Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
T.a.v. de heer drs. A. Slob
Postbus 16375
2500 BJ 'S-GRAVENHAGE

Datum

Onderwerp

5 november 2019

Advies over begrotingen RPO en regionale publieke media-instellingen 2020

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Contactpersoon

Doorkiesnummer

Geachte heer Slob,
1.

In deze brief treft u de opmerkingen aan van het Commissariaat voor de Media op de
begroting van de stichting Regionale Publieke Omroep (hierna: RPO) en de individuele
begrotingen van de dertien regionale publieke media-instellingen (hierna: RPMI’s) voor
het jaar 2020. Dit op grond van artikel 2.169b lid 2 en artikel 2.170 lid 6 van de Mediawet
2008.

2.

Omdat de begrotingen van de RPO en de RPMI’s op grond van de Mediawet 2008 deels
verschillende elementen dienen te bevatten, zijn de opmerkingen over de begrotingen
van de RPO enerzijds en de RPMI’s anderzijds gesplitst weergegeven.
A. Algemeen

3.

In onze brief over de begroting van de RPO van 2019 merkten wij op dat de RPO en de
RPMI’s een grote stap voorwaarts hadden gezet door veel concreter uit te werken op
welke manier de publieke mediaopdracht wordt uitgevoerd en door een samenhangende
distributiestrategie te ontwikkelen. Ook merkten wij op dat de RPO in de budgetaanvraag
voor 2019 beter had uitgewerkt op welke manier hij zijn wettelijke taak in 2019 zou
uitvoeren.

4.

Het Commissariaat constateert dat de RPO en de RPMI’s deze positieve lijn in de
begrotingen voor 2020 hebben doorgezet. Het Commissariaat heeft wel een aantal
opmerkingen bij de begrotingen voor 2020. In het onderstaande geven wij deze
opmerkingen weer. Het betreft een aantal meer algemene opmerkingen over de
begroting van de RPO. Waar dat noodzakelijk is, worden over de begrotingen van de
RPMI’s voor 2020 meer gedetailleerde opmerkingen gemaakt.

1

B. Opmerkingen bij de begroting van de RPO

5.

6.

Algemeen
Het Commissariaat heeft de begroting van de RPO binnen de wettelijke termijn
ontvangen. Door het op de website1 publiceren van de begroting heeft de RPO
bovendien voldaan aan de wettelijke verplichting om de begroting openbaar te maken.
Op grond van artikel 2.169a lid 2 van de Mediawet 2008 dient de begroting van de RPO
in ieder geval te bevatten:
a. een beschrijving van de wijze waarop door de RPO en de regionale publieke mediainstellingen invulling wordt gegeven aan het voorgenomen media-aanbod op de
verschillende aanbodkanalen, met in achtneming van het bepaalde bij of krachtens
deze wet;
b. een overzicht van aard en aantal van de aanbodkanalen;
c. de financiële middelen die voor het volgende kalenderjaar nodig zijn om de
voornemens met betrekking tot de regionale publieke mediadienst te verwezenlijken
en een raming voor de daarop volgende vier jaar;
d. een toelichting op de onderscheiden onderdelen en begrotingsposten, en;
e. een beschrijving van de samenwerking met de landelijke en lokale publieke mediainstellingen en anderen.

7.

8.

9.

Voorgenomen media-aanbod
De begroting van de RPO bevat een uitgewerkte samenhangende distributiestrategie. De
distributiestrategie is afgestemd op een analyse van de marktontwikkelingen. Net als in
de begroting voor 2019, richten de RPMI’s zich blijkens de distributiestrategie ook nu
weer op de burgers die geïnteresseerd zijn in hun regio. Op grond van artikel 2.1 van de
Mediawet, bestaat de publieke mediaopdracht ook op regionaal niveau uit het verzorgen
van publieke mediadiensten door het aanbieden van media-aanbod dat tot doel heeft een
breed en divers publiek te voorzien van informatie, cultuur en educatie, via alle
beschikbare aanbodkanalen. Weliswaar bevat de samenhangende distributiestrategie
een uitgewerkte visie op de het gebruik van de beschikbare aanbodkanalen. En het
Commissariaat heeft er oog voor dat de RPMI’s gebruik maakt van platforms om
verschillende doelgroepen te kunnen bereiken. Het Commissariaat mist net als in de
vorige begrotingen echter ook nu een concrete uitwerking van de wijze waarop de
verschillende doelgroepen, waaronder jongeren, daadwerkelijk zullen worden bereikt.
Overzicht aard en aantal aanbodkanalen
De RPO vraagt in de begroting 2020 een nieuw, nog nader te onderbouwen,
aanbodkanaal ‘L11Alaaf’ aan voor L1. L11Alaaf is een internetplatform voor
carnavalsmuziek uit Limburg. Nadat uw ministerie de goedkeuringsprocedure voor dit
aanbodkanaal in gang heeft gezet, zal het Commissariaat u hierover adviseren.
Financiële middelen
De RPO heeft een sluitende begroting opgenomen voor haar werkzaamheden in 2020.
De bekostiging van de RPO bestaat volgens de begroting voor 2020 uit de bijdrage van
uw ministerie voor een bedrag van € 838.516 en de bijdrage van de RPMI’s voor
€ 284.919. Dit is inclusief de prijsindex van 1,5% voor 2020.

10. In het advies over het Concessiebeleidsplan van de RPO 2018-2025 (hierna: CBP) gaf
het Commissariaat aan dat de RPO een concrete visie moest ontwikkelen op de manier
waarop vorm wordt gegeven aan de wettelijke taken. Eén van deze taken is het
bevorderen van de doelmatigheid van de RPMI’s. Het gaat daarbij om de doelmatige
besteding van publiek geld door de RPMI’s. Vorig jaar heeft het Commissariaat
aangegeven dat de RPO het komende jaar moet gebruiken om deze rol verder uit te
werken en vorm te geven. Wij merken op dat de RPO in de begroting 2020 geen
concrete plannen heeft uitgewerkt om de doelmatigheid van bestedingen de RPO en de
1 Https://www.stichtingrpo.nl/Publicaties/20/begroting-rpo-2018.htm.

-2-

regionale media-instellingen te bevorderen. Zoals ook blijkt uit onze opmerking onder
randnummer 18, zien wij dit als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de RPO en
de RPMI’s.
Toelichting begrotingsposten
De RPO heeft in de bekostigingsaanvraag voor 2020, evenals in voorgaand jaar, een
toelichting op de werkzaamheden en de begrotingsposten opgenomen. De RPO heeft
daarbij een onderscheid gemaakt in de activiteiten van de eigen organisatie, de
coördinerende & andere wettelijke taken en de activiteiten ter bevordering van de
samenwerking tussen RPMI’s.
Samenwerking met de landelijke en lokale publieke omroepen en anderen
11. De RPO en de RPMI’s zetten steeds meer in op samenwerking. De begroting voor 2020
omschrijft een aantal voorbeelden van samenwerkingen tussen de RPMI’s. Eén
voorbeeld is het Gemeenschappelijk Regionaal Online Expertise & Innovatiecentrum
(GROE&I), een uitwisselplatform voor de uitwisseling van content. Een ander voorbeeld
is Studytube, een opleidingsplatform voor de opleiding van medewerkers.
12. Daarnaast bevat de begroting een aantal voorbeelden van publiek-private
samenwerkingen. Eén daarvan is het congres De regio vecht terug, waarvoor de RPO
samenwerkt met een aantal partners, waaronder de NVJ en de NLPO.
13. De in randnummers 12 en 13 genoemde voorbeelden van samenwerking zijn de
uitwerking van het door de minister gestimuleerd beleid, aangaande samenwerking
tussen RPMI’s en RPO enerzijds en samenwerkingen tussen publieke regionale mediainstellingen en private partijen anderzijds.
C. Opmerkingen bij de bekostigingsaanvragen van de RPMI’s
Algemeen
14. Allereerst merken wij op dat in 2020 geen aanwijzingen van RPMI’s verlopen.
15. Alle RPMI's hebben hun bekostigingsaanvraag voor 2020 tijdig ingediend. Alle aanvragen
zijn bovendien voorzien van een begroting en een activiteitenplan. Ook stelt het
Commissariaat vast dat de RPMI's het in de Mediaregeling voorgeschreven
begrotingsmodel hebben gehanteerd (zie bijlage 1). Wel constateert het Commissariaat
dat er verschillen zijn in de uitwerking en de diepgang van zowel de door de RPMI's
opgestelde activiteitenplannen als de toelichting op de posten in de begroting. Een
positieve ontwikkeling is dat RPO en de RPMI's, naar aanleiding van de opmerking van
het Commissariaat daarover bij de begrotingen voor 2019, gezamenlijk hebben
zorggedragen voor uniformiteit in de activiteitenplannen.
16. Eén van de voorwaarden in de bekostigingsbesluiten voor 2019 was dat de RPMI’s de
bijdrage aan de RPO afzonderlijk in hun begroting moeten opnemen. RVT Noord, RTV
Drenthe, Regionale Omroep Flevoland, Stichting Samenwerkende Publieke Omroepen
Midden Nederland, RTV NH Regionale Omroep West en Omroep Limburg hebben dat in
2020 opnieuw niet gedaan. Wij adviseren u om transparantie over de bijdragen van
individuele RPMI’s in de bekostiging van de RPO als bekostigingsvoorwaarde op nemen.
17. Daarnaast is het Commissariaat van oordeel dat de doelmatige besteding van de
middelen in de begrotingen van de individuele publieke media-instellingen onderbelicht
blijft. Het Commissariaat is van mening dat de individuele regionale media-instellingen
het komende jaar onder regie van de RPO een model moeten ontwikkelen waarmee de
doelmatige bestedingen van publieke middelen inzichtelijk kan worden gemaakt.
18. Op grond van artikel 2.170 lid 4 van de Mediawet 2008 dienen de begrotingen van de
RPMI’s, als onderdeel van de bekostigingsaanvragen, te zijn afgestemd op de begroting
van de RPO voor dezelfde periode. De bekostigingsaanvragen van de RPMI’s sluiten
voor wat betreft de bijdragen van uw ministerie aan bij het overzicht dat de RPO in zijn

-3-

bekostigingsaanvraag 2020 heeft opgenomen. De RPMI’s hebben hun begrotingen voor
2020 ook qua budget afgestemd op de begroting van de RPO
19. De RPMI’s hebben een grote stap gezet in de uitwerking van de gezamenlijke
doelstellingen. Ook constateert het Commissariaat dat sprake is van een uniforme opzet
van het begrotingsmodel.
Verplichte onderdelen begrotingen RPMI’s
20. De begrotingen van de RPMI’s dienen op grond van artikel 9b van de Mediaregeling in
elk geval de volgende onderdelen te bevatten:
a. een beschrijving van de wijze waarop door de regionale publieke media-instelling
invulling wordt gegeven aan het voorgenomen media-aanbod;
b. een raming van de financiële middelen die voor het volgend kalenderjaar nodig zijn
om het voorgenomen media-aanbod te verwezenlijken en een raming voor de daarop
volgende vier jaar;
c. een toelichting op de onderscheiden onderdelen en begrotingsposten;
d. een beschrijving van de samenwerking met landelijke en lokale publieke mediainstellingen en anderen; en
e. een toelichting op voorgenomen investeringen, leningen of onttrekkingen van
reserves.
Financiële middelen
21. Alle dertien RPMI’s hebben conform de Mediawet 2008 een raming van de financiële
middelen voor 2020 en een raming voor de daaropvolgende vier jaar verstrekt.
Het Commissariaat wijst erop dat de RPMI’s in hun begroting 2020 rekening hebben
gehouden met een prijsindex van 1,5%. `
22. Elf van de dertien RPMI’s hebben een sluitende begroting ingediend, twee RPMI’s
hebben een positief resultaat van geringe omvang van in totaal circa € 12.000.
23. Stichting Samenwerkende Publieke Omroepen Midden Nederland (SSPONM) heeft de
exploitatie van de lokale omroep Utrecht (OUS) in de cijfers mee geconsolideerd. Hij doet
dit omdat SSPOMN voor OUS media-aanbod verzorgt. Naar ons oordeel is dit niet
correct. De bekostiging van een lokale publieke omroep kan geen rol spelen bij de
uitvoering van de publieke mediaopdracht door een RPMI. Bovendien zijn de diensten die
SSPOMN op dit vlak verricht, een nevenactiviteit. Wij zullen de regionale omroep wijzen
op deze omissie en hen verzoeken de begroting op dit punt te herzien.
24. Het Commissariaat acht daarnaast de liquiditeitspositie van Omroep Zeeland en Stichting
Samenwerkende Publieke Omroepen Midden Nederland nog steeds kwetsbaar. Wij
zullen de liquiditeitenontwikkeling van beide media-instellingen nauwgezet blijven volgen.
Toelichting begrotingsposten
25. Alle RPMI’s hebben in overeenstemming met de Mediawet 2008 een toelichting
opgenomen op de onderscheiden onderdelen en begrotingsposten. Wij achten deze,
hoewel de diepgang van de toelichtingen op de verschillende begrotingsonderdelen
wisselend is, van voldoende niveau.
Samenwerking
26. Zoals in randnummer 12 al kort werd genoemd, heeft een aantal RPMI’s in 2019 besloten
om hun innovaties te bundelen in GROE&I. GROE&I zal voor de deelnemende RPMI’s
app- en webplatformen ontwikkelen en beheren en vooral ook kijken naar nieuwe
innovatieve distributietoepassingen. GROE&I moet ook bijdragen aan het vergroten van
het online bereik, aan het beter bereiken van het publiek en aan het benutten van
schaalvoordelen. Acht van de dertien RPMI’s zullen in dit project
participeren. Stichting Regionale Omroep Brabant, Stichting Omroep Fryslan, Stichting
Regionale Omroep Flevoland en RTV NH hebben besloten zich (nog) niet bij het project
aan te sluiten.

-4-

27. Daarnaast hebben alle RPMI’s in hun begroting aangegeven hoe zij de samenwerking
met landelijke- en lokale publieke media-instellingen vorm hebben gegeven of gaan
geven. Daarnaast beschrijft iedere RPMI de samenwerkingsverbanden met lokale
publieke media-instellingen binnen het betreffende verzorgingsgebied.
Investeringen
28. Alle dertien RPMI’s hebben een investeringsbegroting opgenomen. Ook zijn de
voorgenomen investeringen voorzien van de voorgeschreven nadere toelichting. Deze
investeringen betreffen onder andere technologie, ICT, gebouwen en inventaris.
D. Tenslotte
29. Tenslotte merken wij op dat u op dit moment met de RPO in gesprek bent over het sluiten
van een prestatieovereenkomst. Zoals het er nu naar uitziet zal het Commissariaat
daarbij een rol hebben voor de verificatie en de jaarlijkse controle van de
prestatieafspraken. Het Commissariaat kijkt met vertrouwen uit naar een constructieve
samenwerking.

Hoogachtend,
COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA,

J.G.C.M. Buné CBM
commissaris

Bijlagen:
1. Begroting RPMI’s 2020
2. Wettelijk kader

-5-

BIJLAGE 1 Begroting RPMI’s 2020

-6-

BIJLAGE 2 – Wettelijk kader
Artikel 2.1 lid 1 van de Mediawet 2008:
1. Er is een publieke mediaopdracht die bestaat uit:
(…)
a1. het kunnen inzetten van amusement als middel om een informatief, cultureel of educatief
doel te bereiken of een breed en divers publiek te trekken en te binden zodat deze doelen
onder de aandacht worden gebracht;

Artikel 2.60a lid 3 van de Mediawet 2008:
De RPO wordt belast met de volgende taken:
a. het bevorderen van samenwerking en coördinatie met het oog op de uitvoering van de
publieke mediaopdracht op regionaal niveau;
b. het behartigen van zaken die van gemeenschappelijk belang zijn voor de regionale
publieke mediadienst en de regionale publieke media-instellingen;
c. het sluiten van collectieve arbeidsovereenkomsten en het vaststellen van normen voor
de honorering van freelancers, mede in naam van de regionale publieke mediainstellingen;
d. het bevorderen van een doelmatige inzet van de gelden die bestemd zijn voor de
verzorging en verspreiding van het media-aanbod en het bevorderen van
geïntegreerde financiële verslaglegging en verantwoording;
e. het inrichten, in stand houden, beheren en exploiteren en regelen van het gebruik van
organen, diensten en faciliteiten, waaronder studio’s en distributie-infrastructuren, die
nodig zijn voor een goede uitvoering van de publieke mediaopdracht op regionaal
niveau; en
f. andere taken waarmee zij bij de wet wordt belast
Artikel 2.60l lid 1 van de Mediawet 2008:
Voorafgaand aan de concessieverlening en vóór aanvang van de tweede periode van vijf jaar
van de concessieperiode dient de RPO een concessiebeleidsplan RPO voor de komende vijf
jaar in bij Onze Minister.
Artikel 2.60n lid 1 van de Mediawet 2008:
Mede op basis van het concessiebeleidsplan RPO sluiten Onze Minister en de RPO een
prestatieovereenkomst voor de duur van het concessiebeleidsplan RPO.
Artikel 2.169a lid 1 van de Mediawet 2008:
De RPO dient jaarlijks vóór 15 september een begroting voor de regionale publieke
mediadienst in bij Onze Minister en het Commissariaat.
Artikel 2.169a lid 2 van de Mediawet 2008:
De begroting bevat in elk geval:
a. een beschrijving van de wijze waarop door de RPO en de regionale publieke
mediadienst invulling wordt gegeven aan het voorgenomen media-aanbod op de
verschillende aanbodkanalen, met in achtneming van het bepaalde bij of krachtens de
MW;
b. een overzicht van aard en aantal van de aanbodkanalen;

-7-

c.

de financiële middelen die voor het volgende kalenderjaar nodig zijn om de
voornemens met betrekking tot de regionale publieke mediadienst te verwezenlijken
en een raming voor de daarop volgende vier jaar;
d. een toelichting op de onderscheiden onderdelen en begrotingsposten; en
e. een beschrijving van de samenwerking met de landelijke en lokale publieke mediainstellingen en anderen.

Artikel 4 a van het Mediabesluit 2008
Het totaalbudget, bedoeld in artikel 2.170, eerste lid, van de wet, wordt zodanig over de
regionale publieke media-instellingen verdeeld dat aan de hieronder genoemde regionale
publieke media-instellingen een bijdrage in de kosten wordt verstrekt waarvan de hoogte
maximaal het achter de desbetreffende media-instelling vermelde percentage van het
totaalbudget bedraagt:
Regionale publieke media-instelling
Stichting RTV Noord
Stichting Omrop Fryslân
Stichting RTV Drenthe
Stichting RTV Oost
Stichting Omroep Gelderland
Stichting Regionale Omroep Flevoland
Stichting Samenwerkende Publieke Omroepen Midden
Nederland
Stichting RTV NH
Stichting Regionale Omroep West
Stichting Regionale Omroep Rotterdam-Rijnmond en Omgeving
Stichting Omroep Zeeland
Stichting Regionale Omroep Brabant
Stichting Omroep Limburg

-8-

Percentage
6,35
7,00
6,36
7,36
11,24
5,51
6,58
9,74
7,04
7,19
6,00
11,74
7,89

Artikel 2.169a lid 3 van de Mediawet 2008:
De financiële middelen worden als volgt onderverdeeld:
a. de eigen inkomsten van de regionale publieke media-instellingen, die gebruikt moeten
worden voor de verzorging van het media-aanbod; en
b. de financiële middelen voor de uitvoering van de taken en werkzaamheden van de
RPO.
Artikel 2.169b lid 3 van de Mediawet 2008:
De RPO maakt de begroting openbaar.
Artikel 2.170 van de Mediawet 2008:
1. Onze Minister stelt jaarlijks vóór 1 december het totaalbudget vast dat voor het volgend
jaar beschikbaar is voor de bekostiging van de regionale publieke mediadiensten. Onze
Minister stelt het totaalbudget ter beschikking aan het Commissariaat.
2. Het Commissariaat kan op aanvraag van regionale publieke media-instellingen uit het
budget, bedoeld in het eerste lid, een bijdrage verstrekken in de kosten die rechtstreeks
verband houden met het verzorgen van regionale publieke mediadiensten, voor zover die
kosten niet op andere wijze zijn gedekt. Het Commissariaat beslist jaarlijks vóór 1 januari
op een aanvraag.
3. Aan de verstrekking van de bijdrage, bedoeld in het tweede lid, worden geen voorwaarden
verbonden die in strijd zijn met het bepaalde bij of krachtens deze wet.
4. Een aanvraag als bedoeld in het tweede lid gaat vergezeld van een begroting die is
afgestemd op de begroting, bedoeld in artikel 2.169a, eerste lid, voor dezelfde periode.
5. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld over:
a. de verdeling van het totaalbudget over de regionale publieke media-instellingen;
b. de inhoud, de inrichting en het tijdstip van indiening van een aanvraag; en
c. de inhoud en de inrichting van de begroting.
6. Het Commissariaat zendt vóór 15 oktober zijn opmerkingen met betrekking tot de
begrotingen van de regionale publieke media-instellingen aan Onze Minister.
7. De regionale publieke media-instellingen besteden de ontvangen bedragen aan de
verzorging van publieke mediadiensten op regionaal niveau.
8. De regionale publieke media-instellingen ontvangen voorschotten volgens bij ministeriële
regeling te stellen regels.
9. Als een regionale publieke media-instelling haar jaarrekening, bedoeld in artikel 2.173a,
tweede lid, niet tijdig indient:
a. vermindert het Commissariaat de bevoorschotting met twintig procent; en
b. kan het Commissariaat de bevoorschotting verder verminderen of beëindigen wanneer
ondanks herhaalde aanmaningen van het Commissariaat de instelling in gebreke blijft met
het indienen van de jaarrekening.
Als een instelling voorschotten in strijd met het bepaalde bij of krachtens de wet gebruikt,
kan het Commissariaat de bevoorschotting verminderen of beëindigen.

-9-

Artikel 9a van de Mediaregeling:
1. Een regionale publieke media-instelling dient jaarlijks vóór 15 september een aanvraag in
bij het Commissariaat voor een bijdrage als bedoeld in artikel 2.170, tweede lid, van de
wet.
2. De aanvraag gaat vergezeld van een begroting en een activiteitenplan.
3. Het activiteitenplan bevat een overzicht van de activiteiten waarvoor een bijdrage wordt
gevraagd.
Artikel 9b lid 1 van de Mediaregeling:
Een regionale publieke media-instelling volgt voor het opstellen van de begroting het model
dat als bijlage II bij deze regeling is gevoegd.
Artikel 9b lid 2 van de Mediaregeling:
De begroting bevat in elk geval:
a. een beschrijving van de wijze waarop door de RPMI’s invulling wordt gegeven aan het
voorgenomen media-aanbod met inachtneming van het bepaalde bij of krachtens de
wet;
b. een raming van de financiële middelen die voor het volgende kalenderjaar nodig zijn
om het voorgenomen media-aanbod te verwezenlijken en een raming voor de daarop
volgende vier jaar;
c. een toelichting op de onderscheiden onderdelen en begrotingsposten;
d. een beschrijving van de samenwerking met landelijke- en lokale publieke mediainstellingen en anderen; en
e. een toelichting op voorgenomen investeringen, leningen of onttrekkingen van
reserves.

- 10 -