze informatievoorziening. In 2020 zijn in totaal
bijna 2.200 brieven en bijna 2.600 webpagina’s gewijzigd.
In 2020 kregen uwv.nl en werk.nl respectievelijk 64,4 miljoen en 25,0 miljoen bezoeken. Dat gebeurt steeds vaker via
een mobiel apparaat: uwv.nl werd in 54% van de gevallen via een mobiel apparaat bezocht. Dat gebeurde bij 51% van
de bezoeken via een smartphone en bij 3% via een tablet. Voor onze website werk.nl was dit respectievelijk 42%, 38%
en 4%. We verwerkten iedere eerste dag van de maand via Mijn UWV gemiddeld ruim 136.000 inkomstenopgaven.
Maandelijks werden in 2020 gemiddeld ruim 254.000 inkomstenopgaven verwerkt. Ook hier zien we een groei in het
gebruik van mobiele apparaten; 39% van de inkomstenopgaven werd vanaf een mobiele telefoon gedaan en 4% vanaf
een tablet. De meestgebruikte zoekwoorden op uwv.nl waren NOW, NOW 3, en NOW aanvragen. De coronagerelateerde
pagina’s werden 4,2 miljoen keer bezocht. De meest bekeken (61.000 keer) veelgestelde vraag voor particulieren was
Ben ik ondanks het coronavirus nog steeds verplicht om te solliciteren? Werkgevers bekeken het vaakst (6.000 keer)
Ziek: betaal ik het loon van mijn werknemer door als hij vanwege besmettingsgevaar niet op zijn werkplek kan werken?
Of als hij in isolatie of quarantaine is op advies van de GGD of het RIVM?
Meestal nemen we zelf met klanten contact op per post, telefoon of via Mijn UWV. Maar soms is het nodig om snel
informatie uit te wisselen via e-mail. Om de privacy van klanten te beschermen en zorgvuldig om te gaan met gevoelige
informatie, maakt UWV gebruik van het beveiligde e-mailsysteem Zivver. Met Zivver worden berichten versleuteld
verstuurd. Deze berichten kunnen alleen worden bekeken door de ontvanger, die hiervoor een sms-code ontvangt.
Vanaf oktober is Zivver uitgerold bij alle UWV-medewerkers.

Dienstverlening aan werkgevers
Ook werkgevers maken steeds vaker gebruik van onze digitale dienstverlening. In 2020 werd het werkgeversportaal
1,4 miljoen keer bezocht (2019: 1,3 miljoen). Via Digipoort en het werkgeversportaal deden werkgevers
959.700 verzuim-, hersteld- en 42-weeksmeldingen. Het werkgeversportaal van UWV is sinds 1 maart 2020 uitsluitend
nog toegankelijk via eHerkenning. Hiermee hebben we de beveiliging van het portaal naar een hoger niveau gebracht
en voldoen we aan de eis van de Autoriteit Persoonsgegevens om te werken met meerfactorauthenticatie. Inzending op
papier blijft voor (kleine) werkgevers een uitwijkmogelijkheid. Het aantal gebruikers is in 2020 met ruim 58.000 nieuwe
accounts met eHerkenning gestegen tot 138.900. Deze accounts doen meldingen namens 96.900 werkgevers. In de
laatste maanden van 2020 zijn de voorbereidingen getroffen om het werkgeversportaal van werk.nl op eHerkenning
aan te sluiten. Dit project in is januari 2021 van start gegaan.
De contacten tussen grote werkgevers en onze accountmanagers liepen in 2020 voor een belangrijk deel door. Ze
vinden inmiddels grotendeels online plaats. Sinds juni vonden er weer steeds meer gesprekken plaats op de locatie van
de werkgever tot de lockdown in december. In het afgelopen jaar zijn nieuwe online oplossingen ontwikkeld om
bepaalde vormen van dienstverlening te kunnen voortzetten, zoals het geven van voorlichting en presentaties en het
organiseren van netwerkbijeenkomsten. Door de beperkende coronamaatregelen zijn de werkgeverscongressen in het
najaar niet doorgegaan.

UWV Jaarverslag 2020

47

Oplossingen voor werkgevers
Uit onderzoek blijkt dat werkgevers vaak niet op de hoogte zijn wat UWV voor ze kan betekenen, bijvoorbeeld bij het
vinden en behouden van (nieuw) personeel. Werkgevers kennen vaak ook niet alle financiële regelingen. Daarom
hebben we speciaal voor mkb-werkgevers in het laatste kwartaal van 2020 de online campagne Oplossingen voor
werkgevers gevoerd. Daarmee lieten we zien dat UWV ook tijdens de coronacrisis klaarstaat om werkgevers te
ondersteunen met informatie en dienstverlening. De nadruk lag daarbij op de NOW-regelingen. Maar ook de
dienstverlening rond ontslag wegens bedrijfseconomische redenen en achtergrondinformatie over scholings- en
ontwikkeltrajecten voor werknemers kwamen aan bod. Deze campagne krijgt in 2021 een vervolg.

Ondersteunende dienstverlening
In de eerste helft van 2020 stond de tijdige afhandeling van telefonische en digitale vragen van burgers onder druk. Dit
zagen we terug in langere wachttijden. De telefonische wachttijd bedroeg in het eerste halfjaar gemiddeld
236 seconden, daalde in het derde kwartaal tot 41 seconden en in het vierde kwartaal tot 31 seconden. De oorzaak van
de langere wachttijden was een combinatie van factoren. Enerzijds hadden burgers veel vragen vanwege de
coronacrisis en de steunmaatregelen (NOW en TOFA). Anderzijds hadden we te maken met een tekort aan
klantadviseurs als gevolg van een hoog verloop, en de inzet van veel nieuwe – minder ervaren – medewerkers.
Ondanks de moeilijke omstandigheden zorgden onze medewerkers ervoor dat de dienstverlening op peil bleef. In 2020
zijn 4,1 miljoen telefoontjes afgehandeld. De tijdigheid bij de afhandeling van contacten via telefoon en berichten
ontwikkelde zich in het tweede halfjaar positief. In meer dan 80% van de gevallen werd de telefoon binnen 60 seconden
opgenomen. Ook de tijdigheid bij de afhandeling van digitale berichten ontwikkelde zich positief. 80% van de digitale
berichten werd op werkdagen binnen 24 uur afgehandeld. De meeste NOW-gerelateerde vragen gaan over de
aanvraagprocedure, de voorwaarden en de betaling van de NOW-uitkeringen. De klanttevredenheid over de afhandeling
van NOW-vragen is met 86,6% hoog.
Capaciteit
Omdat we rekening hielden met een aanzienlijke toename van het aantal WW-vragen, zijn we sinds mei bezig met het
geleidelijk opschalen van personeel. Inclusief de extra mensen voor de uitvoering van NOW en TOFA is de capaciteit de
afgelopen maanden uitgebreid met per saldo 156 klantadviseurs tot 746. Daarnaast onderzoeken we of er
mogelijkheden zijn om een deel van het extra werkaanbod op alternatieve wijze op te vangen. Deze mogelijkheden
worden getoetst in het programma Robuust en schaalbaar klantencontact. Hierbij ligt de focus op het verleiden van
klanten om gebruik te maken van kanalen die 24/7 open zijn, het monitoren van veelgestelde vragen en het
actualiseren van deze informatie op alle kanalen. We kijken ook naar de mogelijkheid om de klant na een
telefoongesprek een mailbericht met de gegeven antwoorden te sturen. Om de meestgestelde vraag over de betaling
van de WW-uitkering verder terug te dringen, testen we welke verwijzingen naar andere kanalen aantoonbaar het
meeste effect hebben. Ook testen we of we mensen kunnen verleiden naar de contactpagina te gaan door deze en niet
een telefoonnummer te noemen in brieven. De eerste resultaten verwachten we in het eerste halfjaar van 2021.

Betrekken van klanten
We luisteren naar onze klanten. Zo kunnen we onze dienstverlening zo veel mogelijk op hun behoeftes en wensen
afstemmen en zo de klanttevredenheid verbeteren. We betrekken hen bij de zogeheten klantreizen, waarmee we de
route in kaart brengen die klanten binnen UWV afleggen. We zien dan waar zich knelpunten voordoen in klantprocessen
en in de samenwerking tussen bedrijfsonderdelen. Op basis van de resultaten nemen we maatregelen. In het kader van
de introductie van de NOW hebben we twee klantreizen in kaart gebracht: de klantreis van de werkgever die een
beroep op deze regeling doet en de klantreis van werknemers die naar aanleiding van de coronacrisis een WW-uitkering
willen aanvragen. Van de klantreis rondom arbeidsmigranten is een update gemaakt. Verder zijn de klantreizen Ik
ontvang een uitkering en moet naar de gevangenis, Ik zoek werk en Mijn werkgever gaat failliet in kaart gebracht.
De belangrijkste pijnpunten die klanten aangaven bij de klantreis Ik zoek werk zijn onder te verdelen in algemene
pijnpunten, zoals het missen van een vast contactpersoon bij UWV en de ervaring dat het van de medewerker afhangt
welke hulp iemand krijgt, en meer specifieke knelpunten die te maken hebben met het zoeken naar werk. Klanten
gaven aan dat we hun te weinig passende vacatures aanbieden, dat we geen inzicht verschaffen in waarom we
bepaalde beroepen gelet op werkervaring en vaardigheden passend achten en geen mogelijkheden bieden om via UWV
een opleiding te volgen. De komende maanden bekijken we wat we kunnen verbeteren.
Eind september is het Klantcentrum geopend, een plek waar klanten en UWV-medewerkers elkaar ontmoeten in het
hoofdkantoor van UWV. Met het realiseren van een fysieke locatie voorzien van de nieuwste technische snufjes hopen
we de klant nog beter te kunnen betrekken bij de ontwikkeling en optimalisatie van onze dienstverlening. Dit kan zowel
in het Klantcentrum zelf als op afstand. Sinds de opening zijn er al diverse onderzoeken verricht in het Klantcentrum. Zo
is in samenwerking met de Cliëntenraad onderzoek verricht naar de IOW en is er een onderzoek gedaan naar
laaggeletterdheid en brieven. Ook worden er spiegelgesprekken georganiseerd, kringgesprekken over een bepaald
thema waarin klanten vertellen over hun ervaringen. Dankzij de online faciliteiten kunnen we ook tijdens de lockdown
sinds december nog steeds gebruikmaken van het Klantcentrum.
We betrekken uitkeringsgerechtigden en werkgevers ook op andere manieren bij kwalitatieve en kwantitatieve
maatwerkonderzoeken. Ze kunnen bijvoorbeeld via de vier online klantpanels van UWV hun mening geven. Zo hebben
we in mei via het klantpanel bij Wajong-uitkeringsgerechtigden onderzoek gedaan naar handhaving. Uit dit onderzoek

UWV Jaarverslag 2020

48

blijkt dat Wajongers het logisch vinden dat er regels gelden bij een uitkering. Ze gaven aan dat de informatie van UWV
over de regels beter kan, net als de communicatie over wanneer UWV controleert. We onderzoeken daarom nu welke
verbeteringen mogelijk zijn in de communicatie over regels en controle, bijvoorbeeld op de websites van UWV of in
gesprekken met UWV. Via het klantpanel denken klanten momenteel mee over het verbeteren van brieven die we naar
klanten sturen. Tijdens deze zogeheten brievenchallenge willen we samen met hen optimale brieven samenstellen.
Gesprekken met klanten die voorheen vaak op kantoor plaatsvonden, worden nu vanwege de coronacrisis grotendeels
gevoerd via de telefoon en soms via beeldbellen. We hebben onderzocht wat klanten van deze telefonische afspraken
vinden – zie ook het begin van paragraaf 3.2. Klanttevredenheid. Bij hun oordeel blijken onder andere het doel van het
gesprek dat gevoerd moet worden, de ervaring die de klant met UWV heeft en de persoonlijke situatie van de klant
doorslaggevend zijn. Het aantal aanvragen voor de NOW 2 bleek aanzienlijk lager dan voor de NOW 1. Onderzoek
onder NOW 1-aanvragers die nog geen NOW 2 hadden aangevraagd gaf inzicht in het aantal nog te verwachten
aanvragen en achterliggende argumentaties. Voor een deel van de werkgevers bleek een tweede beroep op de NOW
niet nodig omdat het weer beter ging met het bedrijf. Ook bleek dat een deel van de werkgevers wachtte met
aanvragen totdat zij meer inzicht hadden in de hoogte van het omzetverlies.
Maatwerkplaats
Uit het in opdracht van het kabinet uitgevoerde onderzoek Werk aan Uitvoering (WAU) en de hoorzittingen van de
Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties (TCU) komt naar voren dat wet- en regelgeving vaak erg complex en tot in
detail geregeld is, wat soms tot ongewenste effecten leidt, en dat uitvoeringsorganisaties de afgelopen periode vooral
zijn afgerekend op efficiency. Daardoor is de menselijke maat te veel op de achtergrond geraakt. Het onderzoek van de
Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagaffaire heeft dit beeld op schrijnende wijze nog eens extra
bevestigd. Ook UWV-medewerkers maken zich hier zorgen over, en denken mee over oplossingen. Dit heeft onder
andere geleid tot de oprichting van de landelijke maatwerkplaats in november 2020. Doel ervan is om complexe,
schrijnende problemen, waarbij vaak meerdere bedrijfsonderdelen betrokken zijn, samen te ontrafelen en te zoeken
naar oplossingen. Het is nadrukkelijk de bedoeling dat daarbij gebruik wordt gemaakt van de professionele ruimte die er
is. Op deze manier willen we meer mensen die door de standaardprocedures tussen wal en schip dreigen te vallen,
maatwerk bieden. De landelijke maatwerkplaats, waarin verschillende bedrijfsonderdelen zijn vertegenwoordigd,
ondersteunt waar nodig lokale maatwerkplaatsen en UWV-medewerkers die vastlopen in complexe casuïstiek, maar
neemt de casus niet over. De maatwerkplaats richt zich daarnaast op structureel leren van en patronen ontdekken in de
diverse casussen. Het ministerie van SZW heeft enthousiast gereageerd op dit initiatief en richt zelf ook
maatwerkplaatsen op.

3.2. Klanttevredenheid
De gemiddelde klanttevredenheid over de dienstverlening is in 2020 ten opzichte van 2019 aanzienlijk gestegen. Dit
geldt voor uitkeringsgerechtigden en vooral voor werkgevers. Dit is te danken aan de dienstverlening tijdens de
coronacrisis en de NOW in het bijzonder, en de daarmee gepaard gaande imagoverbetering van UWV. UWV heeft in de
ogen van de klant zeer adequaat gereageerd op de ontstane situatie. De hogere klanttevredenheid zien we UWV-breed.
De klanttevredenheid van werkgevers is gestegen van 6,5 in 2019 naar 7,2 in 2020. De tevredenheid over de aanvraag
en afhandeling van de NOW-regelingen is hierbij van grote invloed. De tevredenheid over de aanvraag en afhandeling
van de NOW 1 en de NOW 2 komt uit op respectievelijk 8,3 en 8,2. Onderliggende aspecten als de snelheid van de
afhandeling en de duidelijkheid van de beslissing laten tevredenheidsscores van rond de 90% zien. Ook werkgevers die
geen NOW-aanvragen deden zijn meer tevreden dan in 2019.
De klanttevredenheid van uitkeringsgerechtigden is gestegen van 7,1 in 2019 naar 7,4. Met name de klanttevredenheid
van WW- en WIA-uitkeringsgerechtigden is toegenomen. Ook bij deze groepen zijn specifieke vragen gesteld over de
dienstverlening van UWV rond de coronacrisis. Het gaat daarbij om aspecten als de informatie op uwv.nl en het
beantwoorden van vragen door UWV Telefoon. De tevredenheidspercentages daarover variëren van 65% tot 80%.
Gemiddeld 80% was tevreden over de telefonische afhandeling van afspraken met een UWV-medewerker die vanwege
de coronacrisis in de plaats kwamen van een gesprek op kantoor. Per 1 juli 2020 voert UWV de nieuwe wet WIEG uit.
De klanttevredenheid over de aanvraag en afhandeling van het extra geboorteverlof op grond van de WIEG is 7,7.
We hebben onze klanten ook gevraagd aan welk kanaal ze de voorkeur geven in de huidige situatie. De uitkomsten zijn
divers, maar duidelijk is wel dat velen de digitale contacten waarderen. Zij hebben minder stress en voor fysiek
beperkten is het een voordeel dat ze geen lastige reis hoeven te maken. In het algemeen blijven de scores voor
persoonlijk contact, ongeacht het kanaal, met UWV-medewerkers zeer hoog (circa 8).
Tabel Klanttevredenheid 2020

Norm 2020

Gemiddelde
score 2020

Gemiddelde
score 2019

Klanttevredenheid uitkeringsgerechtigden

7,0

7,4

7,1

Klanttevredenheid werkgevers

6,3

7,2

6,5

n.v.t.

6,5

6,0

Klanttevredenheid werkgevers over online vacaturebemiddeling en -vervulling

UWV Jaarverslag 2020

49

Afhandeling klachten en bezwaren
Wie ontevreden is over de handelwijze van UWV, kan een klacht indienen. Onder een klacht verstaan we iedere uiting
van ongenoegen over een gedraging, handeling of nalatigheid van (een medewerker van) UWV. In 2020 ontvingen we
6.588 klachten. Dit is 15% minder dan in 2019. Er werden in vergelijking met 2019 relatief meer klachten ingediend
over dienstverlening en minder over bejegening en betalingen. Mensen klaagden vooral over onduidelijke of onjuiste
informatie en over beslissingen en besluiten die te laat of helemaal niet worden genomen – dit betreft overwegend
sociaal-medische beslissingen.
Van alle ontvangen klachten hadden er 16 betrekking op de coronacrisis. Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen die het
er niet mee eens zijn dat ze hun baan hebben verloren. Verder hadden 12 klachten betrekking op de TOFA en 103 op de
NOW. De klachten over de TOFA gaan met name over afwijzingen en over aanvragen buiten de termijn. De klachten
over NOW zijn divers. Werkgevers beklagen zich erover dat ze geen recht hebben op de NOW, dat betalingen uitblijven
of niet juist zijn en dat er communicatie ontbreekt over de status van een bezwaarschrift tegen een afwijzing.
We handelden 6.498 klachten af, een klein gedeelte daarvan was ingediend in 2019. Het lukte om 97,4% van de
klachten (doelstelling is 95%) binnen de wettelijke termijn van zes weken, of – indien verdaagd – binnen tien weken af
te handelen. De coronacrisis heeft vooralsnog geen effect op de afhandeling van de klachten. Er worden veel klachten
vroegtijdig opgelost doordat we kort na het indienen van de klacht contact opnemen met de betrokkene om in goed
overleg tot een acceptabele oplossing te komen. Het aantal klachten over uitkeringsbeslissingen afgezet tegen het totale
aantal uitkeringsbeslissingen geeft de klachtintensiteit weer. In 2020 was de klachtintensiteit 0,19% (2019: 0,3%). De
verwachte toename van het aantal WW-klachten is door de dempende werking van de NOW vooralsnog uitgebleven.
We verwachten dat deze toename zich in 2021 wel zal voordoen en hebben ons voorbereid door de capaciteit voor de
klachtafhandeling uit te breiden met 4 fte’s.
Geschillencommissie UWV
Sinds januari 2020 bestaat er een externe Geschillencommissie UWV. Deze wordt gefaciliteerd door De
Geschillencommissie, die dat doet voor ruim tachtig andere branches en organisaties in Nederland. De
Geschillencommissie UWV behandelt onafhankelijk klachten over het handelen of nalaten van (verzekerings)artsen en
sociaal-medisch verpleegkundigen (BIG-geregistreerden) die werken bij UWV. UWV voldoet hiermee aan de Wet
kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), die in de zorgsector onder andere een betere en snelle aanpak van
klachten regelt. De Geschillencommissie UWV is eind augustus door het ministerie van VWS erkend als
geschilleninstantie. De commissie kan pas in actie komen nadat een klant eerst bij UWV de klachtenprocedure heeft
doorgelopen. Als de klant vindt dat zijn klacht nog niet is opgelost, kan hij binnen een jaar na het afsluiten van de
klachtenprocedure bij UWV een melding doen bij De Geschillencommissie. Die stelt vervolgens UWV op de hoogte,
zodat we met de (verzekerings)arts of verpleegkundige tegen wie de klacht is gericht een verweer kunnen opstellen. In
2020 is er 1 klacht ingediend bij de externe Geschillencommissie UWV.
Bezwaren
Wanneer iemand het niet eens is met een formele beslissing van UWV, dan kan hij een bezwaar indienen. In 2020
werden 85.000 bezwaren ingediend. Dat is bijna een kwart meer dan in 2019 (68.800). De toename van het aantal
wetstechnische bezwaren hangt samen met de economische gevolgen van de coronacrisis: er zijn bezwaren ingediend
over beslissingen voor de tijdelijke regelingen NOW en TOFA (zie hoofdstuk Focus in 2020: de gevolgen van de
coronacrisis, onder het kopje Steunmaatregelen) en er zijn meer bezwaren ingediend over beslissingen voor de WW.
Om de grotere toestroom van bezwaren te verwerken, hebben we de reguliere capaciteit met circa 40 fte’s uitgebreid.
Om de bezwaren tegen NOW- en TOFA-beslissingen te behandelen zijn tijdelijke eenheden ingericht. Omdat de
afhandeling van de bezwaren voor de TOFA-regeling zijn afgerond, is die eenheid opgeheven. De NOW-medewerkers
zijn opgeleid om de bezwaren tegen de NOW 3 en de definitieve NOW-afrekening af te handelen.
In 2020 hebben we 84.000 bezwaarzaken afgehandeld. Het percentage gegronde bezwaren is in 2020 met 23% lager
dan in 2019 (25%). 31% van de bezwaarzaken is ingetrokken, wat meer is dan in 2019 (27%). Deze stijging komt met
name door het relatief hoge percentage ingetrokken NOW-bezwaarzaken en wetstechnische bezwaarzaken. De hogere
instroom van bezwaren bij de arbeidsongeschiktheidswetten in 2020 wordt veroorzaakt doordat de NOW- en TOFAbezwaren in deze categorie worden geteld. De wettelijke tijdigheid geeft aan in hoeverre we de bezwaren afhandelen
binnen de wettelijke einddatum. Hierbij maken we onderscheid tussen wetstechnische en medische zaken. De wettelijke
tijdigheid over 2020 is 97,3%: 99,1% voor wetstechnische bezwaren en 95,2% voor medische bezwaren. De lage
wettelijke tijdigheid van medische bezwaren komt doordat face-to-facecontact vanwege de coronamaatregelen tijdelijk
niet mogelijk was, en door het tekort aan verzekeringsartsen.

UWV Jaarverslag 2020

50

Tabel Afhandeling bezwaren

2020

2019

Ontvangen bezwaren

85.000

68.800

WW

18.200

14.700

Arbeidsongeschiktheidswetten

46.900

34.200

Ziektewet

19.900

19.900

Afgehandelde bezwaren

84.000

67.400

WW

18.400

14.700

Arbeidsongeschiktheidswetten

45.200

32.700

Ziektewet

20.400

20.000

Door de coronamaatregelen was face-to-facecontact met klanten tot half juni niet mogelijk. Dat vingen we zo veel
mogelijk op met telefonische contacten en beeldbellen. Omdat in sommige gevallen de klant echt gezien moet worden,
hebben we onze kantoren in juni hiervoor geopend. Ongeveer een derde van de mensen die een medisch bezwaar
hebben ingediend, heeft langer moeten wachten op duidelijkheid hierover. Dit geldt vooral wanneer er medisch
onderzoek of een hoorzitting met een verzekeringsarts nodig was. De gemiddelde doorlooptijd steeg hierdoor in het
laatste kwartaal tot 124 dagen. Ook de rechtbanken hadden te maken met beperkingen voor face-to-facecontacten. De
werkvoorraad (hoger)beroepszaken is daardoor in het laatste kwartaal nauwelijks afgenomen.
We zetten het aantal ingediende bezwaren over uitkeringsbeslissingen af tegen het aantal voor bezwaar vatbare
beslissingen. De uitkomst daarvan geeft de bezwaarintensiteit weer. In 2020 was de bezwaarintensiteit 2,5% (2019:
2,2%).
Pilots Sneller voor de klant
We hebben in pilots beproefd of de wachttijd voor de klant verkort kan worden. Dit deden we zowel voor wetstechnische
als medische bezwaren. De medische pilot heeft gelopen tot 1 september en is succesvol afgerond: de gemiddelde
doorlooptijd halveerde ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De twee wetstechnische pilots waren al eerder
succesvol afgerond: ook hier waren de wachttijden gehalveerd ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Vanaf januari
2021 zijn we gestart met combinatiepilots van wetstechnische en medische zaken.

3.3. Loonaangifteketen en polisadministratie
De loonaangifteketen (LAK) is een samenwerkingsverband van de Belastingdienst, UWV en het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS). Voor in de keten staan werkgevers en uitkeringsinstanties. Zij zijn verantwoordelijk voor het tijdig
doen van een juiste en volledige aangifte bij de Belastingdienst over de door hen uitbetaalde lonen en uitkeringen (de
loonaangifte). Dit doen zij elke maand of elke vier weken met behulp van software die door softwarebouwers ontwikkeld
is op basis van door de Belastingdienst en UWV vastgestelde specificaties. In de Wet structuur uitvoeringsorganisatie
werk en inkomen (SUWI) zijn de verschillende verantwoordelijkheden van Belastingdienst, UWV en CBS vastgelegd. De
Belastingdienst is verantwoordelijk voor onder meer de heffing van loonbelasting en premies werknemersverzekeringen,
voor het inwinnen van de daaraan gerelateerde gegevens op werkgevers- en werknemersniveau, voor het toezicht op
de volledigheid, juistheid en kwaliteit van de aangeleverde collectieve gegevens en - samen met UWV en CBS - voor de
kwaliteit van de nominatieve gegevens over elke individuele werknemer. UWV is verantwoordelijk voor het beheer van
de nominatieve gegevens in de polisadministratie en voor het leveren van deze gegevens aan publieke en
privaatrechtelijke afnemers, binnen de geldende wetgeving. De Belastingdienst en UWV hebben afspraken over de
verantwoordelijkheden voor het verwerken en doorleveren van deze gegevens vastgelegd in een overeenkomst.
De Belastingdienst stuurt de dienstverband- en loongegevens op werknemersniveau door naar UWV, die deze gegevens
vervolgens opneemt in de polisadministratie. De polisadministratie bevat daardoor de gegevens van alle verzekerde
Nederlanders die inkomen uit arbeid en/of uitkeringen ontvangen: werknemers, uitkerings- en pensioengerechtigden.
De uitbraak van de coronacrisis heeft vooralsnog geen gevolgen gehad voor de aanlevering van loonaangiften: deze
blijven goed binnenkomen, waardoor ook onze dienstverlening verloopt zoals gegevensafnemers van ons gewend zijn.
Eind 2020 stonden er 21,0 miljoen inkomstenverhoudingen van 13,7 miljoen mensen in de polisadministratie
geregistreerd. Deze gegevens zijn voor veel uitvoerende instanties van belang, omdat ze nodig zijn voor bijvoorbeeld
het berekenen van toeslagen en pensioenpremies, het voorkomen van fraude, of het subsidiëren van bepaalde typen
arbeid. UWV gebruikt de loonaangiftegegevens om maandelijks ruim 1 miljoen uitkeringen te berekenen voor de WW
en arbeidsongeschiktheidswetten. In 2020 heeft UWV de loonaangiftegegevens ook gebruikt voor de berekening van de
NOW-subsidies. UWV verstrekt de loonaangiftegegevens voor hergebruik aan ongeveer 1.000 afnemers, zoals
gemeenten, pensioenfondsen, SVB, het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO), de Dienst Uitvoering
Onderwijs (DUO) en gerechtsdeurwaarders. Het CBS ontvangt loonaangiftegegevens en gebruikt deze uitsluitend voor
statistische doeleinden. Dankzij de gegevensleveringen kunnen processen eenvoudiger, sneller en goedkoper gemaakt
worden, waardoor de administratieve lasten verminderen voor de ketenpartners, diverse andere organisaties én voor
elke burger die met deze instanties en organisaties in aanraking komt.

UWV Jaarverslag 2020

51

De ketenpartners onderkennen het maatschappelijk belang van de kwaliteit van de gegevens binnen de
loonaangifteketen en werken daarom continu aan de borging en verbetering van de gegevenskwaliteit. Enerzijds
preventief door voorlichting aan en samenwerking met inhoudingsplichtigen (werkgevers), salarisprofessionals en
softwareontwikkelaars. Anderzijds met (geprogrammeerde) controles, gezamenlijke analyses en toezicht. De
Belastingdienst voert bijvoorbeeld controles uit bij inhoudingsplichtigen op de loonadministratie en analyseert en
monitort de kwaliteit van de ontvangen loonaangiftegegevens. Bovendien worden kwaliteitssignalen van burgers en
afnemers verwerkt. Op basis van de resultaten van deze controles en analyses worden verbeteringen aangebracht in de
loonaangiftesoftware en de (geprogrammeerde) controles om de kwaliteit van de gegevens in de loonaangifte en
daarmee de polisadministratie te verbeteren.
Naast de gegevens in de polisadministratie beschikt UWV over grote hoeveelheden data uit andere eigen bronsystemen.
UWV is dankzij al deze data ook in staat steeds meer kennisproducten te produceren. Het gaat dan om producten die
bijdragen aan het te ontwikkelen beleid, die inzicht geven in ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en die verder bijdragen
aan een effectievere uitvoering van (overheids)taken.

Functioneren loonaangifteketen
Voor een objectieve beoordeling van het functioneren van de loonaangifteketen is een gezamenlijk normenkader
ontwikkeld. Dit normenkader omvat zeven items die alle betrekking hebben op de logistieke gegevensverwerking
binnen de Belastingdienst en UWV. Om de werking van de loonaangifteketen te kunnen borgen, is het niet alleen nodig
dat de logistieke gegevensverwerking in de keten op orde is. Ook het succesvol implementeren van wet- en regelgeving
en het verwerken van (de consequenties van) proces- en systeemontwikkelingen zijn hierbij van belang. De
loonaangifteketen heeft in 2020 voldaan aan de eisen van het normenkader.
Tabel Werking van de loonaangifteketen

Norm
2020

2020

2019

1

Jaarlijks oproepen van inhoudingsplichtigen, die opgenomen zijn in de
werkgeversadministratie van de Belastingdienst, om aangifte te doen

≥98%

100%

99,7%

2

Gegevens van inhoudingsplichtigen in de werkgeversadministratie bij de
Belastingdienst worden overgezet naar de werkgeversadministratie bij UWV

≥95%

99,4%

99,4%

Via loonaangifteberichten aan de loonaangifteketen aangeboden gegevens
3 verliezen geen informatiewaarde tijdens verwerking in de keten en worden
inhoudelijk ongewijzigd opgeslagen in het polisdomein en de heffingsadministratie

≥95%

99,9%

100,0%

Alle ontvangen loonaangifteberichten, uitgezonderd alle afgekeurde en in
4 behandeling genomen uitval, worden opgeslagen in het polisdomein en zijn tijdig
beschikbaar voor afnemers van loonaangiftegegevens op werknemersniveau

≥97%

99,1%

99,0%

5

Aan de afnemers van het polisdomein worden de gegevensleveringen beschikbaar
gesteld conform de met hen afgesloten overeenkomsten

≥95%

99,2%

99,7%

6

Maximale inspanning in het beperken van aangifteverzuim en de verschillen tussen
het collectieve en het nominatieve deel van de loonaangifte

>99%

99,3%

99,4%

7

Inhoudingsplichtigen ontvangen een terugkoppeling en een correctieverzoek voor
de door hen gemaakte fouten in werknemersgegevens

≥98%

100,0%

97,7%

Als gevolg van de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans is de sectorale WW-premiedifferentiatie per
1 januari 2020 vervangen door premiedifferentiatie op basis van de soort arbeidsovereenkomst. Over de gevolgen die
dit voor UWV heeft, rapporteren we in hoofdstuk 5 Nieuw beleid onder het kopje Wet arbeidsmarkt in balans.

Gevolgen van de coronacrisis
Een groot aantal inhoudingsplichtigen is in de kern van hun bedrijfsvoering geraakt doordat de omzet door de
coronacrisis geheel of gedeeltelijk is komen te vervallen. Voor een correcte uitvoering van het door het kabinet
samengestelde pakket van noodmaatregelen en voor de beoordeling van het recht op WW- en Ziektewet-uitkeringen is
het essentieel dat de inhoudingsplichtigen de loonaangifte op tijd blijven doen. Hierop is strikt gemonitord. De
aanlevering van loonaangiftegegevens blijkt normaal door te gaan. De ontwikkeling en implementatie van de pakketten
noodmaatregelen die sinds eind maart/begin april zijn ingevoerd leggen een aanzienlijk beslag op de personele
capaciteit van de loonaangifteketen. Hierdoor lopen andere trajecten zoals de kwaliteitsmonitor vertraging op.

Onderzoek loonaangifteketen
Eind december 2019 is de rapportage van de Commissie Loonaangifteketen aan de Tweede Kamer verzonden. Naar
aanleiding van de conclusies van de commissie zijn de samenwerkende partners in de loonaangifteketen, deels

UWV Jaarverslag 2020

52

afzonderlijk, deels in gezamenlijkheid, gestart met activiteiten die zich richten op het realiseren van een evenwichtige
balans tussen dienstverlening, efficiëntie en fraudebestrijding.
De commissie heeft onder andere misbruikrisico’s in kaart gebracht en maatregelen aanbevolen om misbruik en
oneigenlijk gebruik te bestrijden en om de gegevenskwaliteit te verbeteren. De betrokken organisaties hebben samen
met de staatssecretaris van Financiën (Fiscaliteit en Belastingdienst) bekeken welke onderdelen van de maatregelen
kansrijk zijn.
 Ter bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik is het Analyseteam gegevenskwaliteit loonaangifteketen (AGL),
onder verantwoordelijkheid van de keteneigenaren UWV en de Belastingdienst, gestart met een verkenning om
misbruikrisico’s te detecteren die gerelateerd zijn aan de gegevens in de loonaangifte. Het gaat om risico’s met
betrekking tot correctieberichten met terugwerkende kracht, gefingeerde dienstverbanden en nulaangiften. De
eerste stap in de verkenning is inmiddels gezet met een beschrijving van situaties waarin via oneigenlijk aanleveren correctiegedrag manipulaties op gegevens in de polisadministratie worden uitgevoerd die kunnen leiden tot
onterechte vaststellingen van uitkeringen en teruggaven. De volgende stappen richten zich op het oneigenlijke
aangifte- en correctiegedrag van inhoudingsplichtigen en de vraag of dit herkenbaar wordt aangetroffen in de
polisadministratie.
 ’Onder regie van het Afnemersoverleg Loonaangifteketen is een werkgroep ingesteld die zich richt op het in beeld
brengen van de aard van fraude- en misbruikrisico’s.
 Het Ketenbureau van de Loonaangifteketen beziet welke verbeteringen er mogelijk zijn om fouten in de aanlevering
te verminderen met een verificatiepunt voor burgerservicenummers (bsn’s). Om dit te bewerkstelligen is besloten
om samen met de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) een onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheid om
inhoudingsplichtigen aan te sluiten op het bsn-register.
 Acties om versneld digitaal terug te koppelen zijn ingepland voor 2022.
 Er zijn geen nadere acties nodig voor het invullen van de code ‘reden beëindigen van het dienstverband’ door
werkgevers. Onderzoek binnen de loonaangifteketen wijst uit dat het aantal gemaakte fouten beperkt is.
 UWV start in 2021 risicoassessments met afnemers van gegevens uit de polisadministratie om nieuwe risico’s met
betrekking tot fraude en misbruik in de loonaangifteketen in beeld te brengen. Doel is om een continu proces voor
de signalering van nieuwe risico’s te realiseren.

Naar een robuustere loonaangifteketen
UWV en de Belastingdienst werken aan een robuustere loonaangifteketen. De loonaangifteketen moet daarmee
wijzigingsbestendiger, flexibeler en eenvoudiger worden. We werken met elkaar aan de borging van de stabiliteit en
continuïteit van de keten, nu en in de toekomst. De samenwerkende partijen in de loonaangifteketen zijn zich er
terdege van bewust dat verschillende invalshoeken, beschikbare capaciteit en prioriteiten bij de keteneigenaren van
invloed zijn op de snelheid van doorontwikkeling en innovatie van de keten.
Continuïteit loonaangifteketen
Aan de ontwikkelkant van de loonaangifteketen is in 2020 de borging van continuïteit het belangrijkste criterium
geweest bij keuzes voor de inzet van de (schaarse) capaciteit. Prioriteit hadden onderwerpen die doorliepen vanuit 2019
of nieuw in de portfolio zijn beland vanwege wijzigingen van wet- en regelgeving en noodzakelijke aanpassingen van
bijvoorbeeld systemen en communicatieproducten. Het belangrijkste proces hierbij, de jaarovergang 2019-2020, is
geruisloos verlopen, inclusief de wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen om de WW-premie voortaan te
differentiëren naar de aard van de arbeidsovereenkomst.
Eerder aanleveren loonaangiften
Voor de afnemers van data uit de loonaangifteketen is het van groot belang dat deze gegevens actueel zijn. Daarom is
in 2018 het project Eerder aanleveren geïnitieerd, waarmee inhoudingsplichtigen actief worden benaderd met het
verzoek hun loonaangifte (vrijwillig) eerder aan te leveren. Doel van het project was om eind 2020 minimaal 70% van
de loonaangiften voor de circa 20 miljoen inkomstenverhoudingen tegelijk met de salarisbetaling binnen te krijgen. Door
de coronacrisis hadden UWV en een grote inhoudingsplichtige in het publieke domein, tezamen goed voor circa
5 miljoen inkomstenverhoudingen (25% van de totale populatie), niet voldoende capaciteit om invulling te geven aan
deze proactieve benadering. De streefwaarde is daardoor met maximaal 47% van de loonaangiften in juli 2020
(9,45 miljoen inkomstenverhoudingen) buiten bereik gebleven.
Toekomstbestendigheid loonaangifteketen
Om de toekomstbestendigheid van de loonaangifteketen te garanderen zijn meerdere projecten gestart, waarvoor de
inzet van de (schaarse) capaciteit en middelen doorslaggevend is.
 Vernieuwing werkgeversadministratie: In de werkgeversadministratie administreert de Belastingdienst de gegevens
van inhoudingsplichtigen voor de loonheffingen. Deze gegevens worden uitgewisseld met UWV. De
werkgeversadministratie is essentieel voor de ondersteuning van de bedrijfsprocessen van de Belastingdienst en
UWV in het kader van de loonheffingen. Het huidige werkgeversadministratiesysteem is aan het eind van zijn
technische levensduur en is dringend aan vervanging toe. In 2020 is gestart met de bouw van de Relatiegegevens
Loonheffingen aan de zijde van de Belastingdienst en de vernieuwing van de werkgeversadministratie aan de zijde
van UWV. Dit loopt door tot in 2022.

UWV Jaarverslag 2020

53

 Versneld digitaal terugkoppelen: In het Meerjarenplan loonaangifteketen 2021–2025 is vastgelegd dat de
loonaangifteketen gaat investeren in een digitale terugkoppeling van fouten in de loonaangifte. Doel is om
inhoudingsplichtigen digitaal en sneller te informeren over onjuistheden in de aangifte.
 Arbeidsvoorwaardenbedrag: Steeds meer werkgevers bieden hun werknemers een zogenoemd individueel
keuzebudget, waarbij de werknemer zo veel mogelijk keuzevrijheid heeft in de vorm en het moment van uitbetaling
van flexibele salarisonderdelen. Zowel de reserveringen in als de aanwendingen van dit budget zijn niet separaat
vermeld in de loonaangifte. Daarom worden twee nieuwe rubrieken in de loonaangifte opgenomen: opbouw
arbeidsvoorwaardenbedrag en opname arbeidsvoorwaardenbedrag. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2022.
 Model gegevenskwaliteit (ontwikkeling kwaliteitsmonitor): In opdracht van het kernteam loonaangifteketen
ontwikkelt het Analyseteam gegevenskwaliteit loonaangifte (AGL) de LAK-kwaliteitsmonitor. Deze monitor maakt de
gegevenskwaliteit inzichtelijk voor zowel bestuurders van de loonaangifteketen als gegevensafnemers van de keten.
Om het afnemersbelang optimaal te waarborgen is een werkgroep kwaliteitsmonitor opgericht waarin afnemers
actief participeren. In februari 2020 is een eerste versie van de kwaliteitsmonitor opgeleverd. De doorontwikkeling is
vertraagd doordat de beschikbare personele capaciteit in verband met de coronacrisis is ingezet op diverse andere
spoedeisende activiteiten zoals de steunmaatregelen.

Vrijwillige verzekeringen
UWV is in maart en april 2020 geconfronteerd met mensen die hun vrijwillige verzekering niet meer konden betalen.
Met instemming van het ministerie van SZW hebben we maatregelen getroffen om deze mensen tegemoet te komen.
Dit gebeurde in de vorm van drie maanden uitstel van betaling van de verzekeringspremies, of verlaging van het
verzekerd dagloon en daarmee de verzekeringspremie. De uitsteltermijn is aansluitend verlengd en loopt gedurende de
coronacrisis door als maatwerk voor klanten met een vrijwillige verzekering. In 2020 hebben 155 klanten de
verzekering als gevolg van de coronacrisis alsnog beëindigd. Afnemers van vrijwillige verzekeringen geven aan dat zij
content zijn over het meedenken en de opties die UWV biedt.

Nieuwe manieren van gegevensuitwisseling
UWV heeft samen met de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en gemeenten een gedeelde verantwoordelijkheid voor het in
stand houden van de voorziening Suwinet voor gegevensuitwisseling. De komende jaren onderzoekt UWV nieuwe
manieren van gegevensuitwisseling. Dat doen we samen met onze ketenpartners in het SZW-programma Toekomst
gegevensuitwisseling werk en inkomen (TWI) en bijvoorbeeld ook via het programma Verbeteren uitwisselen
matchingsgegevens (VUM). Beide programma’s zijn gericht op het bereiken van synergie. Het programma TWI richt
zich op het faciliteren van regie op gegevens, waarbij burgers meer mogelijkheden krijgen om overheidsgegevens in te
zetten voor publieke of private dienstverlening. UWV heeft daarmee ervaring opgedaan binnen het initiatief Handig!
Hierbij is mogelijk gemaakt dat burgers bij een hypotheekaanvraag geen werkgeversverklaring meer hoeven op te
vragen. In plaats daarvan kunnen ze het digitale UWV Verzekeringsbericht, dat gevalideerde loongegevens uit de
polisadministratie bevat, delen met de hypotheekverstrekker. We leveren een bijdrage aan de pilots van het programma
TWI en we denken mee over een nieuwe architectuur die past bij deze toekomstige wijze van gegevensgebruik binnen
en buiten de sector. Hierbij wordt ook rekening gehouden met het programma Regie op Gegevens van het ministerie
van BZK. We willen gegevens en informatie snel en goed beschikbaar stellen. Daarom ontwikkelen we in samenwerking
met enkele afnemers nieuwe diensten die dit mogelijk maken. Hiervoor hebben we zelf een configureerbare webservice
(CWS) ontwikkeld, waarmee we gemakkelijker gegevensleveringen op maat kunnen verzorgen voor afnemers. Sinds
1 januari 2021 wordt de CWS bijvoorbeeld ingezet bij de gegevensuitwisseling in het kader van de Wet vereenvoudiging
beslagvrije voet (Wvbvv). Om mogelijke kandidaten voor vacatures landelijk voor werkgevers vindbaar te maken,
werken we in het programma VUM met gemeenten aan een standaard gegevensset en een efficiëntere manier om
werkzoekendenprofielen uit te wisselen.

UWV Jaarverslag 2020

54

Risicobeheersing

UWV is een grote uitvoeringsorganisatie, in een dynamische omgeving met complexe wet- en regelgeving. Onze
planning- en controlcyclus zorgt ervoor dat beslissingen op de verschillende niveaus in de organisatie met de juiste
informatie en inzichten worden genomen en dat de effecten van de beslissingen worden gemonitord. In 2020 hebben
we ingezet op een verdere versterking van risicobeheersing. We zetten erop in om mogelijke knelpunten en risico’s die
we voorzien transparant en tijdig te bespreken met onze opdrachtgever, het ministerie van SZW.

UWV Jaarverslag 2020

55

4. Risicobeheersing
Er zijn het hele jaar door ontwikkelingen waarop wij zodanig moeten reageren dat we de risico’s kunnen beheersen en
de afgesproken dienstverlening op niveau blijft. In 2020 hebben we onze risicobeheersing verder versterkt. Aan het eind
van dit hoofdstuk geven we een overzicht van de belangrijkste bestuurlijke risico’s die wij onderkennen.

Voortgang versterking risicomanagement
De minister heeft, na incidenten in 2019, de Tweede Kamer toegezegd dat UWV het risicomanagement versterkt. Per
oktober 2019 is Janet Helder benoemd als lid van de raad van bestuur, voor een periode van twee jaar. Haar opdracht is
om het risicobeleid van UWV en de aandacht binnen de organisatie voor gevoelige uitvoeringsproblematiek verder te
versterken.
Eind 2019 is de stuurgroep risicomanagement opgericht; deze monitort de versterking van risicomanagement. De door
de stuurgroep opgestelde nota Aanpak versterking risicomanagement beschrijft de filosofie van UWV op het gebied van
risicomanagement, somt knelpunten op en bevat een plan van aanpak met vijf verbetermaatregelen en twintig
actiepunten. Het plan van aanpak is in februari 2020 gepresenteerd tijdens een gezamenlijke risicoconferentie voor de
directeuren van UWV, de SVB en het ministerie van SZW. Hierbij is ook het concept voor risicoleiderschap van risicoexpert Martin van Staveren geïntroduceerd als richtinggevend thema. Dit concept past bij het uitgangspunt van UWV
dat het signaleren van risico’s en adequaat handelen deel uitmaken van het dagelijks werk van elke medewerker van
UWV.
Vervolgens zijn we aan de slag gegaan met de verbeterpunten. Aan het begin van de coronacrisis hebben we een
vertraging gemeld in het oppakken van de twintig actiepunten uit het plan. In september is de Groepsraad (de raad van
bestuur en de directeuren van divisies en stafdirecties van UWV) samengekomen om op alle onderdelen van het plan
van aanpak stil te staan bij de voortgang en de gekozen inhoudelijke aanpak. Sindsdien zijn de actiepunten weer actief
opgepakt. De stuurgroep risicomanagement heeft een nieuwe samenstelling gekregen en bewaakt het bereiken van
doelen.
Gezien de omstandigheden kijken we met een positief gevoel terug op de voortgang die we in 2020 hebben geboekt.
 Een aanzienlijk deel van de risico’s doet zich voor omdat we als UWV fouten maken. Hoe hoger de kwaliteit van onze
dienstverlening, hoe minder risico’s we lopen. Risicomanagement begint daarom met vakmanschap: medewerkers
die hun vak verstaan en blijven onderhouden. We zijn gestart met de oprichting van academies in de uitvoering, om
nieuwe medewerkers op te leiden en zittende medewerkers op de hoogte te houden van wijzigingen, nieuwe
werkwijzen en de verschillende leercirkels uit de klantprocessen.
 Afwegingen over de risico’s in de uitvoering worden vaak gemaakt op basis van kennis, ervaring en
fingerspitzengefühl van personen. We hebben een plan gemaakt hoe we gezamenlijk een gemeenschappelijk
afwegingskader kunnen creëren dat ons ondersteunt bij het nemen van het juiste besluit over een risico.
 Om onze medewerkers een totaaloverzicht te bieden van onze maatschappelijke opdracht, brengen we alle
uitvoeringsprocessen en externe afspraken met elkaar in verband in heldere stroomschema’s. Dit overzicht is nu
klaar voor de grote wetten die we uitvoeren. We ontsluiten het onder de naam UWV Inzicht voor alle medewerkers
via de digitale werkplek.
 We zijn gestart met de herijking van de kwaliteitsvisie UWV. Dit moet zorgen voor een scherper onderscheid tussen
de verantwoordelijkheden van de directies van de bedrijfsonderdelen (de eerste lijn) en de onderdelen
Businesscontrol en Kwaliteit (de tweede lijn). De herijking wordt naar verwachting begin 2021 afgerond.
 Binnen de tweede lijn hebben we een werkwijze ontwikkeld met risicoregisters. Hierbij halen we risico’s op van de
werkvloer en bijvoorbeeld ook uit onderzoeken en maand- of projectrapportages. Deze risico’s leggen we vast in een
risicoregister met de bijbehorende beheersmaatregelen en de eigenaar. De risicoregisters helpen ons om overzicht te
houden, risico’s beter te beheersen, aan verschillende tafels het juiste gesprek over risico’s te voeren en ons
hierover te verantwoorden. Met behulp van de registers organiseren we tweemaal per jaar een risicoschouw om de
rode draden in beeld te krijgen voor de gehele organisatie. Deze werkwijze hebben we geïntegreerd in onze
P&C-cyclus.
 We hebben risicosessies met een breed deelnemersveld georganiseerd over nieuwe wet- en regelgeving. De
risicoparagraaf bij de NOW is hier een goed voorbeeld van. De opbrengst van de sessies – een uitgebreid overzicht
van de risico’s plus mogelijke maatregelen en de door het ministerie te accepteren restrisico’s - hebben we
meegestuurd met onze brieven aan het ministerie waarin we reageerden op de uitvoerbaarheid van de NOW. Het
voornemen is om bij grotere wetswijzigingen of nieuwe regelingen telkens een dergelijke sessie te houden en de
opbrengst mee te sturen met de uitvoeringstoets.
 In verschillende bijeenkomsten wordt gewerkt aan risicobewustzijn. Zo zijn in de Groepsraad in december 2020 de
belangrijkste risico’s van de organisatieonderdelen besproken aan de hand van een waar-lig-ik-wakker-van-sessie.
In alle besluiten die aan de raad van bestuur worden voorgelegd, moet worden aangegeven welke kansen en risico’s
en gevolgen voor maatschappelijk draagvlak er zijn.

UWV Jaarverslag 2020

56

 Onze Accountantsdienst heeft bij wijze van nulmeting een audit uitgevoerd naar het risicomanagement binnen UWV.
De uitkomsten duiden erop dat we met het plan van aanpak de juiste weg zijn ingeslagen en de juiste acties in gang
zetten. Dit auditrapport is gepubliceerd op uwv.nl; in 2021 vindt een vervolgaudit plaats.
 De verbetering van het business continuity management (BCM) en de crisisbeheersing is in 2020 verder opgepakt.
BCM ziet toe op het uitwerken en paraat hebben van draaiboeken en scenario’s voor als zich grote verstoringen in de
dienstverlening voordoen. De BCM-functie binnen UWV is versterkt met een centrale BCM-manager. De ervaringen
die we opdoen tijdens de coronacrisis worden verwerkt in de opzet van de crisisorganisatie binnen UWV.
 Net zoals in 2019 voor de WW is gedaan, heeft KPMG in 2020 voor de Ziektewet en de WIA een fraude-analyse
uitgevoerd. Hiermee worden de kwetsbaarheden in de uitvoering van de wetgeving in kaart gebracht ten aanzien
van misbruik, oneigenlijk gebruik en fraude.
 Issuemanagement is versterkt door de aanstelling van een centrale issuemanager en een stuurgroep
issuemanagement onder leiding van de raad van bestuur. Er wordt issuemanagement ingezet bij verschillende
risicovolle beleidsthema’s zoals de NOW-vaststellingen.
 De Audit Advies Commissie is versterkt en pakt haar in het reglement beschreven rol.
 In de bestuursraad met het ministerie van SZW en de SVB hebben we afspraken gemaakt hoe we komen van
signalen vanaf de werkvloer tot de strategische risico’s en hoe we deze onderling met elkaar delen.

Risicomanagement in planning-en-controlcyclus
Risicomanagement heeft een prominente plek in de planning en-controlcyclus. Op vaste momenten halen we de risico’s
op uit de organisatie om deze te wegen en vervolgens het ministerie van SZW daarover te informeren.
De externe planning-en-controlcyclus met het ministerie van SZW start met het jaarplan, waarna we rapporteren over
de stand van het uitvoeringsjaar via achtereenvolgens het vier- en het achtmaandenverslag en na twaalf maanden via
het jaarverslag. Op deze externe cyclus heeft UWV zijn interne planning-en-controlcyclus afgestemd. De verschillende
bedrijfsonderdelen leggen intern verantwoording af aan de raad van bestuur over het afgelopen jaar met hun
decemberrapportage. Eind januari kijken we in een gespreksronde tussen de directeuren van de organisatieonderdelen,
de portefeuillehouder uit de raad van bestuur en de directie Financieel Economische Zaken terug op het voorgaande
jaar. We kijken daarbij ook vooruit; bij de gesprekken van januari 2021 was er nadrukkelijk aandacht voor de specifieke
risico’s en beheersmaatregelen van de bedrijfsonderdelen in de huidige situatie. Deze risico’s worden beschreven in dit
hoofdstuk.

Terugblik op onze informatievoorziening
De gesprekken over de voorjaarsnota’s stonden in 2020 uiteraard in het teken van de coronacrisis en de gevolgen
daarvan voor onze doelstellingen en werkprocessen. De hogere werkvolumes en de beperkingen voor de manier waarop
het werk kan worden gedaan, zetten de uitvoerende processen onder grote druk en leverden diverse dilemma’s op. Zo
moesten keuzes worden gemaakt tussen het tijdig helpen van de klant, het uitvoeren van controles en het handhaven
van de kwaliteit van het werkproces. Door het hoge klantvolume en de werkdruk hebben we aan het begin van de
coronacrisis keuzes moeten maken in de werkprocessen. Deze keuzes hebben we met het ministerie van SZW gedeeld
in gesprekken en via het viermaandenverslag. In de maanden daarna hebben we het ministerie op de hoogte gehouden
via een maandmonitor die de voortgang op de gemaakte afspraken over opschaling en werkprocessen in beeld bracht.
Toen duidelijk werd dat de uitvoering zich staande hield en de klantaantallen zich stabieler ontwikkelden, zijn we
overeengekomen de maandelijkse rapportage te stoppen. In oktober is de laatste maandelijkse monitor opgeleverd
over september. Inmiddels zien we dat onze opschalingsacties effect hebben. Hierdoor konden we in januari 2021
vrijwel alle tijdelijke maatregelen stopzetten die we in 2020 in onze werkprocessen hebben getroffen.
Verloop crisis is grootste risico
Wij hebben beelden bij het verloop van het klantvolume die we ontlenen aan onze eigen uitvoering en voorspellingen
van het CPB. Daar koersen we op. De mate waarin deze voorspellingen uitkomen, hangt in hoge mate af van het
verdere verloop van de coronacrisis en de ingezette crisis- en herstelmaatregelen. De WW-volumes blijven vooralsnog
achter bij eerdere verwachtingen en ramingen; door alle opschalingsacties van 2020 kunnen we onze klanten nu nog
tijdig helpen. Van het afgelopen jaar hebben we ook veel geleerd. Er liggen nu plannen klaar hoe we in korte tijd met
een enorme piek in de WW-volumes kunnen omgaan en hoe we snel arbeidskrachten kunnen werven en opleiden. Wij
hebben in het driehoeksoverleg tussen de plaatsvervangend secretaris-generaal en de directeur-generaal Sociale
Zekerheid en Integratie van het ministerie van SZW en de raad van bestuur van UWV van 24 september 2020
afgesproken om nauw met elkaar in contact te blijven over hoe de situatie zich ontwikkelt en om samen nieuwe
afspraken te maken als dat nodig is. Net zoals in 2020 zullen we in het viermaandenverslag van 2021 het jaarplan
herijken.

Restrisico’s
Door dit gehele jaarverslag heen hebben wij zo goed mogelijk geduid welke gevolgen de coronacrisis heeft voor de
afgesproken doelen, dienstverlening, werkprocessen en kwaliteit van het werk en welke ingrepen wij zelf hebben
gedaan. Het transparant en tijdig melden van deze consequenties en ingrepen is een belangrijke beheersmaatregel. In
deze tekst beperken we ons tot een update van de eerder opgenomen vijf bestuurlijke risico’s en de aanvulling vanuit

UWV Jaarverslag 2020

57

de gespreksronde in januari die, ondanks de transparante melding daarvan in dit verslag, een zeker restrisico opleveren
dat het ministerie van SZW en UWV samen zullen moeten accepteren.
 Het risico op onrechtmatige uitgaven, ontevreden klanten en negatieve publiciteit doordat het werkaanbod voor de
WW veel groter is dan de uitvoering aankan en er beperkingen op fysiek contact blijven bestaan.
Dit risico is ook gemeld in de eerdere externe verslagen en via de maandelijkse monitor, en heeft centraal gestaan in
de gesprekken die wij afgelopen maanden hebben gevoerd over de stand van de uitvoering. Met trots kunnen we
vaststellen dat UWV erin is geslaagd de klanten tijdig te betalen, ook in de maanden dat de aanwas van nieuwe
klanten verdubbelde. De cijfers over de financiële rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking (99,2%) laten zien
dat het uitvoeringsproces ondanks alle werkdruk goed is verlopen. Om het extra werk te kunnen uitvoeren, hebben
we maatregelen genomen om bij de bedrijfsonderdelen Uitkeren, Werkbedrijf, Bezwaar en Beroep en Klant en
Service zo snel mogelijk de bezetting uit te breiden. Het is echter onmogelijk om de volledig benodigde hoeveelheid
personeel in zo’n korte tijd te werven – laat staan om deze tijdig opgeleid op de werkvloer te hebben. Om in de
tussentijd de dienstverlening op peil te kunnen houden moesten we besluiten om een aantal werkzaamheden uit het
referentiewerkproces niet meer uit te voeren. Inmiddels hebben we conform de plannen fors opgeschaald; de
opschalingsacties bij de bedrijfsonderdelen Werkbedrijf en Uitkeren lopen nog door in 2021. In januari 2021 zijn de
maatregelen om het referentiewerkproces los te laten weer afgebouwd. Doordat verschillende bedrijfsonderdelen
bepaalde activiteiten niet meer uitoefenden kwamen er aan het begin van de coronacrisis veel minder interne
signalen over mogelijke fraude binnen. Hierdoor is er een risico dat in 2020 meer burgers een uitkering ontvingen
waarop ze geen recht hebben. Tegen het einde van het jaar steeg het aantal interne signalen weer richting het
normale niveau. Verder waren en zijn er werkprocessen die we door de coronabeperkingen op fysiek contact niet
kunnen uitvoeren, ook al hebben we het personeel ervoor beschikbaar. We hebben onze kantoren aangepast aan de
anderhalvemetersamenleving en nodigen klanten op kantoor uit waar dit noodzakelijk is. Andere klantcontacten
vinden nu online of telefonisch plaats.
Dankzij de NOW-regelingen is het aantal faillissementen en daarmee het beroep op loondoorbetaling door UWV tot
nu toe zeer beperkt gebleven. Er is zelfs sprake van minder aanvragen voor faillissementsuitkeringen dan in 2019.
Het proces loondoorbetaling bij faillissement – waarbij de aanvragen op papier en handmatig worden verwerkt – is
daardoor in 2020 niet onder druk komen te staan. We houden er echter rekening mee dat de toekomstige afbouw
van de NOW-regelingen en het opeisen van uitgestelde betalingen door werknemers kan leiden tot een groot aantal
faillissementen in een kort tijdsbestek. In dat geval is er het risico dat het werkproces wel onder druk komt te staan.
 Het risico op IB&P-incidenten is een serieus restrisico omdat wij onvoldoende in staat zijn alle benodigde
beheersmaatregelen op tijd te nemen.
De externe bedreigingen op het gebied van informatiebeveiliging en privacy (IB&P) ontwikkelen zich in rap tempo,
en niet alleen als het gaat om het illegaal verkrijgen van persoonsgegevens. Het vergt een enorme inspanning en
investering om die externe ontwikkelingen bij te benen. Dat komt mede doordat wij werken met systemen uit een
tijd dat privacy by design nauwelijks aan de orde was en eerder het gemakkelijk delen van informatie belangrijk
werd gevonden. Dit risico kent twee kanten: de toegankelijkheid van medewerkers tot persoonsgegevens en de
systeemtechnische kant. We regelen zo veel mogelijk dat medewerkers alleen toegang hebben tot
persoonsgegevens die ze voor hun werk nodig hebben. Ook besteden we veel aandacht aan het bewustzijn rond
IB&P en trainen we medewerkers in wat zij in hun dagelijkse werk kunnen doen om deze risico’s te verminderen.
Wat de systeemtechnische kant betreft voeren we per bedrijfsonderdeel een IB&P-plan met verbetermaatregelen
uit. Deze plannen zijn echter ontoereikend om alle gesignaleerde kwetsbaarheden op korte termijn op te lossen. In
de investeringsportfolio moeten wij keuzes maken tussen IB&P-aanpassingen in systemen en nieuwe wetgeving,
gebruikerswensen, verbeteringen voor de klant of investeringen in stabiliteit en continuïteit. We weten dat we nooit
voldoende kunnen doen om datalekken of misbruik tegen te gaan. Dit restrisico wordt essentiëler naarmate het
belang van IB&P in het maatschappelijk debat toeneemt. Wij proberen de risico’s die wij kennen zo transparant
mogelijk te melden aan het ministerie. Een voorbeeld daarvan is onze melding van de risico’s in Sonar, ons
klantvolgsysteem – zie ook paragraaf 6.3. Informatiebeveiliging en privacy onder het kopje Sonar. We zullen deze
risico’s niet van vandaag op morgen hebben opgelost en er blijft een aanzienlijk restrisico over.
 Het risico op discontinuïteit in de dienstverlening door cyberaanvallen.
Een andersoortig IB&P-risico lopen we als gevolg van cybercrime. Er bestaat de kans dat we worden gehackt en dat
kan zeer grote gevolgen hebben, ondanks alle maatregelen die we nemen. De dreiging van cybercrime voor de
overheid en bedrijven is het afgelopen jaar stevig geweest en blijft zich verder ontwikkelen. Voor de overheid, en
dus ook voor UWV als grote uitvoeringsorganisatie, verzwaart dit de last van het beheer van de systemen. Dat heeft
impact op de continuïteit van de dienstverlening. Overheid en bedrijfsleven nemen maatregelen om zich te
verdedigen. De vraag is of de maatregelen (blijven) voldoen om een aanval af te slaan. UWV neemt deel aan het
Nationaal Detectie Netwerk en treft daarnaast preventieve (‘in control’), detectieve (‘zo spoedig mogelijk zien’) en
correctieve (‘zo spoedig mogelijk brand meester’) maatregelen. In de afgelopen jaren zijn zogeheten red-teamacties uitgevoerd, waarbij cybersecurityaanvallen zijn gesimuleerd. De bevindingen uit deze acties zijn opgepakt en
zorgen voor een betere verdediging.

UWV Jaarverslag 2020

58

 Het risico op negatieve waardering voor de NOW en opvolgende regelingen als gevolg van schrijnende gevallen, niet
te controleren voorwaarden en misbruik.
Voor de TOFA en de opeenvolgende NOW-regelingen hebben wij intern risicosessies gehouden; de opbrengst
daarvan is gedeeld met het ministerie van SZW. Op een groot deel van de risico’s zijn we in staat om voldoende
beheersmaatregelen te nemen, in een aantal gevallen blijft echter een restrisico over dat het ministerie moet
accepteren. Rode draad in die restrisico’s is dat al deze regelingen ervan uitgaan dat UWV de aanvragers snel een
voorschot verstrekt. Bij de NOW wordt daarbij afgegaan op de door de werkgever gemaakte inschatting van het
omzetverlies. Pas bij de afrekening kunnen we vaststellen of die inschatting klopt en wat het werkelijke omzetverlies
is. Inmiddels hebben we de eerste verzoeken tot afrekening voor de NOW 1 ontvangen; de samenwerking met het
ministerie van SZW hierbij verloopt voorspoedig. Naarmate voorschot en afrekening verder in tijd uit elkaar liggen,
neemt de kans toe op problemen bij de terugvordering en het begrip van de werkgever daarvoor. Schrijnende
situaties bij individuele werkgevers vormen een potentieel publiciteitsrisico waarop we samen met het ministerie van
SZW acteren. Daarnaast is bij het inrichten van de controles voor de NOW gebleken dat een aantal
fraudemogelijkheden moeilijk is te detecteren en te voorkomen. De minister van SZW heeft dit risico op meerdere
momenten gedeeld met de Tweede Kamer.
 Het risico op het niet tijdig verrichten van medische keuringen, met als gevolg dat mensen langer een Ziektewet- of
arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen dan nodig is.
Wij zijn al jaren met het ministerie van SZW in gesprek over het feit dat onze beoordelingscapaciteit ontoereikend is
om het toenemend aantal medische beoordelingen te verrichten dat zich in een jaar aandient. Door de tijd heen
hebben we diverse maatregelen genomen zoals de introductie van taakdelegatie en het uitbreiden van de
artsencapaciteit. Tot nu toe hebben we de stijging van de voorraden niet tot staan weten te brengen. Deze
oplopende voorraden staan symbool voor het structurele gat tussen de beschikbare capaciteit en de werkvoorraad.
De voorraden zijn in 2020 gegroeid met 18.000 dossiers. Verder zien we meer instroom in en ook minder uitstroom
uit de Ziektewet. De coronamaatregelen en de oplopende werkloosheid zijn daar waarschijnlijk deels de oorzaak
van. We constateren dat bij de eerstejaars Ziektewet-beoordelingen meer mensen doorstromen naar het tweede
Ziektewet-jaar dan vóór de coronacrisis (68% tegenover 61%). Dit leidt later tot een groter aantal WIAclaimbeoordelingen. Eenzelfde beweging zien wij in het traject tot de eerste 42 Ziektewet-weken, waar de uitstroom
lager is dan normaal. Dit zal leiden tot nog meer aanwas van eerstejaars Ziektewet-beoordelingen. Het te laat of
niet verrichten van deze beoordelingen, die de toegang tot de sociale zekerheid bewaken, leidt ertoe dat mensen
een uitkering behouden die zij bij een tijdige keuring mogelijk waren kwijtgeraakt. In welke mate de afwijkingen in
het proces leiden tot onterechte uitkeringstoekenning is moeilijk financieel te duiden.
Om het almaar toenemend aantal sociaal-medische beoordelingen nu en in de toekomst te kunnen uitvoeren zijn
meer maatregelen nodig. We kijken daarom samen met het ministerie van SZW en de NVVG ook naar de
effectiviteit van het huidige instrumentarium. Als resultaat van deze gesprekken is een gezamenlijk pakket van
maatregelen geformuleerd om het gat tussen de beschikbare capaciteit en de werkvoorraad te verkleinen. Dit
pakket vraagt deels ook om aanpassing van wet- en regelgeving. Totdat deze oplossing is geïmplementeerd, vormen
de hoger dan noodzakelijke uitkeringslasten een te accepteren restrisico.
 Het risico op vertraging of terugval in de kwaliteitsontwikkeling die UWV moet doormaken.
Het goed uitvoeren van regelingen is er in de loop van de jaren niet gemakkelijker op geworden. De regelgeving
wijzigt vaker dan voorheen en is complexer dan ooit. Bezuinigingen op de uitvoering en de focus op efficiency
hebben diepe sporen achtergelaten in de dienstverlening. Ook de politiek-maatschappelijke context is veranderd;
een fout bij een individuele klant kan onderwerp van parlementair debat worden. Om deze ontwikkelingen het hoofd
te bieden, hebben wij met een nieuwe strategie ingezet op verbetering van het vakmanschap in de uitvoering. Doel
is om de kwaliteit van het werk op een hoger plan te brengen en de dienstverlening te verbeteren. Wij zien in de
praktijk dat de coronacrisis nu alle aandacht opeist in de uitvoering. De ervaren medewerkers worden ingezet voor
het opleiden van de nieuw aangenomen collega’s in plaats van het coachen van de zittende populatie. Een beweging
om de kwaliteit te verbeteren die een aantal divisies met kracht had ingezet, lag in het voorjaar van 2020 tijdelijk
stil. Door de thuiswerkverplichting en de hoge werkdruk was er maar weinig aandacht en tijd over voor
casuïstiekbespreking en het terugkoppelen van gemaakte fouten. Inmiddels hebben we deze initiatieven op het vlak
van kwaliteitsverbetering weer opgepakt.
 Het risico op vertraging van implementatie van de ICT-veranderagenda.
In het merendeel van de in januari 2020 met bedrijfsonderdelen gevoerde gesprekken werd als nieuw risico
genoemd dat veel voorgenomen wijzigingen vertraging zullen oplopen. Net als in andere jaren hebben we ook in
2021 weer een ambitieuze veranderagenda. Het thuiswerken in coronatijd maakt de samenwerking in deze
verandertrajecten niet eenvoudiger. De veranderagenda is in 2021 complex door een aantal grote verandertrajecten
waarvoor meerdere of alle bedrijfsonderdelen van UWV een bijdrage moeten leveren. Dit geldt bijvoorbeeld voor de
vernieuwing van het applicatielandschap bij de divisie Sociaal Medische Zaken (SIO). Bij de divisie Werkbedrijf geldt
dit voor het vernieuwingsprogramma WORKit, de transitie van de datacenterdienstverlening (VeDaT), de
ontwikkeling van het Data Integratie & Analyse domein (Diascoop) en het herontwerp van de WW-dienstverlening
(HOWW). Tegelijkertijd werken we komende jaren aan veel nationale en Europese beleidsopdrachten zoals de Wet

UWV Jaarverslag 2020

59

vereenvoudiging beslagvrije voet, de Wet digitale overheid en electronic exchange of social security information
(EESSI).
De ICT-veranderagenda 2021 past precies in elkaar. De onderlinge afhankelijkheid van de verschillende trajecten is
groot. We doen de overdracht van onze data en applicaties daarom stapsgewijs. Een eventuele vertraging in de
migratie kan ook de planning van andere ICT-trajecten bedreigen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de jaarovergang van
de loonaangifteketen en de inrichting van het van-bestellen-tot-betalenproces voor de STAP-regeling. Om dit risico
zo goed mogelijk te managen sturen we op de planning, zodat we tijdig kunnen constateren of er sprake is van
risico op verstoringen in essentiële UWV-processen. In dat geval zullen we samen met het ministerie van SZW de
noodzakelijke keuzes maken.
 Het risico op uitval van medewerkers door de coronacrisis.
Ondanks de historisch lage verzuimcijfers en een zeer hoge score in het werkbelevingsonderzoek onder onze
medewerkers (met een 8,0 voor werkplezier) zien we dat de beperkende maatregelen van de tweede lockdown en
het thuisonderwijs veel vergen van onze medewerkers. In combinatie met de langdurig geleverde prestaties op hoog
niveau kan dit leiden tot verzuim en daarmee tot druk op onze dienstverlening. We krijgen de laatste tijd signalen
van medewerkers – uit alle leeftijdsgroepen – dat hun vitaliteit vermindert. Uiteraard proberen we alle medewerkers
zo goed mogelijk mentaal en fysiek te ondersteunen. Hiervoor zijn diverse faciliteiten beschikbaar gesteld.
Daarnaast houden managers onlinecontact met hun medewerkers.
 Het risico op niet-klantgericht handelen door verkeerde inschatting van de vitaliteit van de klant wanneer we deze
niet in levenden lijve zien.
Onze dienstverlening is mensenwerk. Onze medewerkers proberen iedereen binnen de gegeven kaders zo goed
mogelijk te helpen. Dat doen ze ook onder de gewijzigde omstandigheden tijdens de huidige coronacrisis.
Werkgevers en werknemers waarderen dat, zo blijkt uit het klanttevredenheidsonderzoek. Door de beperkende
maatregelen zien we onze klanten echter alleen in levenden lijve als dat echt noodzakelijk is. In alle andere gevallen
hebben we telefonisch of online contact met hen. Dit is een andere vorm van contact dan we in veel gevallen
gewend zijn. Het is lastiger om op afstand de vitaliteit van iemand te beoordelen en andere signalen op te pikken.
Hierdoor is er bijvoorbeeld het risico dat we niet de optimale interventie bieden die past bij de specifieke situatie van
een klant. Het kan er zelfs toe leiden dat schrijnende klantsituaties niet tijdig worden herkend en dat deze pas
ontdekt worden als mensen een klacht of zelfs een bezwaar indienen.

UWV Jaarverslag 2020

60

Nieuw beleid

Regelgeving op het gebied van werk en inkomen is voortdurend in beweging. Er komen nieuwe wetten en regels bij en
bestaande wet- en regelgeving verandert. Deze wet- en regelgeving is vaak complex, met een groot aantal
ingewikkelde en ICT-gerelateerde wijzigingen. We toetsen beleidsvoornemens in een zo vroeg mogelijk stadium op
uitvoerbaarheid en geven aan waar we knelpunten voorzien. We maken afspraken met onze opdrachtgevers over het
tempo waarin en de wijze waarop we het nieuwe beleid voorbereiden en uitvoeren.

UWV Jaarverslag 2020

61

5. Nieuw beleid
In dit hoofdstuk geven we een overzicht van wat er in 2020 in werking is gezet en gerealiseerd op het gebeid van weten regelgeving. Over de totstandkoming en uitvoering van de NOW en de TOFA berichten we in hoofdstuk Focus in
2020: de gevolgen van de coronacrisis.

Wet vereenvoudiging beslagvrije voet
Op 1 januari 2021 is de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet in werking getreden. De beslagvrije voet is het bedrag
dat mensen met schulden minimaal nodig hebben om van te leven en waar schuldeisers niet aan mogen komen. De
wet heeft tot doel om de vaststelling van de beslagvrije voet te vereenvoudigen en te verbeteren, waardoor het
bestaansminimum van mensen beter gegarandeerd kan worden. Onder de eerdere regelgeving had UWV bij het
berekenen van de beslagvrije voet veel gegevens nodig die de betrokkene zelf moest aanleveren. De vereenvoudiging
zorgt er onder andere voor dat de berekening van de beslagvrije voet daarvan minder afhankelijk is. Dat kan dankzij
het gebruik van gegevens over de leefsituatie, het belastbaar inkomen en de ontvangen toeslagen die aanwezig zijn in
de BRP en de polisadministratie en bij de Belastingdienst.
De wet raakt UWV op verschillende manieren. Ten eerste als beheerder van de polisadministratie. Daarnaast omdat
deurwaarders, gemeenten en de SVB beslag kunnen leggen op door UWV betaalde uitkeringen. UWV vordert zelf ook
uitkeringen die ten onrechte betaald zijn terug en int boetes. UWV werkte verder in 2020 intensief samen met alle
andere betrokken partijen aan de tijdige implementatie van de wet. In samenwerking met de Stichting
Inlichtingenbureau hebben we een centrale voorziening in de vorm van een rekentool gebouwd die beslagleggende
partijen moet helpen de beslagvrije voet op de juiste wijze vast te stellen. UWV en Stichting Inlichtingenbureau beheren
en exploiteren sinds 1 januari 2021 gezamenlijk deze voorziening. UWV bedient hiermee de SVB, het CJIB en het LBIO.
Doordat er zo veel partijen bij de uitvoering van deze wet betrokken zijn en door de coronacrisis heeft het
invoeringsprogramma enige vertraging opgelopen. Binnen UWV zijn de meeste voorbereidingen voor de implementatie
in december afgerond. Hierdoor kon de uitvoering van de wet per 1 januari 2021 van start gaan. De activiteiten binnen
UWV voor de ketentesten van alle IV-voorzieningen die voor de uitvoering van de wet gebruikt worden, konden echter
niet volledig worden afgerond in december. Met het ministerie van SZW is afgesproken dat UWV de resterende
voorzieningen en functionaliteiten eind januari 2021 zou opleveren – dit is half februari via een extra release
gerealiseerd.

Wet tegemoetkomingen loondomein
De Wet tegemoetkomingen loondomein (Wtl) voorziet in drie instrumenten om mensen met een kwetsbare positie op
de arbeidsmarkt in dienst te nemen of te houden. Het gaat om het lage-inkomensvoordeel (LIV, een tegemoetkoming in
de loonkosten), het jeugd-LIV en het loonkostenvoordeel (LKV). UWV berekent het LIV en het jeugd-LIV op basis van
gegevens in de polisadministratie. De Belastingdienst betaalt deze tegemoetkomingen vervolgens uit aan werkgevers.
Werkgevers die werknemers hebben voor wie ze een LKV willen ontvangen, hebben daarvoor een kopie nodig van de
doelgroepverklaring. De werknemer moet deze doelgroepverklaring aanvragen bij UWV of gemeenten. In 2020 heeft
UWV ongeveer 86.000 aanvragen ontvangen. Hiervan is het grootste gedeelte ingediend door een gemachtigde; dit is
in de meeste gevallen de werkgever. Van gemeenten ontvingen we in 2020 circa 1.300 kopieën van een
doelgroepverklaring.
In mei 2020 hebben we met de Wtl-rekenmachine de definitieve berekeningen gemaakt voor het LIV, het jeugd-LIV en
het LKV. Om de door de coronacrisis getroffen werkgevers tegemoet te komen, hebben we deze berekeningen op
verzoek van het ministerie van SZW vervroegd verstuurd naar de Belastingdienst. Deze heeft de tegemoetkomingen
daardoor twee maanden eerder dan gepland kunnen uitbetalen. De 145.120 verstuurde berekeningen hebben
betrekking op 805.875 werknemers voor wie de werkgever recht heeft op een of meer tegemoetkomingen. Het
totaalbedrag van de definitieve berekening is bijna € 736 miljoen, waarvan circa € 525 miljoen voor het LIV, circa
€ 63 miljoen voor het jeugd-LIV en circa € 148 miljoen voor het LKV. Werkgevers die een beschikking hebben gekregen,
kunnen binnen zes weken na dagtekening bezwaar indienen. In 2020 zijn ongeveer 800 bezwaren en
informatieverzoeken ingediend.

Wet invoering extra geboorteverlof
Met de Wet invoering extra geboorteverlof (WIEG) hebben partners sinds 1 juli 2020 recht op een aanvullend
geboorteverlof van maximaal vijf weken, met een uitkering van 70% van het (gemaximeerde) dagloon. UWV voert deze
wet uit (zie verder toelichting op de kerncijfers, derde aandachtspunt en de introtekst van paragraaf
3.2. Klanttevredenheid).

UWV Jaarverslag 2020

62

Wet invoering ouderschapsverlof
Het wetsvoorstel Wet invoering ouderschapsverlof (Wbo) introduceert per 2 augustus 2022 voor werknemers die
verzekerd zijn voor de Ziektewet een nieuwe uitkering van 50% van het (gemaximeerde) dagloon bij ouderschapsverlof
van maximaal negen weken. Daarnaast komen er voor bepaalde groepen niet-verzekeringsplichtige werknemers een
uitkering voor ouderschapsverlof (van 50% van het wettelijk minimumloon naar rato van de overeengekomen
arbeidsduur) en een uitkering voor aanvullend geboorteverlof (van 70% van het wettelijk minimumloon naar rato van
de overeengekomen arbeidsduur). De ouderschapsverlofuitkering wordt verstrekt boven op de bestaande uitkeringen
bij zwangerschaps- en bevallingsverlof en bij aanvullend geboorteverlof. In april 2020 hebben we een uitvoeringstoets
uitgebracht op het wetsvoorstel. In juni volgde een addendum op de uitvoeringstoets over de internationale aspecten
van het wetsvoorstel en over enkele aanpassingen van het wetsvoorstel die aanleiding waren voor nieuwe ramingen van
de uitvoeringskosten. Begin oktober 2020 heeft het ministerie van SZW UWV verzocht om te starten met de
implementatie van het wetsvoorstel. We zullen moeten implementeren zonder onomkeerbare stappen te zetten totdat
de Tweede Kamer het wetsvoorstel behandeld heeft en tot de uitkomst van een eventuele BIT-toets. Begin december
heeft UWV een uitvoeringstoets op de lagere regelgeving in verband met het wetsvoorstel uitgebracht.

Wet arbeidsmarkt in balans

De Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) is op 1 januari 2020 in werking getreden. Het doel van de Wab is om vaste
contracten aantrekkelijker te maken voor werkgevers en flexkrachten meer perspectief op zekerheid te bieden. De Wab
heeft geleid tot aanpassingen van diverse onderwerpen in het arbeidsrecht (zoals de cumulatiegrond, de definitie van
payrollwerkgever, payrollwerknemer en ketenregeling). De sectorale WW-premiedifferentiatie is per 1 januari 2020
vervangen door premiedifferentiatie op basis van de soort arbeidsovereenkomst. Een werkgever komt in aanmerking
voor de lage premie als er sprake is van een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, waarbij geen
sprake is van een oproepovereenkomst. UWV maakt de aard van het arbeidscontract sinds januari 2020 inzichtelijk via
het digitale verzekeringsbericht dat alle werknemers kunnen inzien op Mijn UWV. In april is het formulier voor
correctieverzoeken opgeleverd.
Op grond van de Wab geldt de hoge Algemeen Werkloosheidsfonds (AWf)-premie. De hoge premie geldt ook voor vaste
contracten als het aantal verloonde uren meer dan 130% van het aantal contracturen bedraagt. Het kabinet heeft als
crisismaatregel besloten om in die situatie over 2020 de lage AWf-premie te laten gelden. Deze maatregel zal ook
gelden over 2021. UWV heeft de taak om de Belastingdienst na afloop van het aangiftejaar te informeren over gevallen
waarin niet een lage maar een hoge premie afgedragen had moeten worden. Dit is aan de orde als een
arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd binnen twee maanden na aanvang toch wordt ontbonden. De levering van
signalen over 2020 is inmiddels gereed, de applicatie voor de uitvoerings- en beheerorganisatie volgt in maart 2021.

Regeling compensatie transitievergoeding
Een werkgever is verplicht de werknemer bij ontslag een transitievergoeding uit te keren. In een aantal gevallen heeft
de werkgever de mogelijkheid compensatie voor de aan de werknemer betaalde transitievergoeding te vragen bij UWV.
Het gaat dan om ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid van de werknemer (CRTV-LAO) en om ontslag wegens
beëindiging van de werkzaamheden van de onderneming als gevolg van pensionering of overlijden van de werkgever
(CRTV-BE).
Op 1 april 2020 is de CRTV-LAO in werking getreden. UWV voert deze regeling uit. De regeling heeft terugwerkende
kracht: alle transitievergoedingen die sinds 1 juli 2015 zijn betaald aan langdurig zieke werknemers, komen voor
vergoeding in aanmerking. De CRTV-BE is op 1 januari 2021 in werking getreden.

Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
De Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten regelt dat werkgevers uit zowel de private als publieke sector
gezamenlijk 125.000 banen creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast bepaalt de wet dat
er, wanneer deze afspraak niet wordt gerealiseerd, een quotumheffing wordt opgelegd. De wet is per 3 december 2019
aangepast: de uitvoering van de quotumheffing is opgeschort tot 2022. In 2020 heeft UWV een uitvoeringstoets
uitgebracht op een voorstel voor een vereenvoudigde banenafspraak. Het is nog onduidelijk wanneer (onderdelen van)
het voorstel in werking treden.

Wet vereenvoudiging Wajong
Het doel van het wetsvoorstel Wet vereenvoudiging Wajong is het wegnemen van belemmeringen die de participatie
van mensen met een Wajong-uitkering op de arbeidsmarkt bemoeilijken. Een tweede doel is het vereenvoudigen en
harmoniseren van de verschillende regelingen (oude Wajong, Wajong 2010 en Wajong 2015), om zo het geheel
eenvoudiger en overzichtelijker te maken. UWV heeft in 2019 en 2020 via meerdere uitvoeringstoetsen de
consequenties in kaart gebracht voor de uitvoering van de Wet vereenvoudiging Wajong. We hebben bij de
implementatie gehoor gegeven aan de wens van de Eerste Kamer om de maatregelen omtrent het schrappen van de
studieregeling in de Wajong 2010 en de uitsluitingsgrond voor studeren in de Wajong 2015 per 1 september 2020 in
werking te laten treden. Concreet betekent dit dat Wajongers die vanaf 1 september 2020 studeren of gaan studeren
een volledige uitkering ontvangen en niet meer worden gekort. Daarnaast kunnen jonggehandicapten zonder

UWV Jaarverslag 2020

63

arbeidsvermogen die aan de voorwaarden voldoen, al tijdens hun studie in aanmerking komen voor een Wajonguitkering of onderwijs gaan volgen. Alle andere maatregelen, inclusief de nieuwe rekenregels voor
inkomensondersteuning, zijn ingegaan op 1 januari 2021. Tijdens het parlementaire proces zijn er diverse wijzigingen in
het wetsvoorstel Wet vereenvoudiging Wajong aangebracht. Deze wijzigingen hebben het wetsvoorstel nog
ingewikkelder gemaakt. Dat maakt het niet alleen lastiger om de wet uit te voeren, maar ook moeilijker om deze te
begrijpen. We verwachten daarom veel vragen vanuit deze kwetsbare doelgroep over de nieuwe regels en voorzien
bovendien dat niet alle regels even helder en begrijpelijk uit te leggen zijn.

Maatregelen loondoorbetaling bij ziekte en WIA
Het ministerie van SZW heeft eind april 2020 een conceptwetsvoorstel Maatregelen loondoorbetaling bij ziekte en WIA
ter advisering voorgelegd aan de Raad van State. Hierin wordt geregeld dat UWV zich bij het verrichten van de toets op
de re-integratie-inspanningen (RIV-toets) van een werkgever en diens zieke werknemer moet baseren op het advies van
de bedrijfsarts over de belastbaarheid van de zieke werknemer. De overige twee onderdelen uit het oorspronkelijke
conceptwetsvoorstel zijn ingetrokken (premievermindering voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds en gedurende vijf jaar
geen herbeoordeling van een WIA-gerechtigde wegens het verkrijgen van inkomsten).
In de uitvoeringstoets op het oorspronkelijke conceptwetsvoorstel van augustus 2019 is bij het onderdeel RIV-toets als
noodzakelijke voorwaarde opgenomen dat UWV op uiterlijk 1 juli 2020 inzichtelijk moest hebben op welke wijze de
bedrijfsarts tot zijn advies over de belastbaarheid komt. Het was aan het ministerie om uitwerking te geven aan deze
voorwaarde. Inmiddels is bekend dat in mei 2021 een instrument met bijhorende leidraad gereed is op grond waarvan
bedrijfsartsen tot hun adviezen zullen komen. De leidraad gaat uit van uniforme definities en referentiewaarden. Met het
ministerie van SZW is afgesproken dat UWV het wetsvoorstel gaat uitvoeren per 1 september 2021, vier maanden na
oplevering van beide genoemde documenten. In verband met het terugtreden van het kabinet is dit wetsvoorstel
inmiddels controversieel verklaard, waardoor de planning onzeker is geworden.

Wet arbeid vreemdelingen
We hebben in de eerste twee maanden van 2020 een uitvoeringstoets gedaan op de herziening van de Wet arbeid
vreemdelingen (Wav) en het conceptontwerpbesluit tot herziening van het Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen
(BuWav 2021). De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2022. Omdat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie heeft
verlaten, is vanaf 1 januari 2021 een tewerkstellingsvergunning of een GVVA vereist indien een werkgever een Brit
vanaf die datum voor zich wil laten werken. De Wav is vanaf die datum van toepassing.

Digitale overheid
In het regeerakkoord is een aantal generieke maatregelen geformuleerd voor de vernieuwing van het openbaar bestuur
en de ICT-dienstverlening. Deze maatregelen hebben betrekking op de digitalisering binnen de overheid en vallen onder
verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). De Wet open overheid
(Woo) maakt deel uit van dit maatregelenpakket. Deze wet dient ter vervanging van de huidige Wet openbaarheid van
bestuur (Wob) en beoogt een transparantere en actief openbaar makende overheid.
Daarnaast lopen er onder andere nog de volgende overheidsbrede wetstrajecten via het ministerie van BZK:
 Voor de modernisering van de Basisregistratie personen (BRP) participeerde UWV ook in 2020 in het traject van het
ministerie van BZK waarin breed wordt nagedacht over een toekomstige registratie van persoonsgegevens. UWV
heeft op verzoek van BZK zitting genomen in de programmaraad van de Modernisering BRP. Daarnaast leverde UWV
onder andere via het programma Toekomst gegevensuitwisseling werk en inkomen (TWI) een bijdrage aan de visie
op de Regie op Gegevens van het ministerie van SZW. Beide trajecten lopen de jaren na 2020 nog door.
 De Wet digitale overheid (Wdo) beoogt onder meer om generieke regels op te stellen voor veilig en betrouwbaar
inloggen bij overheidsorganisaties voor burgers en bedrijven en verplicht enkele open standaarden via lagere
regelgeving. Ook zal de wet de erkenning regelen van (private) aanbieders van middelen en diensten voor
identificatie en authenticatie. UWV heeft in 2018 een uitvoeringstoets uitgebracht op het generieke wetsvoorstel. De
Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel op 18 februari 2020 aangenomen. De Eerste Kamer heeft de minister van
BZK gevraagd om een wetswijziging door te voeren, een zogeheten novelle. In januari 2020 is een uitvoeringstoets
opgeleverd voor drie algemene maatregelen van bestuur en in november 2020 op de Regeling
betrouwbaarheidsniveaus. De beoogde ingangsdatum van de wet is opgeschoven als gevolg van de coronacrisis.
 De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) betreft een aanpassing op de Algemene wet
bestuursrecht (Awb) en geeft burgers en bedrijven onder andere recht op digitale dienstverlening. De wet ligt
momenteel ter behandeling voor in de Tweede Kamer. UWV is al gestart met voorbereidende werkzaamheden
voorde implementatie van de wet. Naar verwachting heeft het voorstel een grote impact op UWV. In het tweede
tertaal van 2020 heeft de raad van bestuur ingestemd met het projectplan voor 2021 en volgende jaren.

UWV Jaarverslag 2020

64

 De Archiefwet geeft kaders en uitgangspunten voor het informatiebeheer van overheidsorganen. De modernisering

van de Archiefwet hanteert inhoudelijk de uitgangspunten uit de wet van 1995, maar heeft als doel om deze
geschikt te maken voor het digitale tijdperk. Begin 2020 heeft UWV een spontane uitvoeringstoets gedaan. Het
gewijzigde nieuwe wetsvoorstel lijkt geringe impact te hebben op UWV. Er zullen wel een beheerstrategie,
risicobenadering (risicogestuurd bepalen welke informatie hoe en voor welke termijn moet worden gearchiveerd) en
passende maatregelen moeten komen. De kaders hiervoor vanuit de wetgeving ontbreken. De verwachting is dat
het advies van de Raad van State over de Archiefwet in het voorjaar van 2021 bekend zal zijn en dat het
wetsvoorstel vervolgens in de zomer of het najaar van 2021 bij de Tweede Kamer zal worden ingediend.

STAP-regeling
De overheid wil alle burgers in staat stellen om hun arbeidsmarktpositie te versterken door scholingsactiviteiten te
volgen. Hiervoor komt per persoon een financiële ondersteuning van maximaal € 1.000 per jaar beschikbaar – de
zogeheten STAP-subsidie. UWV heeft de opdracht gekregen om de subsidieregeling Stimulering arbeidsmarktpositie
(STAP) uit te voeren. Deze regeling zal naar verwachting per 1 januari 2022 ingaan. We zullen de STAP-regeling zo veel
mogelijk als online dienst aanbieden en digitaal uitvoeren. Hiervoor ontwikkelen we onder andere een
internettoepassing waarmee we de binnen UWV beschikbare arbeidsmarktinformatie kunnen vertalen in gerichte
arbeidsmarktadviezen voor werkenden en werkzoekenden.
Het programmateam heeft begin 2020 de eerste fase van het project – analyse en ontwerp – gerealiseerd. Medio 2020
is gestart met fase twee: verwerving en realisatie. Er zijn onder meer parallel twee aanbestedingen uitgevoerd en
afgerond, namelijk voor de STAP-applicatie die het aanvraagproces ondersteunt en voor een systeem dat nodig is om
betalingen aan opleiders te kunnen doen, de e-facturatiebroker. Naast de technische realisatie is ook gebouwd aan een
nieuw organisatieonderdeel dat zich uitsluitend gaat bezighouden met het STAP-budget. Hiervoor is een kwartiermaker
aangesteld, een locatie gekozen en de werving van medewerkers is gestart. Dit gebeurt in nauwe afstemming met de
medezeggenschap. Een noodzakelijk onderdeel van de uitvoering van de STAP-regeling is het Scholingsregister, waarin
alle erkende scholingsactiviteiten staan vermeld. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is verantwoordelijk voor de
realisatie van dit register. Daarom werkt UWV ook met deze organisatie nauw samen. De realisatie van de UWVonderdelen verloopt volgens een krappe planning. De totale realisatie van de uitvoering van deze regeling is complexer
door de betrokkenheid van meerdere partijen. Daarom is er voortdurend oog voor risico’s en mitigerende maatregelen,
voor UWV en in de samenwerking met de ministeries van SZW en OCW en met DUO.

UWV Jaarverslag 2020

65

Toekomstbestendige organisatie

In 2020 hebben we meer dan ooit laten zien wat UWV kan en hoe professioneel en betrokken onze medewerkers zijn.
Ze hebben zich in snel tempo aangepast aan de nieuwe situatie en zijn erin geslaagd om onze dienstverlening
grotendeels overeind te houden. Onze ICT-medewerkers hebben ervoor gezorgd dat alle UWV’ers binnen de kortste
keren van huis uit het werk konden voortzetten en de dienstverlening op afstand zo veel mogelijk konden continueren.
Informatiebeveiliging en privacy zijn daarbij essentieel. Intussen liep de reguliere ICT-dienstverlening aan de organisatie
voor het overgrote deel door.

UWV Jaarverslag 2020

66

6. Toekomstbestendige organisatie
Om onze taken nu en in de toekomst goed te kunnen uitvoeren, zijn deskundige medewerkers en een goede interne
organisatie van groot belang. We hebben in 2020 veel nieuwe medewerkers geworven. We vinden het belangrijk dat
medewerkers goed passen op de plek waar ze werken en dat ze hun werk goed en met plezier kunnen doen. Daarom
investeren we in een open cultuur, leren en ontwikkelen, zelfregie en diversiteit. Via de UWV Kennisagenda ontwikkelen
we kennis die helpt om de dienstverlening en het vakmanschap van UWV’ers te verbeteren. Adequate ICT is bij alles
een randvoorwaarde. De toenemende rol van dataverkeer vraagt om extra aandacht voor informatiebeveiliging en
bescherming van privacy.

6.1. Hrm-beleid
In 2020 stond UWV voor de opgave veel nieuwe medewerkers te werven. We hebben al enige jaren te maken met een
vergrijsd personeelsbestand en daarmee met een toenemende pensioenuitstroom. Daarnaast zijn er extra
medewerkers op kritische functies nodig. In 2020 leidde de coronacrisis sinds maart bovendien tot een grote toename
van werk. Alles bij elkaar hebben we in 2020 2.562 nieuwe medewerkers aangenomen. De groei is het grootst bij de
bedrijfsonderdelen Klant & Service, Uitkeren, Bezwaar & Beroep, Sociaal Medische Zaken en Werkbedrijf. Er gingen in
2020 1.216 medewerkers uit dienst – ruim 30% van hen vertrok om met (pre)pensioen te gaan.
We willen zowel kwalitatief als kwantitatief zorgen voor een toekomstbestendig personeelsbestand. Een belangrijke
basis hiervoor vormt onze strategische personeelsplanning. Hierin komt onder andere de grote wervingsnoodzaak van
schaarse professionals naar voren zoals verzekeringsartsen, arbeidsdeskundigen, ICT-experts en data-analisten. Actueel
is de werving van onder andere administratief en wetstechnisch personeel in verband met de toegenomen
WW-volumes. Verder is de loopbaanontwikkeling van alle UWV-medewerkers een pijler van ons hrm-beleid.
Door bezuinigingen konden we de afgelopen jaren minder aandacht besteden aan de ontwikkeling van het
vakmanschap van onze medewerkers dan we nodig achten, terwijl het belang daarvan juist toeneemt. We zijn daarom
begonnen aan een inhaalslag. Dit betekent dat we veel investeren in verruiming van de leer- en
ontwikkelmogelijkheden voor onze medewerkers. Daarnaast zijn we ons bewust van onze maatschappelijke positie en
vinden we dat ons personeelsbestand een afspiegeling moet zijn van de samenstelling van onze maatschappij. Om die
reden zijn en blijven diversiteit en inclusiviteit belangrijke speerpunten in ons meerjarig hrm-beleid.

Thuiswerken
Verreweg de meeste UWV-medewerkers werken vanwege de coronacrisis thuis. Om hen goed te ondersteunen en te
informeren hebben we direct in maart ICT-voorzieningen voor de thuiswerkplek geregeld en gezorgd voor dagelijkse
interne communicatie via de digitale werkplek. Alle medewerkers beschikken over een laptop en mobiele telefoon van
UWV. Daarnaast gebruiken veel medewerkers op hun werkplek thuis intussen ook een monitor, toetsenbord en muis
van UWV. Een aantal medewerkers heeft ook een bureaustoel van kantoor gehaald. Alle medewerkers ontvingen in
oktober een eenmalige tegemoetkoming in de kosten van het thuiswerken. Uitzendkrachten die voor UWV werken
ontvingen eenzelfde tegemoetkoming via de uitzendbureaus. We besteden daarnaast veel aandacht aan het belang van
onderling contact, samenwerken, de balans werk-privé en het welbevinden van medewerkers. Voor het laatste is onder
andere een interne pool van coaches beschikbaar gemaakt en zijn er (dagelijks geactualiseerde) online activiteiten voor
en informatie over persoonlijke fysieke en mentale vitaliteit. Medewerkers vragen regelmatig om advies bij de
bedrijfsarts, fysiotherapeut, arbocoördinator of werkplekconsulent.
Het miniwerkbelevingsonderzoek in april naar het welbevinden en de ervaringen met thuiswerken van medewerkers
heeft in de zomer een vervolg gekregen in het brede, tweejaarlijkse werkbelevingsonderzoek. Dit
werkbelevingsonderzoek werd door 71% van de medewerkers ingevuld. De uitkomsten van de verschillende
onderzoeken komen vrijwel overeen. Medewerkers kenden hoge scores toe aan werkplezier (8,0), werkgeverschap
(7,8), sociale veiligheid (7,8) en bevlogenheid (7,3). Grote waardering was er voor de manier waarop UWV de
coronacrisis aanpakt en hoe het thuiswerken wordt ondersteund. Veel medewerkers gaven aan dat ze hun werk ook op
afstand effectief en kwalitatief goed kunnen continueren. Wel gaven velen aan dat zij het onderlinge en ‘toevallige’
contact van de kantooromgeving missen; ze vroegen ook aandacht voor verbinding tussen medewerkers en afdelingen.
Veel medewerkers (85,5%) hebben een voorkeur voor een combinatie van thuis- en kantoorwerken na de
coronasituatie, 9,6% geeft er de voorkeur aan om alleen thuis te werken en 4,9% wil altijd naar kantoor komen.
In het licht van de toekomst na de coronacrisis is ook onderzoek gedaan naar de opvallende daling in verzuimmeldingen
tijdens deze periode van thuiswerken (van 5,7% in december 2019 naar 4,7% in december 2020). Hieruit blijkt dat
deze daling onder andere verklaard kan worden door het wegvallen van reistijden en de mogelijkheid om meer zelf de
regie te nemen bij werk en dagindeling. In oktober en november heeft UWV deelgenomen aan het onderzoek We

UWV Jaarverslag 2020

67

werken thuis van het Kenniscentrum Center for People and Buildings en de TU Delft. Aan dit negen weken durende
onderzoek deden gemiddeld 6.500 medewerkers deel. De bevindingen zijn grotendeels in lijn met die van onze eigen
werkbelevingsonderzoeken. Medewerkers beoordeelden bij dit onderzoek hun productiviteit tijdens het thuiswerken met
gemiddeld een 8,0. Tot slot spraken 450 ’medewerkers in november in kleine groepen met elkaar over de vraag hoe je
verbinding met elkaar houdt bij hybride werken. De uitkomsten hiervan vullen de conclusies van de eerdere
onderzoeken aan. Medewerkers gaven aan dat ze door het thuiswerken een betere balans tussen werk en privé
ervaren, en dat ze meer vrijheid en meer energie hebben. Daarnaast zijn ze verrast dat er online zoveel meer kan dan
gedacht, zowel technisch als qua sociale uitwisseling. Ook uit deze gesprekken blijkt dat er een voorkeur is om na de
coronacrisis de helft van de tijd op kantoor te werken en de helft van de tijd thuis. Alle onderzoeksresultaten worden
meegenomen in de UWV-brede en breed gedragen visie op het hybride werken van na de coronacrisis die we opstellen.

Personeelsbestand
In 2020 steeg het aantal medewerkers in dienst van UWV met 7,4% en het aantal fte’s met 7,6%. Dit geldt voor het
totaal van tijdelijke en vaste arbeidsplaatsen. We werken ook met tijdelijke contracten omdat een deel van onze
werkzaamheden conjunctuurgevoelig is, of als opstapje naar een vast contract bij gebleken geschiktheid. Het aantal
tijdelijke arbeidsplaatsen is vooral toegenomen door de komst van adviseurs werk, uitkeringsdeskundigen en
medewerkers bezwaar. Het aantal vaste arbeidsplaatsen is met name toegenomen doordat voor 115 flexkrachten die
als klantadviseur werken bij ons Klantencontactcentrum (KCC) het flexcontract is omgezet in een vast dienstverband. In
2020 zijn in totaal 170 flexkrachten in vaste dienst gekomen. Toch is het aantal flexkrachten dit jaar met 425 gestegen
ten opzichte van december 2019. Dit komt vooral door de toename van uitkeringsdeskundigen WW, medewerkers
bezwaar en – ook weer – klantadviseurs voor het Klantencontactcentrum. In 2020 verliet in totaal 4,9% van onze vaste
medewerkers de organisatie. Er is 1 medewerker boventallig geworden. Eind december 2020 waren er in totaal nog
17 medewerkers boventallig.
Tabel Aantal medewerkers

Eind december 2020

Eind december 2019

Vaste medewerkers

16.540

16.233

Tijdelijke medewerkers

3.050

2.011

Totaal

19.590

18.244

Fte's

17.251

16.028

Medewerkers in dienst

Overige medewerkers
Externe medewerkers
Flexkrachten

591

635

2.005

1.580

UWV als aantrekkelijke werkgever
We investeren flink in de bekendheid met UWV en de positionering van UWV als aantrekkelijke werkgever, en in het
optimaliseren van onze werving-en-selectie-inspanningen. In juni en november startten het tweede en derde deel van
de online mediacampagne Werken met zinhoud. De webpagina’s Werken bij UWV trokken in 2020 ruim
716.000 bezoeken, waarvan ruim 290.000 een rechtstreeks gevolg waren van de campagne. Het tweede deel van de
campagne leidde tot veel belangstelling voor de vacatures voor klantadviseurs, uitkeringsdeskundigen en adviseurs
werk. Het derde deel richtte zich op de functies klantadviseur, uitkeringsdeskundige en verzekeringsarts. De
belangstelling was het grootst voor de vacatures voor klantadviseurs: deze trokken ruim 34.000 bezoeken. Voor de
vacatures voor uitkeringsdeskundigen werden ruim 25.000 bezoeken geteld, voor de verzekeringsartsen ruim 1.600.
Dat UWV wordt gezien als een werkgever met meerwaarde blijkt ook uit de nominatie van UWV voor de verkiezing
Beste overheidsorganisatie van het jaar. In onze inzending stond het Verhaal van UWV centraal: Bouwen aan een
samenleving waarin iedereen meedoet. Helaas zijn we niet doorgedrongen tot de finalisten. In de lijst van Favoriete
werkgevers 2020 van Intermediair zijn we dit jaar gestegen van plek 69 naar plek 36.
Per 1 juli 2020 is een digitaal UWV-breed introductieprogramma gestart dat nieuwe UWV-medewerkers tijdens hun
eerste drie maanden snel en goed wegwijs maakt in de inhoud van het werk en de organisatie. Inmiddels is dit digitale
introductieprogramma aan ruim 3.000 nieuwe interne en externe medewerkers aangeboden. Begin november 2020 is
dit programma uitgebreid met een afrondende live sessie Jouw leven, jouw loopbaan, georganiseerd door de regionale
loopbaancentra. In deze sessie kijken nieuwe medewerkers terug op hun eerste 100 dagen bij UWV en kijken zij vooruit
naar hun verdere loopbaan bij onze organisatie. Tot en met 2021 houden we met enkele enquêtes de vinger aan de
pols bij de jongere UWV-medewerkers (tot en met 30 jaar) als het gaat om hun loopbaan- en ontwikkelbehoeftes.
Hiermee willen we meer grip krijgen op het welbevinden van deze groep medewerkers, zodat we bij werving en ook bij
doorstroom meer kunnen inspelen op hun behoeftes.

UWV Jaarverslag 2020

68

Inzetbaarheid, leren en ontwikkeling
In lijn met de cao-afspraken organiseren we met de loopbaancentra activiteiten voor verschillende generaties
medewerkers. Er zijn dialoogsessies gehouden met 55-plus medewerkers (650 deelnemers) om van hen te horen wat
hen bezighoudt en wat zij nodig hebben om de komende jaren vitaal en met plezier te blijven werken. Op basis van de
uitkomsten van die sessies bieden de loopbaancentra het management informatie en tools, en de medewerkers een
platform om vitaal en inzetbaar te blijven. In het verlengde hiervan bieden we voor deze doelgroep ook aanvullende
dienstverlening in de vorm van pensioenvoorlichting en (extern) financieel advies. De trainees die we jaarlijks werven,
bieden we een programma dat zich richt op het vormgeven van het vervolg van hun loopbaan. Samen met UWVtrainees bereiden we een programma voor dialoogsessies met medewerkers jonger dan 35 jaar voor. Verder zijn we
bezig met een gerichte aanpak voor loopbaanbegeleiding van medewerkers uit de doelgroep voor de banenafspraak.
We continueren de dialoog met medewerkers via online loopbaancafés, bijvoorbeeld over fit en vitaal en over leren en
ontwikkelen.
Van augustus tot en met november heeft een uitgebreide communicatiecampagne plaatsgevonden over de rol en
dienstverlening van de loopbaancentra. Deze campagne daagde alle medewerkers uit om, aan de hand van concrete
verhalen van UWV-medewerkers, na te denken over hun eigen ontwikkeling en loopbaan. De publicaties in het kader
van de campagne zijn veelvuldig bekeken.
Leren en ontwikkelen krijgt verder focus via het programma Vertrouwen in vakmanschap. En alle medewerkers kunnen
sinds begin 2020 op eigen initiatief gebruik maken van een online ‘all you can learn’ aanbod van 2.000 opleidingen. Dit
aanbod wordt steeds aangepast aan de behoeftes binnen UWV.
Intensivering Vertrouwen in vakmanschap
De enorme inzet, samenwerking en creativiteit van alle UWV’ers om nieuwe processen op te zetten maar ook om de
dagelijkse taken doorgang te laten vinden sinds de coronamaatregelen, is een prachtig voorbeeld van het vertrouwen
dat we in elkaar mogen hebben en het vakmanschap waar UWV voor staat. Het laat zien waarom het zo belangrijk is
dat we blijven investeren in ons vakmanschap en in elkaar. Vanwege de coronacrisis zijn na half maart de
bijeenkomsten op locatie die gepland stonden in het kader van de intensivering van Vertrouwen in vakmanschap (iViv)
stilgelegd. Deze zijn deels omgezet in onlinebijeenkomsten. Een belangrijk onderdeel van Vertrouwen in vakmanschap
is het gesprek tussen medewerker en manager over de opdracht van UWV, de bedoeling, de resultaten die worden
verwacht, de ruimte die medewerkers hebben om een eigen invulling aan de dienstverlening te geven en de dilemma’s
die ze daarbij ervaren. Om een eerste invulling te geven aan het gesprek over dilemma’s en om het management beter
te faciliteren in het structureel voeren van deze gesprekken, zijn in 2020 in alle districten dialoogsessies georganiseerd.
In februari en maart 2020 hebben twee van de drie geplande dialoogsessies plaatsgevonden. Hierin gingen
honderd managers en medewerkers samen met de raad van bestuur de dialoog aan over dilemma’s op het
spanningsveld tussen controle, dienstverlening, efficiëntie en effectiviteit. Wegens de coronabeperkingen voor het
bijeenkomen van grotere groepen is de derde bijeenkomst uitgesteld. Dit geldt ook voor de voorbereidingen voor de
drie dialoogsessies die van mei tot september zouden plaatsvinden. We houden de fysieke bijeenkomsten alsnog, zodra
dat weer mogelijk is.
Via informatie op intranet en via masterclasses geven we meer aandacht aan de inhoud en het kader van de opdracht
die we als UWV vervullen. De kaders voor onze uitvoering zijn vastgelegd in wet- en regelgeving, maar ook in
aanvullende afspraken met het ministerie van SZW. We brengen deze aanvullende (maatschappelijke) afspraken in
beeld. De hiervoor ontwikkelde tool UWV Inzicht laat zien in welk bedrijfsonderdeel en waar in het totale proces de
betreffende afspraak thuishoort en biedt context over de uitvoering van ons beleid. UWV Inzicht is voor iedere
UWV-medewerker online in te zien en te gebruiken bij de dagelijkse werkzaamheden. UWV Inzicht is inmiddels gereed
voor de belangrijkste vijftien wet- en regelgevingen. Op basis van UWV inzicht is eind 2020 het Wetsgedreven Inzicht in
Kosten en Taken (WIKT) WIA opgeleverd aan het ministerie van SZW. Het WIKT biedt het ministerie inzicht in de kosten
voor de uitvoering van de WIA. UWV Inzicht is ook verwerkt in drie masterclasses binnen het programma ‘De
baanbrekers’ voor nieuwe managers dat in het najaar van 2020 van start is gegaan. Daarnaast worden masterclasses
aangeboden die inzicht geven in de werkrelatie van UWV met het ministerie van SZW (opdrachtgever en eigenaar) en
worden rond een specifiek thema verdiepende gesprekken gefaciliteerd. Door de coronabeperkingen waren later in
2020 geplande masterclasses uitgesteld.
Om het vakmanschap verder te versterken en het vertrouwen te verhogen is een analyse van de curricula uitgevoerd.
Er wordt een zogeheten bodemplaat voor curricula ontwikkeld – een fundament van kennis over bijvoorbeeld wet- en
regelgeving die relevant is voor elke UWV-medewerker. Daarnaast is een leerklimaatscan opgezet die inzicht geeft in de
sterktes en uitdagingen van het leerklimaat binnen UWV. De aanbevelingen uit dit onderzoek worden begin 2021
besproken met het management van de organisatie. Door de coronacrisis hebben de werkzaamheden om intervisie en
het werken in vakgroepen te bevorderen, die begin 2020 zijn gestart in het kader van intensivering van Vertrouwen in
vakmanschap, geen vervolg gekregen. In de praktijk blijken veel medewerkers het werken in vakgroepen tijdens de
coronacrisis echter juist zelf te hebben omarmd.
Vakmanschap betekent ook: eigen verantwoordelijkheid nemen. We verwachten dat medewerkers die ergens tegenaan
lopen dat aan de orde stellen en de ruimte die er is benutten om oplossingen te vinden. Dit heeft al tot veel inspirerende
initiatieven geleid. Dit kan variëren van medewerkers die op eigen initiatief fungeren als ervaringsdeskundigen voor
klanten met psychische aandoeningen of verslavingsproblematiek, of posters die UWV-medewerkers confronteren met
klachten van klanten, tot initiatieven om werkprocessen te versnellen of op een andere manier te verbeteren. Een mooi

UWV Jaarverslag 2020

69

voorbeeld is de in november 2020 gestarte maatwerkplaats – zie hiervoor paragraaf 3.1. Contact met de klant onder
het kopje Maatwerkplaats.

Diversiteit en inclusiviteit
We willen dat UWV zo veel mogelijk een afspiegeling is van de maatschappij en dat alle medewerkers zich binnen UWV
gelijk behandeld, gewaardeerd en gerespecteerd voelen. We streven naar meer diversiteit in de hogere salarisschalen.
We nemen daarom deel aan diverse charters en monitoring, in 2020 voor het eerst ook aan de Monitor Cultureel Talent
naar de Top. In het voorjaar zijn 7 directeuren gestart met de coaching van 35 talentvolle medewerkers met een
cultureel diverse achtergrond. Voor managementfuncties werken we samen met een partij gespecialiseerd in de werving
en selectie van medewerkers met een cultureel diverse achtergrond. In augustus volgden 40 hrm-medewerkers en
managers een summerschool Diversiteit, die we op verzoek online herhalen in het eerste kwartaal van 2021.
Eind 2020 was 60,8% van de UWV-medewerkers vrouw en 39,2% man (2019: 59,3% en 40,7%). Vrouwen bezetten
43,0% van de managementposities en mannen 57,0% (2019: 42,2% en 57,8%). In juli en augustus hebben we extern
onderzoek laten verrichten naar de beloning van onze medewerkers, met speciale aandacht voor de
man-vrouwverdeling. Uit het onderzoek blijkt dat, uitgaande van het jaarsalaris inclusief vaste toeslagen en uitgekeerde
gratificaties, er bij UWV sprake is van een gemiddeld loonverschil van 13,9% ten nadele van vrouwen. Dit verschil is
voor het grootste deel verklaarbaar doordat vrouwen vaker in lagere functiegroepen werkzaam zijn. Daarnaast zijn
mannen relatief ouder en werken ze minder vaak in deeltijd dan vrouwen. Al met al blijft slechts 1% van het
loonverschil onverklaard. Er is dus geen aanwijzing voor loonongelijkheid (discriminatie) tussen mannen en vrouwen
binnen UWV.
Om het gesprek over diversiteit en inclusiviteit binnen UWV te versterken zijn in het najaar enkele webinars
georganiseerd, gericht op kennisvergroting. De webinars zijn ondersteund met activiteiten zoals de DiversiDates.
Daarbij worden collega’s die elkaar niet kennen aan elkaar gekoppeld om te ontdekken wie er achter een naam of
functie schuilt, en welke talenten, verschillen en overeenkomsten ze hebben. Verder is er veel aandacht voor het bewust
worden van eigen vooroordelen en bieden we handvatten om hier anders mee om te gaan in het contact met collega’s
en klanten.
UWV heeft zich ten doel gesteld om in het kader van de banenafspraak in de periode tot eind 2020 500 duurzame
arbeidsplaatsen op maat te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Op 1 januari 2021 waren er 417
gerealiseerd (71 plaatsen meer dan in 2019). Hiermee lopen we achter op onze eigen planning. We verwachten dat we
de beoogde 500 arbeidsplaatsen in 2021 wel zullen realiseren met de meer aanbodgerichte aanpak die we intussen
toepassen. Onze adviseurs werk op de Werkgeversservicepunten leveren hiervoor cv’s aan. Ook werven we kandidaten
voor deze plekken via de grote wervingsacties. In de zomer organiseerden we 5 Zomerdialogen tussen managers over
ervaringen en mogelijkheden. Deze worden wegens succes voortgezet en ook binnen bedrijfsonderdelen worden
voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd. Op het intranet zorgen we voor regelmatige berichtgeving met tips en
ervaringsverhalen. We hebben ook speciale sessies georganiseerd om ervaringen en best practices in de context van de
coronacrisis te delen. Naast een speciale online dag voor werkbegeleiders hebben we in december een online
jaarevenement gehouden. Hierbij zijn onder andere initiatieven, managers, werkbegeleiders en medewerkers vanuit de
banenafspraak in het zonnetje gezet en zijn voor de eerste keer Banenafspraak-Awards uitgereikt.
Op 18 september is de Traineepool van start gegaan met 123 trainees van hbo- of wo-niveau, onder wie
19 statushouders en 7 medewerkers uit de doelgroep voor de banenafspraak. De selectie heeft volledig online
plaatsgevonden.
Zoals afgesproken in het convenant met GGZ Nederland richten we ons ook op medewerkers met een psychische
kwetsbaarheid. De plaatsing op reguliere UWV-vacatures van kandidaten in een IPS-traject ligt momenteel stil in
verband met de coronacrisis. Deze zal in 2021 worden hervat vanuit het project Banenafspraak.

Integriteit en openheid
We investeren nadrukkelijk in de openheid en integriteit van onze organisatie. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen
dat de medewerkers van UWV integer handelen, correct met informatie omgaan en geen misbruik maken van hun
positie. Afspraken en spelregels voor integer gedrag staan beschreven in onze gedragscode. We stimuleren met
verschillende bewustwordingsactiviteiten dat nieuwe en zittende medewerkers zich bewust zijn van het belang van
integer handelen.
In 2020 zijn de UWV gedragscode en het sanctieprotocol geactualiseerd, mede in verband met de inwerkingtreding van
de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) en de bijbehorende ambtenarenstatus voor UWV-medewerkers.
In het sanctieprotocol waren ook aanpassingen nodig om aan te sluiten op het actuele arbeidsrecht. Vanwege de
invoering van de Wnra zijn begin 2020 voorbereidingen getroffen voor het afleggen van de ambtseed door alle
medewerkers van UWV. Na uitstel in verband met de coronacrisis heeft op 11 september 2020 de Groepsraad als eerste
de UWV Ambtseed afgelegd, waarna de directeuren de eed of belofte hebben afgenomen bij hun districtsmanagers en
hoofden. Tijdens de Week van Waarden van 26 oktober tot en met 6 november 2020 hebben vrijwel alle andere UWVmedewerkers de eed afgelegd ten overstaan van hun direct leidinggevenden. Dit gebeurde grotendeels in digitale
teambijeenkomsten. 2,4% van de medewerkers heeft aangegeven de ambtseed niet te willen afleggen. De

UWV Jaarverslag 2020

70

leidinggevenden van deze medewerkers zijn met hen in gesprek gegaan over de reden hiervoor. In het
personeelsdossier van de medewerkers die bij hun besluit bleven is een aantekening gemaakt dat zij afzien van het
afleggen van de eed. In aanloop naar en tijdens de Week van Waarden is op diverse manieren stilgestaan bij integriteit
en bij de kernwaarden van UWV.
In 2020 ontvingen we 148 meldingen van mogelijke integriteitsschendingen. In 131 gevallen ging het om een
UWV-medewerker en 17 keer waren het klanten of derden. Er zijn 71 integriteitsonderzoeken gestart en 73 zaken
werden volledig afgesloten (waarvan 14 zaken uit 2019). Niet elke melding heeft geleid tot een onderzoek. Soms werd
in overleg met de melder gekozen voor een andere interventie, soms was er te weinig concrete informatie aanwezig om
een onderzoek te rechtvaardigen. Ook waren er meldingen die niet bleken te gaan over een mogelijke schending van de
integriteit. Deze meldingen zijn overgedragen aan bijvoorbeeld de klachtenservice van UWV of het bedrijfsonderdeel
Handhaving. Tegen UWV-medewerkers zijn naar aanleiding van een integriteitsschending 22 keer arbeidsrechtelijke
maatregelen getroffen, uiteenlopend van een mondelinge waarschuwing tot ontslag op staande voet. Dit laatste
gebeurde 1 keer. In 2020 is er 1 keer aanleiding geweest voor een strafrechtelijke aangifte tegen een
UWV-medewerker. Het aantal integriteitsmeldingen is als gevolg van de beperkende coronamaatregelen sinds half
maart iets afgenomen maar sinds de zomer weer gestegen.
Alle nieuwe medewerkers en medewerkers die nog geen managementfunctie hebben en intern op een
managementfunctie solliciteren, vragen we om een verklaring omtrent gedrag (vog). Bij functies met bijzondere
vertrouwelijkheid checken we altijd op referenties en diploma en verrichten we onderzoek in openbare bronnen. De
ondernemingsraad heeft eerder ingestemd met een derde niveau van screening voor nieuwe medewerkers in dataanalyseomgevingen.
Naar aanleiding van het vorig jaar uitgevoerde cultuuronderzoek is de aanbeveling gedaan om intern
vertrouwenspersonen aan te stellen. Er is na overleg met diverse vergelijkbare organisaties en externe deskundigen een
voorstel ter instemming voorgelegd aan de ondernemingsraad.
Met het jaarlijkse integriteitsdashboard monitoren we het integriteitsklimaat UWV-breed en per bedrijfsonderdeel. De
uitkomsten van het integriteitsdashboard over 2019 zijn, in aanwezigheid van de leden van een door UWV
samengestelde commissie van externe integriteitsdeskundigen, besproken met de raad van bestuur en de directies en
daarna ook met de ondernemingsraad. Op de onderdelen klimaat en vangnet & naleving scoort UWV beter dan bij de
vorige meting, op het onderdeel preventie iets slechter. Veel best practices die zijn opgehaald worden de komende
periode uitgewisseld. Met de Groepsraad zijn in een werksessie de uitkomsten van het eigen dashboard voor de
Groepsraad besproken. Er zijn thema’s vastgesteld waar de Groepsraad zich de komende tijd onderling op wil richten.
Per thema zijn concrete verbetersuggesties besproken.

6.2. Vernieuwen en vereenvoudigen ICT-landschap
De coronacrisis betekende op het gebied van ICT een zeer snelle implementatie van de tijdelijke steunmaatregelen en
het faciliteren van het werken en leren op afstand door onze medewerkers. Dat was alleen mogelijk door specialisten
van UWV vrij te maken, door intensief samen te werken met onze leveranciers en door al vroeg in het proces naar
informatievoorzienings (IV)-implicaties te kijken met onze opdrachtgever, het ministerie van SZW. De NOW-regelingen
zijn als tijdelijke regelingen ontworpen. De ICT-oplossing hiervoor wordt voldoende toekomstvast gemaakt om de finale
afrekeningen uit te kunnen voeren op langere termijn, minimaal tot in 2023.
Het is onze ICT-afdeling gelukt om binnen twee weken thuiswerken mogelijk te maken voor vrijwel al onze
medewerkers. Intussen liep de reguliere ICT-dienstverlening aan de organisatie voor het overgrote deel door. De impact
die het thuiswerken op de infrastructuur heeft, is een continu punt van aandacht voor ons en onze leveranciers. Nieuwe
technologie is versneld ingezet. Ondersteuning voor leren op afstand is extra urgent geworden omdat UWV veel nieuwe
medewerkers heeft aangetrokken die nodig zijn voor de uitvoering van de steunregelingen en het toenemend aantal
uitkeringen. Ondanks het geschetste extra werk en de omslag naar thuiswerken hebben we de uitvoering van de in
2020 geplande ICT-projecten kunnen voortzetten.

Naar een wendbare, effectieve en efficiënte IV-organisatie
Begin 2019 hebben de raad van bestuur en de ondernemingsraad van UWV afgesproken om vanaf juni 2019 in een
praktijkjaar verder vorm te geven aan de organisatieveranderingen en de werkwijze die samen als oogmerk hebben de
organisatie wendbaarder te maken en de kwaliteit te verhogen. In de eerste helft van 2020 hebben we dit praktijkjaar
afgerond. De voorgestelde organisatieveranderingen en nieuwe werkwijzen zijn beproefd en afgestemd met de
medezeggenschap. De adviesaanvragen voor de beoogde formalisering van de inrichting voor de decentrale IV-offices,
de centrale CIO-office en de IV-ketens zijn in augustus vastgesteld door de raad van bestuur en ingediend bij de
ondernemingsraad. In de tweede helft van 2020 is het beoogde besturingsmodel beproefd en zijn we gestart met de
inrichting van de beleidsmatige IV-processen.

UWV Jaarverslag 2020

71

Keuzes blijven nodig
De extra werkzaamheden voor de tijdelijke regelingen, de noodzakelijke modernisering van het ICT-landschap en de
gewenste verbetering van de dienstverlening zorgen ervoor dat het maken van keuzes onverminderd belangrijk blijft.
We zorgen dat onze dienstverlening betrouwbaar en stabiel blijft, ook op de lange termijn. Daarnaast blijven
informatiebeveiliging en waarborging van de privacy de komende jaren onze aandacht vragen. De maakbaarheid van de
totale omvang van de benodigde ICT-vernieuwingen is essentieel. Met het ministerie van SZW hebben we afspraken
gemaakt over extra, specifieke financiering die ons helpt om onze ICT-systemen te vernieuwen en om onze
dienstverlening voor burgers en werkgevers, en de ondersteuning van onze medewerkers te innoveren. Ook hebben we
afgesproken om onze inzet voor enkele beleidsopdrachten zoals de implementatie van de nieuwe definitie voor
inkomstenverhoudingen verspreid in de tijd en daarmee op de iets langere termijn te plannen.
UWV Informatieplan
We gebruiken het meerjarig UWV Informatieplan (UIP) sinds 2016 om onze IV-strategie te beschrijven. Het UIP wordt
jaarlijks geactualiseerd. In het UIP hebben we voor 2020 negen strategische doelstellingen gedefinieerd. Hiervan
hebben we er, ondanks de overstap naar thuiswerken en alle extra werkzaamheden, vijf gerealiseerd. Drie strategische
doelstellingen zullen in de eerste helft van 2021 worden behaald. Voor één doelstelling is een herbezinningsperiode
afgesproken; wanneer die doelstelling wordt gerealiseerd is nog niet bekend. Daarnaast rapporteren we over de
voortgang van twaalf strategische doelstellingen uit vorige jaren, waarvan we er negen hebben behaald in 2020. De
strategische doelstellingen zijn in de paragrafen hierna gecursiveerd aangegeven. In dit verslag lichten we, aan de hand
van de vier UIP-categorieën, kort toe welke resultaten zijn bereikt.

UIP-categorie 1 - Stabiliteit, continuïteit en informatiebeveiliging
De continuïteit van onze dienstverlening is afhankelijk van de stabiliteit en betrouwbaarheid van ons ICT-landschap. We
maken de huidige applicaties in dit landschap op korte termijn robuuster en stabieler en nemen maatregelen om de
informatiebeveiliging naar een hoger niveau te tillen. Daarnaast werken we aan verdere ontkoppeling van het
applicatielandschap en de infrastructuur, zodat onderlinge afhankelijkheden afnemen.
Strategische doelstellingen
In 2020 hebben we gewerkt aan fase drie en vier van project Datafabriek. Doel van het project is een nieuwe
datawarehouseomgeving te realiseren voor opslag, beheer en levering van gegevens voor eigen gebruik en gebruik
door derde partijen zoals de SVB en het CBS. De derde fase van het project, de strategische doelstelling uit 2019,
Datafabriek: basis op orde, bestaat uit verwerving van tooling en de installatie hiervan. Dit is in 2020 gerealiseerd. In de
vierde fase van het project realiseren we de strategische doelstelling voor 2020, beschikbaarstelling van de eerste set
informatieproducten. Dit doen we in 2021. In oktober heeft het Bureau ICT Toetsing (BIT) advies over de vierde fase
uitgebracht. Om de beheersing te verbeteren zijn we gestart met de inrichting van kortcyclische deelprojecten en de
herijking van het projectplan. De voortgang wordt intensief gemonitord.
De UWV Persoonsadministratie (UPA) is het centrale adressensysteem van UWV waaruit de adressen uit de
Basisregistratie Personen beschikbaar worden gesteld aan uitvoerende processen. We maken UPA gereed voor
rechtstreekse aansluiting op de materiesystemen die gebruik maken van de adressen. Hierdoor borgen we deze
werkwijze doelmatig n en kunnen we aanvullende administraties opruimen. In dit proces zijn we een aantal uitdagingen
tegengekomen die inherent zijn aan de functie van UPA als centrale registratie en aan de dynamiek van de
uitvoeringsprocessen met materiesystemen. We willen vasthouden aan de strategische doelstelling en de beoogde
positionering van de UPA en onderzoeken welke keuzes we centraal of in de materiesystemen kunnen maken. Deze
strategische doelstelling hebben we daarom niet, zoals beoogd, in 2020 kunnen afronden.
De druk op en aandacht voor informatiebeveiliging en privacy (IB&P) en in het bijzonder ook de governance neemt toe
binnen UWV, mede vanwege de externe ontwikkelingen, de grootte van onze organisatie en de aard van onze wettelijke
taken. In 2020 is op basis van een risicogestuurde aanpak gewerkt aan nakoming van de Baseline Informatiebeveiliging
Rijksdienst (BIR) en de opvolger daarvan, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), en het Beleidskader
Privacy. Hiervoor zijn onder andere de meest risicovolle applicaties op forensische logging en monitoring aangesloten.
Verder is bij de centrale ICT-organisatie het Information Security Management System (ISMS) ingericht voor
governance in het IB&P domein. Bij de divisie Klant & Service is ISMS ingericht voor governance op Logius-middelen en
SUWI-maatregelen. Tot slot is implementatie van op de BIR gebaseerd cryptografiebeleid en toepassing van het Secure
Software Development-framework gerealiseerd. De doelstelling is hiermee behaald in 2020. Zie ook paragraaf
6.3. Informatiebeveiliging en privacy onder het kopje Baseline Informatiebeveiliging Overheid.
We hebben in 2020 ook aan een strategische doelstelling uit 2019 gewerkt: de up-to-date beveiliging van kritische
data-analyseomgevingen volgens de AVG. De technische implementatie is voor een deel van deze omgevingen
uitgevoerd (voor gegevens die we bij onze dienstverlening gebruiken). In 2020 zijn de maatregelen opgeleverd die niet
van het project Datafabriek afhankelijk zijn. Volgens een grove inschatting worden de maatregelen die samenhangen
met project Datafabriek opgeleverd in 2023.
Groot onderhoud
In het kader van het programma Groot onderhoud wordt het applicatielandschap voorzien van geactualiseerde
softwareversies voor infrastructuur en middleware, zodat bedrijfsapplicaties veilig en stabiel blijven. Via het ingerichte

UWV Jaarverslag 2020

72

geautomatiseerde beheer kan het grootste deel van de applicatieaanpassingen eenvoudig in productie worden
genomen.
Enkele belangrijke trajecten die in 2020 zijn afgerond, zijn het groot onderhoud van Sonar (dat overigens losstaat van
de IB&P-maatregelen die voor dit systeem worden ingezet), van applicaties voor de uitkeringsverstrekking en voor
online communicatie, van het elektronisch archief en van de applicatie voor de afhandeling van bezwaar- en
beroepsprocessen. Het groot onderhoud van de infrastructuur voor de betalingsstraten (MIMAS-cluster) is begin 2020
gestart. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de divisie Uitkeren omdat naast groot onderhoud gelijktijdig
functionele en technische veranderingen binnen dit systeemcomplex plaatsvinden.
De initiatiefase van groot onderhoud aan werk.nl is eind 2020 van start gegaan en loopt door in 2021. Groot onderhoud
aan deze omgeving zal in het nieuwe datacenter worden uitgevoerd. Daarnaast is gestart met de impactanalyse voor
groot onderhoud van de operationele datastore voor onder andere gegevens van personen, werkgevers en
arbeidsverhoudingen (ODS) en van het werkvoorraad- en signaleringssysteem voor uitkeringsprocessen.
Softwareontwikkeling en testen
We hebben in de eerste maanden van 2020 een visie op softwareontwikkeling en testen opgesteld en gepresenteerd in
de architectuurboard, het inhoudelijke UWV-brede gremium voor ICT-architectuur. Volgens deze visie wordt decentrale
ontwikkeling gefaciliteerd door een centraal beheerde, gestandaardiseerde ontwikkel-, test- en acceptatieomgeving.
Daarin wordt gestuurd op hergebruik, standaardisatie, kwaliteitsbewaking, automatisering van opleveringen en testen.
In het derde kwartaal heeft de IV-Board de visie goedgekeurd. De businesscase die deze visie ondersteunt is ook
besproken in de IV-Board en wordt verder aangescherpt.

UIP-categorie 2 - Wet- en regelgevingtrajecten
We maken goede afspraken met het ministerie van SZW om, waar mogelijk, de in het regeerakkoord vastgelegde
ambities te kunnen realiseren en tegelijkertijd onze dienstverlening toekomstbestendig te maken. Door vroeg in
beleidstrajecten af te stemmen over de relatie met ICT bevorderen we enerzijds dat ICT optimaal bijdraagt aan het
realiseren van de beleidsdoelstelling en anderzijds dat de ontwikkelingen in lijn zijn met de modernisering van ons
applicatielandschap of die zelfs versterken. In hoofdstuk 5 Nieuw beleid rapporteren we over onze inspanningen om
nieuwe of veranderde wet- en regelgeving te implementeren. Vrijwel al deze trajecten leggen ook beslag op de
beschikbare ICT-verandercapaciteit van UWV.
Voor de implementatie van het werkproces voor incasso via deurwaarders in opdracht van het Centraal Justitieel
Incassobureau (CJIB) hebben we de onvoorziene hindernissen opgelost die we in 2019 constateerden in de keten van
het berichtenverkeer en geautomatiseerde gegevensuitwisseling. In juli is de aansluiting op de incassodienstverlening
gerealiseerd; er zijn vervolgens zaken op geautomatiseerde wijze overgedragen. Voor gebruikers binnen en buiten UWV
zijn de gevolgen beperkt gebleven. Zij hebben langer gebruikgemaakt van de huidige werkwijze.
UWV is verplicht om aan te sluiten op het nieuwe Europese systeem voor de elektronische uitwisseling van
socialezekerheidsinformatie (EESSI). De Europese Commissie levert dit systeem. Het doel is om de papieren
communicatie tussen Europese socialezekerheidsorganen te vervangen door elektronische, volledig gestandaardiseerde
berichtenuitwisseling. We werken aan een goed functionerende verbinding tussen UWV en het nationaal access point in
Nederland. Een deel van de onvolkomenheden in de Europese gebruikersapplicatie voor EESSI is in de Europese
releases van november 2019 en december 2020 verbeterd. Deze releases lossen een deel, maar zeker niet alle
onvolkomenheden op. UWV is op 7 december 2020 met een eerste proces voor de WW live gegaan en de eerste
berichten met het buitenland zijn reeds uitgewisseld.
In augustus 2020 is een application programming interface (API) voor vacatures opgeleverd waarmee leden en partners
van het Nederlandse EURES-netwerk hun vacatures sinds eind 2020 via werk.nl kunnen doorleiden naar het EURESportaal. EURES is het Europese netwerk van arbeidsvoorzieningsorganisaties. Het Nationaal Coördinatiebureau (NCO)
EURES Nederland is beheerder van het Nederlandse EURES-netwerk. Het toelatingsportaal voor potentiële leden en
partners is bijgewerkt en in de periode van 1 mei tot 1 juli 2020 opengesteld voor de aanmelding van nieuwe leden en
partners. Leden van het netwerk delen actief cv's en vacatures, bieden algemene informatie én maatwerkadvies.
Partners van ons netwerk kunnen minstens een van deze diensten leveren. In 2020 zijn er geen aanvragen gedaan. Het
EURES-netwerk Nederland telt sinds 1 september 2020 zes leden. In juni is de Nederlandse bijdrage aan het
Performance Measurement System (PMS) voor het eerste halfjaar van 2020 tijdig opgeleverd op Europees niveau.
Verder is meegewerkt aan het ex-postevaluatieonderzoek en kennissessies voor de uitbreiding van het netwerk van de
Europese Commissie.
Per januari 2021 geldt de wettelijke verplichting om gebruik te maken van het Handelsregister (HR) van de Kamer van
Koophandel (KvK) als basisregistratie. We hebben de aansluiting op het Handelsregister in gang gezet. Daarnaast zijn
de procedures voor de aansluiting op de KvK-dataservice gestart. Door de prioritering van expertise voor de NOWregelingen, door de migratie naar het nieuwe datacenter en beperkt oponthoud bij de Kamer van Koophandel zullen we
bij oplevering in 2021 volledig voldoen aan de wettelijke verplichting uit de Handelsregisterwet. Op de bedrijfsvoering
heeft dit geen impact: we beschikken reeds over de juiste gegevens.

UWV Jaarverslag 2020

73

UIP-categorie 3 - Vereenvoudiging en vernieuwing ICT-landschap
We hebben ons de afgelopen jaren meer gericht op vereenvoudiging en vernieuwing van het ICT-landschap. We
vernieuwen ons ICT-landschap continu met vaak langlopende trajecten om het geleidelijk wendbaarder te maken en de
verdergaande digitalisering te ondersteunen, zodat we ook in de toekomst betrouwbare dienstverlening kunnen bieden.
Strategische doelstellingen
Ondanks de extra tijd die nodig was om de voorwaarden voor de transitie van applicaties af te ronden, is de doelstelling
basisinfrastructuur voor nieuw datacenter ingericht en waves 1 en 2 van de transitie afgerond grotendeels gerealiseerd
in 2020. Als gevolg van de thuiswerkmaatregelen vanwege de coronacrisis hebben we de migratie van de eerste
applicaties (wave 1) opnieuw ingepland. Eind juli is voldaan aan de voorwaarden voor de migratie. Het fysieke
datacenter, de netwerkverbinding tussen UWV en het datacenter en randvoorwaardelijke voorzieningen als
informatiebeveiliging, geautomatiseerde monitorvoorzieningen en datatransferservices zijn opgeleverd. De vijftien
applicaties uit wave 2 zijn succesvol gemigreerd. Enkele applicaties uit de oorspronkelijk geplande wave 1 zijn
meegenomen in deze wave 2. De overige applicaties uit wave 1 worden verdeeld over de opvolgende waves. Hiermee
blijft de oorspronkelijke planning voor de overige waves grotendeels gelijk. Om het risico op uitloop op de planning voor
de totale transitie in drie jaar te verminderen wordt intensief met de leverancier overlegd en samengewerkt.
Door technische vraagstukken is de landelijke implementatie van de e-afspraak bij de divisie Sociaal Medische Zaken
(SMZ) verplaatst van 2019 naar 2020. De eerste maanden van het jaar hebben we de eerder geconstateerde
performancehaperingen opgelost en de koppeling met het facilitymanagementinformatiesysteem gerealiseerd. Het
herijkte projectplan is in juli door de raad van bestuur goedgekeurd; de uitrol op de kantoren is in december 2020
gerealiseerd en daarmee ook de strategische doelstelling.
Voor realisatie van de strategische doelstelling Basis klantbeeld burger beschikbaar voor Klantencontactcentrum (KCC)
is de klantbeeldapplicatie ontwikkeld. Hiermee krijgen medewerkers van ons Klantencontactcentrum in één overzicht de
meest essentiële klantgegevens te zien. Daarnaast hebben we gewerkt aan de servicekoppelingen van deze applicatie,
zodat het primaire proces op termijn gebruik kan maken van eenduidige klantinformatie. De oplevering van Basis
klantbeeld burger voor ons Klantencontactcentrum verschuift van december 2020 naar het tweede kwartaal 2021
omdat tijdens de testfase een privacykwestie aan het licht kwam. Realisatie van de strategische doelstelling zal ook in
2021 plaatsvinden.
Voor operationele procesbesturing en casemanagement (OPB&CM) en voor business rules management (BRM) is de
benodigde tooling verworven. OPB en BRM zijn geïnstalleerd en het project is gedechargeerd. De doelstelling
Ondersteuning ingericht voor gebruik van generieke IV-tooling voor business rules management en operationele
procesbesturing door divisies is gehaald.
Een aantal applicaties draait op het platform OpenVMS. Omdat de ondersteuning hiervan op termijn zal stoppen, zijn we
een vooronderzoek OpenVMS gestart om een alternatief voor dit platform te vinden. Binnen dit vooronderzoek is een
marktonderzoek naar alternatieven voor OpenVMS uitgevoerd, zijn diverse scenario’s opgesteld en zijn besliscriteria
vastgesteld om een keuze uit de scenario’s te kunnen maken. Op basis daarvan is gekozen voor een scenario met een
technische conversie van de applicaties. De eerste stap wordt een proof of concept met beperkte scope. De strategische
doelstelling vooronderzoek OpenVMS is hiermee gerealiseerd.
Ook op het gebied van vereenvoudiging en vernieuwing hebben we in 2020 gewerkt aan de realisatie van doelstellingen
uit voorgaande jaren. De nieuwe WW-klantapplicatie maakt het mogelijk om met bedrijfsregels (afspraken over het
vertalen van beleid naar uitvoerbare technische regels) mensen die een WW-uitkering aanvragen gerichter te bevragen.
Daardoor kan het aanvraagproces klantvriendelijk, efficiënter en sneller verlopen. Oplevering wordt verwacht in het
derde kwartaal van 2021 in plaats van in 2019, zoals oorspronkelijk gepland, Het project heeft meebewogen met
veranderde eisen aan de digitale overheid voor nieuw adressenbeleid en toegankelijkheidseisen. Gaandeweg is een
meer realistisch beeld van de realisatiesnelheid verkregen; de planning is op basis hiervan herijkt. Vanwege de
budgetomvang is in juni een BIT-toets gestart.
De toekomstvisie en strategie voor de transitie van de applicatielandschappen voor de divisies Werkbedrijf en Sociaal
Medische Zaken zijn vastgesteld. De visie en de strategie van de divisie Werkbedrijf krijgen vorm in het inmiddels
gestarte programma WORKit. In de laatste week van juni 2020 is met interviews een gateway review op dit programma
uitgevoerd. De aanbevelingen met de hoogste prioriteit zijn verder uitgewerkt. De visie en de strategie van de divisie
Sociaal Medische Zaken zijn in januari 2020 vastgesteld. Er zijn drie vooronderzoeken uitgevoerd die bijdragen aan het
fundament van de doelarchitectuur van deze divisie.
Voor de ondersteuning van medewerkers die met grote dossiers werken hebben we een e-dossierfunctionaliteit
ontwikkeld. De eerste toepassingen van deze functionaliteit zijn voorzien bij de directoraten Bezwaar en Beroep (B&B)
en Handhaving (DHH). De uitrol op drie proefkantoren is succesvol afgerond. De uitrol over alle kantoren hebben we in
verband met de coronamaatregelen uitgesteld. De e-dossierfunctionaliteit is in december in gebruik genomen, als
eerste bij beide genoemde directoraten. Hiermee zijn deze strategische doelstellingen gerealiseerd.
De implementatie van het nieuwe ICT-middel voor inputmanagement – voor verwerking en verdeling van alle
binnenkomende post en berichten – is begin 2020 gestart met de Ziektewet-verwerkingsstroom en functioneert goed.
De overige verwerkingsstromen en applicaties zijn in het vierde kwartaal in gebruik genomen. Er was enige vertraging
door onder andere de NOW-regelingen. Tot de volledige oplevering is de huidige oplossing gebruikt voor de

UWV Jaarverslag 2020

74

documentstromen die nog niet waren gemigreerd. Hierdoor is de dagelijkse post steeds volgens afspraak verwerkt. De
realisatie van deze strategische doelstelling betekent dat we een efficiëntieslag in documentverwerking hebben bereikt
na een lang proces waarin enkele keren een herstart noodzakelijk bleek. Borging van de leerpunten uit dit traject krijgt
nadrukkelijk onze aandacht.
Innovatie
Innovatie was in 2020 een belangrijk aandachtspunt. We hebben samen met het ministerie van SZW en de SVB in het
najaar online bijeenkomsten georganiseerd waar we samenwerken, experimenteren en leren van innovatieve
ontwikkelingen. Die brengen we vervolgens onder de aandacht van beleidsmakers en managers in de drie organisaties.
Bij de vervanging en modernisering van onze ICT sluiten we aan bij (rijks)brede voorzieningen of reeds beproefde en
bewezen ontwikkelingen en technologieën in de markt. We experimenteren voorzichtig met innovatieve oplossingen,
maar die moeten altijd bijdragen aan het bereiken van onze organisatiedoelen. Daarbij hebben we afgelopen jaar ons
proces voor de UWV-innovatiefunnel (de stappen van het signaleren van technologische trends tot en met het
beproeven van een oplossing) aangescherpt. Voor 2020 lag de focus op divisieoverstijgende thema’s. Een voorbeeld
hiervan is het gebruik van klantreizen om pijnpunten en oplossingsrichtingen te identificeren die tot nieuwe innovaties
kunnen leiden in de digitale dienstverlening. Recent afgeronde proof of concepts zijn robotic process automation in de
boekhouding, waarbij repeterende activiteiten in de verwerking van journaalladers zijn nagebootst, en de inzet van
virtuele assistenten om klanten digitaal te begeleiden.
Leveranciers
We versterken onze regiefunctie verder door in te zetten op strategisch leveranciersmanagement en kennisopbouw over
applicatieontwikkeling. Er is in 2019 een standaardinkoopmodel opgeleverd voor aanbesteding van
applicatiemanagement. Dit is direct toegepast bij de niet-openbare Europese aanbesteding voor het polisdomein
(gegevens loonaangifte) en het domein van documentaire informatievoorziening (DIV). De Europese
applicatieaanbesteding voor documentaire informatievoorziening is gepubliceerd.

UIP-categorie 4 - Functionele doorontwikkeling en batentrajecten
Eind augustus heeft een kleine groep gebruikers met een WW-uitkering of een Ziektewet-uitkering vanuit de WW de
inkomstenopgave succesvol ingediend via de nieuwe app-functionaliteit. Tijdens deze soft launch zijn performance
issues aan het licht gekomen en bleken aanpassingen nodig vanwege wijzigingen in het iOS-besturingssysteem. Nadat
deze knelpunten zijn opgelost kan de nieuwe functionaliteit in gebruik worden genomen voor de gehele doelroep. De
doelstelling UWV-app met een eerste set diensten gereed wordt in 2021 gerealiseerd.
Alle Werkmapdiensten brengen we onder bij Mijn UWV op uwv.nl. Dit zijn diensten waarmee klanten kunnen voldoen
aan de bij hun uitkering behorende verplichtingen. De diensten rond het vinden van werk blijven op werk.nl. In de
eerste maanden van het jaar zijn diverse testen op de nieuwe afbakening van Werkmapdiensten uitgevoerd, waaronder
ook een gebruikersacceptatietest. De nieuwe afbakening van Werkmapdiensten is opgeleverd voor de gehele doelgroep
na een soft launch voor een beperkte doelgroep. Hiermee is de strategische doelstelling behaald.
Eind 2020 is UWV-breed een functionaliteit in gebruik genomen om e-mails en bestanden veilig uit te wisselen met
klanten, werkgevers en andere externe partijen. Hiermee worden e-mailberichten met gevoelige inhoud, zoals
persoonsgegevens, medische informatie, contractinformatie of andere informatie versleuteld. Daarnaast wordt er ook
een ontvangerscontrole ingesteld en wordt voorkomen dat informatie met gevoelige inhoud naar de verkeerde personen
wordt gestuurd.

6.3. Informatiebeveiliging en privacy
UWV biedt digitale dienstverlening en werkt met veel persoonsgegevens. Daarom moeten de informatiebeveiliging en
de privacy op orde zijn. Burgers moeten er immers op kunnen vertrouwen dat persoonsgegevens bij UWV in veilige
handen zijn. Adequate beveiliging is bovendien noodzakelijk om de stabiliteit en continuïteit van de digitale
dienstverlening te kunnen blijven garanderen. Verder hebben we te maken met normen vanuit wet- en regelgeving,
zoals de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Het op orde brengen van informatiebeveiliging en privacy
(IB&P) is een doorlopend proces, waarbij elk jaar stappen worden gezet en keuzes worden gemaakt.
Vanwege de coronacrisis zijn in 2020 nieuwe regelingen ingevoerd en werkwijzen aangepast, en moet voor de
bestaande dienstverlening gestaag worden opgeschaald. In het algemeen is bij deze ontwikkelingen voldoende
aandacht geweest voor de bescherming van persoonsgegevens; het aantal incidenten is hierdoor niet significant
toegenomen. Toch maakten de omstandigheden dat er meer risico’s moesten worden geaccepteerd dan gebruikelijk.
Van belang is dat, zodra de omstandigheden dat toelaten, maatregelen worden genomen om risico’s terug te dringen.

Sonar
Tussen eind 2019 en begin 2020 hebben we een informatiebeveiliging- en privacyonderzoek laten uitvoeren naar het
informatiesysteem Sonar. Dit systeem wordt ingezet voor het registreren van werkzoekenden en wordt gebruikt door
meerdere bedrijfsonderdelen van UWV en ook door gemeenten. Het onderzoek toonde aan dat dit legacysysteem niet

UWV Jaarverslag 2020

75

voldoet aan de eisen die de AVG stelt en dat de privacy van klanten onvoldoende is gewaarborgd. Op de lange termijn
zal het vernieuwingsprogramma WORKit het systeem vervangen en uitfaseren. Voor de korte en middellange termijn is
echter ook actie noodzakelijk. Hiervoor is het project Sonar IB&P gestart. Voor de korte termijn zijn er vier acties
ondernomen:
 verbeterde logging en monitoring;
 verbeterde opschoningsscripts, waarmee klantgegevens worden opgeschoond waarvan de archiveringstermijn is
verlopen;
 een wachtwoordreset;
 meerdere acties om het privacybewustzijn bij management en medewerkers te vergroten.
Op de middellange termijn worden de autorisaties in Sonar fijnmaziger, onderzoeken we voor welke medewerkers een
regionale autorisatie mogelijk is en zetten we in op verbeterd risicomanagement.

Privacy
Terugkerende thema’s zijn de ontwikkeling van aanvullend beleid rond bijvoorbeeld digitale communicatie en de
omgang met gezondheidsgegevens en personeelsgegevens. Dit gaat langzaam, zeker tijdens de coronacrisis. Maar het
geeft duidelijkheid aan medewerkers en managers en bespaart werk.
Inbreuken in verband met persoonsgegevens
Op grond van de AVG moeten in principe alle inbreuken in verband met persoonsgegevens (datalekken) binnen 72 uur
worden gemeld aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), tenzij het niet waarschijnlijk is dat de inbreuk een risico
inhoudt voor de rechten en vrijheden van de persoon van wie persoonsgegevens zijn gelekt (de betrokkene). Wanneer
de inbreuk waarschijnlijk een hoog risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen, moet UWV ook
de betrokkene inlichten. UWV heeft in 2020 in totaal 3.033 signalen over mogelijke inbreuken ontvangen. Daarvan
hebben we er 1.066 als datalek gemeld bij de AP. Meer dan 90% van de gemelde datalekken heeft betrekking op door
UWV verzonden post – er is dan bijvoorbeeld sprake van verkeerde adressering of er is een verkeerde bijlage
toegevoegd. Intern wordt inmiddels werk gemaakt van de adressenproblematiek - de verschillende adressen die een
klant kan aanhouden zijn een belangrijke bron van fouten. UWV heeft contact met andere zelfstandig bestuursorganen
(zbo’s) en de AP om te komen tot een vereenvoudigde afhandeling van postgerelateerde datalekken. Doordat met UWV
vergelijkbare organisaties op verschillende wijze omgaan met de meldingen aan de AP, zijn er nog geen concrete
afspraken gemaakt. Mailen met klanten moet altijd gebeuren via een beveiligde omgeving zoals Mijn UWV of de
Werkmap. Naar aanleiding van een groot datalek in 2018 is het sinds eind 2018 onmogelijk bestanden in de Werkmap
te plaatsen. Om omvangrijke datalekken verder te voorkomen hebben we organisatorische beveiligingsmaatregelen
genomen zoals toepassing van het vierogenprincipe, het opdelen van grote bestanden en dataminimalisatie.
Recht op inzage en correctie
Burgers hebben recht op inzage in en eventueel correctie van de persoonsgegevens die UWV van hen verwerkt. Op
grond van verschillende signalen uit de organisatie blijkt dat het proces voor inzage- en correctierecht voor verbetering
vatbaar is. De huidige afhandeling op de UWV-kantoren verloopt nog onvoldoende: medewerkers zijn te vaak niet
volledig op de hoogte van het proces, klanten klagen over gebrekkige tijdigheid en volledigheid van de afhandeling en
het ontbreekt aan inzicht in bijvoorbeeld totaalaantallen verzoeken en de wijze van afhandeling. Om deze redenen is
besloten het proces aan te passen naar een centrale routing met duidelijke richtlijnen voor de afhandeling. Alle
verzoeken – op papier en digitaal – worden voortaan naar ons Bureau Gegevensbescherming (BG) gestuurd, dat ze
controleert op volledigheid. De verzoeken worden vervolgens doorgestuurd naar de desbetreffende bedrijfsonderdelen.
Verder hebben we een digitaal AVG-formulier ontwikkeld waarmee burgers, door via DigiD in te loggen op uwv.nl, een
AVG-verzoek kunnen indienen. We verwachten dat de voorbereidingen om dit digitale formulier in gebruik te nemen aan
het eind van het eerste kwartaal 2021 zijn afgerond. Uit de signalen blijkt dat ook het proces rond andere rechten die
voortvloeien uit de AVG niet helemaal vlekkeloos verloopt, zoals het recht op vergetelheid en het tijdelijk stopzetten van
de verwerking van persoonsgegevens. Uit een onderzoek naar een aantal systemen voor de afhandeling van dit soort
signalen bleek dat deze niet duurzaam of kostenefficiënt zijn. In januari 2021 is dit onderzoek voortgezet.
Samenwerkingsverbanden
Het ontbreken van een duidelijk wettelijke taakafbakening tussen UWV en samenwerkingspartners zoals gemeenten en
de GGD, zorgt al langere tijd voor onduidelijkheid voor medewerkers en managers in de samenwerking met partners en
in contact met de klant. Wat er in de praktijk gebeurt hangt dan vaak af van de lokale situatie. De enige goede
oplossing hiervoor is wet- of regelgeving waarin taken en verantwoordelijkheden duidelijk zijn omschreven en de
daarvoor vereiste gegevensuitwisseling is vastgelegd. Sinds begin 2020 zijn we hierover in gesprek met het ministerie
van SZW; deze gesprekken waren aan het eind van het jaar nog niet afgerond. Mede daardoor kan bijvoorbeeld een
initiatief als de vroegsignalering bij schuldenproblematiek (zie paragraaf 2.1. Inkomenszekerheid bieden onder het kopje
Pilot) nog niet als vast onderdeel van onze dienstverlening worden opgenomen.
Gegevensbeschermingseffectbeoordelingen
De AVG vereist een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB) voor iedere voorgenomen verwerking van
persoonsgegevens die een hoog risico voor de privacy van betrokkene met zich meebrengt. Dit proces is ingericht en
zorgt voor een vergroot inzicht in de gegevensverwerkingen en de risico’s en maatregelen. Om te bepalen of het
uitvoeren van een volledige GEB voor de desbetreffende verwerking noodzakelijk is, doen we eerst een GEB-check. In
2020 heeft de GEB-board in totaal 77 GEB-checks en 82 GEB-rapporten afgerond.

UWV Jaarverslag 2020

76

Algoritmes en kunstmatige intelligentie
In september vond de eerste bijeenkomst plaats van de commissie datagestuurd werken. In deze commissie worden
datatoepassingen zoals algoritmen besproken met als doel om uiteindelijk te komen tot een set van uitgangspunten
voor het gebruik van datatoepassingen binnen UWV. Daarnaast worden in de commissie de vraagstukken uit de
conceptvisie datagedreven UWV besproken. De commissie komt elke zes weken bij elkaar. Datatoepassingen als
algoritmen en kunstmatige intelligentie worden getoetst vanuit het perspectief van de AVG via een
gegevensbeschermingseffectbeoordeling (GEB). Noemenswaardig zijn in dit verband de GEB’s van drie analyseomgevingen. De belangrijkste gesignaleerde risico’s betreffen de grootschalige verwerking van niet-geanonimiseerde
gegevens, de verwerking van gegevens voor doelen waar die gegevens niet voor verkregen zijn en het handhaven van
oorspronkelijke bewaartermijnen. Mitigerende maatregelen stuiten vaak op weerstand. Dit geldt bijvoorbeeld voor de
screening van medewerkers die toegang hebben tot de analyseomgevingen. Punt van zorg is dat er buiten de
aangeboden GEB’s meer toepassingen van kunstmatige intelligentie en algoritmen worden gebruikt die nog niet
getoetst zijn. Hiervoor worden binnenkort GEB’s opgesteld.
Betrouwbaarheid leveranciers
UWV maakt met name voor ondersteunende processen vaak gebruik van externe partijen en clouddiensten. Hiervoor
worden contracten gesloten en GEB’s opgesteld. Dat ook een beperkte ondersteunende clouddienst continue aandacht
voor IB&P verdient, bleek toen dit voorjaar bij één partij bij toeval aan het licht kwam dat de geleverde diensten niet
voldeden aan de minimale eisen voor beveiliging en privacy. Dat is intussen opgelost, maar de conclusie is dat de
papieren werkelijkheid niet noodzakelijk overeenkomt met de echte werkelijkheid. Het is van belang aangeboden
diensten van externe partijen altijd te onderzoeken en minimaal te onderwerpen aan een zogeheten penetratietest.

Informatiebeveiliging
Om de privacy van burgers en medewerkers te beschermen is het zaak de informatiebeveiliging op orde te hebben.
Bedrijfsonderdelen nemen op basis van risicoanalyses maatregelen om zowel doelbinding en proportionaliteit als
sluitend autorisatiebeheer op orde te brengen. Dit gebeurt onder andere via de projecten Helios (zie hieronder onder
kopje Autorisatiebeheer), Maatregelen doelbinding en proportionaliteit gebruik Elektronisch Archief, Veilig digitaal
communiceren, Sonar maatregelen IB&P (zie hierboven onder het kopje Sonar) en Migratie Sonar-archief naar
Elektronisch Archief.
Technische maatregelen
UWV is eind 2018 een traject gestart om de toegang tot de UWV-omgeving voor externe softwareleveranciers strenger
te controleren. De toegang tot de UWV-omgeving wordt hierdoor beter gereguleerd en in lijn gebracht met de AVG en
geldende interne richtlijnen. De procedure wordt in twee fasen doorgevoerd. Tijdens de eerste fase krijgen de externe
softwareleveranciers op gecontroleerde wijze toegang tot UWV. De tweede fase is gericht op het gecontroleerd toegang
verschaffen tot applicaties en systemen. De eerste fase is afgerond. De IV-Board heeft de oude mogelijkheden om de
productieomgeving te ontsluiten per 1 februari 2020 laten dichtzetten; alle bedrijfsonderdelen verstrekken alleen nog
toegang volgens de nieuwe procedure voor externe partijen. De binnen UWV gehanteerde procedure wordt naar
aanleiding van de transitie in 2021 naar een nieuw datacenter geëvalueerd en zo nodig aangepast om de toegang
blijvend veilig, efficiënt en effectief te laten plaatsvinden.
Veilige software is een constant aandachtspunt binnen het IV-domein. Sinds 2012 hanteert UWV hiervoor het Secure
Software Development (SSD) framework. Voor nieuwe software is dit in afspraken en /of contracten met
softwareleveranciers vastgelegd. Begin 2020 is een projectplan met verbeteracties opgesteld om de softwarekwaliteit
verder te verhogen. Vervolgens zijn er aanpassingen doorgevoerd die het SSD-proces moeten optimaliseren. Verder
wordt de informatievoorziening over de SSD-bevindingen en hoe deze op te lossen verbeterd. In vervolg op een pilot in
2020 gaan we in 2021 de SSD-oplossingen opnemen in een SSD-bibliotheek. Verder zullen we procesaanpassingen
doorvoeren en een kennis- en expertisegroep op het gebied van SSD oprichten. Eind 2020 heeft UWV het nieuwe
normenkader SSD (versie 3.0) omarmd. In 2021 wordt dit nieuwe normenkader in gebruik genomen en wordt gestart
met het implementeren van SSD 3.0.
Ook is in 2020 verder gewerkt aan het ontwikkelen van een centrale voorziening om logdata uit infrastructuur en
applicaties op te slaan (loghost). Zo is de scope van het project Loghost begin 2020 uitgebreid, waardoor versneld de
logging en monitoring is uitgevoerd op de websites van UWV – een vereiste vanuit het DigiD-normenkader. Daarnaast is
in het tweede kwartaal van 2020 een dreigingsanalyse op de websites van UWV afgerond. Op basis van de resultaten
zijn we in het derde kwartaal van 2020 begonnen met het ontsluiten van de logbronnen. De verwachting is dat alle
logbronnen die binnen de scope van het project Loghost vallen uiterlijk in het eerste kwartaal van 2021 zijn ontsloten.
UWV hanteert een procesgerichte benadering voor de beheersing van informatiebeveiliging, ook wel Information
Security Management System (ISMS) genoemd. Het doel van ISMS is het continu beoordelen of
beveiligingsmaatregelen, processen en procedures passend en effectief zijn, of dat ze bijgesteld moeten worden. Het
ISMS gaat uit van een PDCA-cyclus (plan, do, check, act) waarin het risicobeheerproces centraal staat. UWV maakt voor
het ISMS-proces gebruik van ondersteunende governance, risk & compliance (GRC) software. De GRC-software wordt
primair ingezet in het IV/ICT-domein; we overwegen om deze software UWV-breed in gebruik te nemen. Met de
verdere inrichting van ISMS kan de informatie efficiënter worden verwerkt, ontstaat een betere basis voor rapportage
en sturing en krijgen we een concernbreed inzicht in de mate van compliance.

UWV Jaarverslag 2020

77

Verder is binnen UWV het vernieuwde cryptografiebeleid vastgesteld, wat is afgeleid van de BIO, de Baseline
Informatiebeveiliging Overheid. Dit beleid is richtinggevend voor de wijze waarop UWV data kan beveiligen, zowel
opgeslagen data als data die worden uitgewisseld tussen systemen en met andere partijen. Bij de toepassing van het
cryptografiebeleid wordt op basis van een risicoanalyse bepaald waar aanvullende maatregelen op het gebied van
versleuteling nodig zijn. Bij het operationaliseren van het beleid maken we gebruik van de ervaring die we in 2019 en
2020 hebben opgedaan met de onderliggende Richtlijn cryptografische beheersmaatregelen en houden we rekening
met de mogelijkheden die de transitie naar het nieuwe datacenter biedt. Voor de situatie in het nieuwe datacenter
worden specifieke richtlijnen opgesteld naast de beheerrichtlijnen die de komende jaren tijdens de transitiefase bij de
huidige dienstverlener van kracht blijven. De bedrijfsonderdelen maken sinds half april 2020 op halfjaarlijkse basis
inzichtelijk op welke wijze zij invulling geven aan het cryptografiebeleid.
Jaarlijks vertalen we het Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) naar
het dreigingsbeeld voor UWV. Daarbij betrekken we de incidenten die zich bij UWV voordoen. Zo was het begin 2020
door problemen met Citrix-software een tijd onmogelijk om thuis te werken. Tegelijkertijd werd een kwetsbaarheid
ontdekt in de Microsoft besturingssystemen. In dezelfde periode was er in de media ook veel aandacht voor een
gijzelsoftwareaanval bij Maastricht University. Deze aanval heeft UWV gelukkig niet geraakt. Bij de huidige bredere inzet
van Microsoft-systemen voor telewerken en thuiswerken heeft de privacyimpact hiervan nadrukkelijk aandacht. We
hebben onderzocht welke maatregelen UWV nog meer kan nemen, zowel intern als bij de inkoop van ICT en
leveranciersmanagement, om de digitale weerbaarheid van UWV te versterken en digitale aanvallen af te wenden. De
maatregelen worden in de plannen voor 2021 uitgewerkt.
Autorisatiebeheer
Er worden stappen gezet om identity access management (IAM) verder uit te werken. Een visie op IAM is in concept
opgesteld en wordt per thema gestructureerd verder uitgewerkt. Daarbij worden onder andere beleidsuitgangspunten
voor autorisatiebeheer opgesteld over toegangsrechten van medewerkers binnen een (bedrijfs)netwerk.
Effectief autorisatiebeheer, als onderdeel van IAM, zorgt ervoor dat een systeem alleen toegankelijk is voor
medewerkers die de gegevens in het systeem nodig hebben voor hun werkzaamheden. Daarmee wordt het risico op
misbruik van gegevens zo veel mogelijk beperkt. Met een controlemodel voor risicovolle autorisatieafwijkingen (delta’s)
houden we toezicht op de uitvoering van het huidige autorisatiebeheerproces. In de zomer van 2020 hebben we
geconstateerd dat het proces, het controlemodel en het autorisatiebeheersysteem (ABS) voor verbetering vatbaar zijn.
We realiseren elk jaar de nodige verbeteringen tot de vernieuwingen uit het meerjarig programma Helios operationeel
zijn. We verwachten dat dit in 2024 het geval zal zijn. In 2020 hebben we als eerste de samenwerking van de
opdrachtgever en het functioneel beheer en de werkprocessen van het beheer en onderhoud van het
autorisatiebeheersysteem verbeterd. We richten ons in eerste instantie op de inrichting van een betere
beheerorganisatie en op het beperken van de risico’s die volgens de uitgevoerde GEB en de bevindingen van onze eigen
Accountantsdienst de hoogste prioriteit hebben. Het gaat dan om overautorisatie en onderautorisatie. In het eerste
geval heeft iemand rechten op systemen en toegang tot gegevens die niet bij zijn functie horen en is er een risico van
misbruik, bijvoorbeeld fraude met geldstromen of het lekken van (persoons)gegevens. In het tweede geval heeft
iemand juist te weinig rechten, waardoor hij zijn werk niet goed kan doen. Met het programma Helios hebben we via
een vooronderzoek in de organisatie bepaald welke verbeteringen noodzakelijk zijn voor een goed functionerend
bedrijfsproces voor autorisatiebeheer. Hiermee willen we de verschillende bedrijfsonderdelen in staat stellen
medewerkers op een beheerste en vlotte wijze de juiste autorisaties te geven. Een risicoanalyse is opgesteld en er zijn
voorbereidende werkzaamheden gestart voor het te vernieuwen autorisatiebeheerbeleid.
In het eerste tertaal van 2020 is een verbeterplan opgesteld om het proces rond het aanmaken van de deltalijsten te
versimpelen en te automatiseren. De lijsten die bij de controles worden gebruikt, worden daardoor betrouwbaarder. De
acties uit dit plan zijn inmiddels grotendeels uitgevoerd. De kwaliteit van de deltalijsten is verbeterd. Hierdoor kunnen
gerichtere schoningsacties worden uitgezet die op termijn zullen leiden tot een afname van het aantal delta’s. In het
eerste kwartaal van 2021 komen de rapporten over de schoningsacties op een geautomatiseerde standaardwijze
beschikbaar, waardoor ze een betrouwbaarder overzicht verschaffen en de manager en/of controller op elk gewenst
moment een rapport kan opvragen. De huidige handmatige en arbeidsintensieve vervaardiging van de rapporten komt
daarmee te vervallen.

Bewustwording
Het vergroten van de bewustwording van medewerkers over de risico’s van het werken met vertrouwelijke informatie
van burgers is een belangrijke maatregel voor het borgen van informatiebeveiliging en privacybescherming. De
e-learnings hiervoor zijn in februari en maart 2020 geëvalueerd en worden nu geactualiseerd. Afgesproken is dat ze
worden opgenomen in het introductieprogramma voor nieuwe medewerkers, dat in de loop van 2020 stapsgewijs is
uitgerold in de organisatie. Bedrijfsonderdelen zijn zelf verantwoordelijk om de huidige medewerkers en managers de
e-learnings te laten volgen. In oktober zijn tijdens de cybersecuritymaand verschillende bewustwordingsactiviteiten
georganiseerd zoals een kick-offsessie en een afsluitend webinar cybersecurity. Ook werden phishingmails verstuurd om
de alertheid van medewerkers te testen. Medewerkers zijn verder via diverse blogs en interviews op de digitale
werkplek geïnformeerd en er is een extern webinar georganiseerd over de weerbare digitale overheid. Bewustwording
kan nooit in de plaats komen van principes als dataminimalisatie, beperking van autorisaties, privacy by design en
adequate beveiligingsmaatregelen. Systemen en processen dienen in dat opzicht inherent foutbestendig te zijn. Het is
duidelijk dat dit zeker bij oudere systemen vaak nog niet het geval is. In die situaties is een bewuste omgang met
persoonsgegevens van groot belang.

UWV Jaarverslag 2020

78

Baseline Informatiebeveiliging Overheid
Per 1 januari 2020 is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) in werking getreden binnen alle lagen van de
overheid. Dit normenkader vervangt de eerdere baselines informatieveiligheid voor gemeenten, Rijk, waterschappen en
provincies. Afgelopen jaar is gewerkt aan het actualiseren van intern beleid en richtlijnen om de basis te leggen voor de
invoering van de BIO. De invoering van de BIO bestaat uit twee fasen. In de eerste fase bepaalt de organisatie de
tekortkomingen (gaps) die er zijn tussen de huidige situatie en de BIO, worden ongewenste tekortkomingen
geïdentificeerd en wordt er een planning gemaakt om deze op te lossen. Als deze planning er is, wordt de organisatie
als in control beschouwd. De tweede fase van het invoeren van de BIO is de route naar compliancy. Met een ingericht
ISMS en een risicogebaseerde prioritering moet er worden gewerkt naar compliancy als onderdeel van de IB&Pjaarplancyclus. UWV streeft ernaar om half 2022 in control te zijn en dus de eerste fase doorlopen te hebben.
Ervaringen van andere organisaties leren dat het doorlopen van de eerste fase inclusief bepaling van de tekortkomingen
tot de BIO en mitigerende maatregelen anderhalf jaar kost. Er wordt volop gewerkt aan de voorbereidingen en de
planning van de eerste fase. Doel is om deze voorbereidingen per 1 april 2021 af te ronden.
Informatiebeveiligings- en privacybeschermingsagenda
Onze Informatiebeveiligings- en privacybeschermingsagenda geeft inzicht in welke activiteiten nodig zijn om de
voornaamste IB&P-risico’s te verminderen. De IB&P-agenda bestaat uit een top 11 van UWV-brede risicogebieden en
een overzicht van de voorgenomen maatregelen. Uit de herijking van de IB&P-agenda begin 2020 komt naar voren dat
de top 11 van 2020 grotendeels van toepassing blijft voor 2021. Er is blijvend aandacht nodig voor de digitale
weerbaarheid van de organisatie naast de aandacht voor al in de top 11 opgenomen risico’s. Dit betreft bijvoorbeeld
risico’s op het gebied van veilig digitaal communiceren, beveiliging van onze portalen en doelbinding en
proportionaliteit. Deze uitkomst is in lijn met de verwachting dat deze risico’s niet binnen een jaar zijn opgelost. Diverse
maatregelen zijn vanwege de beperkte verandercapaciteit en de daaruit voortvloeiende prioritering nog niet genomen
en blijven daarmee onverminderd actueel.
De IB&P-agenda 2021-2025 is half juli vastgesteld. De voornaamste wijzigingen zijn dat:
 de risicogebieden worden geconcretiseerd op basis van inzichten uit de gap-analyse op het privacybeleid en recente
ontwikkelingen;
 het risicogebied ‘rechten van betrokkenen’ is verwijderd uit de top 11 omdat er al afdoende maatregelen zijn
genomen of staan gepland;
 het risicogebied ‘digitale weerbaarheid’ is in de top 11 geplaatst vanwege de toenemende cyberdreiging en de
noodzaak om adequate maatregelen te nemen.

6.4. Kennisontwikkeling
In 2020 zijn de volgende resultaten bereikt bij het ontwikkelen en toepassen van kennis binnen UWV.

Nieuwe UWV Kennisagenda 2020–2021
In februari 2020 is de nieuwe UWV Kennisagenda 2020–2021 gepubliceerd. De nieuwe UWV Kennisagenda bouwt voort
op de voorgaande, waarbij twee grote programma’s doorlopen, namelijk Weten wat werkt en Professionalisering en
vakmanschap. Daarnaast zijn er twee nieuwe UWV-brede kennisthema’s benoemd: Doenvermogen en Werkgevers
beter begrijpen. Medewerkers uit alle betrokken bedrijfsonderdelen hebben in 2020 beide thema’s gezamenlijk verder
ingevuld en de eerste concrete onderzoeksprojecten zijn van start gegaan. De stuurgroep Kennisagenda zal de
voortgang monitoren.

Doenvermogen
In navolging van de aanbeveling van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) dat de overheid meer
rekening moet houden met het doenvermogen van burgers, heeft UWV dit als apart kennisthema benoemd in de
UWV Kennisagenda. We onderzoeken hoe UWV beter kan aansluiten bij het doenvermogen van klanten en hoe we
basisvaardigheden van klanten kunnen versterken. In 2020 is allereerst in kaart gebracht wat doenvermogen betekent
voor UWV en welke elementen belangrijk zijn. Op basis daarvan zijn we in 2020 begonnen met de ontwikkeling van een
doenvermogentoets voor UWV. Hiermee kunnen we meten in hoeverre nieuwe en bestaande werkprocessen en
dienstverlening van UWV een beroep doen op doenvermogen van burgers. Vervolgens kunnen we in kaart brengen
waar te veel doenvermogen wordt gevraagd en welke oplossingen mogelijk zijn. Oplevering van de toets staat gepland
voor 2021. Met behulp van de doenvermogentoets onderzoeken we ook op welke wijze we de belangrijkste pijnpunten
in bestaande processen en dienstverlening kunnen verbeteren. Ook loopt er een onderzoek naar basisvaardigheden
zoals taal-, reken- en digitale vaardigheid.

UWV Jaarverslag 2020

79

Werkgevers beter begrijpen
Werkgevers hebben met verschillende vraagstukken te maken waarbij UWV in beeld komt, zoals het zoeken van
personeel, het voldoen aan de banenafspraak, het ontslag van personeel, het ziek worden van personeel en niet te
vergeten – nu zeer actueel met de NOW–regeling – het overnemen van loonverplichtingen. Dit raakt het werk van
verschillende divisies binnen UWV. In dit kennisthema delen we UWV-breed kennis over werkgevers en hun behoeften,
om de dienstverlening aan werkgevers te verbeteren. In 2020 zijn vier deelonderzoeken gestart die in 2021 doorlopen:
 Trends en ontwikkelingen werkgeversdienstverlening: We schetsen relevante trendontwikkelingen op de
arbeidsmarkt en de implicaties ervan voor UWV. Op deze manier bieden we aanknopingspunten om de
dienstverlening aan te passen aan toekomstgerichte ontwikkelingen en handvatten voor het
dienstverleningsconcept.
 Werkgeversdienstverlening in samenhang: Dit onderzoek moet inzicht verschaffen in de verschillende rollen van
UWV tegenover werkgevers en de optimale manier om deze te combineren. Dit biedt praktische handvatten om de
dienstverlening van UWV aan werkgevers vanuit één UWV-beleving te laten plaatsvinden.
 Leren van werkgeverservaringen: We kunnen de aanwezige kennis over en de ervaringen van UWV met
werkgeversdienstverlening beter benutten. Daarom willen we doelgericht gebruik ervan stimuleren.
 Data inzichten werkgevers: We gaan de aanwezige dataregistraties van werkgevers breder toegankelijk maken,
waardoor medewerkers werkgevers beter van dienst kunnen zijn. En we gaan deze kennis structureel met elkaar
delen.

Weten wat werkt
Met het kennisprogramma Weten wat werkt wil UWV de kennis vergroten over de effectiviteit van de dienstverlening om
mensen aan het werk te helpen en zo deze dienstverlening verbeteren. Er loopt een langdurig kwantitatief onderzoek en
ook een kwalitatief onderzoek naar de effecten van de dienstverlening aan WW’ers. De eerste rapporten hierover
publiceert UWV naar verwachting aan het eind van het eerste kwartaal van 2021. Daarnaast werkt UWV samen met het
ministerie van SZW in het kennisprogramma Onbeperkt aan het Werk aan onderzoek naar de effectiviteit van
dienstverlening voor mensen met een arbeidsbeperking. In 2020 en 2021 loopt ook onderzoek naar de effecten van de
dienstverlening aan de Wajong-populatie. Dit onderzoek bestaat uit drie delen. Allereerst een cijfermatige beschrijving
van de populatie Wajongers met arbeidsvermogen en een bestandsonderzoek naar hun re-integratie- en
arbeidsmarktpatronen, gevolgd door een kwantitatieve en een kwalitatieve evaluatie. De eerste twee
onderzoeksrapporten zijn inmiddels klaar. Tot slot loopt er sinds 1 oktober 2019 een driejarig onderzoek naar de
effectiviteit van dienstverlening aan WGA’ers met arbeidsvermogen, zowel met een gedeeltelijke (35-80%) als met een
volledige (80-100%) uitkering. Naast deze driejarige kwantitatieve studie zijn in 2020 de voorbereidingen getroffen voor
een kwalitatief onderzoek naar de rol van de klant in het re-integratieproces. Dit onderzoek gaat in 2021 van start.
In 2020 hebben we het onderzoek Wat kopen we in voor wie gepubliceerd. Dit geeft inzicht in de ontwikkeling van het
aantal ingekochte re-integratiediensten (waaronder scholing), de mate van succes, de verantwoording daarvan, hoeveel
mensen werk hebben gevonden en de vervolgdienstverlening aan uitkeringsgerechtigden die het werk (nog) niet
hebben hervat. Verder zijn de rapporten Succesfactoren voor post-initiële arbeidsmarktgerichte scholing, Scholing van
UWV-klanten met een arbeidsbeperking en Extra scholingsmogelijkheden voor WGA’ers gepubliceerd. De onderzoeken
laten onder andere zien dat scholing voor mensen met een arbeidsbeperking een succesvol re-integratiemiddel is, maar
nog op beperkte schaal wordt ingezet. Op basis van de onderzoeken heeft UWV besloten om de werkprocessen en
dienstverlening aan te passen, onder andere door adviseurs werk op te leiden tot scholingsexpert, uitbreiding van de
capaciteit van de adviseurs, een training Hoe koop ik wat in en uitbreiding van het trainingsaanbod voor werkzoekenden
met trainingen basisvaardigheden. Mensen die werken met een jobcoach krijgen toch vaak te maken met
baanbeëindigingen. Daarom is UWV eind 2020 onderzoek gestart om te achterhalen of er verbetermogelijkheden zijn in
de dienstverlening aan Wajongers die hun baan dreigen te verliezen en of daarvoor aanpassingen in wetgeving
enerzijds en inrichting van de dienstverlening anderzijds nodig zijn. In samenwerking met de brancheorganisaties OVAL
en Noloc, de beroepsvereniging uitvoerders in het sociaal domein SAM en de Nederlandse Vereniging van
Arbeidsdeskundigen (NVvA) is in juli 2020 een SUWI-subsidieonderzoek gestart dat doorloopt tot medio 2021. Dit
onderzoek heeft tot doel de afwegingen in beeld te brengen om dienstverlening in te zetten van professionals in de hele
keten, dus bij opdrachtgevers (UWV en gemeenten) en opdrachtnemers (re-integratiebedrijven en
jobcoachorganisaties). Doel is om deze afwegingen met elkaar te delen om van elkaar te leren.

Professionalisering en vakmanschap
Binnen dit thema onderzoeken we allereerst UWV-breed hoe resultaten van onderzoek beter benut kunnen worden door
verschillende soorten professionals. Als eerste stap heeft UWV in 2020 een onderzoek gepubliceerd waarin belangrijke
voorwaarden voor acceptatie van onderzoek en innovatie in kaart zijn gebracht. Hieruit blijkt dat de perceptie van de
medewerker over het product bepalend is voor acceptatie, hoe belangrijk het is dat gebruikers en managers in een
vroeg stadium van de ontwikkeling van een innovatie inspraak hebben en dat het management een cruciale rol speelt in
het scheppen van een klimaat waar ruimte is voor kennisgedreven werken. In vervolgonderzoek gaan we na hoe UWV
via gedragsmethodieken deze voorwaarden positief kan beïnvloeden teneinde innovatie en kennis gedreven werken te
bevorderen. Daarnaast onderzoeken we hoe we de methode voor de beoordeling van arbeids(on)geschiktheid van
klanten door UWV-professionals kunnen verrijken met andere type kenmerken en gegevens van de klant, zoals
informatie over zijn vaardigheden. UWV heeft hier in 2020 literatuuronderzoek naar gedaan. Tot slot doen we onderzoek

UWV Jaarverslag 2020

80

om een instrument te ontwikkelen dat UWV-medewerkers ondersteunt bij het signaleren dat een uitkeringsgerechtigde
klachten veinst. De resultaten van dit lopende onderzoek worden in 2021 verwacht.

Overig onderzoek en kennisproducten
Naast de onderzoeken die specifiek onder de vier UWV brede thema’s van de Kennisagenda 2020–2021 vallen, doen we
nog meer onderzoek en begeleiden we subsidieonderzoek. In dit door de coronacrisis gedomineerde jaar was de
arbeidsmarktinformatie van UWV een belangrijke bron van informatie.
Arbeidsmarkt
UWV verzorgt maandelijks actuele informatie en advies over (ontwikkelingen op) de landelijke, regionale en sectorale
arbeidsmarkt. Hiermee ondersteunen we werkzoekenden, werkgevers en beleidsmakers bij het maken van
arbeidsmarktkeuzes. Daarbij hebben we niet alleen aandacht voor de huidige stand van zaken en
kortetermijnontwikkelingen, maar ook voor ontwikkelingen op de langere termijn. In 2020 verschenen vooral publicaties
die inspeelden op de actuele coronasituatie. Voor het ondersteunen van mensen die op zoek moesten naar ander werk,
hebben we ter inspiratie verschillende publicaties uitgebracht, zoals het inzicht in kansrijke en minder kansrijke
beroepen. Ook boden we alternatieven om, vanuit het oude beroep, kansrijkere stappen te zetten in de loopbaan.
Daarnaast verscheen in de 35 arbeidsmarktregio’s de jaarlijkse publicatie Regio in Beeld, die als input kan dienen voor
beleidsmakers op het gebied van actief arbeidsmarktbeleid. Zie ook paragraaf 1.1. Dienstverlening in de
arbeidsmarktregio’s onder het kopje Arbeidsmarktinformatie.
Pilots Technologie en Inclusie (CTI)
UWV is lid van de Coalitie voor Technologie en Inclusie (CTI). De partijen die in april 2019 als winnaars uit de bus
kwamen bij de door de CTI uitgeschreven challenge hebben in zeven pilots ervaren wat het concreet betekent om
technologie op de werkvloer in te zetten voor mensen met een beperking. De coalitie wil van de pilots leren wat de
impact is op de toegankelijkheid van werk, de kwaliteit van werk en de economische haalbaarheid. Verder wil de CTI
leren welke (externe) barrières een verdere opschaling in de weg staan en wie met die barrières aan de slag moeten
gaan. De pilots zijn in maart 2020 afgerond en de resultaten van het onderzoek naar de pilots zijn in oktober
gepubliceerd. Een belangrijke uitkomst was dat technologie waardevol is in termen van werkbehoud, werkplezier en
taakuitbreiding voor mensen met een beperking. Ook bleek de inzet van technologie in een aantal gevallen meer op te
leveren dan het kost. De CTI is bezig met het uitwerken van de vervolgplannen, regionale pilots zullen daarvan deel
uitmaken. De vervolgplannen worden naar verwachting in het eerste kwartaal van 2021 bekendgemaakt.
Evidencebased en methodisch werken
UWV hecht aan evidencebased en methodisch werken. Daarom is kennisontwikkeling onmisbaar. We willen onze
dienstverlening enerzijds doelmatiger en uniformer maken door zo veel mogelijk dezelfde modules en stappen te
hanteren. Anderzijds spitsen we onze dienstverlening, waar dat relevant en mogelijk is, meer toe op de individuele
klant. We maken hierbij gebruik van klantprofilering en triage (urgentiebepaling op basis van een vragenlijst) en/of
targeting (zo veel mogelijk op een individu toespitsen). Hiermee is het mogelijk specifieke ondersteuning aan te bieden
aan juist die klanten die daar daadwerkelijk baat bij hebben. Dat gebeurt bij de WW-dienstverlening via de inzet van de
Werkverkenner en de Keuzehulp. De Keuzehulp helpt adviseurs om zo effectief mogelijk advies voor dienstverlening te
geven aan een werkzoekende, toegesneden op diens persoonlijke situatie. Vanwege de coronacrisis zijn face-tofacegesprekken met werkzoekenden niet mogelijk. De Keuzehulp is om die reden tijdelijk aangepast naar online en
telefonische dienstverlening. De Keuzehulp is een-op-een verbonden met de voorspellende factoren voor werkhervatting
van de Werkverkenner. Begin september 2020 is een nieuwe versie van de Werkverkenner landelijk in gebruik
genomen. Deze nieuwe versie kent meer voorspellende factoren dan de voorgaande. De Keuzehulp is daarom vanaf
september ook uitgebreid met informatie over effectieve dienstverlening voor de nieuwe factoren uit de Werkverkenner.
Een onderzoeker van het Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde (KCVG), een samenwerkingsverband van
Amsterdam Universitair Medisch Centrum, Universitair Medisch Centrum Groningen en UWV, doet een studie naar
passende WIA/WGA-dienstverlening. Zij ontwikkelt een instrument dat arbeidsdeskundigen en adviseurs intensieve
dienstverlening kan ondersteunen bij het in beeld brengen van een WGA-gerechtigde en bij het maken van een keuze
voor passende dienstverlening. Deze keuzehulp helpt UWV bij het maken van de stap van werken op basis van ervaring
naar methodisch werken op een wetenschappelijke basis. Tot slot is eind 2020 een proefschrift van een andere
onderzoeker van het KCVG verschenen over een beslissingsondersteunend instrument op basis van data-analytics. Uit
dit onderzoek blijkt dat het instrument verzekeringsartsen mogelijk kan helpen bij het maken van prognoses over een
toekomstige verandering in het werkvermogen van mensen die een WIA-uitkering aanvragen.
Werk en uitkeringsgebruik Oost-Europese arbeidsmigranten
In 2020 verscheen een proefschrift van een medewerker van UWV Kenniscentrum over werk en uitkeringsgebruik van
Oost-Europese arbeidsmigranten, andere migrantengroepen en Nederlandse werknemers. Uit het proefschrift blijkt dat
Oost-Europese arbeidsmigranten een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt hebben die hun beroep op de WW
grotendeels verklaart. Zij werken in Nederland vaak met tijdelijke contracten in sectoren met een grote kans op
werkloosheid. Daardoor hebben ze een vier keer zo grote kans om hun baan te verliezen als Nederlandse werknemers,
en doen ze ook vaker een beroep op de WW. Het verschil in WW-instroom kan voor bijna 90% worden toegeschreven
aan baankenmerken. Dit betekent dat de rol van strategisch gedrag om gebruik te maken van de sociale zekerheid niet
kan worden uitgesloten, maar dat andere factoren een veel groter gewicht in de schaal leggen. De combinatie van hun

UWV Jaarverslag 2020

81

hogere instroom, kortere verblijfsduur en lagere uitkering leidt tot de conclusie dat het totale uitkeringsbeslag op de
WW door Oost-Europese arbeidsmigranten niet sterk afwijkt van dat van Nederlandse werknemers.

UWV Jaarverslag 2020

82

Financiën en bedrijfsvoering

UWV wordt gefinancierd uit publieke middelen. Dat geld besteden we zo zorgvuldig en doelmatig mogelijk. Alle partijen
die met publieke middelen worden gefinancierd, moeten zich bij de besteding van deze middelen aan de geldende weten regelgeving houden. Ook wordt van hen een adequate verantwoording over de besteding van publieke middelen
verwacht.

UWV Jaarverslag 2020

83

7. Financiën en bedrijfsvoering
We willen al onze klanten een zo goed mogelijke dienstverlening bieden en tegelijkertijd uitvoering geven aan onze
afspraken met het ministerie van SZW en de prioriteiten die we onszelf gesteld hebben. Daarvoor is een stabiele,
efficiënt werkende en tegelijkertijd wendbare organisatie essentieel, net als een doelmatige besteding van het
beschikbare budget. Al onze handelingen moeten rechtmatig zijn, in overeenstemming met de geldende regels en
besluiten. Dat geldt zowel voor de uitkeringen die we verstrekken als voor de inkopen die we doen.

7.1. Doelmatigheid
UWV wordt gefinancierd uit publieke middelen. Die middelen willen we uiteraard zorgvuldig en verantwoord besteden.
We letten er scherp op dat al onze inspanningen en uitgaven daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van onze doelen
en dat de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten. UWV is een doelmatige uitvoerder. De uitvoeringskosten (het
bedrag dat we uitgeven aan onder meer personeel, huisvesting en automatisering) zijn relatief laag ten opzichte van de
totale lasten van UWV.
De coronacrisis heeft grote impact op de samenleving. UWV zet alle zeilen bij om organisaties en burgers op het gebied
van werk en inkomen zo goed mogelijk te ondersteunen. We hebben in korte tijd de implementatie en uitvoering van de
NOW-regelingen en de TOFA gerealiseerd. Het begrotingsbeeld voor 2020 is sterk beïnvloed door de coronacrisis. De
uitvoering van de verschillende steunmaatregelen, de opschaling vanwege de toenemende klantvolumes en
aanpassingen in de bedrijfsvoering zoals het thuiswerken hebben een enorme impact. Het uitvoeringsbudget van UWV
wordt – doorgaans – in de loop van het jaar niet meer aangepast aan nieuwe volume-inzichten. Gezien de uitzonderlijke
omstandigheden heeft het ministerie van SZW voor 2020 – naast specifieke budgetten voor de uitvoering van de NOW
en de TOFA – € 105 miljoen extra toegekend voor onder andere opschalingskosten en frictie in de bedrijfsvoering.

Begrotingsresultaat 2020
De begroting van UWV is opgebouwd via de zogeheten costaccountingmethodiek. Die maakt de relatie inzichtelijk
tussen de te leveren productie en de hiervoor benodigde financiële middelen. Het begrotingsresultaat over 2020 kan als
volgt worden weergegeven:

UWV Jaarverslag 2020

84

Tabel Begrotingsresultaat UWV

Realisatie
2020

Begroting
2020

Verschil

%

1.1 Toekennen/afwijzen claim

569,9

582,4

-12,5

-2,2%

1.2 Continueren

370,3

389,2

-18,9

-4,8%

1.3 Handhaving

56,9

70,0

-13,1

-18,7%

997,1

1.041,6

-44,5

-4,3%

2.1 WW-dienstverlening

265,9

248,2

17,7

7,1%

2.2 AG-dienstverlening

185,4

223,7

-38,3

-17,1%

Bedragen x € 1 miljoen

1. Claimbeoordeling

2. Dienstverlening werkzoekenden

2.3 Inkoop re-integratie en voorzieningen

48,1

48,6

-0,5

-1,0%

499,4

520,6

-21,2

-4,1%

3.1 Gegevensbeheer

49,1

50,6

-1,5

-2,9%

3.2 Werkgeversdienstverlening

92,3

91,6

0,7

0,7%

141,4

142,2

-0,8

-0,6%

3. Gegevensbeheer en werkgeversdienstverlening

4. Uitkeringsverstrekking
4.1 Uitkeringsverstrekking

87,0

99,8

-12,8

-12,8%

87,0

99,8

-12,8

-12,8%

5. Klantcontact
5.1 Klantcontact

135,1

136,6

-1,5

-1,1%

135,1

136,6

-1,5

-1,1%

1.860,0

1.940,8

-80,8

-4,2%

Vernieuwing, investerings- en transitiebudget

86,8

85,8

1,0

1,1%

Invoering wet- en regelgeving

24,6

26,3

-1,7

-6,5%

111,4

112,1

-0,7

-0,6%

6,6

10,3

-3,8

-36,5%

1.977,9

2.063,2

-85,3

-4,1%

Onttrekking aan bestemmingsfonds frictiekosten

-26,5

-26,5

0,0

0,0%

Toevoeging aan egalisatiereserve

67,5

0,0

67,5

2.018,9

2.036,7

-17,8

Structurele uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening

Totaal projectkosten
Frictiekosten personeel en huisvesting
Totaal (voor mutaties fondsen en reserveringen)

Totaal (na mutaties fondsen en reserveringen)
*

-0,9%

Inclusief de NOW.

De opgenomen jaarbegroting 2020 voor de uitvoeringskosten bedraagt € 2.063,2 miljoen. Hiervoor heeft het ministerie
van SZW € 2.060,5 miljoen aan budget toegekend. Daarnaast ontvangt UWV van het ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap (OCW) € 1,6 miljoen voor de onderwijsvoorzieningen en van het ministerie van VWS € 1,1 miljoen voor
de uitvoering van de tolkvoorziening in het leefdomein.
Over heel 2020 is het budget met € 85,3 miljoen onderschreden. Dit is met name het gevolg van een onderschrijding
op de extra budgettoekenning van het ministerie van SZW van € 105 miljoen voor coronakosten. In ons
achtmaandenverslag aan de minister van SZW gingen we nog uit van een budgetonderschrijding van € 40 miljoen tot
€ 60 miljoen. In de laatste vier maanden van 2020 hadden we een toevoeging aan de reservering voor
vakantieverplichtingen die € 15 miljoen lager uitviel dan verwacht; dit komt doordat er relatief veel verlof is opgenomen
in de laatste weken van 2020. Daarnaast hebben we aanzienlijk minder uitgegeven aan diverse bedrijfsvoeringskosten
(opleidingen, evenementen etc.) dan verwacht.
Hierna gaan wij in op de te onderscheiden posten van het begrotingsresultaat.

Structurele uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening
Hieronder volgt een nadere toelichting op basis van de costaccountingmethodiek:
 Claimbeoordeling: De kostenonderschrijding bij toekennen/afwijzen claim wordt veroorzaakt door minder activiteiten
bij de arbeidsongeschiktheidswetten – er waren onder meer minder WIA-claimbeoordelingen dan begroot. Er waren
meer beslissingen WW en bij de Ziektewet waren er meer activiteiten bij de uitkeringen van uitzendkrachten en de
begeleiding bij kort verzuim. Bij de continueringen waren er minder herbeoordelingen WIA en meer activiteiten voor

UWV Jaarverslag 2020

85







de begeleiding bij langdurig verzuim. De handhavingsactiviteiten lagen onder het niveau van de begroting omdat er
minder interne meldingen waren door de coronacrisis.
Dienstverlening werkzoekenden: Er waren meer activiteiten dienstverlening werkzoekenden WW dan begroot en
minder activiteiten AG-dienstverlening. Er waren vooral minder activiteiten caseload WIA en Wajong. De activiteiten
inkoop re-integratie en voorzieningen lagen nagenoeg op het begrote niveau.
Gegevensbeheer en werkgeversdienstverlening: De totale activiteiten lagen op het begrote niveau.
Uitkeringsverstrekking: De activiteiten voor debiteurenbeheer en het bestandsbeheer lagen onder het begrote
aantal.
Klantcontact: Het totaal aantal activiteiten bij de telefonische klantcontacten was lager dan begroot. Wel waren er
hogere aantallen voor het klantcontact over de WW en met werkgevers.

Projectkosten
Voor 2020 was € 112,1 miljoen begroot voor projecten. Dit is een richtbedrag, gedurende het jaar wordt via een
gecontroleerd besluitvormingsproces per project budget vrijgegeven. De gerealiseerde projectkosten zijn in 2020 met
€ 111,4 miljoen vrijwel op het niveau van de begroting uitgekomen.

Frictiekosten personeel en huisvesting
De frictiekosten personeel bedragen € 6,0 miljoen. Deze frictiekosten bestaan voornamelijk uit de kosten van de interne
mobiliteitscentra. Verder was er een dotatie van € 1,1 miljoen aan de voorziening Sociaal plan.
De frictiekosten huisvesting bedragen € 0,6 miljoen. Eind 2020 stonden er geen panden leeg. In principe is er geen
ruimte om uit te breiden binnen de bestaande portefeuille.

Fondsen en reserveringen
In de begroting is een bedrag van € 26,5 miljoen opgenomen voor het Bestedingsplan dienstverlening WW, Wajong en
WIA. Dit bedrag is onttrokken aan het bestemmingsfonds frictiekosten.
Van het totale budgetresultaat 2020 van € 85,3 miljoen is een bedrag van € 67,5 miljoen toegevoegd aan de
egalisatiereserve. Hiermee is het maximumbedrag van de egalisatiereserve (€ 86,7 miljoen) bereikt. Het resterende
deel van het budgetresultaat (€ 17,8 miljoen) blijft onderdeel van het fondsvermogen. De egalisatiereserve bedraagt
maximaal 5% van het gemiddelde van de jaarbudgetten van de voorgaande drie jaar.

ICT-kosten
UWV rapporteert volgens een uniforme, voor alle overheidsorganisaties voorgeschreven indeling voor de opbouw van de
ICT-kosten.
Tabel ICT-kosten

Bedragen x € 1 miljoen

Realisatie
2020

1. Kosten eigen personeel dat werkzaam is in ICT-functies

153,9

2. Hardware

33,6

3. Standaard software

45,7

4. Spraak- en dataverbindingen

16,2

5. Inhuur van personele capaciteit van externe bedrijven ten behoeve van ICT taken

63,3

6. Aan ICT-leveranciers uitbestede diensten

155,7

ICT-kosten ten behoeve van de uitvoering

468,4

Huisvesting
Sinds maart 2020 werken vanwege de coronacrisis de meeste UWV-medewerkers thuis. Het aantal te huisvesten fte’s is
ook sinds maart aanzienlijk toegenomen, met 1.600 tot ruim 19.800 fte’s. Waar dit in het verleden zou hebben geleid
tot het huren van extra vierkante meters, is de opschaling als gevolg van de coronacrisis opgevangen door het
thuiswerken. Bij de lockdown in maart moesten medewerkers van het ene op het andere moment thuiswerken. De ruim
22.000 medewerkers van UWV beschikken over een smartphone. Ze hebben hun laptop van kantoor mee naar huis
genomen en zijn in een korte periode op aanvraag voorzien van extra voorzieningen, zoals een beeldscherm en muis of
een bureaustoel. Kort daarna zijn alle panden geschikt gemaakt voor de anderhalvemetersamenleving zodat ze
geleidelijk aan weer in gebruik konden worden genomen. Sinds de tweede lockdown werken de UWV-medewerkers
weer grotendeels thuis.

UWV Jaarverslag 2020

86

In het tweede helft van 2020 zijn diverse onderzoeken gestart om een goed integraal beeld te krijgen van het werken in
de thuissituatie en hoe bedrijfsonderdelen en medewerkers het werken op kantoor en thuis zien in de periode na de
coronacrisis. De uitkomsten zullen in 2021 worden verwerkt in een nieuwe visie op werken bij UWV. Naar verwachting
zal deels het thuiswerken een structureel karakter krijgen en komen medewerkers deels naar kantoor voor face-tofacecontacten met klanten en om elkaar fysiek te ontmoeten. Dit zal ook effect hebben op de facilitaire dienstverlening
zoals de catering, schoonmaak en beveiliging van de kantoren enerzijds en het structureel faciliteren van
thuiswerkplekken anderzijds. In het verlengde van de visie zullen we daarom in 2021 een nieuw
meerjarenhuisvestingsplan en een meerjarenfacilitairplan opstellen.
Tabel Huisvesting

Aantal panden in portefeuille
Aantal vierkante meters

31 december 2020

31 december 2019

67

71

358.500

358.900

Eind 2020 had UWV 67 panden in portefeuille. Dat zijn er 4 minder dan eind 2019. Het aantal vierkante meters is in
2020 gedaald met circa 400 m2. Door deze daling in combinatie met de groei van het aantal medewerkers is er per
medewerker gemiddeld 18 m2 beschikbaar (eind 2019 bijna 20 m2). De in 2020 gerealiseerde huisvestingskosten zijn
binnen de begroting gebleven. De totale huisvestings- en facilitaire kosten per fte bedragen circa € 6.100.
In 2020 zijn diverse pilots gestart waarin we nieuwe inrichtingsconcepten testen. In ons huisvestingsbeleid is
duurzaamheid een belangrijk aspect. Zo zijn op de panden in Leeuwarden en Groningen zonnepanelen geplaatst en
voorzien we onze panden steeds meer van ledverlichting. Voor meer informatie over de manier waarop we invulling
geven aan onze ambitie om in 2030 klimaatneutraal te zijn: zie paragraaf 8.3. Maatschappelijk verantwoord
ondernemen onder het kopje Milieu.

7.2. Rechtmatigheid
Al onze handelingen moeten rechtmatig zijn, in overeenstemming met de geldende regels en besluiten. De totale
UWV-brede rechtmatigheid komt uit op 99,0%. Dit is de som van de rechtmatigheid van alle uitkeringslasten (financiële
rechtmatigheid) en de rechtmatigheid van de uitvoeringskosten. Bij beide is de onrechtmatigheid gestegen.

Rechtmatigheid uitkeringsverstrekking
Om de rechtmatigheid van de uitkeringsverstrekking te toetsen, worden afwijkingen gekwantificeerd en afzonderlijk
gewogen en weergegeven. We maken daarbij onderscheid tussen financiële fouten en onzekerheden, waarover
afzonderlijk verantwoording moet worden afgelegd indien deze in het verslagjaar 2020 (1 oktober 2019 tot
1 oktober 2020) zijn geconstateerd. Bij een financiële fout kunnen we vaststellen wat de fout is en wat het financiële
gevolg is. Bij een onzekerheid hebben we onvoldoende informatie om vast te stellen of iets goed of fout is.
In 2020 zijn enkele nieuwe regelingen van kracht geworden:
 Met ingang van maart 2020 de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW).
 Met ingang van 1 april 2020 de Compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid
(CRTV-LAO). De resultaten van de CRTV-aanvragen met terugwerkende kracht worden in het jaarverslag 2021
verantwoord.
 Van 12 juni 2020 tot 1 oktober 2020 de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten (TOFA).
Deze is verantwoord onder de Kaderwet SZW-subsidies.
 Met ingang van 1 juli 2020 de Wet invoering extra geboorteverlof (WIEG). Deze is verantwoord onder de Wet arbeid
en zorg (Wazo).
Rechtmatigheid NOW-subsidies
De NOW is een bijzondere regeling. Er is geen sprake van een uitkering zoals genoemd in de Wet SUWI, maar van een
(tijdelijke) subsidieregeling. Deze subsidie wordt in eerste instantie als voorschot verstrekt, een definitieve vaststelling
volgt later. In 2020 zijn voornamelijk voorschotten verstrekt. Voor de NOW wordt als verslagperiode het kalenderjaar
gehanteerd en niet, zoals voor de rechtmatigheid van de uitkeringslasten, het verslagjaar. Gezien het specifieke en
tijdelijke karakter van de NOW is ervoor gekozen om de rechtmatigheid van de NOW separaat te verantwoorden. De
NOW maakt dus geen onderdeel uit van de informatie in onderstaande tabel. In het kalenderjaar 2020 werd voor een
bedrag van € 13,5 miljard aan voorschotten verstrekt voor de NOW 1, de NOW 2 en de NOW 3.1. Hierin werden geen
financiële fouten of onzekerheden aangetroffen. Voor de NOW 1 is in het kalenderjaar 2020 € 51,5 miljoen aan
definitieve subsidies vastgesteld. Het resultaat van de uitgevoerde controles is een foutpercentage van 0,4. N.B. Bij de
rechtmatigheidscontroles is gekeken naar de cijfers tot en met december 2020; in de jaarrekening wordt uitgegaan van
de cijfers per 28 februari 2021.

UWV Jaarverslag 2020

87

Rechtmatigheid uitkeringslasten
Het percentage financiële fouten in de uitkeringslasten over verslagjaar 2020 bedraagt 0,8. Dit is het gewogen UWVpercentage over alle wetten. Het percentage onzekerheden bedraagt 0,5. In onderstaande tabel zijn de percentages
financiële fouten en onzekerheden voor de verschillende wetten weergegeven.
Tabel Financiële rechtmatigheid
In procenten

Financiële fouten

Onzekerheden

Verslagjaar 2020

Verslagjaar 2019

Verslagjaar 2020

Verslagjaar
2019

Wajong

0,1

0,2

0,3

0,0

WAO

0,0

0,0

0,0

0,0

WAZ

0,0

0,0

0,0

0,0

Wazo

0,7

0,3

0,0

0,0

WIA

0,1

0,4

0,0

0,2

WW

1,8

2,1

1,8

0,7

Ziektewet

2,7

1,9

0,3

0,0

Toeslagenwet

2,7

1,9

1,1

0,2

IOW

0,4

0,8

0,0

0,0

Kaderwet SZW-subsidies

5,7

22,6

4,2

0,0

Compensatieregeling
transitievergoeding*

5,7

-

0,0

-

Totaal UWV

0,8

0,7

0,5

0,2

* De cijfers voor de Compensatieregeling transitievergoeding hebben betrekking op de reguliere aanvragen sinds 1 april 2020.
Toelichting
 Het UWV-brede foutpercentage is in het verslagjaar 2020 hoger dan in het verslagjaar 2019.
 Bij de Ziektewet, de Wet arbeid en zorg (Wazo) en de Toeslagenwet is het foutpercentage hoger dan in het
verslagjaar 2019.
 Bij de Wajong, de WIA, de WW, de IOW en de Kaderwet SZW-subsidies is het foutpercentage lager dan in 2019.
 Er zijn geen financiële fouten bij de WAO en de WAZ, net zoals in het verslagjaar 2019.
 Bij de WW gaat het vooral om fouten bij het toetsen van verwijtbare werkloosheid en van de zogenoemde wekeneis.
In de laatste maanden van het verslagjaar waren er twee financiële fouten op dit gebied met een grote impact.
Hierdoor is het WW-foutpercentage de afgelopen maanden verslechterd. De uitkeringsmassa WW maakt circa 19%
uit van de totale UWV-uitkeringsmassa. Het foutpercentage WW heeft daardoor een relatief grote impact op het
totale UWV-cijfer.
 Bij de Ziektewet zorgen vooral fouten bij de aftrek van verdiensten voor de toename van het foutpercentage. Een
verschuiving van een onzekerheid naar een financiële fout en de aanpassing van het bijbehorende foutbedrag
hebben de afgelopen maanden geleid tot een verslechtering van het foutpercentage.
 Bij de Toeslagenwet is het foutpercentage vooral veroorzaakt door twee onterechte afwijzingen van toeslag op een
WW-uitkering. Hierdoor is het foutpercentage de afgelopen maanden verslechterd.
 Bij de nieuwe Compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid wordt het
foutpercentage vooral veroorzaakt door een fout bij de toetsing aan de entree-eis. In dit geval had een werkgever
een werknemer via een vaststellingsovereenkomst ontslagen binnen de wachttijd van 104 weken die bij ziekte geldt.
 Het percentage onzekerheden is in het verslagjaar 2020 hoger dan in het verslagjaar 2019. Deze toename wordt
grotendeels veroorzaakt door onzekere posten bij de WW. Verzoeken om aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld naar
de beschikbaarheid van de uitkeringsgerechtigde voor werk, konden niet worden uitgevoerd doordat we alle
beschikbare capaciteit nodig hadden om de toenemende druk op de uitvoering van de WW het hoofd te bieden.
Rechtmatigheid Kaderwet SZW-subsidies
Onder de Kaderwet SZW-subsidies worden zowel de Regeling tijdelijk scholingsbudget UWV als de TOFA verantwoord.
Er zijn geen financiële fouten en onzekerheden aangetroffen bij de TOFA. Omdat de TOFA-massa circa 70% van de
massa van de Kaderwet SZW-subsidies uitmaakt, daalt het foutpercentage voor de Kaderwet SZW-subsidies ten
opzichte van het verslagjaar 2019, toen uitsluitend de Regeling tijdelijk scholingsbudget onder deze wet werd
verantwoord. Bij de uitvoering van de Regeling tijdelijk scholingsbudget zijn meerdere onrechtmatigheden
geconstateerd. Zie ook paragraaf 1.2. Arbeidsbemiddeling en re-integratie voor WW’ers onder het kopje
Scholingsbudget WW.

UWV Jaarverslag 2020

88

Tabel Financiële rechtmatigheid Kaderwet SZW-subsidies

Financiële fouten

In procenten

Verslagjaar 2020

Onzekerheden

Verslagjaar 2019

Verslagjaar 2020

TOFA

0,0

-

0,0

Verslagjaar
2019
-

Regeling tijdelijk scholingsbudget

19,6

22,6

14,5

0,0

Totaal Kaderwet SZW-subsidies

5,7

22,6

4,2

0,0

Rechtmatigheid uitvoeringskosten
UWV werkt met publieke middelen. We vinden het uitermate belangrijk dat die middelen rechtmatig worden besteed.
UWV hanteert de regels van de Aanbestedingswet 2012. We werken er voortdurend aan om de bestaande
onrechtmatigheid op te heffen. We onderzoeken per situatie de oorzaken ervan, zodat wij adequate maatregelen
kunnen treffen. We hanteren drie vormen van toetsing:
 We toetsen de rechtmatigheid van contracten die met expliciete toestemming van de raad van bestuur zonder
aanbesteding zijn verlengd of afgesloten. De raad van bestuur verleent alleen een akkoord als afwijking van de
wettelijke regels noodzakelijk is voor een ongestoorde dienstverlening aan de klant. Soms levert een te strikte keuze
voor rechtmatigheid forse risico’s op, in financieel opzicht en/of voor de continuïteit van onze dienstverlening aan de
klant. Dan besluit UWV om geen nieuwe aanbesteding te starten, of om daar langer de tijd voor te nemen om zo
een zorgvuldige overgang naar een nieuwe leverancier te borgen. Conform de wettelijke regels betrekken we bij de
berekening van onrechtmatigheid de totale kosten over de gehele periode van onrechtmatigheid en verantwoorden
we deze in het jaar van de onrechtmatige handeling. In 2020 zijn, om de bedrijfscontinuïteit te garanderen,
contracten ter waarde van € 27,7 miljoen met instemming van de raad van bestuur onrechtmatig verlengd. Het ging
vooral om hercontracten voor grotere projecten die eerder vertraging hadden opgelopen. Bij een beperkt deel kwam
dit door de coronacrisis. In 2019 ging het om € 8,4 miljoen.
 We toetsen de rechtmatigheid van uitgaven. Daarvoor beoordelen we of orders en facturen gekoppeld zijn aan
contracten. Bij een rechtmatig contract zijn de orders en facturen rechtmatig. Bij orders en facturen waar geen
contract aan ten grondslag ligt, toetsen we of er een (aanbesteed) contract had moeten zijn. In 2020 is een
onrechtmatigheid van uitgaven vastgesteld van € 23,5 miljoen. Dat is iets meer dan in 2019 (€ 23,3 miljoen).
 We beoordelen contracten voor externe inleen. In 2018 is een dynamisch aankoopsysteem (DAS) ingericht waarmee
we sinds 2019 verzekeringsartsen, bedrijfsartsen en niet-gecertificeerde bedrijfsartsen, ANIOS’en en AIOS’en op
rechtmatige wijze kunnen inhuren. De effecten hiervan op de onrechtmatigheid zijn duidelijk zichtbaar. In 2020 zijn
nagenoeg alle artsen ingehuurd onder het DAS. Ook de onrechtmatige inhuur van arbeidsdeskundigen is gedaald
ten opzichte van 2019. In september 2020 is een nieuw flexcontract afgesloten voor arbeidsdeskundigen. Dit
contract sluit beter aan op de huidige markt. De onrechtmatigheid voor arbeidsdeskundigen is vanaf
september 2020 verder gedaald. In 2020 bedraagt de onrechtmatige externe inhuur € 25,4 miljoen. In 2019 was
dat nog € 27,4 miljoen.
De totale onrechtmatigheid binnen de uitvoeringskosten komt hiermee voor 2020 uit op € 76,6 miljoen. In 2019 was
dat € 59,1 miljoen.

Beleid misbruik en oneigenlijk gebruik
UWV heeft een stelsel ingericht om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen en te bestrijden. Het stelsel kent
binnen UWV vier verdedigingslinies:
 Overleg met het ministerie van SZW en het doen van uitvoeringstoetsen op voorgenomen wetgeving om te komen
tot goede, handhaafbare wetgeving.
 Vervolgens vertaling van deze wetgeving naar systemen en de inrichting van primaire UWV-klantprocessen.
 Investeren in kennis, kunde en bewustzijn van medewerkers op gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik.
 Het inrichten van controles en (data)analyses met als doel de opsporing van misbruik of oneigenlijk gebruik en als
mogelijk gevolg sanctionering.
Terugblikkend op het verslagjaar 2020 is gebleken dat dit stelsel goed heeft gefunctioneerd. Achterstanden in de
beheersing zijn opgepakt. In de versterking en verdere vormgeving van het stelsel is echter vertraging opgetreden als
gevolg van de coronacrisis.
Wij professionaliseren de verdedigingslinies verder door onder andere de toepassing van risicomanagement. Daarnaast
kunnen incidenten nieuwe inzichten geven om het stelsel verder te verbeteren. Op die manier werkt UWV continu aan
het verstevigen van het stelsel ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik. De aanpak is erop
gericht uitkeringsgerechtigden en subsidieontvangers die te goeder trouw zijn zo min mogelijk te belasten met
controles. Risicogerichte handhaving vormt daarmee onderdeel van de dienstverlening. UWV blijft met het ministerie
van SZW in gesprek over de keuzes ten aanzien van mensen en middelen voor de handhavingsactiviteiten.
De getroffen maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik zijn naar onze mening in de basis
toereikend. Het stelsel dat is ingericht, staat en heeft gefunctioneerd. Dat is met name goed zichtbaar bij de

UWV Jaarverslag 2020

89

crisismaatregelen. Als gevolg van de coronamaatregelen konden niet alle handhavingsactiviteiten (volledig)
plaatsvinden.
Misbruik van uitkeringen kan niet volledig worden uitgesloten, restrisico’s blijven aanwezig met mogelijk nadelige
financiële gevolgen voor de uitgaande kasstromen.

7.3. Betrouwbaarheid niet-financiële informatie
Het SUWI-normenkader niet-financiële informatie schrijft voor dat de niet-financiële informatie in de verantwoording
naar het ministerie van SZW op ordelijke, deugdelijke en controleerbare wijze tot stand komt. Het normenkader dient
als maatstaf bij het jaarlijkse onderzoek naar de betrouwbare totstandkoming van de niet-financiële informatie. Het
geldt voor de prestatie-indicatoren uit dit jaarverslag en voor de zogenoemde VB-(verantwoord begroten)informatie die
wij aan het ministerie leveren voor de verantwoording in het eigen jaarverslag van het ministerie over 2020. Op basis
van onderzoek concluderen wij dat de totstandkoming van de prestatie-indicatoren en de VB-informatie voor 2020
voldoet aan de eisen die het SUWI-normenkader stelt.

UWV Jaarverslag 2020

90

Governance

UWV staat midden in de samenleving. Wij streven ernaar dat ons handelen een duurzame positieve impact heeft op
mens, samenleving en milieu. Met onze opdrachtgever, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW),
onderhouden we dagelijks contact. We zoeken actief de dialoog met onze stakeholders en met onze medezeggenschap,
en delen graag onze kennis met anderen. Onze cliëntenraden zijn onze ogen en oren, en onze gewaardeerde partners.
Onze onafhankelijke Audit Advies Commissie kijkt kritisch mee naar de bedrijfsprocessen, het risicomanagement en de
informatiestromen van UWV en op de wijze waarop het ministerie en UWV samenwerken.

UWV Jaarverslag 2020

91

8. Governance
8.1. Raad van bestuur
De leden van de raad van bestuur worden benoemd door de minister van SZW, telkens voor een periode van vijf jaar.
In 2020 had de raad de volgende samenstelling, met vermelding van de nevenfuncties gedurende 2020:
De heer A. (Fred) Paling MBA (1962), lid sinds 1 juli 2010, termijn per 1 juli 2015 voor vijf jaar verlengd, voorzitter van
de raad van 1 januari 2019 tot 1 september 2020:
 lid bestuur Stichting Talent Ontwikkeling Sociale Verzekeringen (TOSV)
 voorzitter raad van toezicht Nederlandse Stichting voor het Gehandicapte Kind
 lid Raad van inspiratie van Stichting Life Goals
 lid Raad van Advies van Stichting instituut Gak (q.q.)
De heer M.R.P.M. (Maarten) Camps (1964), benoemd als voorzitter van de raad per 1 september 2020 voor een periode
van vijf jaar:
 lid van raad van toezicht JINC
 lid Raad van Advies Air Support Command
 lid Raad van Advies van Stichting instituut Gak (q.q.)
Mevrouw N. (Nathalie) van Berkel (1982), benoemd per 1 september 2019 voor een periode van vijf jaar:
 lid raad van toezicht van de Aloysius Stichting
Mevrouw drs. J.H. (Janet) Helder (1961), benoemd per 1 oktober 2019 voor een periode van twee jaar.
De heer drs. G.B.F. (Guus) van Weelden (1959), benoemd per 1 september 2018 voor een periode van vijf jaar:
 voorzitter raad van toezicht Stichting Perspektief (tot november 2020)
 voorzitter raad van toezicht Arosa (tot november 2020)
 bestuurslid Stichting Epilepsia
 lid Raad van Advies Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen NVvA (q.q.)
 lid Raad van Advies Nederlandse Vereniging van Arbeids- en bedrijfsgeneeskunde NVAB (q.q.)

8.2. Advies- en controleorganen UWV
UWV heeft geen raad van toezicht of raad van advies.

Audit Advies Commissie
In overleg met het ministerie van SZW heeft de raad van bestuur van UWV sinds 2015 een adviserend audit committee.
In het voorjaar van 2019 zijn de taken van het audit committee verbreed; sindsdien gaat het verder onder de naam
Audit Advies Commissie. Met deze verandering is ook een nieuw reglement opgesteld dat zorgt voor een stevige
verankering van de kritische en onafhankelijke blik van de Audit Advies Commissie op de bedrijfsprocessen, het
risicomanagement en de informatiestromen van UWV en op de wijze waarop het ministerie en UWV samenwerken. In
2020 heeft de Audit Advies Commissie regelmatig stilgestaan bij de uitwerking van het reglement en daarmee haar
adviserende en toezichthoudende rol op deze verschillende terreinen. Dit heeft geleid tot verdere verduidelijking van de
invulling van deze rollen en helderheid over welke documenten hiervoor ter ondersteuning noodzakelijk zijn. De Audit
Advies Commissie heeft voor de verdieping op onderwerpen portefeuilleteams gevormd.
Zowel de adviserende rol als de toezichthoudende rol worden primair vormgegeven in de overleggen en besprekingen
met de organisatie gedurende het jaar. Hierbij worden dilemma’s besproken en spreekt de Audit Advies Commissie zich
uit over onderwerpen zoals risicomanagement, de bedrijfsprocessen of de samenwerking met het ministerie van SZW.
Wanneer daarvoor aanleiding is, worden adviezen ook schriftelijk door de Audit Advies Commissie uitgewerkt. UWV
weegt de adviezen van de Audit Advies Commissie mee in zijn interne besluitvorming. De Audit Advies Commissie
evalueert jaarlijks haar rol en de invulling daarvan in het afgelopen jaar. De evaluatie over 2020 vindt plaats in het
eerste kwartaal van 2021.
De Audit Advies Commissie heeft in 2020 acht keer vergaderd. Tijdens deze bijeenkomsten is er veel aandacht besteed
aan de effecten van de coronacrisis op de dienstverlening van UWV en het versterken van risicomanagement. In mei
2020 heeft de Audit Advies Commissie, naar aanleiding van het verzoek van het ministerie van SZW aan UWV om de

UWV Jaarverslag 2020

92

NOW uit te voeren, een nota opgesteld met een advies voor het overleg met de minister van SZW. In deze adviesnota
besteedt de Audit Advies Commissie aandacht aan de effecten en de risico’s die de uitvoering van de noodregelingen
met zich meebrengt voor de uitvoering van de reguliere wettelijke taken van UWV. Daarnaast zijn in 2020 de volgende
onderwerpen aan bod gekomen: het Jaarplan UWV 2021, het Audit jaarplan 2021 en de ontwikkelingen en uitdagingen
op het gebied van ICT. In het bijzonder zijn de risico’s van de migratie van het datacenter besproken. Naast de reguliere
bijeenkomsten van de Audit Advies Commissie hebben de leden hun kennis van de organisatie versterkt via twee
kennismakingsbijeenkomsten en individuele gesprekken.
2020 was het eerste jaar van het vernieuwde en versterkte team van de Audit Advies Commissie. Het was een jaar van
inwerken en zicht krijgen op de werkprocessen van UWV. Hierna volgt het eerste beeld van de Audit Advies Commissie
van UWV. UWV heeft in 2020 een enorme prestatie geleverd door onder hoge druk meerdere coronamaatregelen tijdig
uit te voeren. Door de gelijktijdige groei van de werkloosheid nam de druk om mensen te werven verder toe. Er zijn in
hoog tempo thuiswerkplekken ingericht. Het algemene beeld van de Audit Advies Commissie is dat UWV goed presteert
en wendbaar is als het nodig is. Om het risicomanagement te versterken is een verbeterprogramma ingericht, dat door
de coronacrisis enige vertraging heeft opgelopen. UWV heeft een proces in gang gezet om samen met het ministerie
van SZW de handhavingsrisico's in wetten systematisch in beeld te brengen en daar afspraken over te maken. Dat leidt
tot professionalisering van de relatie tussen UWV als uitvoerder en het ministerie van SZW als opdrachtgevend
departement. Het stelsel van risicobeheersing vergt nog een verbeterslag en de opvolging van gesignaleerde risico's zou
in de ogen van de Audit Advies Commissie sneller moeten kunnen. UWV staat voor de grote opgave om het ICTlandschap te vernieuwen. De plannen daarvoor zijn degelijk. De uitvoering ervan wordt periodiek gevolgd door de Audit
Advies Commissie.
Samenstelling van de Audit Advies Commissie UWV
De Audit Advies Commissie bestaat uit externe deskundigen met brede ervaring. Dit waren in 2020 de heer J. van der
Vlist (voorzitter), mevrouw M.C.C. Bekker, mevrouw A.C.W. Sneller, de heer F.J. van der Ent, de heer F. Haverkamp en
de heer J.H. Ouwehand. De heer J.H. Ouwehand heeft tevens zitting in de Audit Committee SZW en vormt hiermee de
verbindende schakel tussen beide organen. De voorzitter heeft periodiek overleg met de plaatsvervangend secretarisgeneraal van SZW, die in het besturingsmodel de rol van eigenaar van UWV vervult. De voorzitter van de raad van
bestuur, de portefeuillehouder van de raad van bestuur en de directeuren van de Accountantsdienst en Financieel
Economische Zaken wonen de bijeenkomsten van de Audit Advies Commissie bij. Om de transitie te ondersteunen is de
heer Haverkamp gedurende het jaar aangebleven als lid van de Audit Advies Commissie. Per eind 2020 is zijn
lidmaatschap volgens afspraak beëindigd.
Vergoeding Audit Advies Commissie
Voor de vergoeding van de voorzitter en de leden van de Audit Advies Commissie volgt UWV de regels van de Wet
normering topinkomens (WNT), de Wet vergoedingen adviescolleges en commissies en het Besluitvergoedingen
adviescolleges en commissies.

Intern en openbaar accountant
UWV beschikt over een interne accountantsdienst die onafhankelijk is gepositioneerd en rechtstreeks ressorteert onder
de raad van bestuur. De Accountantsdienst beoordeelt de interne beheersmaatregelen en de bedrijfsvoering van UWV,
inclusief de rechtmatigheid van het handelen van de organisatie. De Accountantsdienst legt de resultaten van de
onderzoeken voor aan het verantwoordelijke management en aan de raad van bestuur. Ieder kwartaal maakt de
Accountantsdienst een samenvattende rapportage voor de raad van bestuur over de interne audits en de wettelijke en
overige verplichte controles. De Accountantsdienst controleert voor de minister van SZW de jaarrekening van UWV en
geeft hierbij een controleverklaring af. Ook geeft de Accountantsdienst een verklaring van getrouwheid af bij de
verantwoording over de gegevensverwerking en de gegevensuitwisseling via de gemeenschappelijke elektronische
voorzieningen SUWI.
De Auditdienst Rijk voert volgens het nieuwe toezichtbeleid een review uit op de werkzaamheden van de
Accountantsdienst betreffende de controle van de verantwoordingen. Deze review is eind 2019 gestart en heeft
betrekking op het verantwoordingsjaar 2018. Dit onderzoek is in 2020 met een positief resultaat afgerond. Daarnaast is
de Accountantsdienst in 2019 vanuit de beroepsorganisaties (NBA, NOREA, IIA) getoetst via de Kwaliteitstoets
Overheidsauditors. Dit onderzoek is in 2020 met een positief resultaat afgerond.
PricewaterhouseCoopers geeft als openbaar accountant van UWV een verklaring inzake de getrouwheid af bij de
jaarrekening in de publieksversie van het jaarverslag. Naar aanleiding van de controle van de jaarrekening brengt de
openbaar accountant een accountantsverslag met de relevante bevindingen uit aan de raad van bestuur van UWV.

Medezeggenschap
De ondernemingsraad houdt zich bezig met de beleidsmatige en strategische koers van UWV en gaat met de raad van
bestuur in gesprek over de manier waarop politieke besluiten en maatschappelijke ontwikkelingen worden opgepakt. In
die hoedanigheid heeft de ondernemingsraad input geleverd voor de herijking van de visie van UWV voor de komende
jaren. De relatie tussen bestuurder en de ondernemingsraad is gebaseerd op goede, transparante en nauwe
samenwerking. De ondernemingsraad krijgt de wettelijk verplichte informatie en de documenten die de raad nodig heeft

UWV Jaarverslag 2020

93

om zijn taken juist, tijdig en correct uit te kunnen voeren. Minimaal een keer per maand vindt het formele overleg
plaats. Tussentijds vindt geregeld informeler overleg plaats. Datzelfde geldt voor het overleg dat de divisiedirecteuren
hebben met de onderdeelcommissies. Los van het formele overleg zijn bestuurder en ondernemingsraad samen
begonnen om via een dialoogmodel toekomstige advies- en instemmingstrajecten een andere vorm te geven. Daarbij
wordt gestreefd naar een meer interactieve samenwerking tussen bestuurder en ondernemingsraad, waarbij de
ondernemingsraad in een vroegtijdig stadium wordt betrokken bij de beoogde besluitvorming.
De ondernemingsraad is nauw betrokken bij het personeelsbeleid voor geheel UWV en andere hrm-onderwerpen, zoals
het tot stand komen van een langetermijnvisie op personeelsgebied en een visie op flexibel en locatieonafhankelijk
werken. Vanwege de coronacrisis zijn ook de ontwikkelingen rond thuiswerken, met de effecten daarvan op de
medewerkers, onderwerp van gesprek. In 2020 is opnieuw veel tijd besteed aan twee grote onderwerpen: de
IV-professionalisering en de herinrichting van de Ziektewet-arbodienstverlening. Met de IV-professionalisering wil UWV
een efficiënte, effectieve en wendbare IV-organisatie realiseren, waarin bedrijfsonderdelen optimaal met elkaar
samenwerken. De bestuurder en de ondernemingsraad hebben afgesproken om gedurende een praktijkjaar
proefondervindelijk vorm en inhoud te geven aan de transitie. Dit praktijkjaar is medio 2020 afgerond en de opgedane
leerpunten zijn meegenomen in (voorgenomen) besluitvorming. Een belangrijke rol hierbij speelt de in 2019 ingerichte
klankbordgroep met IV-medewerkers uit alle lagen van de organisatie. De ondernemingsraad is onder voorwaarden
akkoord gegaan met de implementatie van het nieuwe Ziektewet-arbodienstverleningsproces. De raad heeft een
begeleidingscommissie ingesteld om de invoering van het proces te monitoren en samen met de bestuurder de
evaluatie vorm te geven. De ICT-ondersteuning, het organisatorische deel en het klantperspectief zijn onderzocht door
KPMG; de juridische kanten zijn geëvalueerd door professor J.K.M. Gevers (emeritus hoogleraar gezondheidsrecht). De
evaluatie wijst uit dat het proces is geïmplementeerd zoals beoogd, maar er dat nog wel verbeterpunten zijn. We zijn
met de ondernemingsraad in gesprek over eventuele vervolgstappen.
In het laatste tertaal van 2020 heeft de ondernemingsraad ingestemd met de aanpassing van de gedragscode en het
agressieprotocol van UWV. In september is bij de raad een instemmingsaanvraag ingediend voor de privacyverklaring
voor UWV-medewerkers. Met deze privacyverklaring geeft UWV invulling aan zijn wettelijke plicht als werkgever om
medewerkers te informeren over de omgang met hun persoonsgegevens. Deze instemmingsaanvraag maakt deel uit
van het continue gesprek dat bestuurder en ondernemingsraad voeren over de zogeheten Digital Footprint – de sporen
die het gebruik van onder andere ICT-middelen bewust en onbewust nalaat. Op het gebied van huisvesting heeft de
ondernemingsraad in 2020 een adviesaanvraag ontvangen over de verandering van de huisvesting in Leeuwarden;
verder is de raad geïnformeerd over het verlengen van lopende huurcontracten. Daarnaast was de raad nauw betrokken
bij de pilot rond de herijking van het inrichtingsconcept voor de divisie Sociaal Medische Zaken en de pilot voor de
herinrichting van het hoofdkantoor. Dit laatste traject heeft als gevolg van de coronacrisis vertraging opgelopen en zal
daardoor pas in een later stadium worden geëvalueerd en afgerond.

8.3. Maatschappelijk verantwoord ondernemen
We geven breed invulling aan het thema maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo). Dit doen we vanuit onze rol
van dienstverlener, werkgever en opdrachtgever. Ons mvo-beleid is verbonden aan de Sustainable Development Goals,
de zeventien wereldwijde duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Deze doelen moeten een einde aan
armoede, ongelijkheid en klimaatverandering dichterbij brengen. 193 landen, waaronder Nederland, hebben zich
hieraan verbonden. UWV geeft hieraan invulling aan de hand van de drie mvo-pijlers mens, milieu en maatschappij.
Vanuit onze maatschappelijke rol en vanuit werkgeversperspectief willen we een afspiegeling vormen van de
samenleving. We blijven ons daarom inzetten voor een groter aandeel vrouwen en collega’s met een
migratieachtergrond in het midden- en topmanagement en voor duurzame inclusieve arbeidsplaatsen in het kader van
de banenafspraak. Een ander belangrijk onderdeel van ons mvo-beleid is de doelstelling om uiterlijk in 2030 tot een
klimaatneutrale bedrijfsvoering te komen, althans voor de aspecten waarop we zelf directe invloed hebben. Parallel aan
klimaatneutraliteit focussen we steeds meer op de principes van de circulaire economie en zetten we in op
maximalisering van de levensduur en het hergebruik van producten en grondstoffen.

Mens
Fitte en vitale medewerkers zijn in deze tijd belangrijker dan ooit voor het realiseren van onze doelstellingen. We
ondersteunen onze medewerkers bij hun gezonde voornemens met vitaliteitstips en webinars en dagen hen uit om
gezond te leven. Ook bieden we hun de mogelijkheid om zich te laten adviseren over bijvoorbeeld de inrichting van hun
thuiswerkplek. Daarnaast focussen we ons op werkgeluk. Onderzoek heeft aangetoond dat participeren door middel van
werk bijdraagt aan het ervaren van levensgeluk. Maar dan is het belangrijk dat mensen zich ook goed voelen in hun rol
als werknemer. Om de bewustwording daarvan te vergroten en om de waarde ervan te onderkennen, organiseert onze
Denktank Werkgeluk sinds een aantal jaren de Week van Werkgeluk. In september vond hiervan de derde editie plaats,
met in totaal 20 workshops en 294 deelnemers. De Week van Werkgeluk was in 2020 extra relevant, nu het merendeel
van de medewerkers vanuit huis werkt.
Actuele maatschappelijke ontwikkelingen wakkeren de dialoog over gelijkheid, diversiteit en inclusiviteit bij UWV aan.
We geven daaraan gehoor en ondernemen verschillende activiteiten om een omgeving te creëren waarin medewerkers

UWV Jaarverslag 2020

94

zich veilig en gewaardeerd voelen. Zo organiseerden we op 1 oktober 2020 in het kader van Diversity Day 90 online
DiversiDates waarbij 150 UWV’ers elkaar ontmoetten. Verder ging ook dit jaar weer het UWV-brede traineeship van
start – voor meer informatie hierover zie paragraaf 6.1. Hrm-beleid onder het kopje Diversiteit en inclusiviteit. De
belangstelling voor de vijf personeelsnetwerken die UWV al enkele jaren kent neemt toe. Deze netwerken geven ieder
op eigen wijze invulling aan de begrippen diversiteit en inclusiviteit. Het gaat om Roze werkt, Jong@UWV,
VROUW@UWV, het ouderennetwerk PROUD@UWV en het multiculturele netwerk LEF. In totaal waren eind 2020
7.200 medewerkers lid van een netwerk – 14% meer dan eind 2019. Parallel aan de personeelsnetwerken werkt UWV
momenteel aan een voorstel voor een diversiteitscoalitie, waarbij management en netwerken gaan samenwerken om
diversiteit en inclusiviteit binnen de organisatie te versterken.
Met het project Banenafspraak zetten we in op het creëren van duurzame inclusieve arbeidsplaatsen. Doelstelling was
om in de periode 2017-2020 in totaal 500 structurele arbeidsplaatsen te realiseren. In 2020 moest nog 30% van de
doelstelling worden gerealiseerd, maar dat hebben we niet gehaald. Per 1 januari 2021 hadden we 417 van deze
arbeidsplekken gerealiseerd. We doen ons best om onze doelstelling van 500 arbeidsplaatsen in 2021 alsnog te
realiseren.
We willen sociale waarde voor de samenleving creëren. We zetten ons actief in om de arbeidskansen te vergroten van
groepen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Sinds 2019 doen we dat op gestructureerde wijze door bij alle
aanbestedingen boven € 214.000 (dit zijn altijd Europese aanbestedingen) ten minste 5% van de geraamde
contractwaarde in te zetten voor social return. Samen met leveranciers geven we hier invulling aan door middel van de
zogenaamde bouwblokkenmethode. Deze transparante waardebepaling maakt het voor leveranciers mogelijk om social
return op meerdere manieren in te vullen, bijvoorbeeld door zelf mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst
te nemen, bestellingen te plaatsen bij sociale ondernemingen, of maatschappelijke organisaties te ondersteunen met
specifieke kennis of faciliteiten. Sinds de start in 2019 zijn 18 nieuwe contracten afgesloten waarop social return van
toepassing is – hiervan zijn er 8 afgesloten in 2020. De betrokken leveranciers hebben zich daarbij verplicht om over de
gehele contractperiode in totaal € 2,9 miljoen te besteden aan social return. 7 contracten zijn inmiddels gestart, de
overige 11 starten in de loop van dit jaar. Tot en met juni 2020 is € 177.000 aan social return gerealiseerd – dit is bijna
75% van de doelstelling voor 2020 (op de reeds gestarte contracten van € 237.000). Omdat 11 van de afgesloten
contracten nog moeten starten, verwachten we dat deze bedragen de komende maanden zullen oplopen. Wel is het
vanwege de beperkende coronamaatregelen voor een aantal leveranciers moeilijker geworden om invulling te geven
aan hun socialreturnverplichting. De jaarcijfers over 2020 zijn pas bekend in de loop van maart 2021, deze nemen we
op in het viermaandenverslag 2021.

Milieu
Het is onze ambitie om in 2030 een klimaatneutrale organisatie te zijn op aspecten die goed beïnvloedbaar zijn, zoals
vervoer en energie. In de roadmap klimaatneutraliteit 2030 zijn verschillende maatregelen opgenomen die moeten
leiden tot een verdere verduurzaming van huisvesting en zakelijk verkeer (dienstreizen en vliegreizen). Ten opzichte van
het nulpunt (2017) hebben we tot nu toe een reductie van 57% in onze CO2-uitstoot gerealiseerd. De forse daling in
CO2-uitstoot is voornamelijk te danken aan inkoop van 100% groene elektriciteit van Nederlandse oorsprong
(elektriciteit) en groen gas (brandstof & warmte) voor de panden waar UWV hoofdhuurder is. Daarnaast wordt een stuk
grijs gas gecompenseerd waar UWV medehuurder is. Een inventarisatie van het energieverbruik laat zien dat we ook in
deze panden voor een groot deel gebruikmaken van groene energie (elektriciteit en brandstof en warmte).
In 2020 hebben we besloten om in een periode van vier jaar over te gaan van auto’s op fossiele brandstof naar
emissievrije elektrische auto’s. Dat betekent dat er voorlopig nog een zekere mate van keuzevrijheid is, maar dat de
keuze voor elektrische auto’s aantrekkelijk(er) wordt gemaakt. Doelstelling is om uiterlijk in 2028 een volledig
emissievrij wagenpark te hebben. Al vele jaren zetten we in op het terugdringen van (onnodige) verkeersbewegingen.
Zo stimuleren we onze medewerkers met het openbaar vervoer te reizen, stellen we bedrijfsfietsen en/of e-bikes
beschikbaar en kennen we een goede fietsregeling. In 2020 hebben we ook speciale beleidsrichtlijnen opgesteld voor de
vermindering van het aantal zakelijke vliegreizen door medewerkers. Doel is dat de organisatie, als er weer vrij gereisd
kan worden, bewust(er) omgaat met buitenlandse dienstreizen. Met ingang van 1 januari 2021 worden buitenlandse
dienstreizen alleen nog gemaakt met instemming van de directie van een bedrijfsonderdeel. Voor intercontinentale
reizen moet toestemming worden gegeven door de voorzitter van de raad van bestuur. Om het thuiswerken te
ondersteunen zijn online communicatie- en vergadertools versneld ingevoerd. Er werd in 2020 door de coronacrisis
minder gereisd. Dat geldt voor zowel dienstreizen als woon-werkverkeer. Dit heeft een gunstig effect gehad op onze
CO2-uitstoot.
Naast een klimaatneutrale bedrijfsvoering is de circulaire economie een van de leidraden in ons milieubeleid;
uitgangspunten daarvan zijn de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen en het herstellend vermogen van
natuurlijke hulpbronnen. UWV focust zich daarbij op de producten en diensten die het inkoopt. Zo zijn we al enkele
jaren bezig met vermindering van plasticgebruik en het verlengen van de levensduur van hardware, inclusief mobiele
telefoons. Afgedankte ICT-apparatuur die nog goed bruikbaar is, zoals monitoren en smartphones, wordt
schoongemaakt, nagekeken en opgeknapt. Dat gebeurt door een bedrijf dat werkt met medewerkers met een afstand
tot de arbeidsmarkt. Daarna schenken we een groot deel van de apparatuur aan maatschappelijke instellingen en
mensen met een smalle beurs. In 2020 deden we dat met 5.000 monitoren en 2.000 andere hardware items (desktops,
laptops en smartphones). Kantoormeubilair hergebruiken we waar mogelijk. We zien dat het papierverbruik als gevolg
van het thuiswerken in 2020 fors is gedaald (26% ten opzichte van 2019). Omgerekend hebben we sinds 2012 in totaal

UWV Jaarverslag 2020

95

14.829 bomen bespaard. We werken aan een actualisatie van onze circulaire doelstelling. Bij de komende bestellingen
en aanbestedingen gaan we ons richten op drie uitgangspunten: preventie, levensduurverlenging en recycling.

Maatschappij
Ons maatschappelijk ondernemerschap maken we concreet en meetbaar voor onszelf, onze stakeholders en de
samenleving. We gebruiken daarvoor een gecertificeerd managementsysteem: de MVO Prestatieladder. Dit systeem
kent vijf niveaus van certificering. Sinds 2016 bevinden wij ons op niveau 4 (excellent). In februari 2020 zijn we
opnieuw gecertificeerd voor een periode van drie jaar.
We organiseren verschillende inzamelingsacties, onder andere voor de Voedselbank. Dit gebeurt traditiegetrouw met
kratten in de hal van in alle kantoren, waar collega's langdurig houdbare producten kunnen doneren. Nu het door de
coronacrisis niet mogelijk is om naar kantoor te komen, konden we niet fysiek inzamelen. Om de Voedselbank toch te
ondersteunen, konden medewerkers een financiële donatie doen. In totaal is circa € 8.000 opgehaald.
De Prokkelweek is een week waarin organisaties, bedrijven, particulieren en mensen met een verstandelijke beperking
samenkomen om elkaar beter te leren kennen. In 2020 liep de week vol prikkelende ontmoetingen anders dan
voorgaande jaren. Door het coronavirus waren fysieke ontmoetingen niet mogelijk, maar dat heeft Stichting Prokkel en
UWV er niet van weerhouden om er alsnog een geslaagde week van te maken. Als alternatief zijn er online
bedrijfsprokkels georganiseerd; UWV’ers gingen daarbij online in dialoog met mensen met een verstandelijke
beperking. In de zomermaanden is Prokkel-op-pad georganiseerd, een coronaproof buitenactiviteit waarbij teams van
UWV’ers en mensen met een verstandelijke beperking op pad gingen. UWV deed mee met drie teams.
UWV organiseert al jarenlang elk jaar een congres Kunst voor perspectief. Hier presenteren mensen met een beperking
door hen gemaakte kunstwerken. Kunstwerken van de winnaars worden opgenomen in een reizende expositie die
gedurende het jaar allerlei bedrijven en ook UWV-kantoren langsgaat. Door de coronamaatregelen hebben de extra
exposities niet kunnen plaatsvinden en konden we in het najaar geen congres houden. Een activiteit die wel doorging
was onder andere de Wall of Fame in ons hoofdkantoor. Daar werd een keuze tentoongesteld van kunstwerken uit de
collectie van UWV. Bijna alle kunstwerken in de UWV-gebouwen zijn gemaakt door kunstenaars met een verstandelijke,
psychische of fysieke handicap of met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast hebben vier kunstenaars die
meededen aan Kunst met Perspectief 2020 een set aan relatiegeschenken ontworpen waarvan er inmiddels 1.175 zijn
besteld.

8.4. Onze omgeving
Met onze belangrijkste stakeholders onderhouden we structureel contact.

Media- en social media-aanpak
In 2020 zijn we proactiever gaan communiceren en vertellen over onze dienstverlening, de uitdagingen waar we voor
staan en dilemma’s waarmee we worstelen. We kiezen voor een benadering waarin we transparant zijn over de
prestaties van UWV en waarbij we de mensen achter de organisatie een gezicht geven. Vaker dan voorheen hebben we
zelf het nieuws opgezocht met interviews, persberichten, columns en berichten in social media rondom onze
dienstverlening. Zo hebben we bij de NOW- en TOFA-regelingen de media vanaf het begin meegenomen in de manier
waarop UWV de regelingen uitvoert. Niet alleen bij de NOW, maar op tal van andere aandachtsgebieden hebben we het
initiatief genomen om ons eigen verhaal te vertellen in de media. Denk aan een duiding van de stijgende WW-cijfers,
onze terugkerende toelichtingen op de arbeidsmarktontwikkelingen ten gevolge van de coronacrisis,
achtergrondreportages over hoe UWV omgaat met de toenemende drukte en de impact op onze klanten, verhalen over
de rol van UWV bij omscholing, artikelen in vakbladen over wat de coronacrisis betekende voor ICT en management. En
natuurlijk het bezoek van koning Willem Alexander aan UWV en koningin Máxima aan het Regionaal Werk Centrum
Amsterdam. Via onze socialmediakanalen LinkedIn, Twitter, Facebook en Instagram delen we onze verhalen en zoeken
we interactie op. Dat doen we door nauw aan te sluiten op de behoeftes van onze volgers met verhalen van
werkzoekenden, arbeidsbeperkten en werkgevers. Daarnaast zetten we social media in om gericht doelgroepen te
informeren en te attenderen op nieuwe regelingen die voor hen relevant zijn, zoals NOW, TOFA en WIEG. Met
socialmediacampagnes lieten we verschillende doelgroepen in 2020 kennismaken met het verhaal van UWV. Proactief
mediabeleid betekende ook persoonlijk uitleg geven door de verantwoordelijken van de organisatie over zaken die niet
altijd goed gaan. Dit stelt ons in staat de context te schetsen, inclusief welke dilemma’s daarmee gepaard kunnen gaan,
bijvoorbeeld in de uitvoering van wet- en regelgeving.
Reputatie UWV
Naast het mediabeeld meten we ook de reputatie van UWV. Door dagelijks burgers te bevragen over hun ervaringen
met en hun beeld van UWV, kunnen we een reputatiescore uitrekenen. Onze reputatiescore is gestegen van
47,1 punten in 2019 naar 53,4 punten in 2020 (op een schaal van 0-100). Overheidsorganisaties hebben over het
algemeen scores tussen de 40 en 60. Het goed uitvoeren van de NOW- en TOFA- regelingen en bijbehorende media-

UWV Jaarverslag 2020

96

aandacht heeft hier onder andere aan bijgedragen. Opvallend is dat mensen positiever over UWV zijn als ze door
berichtgeving in de (social) media een duidelijker beeld hebben van wat UWV doet.

Samenwerking met onze stakeholders
We vinden het belangrijk dat onze stakeholders goed op de hoogte zijn van onze activiteiten. Daarnaast willen wij op
onze beurt graag weten wat hun vragen, standpunten en andere bijzonderheden zijn, zodat we daar waar nodig op
kunnen inspelen. Met onze belangrijkste bestuurlijke en beleidsmatige stakeholders houden we structureel contact. Dat
zijn onder meer gemeenten, sociale partners (werkgevers- en werknemersorganisaties), de VNG, de cliëntenraden en
de Nationale ombudsman. Uiteraard blijft de band met het ministerie van SZW wezenlijk.
We ondernemen diverse activiteiten om het structurele contact met deze stakeholders te onderhouden. Zo nodigen we
(medewerkers van) onze stakeholders uit voor werkbezoeken aan UWV. We betrekken onze stakeholders ook bij de
belangrijkste ontwikkelingen in de sociale zekerheid. Bij wijzigingen in wet- en regelgeving voorzien we ze van
factsheets met informatie over de belangrijkste veranderingen en nodigen we ze uit voor informatiebijeenkomsten.
In 2020 gebeurde dat bijvoorbeeld bij de NOW en in de voorbereiding op de invoering van de Wet vereenvoudiging
Wajong. Met de belangenbehartigers van kwetsbare groepen onder onze klanten blijven we permanent in gesprek.
De Nederlandse arbeidsmarkt kent 35 arbeidsmarktregio’s en de centrumgemeenten daarbinnen zijn belangrijke
partners van UWV om vraag en aanbod van werk regionaal goed op elkaar aan te sluiten. Dit geldt in het bijzonder voor
mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Met de Stichting van de Arbeid bespreken we regelmatig de werking van
deze arbeidsmarktregio’s en hoe deze kan worden verbeterd.
Partijen die betrokken zijn bij UWV informeren we met verschillende publicaties over onze visie, missie en ambitie en
over de manier waarop we daar, zo veel mogelijk op basis van (gedrags)wetenschappelijke inzichten en bewezen
ervaring, invulling aan geven. De Tweede Kamer ontvangt standaard al onze arbeidsmarktpublicaties. UWV heeft
in 2020 bijgedragen aan verschillende rondetafelgesprekken en technische briefings in het parlement, en ook aan de
Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties. Kamerleden en hun medewerkers zijn bij UWV welkom voor
werkbezoeken. We helpen hen graag bij vragen over de uitvoerbaarheid van voorstellen die ze voor ogen hebben.
Op onze verantwoordingswebsite ontsluiten we onze verantwoordingsinformatie op een publieksvriendelijke manier. Op
deze website staan teksten die ontleend zijn aan de verantwoordingsverslagen voor de minister, plus allerlei
aanvullende informatie en cijfers. De site wordt drie keer per jaar geactualiseerd.

Onze cliëntenraden
Cliëntenraden staan in nauw contact met onze klanten en zijn daarom voor ons belangrijke ‘ogen en oren’. De raden
adviseren ons gevraagd en op eigen initiatief. Daarvoor krijgen zij de benodigde informatie. We bespreken
beleidsmatige onderwerpen vroegtijdig met de Centrale Cliëntenraad; uitvoerende zaken bespreken we op
districtsniveau met de 11 Districtscliëntenraden. In 2020 hebben we het ontwerpjaarplan UWV 2021 voor advies
voorgelegd aan de Centrale Cliëntenraad. Dit is inmiddels een jaarlijks proces. De feedback van de Centrale
Cliëntenraad zorgt voor verbetering, aanscherping en betere leesbaarheid van de teksten van het jaarplan. Daarnaast
zijn er in 2020 diverse (ongevraagde) adviezen uitgebracht over onder andere het Besluit Werkgebieden 2021 over de
werkgebieden van de UWV-vestigingen en de arbeidsmarktregio’s en de toegankelijkheid van de UWV-kantoren volgens
de RIVM-richtlijnen. De cliëntenraad Limburg vroeg extra aandacht voor het signaleren en doorverwijzen van mensen
met een lage uitkering naar gemeenten en andere instanties. Dit advies won begin 2021 de Juryprijs bij de jaarlijkse
verkiezingen van de Cliënt in Beeldprijs van de Landelijke Cliëntenraad.
We informeren de raden regelmatig over nieuwe wet- en regelgeving en nieuwe werkprocessen. Dat doen we via de
website van de cliëntenraden en in overleggen die we met de cliëntenraden voeren. We betrekken hen bij de
communicatie met onze klanten en de diverse pilots die daarvoor worden gestart. Hiervoor organiseren we landelijke
bijeenkomsten, met uit iedere raad een vertegenwoordiger. Er waren in 2020 bijeenkomsten over onder andere de
digitale dienstverlening en over de chat met DigiD-inlog. De leesgroep heeft 15 keer advies gegeven over de
leesbaarheid en begrijpelijkheid van brieven en is een van de deelnemers aan de brievenchallenge (zie paragraaf
3.1. Contact met de klant onder het kopje Betrekken van klanten). Cliëntenraadsleden worden ook ingeschakeld bij de
diverse klantreizen en waren in 2020 betrokken bij het testen van het nieuwe klantcentrum. In 2020 is een Meldpunt
Herstelactie OTN (Ondersteuningsteam Noord) geopend, nadat de Centrale Cliëntenraad aanhoudend aandacht had
gevraagd voor klanten die zich mogelijk in een schrijnende situatie bevinden nadat hun dossiers na een beoordeling
door het Ondersteuningsteam Noord opnieuw tegen het licht waren gehouden – zie ook paragraaf 2.2. Sociaalmedische beoordelingen onder het kopje Resultaten.
De raad van bestuur bezoekt jaarlijks de Districtscliëntenraden om van gedachten te wisselen over zaken in de
uitvoeringspraktijk die de raden, en dus onze klanten, bezighouden. Tijdens deze bezoeken krijgen we veel informatie
die we gebruiken om onze dienstverlening te verbeteren. Door de coronamaatregelen konden het jaarlijkse
Cliëntenparticipatiecongres en de fysieke overleggen in 2020 niet doorgaan. De raad van bestuur is in de regio Noord
gestart met het digitaal bijwonen van de overlegvergadering. De andere cliëntenraden volgen in 2021.

UWV Jaarverslag 2020

97

In 2018 hebben we onder alle cliëntenraadsleden breed onderzoek gedaan naar het fenomeen cliëntenparticipatie. Op
basis van de aanbevelingen van dit onderzoek zijn in 2019 drie werkgroepen met vertegenwoordiging vanuit alle
cliëntenraden gestart rond de thema’s promotie, samenwerking en contact, hervorming raadszetels en
selectieprocedure. Door de coronacrisis hebben de werkgroepen vertraging opgelopen. De resultaten en adviezen van
deze werkgroepen worden nu in de eerste helft van 2021 verwacht.

Relatie met ministerie van SZW
De sturingsrelatie tussen SZW en UWV laat zich het beste omschrijven als een driehoeksrelatie van een eigenaar, een
opdrachtgever en een opdrachtnemer. In de relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer staat doeltreffendheid
centraal: wordt een door het ministerie van SZW (opdrachtgever) verstrekte opdracht door UWV (opdrachtnemer) goed
uitgevoerd? In de relatie tussen eigenaar en opdrachtnemer staat doelmatigheid centraal: staat de uitvoering (het
geheel aan taken) in verhouding tot de middelen? In de relatie tussen eigenaar en opdrachtnemer speelt ook
organisatiegericht toezicht een rol. Dit valt onder de verantwoordelijkheid van de plaatsvervangend secretaris-generaal.
In 2020 is er veel aandacht geweest voor de relatie tussen onder meer eigenaar, opdrachtgever en opdrachtnemer. Zo
heeft het onderzoek Werk aan Uitvoering waardevolle inzichten en aanbevelingen opgeleverd om de relatie tussen
politiek, beleid en uitvoering verder te verbeteren. En ook de Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties (TCU) bracht
mogelijke verbeteringen aan het oppervlak, waar zowel departement als uitvoeringsorganisatie profijt van kunnen
hebben. Het gaat dan bijvoorbeeld om het nadrukkelijker betrekken van het uitvoeringsperspectief bij nieuwe
wetgeving, vereenvoudiging van wet- en regelgeving om het voor de burger begrijpelijker en voor de uitvoerder
eenvoudiger te maken, en het creëren van ruimte in de regelgeving om daar waar dat nodig is, maatwerk toe te passen
in de dienstverlening aan burgers. Het onderzoek Werk aan Uitvoering is afgerond in 2020. Het eindrapport van de TCU
is eind februari 2021 verschenen.
Eigenaar en opdrachtgever
UWV is een zelfstandig bestuursorgaan en valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van SZW. We leggen aan
de minister verantwoording af over de beleidskeuzes die we maken en over de manier waarop we overheidsbeleid
uitvoeren. Dat gebeurt via viermaandelijkse tussenverslagen en ons jaarverslag. De minister en de raad van bestuur
bespreken periodiek de stand van zaken in de uitvoering. Op ambtelijk niveau zijn er dagelijks contacten tussen UWV
en het ministerie.
Het ministerie van SZW en UWV bezien op reguliere basis wat er in de sturingsrelatie goed gaat en beter kan. In 2020
heeft de evaluatie SUWI plaatsgevonden. Dit onderzoek heeft onder meer inzichten opgeleverd in hoeverre de SUWIdoelstellingen (bestaanszekerheid, arbeidsparticipatie) zijn behaald in de afgelopen jaren en wat er in de samenwerking
tussen departement, UWV en gemeenten kan worden verbeterd om nog beter invulling te geven aan deze SUWIdoelstellingen. De leerpunten uit deze evaluatie nemen het ministerie en UWV mee om de samenwerking in 2020
verder vorm te geven.
Toezichthouder
Het organisatiegerichte toezicht op UWV valt onder de plaatsvervangend secretaris-generaal van het ministerie SZW. De
kern van het toezichtbeleid is dat de uitvoeringsorganisaties die onder het ministerie vallen (UWV én SVB) zelf
verantwoordelijk zijn voor het functioneren van de uitvoering. De minister van SZW is verantwoordelijk voor toezicht op
de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de zbo’s. Daarnaast houdt de Inspectie SZW toezicht op het SUWI-stelsel
en op de hierbij behorende doelstellingen. In 2020 waren vanwege de coronacrisis reguliere werkbezoeken niet goed
mogelijk.

UWV Jaarverslag 2020

98

Jaarrekening

De jaarrekening schetst een beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van UWV aan het eind van het
verslagjaar en van het resultaat over 2020. De jaarrekening bestaat uit de balans per 31 december 2020, de staat van
baten en lasten, het kasstroomoverzicht over 2020 en de toelichtingen.
De balans bevat een overzicht van de activa (de bezittingen) en de passiva (het vermogen waarmee de activa zijn
gefinancierd). De staat van baten en lasten bevat een overzicht van de inkomsten (baten) en uitgaven (lasten) voor de
programmakosten (het bedrag dat we uitgeven aan bijvoorbeeld uitkeringen, re-integratieactiviteiten, sociaal-medische
beoordelingen en gegevensbeheer en -uitwisseling) en voor de uitvoeringskosten (het bedrag dat we uitgeven aan
onder andere personeel, huisvesting en ICT). Het kasstroomoverzicht geeft een overzicht van de feitelijke ingaande en
uitgaande geldstromen.

UWV Jaarverslag 2020

99

9. Jaarrekening

9.1. Balans per 31 december 2020
Tabel Balans per 31 december 2020, na bestemming resultaat

31 december 2020

Bedragen x € 1 miljoen
ACTIVA

31 december 2019

Ref.

Vaste activa
Materiële vaste activa

(1)

95

94

Financiële vaste activa

(2)

163

163

Totaal vaste activa

258

257

Vlottende activa
Vorderingen

(3)

5.682

Liquide middelen

(4)

9.712

3.426
5.104

Totaal vlottende activa

15.394

8.530

Totaal activa

15.652

8.787

PASSIVA
Fondsen
Fondsvermogen

(5)

10.749

5.054

Bestemmingsfondsen

(6)

113

140

Egalisatiereserve

(7)

87

19

Totaal fondsen

10.949

5.213

Voorzieningen

(8)

606

1.251

Kortlopende schulden

(9)

4.097

2.323

15.652

8.787

Totaal passiva

UWV Jaarverslag 2020

100

9.2. Staat van baten en lasten over 2020
Tabel Staat van baten en lasten over 2020
Bedragen x € 1 miljoen
BATEN

2020

2019

28.172

27.639

Ref.

Baten wettelijke taken sv
Premiebaten

(10)

Rijksbijdragen NOW

14.049

-

Rijksbijdragen overig

4.644

4.569

Totaal rijksbijdragen

(11)

Totaal baten

18.693

4.569

46.865

32.208

LASTEN
Programmakosten
Uitkeringen

(12)

21.251

19.929

Sociale lasten

(13)

3.337

3.348

Subsidies NOW

(14)

14.029

-

Overige baten en lasten

(15)

534

1.327
39.151

24.604

Uitvoeringskosten
Personeelskosten

(16)

1.575

1.459

Huisvestingskosten

(17)

108

105

Automatiseringskosten

(18)

251

245

Kantoorkosten

(19)

27

26

Vervoers- en overige kosten

(20)

32

43

1.993

1.878

Af: netto-omzet uitvoeringskosten

-15

-20
1.978

Financiële baten en lasten
Rentebaten

0

Rentelasten

0

Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

UWV Jaarverslag 2020

1.858

(21)
0
0
0

0

41.129

26.462

5.736

5.746

101

9.3. Kasstroomoverzicht over 2020
Tabel Kasstroomoverzicht over 2020

2020

Bedragen x € 1 miljoen

2019

KASSTROOM UIT OPERATIONELE ACTIVITEITEN
Ontvangsten
Premies

26.960

Rijksbijdragen NOW

13.217

27.467
-

Rijksbijdragen overig

4.685

4.580

Overige baten

111

102

Netto-omzet uitvoeringskosten

13

20
44.986

32.169

Uitgaven
Uitkeringen

-21.015

-19.990

Sociale lasten

-3.318

-3.326

Subsidies NOW

-12.803

-

Overige lasten

-1.249

-238

Uitvoeringskosten

-1.966

-1.848

Totale kasstroom uit operationele activiteiten

-40.351

-25.402

4.635

6.767

KASSTROOM UIT INVESTERINGSACTIVITEITEN
Investeringen in materiële vaste activa
Desinvesteringen in materiële vaste activa

-27

-18

0

0

Totale kasstroom uit investeringsactiviteiten

-27

-18

KASSTROOM UIT FINANCIERINGSACTIVITEITEN
Opgenomen middelen

0

Rentebaten en -lasten

0

Totale kasstroom uit financieringsactiviteiten
Netto-kasstroom

-1.648
0
0

-1.648

4.608

5.101

Specificatie netto-kasstroom
Stand 1 januari

5.104

3

Stand 31 december

9.712

5.104

4.608

5.101

Netto-kasstroom

UWV Jaarverslag 2020

102

9.4. Algemene toelichting
Taken UWV
Wij zijn de uitvoerder van een groot aantal wetten en regelingen op het gebied van de sociale zekerheid en beheerder
van de fondsen waaruit de aan deze wetten en regelingen verbonden kosten worden gefinancierd.
Wij beheren de volgende fondsen:
 Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof): Het Aof financiert onder meer de WAO-, WAZ-, WAZO- en IVA-uitkeringen,
alsmede de WGA-uitkeringen in de eerste tien jaar voor alleen de overige uitkeringsgroepen (zieke WW’ers, zieken
als gevolg van zwangerschap en vrijwillig verzekerden) en na tien jaar voor alle groepen. Daarnaast worden uit het
Aof de Ziektewet-uitkeringen als gevolg van zwangerschap en/of bevalling, voor vrijwillig verzekerden en gebruikers
van de no-riskpolis gefinancierd. Sinds 1 januari 2020 financiert het Aof de compensatie voor de transitievergoeding
bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. Voorts wordt door het Aof een gedeelte van de uitgaven van
de re-integratietrajecten en een gedeelte van de werkvoorzieningen gefinancierd.
 Werkhervattingskas (Whk): De Whk financiert de eerste tien jaar van de WIA-WGA-uitkeringen voor zowel mensen
met een vast en een flexibel dienstverband, alsmede de Ziektewet uitkeringen voor mensen met een flexibel
dienstverband. Daarnaast betaalt de Whk een gedeelte van de uitgaven van de re-integratietrajecten.
 Algemeen Werkloosheidsfonds (AWf): Het AWf financiert onder meer de WW-uitkeringen, de
loonbetalingsverplichtingen aan werknemers van in betalingsonmacht verkerende werkgevers en de Ziektewetuitkeringen voor de vangnetgroep zieke werklozen. Daarnaast wordt uit het AWf de re-integratie voor de WW en de
Ziektewet gefinancierd. Tenslotte betaalt het AWf de operationele kosten van de Sociaal Economische Raad (SER).
 Uitvoeringsfonds voor de overheid (Ufo): Het Ufo financiert de WW–uitkeringen en Ziektewet–uitkeringen aan (ex-)
overheidspersoneel. Het Ufo wordt gefinancierd door de overheidswerkgevers via de Ufo-premie.
 Arbeidsondersteuningsfonds jonggehandicapten (Afj): Het Afj financiert Wajong-uitkeringen en re-integratielasten
van Wajongers. Vanuit het Afj worden daarnaast onderwijs-, leef- en een gedeelte van werkvoorzieningen betaald.
Dit fonds wordt volledig gefinancierd door een rijksbijdrage.
 Toeslagenfonds: Het Toeslagenfonds financiert toeslagen op uitkeringen van de moederwetten WAO, WIA, WAZ,
Wajong, WW, Ziektewet en IOW. Daarnaast worden de IOW-uitkeringen en tegemoetkomingen arbeidsongeschikten
uit dit fonds betaald. Het fonds wordt volledig gefinancierd door een rijksbijdrage.
 Sectorfondsen (tot en met 31 december 2019): De sectorfondsen financierden onder meer het eerste half jaar
werkloosheid en de Ziektewet-staartuitkeringen van eigenrisicodragers.
Als gevolg van de coronacrisis heeft het kabinet in 2020 de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
(NOW) en de Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten (TOFA) in het leven geroepen. De NOW is
een subsidie en is bedoeld om werkgevers die te maken hebben met een omzetverlies van minimaal 20% ten opzichte
van een referteperiode financieel tegemoet te komen, waardoor zij hun werknemers in dienst kunnen houden.
De TOFA was bedoeld als vangnet voor flexwerkers die door de coronacrisis substantieel inkomensverlies hebben
geleden, maar geen aanspraak konden maken op een socialezekerheidsuitkering of op bijstand en onvoldoende
middelen van bestaan hadden om rond te komen. De TOFA is in 2020 ook weer beëindigd.
De NOW en de TOFA worden via het AWf afgewikkeld en zijn volledig rijksgefinancierd.
De balans bevat zowel de vermogensbestanddelen van de door ons beheerde fondsen als de activa en passiva van de
UWV-organisatie. De staat van baten en lasten bevat zowel de programmakosten – bestaande uit de lasten,
premiebaten en rijksbijdragen van de fondsen – als de uitvoeringskosten van de UWV-organisatie.

Algemeen beleid ter beperking van misbruik en oneigenlijk gebruik
We streven ernaar een omgeving te creëren waarin het maken van fouten zo veel mogelijk wordt voorkomen en het
burgers en bedrijven gemakkelijk wordt gemaakt goede aanvragen te doen. We stemmen de mate en intensiteit van
onze controles af op het gedrag van burgers en bedrijven, en dwingen naleving af als burgers en bedrijven regels
bewust niet willen naleven of frauderen. We weten dat het overgrote deel van de burgers en bedrijven te goeder trouw
is en bereid is uit zichzelf regels na te leven, zonder dwingende en kostbare acties van UWV.
Bij alle door UWV uit te voeren taken kunnen de medewerkers, in meerdere of mindere mate, worden geconfronteerd
met de problematiek van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Met name uitkeringen zijn gevoelig voor misbruik en
oneigenlijk gebruik omdat recht, hoogte en duur mede afhankelijk zijn van gegevens die uitkeringsgerechtigden zelf
verstrekken. Het tegengaan van M&O bij de uitvoering van sociale wet- en regelgeving vormt een geïntegreerd
onderdeel van de uitvoering van UWV. Om naleving te bevorderen en niet-naleving tegen te gaan, beschikken wij over
een reeks van instrumenten op het gebied van het voorkomen van fouten en fraudebestrijding die wij zo effectief en
efficiënt mogelijk inzetten.
Op basis van de beschikbare personele en financiële middelen maken we voortdurend keuzes over waar we onze
capaciteit inzetten. Daarom is het uitgesloten om op alle individuele gevallen gerichte controle uit te voeren. Daarnaast
zijn er maatschappelijke begrenzingen door wettelijke bepalingen, zoals privacywetgeving, die controlemogelijkheden
beperken of verhinderen. Ook dat wegen we mee bij het bepalen van onze prioriteiten. Dit betekent dat er ook bij een
toereikend M&O-beleid sprake is van inherente onzekerheid over de juistheid van de uitkeringen en de juistheid van
mogelijke terugvorderingen. Wij zijn van mening dat wij binnen de hierboven geschetste context al het mogelijke

UWV Jaarverslag 2020

103

hebben gedaan om deze inherente onzekerheid zo veel mogelijk te beperken. Wij hebben deze onzekerheid
geëvalueerd bij het opmaken van de jaarrekening. Deze onzekerheid doet naar onze mening geen afbreuk aan het
getrouwe beeld van de jaarrekening.

Specifieke aandachtspunten misbruik en oneigenlijk gebruik NOW
Bij de totstandkoming van de NOW hebben UWV en het ministerie van SZW ook handhavingsrisico’s onderkend.
Primaire doelstelling was om door de coronacrisis getroffen bedrijven zo snel mogelijk hulp te bieden. Daarom is UWV
zo snel mogelijk overgegaan tot de eerste betalingen aan werkgevers. Waar mogelijk heeft UWV beheersmaatregelen
genomen. Het ministerie van SZW heeft de (rest)risico’s geaccepteerd.
De NOW-regeling is zo vormgegeven dat er op zeer korte termijn een robuuste regeling kon worden uitgevoerd. De
snelheid waarmee de noodmaatregel tot stand is gekomen, impliceert echter ook dat mogelijk zaken over het hoofd zijn
gezien en dat de regeling onvoorziene consequenties kan hebben, die achteraf niet gerepareerd kunnen worden. We
houden er daarom rekening mee dat er nog onvolkomenheden in de aanpak zullen blijken, waardoor meer restrisico’s
op misbruik en oneigenlijk gebruik moeten worden aanvaard dan onder reguliere omstandigheden gebruikelijk zou zijn.
De minister heeft de Tweede Kamer op meerdere momenten hiervan ook op de hoogte gesteld.
Een aantal M&O-aspecten wordt ondervangen bij het verstrekken van het voorschot. Het belangrijkste M&O aspect, ten
aanzien van het omzetverlies bij de individuele werkgever, kan pas worden gecontroleerd bij de vaststellingsaanvraag.
Bij circa € 13,5 miljard van de verstrekte voorschotten voor de NOW 1, de NOW 2 en de NOW 3.1 moet de vaststelling
nog plaatsvinden. UWV trekt samen met ketenpartners – de Inspectie SZW (ISZW), de Belastingdienst en de Fiscale
Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) – op in onderzoek naar misbruik en oneigenlijk gebruik van de NOW.
Specifieke M&O-aspecten met betrekking tot het gerealiseerde omzetverlies en de daadwerkelijke loonkosten maken
onderdeel uit van de beoordeling van de vaststellingsaanvraag van de werkgever.

Financiering
De financiering van de sociale verzekeringen is geregeld in de Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv). De
middelen die nodig zijn voor de uitkeringen en uitvoeringskosten van de verschillende wetten, verkrijgen wij door
premieheffing bij werkgevers/verzekerden en uit financiering door het Rijk.
Bij een tekort aan financiële middelen maakt UWV ingevolge artikel 120, lid 4 Wfsv uitsluitend gebruik van de
kredietfaciliteiten die door de minister van Financiën worden verleend. De minister van Financiën is gehouden voor deze
tekorten een kredietfaciliteit aan te bieden. De liquiditeit van UWV, en daarmee de continuïteit van de
bedrijfsactiviteiten, is op deze wijze gewaarborgd.
Premieontvangsten Belastingdienst
De Belastingdienst is op grond van de Wfsv verantwoordelijk voor de inning van belastingen en premies en de verdeling
van de geïnde bedragen over belastingen en premies tussen de fondsen. De Belastingdienst informeert ons maandelijks
over de ontvangen premies per premiejaar. De Belastingdienst stelt jaarlijks een jaarverantwoording op waarin de
dienst financiële verantwoording aflegt over zijn taken. De Belastingdienst geeft in zijn jaarverantwoording aan dat de
uitvoering van zijn rechtshandhavingsbeleid beperkingen kent, waardoor een niet te kwantificeren inherente
onzekerheid bestaat voor de volledigheid van de ontvangen premies. De jaarverantwoording van de Belastingdienst
wordt gecontroleerd door de Auditdienst Rijk.
In de jaren na afloop van het boekjaar stelt de minister van Financiën, aan de hand van de gegevens uit de collectieve
aangiften en naheffingsaanslagen, de definitieve toedelingpercentages vast voor de loonbelasting en premies
volksverzekeringen en de definitieve verdeelpercentages voor de premies werknemersverzekeringen. De definitieve
verdeelpercentages voor het belastingjaar 2018 zijn vastgesteld op 6 oktober 2020. Voor de belastingjaren 2019
en 2020 worden de verdeelpercentages naar verwachting in respectievelijk 2021 en 2022 vastgesteld.
De heffing en inning van de premies vrijwillige verzekeringen is ingevolge de Wfsv aan UWV opgedragen.
Rijksbijdragen SZW
Voor de uitvoering van de Wajong, de re-integratie Wajong en de beoordeling van de gemeentelijke doelgroep ontvangt
het Afj een rijksbijdrage van het ministerie van SZW. Daarnaast financiert het ministerie van SZW alle lasten van het
Toeslagenfonds en enkele specifieke wetten en regelingen binnen het AWf en het Aof. De crisismaatregelen, de NOW en
de TOFA, worden gefinancierd binnen het AWf. Voor een nadere detaillering van deze rijksbijdragen wordt verwezen
naar de tabel ‘Nog te verrekenen rijksbijdragen’ (zie pagina 112).
Rijksbijdrage OCW
Voor de uitvoering van artikel 19a van de Wet overige OCW-subsidies (WOOS) krijgt het Afj ingevolge het
Uitvoeringsbesluit onderwijsvoorzieningen voor jongeren met een handicap een rijksbijdrage van het ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

UWV Jaarverslag 2020

104

Rijksbijdrage VWS
Voor de uitvoering van de tolkvoorzieningen voor het leefdomein (artikel 3a.1.1 Wet maatschappelijke ondersteuning
(Wmo) 2015) ontvangt het Afj een rijksbijdrage van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Informatieverschaffing over schattingen
Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van de organisatie
zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen.
Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen
en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende
jaarrekeningposten.

Verbonden partijen
Als verbonden partij worden, naast het ministerie van SZW, alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende
zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Met betrekking tot de
verbonden partijen wordt informatie opgenomen die nodig is voor het verschaffen van het inzicht.
Het Pensioenfonds UWV is een onafhankelijke stichting. Het Pensioenfonds heeft een eigen bestuur, dat zelfstandig de
koers bepaalt. Het bestuur van het Pensioenfonds bestaat uit negen leden. Drie bestuursleden, onder wie de
(plaatsvervangend) voorzitter, worden benoemd door de raad van bestuur van UWV. Vier bestuursleden (de zogeheten
werknemersleden) worden benoemd op voordracht van de ondernemingsraad. Daarnaast hebben twee
gepensioneerden zitting in het bestuur.
Het Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen (BKWI) is een organisatieonderdeel van UWV dat zich uit hoofde
van artikel 5.21 van het Besluit SUWI bezighoudt met de beheertaken op het gebied van de elektronische
gegevensuitwisseling binnen de keten. Het bureau werkt in opdracht van het ministerie van SZW. Het bureau verleent
diensten aan de SUWI-organisaties, die verenigd zijn in de Programmaraad. De financiële verantwoording van BKWI is
nader geregeld in de Regeling SUWI, artikel 5.10a lid 4. In dit artikel is bepaald dat het jaarverslag, de tussentijdse
verslagen en de jaarrekening van UWV bestaan uit twee afzonderlijke delen, waarvan één deel uitsluitend betrekking
heeft op BKWI en het andere deel op UWV met uitzondering van BKWI. In afwijking van Titel 9 Boek 2 BW zijn de
cijfers van BKWI om deze reden niet opgenomen in de jaarrekening van UWV. De jaarverslagen van BKWI worden
gepubliceerd op www.bkwi.nl.
Het door de minister van SZW aan BKWI toegekende budget voor 2020 bedraagt € 11,8 miljoen.

9.5. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Algemene grondslagen voor verslaggeving
Algemeen
De wettelijke versie van de jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wet SUWI artikel 49 lid 5, Regeling
SUWI artikel 5.10a lid 1 en lid 4, bijlage VI bij de Regeling SUWI en zoveel als mogelijk (dat wil zeggen behoudens voor
zover daarin niet geregeld) met Titel 9 Boek 2 BW en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving.
De hoofdlijn van de Regeling SUWI is dat de financiële verantwoording van de programmakosten naar wet wordt
gesplitst. In de staat van baten en lasten is de indeling naar wet vervangen door een categorale indeling van de baten
en lasten. Overeenkomstig Titel 9 Boek 2 BW verschaffen wij hiermee meer inzicht in de kernactiviteiten van UWV. De
indeling naar wet is als toelichting op de staat van baten en lasten opgenomen.
Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de
actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de
verkrijgingsprijs. In de balans en de staat van baten en lasten zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt
verwezen naar de toelichting.
Vergelijking met voorgaand jaar
De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het
voorgaande jaar.
Functionele valuta
De jaarrekening is opgesteld in euro’s. Dit is zowel de functionele als de presentatievaluta van UWV. Aangezien alle
bedrijfsactiviteiten plaatsvinden in euro’s, zijn koersverschillen niet aan de orde.

UWV Jaarverslag 2020

105

Operationele leasing
De organisatie heeft leasecontracten waarbij de voor- en nadelen die aan de eigendom verbonden zijn, niet nagenoeg
geheel door de organisatie worden gedragen. Deze leasecontracten worden verantwoord als operationele leasing.
Leasebetalingen worden, rekening houdend met ontvangen vergoedingen van de lessor, op lineaire basis verwerkt in de
staat van baten en lasten over de looptijd van het contract.
Financiële instrumenten
UWV maakt in de normale bedrijfsuitoefening gebruik van krediet van het ministerie van Financiën. Hierdoor is er geen
krediet- en liquiditeitsrisico. UWV maakt geen gebruik van afgeleide financiële instrumenten. Zoals is toegelicht in
paragraaf 9.4 onder kopje ‘Financiering’, is er geen risico ten aanzien van de continuïteit vanwege de beschikbare
kredietfaciliteiten die door de minister van Financiën worden verleend.
Afrondingen
Alle bedragen in de financiële verantwoording worden afgerond op miljoenen euro’s (met uitzondering van enkele
tabellen in de Toelichting). Door deze afrondingen worden posten kleiner dan € 0,5 miljoen weergegeven met ‘0’. Indien
een post geen bedrag vertegenwoordigt en dus werkelijk nul is, wordt dit weergegeven met ‘-’.

Grondslagen
Immateriële vaste activa
De behandeling van zelfvervaardigde immateriële vaste activa is gebaseerd op de financieringsstructuur van UWV.
Omdat deze immateriële vaste activa in de regel projectmatig worden gefinancierd in het jaar van voortbrenging,
worden deze investeringen niet geactiveerd.
Materiële vaste activa
Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare
kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere
waardeverminderingen rekening houdend met een eventuele restwaarde.
Indien belangrijke bestanddelen van een materieel vast actief van elkaar te onderscheiden zijn en verschillen in
gebruiksduur of verwachte gebruikspatroon, worden deze bestanddelen afzonderlijk afgeschreven.
Indien een schattingswijziging plaatsvindt van de toekomstige gebruiksduur, dan worden de toekomstige afschrijvingen
aangepast.
Financiële vaste activa
De onder financiële vaste activa opgenomen vorderingen worden initieel gewaardeerd tegen de reële waarde onder
aftrek van transactiekosten (indien materieel). Vervolgens worden deze vorderingen gewaardeerd tegen geamortiseerde
kostprijs. Bij de waardering wordt rekening gehouden met eventuele bijzondere waardeverminderingen.
Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa
Op iedere balansdatum wordt beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere
waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van
het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt
de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort.
Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare
waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzonder
waardeverminderingsverlies wordt direct als last verwerkt in de staat van baten en lasten, onder gelijktijdige verlaging
van de boekwaarde van het betreffende actief.
De opbrengstwaarde wordt in eerste instantie ontleend aan een bindende verkoopovereenkomst. Als die er niet is,
wordt de opbrengstwaarde bepaald met behulp van de actieve markt, waarbij normaliter de gangbare biedprijs geldt als
marktprijs. De in aftrek te brengen kosten bij het bepalen van de opbrengstwaarde zijn gebaseerd op de geschatte
kosten die rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de verkoop en nodig zijn om de verkoop te realiseren.
Voor de bepaling van de bedrijfswaarde wordt een inschatting gemaakt van de toekomstige netto-kasstromen bij
voortgezet gebruik van het actief/de kasstroomgenererende eenheid. Vervolgens worden deze kasstromen contant
gemaakt waarbij een disconteringsvoet wordt gehanteerd van 0% (2019: 0%). De disconteringsvoet geeft geen risico’s
weer waarmee in de toekomstige kasstromen al rekening is gehouden.
Indien wordt vastgesteld dat een bijzondere waardevermindering die in het verleden verantwoord is, niet meer bestaat
of is afgenomen, dan wordt de toegenomen boekwaarde van de desbetreffende activa niet hoger gesteld dan de
boekwaarde die bepaald zou zijn indien geen bijzondere waardevermindering voor het actief zou zijn verantwoord.

UWV Jaarverslag 2020

106

Vorderingen
Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Vorderingen
worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Indien geen sprake is van (dis)agio en
transactiekosten, is de geamortiseerde kostprijs gelijk aan de nominale waarde van de vorderingen. Als de ontvangst
van de vordering is uitgesteld op grond van een verlengde overeengekomen betalingstermijn, wordt de reële waarde
bepaald aan de hand van de contante waarde van de verwachte ontvangsten en worden er rente-inkomsten ten gunste
van de staat van baten en lasten gebracht op basis van de effectieve rente. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden
in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.
Dotaties aan en vrijval van de voorziening voor oninbare premievorderingen worden verwerkt in de resultaatpost
Premiebaten. Dotaties aan en vrijval van de voorzieningen voor oninbare faillissementsvorderingen en
uitkeringsdebiteuren worden verwerkt in de resultaatposten Uitkeringen en Sociale lasten. Dotaties aan en vrijval van
de voorziening voor oninbare vorderingen NOW worden verwerkt in de resultaatpost Subsidies NOW.
Liquide middelen
Liquide middelen bestaan grotendeels uit rekeningen-courant bij de minister van Financiën en direct opvraagbare
banktegoeden. Voor elk van de door ons beheerde fondsen houden wij een rekening-courant aan bij de minister van
Financiën. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan,
waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare
wijze is te schatten.
De voorzieningen worden bepaald op basis van de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de
verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de contante waarde van
de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen en verliezen af te wikkelen, tenzij de
tijdswaarde van geld niet materieel is. Indien de tijdswaarde van geld niet materieel is, wordt de voorziening tegen
nominale waarde verantwoord.
Wanneer de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt, en wanneer het waarschijnlijk is dat deze
vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de
balans opgenomen.
Kortlopende schulden
Kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende schulden worden
na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag, rekening houdend
met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Dit is meestal de nominale waarde.
De bepaling van het resultaat
Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de baten en de lasten over het jaar. De baten worden verantwoord in
het jaar waarin zij zijn gerealiseerd. De lasten worden in acht genomen indien zij hun oorsprong vinden voor het einde
van het verslagjaar.
Premiebaten
De premiebaten worden bepaald door de ontvangen premies over het premiejaar te vermeerderen met de premies over
premiemaand december die in januari van het volgende verslagjaar worden ontvangen en de premies waarvoor
bijzonder uitstel van betaling is verleend vanwege de coronacrisis.
Rijksbijdragen
De baten uit rijksbijdragen zijn bepaald door de totale lasten van de rijksgefinancierde wetten en regelingen, bestaande
uit programmakosten en uitvoeringskosten, te verminderen met de overige baten.
De tijdelijke regelingen NOW en de TOFA zijn volledig rijksgefinancierd.
Uitkeringen en sociale lasten
De uitkeringen en bijbehorende sociale lasten worden op grond van de wettelijke regelingen verwerkt in de staat van
baten en lasten.
Subsidies NOW
De subsidies NOW worden op grond van de wettelijke regelingen verwerkt in de staat van baten en lasten. De
subsidieverplichtingen worden bij eerste waardering geheel ten laste gebracht van het boekjaar indien het besluit tot
verlening schriftelijk aan de subsidieontvanger is medegedeeld, ongeacht in welk boekjaar de subsidie wordt uitgekeerd.
De subsidielasten zijn vervolgens bepaald op basis van de verwachte toekomstige kasstromen, als beste schatting voor
de waardering.

UWV Jaarverslag 2020

107

Overige baten en lasten
De baten die verband houden met verhaal uit regreszaken, worden verantwoord in het jaar waarin de ontvangsten
worden gerealiseerd. De Europees Sociaal Fonds (ESF)-baten worden verantwoord in het jaar waarin er voldoende
zekerheid is over de inbaarheid daarvan.
Uitvoeringskosten
De kosten worden bepaald op historische basis en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben.
Personeelskosten
Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de staat van baten en
lasten voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers respectievelijk de belastingautoriteit.
De pensioenregelingen worden verwerkt volgens de verplichtingenbenadering. De over het verslagjaar verschuldigde
premie wordt als last verantwoord.
Netto-omzet uitvoeringskosten
De netto-omzet omvat de opbrengsten van de in het verslagjaar verleende diensten onder aftrek van kortingen en de
over de omzet geheven belastingen. Verantwoording van opbrengsten uit de levering van diensten geschiedt naar rato
van de geleverde prestaties, gebaseerd op de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding tot de in totaal
te verrichten diensten.
Afschrijvingen op materiële vaste activa
Afschrijvingskosten vormen geen aparte regel in de staat van baten en lasten. Deze kosten zijn opgenomen in andere
onderdelen van de staat van baten en lasten, te weten de huisvestingskosten, de automatiseringskosten en de
kantoorkosten. Voor een nadere specificatie wordt verwezen naar de betreffende toelichting.
Materiële vaste activa worden vanaf het moment van gereedheid voor ingebruikneming afgeschreven over de
verwachte toekomstige gebruiksduur van het actief. Indien een schattingswijziging plaatsvindt van de toekomstige
gebruiksduur, dan worden de toekomstige afschrijvingen aangepast.
Boekwinsten en -verliezen uit de incidentele verkoop van materiële vaste activa zijn begrepen onder de afschrijvingen.
Financiële baten en lasten
Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de
desbetreffende activa en passiva.
Belastingen
Per 1 januari 2016 zijn ondernemingen in fiscale zin van publiekrechtelijke rechtspersonen (zoals UWV) onderworpen
aan de Wet op de vennootschapsbelasting. Naar aanleiding hiervan heeft UWV al zijn activiteiten beoordeeld. De
conclusie was dat UWV in 2016 geen activiteiten heeft ontplooid die kwalificeren als onderneming in fiscale zin. De
Belastingdienst heeft bevestigd geen aanleiding te zien een aangiftebiljet vennootschapsbelasting uit te reiken over het
jaar 2016. Ook in de jaren 2017 tot en met 2020 heeft UWV geen activiteiten ontplooid die kwalificeren als
onderneming in fiscale zin.
Kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is opgesteld met toepassing van de directe methode. De geldmiddelen in het
kasstroomoverzicht bestaan uitsluitend uit liquide middelen. UWV heeft geen kasstromen in vreemde valuta.
Ontvangsten en uitgaven die samenhangen met de programma- en de uitvoeringskosten, zijn opgenomen onder de
kasstromen uit operationele activiteiten. Onder de kasstromen uit investeringsactiviteiten zijn alleen opgenomen de
investeringen waarvoor geldmiddelen zijn opgeofferd. De kredieten die zijn opgenomen bij de minister van Financiën ter
financiering van de vermogenstekorten, zijn opgenomen onder de kasstromen uit financieringsactiviteiten. Transacties
waarbij geen instroom of uitstroom van kasmiddelen plaatsvindt, zijn niet in het kasstroomoverzicht opgenomen.

UWV Jaarverslag 2020

108

9.6. Toelichting op de balans
Materiële vaste activa (1)
Het verloop van de materiële vaste activa kan als volgt worden weergegeven.
Tabel Materiële vaste activa
Bedragen x € 1 miljoen

Investeringen
in gehuurde
panden

Inventaris

Hardware en
software

Totaal

Stand per 1 januari 2020
Aanschafwaarde

104

29

91

224

Cumulatieve afschrijvingen

-50

-14

-66

-130

Boekwaarde per 1 januari 2020

54

15

25

94

Investeringen

11

5

11

27

Desinvesteringen

0

0

0

0

Afschrijvingen

-10

-3

-13

-26

Saldo mutaties

1

2

-2

1

Mutaties

Stand per 31 december 2020
Aanschafwaarde

107

33

102

242

Cumulatieve afschrijvingen

-52

-16

-79

-147

Boekwaarde per 31 december 2020

55

17

23

95

In 2020 is voor een bedrag van € 9 miljoen aan volledig afgeschreven materiële vaste activa buiten gebruik gesteld. Om
die reden zijn de aanschafwaarde en de cumulatieve afschrijvingen ultimo 2020 met dit bedrag gecorrigeerd. In de
materiële vaste activa zijn investeringen ten bedrage van € 6 miljoen (2019: ook € 6 miljoen) inbegrepen die per
balansdatum nog niet in gebruik zijn genomen. Het betreft projectmatige investeringen in gehuurde panden.
De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een
vast percentage van de verkrijgingsprijs. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming.
We hanteren de volgende afschrijvingstermijnen:
 Investeringen in gehuurde panden:
maximaal 10 jaar, of zo dit korter is, de verwachte huurtermijn
 Inventaris:
5 - 10 jaar
 Hardware en software:
2 - 5 jaar
Wij berekenen rente over de financiering van de materiële vaste activa, voor zover deze zijn gefinancierd met middelen
uit de fondsen. Deze rente bedraagt over 2020 € nihil (2019: ook € nihil). Wij hanteren daarbij de rentetarieven die
worden toegepast op de rekeningen-courant die wij aanhouden bij de minister van Financiën.

Financiële vaste activa (2)
Met ingang van 2012 is de bekostiging van de rijksgefinancierde wetten en regelingen gewijzigd van kasbasis naar
transactiebasis. Ultimo 2011 resteerde een vordering van UWV op het ministerie van SZW van € 163 miljoen aan nietafgerekend transactieresultaat. In de voorbereiding op de stelselwijziging was als voorwaarde gesteld dat deze wijziging
geen budgettaire consequenties voor het ministerie van SZW mocht hebben. Daaruit vloeit voort dat de genoemde
vordering als langlopend dient te worden getypeerd, aangezien zij niet eerder wordt betaald door het ministerie van
SZW dan bij beëindiging van de desbetreffende wet of opheffing van het desbetreffende fonds. De vordering betreft nog
te verrekenen rijksbijdragen van respectievelijk € 141 miljoen voor de Wajong en € 22 miljoen voor de Toeslagenwet.
Het eerstgenoemde bedrag kan door ons direct worden opgeëist, zodra door wet- en regelgeving het Afj wordt
opgeheven en/of de Wajong wordt ingetrokken. Voor het tweede genoemde bedrag geldt eenzelfde situatie voor het
Toeslagenfonds en/of de Toeslagenwet. Over de vordering wordt door het ministerie van SZW geen rente vergoed.

Vorderingen (3)
De vorderingen zijn in principe direct opeisbaar en hebben daarmee een looptijd korter dan een jaar. De reële waarde
van de vorderingen benadert de boekwaarde, gegeven het kortlopende karakter van de vorderingen en het feit dat
waar nodig voorzieningen voor oninbaarheid zijn gevormd.

UWV Jaarverslag 2020

109

Tabel Vorderingen

Bedragen x € 1 miljoen

31 december 2020

31 december 2019

Programmakosten
Premievorderingen

3.918

Vorderingen NOW

335

2.706
-

Faillissementsvorderingen

278

321

Uitkeringsdebiteuren

285

289

Nog te verrekenen rijksbijdragen

779

-

Overige vorderingen en overlopende activa

29

64
5.624

3.380

Uitvoeringskosten
Debiteuren

5

3

Vooruitbetaalde kosten

42

25

Overige vorderingen en overlopende activa

11

18

Totaal

58

46

5.682

3.426

Premievorderingen
Ondernemers die betalingsproblemen hebben vanwege de coronacrisis kunnen tot en met 30 juni 2021 bijzonder uitstel
van betaling aanvragen voor verschillende belastingen. De premies voor de werknemersverzekeringen maken ook deel
uit van deze crisismaatregel. Het saldo premievorderingen van € 3.918 miljoen bestaat voor € 2.705 miljoen aan
vorderingen die in januari 2021 zijn geïncasseerd en voor € 1.290 miljoen aan vorderingen waarvoor uitstel van betaling
is verleend. Op deze laatste vorderingen is een voorziening voor oninbaarheid in mindering gebracht van
€ 77 miljoen (6%). Dit percentage is gebaseerd op een raming van het ministerie van Financiën. Deze raming is met
veel onzekerheid omgeven.
Vorderingen NOW
De vorderingen NOW bestaan uit de te vorderen subsidiebedragen uit hoofde van afrekeningen NOW 1 en de door
werkgevers ingediende intrekkingsverzoeken voor reeds verleende en uitbetaalde voorschotten die nog niet financieel
zijn afgewikkeld.
Op de vorderingen NOW die nog niet waren afgewikkeld in de eerste maanden van 2021 (€ 153 miljoen) is een
voorziening voor oninbaarheid in mindering gebracht (6,4%). Voor een verdere toelichting op deze post wordt verwezen
naar de toelichting op subsidies NOW (zie pagina 122 tot en met 124).
Op vorderingen NOW worden, conform wet- en regelgeving, op aanvraag van de werkgever direct betalingsregelingen
getroffen. Hierbij kan uitstel van betaling worden verleend voor langer dan een jaar, met een maximum van vijf jaar. Op
het saldo van NOW-vorderingen per 28 februari 2021 is voor € 66 miljoen aan dergelijke regelingen getroffen, waarvan
€ 10 miljoen een looptijd heeft van langer dan een jaar.
Faillissementsvorderingen
Bij onmacht van de werkgever om de verplichtingen voortvloeiende uit dienstbetrekkingen te betalen neemt UWV
ingevolge hoofdstuk IV van de Werkloosheidswet de betaling over. Deze overgenomen verplichtingen worden door UWV
als vordering ingediend bij de curator. Uit de langjarige data blijkt dat bij het opheffen van een faillissement door de
curator gemiddeld circa 27% van de ingestelde vorderingen is geïncasseerd. Dit percentage is toegepast voor de
waardering van de faillissementsvorderingen.
Voor de faillissementsvorderingen geldt dat inning afhankelijk is van de afhandeling van het faillissementsdossier door
de curator. Hoewel deze post als kortlopend wordt gerubriceerd, lopen deze vorderingen veelal meerdere jaren voordat
finale afwikkeling plaatsvindt. Op grond van ervaringscijfers is onze inschatting dat een bedrag van € 176 miljoen als
langlopend kan worden beschouwd.
Uitkeringsdebiteuren
De uitkeringsdebiteuren hebben betrekking op terug te vorderen uitkeringen, bijbehorende sociale lasten en boetes. In
het saldo uitkeringsdebiteuren zijn tevens het verhaal van uitkeringen WW en WGA op respectievelijk
overheidswerkgevers en werkgevers eigenrisicodrager WGA alsmede het verhaal van uitkeringen betaald voor andere
EU-landen (EU-Verordening nr. 883/2004) opgenomen.
Voor uitkeringsdebiteuren die niet direct aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen, kunnen betalingsregelingen
worden getroffen. Daardoor kan de feitelijke looptijd van individuele vorderingen langer dan een jaar zijn. Op grond van
ervaringscijfers is onze inschatting dat een bedrag van € 181 miljoen als langlopend kan worden beschouwd. UWV
brengt rente in rekening op uitstaande vorderingen op uitkeringsdebiteuren conform de geldende wet- en regelgeving.

UWV Jaarverslag 2020

110

Voorzieningen oninbare vorderingen
Op de vorderingen zijn voorzieningen voor het risico van oninbaarheid in mindering gebracht. Deze voorzieningen zijn
bepaald door de verwachte toekomstige ontvangsten, voor zover mogelijk gebaseerd op historische gegevens, te
vergelijken met het saldo per 31 december. Het verloop van de voorzieningen kan als volgt worden weergegeven:
Tabel Voorziening oninbare vorderingen

Voorziening
oninbare
premievorderingen

Voorziening
oninbare
vorderingen
NOW

Voorziening
oninbare
faillissementsvorderingen

Voorziening
oninbare
uitkeringsdebiteuren

Totaal

-

-

867

311

1.178

Bij: dotatie

77

10

135

19

241

Af: vrijval

-

-

0

-23

-23

Af: onttrekking

-

-

-250

-16

-266

77

10

752

291

1.130

Bedragen x € 1 miljoen

Stand per 1 januari 2020

Stand per 31 december 2020

Nog te verrekenen rijksbijdragen
De nog te verrekenen rijksbijdragen hebben betrekking op het ministerie van SZW voor een bedrag van € 782,5 miljoen
(vordering), op het ministerie van OCW voor afgerond € 0,0 miljoen (vordering) met betrekking tot de WOOS en op het
ministerie van VWS voor € 2,9 miljoen (schuld) met betrekking tot de Wmo 2015. De afrekening met de ministeries van
SZW, OCW en VWS vindt in 2021 plaats op basis van de gegevens in de hieronder opgenomen afrekentabel.

UWV Jaarverslag 2020

111

Tabel Nog te verrekenen rijksbijdragen
Bedragen x € 1.000

Wajong

Programmakosten 2020

Uitvoeringskosten 2020

Realisatie

Voorschot

Afrekening

Realisatie Voorschot

Totaal

Afrekening

3.253.138

3.277.000

-23.862

180.083

155.246

24.837

975

Re-integratie Wajong*
Beoordeling gemeentelijke
doelgroep
Wmo 2015

81.369

86.000

-4.631

78.598

107.160

-28.562

-33.193

-

-

-

20.000

20.000

-

-

8.662

11.500

-2.838

1.048

1.083

-35

-2.873

WOOS

20.676

20.700

-24

1.416

1.400

16

-8

3.363.845

3.395.200

-31.355

281.145

284.889

-3.744

-35.098

Tegemoetkomingen WAO

56.997

57.000

-3

1.400

1.400

-

-3

Tegemoetkomingen WIA-IVA

38.442

38.500

-58

-

-

-

-58

Tegemoetkomingen WIA-WGA

60.248

59.800

448

-

-

-

448

Tegemoetkomingen WAZ

2.199

2.200

-1

-

-

-

-1

Tegemoetkomingen Wajong

67.378

67.300

78

-

-

-

78

Toeslagenwet (incl. BIA)

457.112

478.000

-20.888

-

-

-

-20.888

IOW

115.552

112.000

3.552

2.514

2.514

0

3.552

Totaal Toeslagenfonds

797.929

814.800

-16.871

3.914

3.914

0

-16.871

78.933

75.000

3.933

1.477

3.500

-2.023

1.910

-

-

-

500

500

-

-

78.933

75.000

3.933

1.977

4.000

-2.023

1.910

Basisdienstverlening

-

-

-

79.233

83.050

-3.817

-3.817

WSW-indicatiestelling

-

-

-

1.551

2.065

-514

-514

MCKW

-

-

-

309

763

-454

-454

10.122

9.000

1.122

780

780

0

1.122

NOW 1

7.114.990

7.887.400

-772.410

9.867

19.200

-9.333

-781.744

NOW 2

4.109.244

4.320.000

-210.756

4.347

8.200

-3.853

-214.609

NOW 3

2.804.671

Totaal Afj

Wazo-ZEZ
Scholingsexperiment WGA
Totaal Aof

Scholingsbudget WW

976.200 1.828.471

5.418

5.800

-382 1.828.090

20.048

20.100

-52

5.491

3.100

2.391

2.339

-776

0

-776

-

-

-

-776

Totaal AWf

14.058.298

13.212.700

845.598

106.996

122.958

-15.962

829.636

Totaal nog te verrekenen

18.299.006

17.497.700

801.306

394.031

415.760

-21.729

779.577

TOFA
Regeling scholing kansberoep

In de afrekentabel is niet de nog in 2021 te ontvangen rijksbijdrage opgenomen van ongeveer € 21,9 miljoen voor de
Compensatie transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid met betrekking tot de werknemers in het
bijzonder onderwijs.
Overige vorderingen en overlopende activa (programmakosten)
In 2021 zal van het ministerie van SZW een rijksbijdrage worden ontvangen van ongeveer € 21,9 miljoen in verband
met de invoering van de compensatieregeling voor de betaalde transitievergoeding bij langdurige
arbeidsongeschiktheid. Deze rijksbijdrage heeft uitsluitend betrekking op het bijzonder onderwijs. Voor een toelichting
op de hiermee samenhangende verplichting verwijzen wij naar de tekst Voorziening compensatie transitievergoeding op
pagina 115-116.
Overige vorderingen en overlopende activa (uitvoeringskosten)
Bij deze post is ultimo 2019 een vordering van € 12 miljoen opgenomen in verband met de compensatieregeling
transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid, voor de transitievergoeding die in de periode
van 1 juli 2015 tot en met 31 december 2019 is betaald bij het ontslag van eigen werknemers wegens langdurige
arbeidsongeschiktheid. Deze vordering is in 2020 afgewikkeld.

UWV Jaarverslag 2020

112

Liquide middelen (4)
Tabel Liquide middelen
Bedragen x € 1 miljoen

31 december 2020

31 december 2019

9.711

5.103

1

1

9.712

5.104

Tegoeden in rekening-courant bij de minister van Financiën
Banktegoeden
Totaal liquide middelen

Op grond van artikel 119, lid 4 van de Wfsv houden wij voor elk van de door ons beheerde fondsen een rekeningcourant aan bij de minister van Financiën. Onder de liquide middelen zijn voorts banktegoeden in rekening-courant
opgenomen. De liquide middelen staan voor een bedrag van € 0,2 miljoen niet ter vrije beschikking. De mutaties in de
liquide middelen zijn nader gespecificeerd in paragraaf 7.3 Kasstroomoverzicht over 2020.

Fondsvermogen (5)
Het saldo van de programmabaten en -lasten en de uitvoeringskosten wordt jaarlijks toegevoegd of onttrokken aan het
vermogen van de desbetreffende fondsen. De verwerking van het saldo van baten en lasten 2020 (per saldo
€ 5.736 miljoen bate) is als volgt:
 Toevoeging Fondsvermogen
€ 5.763 miljoen
 Onttrekking Bestemmingsfonds frictiekosten
€ -/- 27 miljoen
 Totaal
€ 5.736 miljoen
Tabel Fondsvermogen

1 januari 2020

Saldo baten en
lasten

Vorming bestemmingsfondsen en
egalisatiereserve

31 december 2020

Aof

11.413

3.781

-

15.194

Whk

1.808

-441

-

1.367

AWf

-9.604

2.076

-

-7.528

Ufo

1.596

320

-

1.916

-

-

-

-

5.213

5.736

-

10.949

Af: bestemd fondsvermogen

-140

27

-

-113

Af: egalisatiereserve

-19

-

-68

-87

5.054

5.763

-68

10.749

Bedragen x € 1 miljoen

Afj en Toeslagenfonds
Totaal fondsen

Netto-fondsvermogen

Ter vergelijking is het verloop van het fondsvermogen gedurende 2019 opgenomen:
1 januari 2019

Saldo baten en
lasten

Vorming bestemmingsfondsen en
egalisatiereserve

31 december 2019

Aof

7.908

3.505

-

11.413

Whk

1.995

-187

-

1.808

Bedragen x € 1 miljoen

Sectorfondsen

354

-709

-

-355

AWf

-12.052

2.803

-

-9.249

Ufo

1.262

334

-

1.596

-

-

-

-

Totaal fondsen

-533

5.746

-

5.213

Af: bestemd fondsvermogen

-198

58

-

-140

Af: egalisatiereserve

-67

48

-

-19

-798

5.852

-

5.054

Afj en Toeslagenfonds

Netto-fondsvermogen

UWV Jaarverslag 2020

113

Het fondsvermogen bestaat uit het cumulatieve saldo van de jaarlijks gerealiseerde baten en lasten. Op het
fondsvermogen zijn de bestemmingsfondsen en de egalisatiereserve in mindering gebracht. Het fondsvermogen van het
AWf is negatief omdat de premie WW-AWf, die door het ministerie van SZW wordt vastgesteld, in eerdere jaren ver
beneden lastendekkend niveau lag. Zoals is toegelicht in paragraaf 9.4 onder het kopje ‘Financiering’ is er geen risico
ten aanzien van de continuïteit vanwege de beschikbare kredietfaciliteiten die door de minister van Financiën worden
verleend.
Het Afj en het Toeslagenfonds kennen geen vermogen en worden volledig gefinancierd uit rijksbijdragen.
Bij de Whk vond tot en met 2012 een extra vermogensopbouw plaats. Sinds 2007 maken wij samen met de private
verzekeraars deel uit van het duale stelsel voor WGA-verzekeringen. De private verzekeraars passen een
rentedekkingstelsel toe en zijn daardoor genoodzaakt in de eerste jaren een vermogen op te bouwen. Wij passen het
omslagstelsel toe en waren tot en met 2012 verplicht een extra opslag (rentehobbel) op de lastendekkende premie te
berekenen om tot genormaliseerde concurrentieverhoudingen te komen tussen de publieke en private sector. In het
kader van de wijzigingen in het hybride stelsel van de WGA (Wet verbetering hybride markt WGA 2017) is dit aparte
vermogen van € 1.472 miljoen per 1 januari 2017 omgezet in het zogenoemde staartlastvermogen. Hieruit worden
sinds 2017 staartlasten gefinancierd van werkgevers die het publieke stelsel hebben verlaten. Over het verloop van het
staartlastvermogen rapporteren wij in de financiële nota’s. Het resterend staartlastvermogen ultimo 2020 is in onze
Januarinota berekend op € 683 miljoen (ultimo 2019: € 895 miljoen).
Met het van kracht worden van de Wet arbeidsmarkt in balans per 1 januari 2020 zijn per deze datum de sectorfondsen
opgeheven. Het vermogen van de sectorfondsen per 31 december 2019 ad minus € 355 miljoen is per 1 januari 2020
overgedragen aan het AWf.

Bestemmingsfondsen (6)
Tabel Bestemmingsfondsen
Bedragen x € 1 miljoen
Frictiekosten
Re-integratietrajecten en
-voorzieningen
Totaal

1 januari 2020

Saldo baten en
lasten

Vorming bestemmingsfondsen

31 december 2020

131

-27

-

104

9

-

0

9

140

-27

0

113

Ter vergelijking is het verloop van de bestemmingsfondsen gedurende 2019 opgenomen:
Bedragen x € 1 miljoen
Frictiekosten
Re-integratietrajecten en
-voorzieningen
Totaal

1 januari 2019

Saldo baten en
lasten

Vorming bestemmingsfondsen

31 december 2019

189

-58

-

131

9

-

0

9

198

-58

0

140

De bestemmingsfondsen zijn met instemming van de minister van SZW gevormd ten laste van het fondsvermogen. Het
bestemmingsfonds Frictiekosten is bedoeld ter dekking van reorganisatie- en investeringskosten. In 2020 is
€ 26,5 miljoen ten laste van het bestemmingsfonds Frictiekosten gebracht. Dit bedrag is besteed aan het
bestedingsplan dienstverlening.
Van de totale bestemmingsfondsen ad € 113 miljoen is € 26,5 miljoen beschikbaar voor 2021. Een bedrag van
€ 86 miljoen is beschikbaar voor 2022 en daarna.

Egalisatiereserve (7)
Op grond van artikel 33 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is UWV verplicht een egalisatiereserve aan te
houden. Voor het vormen en voor het uitnutten van de egalisatiereserve is – in tegenstelling tot de
bestemmingsfondsen – geen toestemming van het ministerie van SZW vereist, mits aan bepaalde voorwaarden is
voldaan.

UWV Jaarverslag 2020

114

Tabel Egalisatiereserve

1 januari 2020

Saldo baten en
lasten

Vorming
egalisatiereserve

31 december 2020

Reguliere activiteiten

1

-1

2

2

W&R-projecten

15

-8

2

9

Vrij besteedbaar

3

9

64

76

19

-

68

87

Bedragen x € 1 miljoen

Totaal

Van het budgetresultaat 2020 ad € 85 miljoen is een bedrag van € 68 miljoen toegevoegd aan de egalisatiereserve.
Hiermee is het maximumbedrag van de egalisatiereserve (€ 87 miljoen) bereikt. Het resterende deel van het
budgetresultaat (€ 17 miljoen) blijft onderdeel van het fondsvermogen. De egalisatiereserve bedraagt maximaal 5%
van het gemiddelde van de jaarbudgetten van de voorgaande drie jaar. Een specificatie van de egalisatiereserve is
opgenomen in paragraaf 10.3 van de Overige gegevens.
Ter vergelijking is het verloop van de egalisatiereserve gedurende 2019 opgenomen:
1 januari 2019

Saldo baten en
lasten

Vorming
egalisatiereserve

Reguliere activiteiten

12

-12

1

1

W&R-projecten

8

-2

9

15

Vrij besteedbaar

47

-34

-10

3

Totaal

67

-48

-

19

Uitvoeringskosten

Totaal

Bedragen x € 1 miljoen

31 december 2019

Voorzieningen (8)
Tabel Voorzieningen
Bedragen x € 1 miljoen

Stand per 1 januari 2020
Bij: dotatie

Programmakosten
Compensatie
transitievergoeding

Jubilea

1.180

39

Sociaal Loondoorplan
betaling
bij ziekte
15

12

Overig

5

1.251

381

7

1

6

2

397

-1.014

-3

-6

-6

-1

-1.030

Af: vrijval

-12

0

0

0

0

-12

Stand per 31 december 2020

535

43

10

12

6

606

Af: onttrekking

Samenstelling
Korte termijn (< 1 jaar)

535

2

4

6

3

550

Middellange termijn (1-5 jaar)

-

14

6

6

3

29

Lange termijn (> 5 jaar)

-

27

0

-

0

27

535

43

10

12

6

606

Stand per 31 december 2020

Voorziening compensatie transitievergoeding
Sinds 2020 kunnen werkgevers, krachtens de Wet houdende maatregelen met betrekking tot de transitievergoeding bij
ontslag wegens bedrijfseconomische omstandigheden of langdurige arbeidsongeschiktheid, compensatie krijgen voor de
transitievergoeding die zij hebben betaald bij het ontslag van werknemers wegens langdurige arbeidsongeschiktheid.

UWV Jaarverslag 2020

115

Voor de berekening en verantwoording van de compensaties zijn twee data in 2020 van belang:
 1 april 2020. Indien een werkgever de volledige transitievergoeding heeft betaald vóór 1 april 2020 dan wordt de
vergoeding berekend met een voor de werknemer gunstiger uitkomst dan wanneer de volledige vergoeding na
31 maart 2020 is betaald. Deze zogenoemde oude gevallen kunnen met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2015
worden gecompenseerd door UWV. De gemiddelde compensatie voor de oude gevallen bedraagt ongeveer € 21.400
per aanvraag, voor de nieuwe gevallen is dit circa € 15.800.
 1 januari 2020. Krachtens Wfsv artikel 100 lid f worden de compensaties waarbij het dienstverband vóór
1 januari 2020 is beëindigd door het AWf gefinancierd. Compensaties waarbij het dienstverband sinds
1 januari 2020 is beëindigd, worden, conform Wfsv artikel 115 lid k, door het Aof gefinancierd. Op basis van een
raming heeft UWV voor de compensaties die betrekking hadden op de periode van 1 juli 2015 tot en met
31 december 2019 in de jaarrekening 2019 bij het AWf een voorziening van € 1.180 miljoen getroffen.
In onderstaande tabel wordt per fonds het verloop van de gehele voorziening toegelicht:
Tabel Voorziening compensatie transitievergoeding
Bedragen x € 1 miljoen

Stand per 1 januari 2020
Bij: dotatie

AWf

Aof

Totaal

1.180

-

1.180

-

381

381

Af: onttrekking

-828

-186

-1.014

Af: vrijval

-12

-

-12

Stand per 31 december 2020

340

195

535

De stand per 31 december 2020 van zowel de voorziening AWf als de voorziening Aof betreft enerzijds reeds ontvangen
maar nog niet afgewikkelde aanvragen en anderzijds nog naar verwachting in 2021 te ontvangen aanvragen. De
termijn waarin werkgevers aanvragen kunnen indienen, bedraagt namelijk zes maanden nadat volledige betaling van de
transitievergoeding heeft plaatsgevonden.
Jubilea
De voorziening is getroffen voor de kosten van jubileumuitkeringen bij het bereiken van een dienstverband van 25 jaar
en 40 jaar, en bij pensionering. Bij de berekening van de voorziening wordt rekening gehouden met de opgebouwde
jaren, de blijfkans en de verwachte toekomstige loonstijgingen. De blijfkans en de verwachte toekomstige loonstijgingen
zijn gebaseerd op historische cijfers. De voorziening wordt opgenomen tegen de contante waarde van de verwachte
uitkeringen gedurende het dienstverband, rekening houdend met de actuele marktrente per balansdatum van
hoogwaardige ondernemingsobligaties. Hierbij is gerekend met een actuele marktrente van 1%.
Sociaal plan
Deze voorziening is gevormd voor de afvloeiingskosten van niet-actieve medewerkers in het kader van reorganisaties
die het gevolg zijn van wijzigingen in wet- en regelgeving, afnemend werkaanbod en diverse doelmatigheids- en
efficiencytrajecten.
Loondoorbetaling bij ziekte
De voorziening is gevormd voor de op balansdatum bestaande verplichtingen om in de toekomst beloningen door te
betalen aan personeelsleden die per balansdatum naar verwachting niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten
door ziekte of arbeidsongeschiktheid. In deze voorziening zijn tevens begrepen de transitievergoedingen te betalen aan
deze personeelsleden.
Overige voorzieningen
De voorziening huurafkoop/leegstand is gevormd voor de kosten van huurovereenkomsten, voor de periode waarin wij
als gevolg van de reorganisatie niet langer gebruikmaken van de gehuurde locaties. De voorziening bedraagt ultimo
boekjaar € 1 miljoen.
De voorziening terugbouwverplichtingen is gevormd voor de contractueel overeengekomen verplichtingen om gehuurde
panden bij het beëindigen van huurovereenkomsten op te leveren in ‘oorspronkelijke staat’. Gedurende de looptijd van
de huurovereenkomsten wordt op pandniveau een voorziening voor deze verplichting opgebouwd door een jaarlijkse
dotatie. Onttrekkingen vinden plaats op het moment dat de contracten zijn beëindigd en de desbetreffende locaties zijn
opgeleverd. De voorziening bedraagt ultimo boekjaar € 2 miljoen.
De voorziening transitievergoedingen is gevormd als uitvloeisel van de Wet werk en zekerheid (Wwz). Volgens de Wwz
ontvangen werknemers bij onvrijwillig ontslag een financiële vergoeding: de transitievergoeding. De voorziening is
getroffen voor medewerkers met een tijdelijk dienstverband. De voorziening bedraagt ultimo boekjaar € 3 miljoen.

UWV Jaarverslag 2020

116

Kortlopende schulden (9)
Tabel Kortlopende schulden
Bedragen x € 1 miljoen

31 december 2020

31 december 2019

Programmakosten
Nog te betalen uitkeringen

1.476

1.311

Nog af te dragen belastingen

343

319

Nog af te dragen premies sociale verzekeringen

490

471

Nog te betalen subsidies NOW
Nog te verrekenen rijksbijdragen
Overige schulden en overlopende passiva

1.561

-

-

12

15

9
3.885

2.122

Uitvoeringskosten
Leveranciers

53

60

Belastingen en premies sociale verzekeringen

73

72

Pensioenen en VUT

4

3

Overige schulden en overlopende passiva

82

66

Totaal

212

201

4.097

2.323

Alle kortlopende schulden hebben een looptijd korter dan een jaar. De reële waarde van de schulden benadert de
boekwaarde, gegeven het kortlopende karakter van de schulden.
Nog te betalen uitkeringen
De nog te betalen uitkeringen bestaat uit € 849 miljoen vakantiegeldverplichtingen en € 627 miljoen nog te betalen
uitkeringen over 2020 die in 2021 zijn vastgesteld, alsmede crediteuren inzake uitkeringen die betaald zijn door andere
EU-landen (EU-Verordening nr. 883/2004).
Nog af te dragen belastingen
De nog af te dragen belastingen bestaan voornamelijk uit de loonbelasting en de premies volksverzekeringen die zijn
ingehouden op de uitkeringen over de maand december en nog aan de Belastingdienst zijn verschuldigd.
Nog af te dragen premies sociale verzekeringen
De nog af te dragen premies sociale verzekeringen bestaan voor € 240 miljoen uit de premies
werknemersverzekeringen, de werkgeversheffing Zorgverzekeringswet en de Wet kinderopvang van de uitkeringen over
de maand december die nog aan de Belastingdienst zijn verschuldigd. Over de vakantiegeldverplichtingen en de nog te
betalen uitkeringen verwachten wij in de loop van 2021 € 250 miljoen te moeten afdragen.
Nog te betalen subsidies NOW
De nog te betalen subsidies NOW bestaan voor € 1.510 miljoen uit nog te betalen voorschotten op in 2020 verleende
subsidies NOW 3.1 en voor € 51 miljoen uit nabetalingen op basis van vaststellingen NOW 1 in de eerste maanden van
2021. Voor een nadere toelichting op deze post verwijzen we naar de toelichting op de post subsidies NOW (zie
pagina 122 tot en met 124)
Nog te verrekenen rijksbijdragen
Ultimo 2020 betreft deze post een vordering die onder de vorderingen wordt verantwoord en toegelicht.
Overige schulden en overlopende passiva (programmakosten)
Hieronder zijn opgenomen de nog te betalen re-integratielasten en rekeningen-courant met derden. Verder gaat het om
overige schulden waarvan de betaling en/of administratieve verwerking nog niet heeft plaatsgevonden.
Overige schulden en overlopende passiva (uitvoeringskosten)
Hieronder zijn onder meer opgenomen de nog te betalen vakantiedagen en vooruit ontvangen huurkortingen. De post
nog te betalen vakantiedagen is in 2020 toegenomen van € 47 miljoen naar € 60 miljoen omdat er als gevolg van de
coronacrisis minder vakantiedagen zijn opgenomen dan gebruikelijk.

UWV Jaarverslag 2020

117

Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen
NOW
In de tekst aangaande de toelichting op de NOW-lasten (zie pagina 122 tot en met 124) wordt gemeld dat er sprake is
van een grote inherente onzekerheid over de uiteindelijk vast te stellen NOW-bedragen. Dit betreft zowel de NOW 1-, de
NOW 2- als de NOW 3.1-regeling. Bij de vaststellingen wordt in de praktijk of een nabetaling gedaan of een gedeelte
van dan wel het gehele voorschot teruggevorderd. Uit de genoemde toelichting blijkt dat de beste inschatting is dat de
uiteindelijke subsidielasten in de buurt van de in de jaarrekening verantwoorde voorschotten zullen liggen. Wel zal er
voor individuele aanvragers sprake zijn van toekomstige nabetalingen of terugvorderingen. Deze kunnen op individueel
niveau niet voldoende betrouwbaar worden gekwantificeerd. Deze toekomstige nabetalingen respectievelijk
terugvorderingen worden overigens volledig gedekt door respectievelijk verrekend met de rijksbijdrage vanuit het
ministerie van SZW.
Meerjarige financiële verplichtingen programmakosten
UWV sluit contracten af met re-integratiebedrijven voor de re-integratie van arbeidsgehandicapten. De facturering vindt
deels plaats nadat de diensten zijn geleverd. De resterende verplichtingen van de lopende re-integratietrajecten zijn niet
in de balans opgenomen. Deze verplichtingen bedragen eind 2020 € 32,7 miljoen voor trajecten gestart in 2018, 2019
en 2020 (eind 2019: € 19,5 miljoen voor trajecten gestart in 2017, 2018 en 2019). Op basis van ervaringscijfers is onze
inschatting dat hiervan € 6,4 miljoen als langlopend (1-5 jaar) kan worden beschouwd. Bij de vaststelling van de
verplichtingen is rekening gehouden met de invloed van resultaatfinanciering.
UWV verstrekt re-integratievoorzieningen voor mensen met structurele functionele beperkingen. Afhankelijk van het
type voorziening betreft dit eenmalige betalingen, periodieke betalingen en/of leasecontracten. Vanaf boekjaar 2020
wordt uitsluitend nog voor de uitgaven inzake externe jobcoach en voor vervoersvoorzieningen met een leasecontract
een verplichting geraamd, omdat voor deze voorzieningen niet-vermijdbare uitgaven in de toekomst zullen worden
verantwoord. Voor deze doelgroepen samen is de omvang van de met deze re-integratievoorzieningen samenhangende
verplichtingen eind 2020 € 35,5 miljoen (eind 2019: € 44,1 miljoen).
Niet-verwerkte vorderingen
ESF-subsidies: In het kader van de subsidieregelingen van het Europees Sociaal Fonds geldt voor UWV over de
projectperiode 1 januari 2016 tot en met 31 december 2020 een maximumsubsidiebedrag van € 26,0 miljoen. In 2019
hebben we hiervan, na het indienen van de eerste declaratie, € 5,5 miljoen van het ministerie van SZW ontvangen. Dit
bedrag is in de jaarrekening 2019 verantwoord. Tevens hebben wij in 2019 bij het ministerie van SZW een tussentijdse
declaratie ingediend van € 13,5 miljoen. Begin 2021 is de slotdeclaratie van ongeveer € 7,0 miljoen aan het ministerie
verzonden waarmee het maximumsubsidiebedrag wordt bereikt. Naar het zich nu laat aanzien worden de tussentijdse
en de slotdeclaratie in de loop van 2021 gecontroleerd door het ministerie van SZW en worden deze bedragen (in totaal
€ 20,5 miljoen) verantwoord in de jaarrekening 2021.
Niet-verwerkte verplichtingen
Door een werknemer die werkzaam is als maaltijdbezorger is een rechtszaak aanhangig gemaakt met als eis dat hij
onder de werking van de wetten voor werknemersverzekeringen moet gaan vallen. Dat is tot nu toe niet het geval.
Eenzelfde soort rechtszaak is aanhangig gemaakt door een uit een PGB betaalde zorgverlener. Wanneer een of beide
zaken aan de eisers worden toegewezen dan kan dit tot substantiële extra lasten leiden voor zowel de
programmakosten als de uitvoeringskosten, omdat de uitspraken gevolgen kunnen hebben voor de hele groep
werkenden waartoe zij behoren.
Inzake de NOW 1-regeling zijn er 4.481 bezwaarzaken ingediend tegen beslissingen met betrekking tot de verstrekking
van voorschotten. Voor de NOW 2 en de NOW 3.1 zijn deze aantallen respectievelijk 1.042 en 2.053. Momenteel lopen
hiervan nog 379 bezwaarzaken die voor het overgrote deel betrekking hebben op aanvragen voorschotten NOW 3.1.
Voor de NOW 1 lopen er op dit moment 120 beroepszaken, voor de NOW 2 51 en voor de NOW 3.1 36. In
december 2020 zijn de eerste bezwaren tegen de definitieve afrekening voor de NOW 1 ontvangen. Tot en met
22 februari 2021 waren het er 1.242. Momenteel lopen er daarvan nog 736. We houden er rekening mee dat we
in 2021 opnieuw bezwaren tegen de definitieve afrekening van de verschillende NOW-regelingen zullen ontvangen. De
financiële omvang van de bezwaar- en beroepszaken kan niet op voorhand worden bepaald.
Overige niet-verwerkte verplichtingen: Jaarlijks dienen derden claims bij ons in, omdat zij menen UWV aansprakelijk te
kunnen stellen voor geleden schade. Bij toewijzing van alle nog af te handelen claims kan dit leiden tot maximaal
€ 2 miljoen aan extra kosten.
Wij zijn betrokken in verscheidene beroepszaken op het gebied van de sociale zekerheid. Uitspraken in deze zaken
kunnen gevolgen hebben voor zowel de programma- als de uitvoeringskosten.
Meerjarige financiële verplichtingen uitvoeringskosten
Wij hebben verplichtingen die voortvloeien uit langlopende overeenkomsten in verband met uitvoeringskosten. De
volgende tabel geeft een overzicht van de hiermee gemoeide bedragen naar vervaltermijn.

UWV Jaarverslag 2020

118

Tabel Vervaltermijnen langlopende overeenkomsten
< 1 jaar

1-5 jaar

> 5 jaar

Totaal

Huurcontracten*

62

174

31

267

Energiecontracten

4

-

-

4

Projecten huisvesting

4

-

-

4

Automatiseringscontracten

114

3

-

117

Totaal

184

177

31

392

Bedragen x € 1 miljoen

* De huurcontracten kunnen worden geclassificeerd als operational lease.

9.7. Toelichting op de staat van baten en lasten
Baten wettelijke taken sociale verzekeringen
Premiebaten (10)
De premiebaten bestaan nagenoeg geheel uit premiebaten over het premiejaar 2020 en voor een klein deel uit
gerealiseerde premiebaten over oudere premiejaren. De hoogte van de premiebaten wordt beïnvloed door de hoogte
van de premieloonsommen, de vastgestelde premiepercentages en de overgang van werkgevers van en naar het
eigenrisicodragerschap. De premiebaten kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Tabel Premiebaten

Bedragen x € 1 miljoen

2020

2019

Basispremie WAO/WIA (Aof)

17.545

16.346

Gedifferentieerde premie Whk

1.958

1.855

Premie WW-AWf

8.302

9.030

367

408

28.172

27.639

Ufo-premie
Totaal

Op de premiebaten is de dotatie aan voorziening voor oninbaarheid van € 77 miljoen, die getroffen is op vorderingen
waarvoor uitstel van betaling is verleend in verband met de coronacrisis, in mindering gebracht.
In het bedrag Premie WW-AWf 2019 van € 9.030 miljoen zijn de premiebaten 2019 ad € 1.546 miljoen opgenomen van
de per 1 januari 2020 afgeschafte sectorfondsen.
In de volgende tabel zijn de ontwikkelingen in de vastgestelde premiepercentages per wet ten opzichte van 2019
weergegeven.

UWV Jaarverslag 2020

119

Tabel Premiepercentages
Percentages

2020

2019

Mutatie
in %-punten

Basispremie WAO/WIA (Aof)*

6,77

6,46

0,31

Gedifferentieerde premie Whk*

1,28

1,24

0,04

-

0,77

-0,77

Premie WW-AWf***

4,19

3,60

0,59

Ufo-premie

0,68

0,78

-0,10

Premie sectorfondsen**

* Rekenpremie.
** De sectorfondsen zijn afgeschaft met ingang van 1 januari 2020.
*** Met ingang van 2020 kent het AWf een hoog en een laag premiepercentage. Het gewogen gemiddelde van deze twee

premies is geraamd op 4,19% voor 2020.

Het ministerie van SZW stelt de basispremie WAO/WIA, de premie WW-AWf en de Ufo-premie vast. Daarbij wordt geen
rekening gehouden met de door UWV verwachte fondsvermogens. Voor de premie sectorfondsen werd tot en met
premiejaar 2019 door UWV een advies uitgebracht aan de minister van SZW, waarna de minister de premies vaststelde.
De gedifferentieerde premies Whk stelt UWV vast.
Het premiepercentage Whk is het rekenpercentage voor de WGA en Ziektewet-flex. De premiedelen WGA en Ziektewetflex worden betaald door werkgevers die bij UWV verzekerd zijn. Voor deze premiedelen kunnen werkgevers ook kiezen
voor eigenrisicodragerschap.
Het gemiddelde premiepercentage voor de sectorfondsen 2019 werd berekend door middel van de gerealiseerde
premies en premielonen per sector.
Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de Januarinota 2021 - Ontwikkelingen wetten en fondsen
UWV 2020-2021.
Rijksbijdragen (11)
De rijksbijdragen per fonds zijn als volgt:
Tabel Rijksbijdragen
Bedragen x € 1 miljoen
Afj

Programmakosten
2020
2019

Uitvoeringskosten
2020
2019

Totaal
2020

2019

3.364

3.271

281

293

3.645

3.564

Toeslagenfonds

798

755

4

4

802

759

Aof

79

76

2

2

81

78

14.029

-

20

-

14.049

-

29

70

87

98

116

168

18.299

4.172

394

397

18.693

4.569

AWf inzake NOW
AWf overig
Totaal

Voor een specificatie van de rijksbijdragen per wet/regeling verwijzen wij naar de tabel Nog te verrekenen rijksbijdragen
op pagina 112.

Programmakosten
Wij rubriceren de lasten onder de wet respectievelijk het fonds waarin deze lasten zijn geregeld.

UWV Jaarverslag 2020

120

Tabel Lasten naar wet en fonds
Bedragen x € 1 miljoen

Uitkeringen

Sociale
lasten

Overige baten
en lasten*

2020

2019

2020

2019

WAO

3.670

3.938

619

719

WIA-IVA

3.233

2.889

558

540

WIA-WGA

3.129

2.872

542

537

103

113

7

3.121

3.026

WW

4.158

IOW

108

Ziektewet
Wazo

2020

Uitvoeringskosten**

2019

2020

1

1

-23

-26

35

7

204

3.643
93

1.963
1.280

Totaal

2019

2020

2019

71

89

4.361

4.747

66

129

3.834

3.532

31

428

372

4.134

3.812

0

0

3

3

113

123

205

77

76

279

291

3.681

3.598

753

713

6

0

707

640

5.624

4.996

7

7

0

0

3

3

118

103

1.748

350

332

16

16

383

319

2.712

2.415

1.165

226

218

0

0

7

7

1.513

1.390

74

71

5

4

0

0

1

2

80

77

-

-

-

-

370

1.180

2

-

372

1.180
436

LASTEN PER WET
Arbeidsongeschiktheid

WAZ
Wajong
Werkloosheid

Ziekte en zorg

Wazo-ZEZ
Overig
Compensatie transitie–
vergoeding
Toeslagenwet

393

371

65

66

-1

-1

-

-

457

Wmo 2015

-

-

-

-

9

6

1

1

10

7

WOOS

-

-

-

-

21

25

1

1

22

26

-

-

-

-

7.115

-

10

-

7.125

-

-

-

-

-

4.109

-

4

-

4.113

-

-

-

-

-

2.805

-

6

-

2.811

-

19

-

1

-

-

-

5

-

25

-

Kaderwet SZW-subsidies
– overig***

-

-

-

-

9

7

1

1

10

8

Wbo

-

-

-

-

14

12

-

-

14

12

Totaal

21.251 19.929

3.337 3.348

Aof

10.895

10.451

1.873

1.932

388

2

688

666

13.844

13.051

Whk

1.809

1.619

327

316

11

10

252

134

2.399

2.079

AWf

4.740

4.192

850

807

14.058

1.209

743

739

20.391

6.947

Ufo

27

24

11

16

0

0

10

22

48

62

Afj

3.053

2.960

204

205

107

107

281

293

3.645

3.565

727

683

72

72

-1

-1

4

4

802

758

Kaderwet SZW-subsidies
– NOW 1
Kaderwet SZW-subsidies
–,NOW 2
Kaderwet SZW-subsidies
– NOW 3.1
Kaderwet SZW-subsidies
– TOFA

14.563 1.327

1.978 1.858

41.129 26.462

LASTEN PER FONDS

Toeslagenfonds
Totaal
*

21.251 19.929

3.337 3.348

14.563 1.327

1.978 1.858

41.129 26.462

Inclusief rentebaten en -lasten.

**

Inclusief netto-omzet uitvoeringskosten.

***

Betreft de Regeling scholing kansberoep en het scholingsbudget UWV.

Algemeen
Met het van kracht worden van de Wet Arbeidsmarkt in balans per 1 januari 2020 zijn per deze datum de sectorfondsen
opgeheven. Voorts zijn uit hoofde van deze wet enkele lastencomponenten van het Ufo overgegaan naar Aof en Whk.
Krachtens artikel 2:363 lid 5 BW zijn de vergelijkende cijfers voor 2019 aangepast. De resultaten voor 2019 van de wet
WW (per saldo circa € 2.098 miljoen lasten) zijn in de vergelijkende cijfers toegevoegd aan het AWf, de resultaten van
de wet WGA (per saldo circa € 132 miljoen lasten) zijn opgeteld bij het Aof en ten slotte zijn de resultaten van de
Ziektewet (per saldo circa € 36 miljoen lasten) opgenomen bij de Whk. Bij het overzicht lasten naar wet zijn in de

UWV Jaarverslag 2020

121

vergelijkende cijfers de onderlinge fondsbijdragen geëlimineerd: bij de WW € 85 miljoen minder baten, bij de Ziektewet
€ 55 miljoen minder lasten en bij de WIA-WGA € 30 miljoen minder lasten.
Uitkeringen (12)
De uitkeringen zijn inclusief vakantiegelden; ze zijn per 1 januari 2020 met 1,1% en per 1 juli 2020 met 1,6%
geïndexeerd.
De vorming dan wel vrijval van de voorzieningen voor oninbare faillissementsvorderingen en uitkeringsdebiteuren is
opgenomen onder de uitkeringen respectievelijk de sociale lasten.
De op overheidswerkgevers verhaalde WW-uitkeringen en sociale lasten zijn in mindering gebracht op respectievelijk de
uitkeringen en de sociale lasten. Deze uitkeringen worden verantwoord in het Ufo. Voor 2020 bedroeg het verhaal op
overheidswerkgevers inzake uitkeringen € 227 miljoen (2019: € 260 miljoen) en inzake sociale lasten € 35 miljoen
(2019: € 39 miljoen).
De op eigenrisicodragende werkgevers verhaalde WGA-uitkeringen en sociale lasten zijn eveneens in mindering
gebracht op respectievelijk de uitkeringen en de sociale lasten. Deze uitkeringen worden verantwoord in de Whk.
Voor 2020 bedroeg het verhaal inzake uitkeringen € 336 miljoen (2019: € 307 miljoen) en inzake sociale lasten
€ 54 miljoen (2019: € 54 miljoen).
De WAZ en WAO zijn wetten die respectievelijk in 2004 en 2005 zijn beëindigd. Voor de WAO is de WIA in de plaats
gekomen. Per saldo zijn de uitkeringslasten van de WAO, WAZ en WIA ten opzichte van 2019 gestegen van
€ 9.812 miljoen naar € 10.135 miljoen (3,3%). Hiervan is een groot deel toe te rekenen aan indexeringen. Daarnaast
neemt de instroom in de WIA geleidelijk toe, mede als gevolg van de stijging van de pensioenleeftijd. Oudere
werknemers hebben een hogere instroomkans in de WIA.
De stijging van de WW-uitkeringen van € 3.643 miljoen in 2019 naar € 4.158 miljoen in 2020 (14,1%) wordt
veroorzaakt door de omslag in de conjunctuur die zich in 2020 heeft voltrokken als gevolg van de coronacrisis.
De stijging bij de IOW heeft deels te maken met een wijziging van de grondslag voor de berekening van de uitkering,
hetgeen tot hogere uitgaven heeft geleid.
De toename van de lasten van de Ziektewet van € 1.748 miljoen in 2019 naar € 1.963 miljoen in 2020 (12,3%) is
onder andere het gevolg van een toename van de vangnetgroep zieke WW’ers - een direct gevolg van de stijging van
de werkloosheid. Daarnaast wordt er meer gebruikgemaakt van no-riskuitkeringen op basis van de Participatiewet.
Verder is er een toename merkbaar bij de vangnetgroep ziekte bij zwangerschap.
De hogere lasten bij de Wazo van € 1.165 miljoen in 2019 naar € 1.280 miljoen (9,9%) wordt vooral veroorzaakt door
de introductie per 1 juli 2020 van de Wet invoering extra geboorteverlof (WIEG). Deze wet, onderdeel van de Wazo,
regelt extra kraamverlof voor partners van vrouwen die bevallen zijn.
De toename bij de Toeslagenwet met € 22 miljoen (5,9%) heeft grotendeels te maken met de stijging van toeslagen op
WW-uitkeringen als gevolg van de coronacrisis.
De TOFA was bedoeld als vangnet voor flexwerkers die door de coronacrisis substantieel inkomensverlies hebben
geleden, maar geen aanspraak konden maken op een socialezekerheidsuitkering of op bijstand en onvoldoende
middelen van bestaan hadden om rond te komen. De uitkering bedroeg € 1.650 bruto. De regeling is in dit boekjaar
ook weer beëindigd.
Sociale lasten (13)
De sociale werkgeverslasten volgen de uitkeringen naar wet- en fondsindeling.
Subsidies NOW (14)
De NOW-regeling in het algemeen
Als gevolg van de coronacrisis heeft het kabinet in 2020 de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
(NOW) in het leven geroepen. De NOW wordt via het AWf afgewikkeld en wordt volledig door het ministerie van SZW
gefinancierd door middel van een rijksbijdrage. De NOW is een subsidie en is bedoeld om werkgevers die te maken
hebben met een omzetverlies van minimaal 20% financieel tegemoet te komen zodat de salarissen van de werknemers
doorbetaald kunnen worden.
Voor het boekjaar 2020 valt de NOW in drie regelingen uiteen: de NOW 1, de NOW 2 en de NOW 3.1. De NOW 1
beslaat de periode maart tot en met mei, de NOW 2 de periode juni tot en met september en de NOW 3.1 de periode
oktober tot en met december. De regelingen NOW 3.2 (vierde aanvraagperiode) en NOW 3.3 (vijfde aanvraagperiode)
hebben betrekking op subsidiëring van loonkosten van januari 2021 tot en met juni 2021. Deze programmakosten
worden in het boekjaar 2021 verantwoord.
De subsidie wordt berekend op basis van het door de werkgever opgegeven omzetverlies, vermenigvuldigd met de bij
de Belastingdienst aangegeven loonsom over een referteperiode. Het omzetverlies wordt berekend door de verwachte

UWV Jaarverslag 2020

122

omzet in de referteperiode te relateren aan een vergelijkbaar gedeelte van de omzet 2019. De werkgevers krijgen
maximaal 90% (NOW 3.1 80%) van de loonsom (inclusief een opslag voor werkgeverslasten) vergoed en ontvangen
daarover een voorschot van 80%.
Vanwege de urgentie is gekozen voor een systematiek van snelle bevoorschotting op basis van de loonsom over de
referteperiode en een geschat omzetverlies en daarmee vaststelling van de subsidie achteraf, op basis van het
gerealiseerde omzetverlies en de gerealiseerde loonsom. Bij de beoordeling van de vaststellingsaanvraag van de
subsidies controleert UWVhet percentage gerealiseerd omzetverlies en de gerealiseerde loonsom van de aanvrager.
Hiermee worden tevens aspecten van misbruik & oneigenlijk gebruik-risico’s ondervangen.
De vaststelling van de definitieve subsidie is voor de NOW 1 gestart in oktober 2020. Voor de NOW 2 en de NOW 3.1 zal
dit, conform de regeling, in de loop van 2021 worden gedaan. Bij de vaststellingsaanvraag wordt de subsidie berekend
en vastgesteld op basis van het gerealiseerde omzetverlies en de gerealiseerde loonsommen. Dit kan leiden tot
nabetalingen of terugvorderingen in relatie met het eerder betaalde voorschot. Vorderingen kleiner dan € 500 worden
conform de regelgeving direct afgeboekt.
Bij het vaststellen van de subsidie wordt een onderscheid gemaakt op basis van de hoogte van het voorschotbedrag of
het definitieve subsidiebedrag (zie ook hieronder onder het kopje Toelichting op de raming van de NOW-lasten).
Conform de NOW-regelingen en het Rijksuniforme subsidiekader kan op basis van de hoogte een accountantsverklaring
dan wel een derdenverklaring (bijvoorbeeld van een administratiekantoor) vereist zijn, ter onderbouwing van het
daadwerkelijk geleden omzetverlies en de gerealiseerde loonsommen. Bij de werkgevers die geen verklaring hoeven bij
te voegen, onderzoekt het ministerie van SZW met data-analyse risicogericht onder andere het door de werkgever
opgegeven omzetverliespercentage, voordat tot definitieve vaststelling van de subsidie wordt overgegaan.
Toelichting op de raming van de NOW-lasten
De UWV-jaarrekening wordt conform de wet- en regelgeving opgesteld volgens het baten- en lastenstelsel
(transactiestelsel). De richtlijnen bepalen dat subsidieverplichtingen geheel ten laste worden gebracht van het boekjaar
indien het besluit tot verlening schriftelijk aan de subsidieontvanger is medegedeeld, ongeacht in welk boekjaar de
subsidie wordt uitgekeerd. Daarbij is bepalend of de ontvangende partij recht kan doen gelden op een bepaald bedrag.
Hiermee ligt een initiële waardering van de subsidieverplichting op 100% voor de hand, omdat dit op het
aanvraagmoment het beste de reële waarde van de verplichting weergeeft. Toepassing van het baten- en lastenstelsel
betekent voorts dat de verwachte toekomstige kasstromen bepalend zijn voor de beste schatting van de waardering.
Uit de NOW-regelingen vloeit voort dat de uiteindelijke vaststelling van de subsidie, behalve van het al of niet voldoen
aan een aantal subsidievoorwaarden, vooral afhangt van ontwikkelingen bij de werkgever in het boekjaar ten aanzien
van de loonsommen en het uiteindelijke omzetverlies. Als gevolg van deze voorwaarden en de timing van de
vaststellingen (tot en met februari 2021 is slechts circa 4,8% van de voorschotbedragen vastgesteld) is er sprake van
een grote inherente onzekerheid over de uiteindelijk vast te stellen subsidiebedragen. De gerealiseerde loonsomwordt
door de Belastingdienst bij UWV aangeleverd via de loonaangifteketen. Het gerealiseerde omzetverlies is op dit moment
niet betrouwbaar in te schatten, omdat UWV hiervoor over te weinig relevante en concrete informatie beschikt. Een
belangrijke oorzaak is dat werkgevers tot en met 31 oktober 2021 de tijd hebben om de vaststellingsaanvraag voor de
NOW 1-subsidie in te dienen. Werkgevers die een voorschot van meer dan € 100.000 hebben ontvangen of waarbij de
vastgestelde subsidie hoger zal zijn dan € 125.000 (grote werkgevers), dienen naast hun eigen verantwoording ook een
accountantsverklaring aan te leveren met betrekking tot het gerealiseerde omzetverlies en een aantal M&Ogerelateerde toetsen op de daadwerkelijke loonsommen. De werkzaamheden voor deze accountantsverklaring worden
in de meeste gevallen gecombineerd met de controle van de reguliere jaarrekening 2020 van de desbetreffende
werkgevers. Daarom zijn vaststellingsaanvragen van grote werkgevers ten tijde van het opstellen van de jaarrekening
UWV over 2020 nog maar in zeer beperkte mate ontvangen. Deze groep betreft 70% van de verleende
voorschotbedragen aan NOW-subsidies.
Wij hebben een schattingsmodel ontwikkeld om tot de beste schatting van de NOW-lasten voor de jaarrekening 2020 te
kunnen komen. Het ontbreken van voldoende informatie omtrent het omzetverlies van grote werkgevers bij de NOW 1
en het feit dat voor de NOW 2 en de NOW 3.1 in het geheel nog geen informatie over het in 2020 door werkgevers
geleden omzetverlies bekend is, zijn de belangrijkste redenen datdit model een grote schattingsonzekerheid kent en dat
projectie op dit moment niet mogelijk is. Vaststellingen en CBS-data geven een indicatie dat de uiteindelijke
subsidielasten lager zullen zijn, met name doordat de werkelijke omzetverliezen lager zijn dan de bij de aanvraag
opgegeven ingeschatte verliezen. De intern en extern beschikbare data zijn echter niet voldoende representatief om te
projecteren naar het niet-vastgestelde deel van de NOW aanvragen. Onze beste schatting is dat de uiteindelijke
subsidielasten naar verwachting in de buurt van de in de jaarrekening verantwoorde voorschotten liggen. Voor alle
aanvragen die nog niet zijn vastgesteld, hebben wij derhalve het toegekende voorschot als subsidielast verantwoord.
Gelet op de geconstateerde schattingsonzekerheid kan de daadwerkelijke subsidielast overigens materieel afwijken van
de verantwoorde voorschotten.
Tot en met februari 2021 zijn circa 32.500 aanvragen tot definitieve vaststelling van de subsidie afgehandeld. Hiermee
is een voorschotbedrag van € 688 miljoen afgewikkeld. In ongeveer 35% van de gevallen heeft een nabetaling aan de
werkgever plaatsgevonden bovenop het al eerder betaalde voorschot. Bij circa 65% van de bedrijven is een bedrag
teruggevorderd. De hiermee gemoeide bedragen zijn opgenomen in de tabel hieronder. Voor zowel de nabetalingen als
de terugvorderingen geldt dat er een grote variatie is in de afwijkingen van de definitief vastgestelde subsidiebedragen
ten opzichte van de verstrekte voorschotten. Voor de nog niet vastgestelde aanvragen is daarom sprake van een grote

UWV Jaarverslag 2020

123

onzekerheidsmarge. De werkelijke vaststellingen kunnen daarom zowel in positieve als negatieve zin substantieel
afwijken ten opzichte van de schatting die is verwerkt.
De NOW-lasten in de jaarrekening zijn als volgt te specificeren:
Tabel Subsidies NOW

NOW 1

NOW 2

NOW 3.1

Totaal

Voorschotten

7.950

4.291

2.806

15.047

Intrekkingen

-574

-182

-1

-757

Vastgestelde vorderingen

-331

-

-

-331

Vastgestelde nabetalingen

59

-

-

59

Afgeboekte vorderingen < € 500

1

-

-

1

Voorziening wegens oninbare vorderingen

10

-

-

10

7.115

4.109

2.805

14.029

Bedragen x € 1 miljoen

Totaal

Bij het bepalen van de NOW 1-lasten is rekening gehouden met de daadwerkelijk vastgestelde bedragen tot en met
februari 2021. Verder merken wij op dat een groep werkgevers in de loop van 2020 ervoor heeft gekozen hun eerdere
aanvraag in te trekken en het ontvangen voorschot terug te betalen. Deze intrekkingen staan apart vermeld in de tabel.
Omdat de aanvragen voor de vaststellingen van de NOW 2 en de NOW 3.1 pas in de loop van 2021 kunnen worden
ingediend, zijn er voor deze regelingen nog geen vastgestelde vorderingen of nabetalingen verantwoord.
Op het eind februari 2021 nog openstaande bedrag van de vastgestelde vorderingen is een voorziening voor
oninbaarheid van 6,4% in mindering gebracht.
Overige baten en lasten (15)
De overige baten en lasten, niet zijnde de NOW, kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Tabel Overige baten en lasten

2020

Bedragen x € 1 miljoen

2019

Overige baten
Ontvangsten uit overige verhaalszaken uit regres

63

69

Rentebaten niet voortvloeiend uit rekening-courant Financiën

8

10

Boetes

5

8

Baten ESF inzake re-integratie

-

5

Diverse overige baten

0

0
76

92

Overige lasten
Inkoop arbeidsbemiddeling voor arbeidsbeperkten

88

86

Werkvoorzieningen

71

71

Onderwijsvoorzieningen

21

25

Subsidie aan instellingen

13

13

Scholingsbudget 2018-2020

10

9

Wmo 2015

9

6

Ziektewet-arbo-interventies

2

2

Regeling scholing kansberoep

-1

-2

Programmakosten overig

0

0

Totaal re-integratielasten

213

210

Compensatie transitievergoeding

370

1.180

Bijdrage aan SER

14

12

Proceskosten en vergoeding rechtsbijstand

8

9

Reiskosten cliënten

1

3

Rentelasten niet voortvloeiend uit rekening-courant Financiën

2

2

Diverse overige lasten

2

Totaal

UWV Jaarverslag 2020

3
610

1.419

534

1.327

124

Voor de Compensatie transitievergoeding verwijzen wij naar de toelichting op de voorzieningen (pagina 115-116).
Met de opheffing van de sectorfondsen zijn ook onderlinge fondsbijdragen, die tot en met boekjaar 2019 werden
verantwoord, vanaf 2020 afgeschaft. De bijbehorende bedragen voor 2019 zijn, als gevolg van de eerdergenoemde
aanpassing van de vergelijkende cijfers, geëlimineerd.

Uitvoeringskosten
Tabel Uitvoeringskosten naar wet
Bedragen x € 1 miljoen

Regulier

2020

Frictiekosten

W&R
projecten

Totaal

2019

2020

2019

2020

2019

2020

2019

Arbeidsongeschiktheid
WAO

67

82

3

5

1

2

71

89

WIA - IVA

62

120

3

8

1

1

66

129

WIA - WGA

402

347

20

23

6

2

428

372

WAZ

3

3

0

-

0

-

3

3

263

272

13

16

3

3

279

291

WW

664

596

34

39

9

5

707

640

IOW

3

3

-

-

-

-

3

3

Wajong
Werkloosheid

Ziekte en zorg
Ziektewet

359

300

18

17

6

2

383

319

Wazo

6

6

1

1

0

-

7

7

Wazo-ZEZ

1

2

-

-

-

-

1

2

Wmo 2015

1

1

-

-

-

-

1

1

WOOS

1

1

-

-

-

-

1

1

Kaderwet SZW-subsidies

28

1

-

-

-

-

28

1

1.860

1.734

92

109

26

15

1.978

1.858

Overig

Totaal

In het afgelopen jaar heeft UWV een verbeterslag gerealiseerd op het toerekenen van de uitvoeringskosten naar wet en
fonds. Door toe te rekenen op basis van operationele producten in plaats van tactische producten zijn de verdeelregels
nauwkeuriger gemaakt. Er wordt per deelproduct gekeken naar welke wet de kosten worden toegerekend, deze
verdeling komt vanuit de verschillende divisies uit het cost accounting model. Vervolgens wordt de verdeling naar fonds
op basis van de uitkeringsjaren uit de financiële nota’s berekend. De toedeling van de uitvoeringskosten naar wet en
fonds is gebaseerd op de notitie Toerekening uitvoeringskosten UWV 2020. De notitie bevat de verdeelsleutels voor de
toedeling van kosten naar wet en fonds. Door deze verbeterslag kunnen de verdeelsleutels voor de toedeling in
vergelijking met voorgaande jaren meer afwijken dan normaal. Over de verbeterslag en de notitie is overeenstemming
bereikt met het ministerie van SZW. Op grond van deze notitie krijgen de Toeslagenwet en de Wet op de
bedrijfsorganisatie (Wbo) geen uitvoeringskosten toegerekend.

UWV Jaarverslag 2020

125

Tabel Realisatie uitvoeringskosten versus begroting

Realisatie
2020

Begroting
2020

Realisatie
2019

Begroting
2019

Personeel

1.492

1.552

1.374

1.329

Huisvesting

111

111

108

110

Automatisering

218

230

207

215

Overige kosten

39

48

45

42

1.860

1.941

1.734

1.696

Bijzondere baten

-

-

-

-

Bijzondere lasten

-

-

-

-

1.860

1.941

1.734

1.696

111

112

114

110

Frictiekosten personeel

6

10

10

10

Frictiekosten huisvesting

1

0

0

0

Totaal frictiekosten

7

10

10

10

1.978

2.063

1.858

1.816

Bedragen x € 1 miljoen

Structurele uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening

Totaal uitvoeringskosten wettelijke dienstverlening
Projectkosten

Totaal

In 2020 zijn de gerealiseerde uitvoeringskosten met € 120 miljoen toegenomen ten opzichte van 2019. De toename is
vrijwel geheel toe te schrijven aan de personeelskosten, die met € 118 miljoen ofwel 8,6% zijn toegenomen ten
opzichte van 2019. Het gemiddelde aantal vaste en tijdelijke fte’s is in 2020 met 6,6% gestegen. Daarnaast zijn de
lonen per 1 januari 2020 met 3% toegenomen conform de cao. Daarnaast is er een hogere reservering opgenomen
voor niet-opgenomen vakantiedagen (€ 13 miljoen).
In het vervolg van deze paragraaf wordt een korte toelichting gegeven op de uitvoeringskosten per kostensoort inclusief
projectkosten, zoals opgenomen in de staat van baten en lasten.
Personeelskosten (16)
Tabel Personeelskosten

2020

2019

Lonen en salarissen

987

895

Sociale lasten

156

157

Pensioenen

130

119

Externe inleen

Bedragen x € 1 miljoen

226

207

Frictiekosten personeel

6

10

Overige personeelskosten

70

71

1.575

1.459

Totaal

Lonen en salarissen – De lonen en salarissen zijn € 92 miljoen (10%) hoger dan in 2019. Deze toename is het gevolg
van een toename van de personele bezetting. Daarnaast zijn de salarissen per 1 januari 2020 conform de cao verhoogd
met 3%.
Pensioenen – De pensioenlasten bedragen € 130 miljoen (2019: € 119 miljoen). De belangrijkste kenmerken van de
pensioenregeling zijn:
 De regeling kan worden getypeerd als een toegezegde bijdrageregeling.
 Het pensioengevend salaris wordt bepaald op basis van middelloon.
 Indexatie vindt plaats voor zover de middelen van het fonds dat toelaten. Voor actieve deelnemers vindt indexatie
plaats op grond van cao-loonsverhogingen, voor gepensioneerden op grond van de prijsindex.
Tussen UWV en de Stichting Pensioenfonds UWV (hierna: het Pensioenfonds) wordt jaarlijks een
financieringsovereenkomst afgesloten. In de financieringsovereenkomst is onder meer vastgelegd dat de door
werkgever en deelnemers gezamenlijk verschuldigde jaarlijkse premie niet meer bedraagt dan de door cao-partijen
vastgestelde maximale premie, evenals de premiegrondslag. De in de cao 2019–2020 vermelde maximale premie

UWV Jaarverslag 2020

126

bedraagt 20%. De feitelijke premie voor 2020 is door het bestuur van het Pensioenfonds vastgesteld op 20% van de
bruto-salarissom met een (maximaal) opbouwpercentage van 1,738%.
De dekkingsgraad geeft de verhouding weer tussen de bezittingen (zoals aandelen, obligaties, vastgoed) en de
verplichtingen (de waarde van alle nu en in de toekomst uit te keren pensioenen) van het fonds. De
beleidsdekkingsgraad is de gemiddelde dekkingsgraad over de afgelopen twaalf maanden, dit is de basis waarop
pensioenfondsen hun beleid moeten afstemmen. Per 31 december 2020 bedroeg de beleidsdekkingsgraad 96,1%
(101,5% per 31 december 2019). De vereiste dekkingsgraad bedraagt 104,2% ultimo 2020.
De beleidsdekkingsgraad op 31 december 2020 was bepalend voor een eventuele pensioenverlaging. Het Pensioenfonds
maakt echter in 2021 net als in 2020 gebruik van de ‘vrijstellingsregeling’ van de minister van SZW. Dit betekent dat
in 2021 de (opgebouwde) pensioenen niet verlaagd hoeven te worden. De vrijstellingsregeling van de minister geeft
een jaar extra tijd om de dekkingsgraad te herstellen.
Omdat de beleidsdekkingsgraad te laag is, heeft het Pensioenfonds een herstelplan ingediend bij De Nederlandsche
Bank (DNB). In het herstelplan staat hoe het fonds binnen tien jaar weer financieel gezond verwacht te worden. Het
belegd vermogen van het Pensioenfonds bedroeg ultimo 2020 ongeveer € 9,0 miljard (2019: € 8,4 miljard).
Externe inleen – De kosten van externe inleen bedragen € 226 miljoen. De kosten hebben voornamelijk betrekking op
uitzendkrachten en externe inleen van ICT’ers, verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen.
Frictiekosten personeel – De frictiekosten personeel bedragen € 6 miljoen. Deze frictiekosten bestaan uit de kosten van
de mobiliteitscentra, de dotatie aan de voorziening Sociaal plan en de kosten van premobiliteit.
Overige personeelskosten – Deze kosten betreffen onder meer opleidingskosten, reiskosten en cateringkosten.
Huisvestingskosten (17)
Tabel Huisvestingskosten

2020

2019

Huren

49

47

Afschrijvingen

11

12

Beveiliging

15

14

Schoonmaak

10

9

Bedragen x € 1 miljoen

Dotatie/vrijval voorzieningen huurafkoop en leegstand

0

-1

Overige huisvestingskosten

23

24

108

105

Totaal

De inkomsten uit onderverhuur bedragen € 0,4 miljoen (2019: € 0,8 miljoen) en zijn in mindering gebracht op de
huurlasten.
Automatiseringskosten (18)
De automatiseringskosten betreffen zowel de reguliere als de projectkosten. De personeelskosten van medewerkers
werkzaam in de IV-keten zijn hierbij niet inbegrepen. Bij de automatiseringskosten is een bedrag van € 13 miljoen
(2019: € 13 miljoen) aan afschrijvingslasten inbegrepen. Er worden geen automatiseringsmiddelen geleased.
Kantoorkosten (19)
Bij de kantoorkosten is een bedrag van € 3 miljoen (2019: € 3 miljoen) aan afschrijvingslasten inbegrepen.
Vervoers- en overige kosten (20)
De vervoerskosten betreffen met name de kosten van dienstreizen en leaseauto’s. De kosten voor de
autoleasecontracten bedragen in 2020 € 4 miljoen (2019: € 3 miljoen). De overige kosten hebben onder meer
betrekking op medische informatie en communicatie.

Financiële baten en lasten (21)
Volgens de regelgeving wordt over de dagelijkse saldi van de rekeningen-courant bij de minister van Financiën rente
berekend. Over de creditsaldi van elk van de rekeningen-courant wordt een rente vergoed die gelijk is aan de
daggeldrente. Over de debetsaldi van elk van de rekeningen-courant wordt een rente betaald die gelijk is aan de
daggeldrente. Wanneer de rente negatief is, wordt deze rente gelijkgesteld aan nul.

UWV Jaarverslag 2020

127

Accountantshonorarium
De Accountantsdienst UWV controleert de wettelijke jaarrekening van UWV en geeft hierbij een controleverklaring af.
Ook geeft de Accountantsdienst een controleverklaring af bij de verantwoording over de gegevensverwerking en de
gegevensuitwisseling via de gemeenschappelijke elektronische voorzieningen SUWI.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (PwC) controleert de publieksversie van de jaarrekening. Hierbij maakt PwC,
voor zover vaktechnisch mogelijk, gebruik van de werkzaamheden van de Accountantsdienst UWV en geeft op basis
van deze en de overige door de externe accountant verrichte werkzaamheden als openbaar accountant van UWV een
verklaring inzake de getrouwheid af bij de publieksversie van de jaarrekening.
In onderstaande tabel worden alle vergoedingen aan PwC verantwoord.
Tabel Accountantshonorarium
Bedragen x € 1

Onderzoek van de jaarrekening (PwC Accountants N.V.)

2020

2019

978.000

272.000

Andere controleopdrachten

-

-

Adviesopdrachten op fiscaal terrein

-

-

118.000

262.000

1.096.000

534.000

Andere niet-controlediensten (PwC Advisory N.V.)
Totaal

Bovenstaande honoraria betreffen de werkzaamheden die bij de rechtspersoon zijn uitgevoerd door
accountantsorganisaties en externe accountants zoals bedoeld in artikel 1, lid 1 Wta (Wet toezicht
accountantsorganisaties) en de in rekening gebrachte honoraria van het gehele netwerk waartoe de
accountantsorganisatie behoort. Deze honoraria hebben betrekking op de diensten die door de accountantsorganisatie
zijn geleverd in het boekjaar 2020 ongeacht of de werkzaamheden betrekking hebben op de jaarrekening 2020.
De kostentoename ten opzichte van 2019 is onder meer het gevolg van meer zelfstandige werkzaamheden door de
externe accountant en extra werkzaamheden inzake de noodmaatregelen (o.a. de NOW).
Verder vermelden we de kosten van de Accountantsdienst UWV zoals deze als last in het boekjaar zijn verantwoord:
deze bedroegen in 2020 € 5,4 miljoen (2019: € 4,8 miljoen). De werkzaamheden waarop deze kosten betrekking
hebben zijn toegelicht in paragraaf 8.2 onder het kopje Intern en openbaar accountant. Circa 45% van deze
werkzaamheden betreft verantwoordingsonderzoeken, waaronder met name de jaarrekening van UWV.

UWV Jaarverslag 2020

128

WNT-verantwoording 2020
De Wet normering topinkomens (WNT) is van toepassing op UWV. Het voor UWV toepasselijke bezoldigingsmaximum is
in 2020 € 201.000. Dit betreft het algemeen bezoldigingsmaximum.
Tabel Bezoldiging topfunctionarissen

Maarten
Camps

Fred
Paling

Guus van
Weelden

Nathalie
van Berkel

Janet
Helder

Aanvang en einde functievervulling in 2020
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
Dienstbetrekking?

Voorzitter
RvB
1/9 - 31/12
1,0
ja

Voorzitter
RvB
1/1 - 31/8
1,0
ja

Lid RvB

Lid RvB

Lid RvB

1/1 - 31/12
1,0
ja

1/1 - 31/12
1,0
ja

1/1 - 31/12
1,0
ja

Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Subtotaal

62.292
4.540
66.832

124.920
9.080
134.000

186.879
13.620
200.499

175.943
13.620
189.563

158.415
13.620
172.035

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totaal bezoldiging 2020

66.832

134.000

200.499

189.563

172.035

Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

67.000

134.000

201.000

201.000

201.000

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Functiegegevens

-

Voorzitter
RvB

Lid RvB

Lid RvB

Lid RvB

Aanvang en einde functievervulling in 2019

-

1/1 - 31/12

1/1 - 31/12

1/9 - 31/12

Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
Dienstbetrekking?

-

1,0
ja

1,0
ja

1,0
ja

1/10 31/12
1,0
ja

Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
Totaal bezoldiging 2019

-

180.199
13.301
193.500

180.199
13.301
193.500

56.000
4.434
60.434

37.924
3.325
41.249

Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

-

194.000

194.000

64.844

48.899

Bedragen x € 1

Gegevens 2020
Functiegegevens

-/- onverschuldigd betaald en nog niet
terugontvangen bedrag

Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom
de overschrijding al dan niet is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde
betaling
Gegevens 2019

UWV kent geen leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking in het verslagjaar 2020.

UWV Jaarverslag 2020

129

Met ingang van 1 januari 2020 heeft UWV een Audit Advies Commissie met een toezichthoudende functie.
Tabel Bezoldiging toezichthoudende topfunctionarissen
Bedragen x € 1

Hans van
Hans
Frans
der Vlist Ouwehand Haverkamp

Gegevens 2020
Functiegegevens

Frans van
der Ent

Marga
Bekker

Lid
1/3 31/12

Lid
1/3 31/12

Lid
1/3 31/12

Lid

Lid

1/1 - 31/12

1/1 - 31/12

16.000

11.000

11.000

9.167

9.167

9.167

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Bezoldiging 2020

16.000

11.000

11.000

9.167

9.167

9.167

Individueel toepasselijk
bezoldigingsmaximum

30.150

20.100

20.100

16.805

16.805

16.805

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Aanvang en einde functievervulling in 2020
Bezoldiging
Bezoldiging
-/- onverschuldigd betaald en nog niet
terugontvangen bedrag

Het bedrag van de overschrijding en de
reden waarom de overschrijding al dan niet
is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens
onverschuldigde betaling

Voorzitter
1/1 31/12

Lineke
Sneller

Tabel Bezoldiging niet-topfunctionarissen

Directeur

Directeur

Directeur

1/1 - 31/12

1/1 - 31/12

1/1 - 31/12

1,0

1,0

1,05

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

193.366

191.778

203.820

Beloningen betaalbaar op termijn

13.620

13.620

13.620

Totaal bezoldiging 2020

206.986

205.398

217.440

Individueel toepasselijk drempelbedrag bezoldiging

201.000

201.000

201.000

*

*

**

Bedragen x € 1

Gegevens 2020
Functiegegevens
Aanvang en einde functievervulling in 2020
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
Bezoldiging

Verplichte motivering van de overschrijding van het individueel
toepasselijk drempelbedrag bezoldiging: zie
Gegevens 2019
Functiegegevens

Directeur

Directeur

Directeur

1/1 - 31/12

1/1- 31/12

1/1 - 31/12

1,0

1,0

1,05

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

187.851

186.680

197.402

Beloningen betaalbaar op termijn

13.301

13.301

13.301

201.152

199.981

210.703

Aanvang en einde functievervulling in 2019
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
Bezoldiging

Totaal bezoldiging 2019

*
Wordt veroorzaakt door een overeengekomen arbeidsmarkt-/managementtoeslag en de uitbetaling conform cao van het
werkgeversdeel van de pensioenpremie boven de maximale pensioenopbouw.
** Wordt veroorzaakt door een hoger aantal contracturen, een overeengekomen arbeidsmarkt-/managementtoeslag en de
uitbetaling conform cao van het werkgeversdeel van de pensioenpremie boven de maximale pensioenopbouw.

UWV Jaarverslag 2020

130

Gemiddeld aantal werknemers
Gedurende het jaar 2020 waren, omgerekend naar een volledig dienstverband (fte), gemiddeld 16.628 werknemers in
dienst (2019: 15.593). Alle werknemers waren werkzaam in Nederland. Het gemiddeld aantal fte’s per
bedrijfsonderdeel was in 2020 respectievelijk 2019 als volgt:
Tabel Gemiddeld aantal fte’s
Werkbedrijf

Sociaal Uitkeren
Medische
Zaken

Klant & GegevensService
diensten

Bezwaar
&
Beroep

Hand- Centrale
having
staven

Boventallig

Totaal

2020

4.909

3.745

3.378

811

200

993

510

2.060

22

16.628

2019

4.538

3.767

3.067

636

199

925

438

1.974

49

15.593

Gebeurtenissen na balansdatum
Voor zover relevant zijn de feiten en gebeurtenissen die zich hebben voorgedaan na balansdatum vermeld in dit
jaarverslag.

Amsterdam, 22 maart 2021
Raad van bestuur UWV

Nathalie van Berkel

UWV Jaarverslag 2020

Maarten Camps, voorzitter

Janet Helder

Guus van Weelden

131

Overige gegevens

De jaarrekening wordt gecontroleerd door onze Accountantsdienst. Deze controleert of de jaarrekening een getrouw
beeld geeft van de grootte en de samenstelling van het vermogen van UWV en van het resultaat en de kasstromen
over 2020. Daarnaast controleert de Accountantsdienst of het jaarverslag een getrouw beeld geeft van de uitkomsten
van de taakuitvoering van UWV in 2020.

UWV Jaarverslag 2020

132

10. Overige gegevens
10.1. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Aan de raad van bestuur van UWV

Verklaring over de jaarrekening 2020
Ons oordeel met beperking
Naar ons oordeel geeft de in dit jaarverslag opgenomen wettelijke jaarrekening (pagina 99 tot en met 131)
uitgezonderd de mogelijke gevolgen van de aangelegenheid beschreven in de paragraaf ‘De basis voor ons oordeel met
beperking’, een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van UWV op 31 december 2020
en van het resultaat over 2020 en de kasstromen over 2020 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 van het in
Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (BW) en de bepalingen bij en krachtens de Wet normering topinkomens (WNT).
Tevens geven naar ons oordeel
 de rapportage over de financiële rechtmatigheid van de uitkomsten van de taakuitvoering over 2020
(jaarverslag 2020, pagina 87 tot en met 90);
 de weergave van de uitgaven in 2020 aan onderwijsvoorzieningen en aan tolkvoorzieningen in het leefdomein
(jaarverslag 2020, pagina 22 tot en met 23)
een getrouw beeld van de uitkomsten van de taakuitvoering van UWV over 2020 in overeenstemming met de Wet
SUWI en de daarmee verbonden dan wel daaruit voortvloeiende regelgeving, waaronder het Uitvoeringsbesluit
onderwijsvoorzieningen voor jongeren met een handicap en de wet Wmo 2015 (tolkvoorzieningen).
Wat we hebben gecontroleerd
Wij hebben ingevolge artikel 49 lid 3 van de Wet Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (Wet SUWI) de in
dit jaarverslag opgenomen jaarrekening 2020 van UWV te Amsterdam, de rapportage over de financiële rechtmatigheid
van de uitkomsten van de taakuitoefening over 2020 en de weergave van de uitgaven in 2020 aan
onderwijsvoorzieningen en tolkvoorzieningen in het leefdomein gecontroleerd. De jaarrekening van UWV bestaat uit:
 de balans per 31 december 2020;
 de staat van baten en lasten over 2020;
 het kasstroomoverzicht over het jaar geëindigd op 31 december 2020;
 de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en overige
toelichtingen waarin ook begrepen de WNT-verantwoording 2020.
Het stelsel voor financiële verslaggeving dat is gebruikt voor het opmaken van de jaarrekening is de wet SUWI
artikel 49 lid 5, Regeling SUWI artikel 5.10a lid 1, bijlage VI bij de Regeling SUWI punt 8 en 10 tot en met 10.6.9,
Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (BW) en de bepalingen bij en krachtens de WNT.
De basis voor ons oordeel met beperking
Bevindingen die hebben geleid tot ons oordeel met beperking
In de staat van baten en lasten zijn de subsidies NOW verantwoord voor een bedrag van € 14 miljard, zijnde de
programmakosten voor de tijdelijke Noodmaatregelen Overbrugging Werkgelegenheid 1, 2 en 3.1 (derde
aanvraagperiode). Tevens is er voor € 14 miljard aan gerelateerde baten voor Rijksbijdragen NOW opgenomen. In
paragraaf ‘Subsidies NOW (14)’ op pagina 122 tot en met 124 van de jaarrekening is toegelicht dat vanwege de
urgentie een systematiek van snelle bevoorschotting is opgezet op basis van loonsom over de referteperiode en geschat
omzetverlies. De vaststelling van de subsidie vindt achteraf plaats, op basis van met name het gerealiseerde
omzetverlies en de gerealiseerde loonsom. Bij de beoordeling door UWV van de vaststellingsaanvraag van de subsidies
vinden controles plaats op het percentage gerealiseerd omzetverlies en de gerealiseerde loonsom van de aanvrager,
waarmee tevens aspecten van misbruik & oneigenlijk gebruik-risico’s ondervangen zouden moeten worden. De
definitieve subsidievaststelling kan leiden tot terugvorderingen of nabetalingen van de subsidies NOW waarvan de
daadwerkelijke omvang per 31 december 2020 nog niet kwantificeerbaar is. De finale termijnen voor het indienen van
het verzoek tot definitieve subsidievaststelling liggen geruime tijd na de datum van vaststelling van de
jaarrekening 2020. Als inherent gevolg van de opzet van de regeling en daarmee de status (het overgrote deel van de
subsidiëring betreft voorschotten) en de constatering dat de beschikbare vaststellingen niet voldoende representatief
zijn, bestaat materiële onzekerheid over de inschatting van de daadwerkelijke omvang van de subsidies NOW. Hierdoor
zijn wij niet in staat om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen over de juistheid en volledigheid van
de verantwoorde lasten van de subsidies NOW over 2020, de gerelateerde rijksbijdragen en gerelateerde balansposten
per 31 december 2020.

UWV Jaarverslag 2020

133

De basis voor onze controle
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, de
regels inzake de accountantscontrole zoals opgenomen in de Regeling SUWI, paragraaf 5.1b en het Controleprotocol
WNT 2020 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven onder het kopje 'Onze
verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'.
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel met
beperking.
Onafhankelijkheid
Wij hebben de jaarverantwoording gecontroleerd in onafhankelijkheid van de raad van bestuur van UWV zoals vereist in
de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de
opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en
beroepsregels accountants (VGBA).
Benadrukking van ‘inherente beperkingen uitkeringen, NOW-subsidies en premiebaten als gevolg van
wettelijke verantwoordelijkheden in loonaangifteketen en keuzes en beperkingen in het uitgevoerde
rechtshandhavingsbeleid’
In paragraaf “3.3 Loonaangifteketen en polisadministratie” op pagina 51 tot en met 54 van het jaarverslag wordt
uiteengezet dat de Belastingdienst, CBS en UWV zelfstandige organisaties zijn, met eigen, wettelijk opgedragen taken.
De Belastingdienst is in de loonaangifteketen verantwoordelijk voor de inning van de premies
werknemersverzekeringen, het inwinnen van de daaraan gerelateerde gegevens op werkgevers- en werknemersniveau
en voor het toezicht op de volledigheid, juistheid en kwaliteit van de aan UWV aangeleverde nominatieve gegevens. De
door de Belastingdienst aangeleverde nominatieve gegevens worden door UWV beheerd in de polisadministratie en
vormen de basis voor de berekening van de uitkeringen en NOW-subsidies door UWV.
Wij vestigen tevens de aandacht op de teksten onder de kopjes “Algemeen beleid ter beperking van misbruik en
oneigenlijk gebruik” op pagina 103 tot en met 104 en “Premieontvangsten Belastingdienst” op pagina 104 van de
jaarrekening. In deze teksten wordt uiteengezet dat er onzekerheid blijft bestaan omtrent de juistheid en de
volledigheid van door belanghebbenden zelf verstrekte gegevens als gevolg van:
 de beperkingen in het rechtshandhavingsbeleid van de Belastingdienst;
 de keuzes in het door UWV gevoerde beleid ter beperking van misbruik en oneigenlijk gebruik.
De daarmee samenhangende inherente onzekerheid over de juistheid van de uitkeringen, de juistheid van mogelijke
terugvorderingen en de volledigheid van de ontvangen premies is door de raad van bestuur van UWV geëvalueerd bij
het opmaken van de jaarrekening. Deze onzekerheden doen naar het oordeel van de raad van bestuur van UWV geen
afbreuk aan het getrouwe beeld van de jaarrekening.
Ons oordeel is niet aangepast als gevolg van deze aangelegenheid.
Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd
In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2020 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a
WNT en artikel 5, lid 1, onderdelen n en o, Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet
hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris
vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede
of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is.

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie
Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit:
 het bestuursverslag (pagina 1 tot en met 98);
 de overige gegevens (hoofdstuk 10).
Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie, uitgezonderd de mogelijke
gevolgen van de aangelegenheid beschreven in de paragraaf ‘De basis voor ons oordeel met beperking’:
 met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
 alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW en de Wet- en Regeling SUWI is vereist.
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de
controle van de jaarrekening of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze
werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW, de Wet en Regeling SUWI en de
Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij
de jaarrekening.
De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag en
de overige gegevens in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW en de Wet en Regeling SUWI.

UWV Jaarverslag 2020

134

Verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening en de accountantscontrole
Verantwoordelijkheden van de raad van bestuur voor de jaarrekening
De raad van bestuur is verantwoordelijk voor:
 het opmaken en het getrouw weergeven van de jaarrekening, alsmede voor het opstellen van de overige onderdelen
van het jaarverslag, alle in overeenstemming met de Wet SUWI en de daarmee verbonden dan wel daaruit
voortvloeiende regelgeving, waaronder het Uitvoeringsbesluit onderwijsvoorzieningen voor jongeren met een
handicap, Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 ten behoeve van de toekenning en de kwaliteit van tolkvoorzieningen voor
auditief beperkten voor het leefdomein en de bepalingen bij en krachtens de WNT;
 een zodanige interne beheersing die de raad van bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening
mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet de raad van bestuur afwegen of UWV in staat is om zijn werkzaamheden in
continuïteit voort te zetten. Op grond van het gehanteerde verslaggevingsstelsel moet de raad van bestuur de
jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling. De raad van bestuur moet gebeurtenissen en
omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of UWV zijn activiteiten in continuïteit kan voortzetten,
toelichten in de jaarrekening.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en
geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.
Onze doelstellingen zijn een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel geen
afwijking van materieel belang bevat als gevolg van fraude of van fouten en een controleverklaring uit te brengen
waarin ons oordeel is opgenomen. Een redelijke mate van zekerheid is een hoge mate maar geen absolute mate van
zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle afwijkingen van materieel belang ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden
verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers
op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze
controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.
Een meer gedetailleerde beschrijving van onze verantwoordelijkheden is opgenomen in de bijlage bij onze
controleverklaring.
Amsterdam, 22 maart 2021
w.g.
Drs. ing. J.P.M. van Hienen RA
Accountantsdienst UWV
Postbus 58285
1040 HG Amsterdam

Bijlage bij onze controleverklaring over de wettelijke jaarrekening 2020 van UWV
In aanvulling op wat is vermeld in onze controleverklaring hebben wij in deze bijlage onze verantwoordelijkheden voor
de controle van de jaarrekening nader uiteengezet en toegelicht wat een controle inhoudt.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele
oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, de regels inzake de
accountantscontrole zoals opgenomen in de Regeling SUWI, paragraaf 5.1b, het Controleprotocol WNT 2020, ethische
voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze doelstelling is om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat
de jaarrekening vrij van materiële afwijkingen als gevolg van fraude of fouten is. Onze controle bestond onder andere
uit:

UWV Jaarverslag 2020

135

 het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg
van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het
verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat
een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van
samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd
voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing;
 het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet
als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van UWV;
 het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van
de redelijkheid van schattingen door de raad van bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan;
 het vaststellen dat de door de raad van bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Tevens
het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn
waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of UWV zijn activiteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij
concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze
controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen
inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie
die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen
er echter toe leiden dat een organisatie haar continuïteit niet langer kan handhaven;
 het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen;
 het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.
Wij communiceren met de raad van bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en
over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante
tekortkomingen in de interne beheersing.

10.2. Regeling omtrent verwerking saldo baten en lasten
De programmabaten en -lasten worden toegerekend aan het fonds waaraan bij wet de financiering is opgedragen.
Onze uitvoeringskosten komen - in overeenstemming met de Wet SUWI, artikel 45 lid 1, respectievelijk de Wet
financiering sociale verzekeringen, artikel 117b lid 1 onderdeel b - ten laste van het Algemeen Werkloosheidsfonds, het
Arbeidsongeschiktheidsfonds, het Arbeidsondersteuningsfonds jonggehandicapten, het Toeslagenfonds, het
Uitvoeringsfonds voor de overheid en de Werkhervattingskas.
In artikel 119 lid 2 Wet financiering sociale verzekeringen is bepaald dat indien met betrekking tot een fonds de lasten
de baten blijken te overtreffen, het tekort niet wordt gedekt uit een ander fonds.
Op grond van artikel 33 van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen is UWV verplicht een egalisatiereserve te
vormen bij een positief begrotingsresultaat. De egalisatiereserve blijft beperkt tot de uitvoeringskosten en bedraagt
conform Regeling SUWI artikel 5.10a lid 2 maximaal 5% van het gemiddelde van de jaarbudgetten van de voorgaande
drie jaar. Dit komt ultimo 2020 overeen met een bedrag van € 86,7 miljoen.

UWV Jaarverslag 2020

136

10.3. Vorming en vrijval fondsen en reserveringen
De bestemmingsfondsen en de egalisatiereserve zijn gevormd ten laste van het fondsvermogen. Het verloop van deze
fondsen en reserveringen in 2020 kan als volgt worden weergegeven:
Tabel Bestemmingsfondsen en egalisatiereserve
Bedragen x € 1 miljoen

1-1-2020

Onttrekking

Dotatie/
vrijval

31-12-2020

Gebruik in
2021

Gebruik in
2022 e.v.

53,000
77,590

-26,500
-

-

26,500
77,590

26,500
77,590

-

130,590

-26,500

-

104,090

104,090

0,000

BESTEMMINGSFONDSEN
Frictiekosten
a. Bestedingsplan dienstverlening
b. Overig
Programmakosten
a. Re-integratie instrumenten

8,800

-

0,030

8,830

8,830

-

8,800

-

0,030

8,830

8,830

-

139,390

-26,500

0,030

112,920

112,920

0,000

a. Elektr. gegevensuitwisseling/EESSI

2,238

-2,156

3,015

3,097

3,097

-

b. SUB/Walvis

2,000

-

-

2,000

-

2,000

c. Premiedifferentiatie WW

3,165

-1,172

-

1,993

0,475

1,518

d. Dashboard arbeidsmarktregio's

0,556

-0,507

0,953

1,002

1,002

-

-

-

0,853

0,853

0,853

-

Totaal bestemmingsfondsen
EGALISATIERESERVE
Wet- en regelgevingprojecten

e. Programma en pilots VUM
f. Implementatie Participatiewet

3,200

-

-3,200

-

-

g. Vereenvoudiging Wajong

2,050

-2,050

-

-

-

-

h. Compensatiereg. transitievergoeding

0,837

-0,837

-

-

-

-

i. LDR Opt-out

0,392

-0,392

-

-

-

-

j. Vereenvoudigen BVV

0,318

-0,318

-

-

-

-

k. MEBV

0,128

-0,128

-

-

-

-

l. ZVW Zorg buitenland

0,083

-0,083

-

-

-

-

m. WIEG

0,032

-0,032

-

-

-

-

14,999

-7,675

1,621

8,945

5,427

3,518

-

-

0,871

0,871

0,871

-

0,550

-0,550

0,495

0,495

0,495

-

-

-

0,454

0,454

0,454

-

d. Verkorten termijn loonaangifte

0,230

-0,230

-

-

-

-

e. Programmaraad

0,196

-0,196

-

-

-

-

f. Ondersteuning mensen met afstand
tot de arbeidsmarkt op onderwijsbanen

0,183

-0,183

-

-

-

-

1,159

-1,159

1,820

1,820

1,820

-

3,131

8,834

64,010

75,976

75,976

-

Totaal egalisatiereserve

19,289

0,000

67,451

86,740

83,223

3,518

Totaal fondsen en reserveringen

158,679

-26,500

67,481

199,660

196,143

3,518

Reguliere activiteiten
a. Loondoorbetaling bij ziekte kwaliteitsborging en opleiding AD
b. Leerwerkloketten
c. MCKW

Vrij besteedbaar

10.4. Statutaire zeggenschap raad van bestuur
In de Wet SUWI, artikel 6 lid 1, is geregeld dat wij een raad van bestuur hebben die met de dagelijkse leiding is belast.
De raad van bestuur oefent de taken en bevoegdheden uit die bij of krachtens de wet aan UWV zijn opgedragen.

UWV Jaarverslag 2020

137

Lijst van afkortingen
ABS
Afj
AG
AGL
AIOS
ANIOS
Aof
AOL
AP
API
arbo
AVG
Awb
AWf
B&B
BCM
BG
BIA
BIG
BIO
BIR
BIT
BKWI
BRM
BRP
bsn
BuWav 2021
BW
BZK
CBS
CJIB
COTAN
CPB
CRTV-BE
CRTV-LAO
CRvB
CSBN
CTI
CWS
DAS
DHH
DIA
DIV
DJI
DNB
DUO
EER
EESSI
EPA
ESF
EU
EURES
EZWB
FIOD
fte
GEB
ggz
GRC
GVI
GVVA
HOWW

autorisatiebeheersysteem
Arbeidsondersteuningsfonds jonggehandicapten
arbeidsongeschiktheid
Analyseteam gegevenskwaliteit loonaangifteketen
arts in opleiding tot specialist
arts niet in opleiding tot specialist
Arbeidsongeschiktheidsfonds
Afnemersoverleg Loonaangifteketen
Autoriteit Persoonsgegevens
application programming interface
arbeidsomstandigheden
Algemene verordening gegevensbescherming
Algemene wet bestuursrecht
Algemeen Werkloosheidsfonds
Bezwaar en Beroep
business continuity management
Bureau Gegevensbescherming
Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria
beroepen in de individuele gezondheidszorg
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst
Bureau ICT-Toetsing
Bureau Keteninformatisering Werk & Inkomen
business rules management
Basisregistratie personen
burgerservicenummer
Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen
Burgerlijk Wetboek
(ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Centraal Bureau voor de Statistiek
Centraal Justitieel Incassobureau
Commissie Testaangelegenheden Nederland
Centraal Planbureau
Compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens beëindiging van de werkzaamheden van
de onderneming
Compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid
Centrale Raad van Beroep
Cybersecuritybeeld Nederland
Coalitie voor Technologie en Inclusie
configureerbare webservice
dynamisch aankoopsysteem
Directie Handhaving
data-integratie en analyse
documentaire informatievoorziening
Dienst Justitiële Inrichtingen
De Nederlandsche Bank
Dienst Uitvoering Onderwijs
Europese Economische Ruimte
electronic exchange of social security information
ernstige psychische aandoeningen
Europees Sociaal Fonds
Europese Unie
European Employment Services
eerstejaars Ziektewet-beoordelingen
Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst
fulltime-equivalent
gegevensbeschermingseffectbeoordeling
geestelijke gezondheidszorg
governance, risk & compliance
Gemeenschappelijke Verwijsindex
gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid
herontwerp van de WW-dienstverlening

UWV Jaarverslag 2020

138

hr
HR
IAM
IB&P
ICT
IIA
IND
IOW
IPS
IPS EPA
ISO
ISMS
ISZW
IV
IVA
iViv
KCC
KCVG
KvK
LAK
LBIO
LDR
LIV
LKV
MCKW
MCP
MEBV
MOK
M&O
mvo
NBA
NCO
NCSC
NIP
NOREA
NOW
NVvA
NVVG
OCW
ODS
OM
OPB&CM
OTN
oWajong
P&C-cyclus
PGB
PMS
PoW
PwC
RIV
RvIG
RLH
roc
SBB
SER
SIO
SMZ
SSD
STAP
SUB
SUWI
SVB
SZW
TCU
TNO
TOFA
TWI
Ufo
UIP

human resources
Handelsregister
identity access management
informatiebeveiliging & privacy
informatie- en communicatietechnologie
Instituut van Internal Auditors
Immigratie- en Naturalisatiedienst
Inkomensvoorziening oudere werklozen
Individuele plaatsing en steun
Individuele plaatsing en steun bij ernstige psychische aandoeningen
Internationale Organisatie voor Standaardisatie
Information Security Management System
Inspectie SZW
informatievoorziening(functie)
Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten
intensivering van Vertrouwen in vakmanschap
Klantencontactcentrum
Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde
Kamer van Koophandel
loonaangifteketen
Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen
landelijk doelgroepregister (voor de banenafspraak)
lage-inkomensvoordeel
loonkostenvoordeel
Mobiliteitscentrum Kolenketen Westhaven
Minimum controleprogramma
Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer
meting operationele kwaliteit
misbruik en oneigenlijk gebruik
maatschappelijk verantwoord ondernemen
Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants
Nationaal Coördinatiebureau
Nationaal Cyber Security Centrum
Nederlands Instituut van Psychologen
Nederlandse Orde van Register EDP-Auditors
tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid
Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen
Nederlandse Vereniging van Verzekeringsgeneeskunde
(ministerie van) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
operationele datastore
Openbaar Ministerie
operationele procesbesturing en casemanagement
Ondersteuningsteam Noord
oude Wajong
planning-en-controlcyclus
persoonsgebonden budget
Performance Measurement System
Perspectief op Werk
PricewaterhouseCoopers Accountants
re-integratieverslag
Rijksdienst voor Identiteitsgegevens
Relatiegegevens Loonheffingen
regionaal opledingscentrum
Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
Sociaal-Economische Raad
SMZ informatievoorziening optimalisatie
Sociaal Medische Zaken
secure software development
Stimulering arbeidsmarktpositie
Samenwerking UWV en Belastingdienst
Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
Sociale Verzekeringsbank
(ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties
Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek
Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten
Toekomst gegevensuitwisseling werk en inkomen
Uitvoeringsfonds voor de overheid
UWV Informatieplan

UWV Jaarverslag 2020

139

UMC
UPA
UWV
VB
VDAB
VeDaT
VNG
vog
VUM
VUT
VWS
Wab
Wajong 2010
Wajong 2015
Walvis
WAO
WAU
Wav
WAZ
Wazo
Wbo
Wbo
Wdo
Wfsv
Wet SUWI
WGA
WGA
Wgs
Whk
WIA
WIEG
WIKT
Wkkgz
Wmo
Wmebv
WNT
W&R
Wnra
Wob
Woo
WOOS
WRR
WSP
Wsw
Wtl
wtv
WW
Wwz
zbo
ZEZ

Universitair Medisch Centrum
UWV Persoonsadministratie
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
verantwoord begroten
Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding
verwerving datacenterdienstverlening
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
verklaring omtrent gedrag
Verbeteren uitwisseling matchingsgegevens
vervroegde uittreding
(ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Wet arbeidsmarkt in balans
Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten 2010
Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten 2015
Wet administratieve lastenverlichting en vereenvoudiging in sociale verzekeringswetten
Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
Werk aan Uitvoering
Wet arbeid vreemdelingen
Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
Wet arbeid en zorg
Wet op de bedrijfsorganisatie
Wet invoering ouderschapsverlof
Wet digitale overheid
Wet financiering sociale verzekeringen
Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten
werkgeversadministratie
Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
Werhervattingskas
Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
Wet invoering extra geboorteverlof
Wetsgedreven Inzicht in Kosten enTaken
Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
Wet maatschappelijke ondersteuning
Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer
Wet normering topinkomens
wet- en regelgeving
Wet normalisering rechtspositie ambtenaren
Wet openbaarheid van bestuur
Wet open overheid
Wet overige OCW-subsidies
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
Werkgeversservicepunt
Wet sociale werkvoorziening
Wet tegemoetkomingen loondomein
regeling Werktijdverkorting
Werkloosheidswet
Wet werk en zekerheid
zelfstandig bestuursorgaan
regeling Zelfstandige en Zwanger

UWV Jaarverslag 2020

140

Colofon
Uitgave
UWV
Financieel-Economische Zaken
Postadres
UWV hoofdkantoor
La Guardiaweg 94
1043 DL Amsterdam
Inlichtingen
06-29514048
Auteurs
Hans Berghuis
Lydia Tabois

Volg ons

Disclaimer
Alles uit deze uitgave mag worden overgenomen, echter uitsluitend met bronvermelding.
UWV © 2021

UWV Jaarverslag 2020

141

UWV Jaarverslag 2020

142