Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

92
Vragen van het lid Sjoerdsma (D66) aan de Ministers voor Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking en van Veiligheid en Justitie over het
farmaceutische bedrijf Mylan dat zich in Nederland heeft gevestigd en mogelijk
doodstraf-medicatie levert aan Amerikaanse gevangenissen (ingezonden
31 augustus 2015).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 23 september 2015).
Vraag 1
Herinnert u zich uw antwoord op eerdere vragen over het Nederlandse
farmaceutische bedrijf Mylan waarin u aangaf dat het kabinet kan bevestigen
noch ontkennen dat Mylan het spierverslappende middel rocuroniumbromide
levert aan Amerikaanse gevangenissen ter uitvoering van de doodstraf?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Heeft u inmiddels nader onderzoek gedaan of door het Nederlandse bedrijf
inderdaad geen executiemiddelen zijn dan wel worden geleverd aan
Amerikaanse gevangenissen, ook niet via het productieland India?
Antwoord 2
Sinds de beantwoording van de in vraag 1 genoemde Kamervragen heeft het
Ministerie van Buitenlandse Zaken over deze kwestie verschillende malen
contact gehad zowel met Mylan zelf, als met belegger APG, mensenrechtenngo Reprieve, en de Nederlandse advocaat Stapert. Ook de ambassade in
Washington, D.C. heeft bij lokale contacten navraag gedaan.
Vraag 3
Bent u ervan op de hoogte dat de Amerikaanse staat Virginia op zeer korte
termijn een aantal executies wil uitvoeren middels de dodelijke injectie
bestaande uit drie verschillende drugs waaronder het spierverslappende
middel rocuroniumbromide?

1

ah-tk-20152016-92
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 2065

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja, mij is bekend dat op 1 oktober een executie is gepland in Virginia. Ook is
bekend dat rocuroniumbromide één van de drie middelen is die bij executies
in Virginia in het verleden is toegediend. Of rocuroniumbromide ook voor de
aanstaande executie zal worden ingezet, is mij niet bekend.
Vraag 4
Nu vrijwel alle andere farmaceutische bedrijven maatregelen hebben
genomen die verkoop en doorverkoop van medicatie aan Amerikaanse
gevangenissen voorkomen, welke garantie kan Mylan geven dat het middel
rocuroniumbromide niet rechtstreeks dan wel via India of groothandelaren is
doorverkocht aan Amerikaanse gevangenissen ter uitvoering van de
doodstraf?
Antwoord 4
Op 18 augustus jl. vond op het Ministerie van Buitenlandse Zaken een
gesprek plaats met een delegatie van Mylan. In het gesprek heeft Mylan
aangegeven die garantie niet te kunnen geven.
Vraag 7
Deelt u de mening dat Nederlandse farmaceutische bedrijven alles in het
werk moeten stellen om zelfs het risico van gebruik van medicatie voor
uitvoering van de doodstraf te voorkomen?
Antwoord 7
Ja.
Vraag 5, 6 en 8
Wat was de uitkomst van het door u aangekondigde gesprek met Mylan over
het beleid en de intenties van het bedrijf?
Is Mylan bereid om als Nederlands bedrijf zelf expliciete maatregelen te
treffen die ervoor zorgen dat medicijnen die door het bedrijf worden
gemaakt, niet kunnen worden gekocht door of doorverkocht aan Amerikaanse
gevangenissen voor dodelijke injecties?
Bent u van mening dat Mylan bindende afspraken dient te hebben met
distributeurs in lijn met industriestandaarden om te voorkomen dat medicijnen gebruikt kunnen worden bij executies?
Bent u bereid met spoed wetgeving te introduceren om Mylan te dwingen
zich te conformeren aan de wereldwijde standaarden van de farmaceutische
industrie en om Mylan te dwingen het maximaal haalbare te doen om te
voorkomen dat door Mylan geproduceerde medicijnen worden gebruikt in
executies?
Antwoord 5, 6 en 8
In het gesprek dat op 18 augustus jl. op het Ministerie van Buitenlandse
Zaken plaats vond met een delegatie van Mylan, is van de zijde van het
ministerie het volgende naar voren gebracht:
– Mylan dient zich als Nederlands bedrijf te conformeren aan het Nederlandse MVO-beleid. Dat houdt onder meer in dat het bedrijf betrokkenheid
bij mensenrechtenschendingen, ook in het buitenland, moet voorkomen.
Nederland beschouwt de doodstraf als een ernstige mensenrechtenschending.
– Om die reden is het wenselijk dat Mylan contractuele afspraken met
distributeurs maakt om het risico te beperken dat zijn producten voor de
doodstraf worden aangewend.
– De door Reprieve geleverde documentatie dat de middelen van Mylan in
het bezit zijn van gevangenissen in Virginia is door het ministerie met
Mylan gedeeld.
Tijdens het gesprek liet Mylan weten niet van plan te zijn contractuele
afspraken te maken met distributeurs om te voorkomen dat het middel in
kwestie voor dodelijke injecties wordt gebruikt. Het bedrijf voerde hiervoor
aan dat gevangenisziekenhuizen het middel wel moeten kunnen gebruiken
voor legitieme doeleinden (anesthesie), en dat contractuele afspraken nooit
kunnen garanderen dat producten voor oneigenlijke doelen worden ingezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Mylan gaf verder aan niet op de hoogte te zijn van de aankoop van Mylanproducten door het Virginia Department of Corrections (VDOC). Kort na het
gesprek heeft het bedrijf contact gezocht met het VDOC om zich ervan te
vergewissen dat de rocuroniumbromide van Mylan niet zou worden gebruikt
voor het uitvoeren van de doodstraf. Op 28 augustus bracht Mylan een
persverklaring uit over de kwestie, waarin de brief aan het VDOC wordt
genoemd.2 Een reactie op de brief is nog niet bekend.
Het kabinet verwacht dat Mylan aanvullende, proactieve stappen neemt om
zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen, en dat het hierover in
gesprek blijft met het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook het ministerie
zet zich in om deze situatie in de toekomst te voorkomen. Omdat het
handelsbeleid een EU-bevoegdheid betreft, geeft het kabinet hiertoe de
voorkeur aan regelgeving op EU-niveau. Zoals eerder gemeld wordt
EU-verordening 1236/20053 momenteel herzien. Nederland zet zich ervoor in
ook «tussenhandeldiensten» onder de verordening te laten vallen, en
rocuroniumbromide toe te voegen aan de lijst van vergunningplichtige
stoffen. Dat houdt in dat ook de handel van Mylan in rocuroniumbromide van
India naar de VS onder de EU-exportcontrole zou gaan vallen, vanwege de
tussenhandeldiensten die plaatsvinden in het hoofdkantoor van Mylan N.V. in
Nederland.
Advocaat Stapert heeft tegen Mylan een melding ingediend bij het Nationaal
Contactpunt (NCP) OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen. Het
NCP heeft inmiddels aangegeven de zaak in behandeling te nemen.4 Dat wil
zeggen dat het NCP gaat bemiddelen tussen Mylan en Stapert. Mogelijk leidt
deze bemiddeling tot een oplossing. Het NCP zal in elk geval met aanbevelingen komen.
Vraag 9
In hoeverre vindt u in dit geval de «amorele werkwijze» van de Belastingdienst, waarbij de Belastingdienst bij de vestiging van buitenlandse ondernemingen geen waardeoordeel geeft over de oorsprong van de inkomsten en
ook geen contact opneemt met het Ministerie van Buitenlandse zaken dan
wel van Veiligheid en Justitie, nog houdbaar indien een bedrijf activiteiten
heeft die haaks staan op Nederlands beleid en een principieel Kabinetsstandpunt en Nederlandse pensioenfondsen die beleggen in het bedrijf, in ernstige
verlegenheid brengen?
Antwoord 9
Hoewel Mylan in Nederland is geregistreerd als naamloze vennootschap,
verwacht het bedrijf na een transitiefase uitsluitend in het Verenigd Koninkrijk
belastingplichtig te zijn.5 De Belastingdienst heeft overigens geen zeggenschap over de registratie van bedrijven in Nederland. Het Handelsregister
wordt beheerd door de Kamer van Koophandel, maar deze heeft geen
wettelijke titel om de registratie van Mylan te weigeren. Daarvan is pas
sprake als de activiteitenomschrijving van de onderneming het begaan van
één of meer misdrijven inhoudt.

2

http://newsroom.mylan.com/index.php?s=2429&item=123349
Verordening (EG) nr. 1236/2005 van de Raad van 27 juni 2005 met betrekking tot de handel in
bepaalde goederen die gebruikt zouden kunnen worden voor de doodstraf, foltering of andere
wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing.
4
http://www.oesorichtlijnen.nl/binaries/oeso-richtlijnen/documenten/publicatie/2015/7/17/initialassessment-mylan/initial-assessment-stapert-mylan-17-july-2015.pdf
5
http://files.shareholder.com/downloads/ABEA-2LQZGT/0x0xS1193125-15-116260/1623613/
filing.pdf
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3