Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 255

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 augustus 2011
Hierbij bied ik u het verslag aan van de informele Gezondheidsraad van
5–6 juli 2011 te Sopot.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

kst-21501-31-255
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 255

1

Verslag informele Raad van EU-ministers van gezondheid van 5–6
juli 2011
Op 5 en 6 juli 2011 vond de informele bijeenkomst van ministers van
gezondheid plaats in Sopot (Gdansk, Polen). Het Poolse voorzitterschap
koos voor een gedachtewisseling over een drietal onderwerpen: communicatiestoornissen, eHealth en gezondheidsdeterminanten. Daarnaast
stonden er nog een aantal informatiepunten geagendeerd.
Communicatiestoornissen
Het Poolse voorzitterschap stelt in het kader van de «Europa 2020»
strategie (met name het onderdeel »inclusieve groei») voor om in te
zetten op vroegsignalering en behandeling van communicatiestoornissen
(gehoor, visus, spraak) bij kinderen. Doel is hierdoor te zorgen voor gelijke
opleidingskansen voor kinderen en in het verlengde daarvan, de inzetbaarheid van mensen met communicatiestoornissen op de arbeidsmarkt
te verhogen.
De gezondheidsministers van de EU bespraken dit onderwerp aan de
hand van een drietal vragen: 1) zien de ministers de noodzaak in van
kosteneffectieve universele screeningsprogramma’s voor vroegsignalering; 2) zien zij de noodzaak in van betere databases en datacollectie om
beleid te verbeteren; en 3) zijn zij voorstander van het opnemen van
bepaalde specifieke behandelingen (zoals implantaten bij gedeeltelijk
dove kinderen) in een European Reference Network. De ministers gaven
aan dat er in hun respectievelijke lidstaten al uitgebreide en universele
screeningsprogramma’s zijn en dat het rationaliseren van deze bestaande
programma’s belangrijk is; ze dienen niet alleen kosteneffectief te zijn en
te blijven, maar ook gestoeld te zijn op een wetenschappelijke basis. Ook
gaven de ministers aan dat de verantwoordelijkheid voor de uitvoering
van deze programma’s vaak op lokaal of regionaal niveau ligt; tenslotte is
het de verantwoordelijkheid van de lidstaten om dit beleid uit te voeren
op nationaal niveau. Dat wil niet zeggen dat de ministers geen voorstanders waren van het uitwisselen van best practices en van informatie op
Europees niveau. De Europese Commissie gaf aan dat er in 2012 een Joint
Action opgestart wordt over dit onderwerp waar naast Polen nog 18
lidstaten aan zullen deelnemen.
Nederland gaf in haar interventie aan dat er ook aandacht dient te zijn
voor het gebrek aan bewustzijn over gehoorschade ten gevolge van het
geluidsniveau tijdens popconcerten, festivals en in discotheken en bracht
tevens het zojuist door private stakeholders afgesloten convenant over dit
onderwerp onder de aandacht van de Europese ministers van gezondheid.
Er zullen door het Voorzitterschap raadsconclusies over dit onderwerp
worden opgesteld, waarin elementen uit de discussie tijdens de Informele
Raad zullen worden meegenomen.
eHealth
Het Pools voorzitterschap is van mening dat eHealth een belangrijk
instrument is in het terugdringen van ongelijkheid in toegang tot zorg, het
verbeteren van gezondheidsbescherming en het vergemakkelijken van
informatie over toegang tot de zorg voor patiënten. De ministers
onderschreven dit, gingen in op hun nationale strategische prioriteiten
voor het inzetten van eHealth oplossingen en gaven aan wat voor hen de
belangrijkste obstakels zijn. Het voorzitterschap wilde ook weten hoe de
ministers dachten over een Europees systeem voor identificatie en
autorisatie (de systemen met elkaar laten communiceren en baseren op
zelfde standaarden).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 255

2

De ministers benadrukten dat eHealth een nationale prioriteit is en dat er
politieke wil voor nodig is. Het EPSOS-project (European Patient Smart
Open Services) werd door veel lidstaten genoemd als een belangrijke stap
in het maken van afspraken; een stap die uitwisseling van data mogelijk
maakt zonder de nationale systemen te wijzigen.
Gezondheidsdeterminanten
Het voorzitterschap gaf aan zich te willen richten op voeding en lichamelijke beweging en zag een belangrijke rol weggelegd voor preventie,
promotie en voorlichting als de instrumenten voor een gezond leven
vanaf de vroegste levensfase. In de discussie lag de focus op het belang
van preventie maar ook op de sociaaleconomische ontwikkeling als
belangrijke katalysator voor het verminderen van gezondheidsverschillen.
Ministers waren het er over eens dat er een debat moet komen op
Europees niveau over welke acties op het gebied van preventie op
nationaal niveau ondernomen dienen te worden. Directeur Marc Sprenger
van het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC)
benadrukte in zijn presentatie de rol die sociale, economische en
milieu-determinanten spelen in infectieziekten, zoals bij de verspreiding
van TBC in kwetsbare groepen. Daarnaast benadrukte hij het belang van
kindervaccinatieprogramma’s en de doelgerichte aanpak van problemen
bij kwetsbare groepen. Zeven procent van de mortaliteit in de EU wordt
veroorzaakt door infectieziekten. Interventies tegen de verspreiding van
deze ziekten vormen een kosteneffectieve manier om gezondheidsverschillen tegen te gaan.
De EU heeft wat Nederland betreft een beperkte rol op het terrein van
gezondheidsbevordering. Er is wel een EU rol voor kennisuitwisseling,
gezamenlijke onderzoeksprogrammering (joint programming) en
agendering van aandacht voor gezondheid bij verschillende sectoren
waaronder de (multinationale) levensmiddelenindustrie. Communicatievoorziening is een nationale aangelegenheid op uitzonderingen als
etiketteringsvoorschriften voor levensmiddelen na. Er zullen raadsconclusies opgesteld worden over dit onderwerp waarin de elementen uit de
discussie tijdens de Informele Raad zullen worden meegenomen.
Informatiepunten
Naast de voornoemde gedachtewisselingen had het voorzitterschap een
aantal informatiepunten voorzien. De eerste betrof transplantatiegeneeskunde waarbij het voorzitterschap en de Commissie informatie gaven over
de stand van zaken over de implementatie van de richtlijn 2010/53 over
kwaliteit en veiligheid in orgaandonatie. Als voorbeeld werd Spanje
genoemd dat door een aantal ministers werd uitgenodigd kennis te delen
over het succes van hun systeem. Ook Nederland werd genoemd als
voorbeeld voor een succesvol programma voor levende nierdonaties.
Een tweede informatiepunt ging over de zogenaamde «Legal Highs»
(oftewel «designer drugs») en de consequenties van het gebruik daarvan
voor de gezondheid. Er was geen discussie voorzien maar een aantal
ministers gaf aan de problemen die Polen benoemde, te herkennen en
bezig te zijn met een nationale aanpak voor dit probleem. Vroege
opsporing, marktmonitoring, grensoverschrijdende waarschuwingen
(early warning) tussen lidstaten, en het delen van wetenschappelijke data
en systematische oplossingen waren voor de ministers punten waarop zij
Europese afstemming aanmoedigden.
Onder de informatiepunten kwam tevens de EHEC-crisis aan de orde. De
Commissie en het ECDC gaven een overzicht van de laatste stand van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 255

3

zaken en lichtten toe dat dankzij de taskforce bestaande uit de EFSA,
ECDC, Duitsland, Frankrijk en de Commissie er nu een volledige traceerbaarheidsketen in kaart is gebracht van de geïmporteerde zaden die
uiteindelijk te herleiden zijn tot Egypte. Diezelfde dag waren er door de
Standing Committee on Food Safety and Animal Health (SCOFCAH)
beschermingsmaatregelen genomen die een tijdelijk importverbod
instellen voor zaden uit Egypte. In het pakket «Health Threats», dat de
Commissie nog voor het einde van dit jaar zal uitbrengen, zal de focus
liggen op het versterken van de links tussen de autoriteiten op nationaal
en Europees niveau, de procedures voor risicobeoordeling en betere
communicatie in tijden van crisis.
Het onderwerp Disfunctionerende artsen was ook een informatiepunt. De
Commissie lichtte toe dat er op 22 juni een groenboek is uitgekomen over
de herziening van de Richtlijn Beroepskwalificaties met daarin een
aanknopingspunt voor een alarmeringssysteemvoor disfunctionerende
gezondheidsprofessionals. De Commissie ziet mogelijkheden om het
huidige IMI-systeem (Internal Market System) uit te breiden. Het
IMI-systeem is een digitaal vraag- en antwoordsysteem waarbij de
bevoegde autoriteiten elkaar informeren of migranten aan de benodigde
kwaliteitseisen voldoen en al dan niet bevoegd zijn om in eigen land het
betrokken beroep uit te oefenen. Nederland is blij met het voorstel van de
Commissie en de steun van een aantal lidstaten en zal zich actief inzetten
op dit onderwerp.
Het laatste informatiepunt werd opgebracht door Zweden en betrof het
verbeteren van de condities van de productie van de farmaceutische
industrie ofwel «Good Manufacturing Practice» (GMP). In 2008 heeft de
Commissie de kwestie van de milieu-impact van farmaceutische productie
als een opkomend probleem voor de volksgezondheid genoemd. De totale
geneesmiddelenketen is complex en in toenemende mate wereldwijd
vertakt. De meerderheid van de geneesmiddelen op de Europese markt
worden in lageloonlanden geproduceerd zonder passende voorschriften
over aanvaardbare hoeveelheden farmaceutische stoffen die in het milieu
terecht komen met alle negatieve effecten van dien voor het milieu en de
volksgezondheid. Zweden wil dat de Commissie de GMP aanpast zodat er
een milieu-effectbeoordeling in opgenomen wordt. Zweden kreeg bijval
van een aantal lidstaten die het probleem ook wil aanpakken maar zich
wel afvraagt of het niet voor een groot deel ook ligt aan praktijken in de
landbouwsector en of de oplossing niet gezocht moet worden in
milieuwetgeving. De Commissie zegt toe met een objectief rapport te
zullen komen voor het eind van 2012 (dit is een toezegging in het kader
van de pharmacovigilantie wetgeving) waarin dit onderwerp onderzocht
zal worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-31, nr. 255

4