Muzenstraiit 61
Postbus 16107
2 5 0 0 BC Den Haag
leleloon(070) 8 8 8 1 2 1 2
fax (070) 8 8 8 1 : : 80
www.ifiO.nl

Aan de ministervan Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Postbus 20011
2500 EA 's-GRAVENHAGE

.,|l„ll..||..||.||.,l,l.,|l..||..||.,l|.,l|

n l L e r p r o v i nciasi I O v e r D e g

uw brief van

uw kenmerk

ons kenmerk
BE 0 1 5 2 1 / 2 0 0 7

datum
8 oki-.ober 2 0 0 7

onderwerp

IPO-reactie op conceptbeleidsvoornemen
inzake commissaris van de Koningin als rijksorgaan

Geachte mevrouw Ter Horst,
Hierbij reageren wij op het conceptbeleidsvoornemen inzake de rol van de commissaris van de Koningin als rijksorgaan. Dit conceptbeleidsvoornemen bevat het conceptkabinetsstandpunt op het
advies van de Raad voor het Openbaar bestuur van maart 2006 "De burgemeester ven de provincie?"
In uw brief van 11 juli meldt u vooralsnog geen voornemen te hebben tot uitbreiding van de bevoegdheden van de commissaris van de Koningin (cdK) en vraagt u ons inhoudelijk te reageren op
het conceptbeleidsvoornemen.
In de eerste plaats zijn wij van oordeel dat de commissaris van de Koningin een belangrijke rol
vervult binnen het openbaar bestuur. Omdat hij zowel rijks- als provinciaal orgaan is, neemt hij
een bijzondere positie in in de verhoudingen tussen de bestuurslagen. Ons inziens zou de commissaris van de Koningin bij de toedeling van taken en bevoegdheden vaker ingezet kunnen worden.
Wij onderschrijven het uitgangspunt in dit beleidsvoornemen dat de cdK primair provinciaal orgaan
is. Het grootste deel van zijn tijd oefent de cdK taken en bevoegdheden uit als provinciaal orgaan
en legt daarover verantwoording af aan provinciale staten. De cdK heeft ook een aantal taken als
rijksorgaan en is derhalve niet de burgemeester van de provincie. Ons inziens is het geen bezwaar
dat de wijze waarop de cdK's hun wettelijk geregelde takenpakket uitvoeren als rijksorgaan niet
uniform is. Een gedifferentieerde aanpak kan nodig zijn gelet op verschillen in de opgaven in de
provincies.

d)

u)
O
Inlichtingen bij
Doorkiesnummer
Bijlagen

mevrouw mr. Y.C.C. Sinnige

(070) 888 12 58
geen

O
O

-2-

In het beleidsvoornemen worden drie handvatten genoemd voor (toekomstige) taken van de cdK
als rijksorgaan. Wij gaan ervan uit dat deze cumulatief zijn (dat wil zeggen alle drie moeten gelden), maar begrijpen uit de tekst niet of deze limitatief zijn, dan wel dat er nog andere criteria
kunnen zijn. In de tekst zou dit nog nader verduidelijkt kunnen worden.
De voorgestelde wijziging om de voorziening door de cdK in een waarnemend burgemeester
voortaan als rijksorgaan uit te voeren, reguleert wat aanvaarde praktijk is. Ook het afnemen van
de eed bij een burgemeester als rijksorgaan ligt ons inziens in het verlengde van de huidige taakuitoefening van cdK als rijksorgaan.
Wijl zijn het eens met het voorstel in de ambtsinstructie van de cdK of in de Provinclevvet op te nemen dat de cdK voor zijn rijkstaken bij de minister periodieke verantwoording aflegt resp. aan deze
verslag uitbrengt. De facto gebeurt dat overigens in de jaarverslagen van de cdK's (naast het burgerjaarverslag).
Ten slotte bevat het conceptbeleidsvoornemen een nog niet uitgewerkt voorstel de rol van de cdK
bij het voorkomen/bemiddelen/beslechten van bestuurlijke problemen bij gemeenten (in ieder geval waar de burgemeester daarbij betrokken is) van een sterker fundament te voorzien en vast te
leggen dat hij dat werk doet als rijksorgaan.
Wij merken daarover op dat het ook nu al voorkomt dat cdK's een bijdrage (trachten te) leveren
aan het oplossen van bestuurlijke problemen in gemeenten, indien de burgemeester daarbij betrokken is. De titel daarvoor is heel dun en afhankelijk van de goede wil en medewerking van de
betrokken gemeente. Veelal treedt de cdK, op verzoek van de gemeente, als bemiddelaar of adviseur op, op basis van persoonlijk gezag. Het is praktijk dat de cdK verslag bij de minister uitbrengt
over zijn ingrepen bij gemeenten. Wij vinden dat deze taakuitoefening een sterker fundament moet
krijgen. Wij gaan er^van uit dat u eventuele voorstellen in dit verband in overieg met de Kring van
commissarissen van de Koningin voorbereidt. Wij worden hierbij graag betrokken.
IMet vriendelijke groet,
• INTERPROVINCIAAL OVERLEG,

drs. G. Beukema
algemeen directeur

G)
K)

O
O