Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

28 625

Herziening van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid

33 037

Mestbeleid

Nr. 344

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 oktober 2022
Op 28 september 2022 heeft de vaste commissie voor Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit een verzoek gedaan om een reactie op de «notitie
2023 overgangsjaar voor GLB en 7e AP» van de LTO Nederland. Middels
deze brief reageer ik dit verzoek. Bijgevoegd vindt u de startnotitie met
bijbehorende vragen.
Inleidend
De brief van LTO laat zien dat de boeren zorgen hebben over de korte
voorbereidingstijd voor de ingrijpende veranderingen in het beleid. Ik
begrijp deze zorgen en ik wil me inzetten om de sector hierin tegemoet te
komen. Mijn uitgangspunt is zoveel mogelijk te voorkomen dat boeren de
dupe worden van zaken die zij niet op tijd wisten. Anderzijds wil ik ook
nadruk leggen op het belang van deze maatregelen voor milieu, biodiversiteit en klimaat. Ik zoek daarom naar flexibiliteit binnen de kaders die de
Europese regelgeving geeft. Hieronder geef ik per punt aan welke
mogelijkheden ik daarvoor zie.
Punt 1 & 2 Afmetingen bufferstrook en wetenschappelijke
leidraad
De correcte afmetingen rondom de bufferstrook zijn inmiddels te vinden
op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
In de brief van de LTO wordt gerefereerd aan het opstellen van een
wetenschappelijke leidraad over de effectiviteit van de bufferstrookbreedte. De derogatiebeschikking is bindend en daarmee dus ook de
aanvullende voorwaarden in de beschikking. In de derogatiebeschikking
wordt voorgeschreven welke bufferstroken met welke omvang moeten
worden toegepast en in welke gevallen een uitzondering kan worden
gemaakt op de omvang van de bufferstroken. Daarmee kan de leidraad
voor de bufferstroken (eerder teeltvrije zones genoemd) waarmee

kst-28625-344
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 625, nr. 344

1

effectiviteit en noodzaak van een bufferstrook meegewogen zouden
worden in de breedte, zoals in het 7e AP benoemd, niet meer toegepast
worden.
Punt 3 Doorwerking vrijstelling GLMC in ANLb en ecoregeling
Voor het jaar 2023 heeft Nederland vanuit de Europese Commissie uitstel
gekregen voor GLMC 7 & 8. De LTO vraagt zich af hoe deze vrijstelling
doorwerkt in de eco-regeling en Het Agrarisch Natuurbeheer (ANLb).
Goede landbouw- en milieuconditie (GLMC)-voorwaarden 7 en 8 gelden
als instapvoorwaarde voor de ecoregeling en ANLb. Omdat de ecoregeling en het ANLb altijd verder moeten gaan dan wat wettelijk verplicht
is, heeft de vrijstelling van GLMC 7 en 8 in die zin geen effect op
deelnemers aan de ecoregeling of ANLb. Gewasrotatie (GLMC 7) heeft
echter geen effect op de vergoedingen. Bij GLMC 8 kan dit in bepaalde
gevallen wel het geval zijn, met name wanneer 4% niet-productief areaal
op of naast bouwland niet wordt gehaald door sloten, hagen, bomen,
bomenrijen, oevers, poelen, rietzomen, zandwallen en tuunwallen. Dit is
sterk gebiedsafhankelijk. Het effect van het niet halen van de 4%
niet-productiefareaal, is dat voor de activiteiten groene braak (akkerranden) en kruidenrijke bufferstroken geen vergoeding mag worden
uitbetaald. Bij de ecoregeling wordt de instapeis (minimum aantal punten
dat behaald moet worden) voor biodiversiteit en landschap in 2023
eenmalig aangepast, waardoor agrariërs voor deelname aan de ecoregeling minder afhankelijk zijn van deze activiteiten. Daarnaast worden in
de systematiek van de ecoregeling aan groene braak (akkerranden) en
kruidenrijke bufferstroken wel punten toegekend, ook als er geen waarde
wordt toegekend.
De inschatting is dat de 4% niet-productiefareaal bij ANLb-deelnemers
voor collectieven in veel gebieden haalbaar is, en dat de ANLb-subsidie
volledig kan worden uitbetaald, ook wanneer er gekort wordt op de
binnen het ANLb-gesubsidieerde elementen. Voor specifieke gebieden
behoort echter nog een uitwerking te worden gemaakt.
Overigens geldt de verplichting om 4% niet-productieve grond te hebben
niet wanneer:
• meer dan 75% van het bouwland wordt gebruikt voor de teelt van gras,
vlinderbloemige gewassen en/of braak;
• meer dan 75% van het areaal subsidiabele hectares bestaat uit blijvend
grasland, tijdelijk grasland en/of voor de teelt van wilde rijst;
• een bedrijf volledig biologisch gecertificeerd is, en niet meer dan
10 hectare bouwland heeft, Voor deze bedrijven heeft de doorwerking
van GLMC 8 geen effect op de ecoregeling.
Punt 4 Discussie GLMC 6 en GLMC 7 met de Europese Commissie
Duidelijkheid rondom de discussie rondom GLMC 6 (grond bedekt
houden) en GLMC 7 (vrijstellingen in verplichte gewasrotatie) is er met het
bereikte akkoord met de Europese Commissie gekomen. Ik verwijs naar de
brief van mijn ambtsvoorganger van 3 oktober jl. (Kamerstuk 28 625,
nr. 343) waarin de Kamer is geïnformeerd over het op 30 september jl.
bereikte akkoord met de Europese Commissie over het Nationaal
Strategisch Plan (NSP).
Punt 5 Simulatietool
De LTO geeft aan dat er onduidelijkheid is over de simulatietool. Zoals
eerder vermeld (Kamerstuk 28 625, nr. 343) publiceert RVO in november
een geüpdatete versie van de simulatietool, zodat met de ecoregelings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 625, nr. 344

2

systematiek gewerkt kan worden. Deze versie van de tool bevat nog geen
koppeling met de eigen bedrijfssituatie (o.a. bufferstroken en landschapselementen) en ook zijn recente wijzigingen in het NSP slechts beperkt
verwerkt. In de periode tot begin februari streeft RVO ernaar steeds
nieuwe versies beschikbaar te stellen die een completer beeld gaan geven
van de wijzigingen in het NSP. Hieronder vallen ook de regionale
differentiatie, en geüpdatete gewascodes. Bij elke nieuwe versie wordt
inzichtelijk gemaakt welke onderdelen nog niet in de versie van de
simulatietool zitten en op een later moment worden toegevoegd.
Begin februari 2023 zal de definitieve versie van de simulatietool
beschikbaar zijn. Vanwege deze vertraging en de late duidelijkheid over de
nieuwe regels, verleng ik de aanmeldperiode voor de ecoregeling en
wordt voor het ANLb de beschikkingsperiode verruimd en afgestemd op
de aanmelding voor de ecoregeling. De provincies nemen in overleg met
de collectieven nog een besluit hierover.
Punt 6 Gewaslijsten voor het 7e Actieprogramma Nitraatrichtlijn
De lijst rustgewassen (maatregelen rotatie met rustgewassen, par. 5.2.2.2
van het 7e Actieprogramma Nitraatrichtlijn (7e AP)) en vroege teelten
(maatregel verruiming uitrijdperiode drijfmest en zuiveringsslib,
par. 5.4.3.3 van het 7e AP) zijn afgelopen zomer geconsulteerd en op
3 oktober jl. aan de beide Kamers verzonden ten behoeve van de
voorhang van de regelgeving waar deze lijsten onderdeel van zijn
(Kamerstukken 33 037 en 33 118, nr. 456). Deze lijsten worden definitief op
het moment van inwerkingtreding van de regelgeving. De overige lijsten,
te weten de lijsten met vanggewassen en winterteelten, ben ik
voornemens op korte termijn ter consultatie aan te bieden. De lijsten
worden apart van de ontwerp-wijzigingsregeling, waar de lijsten
onderdeel van vormen, geconsulteerd. Hierdoor krijgen landbouwers
eerder de kans deze lijsten in te zien en hierop hun zienswijzen te geven.
Er zal geen verplichte oogstdatum komen van 1 oktober, zoals ook al is
aangekondigd in het definitieve 7e AP. Wel zullen telers te maken kunnen
krijgen met een korting op de stikstofgebruiksnorm in het opvolgende jaar
indien zij na 1 oktober een vanggewas inzaaien. Zie hiervoor
paragraaf 5.2.2.3 van het 7e AP.
Punt 7 en 8 Uitvoerbaarheid overheidsbeleid
Ik ben mij ervan bewust dat gewassen die in het najaar 2022 zijn ingezaaid
volgend jaar worden geoogst en daarmee een deel van het bouwplan al
vaststaat. Mede gelet op motie van het lid Grinwis c.s. (Kamerstuk 33 037,
nr. 473) zal ik in de uitwerking bezien of en op welke wijze hier rekening
mee gehouden kan worden.
Punt 9 informatie over het 7e AP
Het 7e AP is in ontwerp vorig jaar september ter consultatie gelegd en is
op 21 november 2021 definitief vastgesteld. De lijst rustgewassen en
vroege teelten zijn afgelopen zomer geconsulteerd. De overige lijsten, te
weten de lijsten met vanggewassen en winterteelten, ben ik voornemens
op korte termijn ter consultatie aan te bieden. De lijsten worden apart van
de ontwerp-wijzigingsregeling, waar de lijsten onderdeel van vormen,
geconsulteerd. Hierdoor krijgen landbouwers eerder de kans deze lijsten
in te zien en hierop hun bouwplan aan te passen. De definitieve invulling
is pas beschikbaar zodra het in wetgeving geïmplementeerd is. Dit is niet
te voorkomen. Doordat de definitieve regelgeving en derogatiebeschikking pas in een laat stadium bekend zijn, kan de communicatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 625, nr. 344

3

hierover ook pas later opgestart worden. Er wordt nauw samengewerkt
met RVO om communicatie hierover zo spoedig mogelijk in te zetten. Dit
zal met name gaan gebeuren via bijeenkomsten, webinars, de website,
beurzen, nieuwsbrieven en via het Klantencontactcentrum.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 625, nr. 344

4