Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2009

Bijlage 5
Verpleging

Versie 1 januari 2009

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

2

1

Inleiding

3

2

Doelstelling functie

4

2.1

Algemeen

4

2.2

Inhoud Verpleging

4

3

4

5

Indicatiecriteria

5

3.1

5

Afbakening Zvw en AWBZ

Omvang en geldigheidsduur van de indicatie

6

4.1

Omvang

6

4.2

Afbakening Onderwijs en AWBZ

6

4.3

Geldigheidsduur

6

4.4

Gemiddelde tijden

7

Thuisbeademing op grond van de AWBZ

10

5.1

Beademing/soorten beademing en aandoeningen waarbij dit voorkomt

10

5.2

Indicatiecriteria

10

5.3

Omvang

10

5.4

Criteria voor het indiceren van individueel verpleegkundig toezicht

13

Versie 1 januari 2009

Pagina 2 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

1

Inleiding
1. Deze bijlage is van toepassing op de indicatiestelling voor de functie Verpleging, zoals bedoeld
in artikel 5 van het Besluit zorgaanspraken (Bza).
2. Deze bijlage kan worden aangehaald als ‘bijlage Verpleging’.
3. Op deze bijlage zijn de bijlagen ‘Algemeen’, ‘Grondslagen’ en ‘Gebruikelijke zorg’ van
toepassing.

Wettelijk kader
1. Artikel 5 Besluit zorgaanspraken:
“Verpleging omvat verpleging in verband met een somatische of psychogeriatrische
aandoening of beperking of een lichamelijke handicap, gericht op herstel of voorkoming van
verergering van de aandoening, beperking of handicap, te verlenen door een instelling.”

Versie 1 januari 2009

Pagina 3 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

2
2.1

Doelstelling functie1
Algemeen
De functie Verpleging is gericht op herstel of voorkoming van verergering van een aandoening,
beperking of lichamelijke handicap door:
1. het uitvoeren van directe handelingen die tot de functie Verpleging horen, die in opdracht van
een arts uitgevoerd worden;
2. het aanleren van (AWBZ) verpleegkundige handelingen, als onderdeel van een aanspraak op
de functie Verpleging en het begeleiden bij de juiste uitvoering van deze verpleegkundige
handelingen wanneer de verzekerde (of de gebruikelijke zorger of mantelzorger) deze zorg zelf
uitvoert.
3. Het begeleiden van een verzekerde (of de gebruikelijke zorger) bij het zelf juist uitvoeren van
een aangeleerde (AWBZ) verpleegkundige handeling om de kwaliteit te behouden en borgen.
Daarbij kan het gaan om het ondersteunen bij of het overnemen van handelingen, het
stimuleren om de handelingen zelf te doen of het aanleren van de handelingen.
4. Advies, Instructie Voorlichting (hiervoor is geen indicatie vereist).
Advies, instructie en voorlichting (AIV) is een onderdeel van de AWBZ-functie Verpleging. Voor
deze vorm van verpleging is geen indicatie vereist, omdat het vaak gaat om goed
geprotocolleerde zorg die in omvang zeer klein is. Voor het product AIV is een arts niet direct
verantwoordelijk. AIV wordt ingezet ten behoeve van mensen met chronische ziekten waarin de
verpleegkundige samen met de verzekerde nagaat hoe deze met de ziekte kan omgaan. Dit kan
een eenmalige activiteit zijn, maar het kan ook zijn dat er een periodiek contact is (enkele keren
per jaar) waarin, veelal op basis van een protocol, wordt nagegaan of aanpassing van attitude of
gedrag kan leiden tot het beter hanteren van de ziektegevolgen. Ook motiveren van de
verzekerde dit gedrag daadwerkelijk te tonen valt onder AIV.
AIV is dus in het bijzonder gericht op secundaire en tertiaire preventie bij chronisch zieke
mensen. Vaak is in een keten afstemming bereikt over de manier waarop de verschillende
actoren in de keten hun taak uitoefenen en is dit in een protocol vastgelegd. Continuïteit van
zorg binnen de keten, zoals van ziekenhuis naar thuis, is een belangrijk aandachtspunt. Dit
laat onverlet dat de arts voor deze activiteiten geen verantwoordelijkheid draagt maar dat er
sprake is van een zelfstandige verantwoordelijkheid van de verpleegkundige. Veelal hebben
de betrokken verpleegkundigen een specifieke aanvullende expertise ten aanzien van een
bepaald ziektebeeld ontwikkeld.

2.2

Inhoud Verpleging
Bij het onderscheid tussen de AWBZ-functies Persoonlijke Verzorging en Verpleging kan worden
uitgegaan van een aantal algemene uitgangspunten.
Handelingen die onder de functie Verpleging thuishoren zijn (geen limitatieve lijst):
1. het toedienen van medicatie bij lokaal niet-intacte huid, zoals het geval is bij injecteren en het
aanbrengen van medicatie in een wond;
2. het schoonhouden en verzorgen van natuurlijke en onnatuurlijke lichaamsopeningen (stoma,
tracheastoma) bij een lokaal niet-intacte huid;
3. het inbrengen en verwijderen van sondes, katheters en dergelijke;
4. het toedienen van vloeistoffen in de bloedbaan (infuus).
1

Gebaseerd op het AWBZ-kompas van CVZ.

Versie 1 januari 2009

Pagina 4 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

3

Indicatiecriteria
De verzekerde kan toegang verkrijgen tot de functie Verpleging als sprake is van een somatische of
psychogeriatrische aandoening of beperking of een lichamelijke handicap.
Een verstandelijke of zintuiglijke handicap levert geen grondslag op voor Verpleging.
Een psychiatrische aandoening of beperking levert alleen een grondslag voor Verpleging in
combinatie met verblijf en behandeling na de eerste 365 dagen.
Om in aanmerking te komen voor de functie Verpleging dient tevens onderstaande te zijn
vastgesteld:
1. er is een door een arts vastgestelde medische noodzaak voor de verpleegkundige handeling en
2. de verzekerde (gebruikelijke zorger) is beperkt in zijn mogelijkheden om voor de eigen
gezondheid te zorgen;
of
3. de verzekerde heeft beperkingen en/of mist de vaardigheden/kennis om de verpleegkundige
handeling zelfstandig uit te voeren.
De beperkingen kunnen gelegen zijn in:

1. de persoon zelf en/of
2. de technische onmogelijkheid om de handeling zelf uit te voeren (bijvoorbeeld het zichzelf
injecteren op een moeilijk bereikbare plaats).

3.1

Afbakening Zvw en AWBZ
Verpleegkundige handelingen, die voortvloeien uit de zorg zoals een medisch specialist en/of
huisarts,die pleegt te bieden, vallen niet onder de aanspraken van de AWBZ.
Nadat is vastgesteld dat de verpleegkundige zorg niet direct tot de aanspraak Zvw behoort, is de
frequentie van de verpleegkundige zorg in relatie met de beperkingen van de verzekerde
doorslaggevend bij het bepalen of sprake is van een aanspraak AWBZ:
•
de verpleegkundige handeling die tenminste 1 keer per dag (of vaker) moet plaatsvinden (ook
bij een mobiele verzekerde), behoort tot de aanspraak AWBZ;
•
de verpleegkundige handeling die minder frequent (minder dan 1 keer per week) plaatsvindt
behoort tot de aanspraak Zvw;
•
de verpleegkundige handeling die vaker dan één keer per week, maar niet dagelijks moet
plaatsvinden en de verzekerde ten gevolge van zijn beperkingen2 niet in staat is de huisarts te
bezoeken, behoort tot de aanspraak AWBZ.
Voor thuisbeademing en palliatief terminale zorg geldt dat alle verpleging ten laste van de AWBZ
komt, ook als die noodzakelijk is i.v.m. medisch-specialistische zorg (art 2.11 Besluit
Zorgverzekering).

2

Beperkingen zijn gelegen in de verzekerde zelf.

Versie 1 januari 2009

Pagina 5 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

4
4.1

Omvang en geldigheidsduur van de indicatie
Omvang
De omvang van de functie Verpleging wordt bepaald aan de hand van gemiddelde tijden (zie 4.3
hieronder), die vervolgens leiden tot klassen. Aanpassing van de berekende omvang kan op basis
van meerdere en samenvallende activiteiten en/of door persoonlijke bijzonderheden van de
verzekerde mogelijk zijn.
Klassen
De omvang van de functie Verpleging wordt vastgesteld in klassen, met daarin een bandbreedte in
uren. De klassen zijn als volgt bepaald:
klasse 0:
0 – 0,9 uur per week
klasse 1:
1 – 1,9 uur per week
klasse 2:
2 – 3,9 uur per week
klasse 3:
4 – 6,9 uur per week
klasse 4:
7 – 9,9 uur per week
klasse 5: 10 – 12,9 uur per week
klasse 6: 13 – 15,9 uur per week
klasse 7: 16 – 19,9 uur per week

4.2

Afbakening Onderwijs en AWBZ
Voor de omvang van VP wordt ook rekening gehouden met de verpleging die onderdeel is van de
clusterindicatie (zie tabel).
Cluster

Onderwijssoort

VP minuten per week

LG : Cluster III
(= Lichamelijk gehandicapte kinderen)

Speciaal onderwijs

30

Voortgezet speciaal onderwijs

30

LZ : Cluster III
(= Langdurig zieke kinderen)

Speciaal onderwijs

80

Voortgezet speciaal onderwijs

30

Speciaal onderwijs

0

Voortgezet speciaal onderwijs

0

Speciaal onderwijs

30

Voortgezet speciaal onderwijs

30

ZMLK: Cluster III
(=Zeer moeilijk lerende kinderen)
LG/ZMLK*: Cluster III

4.3

Geldigheidsduur
Voor het vaststellen van de geldigheidsduur van de indicatie voor Verpleging gelden de algemene
criteria (zie de bijlage ‘Algemeen’).
De geldigheidsduur van de indicatie die is gericht op het ‘aanleren en begeleiden’ is 6 weken. Als
ten gevolge van cognitieve beperkingen, onzekerheid of onhandigheid sprake is van vertraagde
leerbaarheid, kan een indicatie voor maximaal drie maanden gesteld worden.

Versie 1 januari 2009

Pagina 6 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

4.4

Gemiddelde tijden
De gemiddelde tijden zijn basisminuten voor verzekerden die zich ‘normaal’ kunnen bewegen,
meewerken, geen gedragsproblemen hebben, enzovoort. De gemiddelde tijd bevat de tijdbesteding
die direct gemoeid is met de directe zorg/handeling, maar ook het binnenkomen, gedag zeggen,
handen wassen, zorgdossier kort inkijken of bijwerken en het vertrekken (indirecte zorg).
Als meerdere handelingen/activiteiten tijdens hetzelfde zorgmoment worden uitgevoerd, dan is
sprake van ‘samenvallende activiteiten’. Daarvoor wordt in totaal minder tijd geïndiceerd, omdat de
zorg efficiënter wordt geboden.
Bij een enkelvoudige activiteit wordt de totale gemiddelde tijd als basis genomen. Bij meerdere
activiteiten wordt van elke activiteit 3,5 minuut indirecte tijd in mindering gebracht en per
zorgmoment wordt vervolgens 3,5 minuut indirecte tijd weer opgeteld.
De gemiddelde tijd van de indirecte zorg is ontleend aan het onderzoeksrapport van bureau HHM3.
De gemiddelde tijden kunnen bij kinderen verschillen in vergelijking met volwassenen. Voor
thuisbeademing geldt een andere wijze van omvangbepaling (zie hoofdstuk 5).
Overzicht van te adviseren
activiteiten4 als onderdeel van
de functie Verpleging

Overzicht van handelingen die deel uit kunnen
maken van de activiteit.
(*: VP-handelingen, die voortvloeien uit de zorg
zoals een medisch specialist en/of huisarts,die
pleegt te bieden)

1.2 Controle lichaamsfuncties

•

Temperatuur meten/pols tellen/controle
ademhaling/controle gewicht
Aanleggen van vochtbalans/controle en/of
ingrijpen op vochtbalans
Controle huid/vochthuishouding/uitscheiding
urine/faeces
Bloeddruk meten
Bloedsuiker prikken (bijvoorbeeld t.b.v. dagcurve)

10

15

•
•

Verzorging wonden en de niet-intacte huid
rondom onnatuurlijke lichaamsopeningen
Wondverzorging
Zalven van niet-intacte huid
Aanleggen druk/steunverband na wondverzorging
Decubitus: risico bepalen, preventieplan op- en
bijstellen
Advies m.b.t. preventieve maatregelen geven
Stomaverzorging bij een lokaal niet-intacte huid

•
•
•
•
•
•
•

Manueel faeces verwijderen
Inbrengen rectum canule
Klysma geven (hoog)
Klysma microlax
Katheteriseren (eenmalig)
Katheter inbrengen (verblijfs)
Blaasspoelen via nog aan te brengen katheter

15
15
30
15
15
30
20

•
•
•
•
1.3 Wond- en/of stomaverzorging

•
•
•
•
•

1.4 Ondersteuning bij uitscheiding

3

Gemiddelde
tijd5 per keer

15
10
10
10

25
10
15
20
10
20

‘Onderzoek naar tijdnormen voor activiteiten en handelingen van de functies PV en VP’, oktober 2007, bureau HHM.

4

De nummering van de activiteiten sluit niet altijd aan. Dit vanwege het aansluiten van deze nummering met de nummering
zoals deze binnen de AWBZ brede Zorg Registriatie (AZR) is opgenomen.
5
Deze tijd is inclusief de indirecte zorg (3.5 minuut).

Versie 1 januari 2009

Pagina 7 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

Overzicht van te adviseren
activiteiten4 als onderdeel van
de functie Verpleging

1.5 Medicatie

Overzicht van handelingen die deel uit kunnen
maken van de activiteit.
(*: VP-handelingen, die voortvloeien uit de zorg
zoals een medisch specialist en/of huisarts,die
pleegt te bieden)

Gemiddelde
tijd5 per keer

•

Spoelen nefrostomiecatheter*

20

•

Toedienen medicatie in een lokaal niet intacte
huid, via injecteren (of via infuus*)
Subcutane medicatietoediening via de pomp

20

•

45

1.7 Verpleegkundige begeleiding bij
uitvoeren zelfzorg6

Dit betreft het observeren, signaleren, controleren
Tot 60 minuten
van de activiteiten 1.2 tot met 1.5 en 1.10 tot en met per week.
2.1. Het gaat om het onderhouden en borgen van de
kwaliteit van de door verzekerde, gebruikelijke zorger
of mantelzorger uitgevoerde AWBZ-zorg. Om de
kwaliteit van de handelingen die onder verpleging
horen op het juiste niveau te houden, komt een
zorgverlener langs die daarin begeleidt. Bij het
‘vertellen’ van een diagnose van een ernstige ziekte
door een behandelaar uit de eerste lijn aan de
verzekerde hoort begeleiding bij het
verwerken/accepteren van deze diagnose en het
omgaan met de ziekte. Als sprake is van
acceptatieproblemen die niet door de behandelaar zijn
te ondervangen, kan de inzet van maatschappelijk
werk of een psycholoog aangewezen zijn. Hiervoor is
geen indicatie VP mogelijk.

1.9 Aanleren van VP-activiteiten

Aanleren van verzekerde, gebruikelijke zorger en
mantelzorger gekoppeld aan activiteiten 1.2 tot en
met 1.5 en 1.10 tot en met 2.1

1.10 Niet nader gespecificeerd
verpleegkundig handelen

•
•
•
•

Compressief zwachtelen een been
Compressief zwachtelen twee benen
Zuurstof toedienen*
Inbrengen sonde

15
25
10
30

2.1 Gespecialiseerd verpleegkundig
handelen

•
•
•
•
•
•
•
•

Inbrengen infuus*
Epidurale/spinale pijnbestrijding*
Intraveneuze medicatietoediening*
Intraveneuze vocht- en voedingtoediening*
Drainage maag/thorax*
Fototherapie*
Uitzuigen trachea, mond/keelholte*
Verwisselen van de buitencanule*

20
30
20
20
20
30
20
30

Gelijk aan een
of meer van de
aan te leren
activiteiten plus
‘aanleertijd’
afhankelijk van
de aan te leren
activiteit tot
een maximum
van 45 minuten
per week

6

Dit is andere zorg dan AIV. De omschrijving van AIV is opgenomen onder punt 4 van hoofdstuk 2 ‘doelstelling functie’, 2.1
‘algemeen’.

Versie 1 januari 2009

Pagina 8 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

Overzicht van te adviseren
activiteiten4 als onderdeel van
de functie Verpleging

Overzicht van handelingen die deel uit kunnen
maken van de activiteit.
(*: VP-handelingen, die voortvloeien uit de zorg
zoals een medisch specialist en/of huisarts,die
pleegt te bieden)
•

4.1 Toezicht i.v.m. thuisbeademing
bij kinderen tot 18 jaar

Versie 1 januari 2009

Gemiddelde
tijd5 per keer

Bronchiaal toilet (sprayen NaCl)*

Toezicht in geval van thuisbeademing bij kinderen tot
18 jaar *

15
zie § 5

Pagina 9 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

5
5.1

Thuisbeademing op grond van de AWBZ
Beademing/soorten beademing en aandoeningen waarbij dit voorkomt
Er is sprake van beademing wanneer de ademhaling mechanisch door apparatuur wordt
overgenomen, al dan niet volledig of ter ondersteuning. Dit kan continu het geval zijn. Maar ook
intermitterend, bijvoorbeeld alleen gedurende de nacht of mede 'on demand' (automatische
inschakeling van de apparatuur bij het wegvallen van de ademhaling bij de verzekerde.
(Mechanische) beademing met behulp van apparatuur kan plaatsvinden via een tracheostoma
(invasief) of via een mond-/neuskap (non-invasief). Bij beide vormen is voor de uiteindelijke
indicatiestelling van de AWBZ-zorg de responstijd7, maar ook de aan-/afwezigheid van de
handfunctie van belang. Het aan-/afwezig zijn van de handfunctie is enerzijds van belang voor wat
betreft het zelf kunnen uitvoeren van handelingen rondom de beademing (zelfzorg). Anderzijds kan
dit een risico zijn bij het ongewenst verwijderen van de tracheacanule of mond-/neuskap, iets wat
regelmatig bij met name jonge kinderen wordt gezien. Dit vanwege de onwetendheid van
verzekerde voor de consequenties van het ‘losmaken’ van de canule of mond-/neuskap.
Aandoeningen waarbij vaak beademing wordt toegepast zijn: spierziekten, ernstige kyfo-scoliose,
een ‘hoge’ dwarslaesie en neurologische ziektebeelden (bijvoorbeeld ALS). Uitgebreide informatie
over (thuis)beademing staat op de website van de VSCA (www.vsca.nl). Hier is ook een brochure
met algemene informatie en informatie over de basisverzorging te downloaden.
Wat valt niet onder ‘beademing’ en hiermee niet tot de aanspraak Verpleging AWBZ/ medisch
specialistische verpleging:
·
Het incidenteel beademen via de tracheostoma met behulp van een ballon, al dan niet bij
calamiteiten; er is geen sprake van continue of intermitterende beademing naast dit
incidentele gebruik van de beademingsballon.
·
Het toedienen van zuurstof via een ‘brilletje’, flowsnor, tracheostoma of anderszins; het
bewaken van het zuurstofgehalte in het bloed met behulp van een saturatiemeter;
·
Het hebben van een tracheostoma;
.
apparatuur die wordt toegepast bij slaapapneu.
Aanvragen voor dergelijke AWBZ-zorg, worden als reguliere AWBZ aanvragen afgehandeld.

5.2

Indicatiecriteria
De direct (verpleegkundige) handelingen die tot de zorg rondom de thuisbeademing horen kunnen
zijn (niet limitatief):
- Bronchiaal toilet, ook wel ‘sprayen NACl’ of ‘druppelen’ genoemd;
- Uitzuigen van slijm;
- Verzorgen van de tracheostoma;
- Periodiek verwisselen van de beademingscanule;
- Aan- en afkoppelen van de beademingsmachine.

5.3

Omvang
In onderstaand schema zijn de handelingen opgenomen met de bijbehorende gemiddelde tijden.
En waar mogelijk de standaard geadviseerde frequentie. De tijdsomvang of de handeling die door
meerdere personen moet worden uitgevoerd, kan afhankelijk zijn van de individuele situatie van de
verzekerde.
7
Met de responstijd wordt de tijd bedoeld dat de verzekerde in levensgevaar komt wanneer hij niet met
behulp van de apparatuur wordt beademd. Deze tijd kan variëren tussen de 15 seconden en een aantal uren.

Versie 1 januari 2009

Pagina 10 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

Handeling

Functie/
Activiteit

Handeling omvat

Gemiddelde
tijd8

Standaard
frequentie9

Bijzonderheden

Bronchiaal
toilet
Ook wel
druppelen/
sprayen/spoel
en met NaCl
genoemd

VP
2.1

Afkoppelen
beademings-machine, uitzuigen,
balloneren (indien
aan de orde),
druppelen/spoelen
van de NaCl en het
aankoppelen van de
beademingsmachine

15 minuten
per keer

3 à 4 x per
dag

Het gebruik van een
hoestmachine (coughlator) is
een mechanisch alternatief
voor deze handeling. Deze
handeling wordt dan ook in
plaats van het bronchiaal toilet
uitgevoerd. Dit betekent dat de
frequenties van beide
handelingen op elkaar moeten
worden afgestemd.

Uitzuigen
trachea of
mond/keelholte

VP
2.1

Afkoppelen
beademingsmachine, het
uitzuigen van de
trachea of mond-/
keelholte en het
aankoppelen van de
beademingsmachine

5 tot 10
minuten per
keer

Afhankelijk
van
individuele
noodzaak

Deze handeling maakt vaak
onderdeel uit van andere
activiteiten zoals bronchiaal
toilet. Wanneer het uitzuigen
samenvalt met een andere
handeling, wordt hiervoor niet
apart geïndiceerd.
De te indiceren tijd kan per
verzekerde verschillen.
Factoren die hierop van invloed
zijn betreffen de taaiheid van
het slijm en of de verzekerde
al dan niet hiernaast
sondevoeding krijgt
toegediend.
N.B.: Redenen voor afwijken
normtijd beleidsregel VP (20
minuten per keer) zijn: De
uitzuigapparatuur (uitzuigcatheter) ligt altijd klaar voor
gebruik en er is sprake van
gewenning bij het uitvoeren
van de handeling, de meestal
hoge frequentie is van invloed
op de hoeveelheid uit te zuigen
slijm.

Balloneren

Verwisselen

Het beademen met
behulp van een
beademingsballon.

VP

Het verwisselen van

Balloneren wordt als samenvallende activiteit toegepast bij
bronchiaal toilet. Wanneer dit
in geval van nood moet
worden toegepast, wordt hier
niet apart voor geïndiceerd.
Deze handeling valt bij deze
‘noodsituaties’ onder de totale
verzorging rondom de
beademing.
30 minuten

Wekelijks of

Bij beademing is sprake van

8
Ook hier betreft het basisminuten voor verzekerden die zich ‘normaal’ kunnen bewegen, meewerken, geen gedragsproblemen
hebben, enzovoort.
9
Met ‘standaard frequentie’ wordt de frequentie bedoeld die meestal aan de orde is.

Versie 1 januari 2009

Pagina 11 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

Handeling

Functie/
Activiteit

Handeling omvat

Gemiddelde
tijd8

Standaard
frequentie9

Bijzonderheden

van de
beademingscanule

2.1

de (buiten)canule
die in het stoma
blijft.
Handeling is
inclusief het
verzorgen van de
huid rondom de
tracheastoma.

per persoon
per keer

meer
wekelijks.
Dit op
voorschrift
Centrum
Thuisbeademing.
Frequentie is
afhankelijk
van het type
canule dat
wordt
gebruikt.
Zilver,
kunststof,
met- of
zonder cuff.

een binnen- en buitencanule.
Kinderen hebben geen binnencanule. De te indiceren tijd
wordt gemiddeld over het
aantal weken dat de handeling
moet worden uitgevoerd.

Verzorging van
de niet-intacte
huid rondom
de tracheostoma

VP 1.3

Het los- en
vastmaken van het
canulebandje
(canule blijft in
stoma); het
reinigen van de huid
rondom het stoma;
het inzalven/
aanstippen van de
huidrand

15 minuten
per keer

1x per dag

Als er sprake is van een niet
intacte huid, is dit VP.
Ook wordt deze handeling
onder VP geïndiceerd wanneer
er sprake is van continue
tracheostomale beademing.

Het
aanbrengen en
verwijderen
van de mond-/
neuskap Ook
wel aan- en
afkoppelen
van de
beademingsapparatuur
genoemd.

VP
2.1

Het aanbrengen en
verwijderen van de
mond-/neuskap,
inclusief de uit te
voeren controles en
evt. uitzuigen.

Aankoppelen:
15 minuten

Afhankelijk
van het
aantal
periodes dat
wordt
beademd.
(niet
aaneensluitend).

Er wordt tijd geïndiceerd
wanneer sprake is van niet
aaneensluitende periodes van
beademing. Bijv. beademing
gedurende de nacht en de
middagrust. Bij het tussendoor
naar het toilet gaan, is het niet
noodzakelijk dat de mond-/
neuskap wordt verwijderd. Het
loskoppelen van de slang van
de apparatuur kan eenvoudig
en snel plaatsvinden. Hier
wordt dan geen tijd voor
geïndiceerd.
N.B. als er tijdens de periode
dat er wordt beademd
gedronken moet worden, dan
moet het masker volledig
worden verwijderd en
herplaatst.

Het aan- en
afkoppelen
van de
beademingsapparatuur bij
beademing via

VP
2.1

Het aan- en
afkoppelen van de
beademingsapparatuur bij
beademing via de
trachea, inclusief de

Zie
bijzonderheden

Zie
bijzonderheden

Bij tracheostomale beademing
maken deze handelingen deel
uit van de handelingen die het
aan-/afkoppelen noodzakelijk
maken.
Bijvoorbeeld bij het

Versie 1 januari 2009

Afkoppelen:
5 minuten

Pagina 12 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

Handeling

Functie/
Activiteit

de trachea

Controle
lichaamsfuncties

5.4

Handeling omvat

Gemiddelde
tijd8

Standaard
frequentie9

uit te voeren
controles en evt.
uitzuigen.

VP
1.2

Het controleren,
interpreteren van
lichaamsfuncties en
alarmen die tot de
handelingen rondom
lichaamsfuncties
behoren zoals
omschreven bij
activiteit 1.2,
inclusief het
controleren van het
zuurstofgehalte, het
toedienen van
zuurstof en het
vastmaken van de
saturatiemeter.

Bijzonderheden
verwisselen van de canule, het
verzorgen hiervan, het
bronchiaal toilet e.d.
Daarnaast vergt de handeling
nauwelijks tijd. Om deze reden
wordt er ten behoeve van deze
handeling geen aparte tijd
geïndiceerd.

Zie
bijzonderhed
en

Zie
bijzonderhed
en

Het controleren en
interpreteren van lichaamsfuncties maakt integraal
onderdeel uit van de veelvuldig
per dag uit te voeren zorg en
verpleegkundige handelingen
rondom de beademing.
Er wordt dan ook geen aparte
tijd geïndiceerd.

Criteria voor het indiceren van individueel verpleegkundig toezicht
Individueel verpleegkundig toezicht kan in de vorm van respijtzorg of als mantelzorgondersteuning
worden geïndiceerd. Wanneer Verblijf tijdelijk, Begeleiding groep, Begeleiding individueel en/of
verpleegkundig toezicht (activiteit 4.1) wordt geïndiceerd kan dit voor maximaal 3 etmalen (= 18
dagdelen per week). In deze 3 etmalen per week moeten ook de dagdelen (dagbesteding ter
vervanging van) school en (medisch) kinderdagverblijf worden meegerekend. Wanneer een kind 40
weken per jaar 9 dagdelen naar school gaat, staat dit gelijk aan 7 dagdelen per week per 52
weken.
N.B.: bij de beoordeling of er een noodzaak is tot het indiceren van toezicht op
individuele basis in de vorm activiteit 4.1 ‘verpleegkundig toezicht’ als nachtzorg, wordt
eerst vastgesteld dat toezicht in andere vormen (BG-groep als nachtopvang en Verblijf
tijdelijk), geen adequate oplossing biedt.

1. Gedurende de nacht bij leveringsvoorwaarde B2 en C
Criteria
•
Er is sprake van een langdurige en zeer frequente zorgbehoefte (meer dan twee keer per
nacht). Bij de beoordeling wordt rekening gehouden met andere kinderen binnen het gezin
waarbij ook sprake is van interventies gedurende de nacht, die niet gelijk lopen met de
interventie van de verzekerde.
Mogelijkheden

Versie 1 januari 2009

Pagina 13 van 14

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ
Bijlage 5
Verpleging

•

•

De maximale hoeveelheid te compenseren nachten in de vorm van indiceren van
verpleegkundig toezicht (VP 4.1) gedurende de nacht, betreft voor een twee-ouder gezin
drie nachten (6 dagdelen) per week. Voor een één-oudergezin is dit maximaal vijf nachten
(10 dagdelen) per week. Het aantal te indiceren uren VP 4.1 bedraagt per dagdeel (lees
nachtdeel) maximaal vier uur. Op deze vier uur wordt de geïndiceerde tijd voor alle directe
zorg in mindering gebracht;
Verpleegkundig toezicht in de vorm van VP 4.1 kan niet buiten de nachten om worden
geïndiceerd. Naar noodzaak worden de andere mogelijke vormen van toezicht zoals BGgroep en Verblijf tijdelijk geïndiceerd.

2. Gedurende de nacht en dag bij leveringsvoorwaarde D
Criteria
Zie omschrijving leveringsvoorwaarde D.
Mogelijkheden
•
De maximaal te compenseren nachten in de vorm van het indiceren van verpleegkundig
toezicht (4.1) gedurende de nacht, betreft zeven nachten (14 dagdelen) per week. Dit voor
zowel een één-ouder als een twee-ouder gezin. Het aantal te indiceren uren VP 4.1
bedraagt per dagdeel maximaal vier uur. Op deze vier uur wordt de geïndiceerde tijd voor
alle directe zorg in mindering gebracht;
•
Naast de compensatie in de zorg voor de nachten kan een één-ouder gezin nog vier
dagdelen per week gecompenseerd worden door het indiceren van individueel
verpleegkundig toezicht wanneer andere vormen van toezicht geen adequate oplossing
zijn. De berekening hiervan gebeurt volgens de voorwaarden als omschreven bij de te
compenseren nachten. Aan de ouder wordt gevraagd welke dagdelen per week hij/zij naast
de nachten vrij van zorg wenst te zijn. De berekening van het aantal uren individueel
verpleegkundig toezicht wordt hierop aangepast;
•
Naast de compensatie in de zorg voor de nachten kan een twéé-ouder gezin nog twee
dagdelen per week gecompenseerd worden door het indiceren van individueel
verpleegkundig toezicht wanneer andere vormen van toezicht geen adequate oplossing
zijn. Het aantal te indiceren uren VP 4.1 bedraagt per dagdeel maximaal vier uur. Op deze
vier uur wordt de geïndiceerde tijd voor alle directe zorg in mindering gebracht. Aan de
ouders wordt gevraagd welke dagdelen per week zij naast de nachten vrij van zorg wensen
te zijn. De berekening van het aantal uren individueel verpleegkundig toezicht wordt hierop
aangepast.

Versie 1 januari 2009

Pagina 14 van 14