Besluit van

houdende wijziging van de
percentages van het drempel- en
het toetsingsinkomen voor de
berekening van de zorgtoeslag
(Besluit percentages drempel- en
toetsingsinkomen zorgtoeslag)

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
kenmerk ;
Gelet op artikel 2, derde lid, van de Wet op de zorgtoeslag;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van (datum
invullen), nummer (nummer invullen);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport van (datum invullen), (nummer invullen);
Hebben goedgevonden en verstaan:
Artikel 1
Het percentage van het drempelinkomen respectievelijk het percentage van het
toetsingsinkomen, bedoeld in artikel 2, derde lid, van de Wet op de zorgtoeslag,
worden voor de hierna genoemde berekeningsjaren vastgesteld als in navolgend
schema voor verzekerden met en zonder partner weergegeven:

Berekeningsjaar

Percentage van het
drempelinkomen

Percentage van het
toetsingsinkomen voor zover
dat het drempelinkomen te
boven gaat

Zonder partner

Zonder partner

Met partner

Met partner

2012

2,930%

5,530%

5,435%

5,435%

2013

3,145%

6,045%

5,840%

5,840%

2014

3,360%

6,560%

6,245%

6,245%

2015

3,575%

7,075%

6,650%

6,650%

2016

3,590%

7,090%

6,680%

6,680%

2017

3,605%

7,105%

6,710%

6,710%

2018

3,620%

7,120%

6,740%

6,740%

2019

3,635%

7,135%

6,770%

6,770%

2020

3,650%

7,150%

6,800%

6,800%

2021

3,665%

7,165%

6,830%

6,830%

2022

3,680%

7,180%

6,860%

6,860%

2023

3,695%

7,195%

6,890%

6,890%

2024

3,710%

7,210%

6,920%

6,920%

2025

3,725%

7,225%

6,950%

6,950%

2026

3,740%

7,240%

6,980%

6,980%

2027

3,755%

7,255%

7,010%

7,010%

2028

3,770%

7,270%

7,040%

7,040%

2029

3,785%

7,285%

7,070%

7,070%

2030

3,800%

7,300%

7,100%

7,100%

2031

3,815%

7,315%

7,130%

7,130%

2032

3,830%

7,330%

7,160%

7,160%

2033

3,845%

7,345%

7,190%

7,190%

2034

3,860%

7,360%

7,220%

7,220%

2035

3,875%

7,375%

7,250%

7,250%

2036

3,890%

7,390%

7,280%

7,280%

2037

3,905%

7,405%

7,310%

7,310%

2038

3,920%

7,420%

7,340%

7,340%

2039

3,935%

7,435%

7,370%

7,370%

2040

3,950%

7,450%

7,400%

7,400%

Artikel 2
Het Besluit van 9 september 2010, houdende wijziging van de percentages van
het drempel- en toetsingsinkomen, benodigd voor de berekening van de
zorgtoeslag (Stb. 2010, 714) wordt ingetrokken.

Artikel 3
Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2012.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in
het Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

2

Nota van Toelichting
I. Algemeen
1. Inleiding
De overheidsfinanciën zijn fors verslechterd door de economische crisis.
Deze verslechtering komt bovenop de voorziene verslechtering als gevolg van de
vergrijzing. Ingrepen in collectieve arrangementen zijn daarom noodzakelijk.
De zorgtoeslag is in zijn huidige vorm één van de collectieve arrangementen die
leidt tot het onbeheersbaar worden van de collectieve financiën. Zonder nadere
ingrepen zou het budgettaire beslag van de zorgtoeslag van 2010 op 2015 stijgen
van circa 4 miljard euro naar circa 6 miljard euro, terwijl het aandeel van de
huishoudens dat zorgtoeslag ontvangt van 2010 op 2015 zou stijgen van 62%
naar 68%. Dat is onwenselijk, temeer omdat de zorgtoeslag alleen bedoeld is om
de zorgpremie betaalbaar te houden voor huishoudens met een laag inkomen.
Met dit besluit wordt bereikt dat zowel het budgettaire beslag van de zorgtoeslag
als het aantal gebruikers tussen 2010 en 2015 vrijwel gelijk blijft.
2. De systematiek van de zorgtoeslag
De hoogte van de zorgtoeslag wordt bepaald door de standaardpremie (de
geraamde gemiddelde nominale premie voor een zorgverzekering plus het
geraamde gemiddelde te betalen bedrag vanwege het verplicht eigen risico) en
het huishoudinkomen van de ontvanger (het toetsingsinkomen in het kader van
de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir)). De Wet op de
zorgtoeslag (Wzt) gaat ervan uit dat een huishouden maximaal een op basis van
een formule bepaald percentage van het inkomen dient bij te dragen aan de
nominale premie voor de binnen het huishouden bestaande, premieplichtige1
zorgverzekeringen en voor betaling van onder het verplicht eigen risico vallende
zorg. Dit is de normpremie.
Het normatieve percentage dat een huishouden geacht wordt aan zorg te betalen
(de normpremie) wordt berekend als een percentage van het minimumloon plus
een percentage van het inkomen van het huishouden dat het minimumloon te
boven gaat.
In formule:
NP = Norm % x WML + Afbouw % x (INK -/- WML)
waarbij
NP = normpremie
INK = huishoudinkomen
WML = wettelijk minimumloon
Norm %=Normpercentage
Afbouw%=Afbouwpercentage
Indien de standaardpremie voor een verzekerde hoger is dan de normpremie,
wordt het restant automatisch door een zorgtoeslag gecompenseerd. Indien de
standaardpremie voor een zorgverzekering daarentegen minder bedraagt dan de
normpremie, bestaat geen recht op een zorgtoeslag. Er wordt daarbij een
onderscheid gemaakt tussen eenpersoonshuishoudens en
tweepersoonshuishoudens; er gelden verschillende normpercentages en bij een
tweepersoonshuishouden wordt de zorgtoeslag bepaald als twee maal de
standaardpremie minus de normpremie.

1

Zorgverzekeringen voor verzekerden jonger dan achttien jaar, zijn premievrij.

3

De formule waarmee de normpremie wordt bepaald, leidt er toe dat de
normpremie (in euro’s bij constante percentages) groeit met de inkomensstijging.
Inkomensstijgingen leiden daarom bij een constante standaardpremie tot een
lagere zorgtoeslag. Maar omdat de standaardpremie de afgelopen jaren meer is
gegroeid dan de inkomens, ontvangen huishoudens met zorgtoeslag een steeds
groter deel van de nominale premie terug via zorgtoeslag, terwijl daarnaast
huishoudens met een steeds hoger inkomen recht hebben op zorgtoeslag.
Het maximale inkomen waarbij recht op zorgtoeslag bestaat, is van 2006 tot 2011
gestegen van ruim € 25.000 tot ruim € 36.000 bij alleenstaanden en van ruim
€ 40.000 tot ruim € 54.000 bij paren.
Als de zorgtoeslag niet wordt aangepast, nemen de kosten van de zorgtoeslag in
de toekomst fors toe, niet alleen in euro’s, maar ook als percentage van het Bruto
Binnenlands Product (BBP). Die forse groei treedt op omdat ook de komende
periode de uitgaven van verzekeraars in het kader van de Zorgverzekeringswet
(en daarmee ook de nominale premies) harder stijgen dan de ontwikkeling van de
inkomens, dit ondanks alle maatregelen om die uitgavenontwikkeling te temperen.
Op grond van de huidige vormgeving van de zorgtoeslag zou het budgettaire
beslag van de zorgtoeslag daardoor toenemen van circa 4 miljard euro in 2010 tot
circa 6 miljard in 2015. Dit is het gevolg van de combinatie van genoemde twee
ontwikkelingen.
3. Voorgestelde maatregel
In de Wzt (artikel 2, derde lid) zijn in eerste instantie de percentages bepaald
voor het berekenen van de normpremie. In 2010 is reeds tot een maatregel in de
zorgtoeslag besloten die leidt tot een geleidelijke aanpassing van de percentages.
Met het Besluit van 9 september 2010, houdende wijziging van de percentages
van het drempel- en toetsingsinkomen, benodigd voor de berekening van de
zorgtoeslag (Stb. 2010, 714) zijn de percentages laatstelijk aangepast voor de
jaren 2011 tot en met 2040.
Gedwongen door de economische en budgettaire ontwikkelingen, worden met dit
besluit de normpercentages en het afbouwpercentage die de hoogte van de
normpremie bepalen, verder aangepast. Het normpercentage dat alleenstaande
verzekerden over het wettelijk minimumloon geacht worden te betalen wordt van
2012 tot en met 2015, jaarlijks met 0,2 procentpunt extra verhoogd. Het
normpercentage dat meerpersoonshuishoudens over het wettelijk minimumloon
geacht worden te betalen wordt van 2012 tot en met 2015 jaarlijks met 0,5
procentpunt extra verhoogd. Het afbouwpercentage wordt jaarlijks met 0,375
procentpunt extra verhoogd. Tot de genoemde bijstellingen is reeds besloten in
(de budgettaire bijlage bij) het regeerakkoord.
De percentages die in het huidige besluit zijn opgenomen, bevatten ook de
verhoging zoals die in het eerdere besluit voor de periode 2011 tot en met 2040
was voorzien.
In de onderstaande tabel staat weergegeven tot welke percentages dit leidt:
Tabel 1: Bijstelling percentages
2011

2012

2013

2014

2015

2020

2030

Normpercentage alleenstaand
-

Oorspronkelijk

2,70%

2,70%

2,70%

2,70%

2,70%

2,70%

2,70%

-

Na maatregel 2010

2,715%

2,73%

2,745%

2,76%

2,775%

2,85%

3,00%

-

Na huidige maatregel

2,715%

2,93%

3,145%

3,36%

3,575%

3,65%

3,80%

Normpercentage paren
-

Oorspronkelijk

5,00%

5,00%

5,00%

5,00%

5,00%

5,00%

5,00%

-

Na maatregel 2010

5,015%

5,03%

5,045%

5,06%

5,075%

5,15%

5,30%

4

-

Na huidige maatregel

5,015%

5,53%

6,045%

6,56%

7,075%

7,15%

7,30%

Afbouwpercentage
-

Oorspronkelijk

5,00%

5,00%

5,00%

5,00%

5,00%

5,00%

5,00%

-

Na maatregel 2010

5,03%

5,06%

5,09%

5,12%

5,15%

5,30%

5,60%

-

Na huidige maatregel

5,03%

5,435%

5,84%

6,245%

6,65%

6,80%

7,10%

Het aantal huishoudens met zorgtoeslag komt door de voorgestelde maatregel
naar huidig inzicht in 2015 ongeveer uit op het niveau van 2010.
4. Budgettaire gevolgen
In onderstaande tabel staat de budgettaire opbrengst van de maatregel.
Tabel 2: Opbrengst maatregel in miljarden euro’s
2012
2013
2014
Opbrengst
0,6
1,3
1,7

2015
2,1

Struct
2,9

Naar verwachting zal de standaardpremie na 2015 weer harder groeien dan de
normpremie. Dit leidt er toe dat de zorgtoeslag na 2015 weer een forse groei
kent. Door de maatregel heeft die groei betrekking op een kleinere grondslag.
De groei van de zorgtoeslag in euro’s wordt daarmee kleiner. Dit leidt tot de
toename van de opbrengst van de maatregel ook na 2015, zonder dat er
aanvullend iets aan de percentages hoeft te worden gedaan.
5. Inkomenseffecten en effect op de marginale druk
De maatregel bestaat uit twee onderdelen:
1. Door de verhoging van de normpercentages voor alleenstaanden en paren
wordt een deel van de ombuiging in euro’s gelijk over alle
zorgtoeslaggebruikers verdeeld.
2. Door de verhoging van het afbouwpercentage slaat een deel van de ombuiging
neer bij huishoudens met een inkomen boven het minimumloon. Dit onderdeel
ontziet weliswaar de huishoudens met een inkomen tot het minimumloon,
maar dit leidt er wel toe dat de marginale druk voor de huishoudens boven het
minimumloon verslechtert. Als hun inkomen stijgt, raken zij een iets groter
deel van de inkomensstijging kwijt in de vorm van een lagere zorgtoeslag.
In tabel 3 zijn de cumulatieve inkomenseffecten in 2015 van de maatregel
weergegeven. Dit is gedaan voor de huishoudens die zonder de maatregel in 2015
recht zouden hebben gehad op zorgtoeslag.
In de tabel is zichtbaar dat voor een grote meerderheid (82%) van de
huishoudens het cumulatieve inkomenseffect maximaal -2% zal zijn. Dit
inkomenseffect wordt uitgesmeerd over de jaren 2012-2015. Voor een
alleenstaande in de bijstand is de totale inkomensachteruitgang circa € 175 in
2015 en voor een paar in de bijs tand loopt dit op tot circa € 440 in 2015. Het
effect op de koopkrachtontwikkeling van bijstandsgerechtigden zal in de jaren
2012 tot en met 2015 tussen – ¼ % en – ½ % liggen. Dit effect wordt ook
verwerkt in de standaardkoopkrachttabel die jaarlijks in de begroting van het
ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt weergegeven.
In de tabel is te zien dat tussen 1 keer en 1,5 keer modaal relatief meer
huishoudens een inkomenseffect hebben van -3% tot -2%. De reden is dat in
deze inkomenscategorie relatief veel paren zitten en het normpercentage voor
paren meer stijgt dan voor alleenstaanden.

5

Tabel 3: Cumulatief inkomenseffect maatregel zorgtoeslag voor huishoudens met
zorgtoeslag (2015)
Inkomenseffect
-1 t/m 0%
-2 tot -1%
-3 tot -2%
<-3%
Totaal
% aantal hh

Minimum

Minimummodaal

1x – 1,5x
modaal

1,5x – 2x
modaal

>2x
modaal

Totaal

24%
65%
9%
2%
100%
10%

26%
60%
13%
1%
100%
48%

20%
44%
35%
0%
100%
27%

53%
42%
5%
0%
100%
14%

70%
28%
1%
0%
100%
2%

29%
53%
17%
1%
100%
100%

De marginale druk stijgt door deze maatregel met 0,375 procentpunt per jaar in
de periode 2012-2015 en komt dus 1,5 procentpunt hoger uit in 2015. De bijdrage
aan de marginale druk van de afbouw van de zorgtoeslag is momenteel (2011)
5,03 procentpunt. Door de maatregel van 2010 (houdbaarheidsmaatregel) en door
de voorliggende maatregel stijgt deze bijdrage aan de marginale druk tot 6,65
procentpunt in 2015 (en op termijn, in 2040, tot 7,4 procentpunt). Voor
huishoudens die door de voorliggende maatregel het recht op zorgtoeslag
verliezen, treedt juist een verbetering van de marginale druk op. Voor
alleenstaanden treedt deze verbetering op vanaf circa bruto een modaal inkomen
en voor een paar vanaf circa 1,3 keer het modale Inkomen.

6. Administratieve lasten en uitvoerbaarheid
Bij het vaststellen van de hoogte van de zorgtoeslag houdt de
Belastingdienst/Toeslagen automatisch rekening met de nieuwe percentages.
Dit vergt geen actie van burgers en/of bedrijven. Door deze maatregel zal het
aantal rechthebbenden op zorgtoeslag met circa 1,4 miljoen afnemen in 2015.
Ook het aantal nieuwe rechthebbenden zal dalen. Huishoudens die geen
zorgtoeslag krijgen, hoeven de beschikking niet meer te controleren en nieuwe
rechthebbenden hoeven geen zorgtoeslag meer aan te vragen. In de meeste
gevallen zullen huishoudens automatisch geen zorgtoeslag meer krijgen na een
inkomensverbetering. Door het verdwijnen van controles zullen de administratieve
lasten van burgers vanaf 2015 dalen met crica 225.000 uur.
De Belastingdienst/Toeslagen voert de zorgtoeslag uit. De wijzigingen van de
percentages passen in de reguliere (jaarlijkse) aaanpassing van de normpremie
voor de toekenning van de zorgtoeslag. Die wijzigingen zijn dan ook uitvoerbaar.
II. Artikelsgewijs
Artikel 1
In artikel 1 is voor de berekening van de zorgtoeslag over de jaren 2012 tot en
met 2040 vastgelegd wat het normpercentage is dat verzekerden over het
wettelijk minimumloon zelf dienen te betalen en wat het normpercentage is dat
verzekerden over het overig inkomen moeten betalen.
Anders dan in het besluit uit 2010 (Stb. 2010, 714), is er in dit besluit voor
gekozen de voor de verschillende jaren geldende percentages in een kader op te
nemen. Daardoor neemt de inzichtelijkheid van het besluit toe. Gehandhaafd is de
vaststelling van een percentage per jaar. Dit hangt samen met de formulering van
de delegatiebepaling van artikel 2, derde lid, Wzt, welke impliceert dat de bij
algemene maatregel van bestuur gewijzigde percentages automatisch in de Wzt
worden opgenomen (zie ook nummer 34, tweede lid, onderdeel a, van de
Aanwijzingen voor de regelgeving, waarin een uitzondering wordt gemaakt op de

6

regel dat in een hogere regeling niet wordt toegestaan dat deze bij lagere regeling
wordt gewijzigd, voor het volgens vaste sys tematiek aanpassen van bedragen,
tarieven en percentages). Als met een formule zou worden gewerkt, dan zouden
de beheerders van de diverse databanken voor de wetgeving zelf ieder jaar met
behulp van die formule de geldende percentages moeten berekenen en in artikel
2, derde lid, eerste zin, van de Wzt moeten opnemen. Dat kan tot fouten leiden.
Een heldere vaststelling van de per kalenderjaar geldende percentages – zodat in
één oogopslag duidelijk is wat de percentages voor bijvoorbeeld het jaar 2023 zijn
- verdient de voorkeur.
Artikel 2
Artikel 2 voorziet in het intrekken van het besluit waarmee in 2010 voor de jaren
2011 tot en met 2040 de percentages werden vastgesteld. Aangezien de
intrekking geen terugwerkende kracht krijgt, laat dit onverlet dat de
Belastingdienst/Toeslagen voor de afwikkeling van rechten op zorgtoeslag over
het jaar 2011, de voor dat jaar geldende percentages (zoals geregeld in artikel 1,
eerste lid, van het ingetrokken besluit) blijft hanteren.
Artikel 3
Het besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2012, zodat het
toepasselijk is voor de vaststelling van zorgtoeslagen vanaf dat jaar.
De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

drs. E.I. Schippers

7