Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 830

VERSLAG VAN EEN COMMISSIEDEBAT
Vastgesteld 5 april 2022
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft op 17 maart 2022
overleg gevoerd met de heer Weerwind, Minister voor Rechtsbescherming, over:
– de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d.
4 november 2019 inzake nadere reactie op de regeling voor
voorlopige hechtenis in het jeugdstrafprocesrecht (het stelsel
van «schorsen, tenzij») (Kamerstuk 28 741, nr. 73);
– de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d.
20 december 2019 inzake internationaal onderzoek strafmaat
jeugd (Kamerstuk 28 741, nr. 74);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 29 januari 2020 inzake advies van de Raad voor Strafrechtstoepassing
en Jeugdbescherming (RSJ) «Minderjarigen in een politiecel.
Een advies over duur, verblijf en alternatieve locaties»
(Kamerstuk 28 741, nr. 75);
– de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 23 maart
2020 inzake beleidsreactie RSJ/RVS-rapport «Intensieve
vrijwillige hulp. Heldere grenzen aan drang in de jeugdzorg»
(Kamerstuk 31 839, nr. 722);
– de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 29 april
2020 inzake aanscherpen rechtsgronden Jeugdbeschermingsketen (Kamerstuk 31 839, nr. 724);
– de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 2 juni
2020 inzake WODC-rapport «Achterlopende ontwikkeling, het
begrip «onvoltooide ontwikkeling» in de toepassing van het
adolescentenstrafrecht» (Kamerstuk 28 741, nr. 76);
– de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 3 februari 2021 inzake internationaal onderzoek strafmaat jeugd bij
ernstige gewelds- en zedenmisdrijven (Kamerstuk 28 741,
nr. 78);
– de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 10 mei
2021 inzake verkenning «Jeugdcriminaliteit en opvoeding»
(Kamerstuk 28 741, nr. 79);
– de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 17 mei
2021 inzake onderzoeksrapporten jeugdcriminaliteit (Kamerstuk 28 741, nr. 80);

kst-24587-830
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

1

–

–

–

–

–

–

–

–

de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 23 juni
2021 inzake ontwikkelingen jeugdcriminaliteit (Kamerstuk
28 741, nr. 81);
de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 17 september 2021 inzake ontwikkelingen Halt-afdoening (Kamerstuk 28 741, nr. 82);
de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 20 september 2021 inzake capaciteit justitiële jeugdinrichtingen
(herdruk) (Kamerstuk 24 587, nr. 806);
de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 12 oktober 2021 inzake ontwikkelingen van recidive onder jeugdige
en volwassen justitiabelen (Kamerstuk 29 911, nr. 333);
de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 28 oktober 2021 inzake voortgang intensief toezicht justitiële
jeugdinrichtingen (jji’s) (Kamerstuk 24 587, nr. 809);
de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d.
26 november 2021 inzake reactie op het advies van de Raad
voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) over
adolescentenstrafrecht (Kamerstuk 28 741, nr. 83);
de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 13 januari 2022 inzake incident justitiële jeugdinrichting (jji) Den
Hey-Acker (Kamerstuk 24 587, nr. 823);
de brief van de Minister voor Rechtsbescherming d.d. 10 maart
2022 inzake reactie op verzoek commissie over het incident
met betrekking tot de Justitiële Jeugdinrichting (JJI) Den
Hey-Acker (Kamerstuk 28 741, nr. 84).

Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De griffier van de commissie,
Brood

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

2

Voorzitter: Van Nispen
Griffier: Nouse
Aanwezig zijn vier leden der Kamer, te weten: Mutluer, Van Nispen,
Raemakers en Verkuijlen,
en de heer Weerwind, Minister voor Rechtsbescherming.
Aanvang 10.00 uur.
De voorzitter:
Goedemorgen. Ik open dit commissiedebat over justitiële jeugd, het
commissiedebat van de vaste Kamercommissie voor Justitie en
Veiligheid. Ik heet de Minister voor Rechtsbescherming en zijn ambtenaren van harte welkom. We hebben een hoop stukken op de agenda
staan, maar eenieder gaat over de eigen inbreng. We hebben een
indicatieve spreektijd van vier minuten, maar gelet op het aantal aanwezigen denk ik dat we daar enigszins soepel mee kunnen omgaan. Maakt u
zich daarover dus niet al te veel zorgen.
Dan geef ik als eerste het woord aan de heer Verkuijlen van de VVD.
De heer Verkuijlen (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Statistisch gezien daalt de criminaliteit onder
jongeren, maar niet in alle vormen. Steeds vaker worden jongvolwassenen verdacht van zware misdrijven. Hoewel het hier absoluut gezien om
kleine aantallen gaat, zijn het ernstige misdrijven met een grote impact op
slachtoffers en op de maatschappij. Het is goed dat wij vandaag hierover
debatteren, want criminaliteit hoort voor jongeren een doodlopend pad te
zijn.
Voorzitter. We moeten echt voorkomen dat kleine jongens zoals drugskoeriers, loopjongens en jongeren die op de uitkijk staan, doorgroeien. Vorige
week heb ik tijdens het hoofdlijnendebat al gezegd dat we deze jongeren
eerder in beeld moeten brengen door onder meer de inzet van jeugdboa’s
in gemeenten. Te lang hebben de doorgroeiers gedacht dat zij
wegkwamen met een lichte straf. Dat moet echt anders. Om jongeren af te
schrikken en doorgroei te voorkomen, zijn zwaardere straffen volgens
mijn fractie nodig. In het coalitieakkoord zijn om die redenen een aantal
strafverzwaringen afgesproken. Ik hoor graag van de Minister hoe hij erop
inzet dat de jongeren die hun kansen niet pakken, keer op keer de fout
ingaan en steeds zwaardere delicten plegen, niet meer wegkomen met
een lichte of alternatieve straf.
Wel moeten we hierbij oog hebben voor overbezetting van en personeelstekorten bij de jeugdgevangenissen. Die tekorten leiden tot onrust en
incidenten. Mijn fractiegenoot Ellian heeft de Minister hierover al eerder
vragen gesteld. Hoewel er door de Dienst Justitiële Inrichtingen hard
wordt gewerkt, blijven de resultaten uit. Ook de heropening van jeugdgevangenis Horsterveen heeft nog weinig geholpen. De hamvraag blijft
echter: wanneer zijn deze capacitaire en personele problemen opgelost?
En is de Minister voldoende voorbereid op een scenario waarin de
instroom bij de justitiële jeugdinstellingen blijft stijgen?
Voorzitter. Veel jeugdige daders groeien op in een relatief kwetsbare
omgeving. Juist dan blijft ouderbetrokkenheid bij de aanpak van
jeugdcriminaliteit cruciaal. Wat onze fractie betreft kan dit indien nodig
zowel met drang als met dwang. Eerder informeerde de Minister de
Kamer dat het vergroten van de financiële consequenties voor ouders een
extra stok achter de deur is. Ik wil de Minister aansporen om hier meer
werk van te maken, om ouders meer betrokken en sneller verantwoordelijk te maken. Graag een reactie hierop.
Verder zijn de cijfers dat ruim een derde van de jeugdige daders binnen
twee jaar in herhaling valt alarmerend. Dit helpt niet mee om de capaci-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

3

taire en personele problemen bij de jeugdgevangenissen op te lossen. Het
risico dat jongeren opnieuw strafbare feiten plegen, is het grootst in de
periode kort na detentie. In 2019 is er in een aantal gemeenten gestart met
de pilot re-integratieofficier. Hierna zal ik daaraan refereren als «rio». Met
het mandaat van de burgemeesters versnelt deze functionaris op lokaal
niveau bestuurlijke processen gericht op een snelle re-integratie. Dat is
juist voor jongeren van belang. De ervaringen zijn positief, ook vanuit het
perspectief van de reclassering. Ik noem Dordrecht als voorbeeld.
Voorzitter. Mijn fractie ziet het als een uitgelezen kans om
re-integratieofficieren in te zetten in gemeenten waar jeugdcriminaliteit
aan de orde van de dag is, om jongeren te helpen kansen te creëren en
hen een ander pad dan de criminaliteit in te laten slaan. Mijn vragen aan
de Minister met betrekking tot de rio zijn als volgt. Wanneer kunnen wij de
evaluatie van de pilot verwachten? Is het mogelijk om een
re-integratieofficier alleen voor jongeren in gemeenten in te zetten, dus
expliciet voor jongeren? En is het mogelijk om de ervaringen nu al breder
te delen en de inzet breder uit te zetten?
Voorzitter, ik rond af. Mijn fractie is zich ervan bewust dat criminaliteit
onder jongeren niet vermindert door alleen maar zwaarder te straffen. Om
het rechte pad in te slaan, moeten we ze ook helpen om kansen te
creëren. Dat is een brede maatschappelijke opdracht die vraagt om
effectief beleid. Ik hoop dat we hier de komende jaren echt werk van
maken.
Voorzitter, ik dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Raemakers van D66.
De heer Raemakers (D66):
Voorzitter, dank u wel. Iedereen verdient een tweede kans, zeker jongeren
die nog minderjarig zijn. Dat is makkelijk gezegd, maar het vraagt veel om
dat echt in de praktijk te brengen. Hoeveel is een tweede kans immers
waard als het verkeerde pad zo weinig afslagen en keerpunten heeft? Dat
is mijn kernvraag bij het bestuderen van de stukken vandaag.
Voorzitter. Twee jaar geleden is er een pilot gestart om ook jongeren tot
23 jaar een Halt-interventie aan te bieden. Met deze mogelijkheid kan
meer maatwerk worden geleverd voor de afdoening van lichte delicten.
Zo krijgen deze jongeren een tweede kans en kan worden ingezet op het
voorkomen van herhaling. Deze pilot is geëvalueerd door het VerweyJonker Instituut, met hele positieve uitkomsten. Het voldeed aan de
behoefte aan maatwerk bij professionals, en ook de jongeren en hun
ouders waardeerden het zeer. Ze zijn blij met een tweede kans en hopen
zo geen problemen te ondervinden met een vog, een verklaring omtrent
het gedrag. Deze pilot is stopgezet vanwege corona, waardoor Minister
Dekker onvoldoende basis zag voor de invoering van Halt-interventies
voor jongeren tot 23 jaar. Hij beloofde een expertsessie te organiseren,
maar ik kan nergens de resultaten daarvan terugvinden. Heeft deze sessie
plaatsgevonden en, zo ja, wat waren de uitkomsten daarvan? Zou de
Minister deze sessie anders alsnog kunnen organiseren? En wat denkt de
Minister ervan om deze pilot te hervatten, aangezien deze vanwege
corona nog te weinig zeggingskracht had?
Voorzitter. Dan een klein punt dat in het verlengde hiervan ligt. Ik las ook
in de stukken dat het jeugdstrafrecht bij 18- tot 23-jarigen in Nederland
heel weinig wordt toegepast. Dat zijn echt percentages die onder de 10%
zitten. In bijvoorbeeld Duitsland wordt jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen veel vaker toegepast. Zou de Minister, als hij dan toch een
dergelijke sessie of conferentie gaat organiseren, ook met experts van
gedachten kunnen wisselen over dat vraagstuk en de manier waarop we
dat aandeel misschien kunnen verhogen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

4

Voorzitter. Dan ga ik nu naar een punt over best practices. Vaak zien we in
de media burgemeesters met de handen in het haar. De jongste jongeren
worden steeds gewelddadiger; denk aan de vele steekincidenten en de
messen die jongeren bij zich dragen. Volgens mij kan het ministerie
gemeenten goed ondersteunen door te zorgen dat best practices gedeeld
worden. Op welke manier gebeurt dat al? Ik denk bijvoorbeeld aan het
goede werk van het Preventief Interventie Team, PIT, met ook PIT op
school. Ook zien we op veel plekken de enorme toegevoegde waarde van
jongerenwerkers. Hebben de gemeenten dat goed in de gaten als ze de
meerjarenbegrotingen voor de komende periode gaan maken?
Voorzitter. Tot slot wil ik het graag specifiek hebben over de aanpak van
delicten door 12- en 13-jarigen. In mei vorig jaar kwam het rapport
genaamd «Misdrijven in kinderschoenen» uit, een toepasselijke titel. Dat
was een vervolg op een RSJ-advies uit 2017 dat adviseerde om de
minimumleeftijd voor strafrecht te verhogen van 12 naar 14 jaar, omdat
een strafproces voor kinderen onder 14 jaar moeilijk te bevatten is.
Alternatieven, zoals jeugdhulp, bemiddelingen of waarschuwingen,
verdienen de voorkeur. Eerdere pilots, en ook dit nieuwe rapport,
bevestigen dat beeld. Het heeft ook praktische voordelen. De doorlooptijd
van jeugdrechtzaken is te lang en er ontbreekt pedagogische kennis bij
politie en OM. Is de Minister dus bereid om de minimumleeftijd van het
strafrecht te verhogen naar 14 jaar, zodat straffen niet meer het
uitgangspunt wordt en we genoodzaakt worden te kijken naar de
alternatieven en naar meer preventieve maatregelen? Dan moet ik
specifiek vragen of deze Minister daartoe bereid is, omdat de vorige
Minister daartoe niet bereid was. Natuurlijk zouden we dan ook kunnen
denken aan een uitzondering als het gaat over levensdelicten en zedendelicten. Dan kunnen dat soort delicten door 12- en 13-jarigen bijvoorbeeld
nog steeds strafbaar zijn, maar alle overige delicten niet. Dan hebben we
wel de rechtsbescherming van 12- en 13-jarigen in Nederland beter
geregeld, ook conform die adviezen van de RSJ en het rapport
«Misdrijven in kinderschoenen». Hoe kijkt de Minister tegen zo’n voorstel
aan?
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Mutluer van de Partij van
de Arbeid.
Mevrouw Mutluer (PvdA):
Dank u wel, voorzitter. Voor de PvdA zijn drie uitgangspunten leidend bij
dit debat over justitiële jeugd. In de eerste plaats is dat dat geen enkele
jongere in de gevangenis belandt. Een jongere hoort namelijk op school te
zitten, geen messen te dragen, zijn startkwalificatie te halen en zijn leven
op een goede manier in te richten. Helaas lukt dat niet altijd. Ook jongeren
kunnen zwichten voor het snelle geld van de criminaliteit en begaan
geweldsmisdrijven. Dat moet voorkomen worden. Mochten jongeren toch
met justitie in aanraking komen en een vrijheidsstraf moeten ondergaan,
dan moet – dat is mijn tweede uitgangspunt – dat niet langer zijn dan
nodig is en moet die tijd goed gebruikt worden. Dat wil zeggen dat
jongeren, waaronder ook jongvolwassenen, nadat er uiteraard rekening is
gehouden met de belangen van slachtoffers, beter terug naar de
samenleving moeten gaan dan toen zij de cel ingingen. Dat wil zeggen dat
we moeten zorgen dat ze niet recidiveren, en dat zorg en nazorg op maat
dus onmisbaar zijn. Dat is mijn derde uitgangspunt.
Voorzitter. Op die wijze heb ik ook naar de plannen van de Minister
gekeken. Dat levert een aantal vragen op per uitgangspunt. In de eerste
plaats het voorkomen dat jongeren met Justitie in aanraking komen. De
PvdA heeft eerder aangegeven te geloven in de aanpak van leefbare en
veilige wijken, waarbij echt gekeken wordt naar de leefwereld van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

5

jongere. Die moet niet langer in de verleiding komen om te vervallen in
criminaliteit. Onderzoeken en, nog belangrijker, de praktijk leren dat
jongeren die opgroeien in een verloederende wijk, met weinig sociale
cohesie, hoge werkloosheid en krappe behuizing een grotere kans hebben
om in de criminaliteit te belanden of daarin weer terug te vallen. Dat
vraagt om een integrale aanpak.
Indien er signalen komen van jongeren die dreigen af te glijden, dan moet
daar actief op worden geacteerd, via jongerenwerkers, op school, via een
betere samenwerking met Halt en door ouders te ondersteunen – die
ouderbetrokkenheid is net ook aan de orde geweest – door bijvoorbeeld
intensieve vrijwillige hulp, dan wel door dwang toe te passen. Door de
Top X-aanpak te stimuleren, waarbij ook de broers en zussen van
jongeren die dreigen af te glijden worden ondersteund. En door projecten
als Back on Track voort te zetten. Mijn vraag aan de Minister: is hij het met
mij eens dat deze preventieve maatregelen noodzakelijk zijn? Zo ja, hoe
gaat hij daar dan voor zorgdragen en dat ook structureel – want het zijn
vaak incidentele middelen die worden ingezet – financieren?
Dan mijn tweede punt, over de jongeren die alle preventie ten spijt toch in
aanraking komen met Justitie. In dat licht wil ik ingaan op het onderzoek
van de Raad voor Strafrechttoepassing en Jeugdbescherming, de RSJ,
over de toepassing van het jeugdstrafrecht voor jongvolwassenen. Wij
hebben het gevoel dat de Minister daar terughoudend op reageert. Ik deel
dat niet. Wat mij betreft wordt dit principe bij toepassing van het
jeugdstrafrecht wel de regel en niet de uitzondering. Waar zit, als dat zo is,
de aarzeling van de Minister? Is de Minister bang dat bijvoorbeeld de
capaciteit ontbreekt? Of is het iets anders?
We moeten ook stoppen met het opsluiten van minderjarigen in een
politiecel of hen langer dan 24 uur in voorlopige hechtenis te nemen. Zorg
voor een locatie waar minderjarigen kindvriendelijk in verzekering kunnen
worden gesteld. Mijn vraag: hoe gaat de Minister ervoor zorgen dat de
adviezen van de RSJ worden opgevolgd? Kunnen we dat terugzien in de
optimalisatie van het adolescentenstrafrecht? Kunnen we daar een
toezegging op krijgen?
Het is echt niet zo vernieuwend. Kijk naar andere landen. In Duitsland en
Oostenrijk geldt wel het uitgangspunt dat jongvolwassenen bij een
jeugdrechtbank terechtstaan. In Portugal wordt zelfs – daar voel ik heel
veel voor – het gebruik van gevangenisstraffen bij de doelgroep zo veel
mogelijk beperkt door het aanbieden van alternatieven, zoals educatieve
interventies of gedragsinterventies. Wij zijn het enige land waarin het
mogelijk is dat minderjarigen, als zij volgens het volwassenensanctierecht
worden bestraft, in een penitentiaire inrichting voor volwassenen worden
geplaatst. De PvdA is voor de Duitse aanpak: zeker voor het jeugdstrafrecht het nee-tenzijprincipe, met een passend behandelaanbod. Graag een
reactie van de Minister.
Tot slot, voorzitter, het onderdeel resocialisatie en nazorg. Die koppel ik
meteen aan de situatie in de jji’s, die nog niet is verbeterd, en de
resocialisatie van jonge delinquenten die daardoor te wensen overlaat. Er
is een onderbezetting. De delicten worden zwaarder, waardoor jongeren
langer in de jji’s verblijven, wat een verdere druk geeft op de capaciteit. Er
wordt nu gewoon niet voldaan aan de Beginselenwet. Dit jaar verlichting
is prima, via die inzet van extra personeel van de Dienst Vervoer en
Ondersteuning en mbo’ers. Maar hoe gaat de Minister dat nu structureel
oplossen? Dan kan wel gezegd worden dat het allemaal aan de krappe
arbeidsmarkt ligt, maar moeten we er dan niet voor zorgen dat de
overheid een aantrekkelijke werkgever wordt? Hoe doen we dat dan?
Voorkom dat jongeren na een korte straf weer terugvallen in hun foute
gedrag. Daarbij helpt het enorm als iemand een fatsoenlijke opleiding kan
krijgen na zijn straf. Daarom willen wij als PvdA opnieuw een lans breken
voor de «terbeschikkingstelling aan het onderwijs»-maatregel, kortweg
tbo. Die is al lang geleden bij motie voorgesteld en heeft in een regeerak-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

6

koord gestaan, maar heeft nooit de eindstreep gehaald. Tbo geeft wel de
mogelijkheid om jongeren die voor een misdrijf zijn veroordeeld te
verplichten naar school te gaan. Ik vind dat nog steeds een goed idee.
Mijn vraag aan de Minister is of hij daar nog eens welwillend naar wil
kijken, met een bril waarmee hij kijkt naar wat er wel mogelijk is en niet
alleen beren op de weg ziet. Want wij moeten wel de recidive voorkomen.
Dan kom ik terug – en dit is mijn laatste opmerking – bij het
WODC-rapport, dat de risicofactoren noemt waardoor die recidive zo
groot is. Dat begint allemaal in die wijken. Daarmee is mijn verhaal rond.
Laten we die wijken leefbaar en veilig maken, zodat we kunnen
voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik vraag de heer Verkuijlen om het voorzitterschap tijdelijk
over te nemen.
Voorzitter: Verkuijlen
De voorzitter:
Ik geef hierbij het woord aan de heer Van Nispen van de SP.
De heer Van Nispen (SP):
Dank u wel.
Hoe gaat het eigenlijk met onze jeugd met problemen? Wat doen wij om
te voorkomen dat straatschoffies in de toekomst uitgroeien tot geharde
criminelen? Kortom, hoe gaat het met de preventie? De politie is zo goed
als verdwenen uit de wijken en er is niet geïnvesteerd in jongerenwerkers,
waardoor criminele organisaties steeds meer grip krijgen op kwetsbare
jongeren in wijken. Neem bijvoorbeeld de jeugdzorg. Gemeentes moeten
het al jaren doen met te weinig geld en dit kabinet gaat daar nog verder
op bezuinigen. Dat is toch tamelijk bizar?
Dat alles zorgt er nu voor dat jongeren steeds zwaardere misdrijven
plegen. En als ze eenmaal in de gevangenis belanden, blijkt dat ze ook
zwaardere psychische problemen hebben. Dat komt allemaal doordat de
overheid het nalaat om al in een vroeg stadium goed in te grijpen. Erkent
de Minister dat? En is hij bereid om juist meer te investeren in betere zorg
en signalering van mogelijke probleemgevallen? Preventie om ellende te
voorkomen.
Is de Minister ook bereid om te kijken of Halt nog meer zou kunnen
betekenen dan nu het geval is? Want Halt geeft aan meer te kunnen doen
in de wijken. Zij hebben ook ervaring opgedaan met het traject Sport en
Gedrag in het voetbal. De financiering daarvan stopt, terwijl dat succesvol
is. Is de Minister bereid om hierin te investeren?
Er is sprake van een enorme werkdruk in de justitiële jeugdinrichtingen,
onder andere door onderbezetting bij het personeel en door het feit dat
steeds meer jongeren met zware delicten en heftige stoornissen binnenkomen. De populatie wordt steeds zwaarder en de agressie neemt toe,
maar voor behandeling is te weinig ruimte. Voor de jongeren zelf gelden
inmiddels vaak aangepaste programma’s, waarbij soms zelfs de wet niet
meer wordt nageleefd. Er zijn veel personeelswisselingen, er worden heel
veel uitzendkrachten ingezet en de informatieoverdracht loopt niet altijd
goed. Dat allemaal bij elkaar zorgt voor een gevaarlijke cocktail in de
jeugdgevangenissen, in de jji’s. Het komt de resocialisatie van jeugdigen
niet ten goede. De hele slechte werkomstandigheden van het personeel
moeten wij ons hier allemaal aantrekken.
De conclusies van de inspectie zijn niet mals. Er zitten noodgedwongen
structureel te veel jeugdigen op een afdeling. Jongeren die op een
afdeling voor lang verblijf thuishoren, verblijven nu op een afdeling voor
kort verblijf omdat er wachtlijsten zijn. En die wachtlijsten worden alleen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

7

maar langer. Er staan 258 zelfmelders op de lijst om opgenomen te
worden. Dat zijn jongeren die zich hebben gemeld om hun straf uit te
zitten. Ga eens na wat het voor jongeren betekent als het alleen maar
langer duurt voordat ze hun straf uit moeten zitten. Dat is natuurlijk
hartstikke slecht voor die jongeren. Dat leidt in de toekomst tot grote
problemen in de samenleving. Wat vindt de Minister van hoe de vorige
Minister voor Rechtsbescherming de jji’s heeft achtergelaten? Is de
Minister bereid om fors te investeren in de justitiële jeugdinrichtingen,
zodat in ieder geval de basis weer op orde komt? Wat kunnen de
medewerkers in deze sector van de Minister verwachten bij de
Voorjaarsnota?
Ik heb nog enkele vragen hierover. Erkent de Minister dat het heel
onverstandig is geweest om twee goed draaiende jeugdinrichtingen te
sluiten in de afgelopen jaren? Is de Minister bereid om de uitbreiding van
Horsterveen permanent te maken, zodat er in ieder geval perspectief
geboden kan worden aan de mensen die daar solliciteren? Want dat is nu
niet het geval. Wat doet de Minister om een aantrekkelijke werkgever te
zijn voor het personeel in de justitiële jeugdinrichtingen? Wordt er
bijvoorbeeld ook gekeken naar het verhogen van het salaris? Dat zou
gerechtvaardigd zijn omdat de functies ook zwaarder zijn geworden.
Is de groepsgrootte eigenlijk nog wel van deze tijd nu de populatie
zwaarder is geworden? En is het personeelsbestand nog wel in balans?
Aan de ene kant hebben we ervaren en stevige inrichtingswerkers en aan
de andere kant hebben we jonge en wellicht hoogopgeleide therapeuten.
Ik chargeer het nu een beetje. Je hebt ze allebei nodig, maar het moet wel
in balans zijn. Herkent de Minister de zorgen hierover?
En wordt er ook gekeken naar mogelijkheden om te zorgen voor minder
administratie, bijvoorbeeld minder uitgebreide rapportages, zodat er meer
tijd en mensen op de werkvloer komen? Mijn dringende suggestie is om
op werkbezoek te gaan. Dat doet de Minister uiteraard. Maar ik vraag hem
ook om in nauw contact te blijven met de vakbonden en de medezeggenschap over al deze grote problemen.
Dan over de sfeer in de inrichtingen. Ik begrijp van medewerkers dat er
tijdelijk niet gerookt mocht worden in een van de inrichtingen en dat dit
voor heel veel rust en gezondheid zorgde. Het was formeel geen pilot,
maar ik vind het wel interessant. Waarom worden niet alle jeugdinrichtingen rookvrij? Ik heb het dan niet alleen over de 18-minners, maar ook
over de 18-plussers. Kan de Minister daarover nadenken?
En hoe zit het eigenlijk met de jeugd-tbs? Klopt het dat ook daar tekorten
zijn en dat jeugdigen zelfs in tbs-klinieken met volwassenen worden
geplaatst? Is de Minister het met mij eens dat dit echt niet kan en dat dit
zo snel mogelijk moet worden opgelost?
Ik wil tot slot nog iets zeggen over de ramingen waar het ministerie zich
tot nu toe steeds op beroept als het aankomt op het te voeren beleid. Hoe
vaak hebben die ramingen het nou bij het juiste eind gehad? Ik snap de
theorie, maar de mensen in de praktijk zeggen «pas op met wat je doet»
en krijgen achteraf vaak gelijk, bijvoorbeeld als het gaat om die twee
jeugdgevangenissen die we in mijn ogen nooit hadden moeten sluiten. Is
de Minister bereid om in de toekomst voorzichtiger te zijn met de
ramingen? De theorie is er, maar kijk ook naar de praktijk en luister naar
de mensen die het werk moeten doen. Hoe staat het met de herijking van
die ramingen? Kijk alstublieft naar de langetermijngevolgen van het
beleid, want het beleid heeft in de afgelopen jaren tot heel grote
problemen geleid.
Daar ga ik het bij laten. Dank u wel.
De voorzitter:
Ik dank de heer Van Nispen voor zijn bijdrage en geef het voorzitterschap
weer terug aan hem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

8

Voorzitter: Van Nispen
De voorzitter:
Dank u wel. We gaan schorsen tot 10.50 uur, zodat de Minister zich kan
voorbereiden op de beantwoording.
De vergadering wordt van 10.21 uur tot 10.49 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de Minister voor Rechtsbescherming voor de
beantwoording in eerste termijn.
Minister Weerwind:
Voorzitter, dank u wel. Kamerleden. Het is voor het eerst dat ik met u, de
Kamercommissie, over dit meer dan belangrijke onderwerp spreek en van
gedachten wissel. De afgelopen weken heb ik inderdaad veel werkbezoeken gedaan. Uw voorzitter refereerde daar al aan. Ik wil niet besturen
vanaf een afstand. Ik wil praten vanuit de praktijk. Enkelen van u hebben
zorgen geuit over de jji-functionarissen, waarover ik zo direct nog kom te
spreken, maar ook over de jongeren, de jongvolwassenen, en over de
vraag hoe we met hen omgaan. Dat onderwerp spreekt mij zeer aan en ik
deel met u heel veel van uw zorgen. Ik kom daarop later in mijn betoog
terug.
De werkbezoeken. Deze week bracht ik bijvoorbeeld nog een bezoek aan
een kleinschalige voorziening justitiële jeugd in Amsterdam. Aldaar zag ik
hoe twee functionarissen, die al vijfenhalf jaar actief betrokken zijn, de
jongeren en jongvolwassenen benaderden. Het waren met name jongeren
die nog niet veroordeeld zijn, maar die verdacht worden van een ernstig
feit. Zij worden goed begeleid, kunnen naar school, wonen in een wijk en
worden tegelijkertijd actief beziggehouden. Met name Van der Laan heeft
vijfenhalf jaar geleden zijn schouders onder dat project gezet. Het is nu
gevolgd door vier soortgelijke projecten in het land, in Rotterdam, Den
Haag, Groningen en Amsterdam. Ik was zeer onder de indruk van de grote
betrokkenheid van de functionarissen. Ik heb ook gevraagd wat de
effecten hiervan zijn. Juist dat meten, weten en evalueren vind ik zo van
belang, ook om te kijken of dit een werkwijze is die je in het hele land
moet willen laten landen. Let op de woordspeling.
Zo heb ik ook het project Straatkracht bezocht, ook in Amsterdam. Aldaar
zag ik hoe belangrijk het is om de negatieve kracht die de straat op
jongeren kan uitoefenen, te keren. Mevrouw Mutluer gaf dat ook al terecht
aan. Dat moet door te kijken hoe het sociale netwerk onder jongeren en
jongvolwassenen eruitziet en hoe we dat positief kunnen keren. Daarom
noem ik dus het voorbeeld van project Straatkracht.
Voor mij waren het interessante werkbezoeken, maar betekende het ook
leren. Het was ook praten met mensen. Zij bevestigden mij dat de aanpak
van jeugdcriminaliteit niet incidentgedreven mag zijn, maar structureel
moet zijn en juist samen met andere partijen, in de breedste zin des
woords, de gemeenten, onderwijs, zorginstellingen et cetera et cetera,
moet worden gedaan.
Ik neem u eerst mee in de recente ontwikkelingen in de jeugdcriminaliteit
en vervolgens zal ik op hoofdlijnen – dat wenst u immers – ingaan op de
aanpak die ik inzet. Daarna zal ik dieper op een aantal onderwerpen
ingaan. Ik heb een paar kopjes gemaakt. Ik ga praten over preventie. Ik wil
iets dieper ingaan op de jji’s, want ik heb uw zorg daarover nadrukkelijk
gehoord. Ik ga ook in op de buitengerechtelijke afdoeningen. Daarbij zal ik
ook de politiecel bespreken. Ten slotte ga ik ook nog in op het adolescentenstrafrecht, afgekort het asr. Ongetwijfeld zijn er dan nog overige
punten. Ik doe mijn uiterste best om ook die vragen te beantwoorden dan
wel uw opmerkingen daarover mee te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

9

Recente ontwikkelingen. Het positieve nieuws is dat jeugdcriminaliteit in
algemene zin een dalende trend laat zien. Maar we hebben wel forse
uitdagingen. Het riep bij mij geen «hiep hoera»-effect op, zeker niet toen ik
keek naar de cijfers van recidive. Laat ik daarover helder zijn. Niet alleen
pratend als Minister, maar ook met de ervaring van burgemeester en
lokale overheidsbestuurder, heb ik gezien hoe onder jeugdige verdachten
wapen- en drugsdelicten en zware geweldsdelicten toenemen. Je kunt
zeggen dat de jeugdcriminaliteit lijkt te verharden. Ik ga een stap verder,
gevoed door de praktijk: de jeugdcriminaliteit is verhard. Dat merk je ook
terug in jji’s. Dat zet een ongekende druk op de functionarissen aldaar. Ik
vind dat een zorgelijke ontwikkeling. We zien ook dat de jeugdcriminaliteit
zich concentreert bij kwetsbare jongeren en risicojongeren, in risicowijken, en binnen die risicowijken weer in hotspots.
Tegelijkertijd zien we ook een andere trend. Ik vind: regeren is vooruitzien.
We zien dat jeugdcriminaliteit steeds meer online plaatsvindt. Het aantal
zaken bij politie en justitie is nog wel beperkt, maar we zien wel degelijk
een groei. Weer vanuit het adagium «regeren is vooruitzien», vind ik dit
een punt van aandacht.
Recidive – ik sprak er net al over – is dan wel ietwat gestabiliseerd in
vergelijking met vorige jaren, maar ik vind hem hoog. Ik wil bekijken hoe
we die kunnen verlagen en ik heb velen van u hetzelfde horen zeggen. Ik
wil de dalende trend van jeugdcriminaliteit vasthouden en tegelijkertijd de
toenemende verharding bij een kleine groep daders een halt toeroepen.
Ook zien we diverse gemeenten met kwetsbare wijken waar die jongeren
wonen met een verhoogde kans op risicogedrag. Met die domeinoverstijgende preventieve aanpak wil dit kabinet, wil ik als Minister voor
Rechtsbescherming, voorkomen dat jongeren in risicowijken daadwerkelijk in de criminaliteit belanden. Ik dacht dat de VVD heel nadrukkelijk zei
dat een criminele carrière een doodlopende weg moet zijn. Die metafoor
spreekt mij zeer aan.
Hoe doen we dat? We versterken de situationele slachtoffer- en dadergerichte maatregelen en versterken de justitiële functies in de wijk, waardoor
het formeel gezag in kwetsbare wijken zichtbaar aanwezig wordt. Die
aanpak wordt stevig ingezet. Dat kunnen we niet alleen als Ministerie van
JenV. Ik moet dat doen met de betrokken departementen maar ook met de
gemeenten. En als jongeren dan toch met justitie in aanraking komen, dan
werk ik met een tweesporenbeleid: licht waar het kan, zwaar waar het
moet. Ik weeg daarin nadrukkelijk het pedagogisch belang. Met het
voorbeeld dat ik net noemde van Amsterdam, hoort u mij dat zeggen. Ik
vind dat jeugdige daders moeten kunnen leren van hun fouten. Relatief
lichte delicten kunnen daarom buitenstrafrechtelijk worden afgedaan,
bijvoorbeeld via een Halt-afdoening. Tegelijkertijd willen we de recidive
verminderen. Natuurlijk, ik werk met dat landelijk risicotaxatie-instrument.
Dat is voor jeugdige daders. Dat werkt met evidencebased interventies.
Maar ik vind het heel belangrijk dat dat instrument door de hele keten
wordt gebruikt, zodat we dezelfde taal spreken. Dat gebeurt ook. Daar kijk
ik ook naar.
Voorzitter. Uw commissie heeft verschillende brieven over justitiële
jeugdinrichtingen geagendeerd. Ik geloof dat er veel gebeurd is de
afgelopen jaren. Ik heb net gesproken over de forse uitdagingen die er
liggen. Ik ga daar nu dieper op in. Ik start met het kopje preventie. Dat heb
ik u immers toegezegd. De woordvoerder van D66 vroeg mij op welke
manier het ministerie gemeenten ondersteunt door het delen van best
practices. Hij sprak zelfs over het PIT (Preventief Interventie Team). Waar
mogelijk deel ik de best practices op verschillende plekken in het land. Zelf
heb ik als lokaal bestuurder actief meegewerkt aan de basis van het
actieplan Wapens en Jongeren. Er is ook een toolbox ontwikkeld. Die kunt
u zien op de site van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en
Veiligheid. Ik dacht dat dat in Utrecht zit. Dat is een concreet voorbeeld
van iets waar heel veel meer gemeenten gebruik van kunnen maken. Dan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

10

kan je vanuit de confectie die geleverd wordt met de toolbox, een stuk
maatwerk leveren in de desbetreffende gemeente.
Om op jonge leeftijd de ontwikkeling van grensoverschrijdend gedrag
tegen te gaan stimuleerden wij de afgelopen jaren actief de inzet van
effectieve en veelbelovende gedragsinterventies. Sommige zijn
ontwikkeld in het land. Dan ga je ze opwaarderen en rol je ze uit over
– wat is het op dit moment; ik kan de tel niet bijhouden – de 345
gemeenten. Dan moet u denken aan «BASTA!», «Alles Kidzzz» en PIT voor
kinderen – dat is voor kinderen in de basisschoolleeftijd – en «Alleen jij
bepaalt wie je bent». Dat is voor jongeren van 12 tot 18 jaar. Zo ondersteunen wij ook de Wie Grijpt In?-lessen van het Openbaar Ministerie voor
middelbare scholen. Dat zijn allemaal interventies die wij inzetten om de
doelgroep te bereiken. Die zijn allemaal maatwerkgericht op grond van de
leeftijd. Samenwerking met gemeenten, scholen en ouders vind ik van
belang, alsook dat ze kennis hebben van de best practices.
Mevrouw Mutluer is weg, meneer de voorzitter, maar wordt dit
opgenomen in de notulen van deze vergadering?
De voorzitter:
Mevrouw Mutluer heeft mij meegedeeld dat zij voor een dringende
verplichting tijdelijk de vergadering heeft verlaten, maar ook dat er
meegekeken wordt vanuit haar fractie. Dus gaat u vooral verder.
Minister Weerwind:
Oké. Zij sprak over jongerenwerk, Top X, over broertjes, zusjes et cetera,
et cetera. Zij vroeg mij of ik die preventieve maatregelen noodzakelijk
vind. Ja, nadrukkelijk vind ik ze noodzakelijk. Ik stimuleer ook het gebruik
van effectieve interventies. Wat bewezen is in het land wil je ook in andere
gemeenten kenbaar maken en van toepassing laten zijn. Ik financier dat
vanuit de ondermijningsmiddelen. Met het coalitieakkoord zijn er
structurele middelen beschikbaar gesteld voor de inzet van preventieve
maatregelen. Ik ga ze inzetten in de gemeenten waar de problematiek het
grootst is.
De heer Verkuijlen vroeg mij naar de stand van zaken met de pilot
re-integratieofficier. Komt er een evaluatie? Wordt die specifiek op de
jeugd toegespitst? De pilot re-integratieofficier, rio, wordt ingezet voor
hardnekkige veelplegers van 18 tot ongeveer 27 jaar. De pilot is uitgebreid
naar andere steden. De ervaringen kunnen dan ook gedeeld worden met
andere gemeenten. U noemde als voorbeeld van andere steden
Dordrecht. Ik voeg toe aan het lijstje: Den Haag, Nijmegen, Arnhem,
Haarlemmermeer, maar ook Amersfoort.
De recente verkennende effectstudie geeft mij aan dat ik nu positief mag
zijn over deze pilot. Dan heb ik het over effectiviteit, maar veel belangrijker
vind ik wat het oplevert in die samenlevingen: wat zijn de maatschappelijke baten? Meten is weten, wordt weer een nieuw adagium van mij. De
resultaten van een volgende effectmeting krijg ik eind van dit jaar. Dan
komen ze beschikbaar en op dat moment wil ik ook kijken hoe ik er
vervolgens mee omga. Voor jeugdige 18-minners zijn er in alle jeugdregio’s werkafspraken gemaakt tussen de justitiële partners en gemeenten
over een sluitende aanpak van nazorg. Een vaste verbinding met
gemeenten en een goede aansluiting op de regionale en lokale
zorgstructuur is dan ook onderdeel van die afspraken. Er is op dit moment
geen behoefte aan een extra functionaris. De rio-pilot wordt uiteraard
gevolgd. Ik hoop dat dat helder is uit mijn woorden. Als uit de evaluatie
blijkt dat er aandachtspunten komen voor de jeugd, kijk ik of ik ze
overneem en kan toepassen. Structurele inzet van de rio is mogelijk, maar
eerst wil ik de evaluatie afwachten.
De heer Van Nispen vroeg hoe het gaat met onze jeugd, wat we doen aan
preventie en of ik bereid ben om te investeren in de structurele inzet van
preventie, zorg en signalering. Ik heb net aangegeven hoe belangrijk ik het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

11

vind om jeugdcriminaliteit te voorkomen. Ook vind ik het belangrijk om
jonge aanwas in de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit te
voorkomen. Daarom vind ik een domeinoverstijgende wijkaanpak zo
belangrijk. Maar dan moet je wel een samenhangend pakket hebben. Dat
doe je ook samen met partners, waaronder die gemeenten een hele
belangrijke zijn. Zo kun je preventieve maatregelen per wijk nemen. U
heeft gemerkt – dat heb ik vorige week in het hoofdlijnendebat ook
aangegeven – hoe belangrijk ik het vind dat justitiële functies in de wijk
worden versterkt. We gaan dan ook door met de uitrol van effectieve
interventies in wijken waar de problematiek van jeugdcriminaliteit groot
is, waarbij we preventief ingrijpen om een toename van mogelijke
problematiek in de toekomst te voorkomen. Hiervoor hebben we in de
loop der jaren effectief gedragsinterventies gebruikt. Ik heb de
voorbeelden zojuist al genoemd. Ik ga niet in herhaling vallen.
Tegelijkertijd vind ik ook dat ik iets moet abstraheren, dat ik ook moet
kijken naar al die concrete voorbeelden en wat ik moet neerleggen bij de
wetenschap. Ik moet proberen te kijken naar publieke en private
voorbeelden, dus de maatschappelijke partners, waarbij ik me moet
afvragen of ik de effectieve interventies te pakken heb of dat er betere
mogelijkheden zijn: leren, leren, leren; triple-loop leren.
Dan kom ik bij de jji’s uit, het tweede onderdeel. Ik ga graag in op de
ontwikkelingen rond de justitiële jeugdinrichtingen. Er is veel gebeurd de
afgelopen jaren. Ik verwijs naar de stelselwijziging die ziet op meer
maatwerk in behandeling en beveiliging. Maar ook hebben we gezien – ik
heb daar net aan gerefereerd – dat de doelgroep veranderde: verharding
van de jeugdcriminaliteit. Die zie je ook terug in de jeugdinrichtingen. En
ja, er is druk op de capaciteit. Dat heeft er ook mee te maken dat jongeren
er langer verblijven. Dan zie je de combinatie van een structureel hoge
bezetting, een zware doelgroep, personeelstekorten, mede door corona
veroorzaakt en krapte op de arbeidsmarkt, waarnaar al verwezen is. Dan
zie je dat de druk op het personeel hoog is. Ja, dat heeft geleid tot
terechte kritiek van de inspecties en van de FNV. Ik ben ook meer dan blij
met die inspectierapporten, die ik de Kamer heb doen toekomen, omdat ik
het van belang vind om aanbevelingen die daarin zijn gedaan nadrukkelijk
ook op te volgen. Mij werd net verweten dat ik niet alleen in theorie moet
praten, maar dat ik ook met de mensen moet praten. Geloof me, tijdens
de werkbezoeken praat ik met hen en als de FNV komt met een rapport,
wat recentelijk gebeurd is, dan lees ik dat ook en dan weeg ik dat ook
nadrukkelijk mee. Mijn ambtsvoorganger heeft u geïnformeerd over de
maatregelen die genomen zijn om de capaciteit in jji’s op orde te krijgen.
Ik deel de zorgen. Ik ga me verder inzetten, zowel voor het personeel als
voor de jongeren in de jji’s. Laat ik helder zijn, ondanks soms heftige
delicten die de jongeren hebben begaan, praat je soms over hele
kwetsbare jongeren. Ik wens dat die kwetsbare jongere duurzaam
terugkeert in de samenleving, in de maatschappij. Daarvoor heb ik
voldoende kwalitatief personeel nodig, want dat is een randvoorwaarde
om de jongere hierin te begeleiden.
In de voortgangsbrief die ik u vorige week heb doen toekomen, heb ik het
intensief toezicht van de inspecties genoemd. Ik heb u ook aangegeven
dat ik de bevindingen van de inspecties herken. Tegelijkertijd geef ik ook
aan dat er tijd nodig is om die zichtbare resultaten te boeken. Het is meer
dan terecht dat u de vinger aan de pols houdt. Ik ben ingegaan op de
personele capaciteit. Die is kwetsbaar.
Er is ook een vraag gesteld over de tijdelijke locatie RJJI Horsterveen. Die
is deels operationeel. Daardoor is de gemiddelde bezetting in de
inrichtingen ietwat gedaald. Maar voor de laatste groepen wordt
personeel geworven. Dat is een actieve campagne. Mijn collega heeft dat
ook gezegd. We hebben puur gekeken naar de eisen die we stellen en hoe
de selectieprocedure verloopt. Eén ding vind ik wel belangrijk: ik wil

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

12

kwalitatief goede mensen, niet alleen voor de betrokkenen zelf, maar ook
voor de jongeren en voor het niveau in de jji’s. Dus daar blijf ik naar
kijken.
Het klopt dat er ander personeel is ingezet van de Dienst Vervoer en
Ondersteuning. Er is extern gespecialiseerd personeel ingezet. Nogmaals,
ik vind het van belang, ook als ik ander personeel inzet, dat men het moet
aankunnen. Ik wil niet dat mensen afbranden – excuses voor de woordkeuze – en ik wil niet dat ze merken dat ze de baan niet aankunnen. Dus
dat vergt een goede selectie aan de voorkant.
De heer Verkuijlen van de VVD vroeg mij of ik genoeg capaciteit in de jji’s
heb om schommelingen op te vangen. U weet dat wij dol op afkortingen
zijn, dus ik kom weer aan met het Prognose Model Justitiële ketens, het
PMJ. Dat is sinds 2021 stijgend. Om daarin mee te kunnen gaan is eerder
besloten het nieuwbouwgedeelte van Teylingereind volledig in gebruik te
nemen. Dan moet je weer bouwkundige aanpassingen verrichten en die
nemen tijd in beslag. Daarom verwacht ik een gefaseerde ingebruikname.
Die is pas voorzien vanaf de zomer 2023. Tussentijds wil ik kunnen
voorzien in voldoende capaciteit en dan is het correct wat enkelen van u
hebben opgemerkt, dat in het najaar van 2021 de tijdelijke locatie van
Horsterveen is geopend.
Ik werk wel degelijk met modellen en met ramingen. Ik luister ook naar de
praktijk. In april krijg ik een nieuwe PMJ-raming en dan ga ik opnieuw
bekijken of deze maatregelen wel of niet voldoende zijn. Daarnaast loopt
er nu een interdepartementaal beleidsonderzoek naar jeugdcriminaliteit
en daarin wordt ook de capaciteit van de jji’s meegenomen. Dat ibo, het
interdepartementaal beleidsonderzoek, heeft als doel de verschillende
beleidsvarianten in beeld te brengen voor een toekomstbestendige,
beheersbare en flexibele aanpak van jeugdcriminaliteit. Nadat ik het ibo
heb ontvangen – dat zal in het najaar van 2022 zijn – zal ik dat voorzien
van een kabinetsreactie en aan uw Kamer doen toekomen.
Daarmee ben ik ingegaan op de problemen en de oplossingen bij de jji’s.
Als dat niet voldoende is, dan hoor ik dat zo. Dan heb ik ook de vraag van
Kamerlid Van Nispen meegenomen. Mocht dat niet het geval zijn, dan ga
ik daar later op in.
De heer Van Nispen van de SP stelde de vraag hoe we het vak van
groepsleider aantrekkelijk kunnen maken. U vroeg mij ook of ik de
bureaucratie zou willen verminderen. Groepsleiders vormen de basis voor
een effectieve behandeling in een jji. Daarom wordt naast werving ingezet
op juist het behouden van die waardevolle medewerkers, die wel degelijk
druk ondervinden. Ik kan praten over medewerkers en medewerkersonderzoeken, ik kan praten over loopbaanpaden en ik kan ook aangeven dat
ik die regeldruk echt wil verminderen. Ik wil immers handen aan de ploeg
hebben, om maar even de metafoor te benutten. Maar de praktijk moet
uitwijzen dat het daadwerkelijk leidt tot resultaten. Daarom zit ik er kort
bovenop om daarnaar te kijken. Tegelijkertijd vind ik ook dat we de
nieuwe ICT zo veel mogelijk moeten inzetten en dat die ondersteunend
moet zijn aan processen om onnodige administratieve last te voorkomen.
Dat is binnen het programma vrijheidsbeneming nadrukkelijk meegenomen.
De SP vroeg mij naar een totaalverbod op rookwaar en vuur. U gaf mij
aan dat het daardoor rustiger zou kunnen zijn qua sfeer en klimaat. Dat is
een helder idee, zelfs een gezond idee, durf ik als niet-roker te zeggen.
Maar ik heb begrepen dat een rookverbod in een jji niet mogelijk is. Dat
heeft alles te maken met de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming, die in 2019 in een zaak tegen het algeheel rookverbod een
heldere uitspraak heeft gedaan, wellicht bekend bij u. Daarin werd gesteld
dat een rookverbod waarbij niet meer op een luchtplaats mag worden
gerookt, in strijd zou zijn met wet- en regelgeving van hogere orde. Ik
moet mij daaraan vasthouden. Als dat anders ligt, hoor ik het graag van u.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

13

Mevrouw Mutluer vroeg of ik een aarzeling heb bij «ja, tenzij» bij HCA. Ik
ben daar vorige week in de brief op ingegaan. Ik heb aandacht gegeven
aan de maatregelen voor het adolescentenstrafrecht. Ik heb die vraag
daarin meegenomen. Er zijn verschillende argumenten voor «ja, tenzij»,
maar ik kijk ook naar de praktijk. Dan moet ik constateren dat ik de
potentie nog niet voldoende benut heb. Je mag rustig stellen dat ik die
onvoldoende benut heb. Daarom vind ik het te voorbarig om conclusies te
trekken. Ik wil ik me eerst inzetten voor een optimalisering van de
uitvoeringspraktijk binnen het bestaande kader. Uiteraard neem ik alle
adviezen van de RSJ mee in deze optimalisering.
Er is mij gevraagd of ik het ermee eens ben dat er tekorten zijn in de jji’s
en of en wanneer die worden opgelost. Ik hoor uw vragen. Laat ik er
duidelijk over zijn dat er jeugdigen in een tbs-kliniek worden geplaatst,
maar niet vanwege tekorten. Dat staat er los van. Dat gebeurt wel degelijk,
maar dan sporadisch. Het gaat om enkele gevallen in de laatste jaren. Ik
kan u het precieze aantal niet noemen, maar dat is altijd op basis van een
zorgvraag of een beveiligingsbehoefte, zeg ik met klem. De PMJ-ramingen
hebben we laten onderzoeken door het WODC. Die heeft gekeken of ze
werken. De conclusie is dat het in technisch opzicht naar behoren
functioneert. Natuurlijk, ieder instrument kan je verbeteren. De gebruikers
zien wel mogelijkheden om het instrument historisch beter in te bedden
en inhoudelijk verder te ontwikkelen. Ik houd mij even vast aan de
inventarisatie van het WODC. Ik kijk daarnaar. Ik kijk ook naar wat dat gaat
betekenen en hoe ik daar in de vervolgfase vorm aan kan geven. Ik hecht
inderdaad waarde aan modellen om enig zicht te houden op de werkelijkheid.
Meneer de voorzitter. Dan komen we nu bij buitenstrafrechtelijk.
De voorzitter:
Ik permiteer mij even een interruptie. Ik kijk even of de Kamer die mij
toestaat.
Voorzitter: Verkuijlen
De voorzitter:
De heer Van Nispen, SP, met een interruptie. Gaat uw gang.
De heer Van Nispen (SP):
Dank u wel. Ik vind het belangrijk om in dit debat ook terug te kijken. Ik
heb daar nadrukkelijk vragen over gesteld. De vorige Minister heeft zeer
tegen de nadrukkelijke wens van een grote Kamerminderheid twee
jeugdinrichtingen gesloten. De praktijk had gewaarschuwd om dat niet te
doen, omdat de capaciteit onder druk komt te staan en er mensen gaan
vertrekken die heel erg waardevol zijn. Ik vind dat dat niet onbesproken
kan blijven in dit debat. Ik heb me laten vertellen dat je dat niet zomaar
kan terugdraaien. Ik zou heel graag Juvaid en Cadier en Keer weer
openen. Dat liggen juist in regio’s waar behoefte is aan werkgelegenheid.
Dat waren goed draaiende inrichtingen. Het is doodzonde dat die zijn
gesloten. Ik ga toch aan de Minister vragen om daarop te reflecteren. Was
dat wel zo’n verstandig besluit? En hoe voorkomen we dat we dat in de
toekomst weer doen op basis van die prognoses, die ook voor deze
Minister leidend zijn?
De voorzitter:
Dank voor uw interruptie. Ik geef het woord aan de Minister.
Minister Weerwind:
U vraagt mij om terug te blikken op het verleden. U zegt ook terecht: het is
moeilijk om wat in het verleden is gebeurd, ongedaan te maken. Het is
gebeurd. Het is een werkelijkheid. Het klimaat is veranderd. De trend is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

14

veranderd. De jeugdcriminaliteit is toegenomen en verhard. Over die
trends hebben we net gesproken. U mag mij vragen wat ik in de toekomst
ga doen. Daarin zal ik niet alleen meten om alles te weten, maar met
name ook de praktijk blijven volgen en in gesprek blijven met de
directeuren van de jji’s en andere functionarissen om te weten waar we
staan en wat er gebeurt. U hoorde dat ik de wetenschap erbij betrek om
vooruit te kijken. Dan ga ik niet uit van een materiële instelling om reden
van een bezuiniging of welke andere reden dan ook. Ik zal altijd trachten
na te denken over wat het betekent naar de toekomst toe als ik iets doe.
Daarvan wil ik een goede analyse en diagnosestelling maken en met u
delen. Ik kijk vooruit. U kijkt terug. Met de kennis van het verleden wil ik
naar de toekomst kijken. Dat is mijn antwoord op uw vraag.
De heer Van Nispen (SP):
Ik begrijp dat, maar ik vind dat toch net iets te makkelijk, omdat de
Minister zojuist zei dat er druk is op de capaciteit, onder andere omdat de
jongeren er langer verblijven, vanwege corona en vanwege de krappe
arbeidsmarkt. Maar daarbij noemde de Minister niet dat er twee goed
draaiende jeugdgevangenissen zijn gesloten. Ook dat heeft druk op de
capaciteit veroorzaakt, dus dat hoort wel degelijk bij het antwoord op die
vraag. Dus mijn conclusie is: die inrichtingen hadden nooit gesloten
moeten worden. Maar als ik dan toch vooruitkijk, heb ik een paar hele
concrete suggesties gedaan. Als je wilt voorkomen dat personeel vertrekt,
kijk dan nadrukkelijk naar de arbeidsvoorwaarden. Ik heb gisteren nog
mensen gesproken die zeiden: dat moet je juist doen om die ervaren
rotten in het vak – u noemde dat zelf zo – vast te houden en om te
voorkomen dat de balans in het personeelsbestand zou worden verstoord.
Kijk bijvoorbeeld of Horsterveen permanent kan worden gemaakt, want
mensen in Noord-Limburg die daarop solliciteren, zitten misschien niet te
wachten op een aanstelling van een of twee jaar. Die willen weten dat ze
daar permanent aanwezig kunnen zijn. En kom echt met een aanvalsplan
op de bureaucratie. Mijn dringende oproep aan de Minister is, gelet op de
zorgelijke staat van de jji’s die we wel kunnen vaststellen, om het toch op
een paar punten wat concreter en wat ambitieuzer te maken, juist met het
oog op de toekomst.
Minister Weerwind:
Ik waardeer het, want ik heb teruggeblikt naar het verleden en ik heb
geconstateerd dat de heer Van Nispen de jji’s en de zorgen die hij hierover
uit, met een hoge frequentie heeft genoemd in deze vergaderingen.
Tegelijkertijd heeft u mij net horen zeggen ten aanzien van de IT en het
bestrijden van de bureaucratie hoe we dat doen in een concreet plan. Dat
is één. Twee: u spreekt over betere arbeidsvoorwaarden in de richting van
de jji-functionarissen, om ze daadwerkelijk te behouden. Ik ga dan echt op
de stoel van de directie en van het management zitten. Laat ik vooropstellen dat ik die functie ten zeerste waardeer. Als uit een functiewaardering blijkt, gelet op de praktijk – daarvoor hebben we de systematieken – dat de functies zouden moeten worden geherwaardeerd, beter
moeten worden gewaardeerd, ook in euro’s, dan verwacht ik dat dat
managerial wordt opgepakt. Meer mag u van mij niet verwachten. Ik zal
nadrukkelijk vragen of dat nog past bij de actualiteit van nu. Dat over die
arbeidsvoorwaarden in de breedste zin.
Tegelijkertijd vind ik het nog belangrijker dat de functionarissen die in de
jji’s werken, met plezier naar hun werk komen en een veilige publieke taak
– mag ik het zo noemen? – hebben en houden. Daar zet ik mij ook voor in.
Dat doe ik ook om nieuwe functionarissen te betrekken. Die concrete
acties mag u van mij verwachten, niet alleen in kwantitatieve zin, maar
ook in kwalitatieve zin, en die wil ik zeker graag met u als Kamer delen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

15

De heer Van Nispen (SP):
Zeker, het gaat om werkplezier en dat wordt op dit moment verstoord
door alle omstandigheden die er zijn. Het gaat om veiligheid. Ook die
staat erg onder druk. Maar als je die mensen wil waarderen en wil
behouden, dan gaat het vervolgens ook om arbeidsvoorwaarden. Dat is
niet het allerbelangrijkste voor de mensen, want het gaat vooral om
werkplezier en veiligheid, maar de mensen die ik sprak, vertelden mij niet
eens boos te zijn op hun directie of op de organisatie. Die zeggen ook: die
willen wel maar die hebben er ook het geld niet voor. Uiteindelijk komt het
budget toch vanuit het ministerie. Dus om in deze krappe arbeidsmarkt
een aantrekkelijke werkgever te zijn en ervoor te zorgen dat die broodnodige mensen er komen, zeker als we een derde persoon op de groep
willen, dan moeten die mensen wel gevonden worden. Daarom toch nog
een dringend beroep op de Minister om te kijken of de organisatie in staat
kan worden gesteld die aantrekkelijke werkgever in de toekomst te blijven.
Daar hoort dan wellicht extra budget bij.
De voorzitter:
Goed. Het woord is aan de Minister en ik geef het voorzitterschap weer
even terug aan de heer Van Nispen.
Voorzitter: Van Nispen
Minister Weerwind:
Een reactie op de woorden van de heer Van Nispen. Ik wil een aantrekkelijke werkgever zijn. U hoort mij zeggen dat het moet passen bij de
actualiteit van nu. En u hoort mij zeggen dat ik naar het gehele pakket kijk.
Ik wil dat niet kleiner maken. Ik wil de mensen behouden, maar ik wil ook
nieuwe, goede mensen aantrekken en een plezierige werkplek bieden.
Dan ga ik door, meneer de voorzitter. Buitenstrafrechtelijke afdoeningen
en de politiecel. Opgemerkt is dat jeugdige daders moeten kunnen leren
van hun fouten. Ze moeten een nieuwe kans krijgen. Ik dacht dat dat
signaal vanuit D66 kwam. Daarbij hoort ook gericht strafrechtelijk
optreden. Relatief lichte delicten kunnen in dat kader buiten het justitiële
circuit worden gehouden. In de landelijke pilot Reprimande krijgen
jongeren bijvoorbeeld voor kleine overtredingen, de zogenaamde
bagatelfeiten, een mondelinge waarschuwing van de politie. De ouders
zijn daarbij aanwezig en de jongere moet bereid zijn de schade te
vergoeden. Het werkt, zo kan ik u vanuit mijn praktijkervaring vertellen.
Ook met de Haltafdoening kunnen jongeren een strafblad voorkomen.
Door het aanleren van gedragsalternatieven en het herstel van de schade
van het slachtoffer krijgen jongeren een kans verantwoordelijkheid te
nemen voor hun gedrag. De lijst met zaken die door Halt kunnen worden
afgedaan, wordt op dit moment dan ook tegen het licht gehouden in het
project Halt-feiten. Daarmee kunnen we vanuit maatschappelijke
ontwikkelingen vragen om aanpassingen van het Besluit aanwijzing
Halt-feiten. Tegelijkertijd start dit jaar een meerjarig onderzoek naar het
proces, de doelgroep en de effectiviteit van de Haltafdoeningen. Periodiek
wil ik uw Kamer op de hoogte houden van al deze ontwikkelingen.
Dan «nee, tenzij». Ik ben er heel duidelijk over: kinderen horen niet in een
politiecel thuis. Ik deel dat met u. Door de partners in de justitiële keten en
de advocatuur is dan ook de landelijke werkwijze «nee, geen insluiting,
tenzij» opgesteld. In die werkwijze is opgenomen dat onderzoek naar
alternatieve locaties plaatsvindt. Dat heeft in beginsel dan ook de
voorkeur. Momenteel wordt er gewerkt aan een opzet voor een goede
registratie. De wetswijziging is aanhangig om te regelen dat voor
ophouden voor onderzoek elke daartoe geschikte plaats kan worden
aangewezen als alternatieve locatie voor de politiecel. In het begin van
mijn inleiding refereerde ik bijvoorbeeld aan de kv die ik bezocht heb in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

16

Amsterdam, waar ik puur heb gezien hoe verdachten kunnen worden
opgevangen en nog steeds goed re-integreren in de samenleving.
De vraag was ook hoe de adviezen van de RSJ worden toegepast. Door de
partners in de justitiële keten en de advocatuur is de landelijke werkwijze
«nee, geen insluiting, tenzij» opgesteld. In die werkwijze hebben we het
onderzoek naar de alternatieve locaties opgenomen. Ik heb u aangegeven
dat we met die wetswijziging bezig zijn. Dat komt in een verzamelwet. Ik
verwacht dat die verzamelwet in het voorjaar in de Kamer behandeld zal
worden.
Kan Halt meer betekenen in wijken en zou ik willen investeren in de
training Sport & Gedrag? Halt werkt op het snijvlak tussen repressie en
preventie en wordt daarom betrokken bij de uitwerking van de opgave
«Justitie in de wijk» uit het coalitieakkoord. De Kamervragen die u gesteld
heeft over de training Sport & Gedrag liggen bij mijn collega van VWS.
Die betrokken bewindspersoon is primair aan zet. Ik verwacht dat die
binnen afzienbare tijd, twee à drie weken, met een antwoord in uw
richting komt. Ik wil niet op de stoel gaan zitten van een collega.
Halt voor jongvolwassenen. U vroeg mij naar de expertsessie voor
jongvolwassenen. Die staat gepland voor donderdag 24 maart
aanstaande. Natuurlijk betrek ik de uitkomst van die expertsessie in het
Halt-project Halt- feiten. In dat project wordt in bredere zin bezien welke
zaken zich lenen voor Halt-afdoening. Voor de zomer deel ik de uitkomsten
met u.
De voorzitter:
De heer Raemakers heeft een interruptie.
De heer Raemakers (D66):
De ambtsvoorganger van de Minister heeft gezegd dat het experiment bij
Halt met jongvolwassen niet wordt voortgezet vanwege te weinig
resultaten. Deelt de Minister ook de mening dat er juist vanwege corona
op dit moment misschien te weinig is om te delen en dat we juist daarom
meer moeten experimenteren? Is dat een uitkomst die op donderdag
24 maart heel goed mogelijk is?
Minister Weerwind:
U vraagt mij een opmerking te maken over de onvoltooid tegenwoordig
toekomende tijd. Ik wil die expertsessie eerst hebben. Ik wil eerst de feiten
hebben. Daarna ga ik wegen. Als ik dan constateer dat het iets langer zou
moeten doorlopen, gelet op die twee jaar corona, dan zal ik dat afwegen
en bekijken of ik middelen kan vinden om iets te continueren. Kan ik die
middelen niet vinden, dan heb ik uw verzoek gehoord.
De heer Raemakers (D66):
Oké, duidelijk.
De voorzitter:
Het is duidelijk, zegt de heer Raemakers. Vervolgt u uw beantwoording.
Minister Weerwind:
Ik ben ingegaan op het asr. Dat hoef ik niet te herhalen. Ik ben ook
ingegaan op de vraag over «ja, tenzij».
De heer Raemakers vroeg mij of ik bereid ben de minimumleeftijd in het
strafrecht te verhogen naar 14 jaar. 12- en 13-jarigen plegen voor een
groot deel lichte delicten. In de praktijk wordt het strafrecht voor 12- en
13-jarigen zeer terughoudend ingezet. U refereerde aan het onderzoek
«Misdrijven in kinderschoenen». Dat benadrukt het belang van het
inzetten van buitenstrafrechtelijke afdoeningen. Daar is in de praktijk, heb
ik mogen constateren, veel aandacht voor. Voor 12- en 13-jarigen die
ernstige strafbare feiten plegen, vind ik het van belang dat strafrechtelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

17

vervolging blijft bestaan. Dat heeft ook te maken met de impact die het
heeft op slachtoffers, op de samenleving. Naast de straf komt er ook
begeleiding en behandeling. Dat is onderdeel van het vonnis. Dat geeft
weer hulp en perspectief. Die moet je blijven bieden, mijns inziens. Ga ik
de mogelijkheid beperken tot levensdelicten en zedendelicten, dan
ontneem ik het Openbaar Ministerie en de rechter de kans om maatwerk
te leveren.
Ik moet dan ook een duidelijk antwoord geven in de richting van de heer
Raemakers: op dit moment zie ik geen toegevoegde waarde in het
verhogen van de strafrechtelijke leeftijd.
De heer Raemakers (D66):
Het klopt inderdaad dat de meeste 12- en 13-jarigen buiten het strafrecht
worden behandeld. Dat gaat om 68%. Dat betekent inderdaad ook dat 32%
van die 12- en 13-jarige kinderen, want dat zijn het, toch binnen het
strafrecht worden behandeld. Ik vraag me toch af of we het bij die 32%
van de gevallen altijd hebben over zeer zware delicten waarbij het echt
nodig is dat we een strafrechtelijk traject starten. Uit de stukken blijkt dat
de OM-functionarissen aangeven dat als zo’n strafrechtelijk traject
eenmaal is gestart, je er lastig onderuit komt. Ik wil dus eigenlijk nog eens
inzoomen op die 32% en kijken of daar wel recht wordt gedaan aan de
rechtsbescherming van kwetsbare kinderen.
Minister Weerwind:
Ik hoor de heer Raemakers zeggen dat hij erop wil inzoomen. Hij praat
over die 32%. Ik moet dan nadrukkelijk een wedervraag aan hem stellen. U
wilt erop inzoomen. Betekent dat dat u mij eigenlijk vraagt om het af te
pellen en om te kijken of dat in dezen de juiste behandeling is en of het
gereduceerd kan worden? Dat is dan de echte kern van uw vraag.
De heer Raemakers (D66):
Ja.
Minister Weerwind:
Te allen tijde vind ik dat we daarnaar moeten blijven kijken. We praten
namelijk over jongeren en jongvolwassenen. Ik heb vanmiddag weer een
ontmoeting met de Raad voor de rechtspraak. Ik zal die vraag nadrukkelijk
meenemen. Ik zie het als een vraag. En als ik moet constateren dat mijn
beleid daarop een aanpassing verdient, dan kom ik bij u terug. Maar
vooralsnog hanteer ik het standpunt dat ik net heb gebezigd.
De voorzitter:
Dat leidt tot een vraag bij de heer Verkuijlen.
De heer Verkuijlen (VVD):
Ik hoor de Minister zeggen dat hij geen voorstander is van het verlagen. Ik
wil me daar wel bij aansluiten, omdat ik ervoor wil waken dat we het te
veel vanuit een incident benaderen. Hier zit vaak een stelselmatigheid in.
Juist als al die alternatieven niet hebben gewerkt, is het nodig dat je een
stok achter de deur hebt, in ieder geval met die strafdreiging of een
strafrechtelijk vervolg daarop. Het zijn kinderen, maar ze plegen bijna
volwassen feiten. Dat doen ze stelselmatig. In die bijzondere gevallen
vindt mijn partij het wel gerechtvaardigd om daar een open blik naar te
houden.
Minister Weerwind:
Ik ben blij met de woorden van steun die ik hoor. Maar laat ik helder zijn:
het is altijd aan de officier en de rechter om dat stukje maatwerk te
verrichten. Die ruimte moeten we ook blijven bieden. Ik wil altijd in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

18

gesprek blijven, maar ik weet ook dat daar de beslissing en de beslisbevoegdheid liggen. Dat over de minimumleeftijd voor het strafrecht.
Meneer de voorzitter, ik zit te kijken of ik vragen heb overgeslagen. Mijns
inziens is dat niet het geval. Ik heb hier algemeenheden die ik van belang
vond om met u te delen, maar die zijn in het debat behandeld. Ik beëindig
dus mijn termijn.
De voorzitter:
De heer Raemakers.
De heer Raemakers (D66):
Ik heb nog één vraag die is blijven liggen. Dat ging over de toegevoegde
waarde van jongerenwerkers. Zij kunnen heel voornaam zijn in het kader
van preventie. Heeft de Minister er zicht op of gemeenten wel degelijk het
belang zien van jongerenwerkers bij het voorkomen van jeugdcriminaliteit?
Minister Weerwind:
Ja. Ik heb dat zicht niet direct, maar u hoorde mij net zeggen dat de
schakel op het gebied van zorg, onderwijs en sport in de breedste zin door
de gemeenten moet worden opgepakt, wil je jeugdcriminaliteit de kop
indrukken. Ik weet, ook weer met de ervaring als lokale bestuurder, dat
juist die jeugd- en jongerenwerkers, die rechtstreeks contact hebben met
jongvolwassenen en de jeugd, van belang zijn bij allemaal projecten zoals
veiligheid in en om de school en puur het meenemen van straatcultuur
naar school en kijken wat dat betekent. Er is soms een vertrouwensrelatie
tussen hen en de jongeren. We moeten hen dus niet in een kwaad daglicht
zetten. Bij veiligheidshuizen en dergelijke is dit ook nadrukkelijk
onderwerp van gesprek. Zij doen ertoe in de praktijk.
De heer Verkuijlen (VVD):
Ik heb het bij het hoofdlijnendebat ook gedaan, maar nu doe ik het toch
nog even omdat de jeugdwerker naar voren wordt gebracht. Ik zou in de
sociale infrastructuur, in de gemeente, heel graag de jeugdboa zien. Die
kan namelijk met gezag handelen. Ik denk dat dat nodig is. Juist bij het
nog uitblijven van die 700 extra wijkagenten denk ik dat die functionaris in
combinatie met de jongerenwerker een uitermate goede functie kan
vervullen bij de invulling van preventie, met gezag. Ik had het net even
over stafdreiging. Ik vind het gezag dat zich op straat kan laten horen,
eigenlijk de verlengde arm vanuit de gemeente, echt van grote toegevoegde waarde. Dat wil ik dus niet onbenoemd laten.
Minister Weerwind:
Je kijkt naar de gemeenten en naar wat ze nodig hebben. Dat is ook
maatwerk. Ik heb vanuit mijn lokale bestuurservaring bijvoorbeeld ook
gezien hoe de jeugdagent z’n rol pakt, hoe hij ook de jongeren kent en hoe
hij samenwerkt met die jeugd- en jongerenwerkers. Dit is dus ook weer
een stuk maatwerk. Dat wil ik niet van bovenaf besluiten, als Rijk. Ik kijk
hierbij naar de gemeenten. Die zetten het juiste instrument in. Daar waar
ik kan, zal ik ze, via pilots en dergelijke, steunen. Ik zal ook tegen andere
gemeenten zeggen: kijk naar die gemeente en leer ervan. Dat is mijn
reactie.
De voorzitter:
Een vervolgvraag van de heer Verkuijlen.
De heer Verkuijlen (VVD):
Dat is ook goed om te horen, maar mijn betoog, ook bij het hoofdlijnendebat, was veel meer dat gemeenten misschien wel heel graag zouden
willen overgaan tot de inzet van dat middel, maar daartoe de middelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

19

ontbreken. Ik hoop dat de Minister bereid is om daar eventueel nog eens
naar te kijken, eventueel in gesprekken met de gemeenten, juist ook voor
de invulling van het programma Preventie met Gezag.
Minister Weerwind:
In een gemeentebegroting moet men zelf ook keuzes maken en de juiste
prioriteiten stellen. Laat ik dat ook vooropstellen in de richting van die
lokale overheidsorganisatie. Tegelijkertijd is het bij de lokale wijkaanpak,
de preventieve maatregelen die we treffen, ook een afweging: wat pak je
wel of niet op, en met welk instrument?
De voorzitter:
Dan is er een einde gekomen aan de beantwoording van de Minister in
eerste termijn. Dan gaan we over tot de tweede termijn van de kant van
de Kamer. Ik geef het woord aan de heer Verkuijlen.
De heer Verkuijlen (VVD):
Ik dank u wel, voorzitter. Ik moet zeggen dat de beantwoording van de
vragen ook het vertrouwen geeft dat we met deze Minister stappen
kunnen zetten naar de toekomst toe.
Ik ben ook blij met de beantwoording van de vragen over de
re-integratieofficier. Maar daar heb ik nog wel een punt over. Hij kondigde
aan dat er aan het einde van het jaar een evaluatie zou komen. Is het
mogelijk om die ook te voorzien van een beleidsreactie, en het te delen
met de Kamer?
Hij zei heel kort dat er afspraken zijn over jongeren. Maar ik heb over de
re-integratieofficier geleerd dat daar waar het niet werkt, hij degene is die
voortgang kan bieden, ook met mandaat van de lokale bestuurder. Dat is
nou juist zo essentieel als we recidive willen tegengaan direct nadat
jongeren uit detentie of welke strafmaat dan ook komen, en om goed te
kunnen re-integreren. Dat punt wilde ik ten eerste nog maken. Ik hoor
graag van de Minister of er in die evaluatie kan worden voorzien. En
kunnen we in die evaluatie de vraag meenemen of er een toegevoegde
waarde is als we de re-integratieofficier van toepassing verklaren voor de
minderjarigen? Het gaat hier dan met name om de hardnekkige
veelplegers, maar dat heeft de Minister zelf ook al gezegd.
Dan even naar dat punt van de alternatieve straffen. Dat vind ik wel
interessant. Ik ben benieuwd wat de Minister ervan vindt. Ik heb het hier
ook al met Staatssecretaris Van der Burg over gehad. We hebben er ook
een motie over ingediend met het CDA. Dat betreft het volgende. Wij zien
dat de verleiding van snel geld in de wijken voor kwetsbare jongeren niet
leidt tot daderschap maar eerder tot slachtofferschap. Dan hebben we het
over criminele uitbuiting. Dat is in de context van dit debat misschien
even een wat andere benadering, maar dat soort first offenders, die
worden verleid door dat snelle geld, zie ik eerder als slachtoffer dan als
dader. Ik ben benieuwd hoe de Minister daarnaar kijkt. Ik zou graag zien
dat we het delict criminele uitbuiting veel meer zouden inzetten.
Ten slotte, voorzitter, en dan hou ik op met mijn bijdrage, want ik zie u
kijken. Ik heb het net heel even gehad over die ouderbetrokkenheid. Bij
preventie zou ik heel graag zien, in het verlengde van wat ik net zei over
de verleiding van het snelle geld, dat we jongeren en ouders bewust
maken van de risico’s die er op straat zijn, om te voorkomen dat ze van
slachtoffer hardnekkige daders beginnen te worden. Die ouders moeten
daar ook echt bij betrokken worden. Ik ben laatst bij een voorlichting
geweest van #leerlingalert, waarbij zowel docenten, ouders als leerlingen
hier heel erg bewust van worden. Ik zou graag zien dat we bij preventieve
projecten dit soort trajecten inzetten.
Ik dank u wel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

20

De voorzitter:
Dank u wel. Dan gaan we luisteren naar de heer Raemakers van D66.
De heer Raemakers (D66):
Voorzitter. Wij hadden drie punten. Ten eerste Halt voor 18- tot 23-jarigen.
We zijn benieuwd wat er uit de sessie op donderdag 24 maart gaat komen.
We hopen op een tweede kans voor het project, zodat ook zo veel
mogelijk jongeren een tweede kans krijgen.
Als tweede hebben wij een punt gemaakt over preventie. We zijn tevreden
met de beantwoording van de Minister over PIT, de andere programma’s
en de jongerenwerkers.
Ten derde hebben wij een punt gemaakt van de 12- en 13-jarigen. Ik
begrijp dat we ze niet helemaal van het strafrecht gaan uitsluiten. Voor die
ernstige zaken kunnen we dat ook begrijpen. Wij zijn wel blij dat er meer
aandacht komt voor die 32% en dat de Minister ons toegezegd heeft daar
goed naar te kijken en dat in de gaten te houden.
Dus op die drie punten zijn wij eigenlijk heel erg tevreden met het overleg
van vandaag. Ik wil ter afsluiting nog één vraag aan de Minister meegeven
in tweede termijn. Die gaat over het asr voor 18- tot 23-jarigen. Vandaag is
besproken dat het jeugdstrafrecht in Nederland zo weinig wordt
toegepast. De Minister zei dat het nog te vroeg is om te wisselen van «ja,
tenzij» naar «nee, tenzij». Maar wordt daar dan nog een bepaalde sessie
over georganiseerd? Vindt er nog uitwisseling met internationale
perspectieven plaats? Wat kunnen we daar als Kamer nog concreet over
verwachten?
De voorzitter:
Dank u wel. Zou de heer Verkuijlen het voorzitterschap tijdelijk willen
overnemen?
Voorzitter: Verkuijlen
De voorzitter:
Dat doe ik bij dezen. Het woord is aan de heer Van Nispen van de SP.
De heer Van Nispen (SP):
Dank u wel. Wij hebben als SP in onze bijdrage aandacht gevraagd voor
het belang van preventie en het belang van Halt. Ik kies ervoor om de
plannen van de Minister op dat gebied af te wachten. Ik weet zeker dat we
daar nog over te spreken komen op een later moment.
Voor deze tweede termijn ga ik mij toch concentreren op de justitiële
jeugdinrichtingen, onze jeugdgevangenissen. Het is van het allergrootste
belang dat wij het personeel in staat stellen om veilig en goed zijn werk te
kunnen doen, vanwege het grote belang van onze mensen in de frontlinie,
onze mensen met een publieke taak, maar ook vanwege het belang van de
jongeren. Het zijn kwetsbare jongeren die strafbare feiten hebben
gepleegd, maar die door verschillende omstandigheden daarin terecht
kunnen komen. En het is van groot belang voor de samenleving, want als
zij niet de juiste behandeling krijgen van voldoende personeel, dan weten
we één ding zeker: dan treedt er later recidive op. Daar heeft de hele
samenleving weer last van. Daarom is toch nog mijn nadrukkelijke vraag:
hoe heeft dit nou zover kunnen komen? Ik vind echt dat de vorige Minister
dit uit de hand heeft laten lopen door goed draaiende gevangenissen te
sluiten en door onvoldoende te investeren in vakmanschap, in de
gebouwen, in voldoende personeel et cetera.
Er is een gevaarlijke cocktail ontstaan. Ik vind echt dat we dat met elkaar
moeten erkennen. We moeten dat nu repareren. Dat is echt een heel dure
plicht. Ik hoor dat de Minister dat wel erkent en herkent en daarover in
gesprek gaat. Hij is bereid om te praten met het personeel, om op
werkbezoek te gaan. Dat vind ik allemaal heel erg goed, maar we moeten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

21

echt alles op alles zetten om te zorgen voor voldoende plaatsen,
voldoende behandelingen en voldoende goed opgeleid en ervaren
personeel.
Ik vind de Minister op onderdelen nog niet concreet genoeg; daarmee
sluit ik dan af. Ik doe kort nogmaals de volgende voorstellen en ik reken er
eigenlijk op dat de Minister er hier nog op ingaat, maar die ook meeneemt
als suggesties waar hij mee aan de slag kan. Kijk nou of je Horsterveen
niet tijdelijk maar permanent kunt openen. We weten namelijk volgens mij
nu al dat de nieuwbouw in Teylingereind ook niet voldoende gaat zijn. Kijk
nadrukkelijk naar de groepsgrootte. Wat is nou nog maximaal mogelijk en
behapbaar voor twee of drie mensen die op de groep staan? Moet je de
groepen dus niet kleiner maken in de toekomst? Is het personeelsbestand
wel in balans? Zorg echt zo goed mogelijk op een verantwoorde manier
voor minder bureaucratie. Zorg ook dat je een aantrekkelijke werkgever
bent en schuw niet om bijvoorbeeld ook naar het salaris te kijken als dat
nodig is in de huidige krappe arbeidsmarkt. Betrek tot slot – maar dat
heeft de Minister toegezegd – het personeel bij alles wat we de komende
tijd doen met die jji’s.
Daar laat ik het bij.
De voorzitter:
Ik dank u, meneer Van Nispen. Dan geef ik u weer even het voorzitterschap terug.
Voorzitter: Van Nispen
De voorzitter:
Dan vraag ik aan de Minister of hij bereid en in staat is om direct te
antwoorden of dat een schorsing van enkele minuten wenselijk is.
Minister Weerwind:
Ik denk dat we meteen door kunnen.
De voorzitter:
Dan geef ik het woord aan de Minister voor de beantwoording in tweede
termijn.
Minister Weerwind:
Even kijken naar de vragen. Wil ik evaluatie van de rio delen met de
Kamer? Ja, natuurlijk wil ik die met u delen. Ik zal dan ook mijn bevindingen meegeven. U vraagt: neem dan ook in de evaluatie mee om het
mandaat bij de lokale bestuurder te leggen, want dat geeft voortgang. Ik
hoor u dat zeggen. Dan nemen we dat ook mee. U wil dat weten. Prima.
U sprak over de alternatieve straffen en over de verleiding van snel geld in
de wijken.
De voorzitter:
Excuus, Minister, over het vorige punt nog een vraag van de heer
Verkuijlen.
De heer Verkuijlen (VVD):
Dank voor die toezegging, maar mijn specifieke vraag was of bij de
evaluatie betrokken zou kunnen worden of er ook een toegevoegde
waarde zit bij de rio – want de Minister gaf net een ondergrens aan – ook
voor minderjarigen. Hij refereerde aan een aantal afspraken, maar ik ben
erg benieuwd of hier niet een toegevoegde waarde voor de rio zou zitten,
ook waar die afspraken misschien minder goed lopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

22

Minister Weerwind:
Ik probeer het Kamerlid goed te begrijpen. Hij wil iets toevoegen aan de
evaluatie. De evaluatieve vraag die hij formuleert, gaat over de toegevoegde waarde van de rio voor minderjarigen?
De heer Verkuijlen (VVD):
Ja.
Minister Weerwind:
Dat is iets wat we nadrukkelijk willen weten. Ik neem dat gewoon als
evaluatievraag mee.
Dan ging u in op de motie die u met het CDA heeft ingediend over de
verleiding van snel geld verdienen in wijken. U wees erop dat de daders
eigenlijk ook slachtoffer zijn, slachtoffer van criminele uitbuiting. «First
offenders» noemde u ze. Ik praat weer vanuit de praktijk. Ik zie dat. Je wilt
dat die jongeren niet in herhaling vallen. Ik probeer de consequenties te
overzien. Daarom wil ik dit echt meenemen in de wijkgerichte aanpak. Ik
vind dat dit daar thuishoort. In dat kader moet ik puur kijken hoe ik
daarmee omga. Anders ga ik vooruitlopen op de praktijk en toezeggingen
aan u doen. Ik wil het echt evidencebased laten zijn. Niet anders.
U wijst op de ouderbetrokkenheid. U geeft ook aan dat je de ouders moet
wijzen op de risico’s. U haalde het prachtige project Leerlingalert aan. Een
mooi project. Ik herinner mij dat wij bij de coronarellen die in grote steden
plaatsvonden – laat ik een willekeurige gemeente noemen: Almere –
constateerden dat daar veel jongvolwassenen echt online actief waren om
op te roepen om te gaan rellen. Wij hebben dat zwaar gemonitord, samen
met politie, OM et cetera, en constateerden bij een huisbezoekje aan een
betrokken jongere dat de ouders compleet verrast waren. Die wisten niet
dat hun jongere daarbij betrokken was. Dit voorbeeld gebruik ik om aan te
tonen hoe belangrijk het is om de ouders medeverantwoordelijk te maken
en te laten zien wat er gebeurt. Dus op dat punt deel ik uw opvatting.
Dan kijk ik even naar een vraag vanuit D66. U noemde drie punten. U ging
in op het asr voor 18- tot 23-jarigen. U vroeg mij of ik de resultaten van die
sessie wilde delen met de Kamer. Juist om de dialoog inhoud te geven,
ben ik zeker voornemens om zo transparant mogelijk te opereren. Waar ik
evaluaties of onderzoeken met u kan delen, doe ik dat ook. Of ik moet een
onderzoek erg slecht vinden, maar dan stuur ik het terug.
De heer Van Nispen. Ik deel uw zorg over en de analyse van de jji’s. Daar
wil ik helemaal niets aan afdoen. Uw zorg voor het personeel, de
kwetsbare jongeren en de samenleving vormt volgens mij een kader voor
de manier waarop je ernaar zou moeten kijken. In die volgorde. U stelt mij
continu de vraag hoe het zover heeft kunnen komen. U zegt dat er
voldoende plaatsen en voldoende behandelingen zijn. U wijst mij erop dat
ik niet alleen een aantrekkelijke werkgever moet willen zijn, maar ook
moet blijven. U vraagt mij heel concreet iets toe te zeggen over de
sluitingen. De sluitingen van Horsterveen waren gebaseerd op het toen
geldende PMJ. Daar wordt dan een besluit over genomen. Ik kan niet
terugblikken op het verleden.
Ik kan alleen maar het volgende zeggen. Wanneer ik u voorstellen ga doen
om iets te sluiten, of dat nu een jji is of iets anders binnen het hele veld
van de DJI, dan ga ik mij eerst afvragen: is dit wijsheid? Wat betekent dit?
Ik kijk ook naar mijn rol als werkgever. Maar ik kijk er ook puur naar of dat
voorstel past om Nederland een goede rechtsbescherming te bieden in de
praktijk. Ik kijk naar de samenleving en de consequenties, in de breedste
zin. Terugblikkend kan ik altijd met de wijsheid van nu iets veroordelen of
beoordelen, maar dat past mij niet. Ik kijk vooruit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

23

Voorzitter: Verkuijlen
De voorzitter:
Het woord is aan de heer Van Nispen.
De heer Van Nispen (SP):
Misschien heb ik mij niet zorgvuldig genoeg uitgedrukt. Ik betreur
inderdaad wel de sluiting, in het verleden, van Cadier en Keer en Juvaid.
Juist in kwetsbare regio’s vind ik dat heel onverstandig. Hoe het zover
heeft kunnen komen, zou volgens mij onderdeel moeten zijn van de
analyse. Maar mijn vraag was gericht op Horsterveen. Dat is, als ik het
goed begrijp, nu een tijdelijke inrichting voor jeugdigen in het noorden
van Limburg, om tijdelijk de druk te verlichten. Teylingereind is
nieuwbouw. Volgens mij kunnen we nu al concluderen, althans dat hoor ik
vanuit de sector, dat ook de nieuwbouw in Teylingereind niet voldoende
verlichting gaat geven qua capaciteit. Juist als je problemen in de
toekomst wilt voorkomen, moet je misschien niet Horsterveen in het
noorden van Limburg tijdelijk openen. Mijn suggestie is: probeer nu
perspectief te bieden aan die mensen door dat permanent te maken.
Misschien kan dat niet vandaag worden toegezegd, maar het is wel een
nadrukkelijke suggestie. Dan ben je namelijk een aantrekkelijke werkgever
voor mensen die in Noord-Limburg gaan solliciteren; die hoeven dan niet
een jaar later bijvoorbeeld naar Nijmegen of naar Breda om hun
werkzaamheden uit te voeren. Zo heb ik die vraag bedoeld, toekomstgericht. Mijn veroordeling van die sluitingen in het verleden houd ik
overeind. Volgens mij is dat een onvermijdelijke analyse en conclusie.
De voorzitter:
Dank voor uw bijdrage. Het woord is aan de Minister.
Minister Weerwind:
In antwoord op de vraag die de heer Van Nispen stelde, kan ik alleen maar
stellen dat capaciteit voor mij een punt van aandacht en zorg is. Dat
baseer ik op de PMJ-ramingen. En dan probeer ik ook verder te kijken. Dit
debat leert mij wel degelijk dat je ook de trends in de gaten moet houden.
Laat ik mijn ogen niet sluiten voor het verleden. Ik kijk wel degelijk ook
naar het verleden en leer daar ook van. Ook al betrof het mijn ambtsvoorganger: ik weeg alles mee. Maar ik moet me nu wel afvragen waar ik mijn
standpunt op baseer. Als ik iets openhoud, dan kost dat geld en moet ik
kijken of het past binnen het geheel. Dan moet het ook een goede plek zijn
naar de toekomst toe. Dan ga ik terug naar de PMJ. Daar houd ik mij aan
vast. Ik begrijp dus uw verzoek. Ik kan dat nu niet toezeggen en ik
verwacht dat we over Horsterveen nog in hoge frequentie met elkaar in
gesprek zullen zijn en blijven. Maar geeft u mij de ruimte om eerst de
nieuwe PMJ-raming op te stellen en te kijken waar we dan staan. Dan kan
ik op grond van feiten de juiste conclusies trekken.
De voorzitter:
Ik geef het voorzitterschap weer even terug aan de heer Van Nispen.
Voorzitter: Van Nispen
Minister Weerwind:
Er is mij ook een vraag gesteld over de groepsgrootte, die derde man op
de groep. Die is nu structureel; laat dat ook helder zijn. Ik heb net al iets
gezegd over het personeelsbestand in balans. Er moet nog veel gebeuren.
Er is krapte. Ik heb daar een probleem en ik ben er nog niet. Over alle
selectie- en wervingscampagnes hoort u mij ook zeggen dat ik wel wil dat
het zorgvuldig gebeurt en dat het kwalitatief goed personeel is. Anders
komt de trits die u net terecht noemde, ook in gevaar. Ik wil goed

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

24

personeel binnenhalen. Daar zet ik mij voor in. Dat doe ik om de druk op
het bestaande personeel te verminderen, maar ook om de jongvolwassenen en de jongeren die in de jji’s zitten, een goede behandeling te
geven en ze klaar te maken om daarna terug te gaan in de samenleving.
Dat is de behandeling waar u over sprak. Zo werk ik aan een stuk
rechtsbescherming in de Nederlandse samenleving.
Tot zover, meneer de voorzitter.
De voorzitter:
Op het laatste punt heb ik nog één vraag. Hoe worden wij daarvan als
Kamer op de hoogte gehouden? Die problemen in de jeugdgevangenissen
zijn er immers gewoon. De Minister heeft gezegd dat hij de nieuwe
ramingen afwacht, maar er zijn ook zaken die misschien losstaan van
ramingen. Kortom, mijn vraag is: wanneer kunnen wij als Kamer opnieuw
een stand van zaken verwachten over de personeelskrapte en de
problemen in de jeugdgevangenissen? Wanneer horen wij daar weer
meer over?
Voorzitter: Verkuijlen
De voorzitter:
Het woord is aan de Minister.
Minister Weerwind:
Ik heb begrepen dat een nieuw rapport daarover volgt over circa zes
maanden. Laat mij dit even uitzoeken en eventueel schriftelijk aan u laten
weten wat u mag verwachten en wanneer, zodat we rust krijgen in dit
dossier.
De voorzitter:
De heer Van Nispen nog, ten slotte.
De heer Van Nispen (SP):
Ik begrijp dat, maar gezien de zorgelijke staat waarin de jji’s nu zitten, dat
men zich op sommige plekken niet aan de wet kon houden vanwege
personeelstekorten en dat het personeel zich niet meer veilig voelt, vind ik
over zes maanden geïnformeerd worden rijkelijk laat. Met het werven van
personeel gaat de Minister natuurlijk dagelijks door, maar ik hoop toch dat
hij kan toezeggen dat wij daar als Kamer wel eerder vinger aan de pols
kunnen houden dan pas over zes maanden.
Minister Weerwind:
U trekt twee kanten op. U stelt een heel concrete vraag en u heeft ook
geconstateerd dat de inspectie haar toezichtsregime verlengd heeft. Dan
komt er dus ook weer een inspectierapport. Daarin krijgt u de informatie
die u vraagt, niet alleen kwantitatief maar ook kwalitatief. Ik begrijp dat het
inspectierapport volgt over circa een halfjaar. In de tussentijd ga ik niet
stilzitten, maar ook echt vinger aan de pols houden om ervoor te zorgen
dat de verbeteringen nadrukkelijk plaatsvinden. Dat komt uit dit debat
nadrukkelijk naar voren.
Tegelijkertijd verzoek ik u met klem: laten we nou dat inspectierapport
afwachten. Zij zijn namelijk onafhankelijk. Dat vind ik van belang. Dat
rapport ga ik met u delen. U krijgt daarbij ook een reactie van mij.
De voorzitter:
De heer Van Nispen nog, ten slotte.
De heer Van Nispen (SP):
Excuus. Ik probeer het toch nog één keer. Ik begrijp namelijk dat we ons
zullen moeten baseren op de vaststellingen van de inspectie. Die zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

25

onafhankelijk en die komen over een halfjaar. Ik zou toch denken dat we
op z’n minst aan de Minister kunnen vragen om ons bijvoorbeeld
halverwege, na drie maanden, te informeren over de stand van zaken,
zodat de Minister kan melden wat hij tot dan toe bereikt heeft. Hoe staat
het bijvoorbeeld met de voortgang van het werven van personeel? Hoe
vaak lukt het om die derde persoon op de groep te hebben? Het betreft
dat soort concrete zaken, waarvan de Minister nu belooft om alles op alles
te zetten.
De voorzitter:
Dank u. U vraagt om een tussentijdse rapportage. Laten we even kijken of
de Minister daartoe mogelijkheden ziet. Het woord is aan de Minister.
Minister Weerwind:
Ik ga mij maximaal stretchen. Ik ga puur kijken of ik u tussentijds kan
informeren over wat belangrijke parameters. Ik wil bespreken met het
management hoe snel ik dat kan aanleveren. Het is geen kwestie van dat u
dat volgende week van mij krijgt. U moet eerder denken aan over een
maand of vier. Ik wil namelijk wel iets te meten en te vertellen hebben.
De voorzitter:
Goed, dank u. Ik zie instemming bij de heer Van Nispen, die ik bij dezen de
voorzittershamer teruggeef.
Voorzitter: Van Nispen
De voorzitter:
Dank u wel. Dan is er een eind gekomen aan de tweede termijn van de
beantwoording van de Minister. Daarmee is er een eind gekomen aan dit
commissiedebat over justitiële jeugd. Ik ga de toezeggingen nog
doornemen. Als er ergens iets op aan te merken is, ofwel vanuit de zijde
van het ministerie ofwel vanuit de Kamer, dan worden wij graag gecorrigeerd. Dan kunnen wij dit zo zorgvuldig mogelijk met elkaar afspreken.
– De Minister stuurt eind dit jaar de evaluatie van de pilot met de
re-integratieofficier met een kabinetsreactie naar de Kamer.
– De Minister stuurt in het najaar van 2022 het ibo, voorzien van een
kabinetsreactie, naar de Kamer.
– De Minister stuurt over zes maanden een nadere brief over de
problemen in de jeugdgevangenissen naar de Kamer.
– Daaraan voeg ik nog toe dat er zojuist is afgesproken dat de Minister
gaat bezien of hij in staat is om zo snel mogelijk, of binnen enkele
maanden, zo moet ik eigenlijk zeggen, de Kamer te informeren over de
resultaten van de inspanningen tot dat moment.
Oké. Daarmee is iedereen akkoord. Ik bedank de Minister voor Rechtsbescherming en zijn ondersteuning hartelijk voor dit debat. Ik bedank de
aanwezige ondersteuning vanuit de Kamer, de ondersteuning van de
Kamerleden en de belangstellenden die dit debat, op welke wijze dan ook,
hebben gevolgd. Ik wens u allen een fijne dag verder.
Sluiting 11.51 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 587, nr. 830

26