Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 III

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Algemene Zaken (IIIA), de
begrotingsstaat van het Kabinet van de Koning
(IIIB) en de begrotingsstaat van de Commissie
van Toezicht op de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten (IIIC) voor het jaar 2023

Nr. 5

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 7 oktober 2022
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
De vragen zijn op 26 september 2022 voorgelegd aan de MinisterPresident, Minister van Algemene Zaken. Bij brief van 6 oktober 2022 zijn
ze door de Minister-President, Minister van Algemene Zaken beantwoord.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Hagen
De adjunct-griffier van de commissie,
Honsbeek

kst-36200-III-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 III, nr. 5

1

Vraag 1
Wat zijn de regels voor hoe adviezen van het Klachtenmeldpunt inzake
aanbestedingen UBR|HIS (Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk |
Haagse Inkoop Samenwerking) moeten worden opgevolgd? Wat is
gebruikelijk te doen met dergelijke adviezen?
Antwoord vraag 1
Adviezen van het Klachtenmeldpunt inzake aanbestedingen UBR|HIS zijn
geen bindende adviezen. Het is gebruikelijk dat een aanbestedende dienst
de uitkomst van een advies van het Klachtenmeldpunt inzake aanbestedingen UBR|HIS afwacht alvorens de aanbesteding voort te zetten.
Wanneer het advies is ontvangen, gaat een aanbestedende dienst na of zij
zich kunnen vinden in het advies en besluit de aanbestedende dienst aan
de hand daarvan het advies wel of niet op te volgen.
Vraag 2
Kan worden toegelicht waarom ervoor gekozen is om het advies van het
Klachtenmeldpunt inzake aanbestedingen UBR|HIS (Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk | Haagse Inkoop Samenwerking) over de
aanbesteding opdrachtfotografie voor de rijksoverheid naast u neer te
leggen?
Antwoord vraag 2
Het Klachtenmeldpunt UBR|HIS heeft in de reactie aan de klager de
aanbestedende dienst geadviseerd om de aanbesteding «on hold» te
zetten en om «te (laten) onderzoeken of de gekozen aanbestedingsopzet
recht doet aan de specifieke kenmerken van de markt en de mate waarin
de gekozen route wenselijk en passend is in de fotografiebranche». AZ
heeft na weging van argumenten besloten om de aanbesteding voort te
zetten, omdat de aanbesteding naar het idee van AZ wél recht doet aan de
kenmerken van de markt en er in de aanbesteding keuzes gemaakt zijn in
het belang van de individuele fotograaf. Ook was er op dat moment al één
inschrijving van een marktpartij ontvangen en zijn er uiteindelijk totaal
vier inschrijvingen ontvangen.
Vraag 3
Welke maatregelen zijn genomen om een hogere bezoekerstevredenheid
voor rijksoverheid.nl in 2023 aannemelijk te maken?
Antwoord vraag 3
Dienst Publiek en Communicatie (DPC) voert continu onderzoek uit om de
gebruiksvriendelijkheid van en informatievoorziening op rijksoverheid.nl
te verbeteren. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken of bezoekers eenvoudig
hun informatie kunnen vinden en welke informatie zij missen. Voor
rijksoverheid.nl is een gemiddeld taalniveau B1 afgesproken. Daarnaast is
er aandacht voor laaggeletterden. Hiervoor wordt taalniveau A2
toegepast. In 2023 wil DPC, in het kader van het programma Inclusie,
meer informatie in eenvoudige taal aanbieden. Uit onderzoek blijkt dat
steeds meer mensen de website via hun smartphone benaderen. Daarom
wordt extra aandacht besteed aan mobiel gebruik en het toepassen van
afspraken over digitale toegankelijkheid, zodat mensen met een beperking
de informatie op rijksoverheid.nl kunnen raadplegen. Toepassing van
organische vindbaarheid (SEO), zodat informatie op rijksoverheid.nl goed
vindbaar is in zoekmachines. Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van
de bezoekers via een zoekopdracht in Google op rijksoverheid.nl komt.
Vraag 4
Hoeveel van de 5.224 (X € 1.000) euro voor coördinatie van het algemeen
communicatie- en regeringsbeleid (Rijksvoorlichtingsdienst) in 2026 is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 III, nr. 5

2

gereserveerd voor het categoriemanagement vakliteratuur en abonnementen? Hoeveel hiervan is juridisch verplicht?
Antwoord vraag 4
De bijdrage voor het categoriemanagement vakliteratuur en abonnementen voor de periode 2021–2025 is overgeheveld naar de begroting van
het Ministerie van Financiën: in 2021 € 0,6 miljoen en vanaf 2022 t/m 2025
€ 2,7 miljoen. Op dit moment zijn de bedragen voor de budgetoverheveling voor de jaren 2026–2030 nog niet bekend. Wel wordt rekening
gehouden met de bedragen die in de jaren 2022–2025 zijn overgeheveld
(€ 2,7 miljoen). Tevens wordt rekening gehouden met de jaarlijkse
prijsindexatie. De bijdrage vanaf 2026 voor het categoriemanagement
vakliteratuur en abonnementen is niet volledig juridisch verplicht.
Vraag 5
Welke evaluaties zijn er bekend van de MoNo campagnes? Wat waren
hiervan de uitkomsten?
Antwoord vraag 5
De resultaten van de campagne-effectonderzoeken van de
Mono-campagnes worden gepubliceerd op rijksoverheid.nl. De links naar
de resultaten van de campagne in 2020, 2021 en 2022 zijn hier te vinden:
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/campagnes/documenten/
rapporten/2020/11/12/rapportage-campagne-effectenonderzoek-ceo-monoautomobilisten-en-fietsers-2020
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/campagnes/documenten/
rapporten/2020/12/03/rapportage-campagne-effectenonderzoek-ceo-monozakelijk-2020
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/campagnes/documenten/
rapporten/2021/05/26/rapport-campagne-effectonderzoek-mono
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/campagnes/documenten/
rapporten/2022/04/22/campagne-effectonderzoek-mono-automobilistenen-fietsers
Vraag 6
Welke inspanningen zijn er verricht sinds de behandeling van de
begroting van Algemene Zaken in september 2021 om het gebruik van het
woord «klant» in overheidscommunicatie en uitvoeringsorganisaties
(verder) terug te dringen?
Antwoord vraag 6
In 2021 is contact opgenomen met de Manifestgroep (het netwerk van 16
grote publieke dienstverleners die samen optrekken voor betere dienstverlening aan burgers en bedrijven) om aandacht te vragen voor de
wenselijkheid om het gebruik van de term «klant» zoveel mogelijk te
vermijden. Het is aan de ministeries en publieke dienstverleners hierop
toe te zien. De Dienst Publiek en Communicatie (DPC) spreekt in haar
dienstverlening en communicatie over burgers om de doelgroep van de
dienstverlening duidelijk te maken.
Vraag 7
Kunt u toelichten hoe het komt dat de omzet van de Dienst Publiek en
Communicatie in 2023 stijgt met 27 miljoen euro? Kunt u toelichten wat
hier de oorzaak van is?
Antwoord vraag 7
De omzetstijging is een prognose. De verwachte stijging betreft voornamelijk de verwachte hogere media-omzet en de te verwachten werkzaamheden van Dienst Publiek en Communicatie (DPC) voor de uitvoering van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 III, nr. 5

3

projecten en programma’s in het kader van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) en Werk aan Uitvoering
(WaU).
De media-omzet betreft alle mediabestedingen (inclusief arbeidsmarktcommunicatie) van de rijksoverheid en enkele zelfstandige bestuursorganen. Door gezamenlijk in te kopen behaalt de rijksoverheid inkoopvoordelen. DPC verzorgt de inkoop en administratie hiervan maar heeft geen
invloed op deze bestedingen. De totale bestedingen van de deelnemende
partijen zijn naar verwachting € 13 miljoen hoger. DPC is betrokken bij
diverse projecten en programma’s in het kader van POK en WAU. Het
betreft onder andere de ontwikkeling van een «1overheid» waarmee de
informatievoorziening en dienstverlening voor iedereen wordt verbeterd.
Door bij de inrichting uit te gaan van het perspectief van mensen, ofwel
de wensen en behoeften passend bij hun situatie (levensgebeurtenissen),
in plaats van de logica en organisatie van de overheid, vinden mensen
sneller het antwoord op hun vraag en krijgen zij betere toegang tot de
dienstverlening waar zij recht op hebben. Verder voert DPC opdrachten uit
in het kader van Open Overheid en Inclusievere dienstverlening. Ten slotte
levert DPC een grote bijdrage aan de vindbaarheid van documenten die
worden opgeslagen en gepubliceerd op open.overheid.nl door de
metadatering bij die documenten te verzorgen. Mensen die informatie
zoeken, kunnen de bijbehorende documenten daardoor veel beter vinden.
Vraag 8
Waarom wordt het woord «omzet» gebruikt in begrotingen van de
rijksoverheid?
Antwoord vraag 8
De term omzet is een voorgeschreven term uit de regeling Agentschappen
en de regeling Rijksbegrotingsvoorschriften. Dit is een gebruikelijk term in
een baten-lasten bedrijfsvoering. De agentschappen van het Rijk,
waaronder de Dienst Publiek en Communicatie, voeren een batenlastenboekhouding.
Vraag 9
Wat wordt er verstaan onder «beeldadvies»? Hoeveel fte’s houden zich
bezig met «beeldadvies»?
Antwoord vraag 9
Onder beeldadvies, dat is belegd bij het Beeldcentrum rijksoverheid,
wordt verstaan het adviseren van departementen en andere rijksorganisaties over het effectief inzetten van visuele communicatiemiddelen, zoals
foto’s, video’s en infographics, en de correcte toepassing van digitoegankelijkheid en de rijkshuisstijl. De formatie die zich binnen het Beeldcentrum rijksoverheid bezighoudt met beeldadvies bedraagt circa 9 fte
over 2023.
Vraag 10
Op welke schaal worden de burgertevredenheid telefonie (cijfer 4,0 in
2022), burgertevredenheid e-mail (3,2 in 2022) en Bezoekerstevredenheid
Rijksoverhied.nl (cijfer: 7,0 in 2022) gemeten?
Antwoord vraag 10
De schaal voor rijksoverheid.nl is van 1 t/m 10. De schaal voor telefonie en
e-mail is van 1 t/m 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 III, nr. 5

4

Vraag 11
De begroting van de Dienst Publiek en Communicatie (DPC) kent een
negatief saldo. Welke bezuinigingsvoorstellen liggen voor om dit gat te
dichten?
Antwoord vraag 11
Het tekort bedraagt € 0,6 miljoen. Dat is overigens gelijk aan het tekort in
de ontwerpbegroting 2022. Tijdens de covid-19 pandemie zijn diverse
persconferenties gehouden die tot massaal bezoek aan www.rijksoverheid.nl hebben geleid. De infrastructuur van de website moest hiervoor
worden versterkt. De structurele kosten hiervan bedragen € 0,6 miljoen.
Door de Voorlichtingsraad is het besluit genomen dat deze beschikbaarheid in stand moet worden gehouden. De directies communicatie
hebben gezamenlijk het vereiste bedrag in 2022 betaald. De structurele
financiering moet nog plaatsvinden in het kader van de Business Case
crisiscommunicatie waar mogelijk nog extra voorzieningen worden
afgesproken.
Vraag 12
Welke maatregelen zijn genomen om een lager ziekteverzuim in 2023
aannemelijk te maken?
Antwoord vraag 12
In het ziekteverzuim is onderscheid te maken in kortstondig verzuim en
langdurig verzuim. Het kortstondig verzuim wordt door managers en
medewerkers opgepakt door continu het goede gesprek hierover te
voeren in samenspraak met de bedrijfsarts. Hier zijn geen bijzonderheden
te melden.
Dienst Publiek en Communicatie (DPC) heeft momenteel te maken met
een groter dan normaal langdurig verzuim op niet-werk gerelateerde
medische gronden. Om dit verder terug te dringen en het handelingsperspectief te vergroten is er nauw contact met UBR bedrijfszorg. Er wordt
regelmatig een sociaal medisch team (SMT) georganiseerd zodat een
effectieve aanpak van verzuim op de agenda blijft staan.
DPC investeert in preventie om (langdurig) verzuim te voorkomen. Hierbij
ligt de focus op vitaliteit, toebedelen van een duidelijk takenpakket,
verminderen werkdruk en vergroten van het werkplezier.
Vraag 13
Welke maatregelen zijn genomen om een hoger service niveau telefonie
in 2023 aannemelijk te maken?
Antwoord vraag 13
Het niet behalen van de service niveaus is veroorzaakt door de enorme
toename van vragen over de covid-19 pandemie en met name over de
maatregelen die de overheid heeft genomen. Ondanks een speciaal
crisisinformatienummer van de NCTV (0800-1351) en aparte informatielijnen van de GGD voor testen en vaccineren kwamen er ook veel vragen
bij het loket van DPC terecht. Voornamelijk in periodes direct na een
persconferentie en bij het ingaan van zwaardere maatregelen zoals
lockdowns.
Informatie rijksoverheid is niet ingericht als crisisloket, hier is een ander
informatienummer voor namelijk 0800-1351. De Business Case crisiscommunicatie kan eventueel tot nieuwe inzichten en een nieuwe werkwijze
leiden. Tot die tijd blijft de huidige werkwijze gehandhaafd. In reguliere
jaren is de normale werkwijze en de minimum vereiste flexibiliteit altijd
ruim voldoende geweest om de prestatie- en kwaliteitsindicatoren te
behalen.
Voor bellers was in 2021 de gemiddelde wachttijd tot zij een voorlichter
aan de lijn kregen 49 seconden i.p.v. de vereiste 40 seconden. E-mailers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 III, nr. 5

5

kregen gemiddeld binnen 4 werkdagen een antwoord i.p.v. de vereiste
2 werkdagen.
Vraag 14
Welke maatregelen zijn genomen om een hoger service niveau e-mail in
2023 aannemelijk te maken?
Antwoord vraag 14
Zie het antwoord op vraag 13.
Vraag 15
Welke beleidsbesluiten en/of besluiten in de Tweede Kamer liggen er ten
grondslag aan de uitbreiding van het fte-totaal met ruim 15%?
Antwoord vraag 15
De verwachte uitbreiding is een prognose die samenhangt met werkzaamheden die DPC naar verwachting voor diverse opdrachtgevers zal
uitvoeren. De belangrijkste elementen hierin zijn de werkzaamheden in
het kader van programma’s en projecten in het kader van POK en WaU en
de uitvoering van Open Overheid zoals toegelicht in het antwoord op
vraag 7. Daarnaast vindt er een uitbreiding plaats van de interne communicatiepool die onderdeel is van de formatie van Dienst Publiek en
Communicatie (DPC). Departementen en publieke dienstverleners maken
gebruik van de medewerkers in deze pool binnen hun eigen organisatie in
geval van bijvoorbeeld crises en (veelal complexe) maatschappelijke
vraagstukken. Via de pool kan ambtelijke communicatie-expertise worden
ingezet op tijdelijke opdrachten bij departementen en publieke
dienstverleners.
Vraag 16
Welke inspanningen zijn er verricht sinds de behandeling van de
begroting van Algemene Zaken in september 2021 om de aanbevelingen
van het GRECO rapport uit 2019 verder uit te voeren en op te volgen?
Antwoord vraag 16
De Minister van BZK heeft in de kabinetsreactie van 22 juli 2022 op de
initiatiefnota van Omtzigt en Dassen over wettelijke maatregelen om de
integriteit bij bewindspersonen en de ambtelijke top te bevorderen,
uiteengezet wat het kabinet tot nu toe in gang heeft gezet in het kader van
integriteitsbeleid, evenals de acties die de komende tijd aanvullend
worden ondernomen. Deze acties vloeien mede voort uit het rapport van
GRECO uit 2019. Zelf heb ik uw Kamer op 15 december 2021 geïnformeerd
over de wijze waarop het beleid omtrent zakelijke en financiële belangen
van (aantredende) bewindspersonen is uitgebreid naar aanleiding van de
motie-Sneller (35 925 III, nr. 9).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 III, nr. 5

6