Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

32 670

Voortgang Natura 2000

Nr. 163

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 juni 2019
Mede naar aanleiding van het bestuurlijk overleg over het Programma
Aanpak Stikstof (PAS) van afgelopen vrijdag 21 juni jl. en conform het
besprokene in het Kamerdebat van donderdag 20 juni jl. (Handelingen II
2018/19, nr. 96, Debat over de uitspraak Raad van State over het
programma Aanpak stikstof) informeer ik u, mede namens de Minister
van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) over de wijze waarop er kan worden
omgegaan met de concrete situaties die op korte termijn spelen voor
betrokken bedrijven en initiatiefnemers. Het is zaak dat Rijk en provincies
in gezamenlijkheid beleid formuleren. Daar het gaat om provinciale
bevoegdheden is ook aanvullende besluitvorming van colleges van
gedeputeerde staten nodig.
(Voormalig) Vergunningvrije activiteiten
Onder het PAS was er in specifieke gevallen sprake van vergunningvrije
activiteiten. Uit de recente uitspraak van de Raad van State volgt dat deze
activiteiten alsnog vergunningplichtig zijn. Een deel van deze vergunningvrije activiteiten betrof projecten met stikstofbijdragen onder de grenswaarde van 1 mol/ha/j waarvoor meldingen zijn ingediend. Dit gaat om
circa 3.300 meldingen, voornamelijk bij provincies ingediend. Meldingsvrije activiteiten hoefden per definitie niet te worden gemeld en derhalve
is hier geen zicht op.
Al deze vergunningvrije activiteiten zijn destijds uitgevoerd conform de
toen geldende wet- en regelgeving. Daarmee hebben initiatiefnemers die
een melding hebben gedaan of een meldingsvrije activiteit ontplooiden te
goeder trouw gehandeld. Om deze reden zal er geen sprake zijn van
actieve handhaving: na vaststelling van de beleidslijn voor toekomstige
vergunningverlening zal voor deze activiteiten gestreefd worden naar
legalisatie.

kst-32670-163
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 670, nr. 163

1

Projecten behorend bij specifieke meldingen die nog niet zijn gerealiseerd,
zijn niet meer zonder vergunning uit te voeren. In de uitwerking die in de
komende periode is te verwachten, zullen provincies en Rijk definiëren
wat onder «nog niet gerealiseerd» wordt verstaan.
Activiteiten die in het verleden vergunningvrij waren, zullen in de huidige
situatie een vergunning nodig hebben. Er wordt voortvarend maar ook
zorgvuldig gewerkt aan beleidslijnen voor ADC-toets en externe saldering
en een bijbehorende rekentool zodat legalisering zo snel als mogelijk kan
plaatsvinden. Dit najaar wil ik meer duidelijkheid hebben over planning en
doorlooptijd.
Vernietigde vergunningen
Voor de vernietigde vergunningen geldt dat het bevoegd gezag de
betreffende initiatiefnemers er van op de hoogte stelt dat, om de eerder
aangevraagde activiteiten alsnog mogelijk te maken, een nieuwe
vergunning nodig is en de initiatiefnemer dus een nieuwe vergunningaanvraag moet indienen.
Voor initiatiefnemers die met activiteiten zijn gestart voordat hun
vergunning onherroepelijk werd, geldt dat zij dit op eigen risico hebben
gedaan. Het bevoegd gezag is in een dergelijk geval genoodzaakt om te
handhaven. Hierbij zal enig respijt mogelijk zijn door de initiatiefnemer
een periode (circa een half jaar) te geven om de bestaande situatie te
herstellen. Provincies en Rijk werken samen aan een handreiking voor
handhaving.
Besluiten die nog niet onherroepelijk zijn
Afgesproken is dat bevoegde instanties de ontwerpbesluiten die ter
inzage liggen, maar waarover nog geen definitief besluit is genomen, in
beginsel zullen intrekken. Provincies zullen gemeenten informeren dat van
omgevingsvergunningen die nog niet definitief zijn, de zogenoemde
verklaring van geen bezwaar niet meer van toepassing is. Tevens is
geconcludeerd dat voor definitieve besluiten waartegen wel beroep is
aangetekend ten aanzien van het aspect stikstofdepositie, onderzocht zal
worden of hier via een wijzigingsbesluit alsnog een individuele ecologische beoordeling aan ten grondslag kan worden gelegd dan wel dat
deze besluiten door de rechter zullen worden vernietigd. De initiatiefnemer kan er voor kiezen om de onderbouwing van het aspect stikstofdepositie te vervangen door een individuele ecologische beoordeling op
basis van interne, externe saldering of ADC-toets.
Interimsituaties
Voor deze groep bedrijven die vóór het PAS door verschillende oorzaken
niet beschikten over een natuurvergunning op basis van een passende
beoordeling (de zogenaamde interimmers) is besloten deze activiteiten
net zo te behandelen als andere situaties waarin geen sprake is van een
vaststaande vergunning.
Beweiden en bemesten
Op basis van de uitspraak van de Raad van State is er in beginsel een
vergunning nodig voor het weiden van vee en het bemesten van gronden.
De invulling hiervan vergt een zorgvuldige inhoudelijke onderbouwing,
waaraan de bevoegde instanties de komende periode zullen werken.
Gedurende het huidige beweidings- en bemestingsseizoen zal niet actief
worden gehandhaafd op de vergunningplicht. Vanuit de sector en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 670, nr. 163

2

overheden is het beleid de afgelopen jaren gericht geweest op het
verhogen van het aantal koeien in de wei, en in principe zal dit gecontinueerd worden. Voor aanvang van het volgende beweidings- en bemestingsseizoen wordt alles op alles gezet om een aanpak beschikbaar te
hebben voor de legalisering van beweiden en bemesten.
Vergunningverlening zonder het PAS
Op dit moment is er veel onzekerheid bij initiatiefnemers over het
aanvragen van vergunningen. De collectieve passende beoordeling via
het PAS is door de uitspraak komen te vervallen. Initiatiefnemers moeten
daarom, om een vergunning te kunnen krijgen, terugvallen op intern
salderen of een individuele passende beoordeling aan de hand van extern
salderen of een ADC-toets (geen Alternatief, Dwingende redenen van
groot openbaar belang en Compenserende maatregelen).
Een aantal projecten kan door intern salderen een stikstofeffect
voorkomen. Voor intern salderen is zo snel mogelijk een rekentool nodig.
Een eerste belangrijke stap hierbij is het beschikbaar stellen van een
nieuwe, geactualiseerde versie van AERIUS Calculator. Deze wordt nu
ontwikkeld. Aanvragers kunnen dit instrument gebruiken om de stikstofdepositie van hun voorgenomen project in beeld te brengen en deze
berekening gebruiken in een vergunningaanvraag. Met het oog op
zorgvuldigheid zal een nieuwe versie van Calculator worden opengesteld
nadat een volgend Bestuurlijk Overleg hierover heeft besloten. Het
streven is in de zomer van 2019 de geactualiseerde Calculator beschikbaar
te kunnen stellen.
Om naast intern salderen ook langs een andere route vergunningverlening voor projecten met een stikstofeffect mogelijk te maken, is het
wenselijk dat er binnen afzienbare termijn een handreiking komt voor
ADC-toets en extern salderen. De bevoegde gezagen werken samen om te
komen tot deze beleidslijn voor toekomstige vergunningverlening. Het
streven is deze beleidslijn dit najaar beschikbaar te hebben.
Tot slot
Met deze brief heb ik u geïnformeerd over de acties voor de korte termijn
naar aanleiding van de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State over het PAS. Ik zal u blijven informeren over de
volgende stappen in de komende periode; onder meer over de instelling
van een adviescollege, zoals verzocht in de motie-Geurts c.s. (Kamerstuk
32 670, nr. 160).
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 32 670, nr. 163

3