Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

21 501-30

Raad voor Concurrentievermogen

Nr. 546

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 januari 2022
Op 24 en 25 januari 2022 vindt het onderzoeksdeel van de informele Raad
voor Concurrentievermogen plaats. Bij deze brief ontvangt u, mede
namens de Minister van Economische Zaken en Klimaat, de geannoteerde
agenda voor dit deel van de informele Raad, met daarin een beschrijving
van de verwachte discussiepunten en de Nederlandse inzet. Het onderdeel
Interne Markt en Industrie van de informele Raad voor Concurrentievermogen vindt een week na het onderzoeksdeel plaats. Daarvoor ontvangt u
separaat een geannoteerde agenda van mijn collega van Economische
Zaken en Klimaat.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.H. Dijkgraaf

kst-21501-30-546
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-30, nr. 546

1

Geannoteerde agenda voor het onderzoeksdeel van de informele
Raad voor Concurrentievermogen van 24 en 25 januari 2022
Op 24 en 25 januari 2022 zal het Franse voorzitterschap van de Raad van
de Europese Unie1 het onderzoeks- innovatiedeel van de informele Raad
voor Concurrentievermogen organiseren in Parijs. Voor deze informele
Raad zijn zowel de Europese ministers voor onderzoek en innovatie als die
voor hoger onderwijs uitgenodigd. Dit omdat de informele Raad in het
teken zal staan van het versterken van de synergie tussen hoger onderwijs
enerzijds en onderzoek en innovatie anderzijds. De discussie zal zich
toespitsen op de Europese Strategie voor Universiteiten. Overigens is de
Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport Raad (OJCS-Raad) primair aan zet bij
de Raadsbehandeling van de Europese Strategie voor Universiteiten,
waarbij de Raad voor Concurrentievermogen wordt betrokken. Op het
moment van schrijven van deze geannoteerde agenda is nog geen agenda
van de informele Raad voor Concurrentievermogen, noch een discussiepaper met discussievragen, ontvangen vanuit het voorzitterschap.
De eerder gepubliceerde Mededelingen, Raadconclusies en Raadaanbeveling over de Europese Onderzoeksruimte2 en de Europese Onderwijs
Ruimte3 benoemen het belang van meer synergie tussen onderzoek,
innovatie en onderwijs. Daarnaast publiceert de Europese Commissie
naar verwachting op 18 januari aanstaande, kort voor de informele Raad,
het voorstel voor «de Europese Strategie voor Universiteiten». De Kamer
ontvangt via het reguliere proces via het BNC-fiche de kabinetsappreciatie
van het voorstel. Vermoedelijk zal tijdens de informele Raad vooral
stilgestaan worden bij de Europese Strategie voor Universiteiten. Het doel
van deze strategie is om de vier missies van hoger onderwijsinstellingen
(onderwijs, onderzoek, innovatie en maatschappelijke impact) samen te
brengen in een kennisecosysteem-aanpak. De strategie zal naar
verwachting een belangrijke rol toebedelen aan de duurzame grensoverschrijdende netwerken van hoger onderwijsinstellingen, de «allianties»,
van het Europese Universiteiten Initiatief. Dit onder andere omdat deze
worden gezien als proeftuinen voor meer synergie tussen hoger
onderwijs, onderzoek en innovatie. Na twee pilotjaren (in 2019 en 2020)
zal in 2022 het Europese Universiteiten Initiatief, met financiering vanuit
Erasmus+ en aangevuld met budget vanuit Horizon Europe, verder vorm
krijgen.4 Frankrijk heeft aangegeven het Europese Universiteiten Initiatief
als prioriteit te zien tijdens hun voorzitterschap (President Macron riep in
2017 op tot de oprichting van deze netwerken).
Het belang van synergie tussen hoger onderwijs enerzijds en onderzoek
en innovatie anderzijds wordt naar verwachting breed ondersteund door
de lidstaten. De lidstaten zullen naar verwachting tijdens de informele
Raad gevraagd worden naar goede voorbeelden op het vlak van het
bevorderen van synergie tussen onderzoek, innovatie en onderwijs en
naar hun eerste reacties op de Europese Strategie voor Universiteiten.
Het kabinet onderschrijft de toegevoegde waarde van een sterke inzet op
grensoverschrijdende samenwerking in hoger onderwijs, onderzoek en
innovatie. In dat kader is het kabinet blij met de actie die nu ondernomen
wordt door het opstellen van de Europese Strategie voor Universiteiten en

1

Van januari tot en met juni 2022.
Kamerstuk 22 112, nr. 2967
3
Kamerstuk 22 112, nr. 2965
4
Nederlandse deelnemers aan de Europese Universiteiten allianties in de twee pilotjaren:
Universiteit Utrecht, UvA, UTwente, Universiteit Maastricht, VU, Tilburg University, RUG,
Universiteit Leiden, TU Eindhoven, Radboud Universiteit, Erasmus Universiteit, Van Hall
Larenstein en NHL Stenden.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-30, nr. 546

2

het verder uitrollen van het Europese Universiteiten Initiatief, omdat het
kansen biedt voor bredere samenwerking op het gebied van onderwijs,
onderzoek en innovatie en een kwaliteitsimpuls kan opleveren. Belangrijke
aandachtspunten van het kabinet zijn dat bij open internationale samenwerking in onderzoek, innovatie en onderwijs de fundamentele waarden,
zoals academische vrijheid en wetenschappelijke integriteit, geborgd
blijven. Ook vindt het kabinet het belangrijk dat het Europese Universiteiten Initiatief een bottom-up proces is met focus op het hele spectrum
van hoger onderwijs instellingen en daarbij blijvend inzet op gebalanceerde mobiliteit. Verder vraagt dit alles om een heldere en bovenal
effectieve en efficiënte organisatie, zonder extra administratieve lasten en
vooral voortbouwend op bestaande structuren. Als laatste moeten de
Europese Strategie voor Universiteiten en de Europese Universiteiten
allianties ook bijdragen aan de maatschappelijke uitdagingen zoals de
groene en digitale transities.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-30, nr. 546

3