Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 670

Voortgang Natura 2000

Nr. 61

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 juni 2012
In de procedurevergadering van de Vaste Commissie van Economische
zaken, Landbouw en Innovatie d.d. 5 juni 2012, is mij verzocht om een
stand van zaken moties Natura 2000 aan uw Kamer te sturen. Op
23 februari 2012 heeft uw Kamer een stand van zaken over onder meer de
motie van de leden Koopmans en Snijder-Hazelhoff (Kamerstuk 33 037,
nr. 3) en de motie van de leden Koopmans en Lodders (Kamerstuk 32 670,
nr. 8) ontvangen (Kamerstuk 33 000 XIII, nr. 168). De uitvoering van deze
moties loopt en ik heb hierover geen verdere voortgang te vermelden.
In deze brief zal ik eerst ingaan op de moties:
– Motie van de leden Lodders en Koopmans (32 670, nr. 38);
– Motie van het lid Lodders (32 670, nr. 40).
Vervolgens zal ik uw Kamer apart de voortgang melden over de moties:
– Motie van het lid Wiegman- Van Meppelen Scheppink c.s. (30 825,
nr. 168);
– Motie van de leden Koopmans en Snijder-Hazelhoff (33 000 XIII,
nr. 117).
Als laatste geef ik de stand van zaken van het 10 puntenplan en ga ik in op
mijn toezegging over het Verdrag van Florence.
Motie van de leden Lodders en Koopmans (32 670, nr. 38)
–

–

kst-32670-61
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

verzoekt de regering in de nieuwe natuurwet op te nemen dat
vergunningen niet af mogen ketsen op complementaire doelen en
maatregelen welke niet onder het wettelijk regime van Natura 2000
vallen;
verzoekt de regering tevens de complementaire doelen te schrappen
uit de beheerplannen voor de gebieden waar het Rijk zelf het initiatief
heeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 670, nr. 61

1

Motie van het lid Lodders (32 670, nr. 40)
–

–

verzoekt de regering, erop toe te zien dat het Rijk als bevoegd gezag de
complementaire doelen schrapt in ontwerpaanwijzingsbesluiten en de
maatregelen in de beheerplannen hierop aan te passen voordat deze
definitief worden vastgesteld zoals bedoeld in de eerder aangenomen
motie (32670, nr. 8);
verzoekt de regering voorts om de termijn voor het definitief vaststellen van het concept beheerplan te verkorten tot maximaal een jaar.

Voor Natura 2000-gebieden zullen alleen nog instandhoudingsdoelstellingen gelden die uit de verplichtingen van de Vogel- of Habitatrichtlijn
voortvloeien. In de context van Natura 2000 bestaan complementaire
doelen daarmee niet meer. Dit geldt zowel voor de huidige Natuurbeschermingswet 1998 als voor het aangekondigde voorstel voor een Wet
natuurbescherming.
Met het oog daarop zullen de complementaire doelen worden geschrapt
uit alle aanwijzingsbesluiten, op basis van de huidige Natuurbeschermingswet 1998. Daar waar het definitieve aanwijzingsbesluiten betreft,
ben ik voornemens de complementaire doelen middels een wijzigingsbesluit op korte termijn hieruit te verwijderen. Daar waar het om ontwerp
aanwijzingsbesluiten gaat, zullen de complementaire doelen voor de
definitieve vaststelling van deze besluiten worden verwijderd.
Hierdoor is er geen basis meer om in de beheerplannen maatregelen voor
complementaire doelen op te nemen. Het kabinet zal dus, in beheerplannen waar het Rijk initiatief heeft, geen complementaire doelen
uitwerken, of maatregelen opnemen ter instandhouding van die doelen.
Bij de beheerplannen waar ik mede bevoegd gezag ben, zal ik niet
instemmen met plannen waar maatregelen voor complementaire doelen
zijn opgenomen voor het deel van het gebied waar ik bevoegd voor ben.
In gevolge het schrappen van de complementaire doelen uit de aanwijzingsbesluiten worden vergunningen niet meer getoetst aan de gevolgen
van de desbetreffende handelingen voor deze doelen.
Ik vind het van belang om vaart te houden in het beheerplanproces. Het
beheerplan geeft nadere uitwerking van hoe de natuurdoelen gerealiseerd
worden en in een beheerplan is vastgesteld welke activiteiten vergunningvrij zijn. Daar waar ik zelf voortouwnemer ben in het beheerplanproces heb ik opdracht gegeven het proces van afronding te versnellen.
Het is mijn ambitie om voor het merendeel van deze beheerplannen eind
dit jaar de conceptversie afgerond te hebben. Ik heb dit voorjaar de
strekking van motie 32 670, nr. 40 onder de aandacht van de provincies
gebracht. In het bestuurlijk overleg met de provincies, welke voor de
zomer is voorzien, zal ik nogmaals aandringen om, conform deze motie,
het beheerplanproces daar waar mogelijk te versnellen.
Motie van het lid Wiegman- Van Meppelen Scheppink c.s. (30 825,
nr. 168)
–

verzoekt de regering duidelijke afspraken te maken over de bijdrage en
de inhoudelijke verantwoordelijkheid van de boeren aan de generieke
maatregelen ten behoeve van de PAS en voldoende geld te reserveren
voor het uitvoeren van de herstelstrategieën.

Conform deze motie is gezamenlijk met de LTO nadere uitwerking
gegeven aan de inhoud van het pakket aan aanvullende landbouwmaatregelen gericht op het verder omlaag brengen van de stikstofdepositie met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 670, nr. 61

2

10 kTon. Zoals gemeld in mijn brief van 15 december 2011 bestaat
hierover overeenstemming, evenals over het proces om deze voor
1-1-2014 in detail uit te werken en vast te leggen in uitvoeringsafspraken
of wettelijke regelingen. De generieke maatregelen veehouderij zullen
onderdeel zijn van de bestuurlijk vast te stellen definitieve PAS.
In mijn brief van 13 februari 2012 32 670, nr. 36 inzake Natura 2000/ PAS
heb ik uw Kamer gemeld dat de kosten voor herstelbeheer zijn voorzien
op ongeveer 30 miljoen en dat dit middels het onderhandelingsakkoord
vanaf 2014 is gedekt. Vanaf 2013 is vanuit het begrotingsakkoord
structureel voorzien in 20 miljoen extra aan middelen voor herstelbeheer.
Hiermee stel ik dat er voldoende geld is gereserveerd voor het uitvoeren
van de herstelstrategieën en dat daarmee ook geborgd is dat de
uitvoering van de generieke maatregelen gepaard gaat met het ontstaan
van ontwikkelruimte voor de landbouw.
Motie van de leden Koopmans en Snijder-Hazelhoff (33 000 XIII,
nr. 117)
–

verzoekt de regering ter realisatie van stikstofreductie de PASmiddelen prioritair in te zetten voor stikstofreductiemaatregelen via
veevoerspoor, huisvesting (zowel nieuwe integraal duurzame stallen
als bestaande stallen) en mesttoedieningstechnieken en de resterende
PAS-middelen alleen in te zetten voor herstelmaatregelen die
aantoonbaar en noodzakelijk zijn voor de ontwikkelruimte.

In mijn brief van 13 februari 2012 over Natura 200/ PAS heb ik uw Kamer
geïnformeerd over de inzet van de PAS-middelen. Conform de motie zal
dit budget met prioriteit beschikbaar worden gesteld voor emissiebeperkende landbouwmaatregelen.
Het deel van de PAS-middelen dat was gereserveerd voor het uitvoeren
van herstelmaatregelen in 2013 (kosten zijn vanaf 2014 gedekt via
Onderhandelingsakkoord Natuur), zullen worden gedekt vanuit het
begrotingsakkoord, waarin voor 2013 20 miljoen beschikbaar is gesteld
voor herstelbeheer. Deze herstelmaatregelen zijn noodzakelijk om de
zekerheid te bieden dat natuurdoelen gehaald kunnen worden en daarmee
de zekerheid te geven dat ontwikkelingsruimte kan worden uitgedeeld.
Door de beschikbare middelen uit het begrotingsakkoord komt ten
opzichte van de brief van 13 februari vanuit de PAS-middelen meer geld
beschikbaar voor emissiebeperkende maatregelen.
Stand van zaken 10-puntenplan
In september 2011 heb ik uw Kamer geïnformeerd over mijn aanpak
Natura 2000 (Kamerstuk 32 670, nr. 24). Daarin heb ik 10 maatregelen
genoemd welke ik inzet om maximaal gebruik te maken van de rek en
ruimte die binnen de verplichtingen van de Vogel-en Habitatrichtlijn
mogelijk is. Over een aantal van deze maatregelen informeer ik uw Kamer
onderstaand over de voortgang.
Samenvoegen gebieden in één Aanwijzingsbesluit
Binnenkort ontvang ik het definitieve rapport over de mogelijkheden voor
het samenvoegen van gebieden in één aanwijzingsbesluit. De voorlopige
resultaten laten zien dat samenvoegen soms wel en in andere gevallen
geen meerwaarde heeft. Dit moet van geval tot geval goed worden
bezien. Nadat ik het definitieve rapport heb ontvangen, zal ik het met mijn
reactie naar uw Kamer sturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 670, nr. 61

3

Schrappen van gebieden
Op mijn verzoek heeft de Europese Commissie het gebied Groot
Zandbrink en het habitatrichtlijndeel van het gebied Broekvelden,
Vettenbroek en Polder Stein reeds geschrapt. Mijn verzoek tot het
schrappen van de gebieden Boddenbroek, Teeselinkven en deelgebied
Achter de Voort heeft de Commissie in behandeling. Ik verwacht eind dit
jaar het oordeel van de Europese Commissie hierover te ontvangen.
Doelstellingen Beschermde Natuurmonumenten
Zoals eerder aangekondigd in mijn brief van 23 februari 2011 zal in het
wetsvoorstel nieuwe Wet Natuurbescherming worden voorzien in een
voorstel om de natuurmonumentdoelstellingen (zoals natuurschoon en
natuurwetenschappelijke betekenis) van Natura 2000-gebieden te laten
vervallen. Het wetsvoorstel ligt ter advisering bij de Raad van State. Ik
wacht het advies hierover af.
Aanpassen ganzendoelen
In mijn brief van 14 september 2011 heb ik aangekondigd de doelstellingen voor de ganzensoorten brandgans, grauwe gans en kolgans in het
rivierengebied aan te passen, waarbij de focus komt te liggen op
bescherming van de slaap- en rustfunctie. De foerageerfunctie blijft
daarbij gegarandeerd, maar zal in een ruimer gebied (ook binnendijks)
worden opgevangen. De aanpassing zal worden doorgevoerd in het
definitief aanwijzingsbesluit. Dit zal vervolgens leiden tot ruimte in de
vergunningverlening. Tot die tijd zal ik vergunningaanvragen toetsen aan
de instandhoudingsdoelstellingen zoals gesteld in het ontwerp
aanwijzingsbesluit.
Dynamische natuur
Natuur is dynamisch. Daar moet het systeem van Natura 2000 adequaat
op kunnen inspelen. Ik onderzoek met rijkspartners en provincies hoe
landelijk instrumenteren van doelen hiertoe mogelijkheden kan bieden.
Tevens zal ik gezamenlijk met de provincies bezien hoe het proces van
evaluatie en rapportage zo efficiënt en effectief mogelijk kan worden
ingericht. De resultaten hiervan, welke ik in de loop van 2012 verwacht, zal
ik uw Kamer toezenden.
Complementaire doelen
Over de complementaire doelen heb ik u in deze brief geïnformeerd bij de
voortgang motie van de leden Lodders en Koopmans (32 670, nr. 38) en
motie van het lid Lodders (32 670, nr. 40).
Internationale afstemming
Nederland organiseert eind dit jaar het biogeografisch seminar voor de
Noord-Atlantische regio. Op 20 en 21 juni vindt hier een voorbereidende
internationale workshop in Den Haag over plaats. Het seminar zal onder
andere in het teken staan van internationale samenwerking in het
realiseren van natuurdoelen.
Voor Nederland is het daarbij van belang dat ook naar grensoverschrijdende oplossingen wordt gekeken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 670, nr. 61

4

Verdrag van Florence
In het laatste algemeen overleg Natura 2000/PAS heb ik toegezegd een
juridische analyse te sturen over het Europees Landschapsverdrag
(Verdrag van Florence), dat gesloten is in het kader van de Raad van
Europa (Florence, 20 oktober 2000, Trb. 2005, 23). Het verdrag strekt tot
erkenning van het belang van landschappen als een essentieel onderdeel
van de omgeving van mensen, als uitdrukking van de diversiteit van hun
gezamenlijk cultureel en natuurlijk erfgoed, en als grondslag van hun
identiteit. Het bevat onder meer afspraken over de formulering en
uitvoering van landschapsbeleid gericht op het identificeren, beschermen
en beheren van landschappelijke waarden, over de bewustmaking en
betrokkenheid van het publiek, over de opleiding en onderwijs en over
internationale samenwerking. Daarbij wordt – verwijzend naar het
subsidiariteitsbeginsel en het Europees Handvest inzake lokale autonomie
aan partijen – nadrukkelijk alle ruimte gelaten om het verdrag uit te
voeren in overeenstemming met het eigen beleid van het betrokken land,
conform zijn eigen verdeling van bevoegdheden, grondwettelijke
beginselen en administratieve procedures.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 670, nr. 61

5