2022D37376

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond bij
enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen
aan de Minister voor Langdurige Zorg en Sport betreffende de Verzamelbrief ggz1 en de Rode draden analyse en verkenning van de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) inzake (voorgenomen) sluitingen en veranderingen in
behandelaanbod2.
De voorzitter van de commissie,
Smals
De adjunct-griffier van de commissie,
Heller

1
2

nds-tk-2022D37376

Kamerstuk 25 424, nr. 619.
Kamerstuk 25 424, nr. 621.

1

Inhoudsopgave
I.

II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinksfractie

2
2
3
4
5

Reactie van de Minister

9

7

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie lezen dat voornaamste reden achter de
sluiting van de KIB Vlaardingenlaan een tekort aan personeel was.
Genoemde leden vragen de Minister om wat voor type personeel het hier
ging. Was er sprake van een tekort aan basispsychologen of van hoger
gekwalificeerd personeel, zoals klinisch psychologen? Hoe kan er vanuit
de opleidingskant beter worden ingespeeld op dit soort specifieke kanten?
Worden de ramingen vanuit het Capaciteitsorgaan hieromtrent consequent opgevolgd?
Voorts lezen de leden van de VVD-fractie in de analyse van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) op pagina 7 dat er «zorgplichtrisico’s zijn
gelopen doordat in sommige situaties de proactieve, coördinerende rol
vanuit de zorgverzekeraar soms pas laat is ingevuld». De leden van de
VVD-fractie vinden dit een zorgelijke constatering, aangezien zorgverzekeraars een belangrijke rol hebben binnen het zorgstelsel en deze zorgplicht
een van hun kerntaken is. Hoe wordt er op toegezien dat zorgverzekeraars
binnen de ggz-sector zo min mogelijk zorgplichtrisico’s lopen? Het is goed
dat de NZa binnenkort langs gaat om te kijken of alle getroffen patiënten
goede vervolgzorg hebben gekregen, maar hoe kan deze zorgplicht
structureel beter worden gemonitord?
Ook vragen de leden van de VVD-fractie de Minister hoe zij de relevante
veldpartijen kan stimuleren om zo spoedig mogelijk een (voldoende)
beeld te vergaren van de benodigde landelijke of regionale klinische
capaciteit voor het waarborgen van de klinische ggz-zorg die minimaal
nodig is in Nederland. Er worden eerste stappen gezet lezen genoemde
leden, maar er mag van hen wel wat meer snelheid achter. Hoe ziet de
Minister dit?
De NZa heeft het aantal dubbel- en voorkeurswachtenden in kaart
geprobeerd te brengen, om zo de toegankelijkheidsproblematiek beter te
duiden. De NZa concludeert onder andere dat het overgrote deel van de
wachtenden hun wachten niet als vrijwillige of bewuste keuze ervaart,
maar niet (voldoende) op de hoogte is van mogelijke alternatieven. Het
onderzoek toont daarmee vooral aan dat het belangrijk is dat wachtenden
door huisartsen en/of ggz-aanbieders actiever worden gewezen op de
mogelijkheid van zorgbemiddeling door zorgverzekeraars en/of op het
bestaan van de regionale transfermechanismen. Ook moeten zorgverzekeraars hun verzekerden informeren over de mogelijkheid ten aanzien van
zorgbemiddeling. De leden van de VVD-fractie vragen al langer aandacht
voor het actief informeren over zorgbemiddeling, ook waar het gaat om
inhaalzorg naar aanleiding van de coronapandemie. Hoe sturen zorgverzekeraars op dit moment op het behalen van resultaten in de afspraken met

2

zorgaanbieders? Hoe wordt deze sturing meer gestimuleerd? Welke
stappen worden er op dit moment gezet door zorgverzekeraars om
structureel inzicht in de aard, omvang en ontwikkeling van wachttijden te
hebben? Welke resultaatdoelstellingen worden of zijn hieromtrent
afgesproken?
De leden van de VVD-fractie vinden het goed dat veldpartijen nadenken
over een ondergrens met betrekking tot ambulantisering. Zij zijn
benieuwd of het hier ook gaat om specialistische ggz? Bij een beweging
naar ambulantisering is het cruciaal dat er een juiste afstemming
plaatsvindt in de ggz-keten en met het sociale domein. Welke acties
vinden daar nu vanuit de Minister plaats?
In het Integraal Zorgakkoord hebben de leden van de VVD-fractie gelezen
dat naar aanleiding van de goed ervaringen met hybride zorgvormen in
de ggz, de komende jaren voor alle groepen in de ggz verdere stappen
worden gezet op het gebied van hybride zorg. De kwaliteit van deze zorg
zal door partijen nauwgezet gemonitord en geanalyseerd worden, zodat
een cyclus van met elkaar leren en verbeteren plaats kan vinden. Hoe
wordt geborgd dat de cyclus van leren en verbeteren daadwerkelijk van
de grond komt en niet iedereen het wiel opnieuw gaat uitvinden, zo
vragen deze leden de Minister?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
analyse van de NZa over de (voorgenomen) sluitingen en veranderingen
in behandelaanbod in de ggz. Voor de leden is het belangrijk dat er
voldoende specialistische ggz-zorg beschikbaar is voor patiënten met een
complexe zorgvraag. De leden van de D66-fractie ondersteunen echter
ook de richting van ambulantisering, omdat herstel in de veilige thuisomgeving voor patiënten vaak beter is dan opname in een klinische setting.
De klinische setting moet echter wel beschikbaar zijn, als het thuis
bijvoorbeeld niet meer gaat, vinden deze leden.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de conclusies
van de NZa dat zorgverzekeraars een meer proactieve rol kunnen
vervullen bij de afbouw van zorg en in de communicatie hierover richting
verzekerden en patiënten. Deze leden vragen de Minister om aan te geven
hoe zij erop gaat toezien dat deze communicatie beter wordt. Voor
genoemde leden is het belangrijk dat niet alleen gecommuniceerd wordt,
maar dat patiënten en verzekerden ook beter betrokken worden bij de
besluitvorming, omdat dit het maatschappelijk draagvlak voor keuzes
vergroot. Zij vragen de Minister om aan te geven hoe dit in de toekomst
beter geregeld gaat worden.
De leden van de D66-fractie lazen daarnaast dat zowel aanbieders als
verzekeraars zich beter rekenschap moeten geven van het zorglandschap
in de regio en willen van de Minister weten hoe dit concreet ingevuld gaat
worden en hoe zij erop gaat toezien dat de (vervolg)zorg in de regio ook
geborgd blijft. Zij lazen dat er een rol is weggelegd voor verzekeraars en
zorgaanbieders om de kritische ondergrens in kaart te brengen en vragen
de Minister wat het tijdspad hiervoor is. Deze leden vragen de Minister
om te kijken welke rol de NZa kan spelen om hier regie op te houden en
horen graag van haar hoe zij aankijkt tegen het concreter invullen van de
«zorgplicht» van de NZa. Genoemde leden zien nu dat deze niet concreet
is ingevuld en zouden graag zien dat de Minister hierin het veld meer
handvaten geeft.

3

Ook namen de leden van de D66-fractie kennis van het voorstel om betere
afstemming in de ggz-keten en het sociaal domein te laten plaatsvinden,
omdat dit cruciaal is voor de beweging ambulantisering. Genoemde leden
horen graag van de Minister wie hier de regie op zou moeten nemen om
te borgen dat er goede samenwerking in de keten plaatsvindt. Een signaal
dat de leden regelmatig vanuit het ggz-veld krijgen, is dat zij te maken
hebben met veel verschillende inkopers (zorgkantoren, zorgverzekeraars,
verschillende gemeenten) die ook weer veel verschillende eisen stellen.
Deze leden vragen de Minister of bijvoorbeeld de maatregel uit het
coalitieakkoord om delen van de inkoop- en verantwoordingseisen in de
Zorgverzekeringswet (Zvw) te standaardiseren, breder ingezet zou kunnen
worden binnen de ggz en of de Minister al heeft bekeken welke voordelen
dat voor de ggz zou kunnen opleveren.
De leden van de D66-fractie lazen in de Kamerbrief dat de wachttijden in
de ggz wat af lijken te nemen ten opzichte van vorig jaar, maar zien ook
nog steeds dat er veel patiënten op de wachtlijst staan. Deze leden leggen
een link tussen recente berichtgeving naar aanleiding van Trimbosonderzoek dat met name de mentale gezondheid van meisjes achteruit
gaat3. Zij maken zich hier ernstige zorgen over en vragen hier aandacht
voor. Genoemde leden vragen de Minister of zij deze link ook legt en
welke oorzaken zij nog meer ziet voor de toename van instroom. Welke
stappen kan zij of kunnen veldpartijen en maatschappelijke organisaties
nemen om deze zorgelijke ontwikkeling te remmen, vragen de leden.
Genoemde leden willen ook graag van de Minister weten welke stappen
zij gaat nemen om het personeelsverzuim in de ggz tegen te gaan en het
werken in de ggz weer aantrekkelijker te maken. Deze leden vinden de ggz
een belangrijke sector waar belangrijk werk wordt verricht en waar dus
personeel ook in staat moet worden gesteld om goed dit werk te kunnen
doen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie maken graag van de gelegenheid gebruik om
een aantal aanvullende en verduidelijkende vragen te stellen over de
Kamerbrieven van de Minister.
De leden van de CDA-fractie willen opmerken dat zij het punt met de
Minister delen dat er tussen de drie genoemde casussen geen directe
samenhang is, iedere casus heeft zijn eigen aanloop en verloop. Echter,
deze leden wensen wel op te merken dat de conclusie(s), gevolgen van de
sluitingen, wel hetzelfde is. Het aantal intramurale bedden (plaatsen) voor
hoogcomplexe ggz-zorg neemt in het totaal af en misschien zelfs meer
voor bepaalde regio’s. Deelt de Minister deze zienswijze? Kan de Minister
aangeven met hoeveel bedden het totale intramurale aanbod daalt door
de sluiting van deze drie casussen?
Het benodigde aanbod van het unieke en specialistische zorgaanbod met
landelijk functies zal in de komende periode in kaart worden gebracht. De
onderhavige brief is van 7 juli 2022. Kan de Minister aangeven hoever het
hier nu mee staat? Wanneer verwacht zij dat dit klaar is? Wordt er dan ook
een relatie gelegd met het aantal mensen dat voor specialistische
ggz-zorg op de wachtlijst staat? De Minister stelt in haar brief dat de totale
landelijke zorgvraag en het aanbod wordt meegewogen, maar wat wordt
er dan precies bedoeld? Kan de Minister in dit kader een nadere duiding
geven?

3

Trimbos Instituut, 14 september 2022, « Forse verslechtering mentale gezondheid meisjes»
(Forse verslechtering mentale gezondheid meisjes – Trimbos-instituut).

4

Wat betreft de Monitor Wachttijden NZa stelt de Minister dat er een lichte
daling is van het aantal wachtenden, maar dat mensen over het algemeen
wel langer moeten wachten. Kan de Minister uiteenzetten of de groep van
30 procent die langer wacht op behandeling, met name wacht op
specialistisch complexe zorg of juist niet? En gaat het dan om een
specifiek soort intramurale zorg of juist niet? De NZa stelt dat de langere
gemiddelde wachttijd deels te verklaren is door een hoog personeelsverzuim. Hoe hoog is het personeelsverzuim? En komt dat in de ggz
vooral voor onder personeel dat werkt in de hoogcomplexe zorg?
De leden van het CDA-fractie lezen verder dat de mensen onvoldoende op
de hoogte zijn van regionale transfermechanismen of zorgbemiddeling
door zorgverzekeraars. Bedoelt de Minister hier de (regionale) regietafels
mee? Zo ja, hoeveel mensen met een hoogcomplexe zorgvraag zijn
hierdoor inmiddels geholpen aan adequate zorg? Wat gaat er volgens de
Minister goed bij de regiotafel’s en wat kan er nog beter?
De Minister stelt tot slot dat de sector zelf het initiatief neemt om het
specialistische en uniek aanbod met landelijke functies in beeld te
brengen. Genoemde leden willen graag weten hoe de Minister gaat
toetsen of dit lukt of gelukt is. Welke rol ziet de Minister hierbij voor het
ministerie zelf?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister over de rode draden analyse van de
Nederlandse Zorgautoriteit naar enkele (voorgenomen) sluitingen en
wijzigingen in het behandelaanbod.
Rode draden analyse en verkenning NZa inzake (voorgenomen) sluitingen
en veranderingen behandelaanbod
De leden van de PvdA-fractie vragen de Minister wanneer de Kamer
uitgebreider zal worden geïnformeerd over de uitvoering van de aanbevelingen van de NZa op basis van de bevindingen uit de controlebezoeken.
Deze leden lezen bijvoorbeeld dat de NZa aangeeft dat in de onderzochte
casuïstiek de zorgplicht niet is geschonden, maar dat er een risico was dat
dit anders had kunnen lopen, omdat niet iedere zorgverzekeraar er even
proactief op toezag dat iedere patiënt toch passende zorg zou krijgen. Zij
vragen de Minister hoe de NZa er op toe gaat zien dat zorgverzekeraars
wel actief naar zorg zoeken voor hun verzekerden wanneer zorg op een
bepaalde locatie wordt afgebouwd.
De leden van de PvdA-fractie vragen de Minister of een overzicht gegeven
kan worden van wat zorgverzekeraars precies anders gaan doen dan
voorheen om verzekerden goede (vervolg)zorg te geven. Hoe gaat de
regering daarop toezien? Hoe gaat concreet gezorgd worden voor een
betere afstemming met het sociale domein? In het Integraal Zorgakkoord
lezen deze leden slechts dat de samenwerking tussen huisartsen, ggz en
sociaal domein verbeterd gaat worden, maar hoe gaat dat dan gebeuren?
Wanneer worden concrete maatregelen aan de Kamer gestuurd en welk
tijdspad wordt daarbij gehanteerd?

5

Monitor Wachttijden NZa
De leden van de PvdA-fractie zien de al jarenlang bestaande wachtlijsten
in de ggz als een ernstig probleem. In dit verband vragen zij een reactie
van de Minister op het artikel in Zorgvisie4, waarin wordt gesteld dat de
NZa de zorgplicht van zorgverzekeraars niet handhaaft. Hoeveel patiënten
maken gebruik van zorgbemiddeling in de ggz en hoe is het toezicht
daarop? Hoeveel mensen dienden de afgelopen jaren na falende
zorgbemiddeling een klacht in bij de NZa en hoe werd deze door de NZa
opgepakt? Hoe vaak heeft de NZa in de afgelopen jaren een aanwijzing
gegeven aan verzekeraars om tijdig bij te contracteren?
Waarom controleert de NZa niet ieder jaar per regio of er voldoende zorg
is ingekocht voor de verwachte zorgvraag in die regio? Zou een laagdrempelig meldpunt voor niet nakomen van de zorgplicht bij de NZa een rol
kunnen spelen? Zo ja, is de Minister bereid dat in te laten stellen? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de PvdA-fractie stellen vast dat volgens de NZa 60.000
mensen wachten op zorg, waarvan 41.000 langer dan de Treeknorm.
Omdat dit om dermate grote aantallen gaat, moet er structureel iets
veranderen. De NZa heeft hier een bepalende rol in. Wat is hierover de
mening van de Minister?
De leden van de PvdA-fractie vragen met welke tussenstappen gezorgd
gaat worden dat de wachttijden worden ingekort van veertien naar vijf
weken. Hoe wordt er op toegezien dat de tussenstappen daadwerkelijk in
de praktijk worden gebracht?
Genoemde leden vragen de Minister wanneer wordt gestart met het
landelijke netwerk van laagdrempelige steunpunten, welke concrete
maatregelen daartoe worden genomen en welk tijdspad wordt gehanteerd. Zij vragen ook wat de in het Integraal Zorgakkoord opgenomen zin
«ook in zorg- en ondersteuningstrajecten blijft de eigen regie van de
inwoner uitgangspunt» betekent in relatie tot de eerdere uitspraak in
ditzelfde akkoord «door een betere samenwerking tussen huisarts, ggz en
sociaal domein ervaart de cliënt dat zijn/haar hulpvraag sneller op de
juiste plek opgepakt en wordt onnodige instroom in de ggz voorkomen».
Wat wordt precies verstaan onder eigen regie van de inwoner, juist op het
moment dat deze het risico loopt die eigen regie even niet te kunnen
nemen?
Genoemde leden vragen de Minister hoe en wanneer de regionale
samenwerkingsafspraken tot stand zullen komen, bijvoorbeeld ten
aanzien van de mentale gezondheidscentra, en vragen haar tevens hoe de
voortgang wordt bewaakt.
Afsluiting
De leden van de PvdA-fractie zien in het Integraal Zorgakkoord een groot
aantal ambities en processen, waarbij veel verschillende partijen
betrokken zijn. Zij zien graag een overzicht van de Minister van de
verschillende maatregelen, met daarbij een tijdspad en de verantwoordelijkheidsverdeling van partijen om tot de benoemde ambitie te komen.

4

Zorgvisie, 30 augustus 2022, « NZa faalt bij handhaven zorgplicht van zorgverzekeraars»
(https://www.zorgvisie.nl/nza-faalt-bij-handhaven-zorgplicht-van-zorgverzekeraars).

6

Deze leden vragen hoe de Minister precies de verantwoordelijkheid van
de sector ziet ten opzichte van de rol van de overheid die de verantwoordelijkheid voor toegankelijke en betaalbare zorg heeft. Zij vragen wat de
Minister verstaat onder het «borgen van passende randvoorwaarden».
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie danken de Minister voor het
toezenden van de brief over de rode draden analyse van de NZa over de
voorgenomen sluitingen en verandering in het behandelaanbod van de
specialistische ggz. Genoemde leden hebben de afgelopen maanden
herhaaldelijk gevraagd wat de sluitingen betekenen voor het zorglandschap en de beschikbaarheid van bepaalde vormen van ggz-zorg. Dat de
Minister uiteindelijk ook na deze analyse van de NZa moet concluderen
dat dit onduidelijk is, omdat onvoldoende in beeld is – bij zowel
aanbieders als verzekeraars – wat minimaal nodig is aan landelijke of
regionale klinische capaciteit van klinische ggz-zorg baart deze leden grote
zorgen. Met name omdat ook wordt geconcludeerd dat in de toekomst
nieuwe sluitingen niet kunnen worden voorkomen. Hoe kan het dat niet
eerder is geconstateerd dat een overzicht hiervan ontbreekt? Hoe ging dat
bij sluitingen van instellingen hiervoor? Sloten er gewoon plekken zonder
te checken of er nog wel voldoende andere instellingen of behandelplekken over waren? Wat vindt de Minister hiervan? En wie controleert of
het hele proces dat heeft geleid tot sluiting op de juiste manier is gelopen
en besluiten gebaseerd zijn op een ordentelijke onderbouwing? De leden
van de GroenLinks-fractie vragen de Minister welke conclusies zij hieruit
trekt als het gaat om het stelsel. Wie moet hier toezicht op houden? En
moet de Minister als stelselverantwoordelijke ook niet zelf weten of er
voldoende zorg beschikbaar is? Hoe kan het ook dat dit niet eerder aan het
licht is gekomen? Waarom wordt dit onderzoek pas gedaan na maatschappelijke onrust en politieke vragen?
Bevindingen onderzoek
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat het bestuur van Pro Persona
een koerswijziging heeft ingezet, waarbij klinische en dagklinische
voorzieningen van het Centrum voor Psychotherapie(CvP) – waarbij
patiënten met persoonlijkheidsstoornissen zeer intensieve zorg ontvingen
– worden omgevormd naar intensieve deeltijdtrajecten. Is deze koerswijziging besproken met behandelaren en patiënten? Hebben zij inspraak
gehad op deze beslissing? Zo nee, mogen dit soort besluiten worden
genomen zonder inspraak? Wat vindt de Minister hiervan? Zijn patiënten
meegenomen in deze beslissing? Hebben al deze patiënten inmiddels
passende vervolgzorg gekregen? Deze leden ontvangen graag een
geanonimiseerd overzicht hiervan.
Deze leden lezen dat ook bij Eikenboom van Altrecht de helft van het
klinische aanbod is gesloten omdat de zorgaanbieder meer toe wil naar
passende zorg. Was de zorg hiervoor dan niet passend? Wie concludeert
dat? De zorgaanbieder of de behandelaar en de patiënt? En op basis
waarvan werd deze conclusie getrokken? In hoeverre zijn patiënten/
behandelaren hierin meegenomen? Hebben de patiënten van Eikenboom
wiens zorg is afgebouwd inmiddels passende vervolgzorg gekregen?
Genoemde leden ontvangen graag een overzicht hiervan van de Minister.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat een Kliniek voor Intensieve
Behandeling (KIB) patiënten behandeld met een zeer intensieve zorgvraag
die bij andere klinieken zijn vastgelopen. De patiënten die bij de inmiddels
gesloten KIB Vlaardingenlaan zaten, zijn intern dan wel extern uitgeplaatst. Waar zijn deze patiënten naartoe uitgeplaatst, als dit al patiënten

7

waren die bij andere klinieken waren vastgelopen? Hebben alle patiënten
van de KIB Vlaardingenlaan een passende vervolgplek gekregen? Deze
leden ontvangen graag een overzicht van de Minister. Hoeveel KIB’s zijn er
nog over in Nederland? Hoeveel patiënten zijn er totaal bij deze KIB’s?
Genoemde leden lezen dat er door de sluiting een gat is ontstaan in de
landelijke dekking van de KIB GGZ in Noord-Nederland, waar Arkin
verantwoordelijk voor is. Zijn er volgens de Minister plannen om een
vervangende KIB op te zetten, nu de Vlaardingenlaan gesloten is? Zo nee,
waarom niet? Deze leden lezen dat het gat nu wordt opgevuld met
ambulante alternatieven. Is ambulante zorg wel mogelijk bij deze
intensieve doelgroep, zo vragen zij de Minister.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat in één van de door de NZa
onderzochte casussen de sluiting voornamelijk is ingegeven door
onvoldoende beschikbaarheid van personeel. Welke concrete maatregelen
gaan door de Minister genomen worden om personeelstekort en -verzuim
zo snel mogelijk tegen te gaan? Wat is de huidige gemiddelde caseload
van personeel binnen de klinische ggz-zorg? Welke concrete maatregelen
gaan op de korte en middellange termijn genomen worden om de
caseload te verlagen? Wat is het doel van de Minister en binnen hoeveel
jaar? Hoe zal de Minister zich inzetten voor het verbeteren van de
werkomstandigheden van zorgpersoneel binnen de ggz en het reduceren
van het aantal personeelsleden die kampen met een burn-out?
De leden van de GroenLinks-fractie concluderen dat de veranderingen bij
zowel Pro Persona als bij Altrecht vooral zijn ingegeven om kosten te
besparen, dure intensieve klinische zorg wordt ambulant gemaakt. Is
wetenschappelijk onderzocht of de ombouw van klinische ggz naar
ambulante ggz een juiste beweging is? Zijn er voorbeelden te geven van
patiëntengroepen waar deze afbouw goed voor gewerkt heeft of juist niet?
Is de Minister van mening dat intensieve klinische ggz-zorg niet meer
beschikbaar dient te zijn? Zo ja, waar baseert zij deze mening op? Zo niet,
hoeveel intensieve klinische ggz zorg zou er naar haar mening
beschikbaar moeten zijn in Nederland? Genoemde leden zijn ook
benieuwd hoeveel andere instellingen in Nederland bezig zijn met de
ombouw van klinische ggz naar ambulante ggz. Gebeurt dit op grote
schaal? Wordt deze ombouw gemonitord? Zo ja, door welke instantie? Is
deze ombouw ingegeven om betere zorg te verlenen of spelen financiële
redenen ook een rol? Wat zou volgens de Minister de verhouding tussen
deze twee moeten zijn?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de zorgverzekeraar in het
kader van de zorgplicht ervoor moet zorgen dat alle verzekerden passende
alternatieve zorg wordt aangeboden. Zijn er kaders over wat onder
«passende alternatieve zorg» valt? Is er bijvoorbeeld ook aan de zorgplicht
voldaan als een patiënt eerst klinische zorg kreeg en nu ambulante zorg?
Hoe bepaalt een zorgverzekeraar wat passende vervolgzorg is? Is dit in
overleg met een behandelaar? Genoemde leden vragen de Minister of de
zorgverzekeraar zelf contact opneemt met de patiënt om te bespreken wat
voor vervolgzorg er wordt aangeboden als er sprake is van afbouw van
zorg. Of moet de patiënt hier zelf achteraan? Zorgt dit er niet voor dat
alleen mondige patiënten passende vervolgzorg krijgen? Hoe wordt
gehandhaafd dat zorgverzekeraars daadwerkelijk hun zorgplicht
nakomen? Zijn daar ook sancties voor?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de vraag hoeveel klinische
capaciteit «bovenregionaal» nodig is, een vraag is die de zorgverzekeraar
niet alleen kan beantwoorden. Wie kan deze vraag volgens de Minister
wél beantwoorden? Welk partijen beslissen dit? Hoe ziet de proactief
coördinerende rol eruit die de zorgverzekeraars hebben? Genoemde leden

8

lezen dat door oplopende casuïstiek zorgverzekeraars de afbouw van
klinische ggz vaker in de gesprekcyclus van contractering laten terugkomen. Wat betekent dit en wordt er vervolgens ook op gehandeld?
Conclusies en aanbevelingen
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat zowel aanbieders als
verzekeraars geen voldoende beeld hebben bij de benodigde landelijke of
regionale klinische capaciteit om de klinische ggz-zorg te borgen die
minimaal nodig is. Klopt het dat binnen het Integraal Zorgakkoord is
afgesproken om dit wel in beeld te brengen? Welke partijen gaan dit doen
en binnen welk termijn? In hoeverre wordt daarin de bijdrage van
behandelaren en patiënten meegenomen?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat het proces over een
voornemen tot sluiting, afbouw van klinische capaciteit of andere
ingrijpende wijzigingen in de portfolio van een zorgaanbieder kan worden
verbeterd doordat zorgaanbieders, verzekeraars en patiëntenorganisaties
hier vaker met elkaar over in gesprek en werkafspraken maken.
Genoemde leden vragen de Minister of dit niet te vrijblijvend is. Moeten
die werkafspraken niet verplicht worden? Er is een leidraad Continueert
van zorg. Moet deze niet gewoon nageleefd worden of misschien wel
worden aangescherpt?
De leden van de GroenLinks-fractie horen ook graag van de Minister waar
personeel terecht kan bij vragen of klachten als ze niet zijn meegenomen
in het besluitvormingsproces. Waar precies kunnen cliënten terecht die te
horen krijgen dat hun behandeling wordt gestopt, en die geen passend
vervolgaanbod krijgen? Wat zijn dan precies de rechten van de cliënten en
wie brengt hen op de hoogte van hun rechten?
Ook lezen genoemde leden dat zorgverzekeraars een meer proactieve rol
moeten vervullen om te zorgen dat hun verzekerden goede vervolgzorg
hebben gekregen. Hoe wordt gecontroleerd of zorgverzekeraars deze
aanbeveling ook echt gaan opvolgen, zeker bij patiënten die minder
mondig of weerbaar zijn? Moeten hier niet richtlijnen voor komen?
Tenslotte lezen zij dat zorgverzekeraars en zorgaanbieders in kaart moeten
brengen waar de ondergrens ligt van de huidige ontwikkeling van
ambulantisering. Heeft de Minister hier zelf ook een mening over? Hoe
kijkt zij naar dit vraagstuk?
II. Reactie van de Minister

9