Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1796
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over angstcultuur en doorgeslagen flexwerk bij de gemeente
Rotterdam (ingezonden 30 december 2019).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 20 februari 2020) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2019–2020, nr. 1547.
Vraag 1
Wat is uw oordeel over de berichten over de angstcultuur bij de afdeling
Werk en inkomen van de gemeente Rotterdam?1
Antwoord 1
De bedoelde berichten betreffen de wijze waarop de uitvoering van het
cluster «Werk en Inkomen» in de gemeente Rotterdam is vormgegeven, in
het bijzonder het personeelsbeleid. Deze aspecten behoren tot de verantwoordelijkheid van de gemeente. Als Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid draag ik daar geen verantwoordelijkheid voor en heb ik daar geen
oordeel over. Voor de beantwoording van de onderstaande vragen is contact
geweest met de gemeente Rotterdam.
De gemeente heeft aangegeven dat zij signalen die worden afgegeven over
de organisatie van de gemeente Rotterdam serieus nemen. De gemeente zal
hierover in gesprek gaan met betrokkenen en mocht hiertoe aanleiding zijn
wordt er nader onderzoek gedaan.
Vraag 2
Hoe is het de 132 mensen vergaan die de moed hadden om de petitie over
maximaal 10% uitzendkrachten te tekenen? Werken zij na 1 januari 2020 nog
voor de gemeente Rotterdam?

1

ah-tk-20192020-1796
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

AD, gemeente ziet nu toch een angstcultuur bij ambtelijke dienst, 28 november 2019 https://
www.ad.nl/rotterdam/gemeente-ziet-nu-toch-een-angstcultuur-bij-ambtelijke-dienst~afa8366a/
Dagblad 010, Angst op gemeente-afdeling Werk en Inkomen, 22 november 2019
https://dagblad010.nl/Politiek/angst-op-gemeente-afdeling-werk-en-inkomen
Trouw, Ambtenaren die werklozen helpen, zijn zelf hun baan niet zeker in Rotterdam,
7 november 2019 https://www.trouw.nl/economie/ambtenaren-die-werklozen-helpen-zijn-zelfhun-baan-niet-zeker-in-rotterdam~b41969b5/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 2
De gemeente Rotterdam heeft mij aangegeven dat door een krimpend
Participatiefonds gelden en wegvallende Europese subsidies de keuze is
gemaakt om de inhuuropdrachten van 34 uitzendkrachten per 31 december
2019 te beëindigen. De betreffende uitzendkrachten en uitzendbureaus zijn
voor 1 november 2019 hierover geïnformeerd. Dit was voor de datum
(namelijk 4 november 2019) dat de eerste petitie werd overhandigd.
Ook ten aanzien van de overige inhuuropdrachten die na 31 december 2019
niet zijn verlengd is er geen relatie met het medeondertekenen van een
petitie. De ondertekenaars van de petities waren zowel inhuurkrachten als
medewerkers met een vast dienstverband bij de gemeente.
Vraag 3
Hebben de medewerkers die naar de vertrouwenspersoon en de wethouder
zijn gegaan om de problemen aan te kaarten, na 1 januari 2020 nog een baan
bij de gemeente Rotterdam?
Antwoord 3
De gemeente Rotterdam heeft mij aangegeven dat bij een aantal van de
medewerkers de inhuuropdracht na 31 december 2019 niet is verlengd.
Reden hiervoor was dat wegens teruglopende financiële middelen en een
dalend bijstandsbestand er minder medewerkers nodig zijn en de gemeente
minder medewerkers kan inhuren. De reden van niet verlengen heeft geen
verband gehad met het in gesprek gaan met vertrouwenspersonen of de
wethouder om de problemen aan te kaarten.
Vraag 4
Erkent u dat een hoog percentage werknemers met een onzeker flexcontract,
niet bevorderlijk is voor het melden van misstanden?
Antwoord 4
Ik verwijs hiervoor naar de beantwoording van vraag 1 dat het personeelsbeleid een lokale aangelegenheid van de gemeente Rotterdam betreft. Ik vind
dat organisaties een veilig werkklimaat moeten creëren, waar mogelijke
misstanden gemeld kunnen worden. Een werkgever mag de werknemer niet
benadelen als gevolg van het ter goeder trouw en naar behoren melden van
een vermoeden van een misstand als bedoeld in de Wet Huis voor klokkenluiders. Dit geldt ook voor werknemers met een flexcontract.
Vraag 5
Bent u bereid met de gemeente Rotterdam in gesprek te gaan over de
angstcultuur en het doorgeslagen flexwerk?
Antwoord 5
Nee, dat acht ik niet nodig. Het personeelsbeleid betreft een lokale aangelegenheid van de gemeente Rotterdam. De gemeente Rotterdam – en het
cluster Werk en Inkomen in het bijzonder – heeft aangegeven dat zij zich
ervan bewust is dat het aandeel uitzendkrachten binnen sommige organisatieonderdelen hoog is. De gemeenteraad en het Rotterdams college zijn
hierover met elkaar in gesprek om het aantal terug te brengen. Het is juist
ook het gemeentelijk niveau waarop dit gesprek hoort plaats te vinden.
Vraag 6 en 7
Hoeveel procent van de uitvoerders van de afdeling Werk en inkomen van de
gemeente Rotterdam zijn in vaste dienst en hoeveel mensen zijn in totaal
werkzaam als uitvoerder van de afdeling Werk en inkomen van de gemeente
Rotterdam?
Hoeveel procent van de beleids- en stafmensen van de afdeling Werk en
inkomen van de gemeente Rotterdam zijn in vaste dienst?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 6 en 7
Uit navraag bij de gemeente Rotterdam is mij aangegeven dat de Rotterdamse Rekenkamer onlangs in haar schrijven van 7 januari jl. concludeerde
dat het inhuurpercentage op peildatum 30 november 2019 op 26% stond2. Er
waren 472 fte ingehuurd en de vaste formatie bedraagt 1.375 fte. Er wordt
geen onderscheid gemaakt tussen uitvoerders, beleids- of stafmensen. De
totale formatie van het cluster Werk en Inkomen ligt op 1.847 fte.
Vraag 8
Hoe verklaart u dat de gemeente Rotterdam zelf zegt dat 27% van de
contracten bij de afdeling Werk en inkomen flexibel zijn, terwijl de FNV zegt
dat 60% van de mensen geen vast contract heeft?
Antwoord 8
De Rotterdamse Rekenkamer heeft onlangs in haar brief van 7 januari jl. aan
de gemeenteraad laten weten dat het inhuurpercentage op peildatum
30 november 2019 26% was. De gemeente Rotterdam heeft mij aangegeven
dat het percentage van 26% een gemiddelde is op clusterniveau. Op enkele
afdelingen van het cluster Werk en Inkomen is dit inhuurpercentage hoger.
Van de dertien afdelingen zijn er twee afdelingen waar het inhuurpercentage
boven de 40% uitkomt. De gemeente Rotterdam geeft aan dat er geen
afdeling is waar het percentage 60% is. Het is de gemeente Rotterdam dan
ook onbekend waar de FNV haar getallen op baseert.
Vraag 9 en 10
Onderschrijft u dat een percentage van 27% flexwerkers ook al erg hoog is?
Onderschrijft u dat een maximumpercentage van 10% flex wenselijk zou zijn?
Antwoord 9 en 10
Wat ik belangrijk vind is dat de keuze voor een bepaalde contractvorm door
werkgevers (in casu de gemeente) gemaakt wordt passend bij de aard van
het werk, en niet dat de keuze gebaseerd is op verschillen in kosten en
risico’s. Met de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) heb ik de eerste stap gezet
om de verschillen tussen vast en flexwerk te verkleinen en om oneigenlijk
gebruik van flexibele arbeid te voorkomen. Het is belangrijk om voor ogen te
houden dat niet elke instantie of onderneming met dezelfde onzekerheden in
zijn bedrijfsvoering heeft te maken. De behoefte aan een flexibele schil kan
per bedrijf en per sector verschillen. Ik kan niet voor individuele instanties of
ondernemingen beoordelen welk percentage inhuur goed of fout is.
Vraag 11
Hoe verklaart u het hoge percentage flexkrachten, aangezien uitzendkrachten
aanzienlijk duurder zijn dan vaste krachten?
Antwoord 11
Zoals eerder aangegeven vind ik het aan elke individuele instelling of
onderneming om te bepalen welk percentage inhuur voor hen noodzakelijk is.
Wel vind ik het belangrijk dat de keuze voor vaste of flexibele krachten niet
gebaseerd is op verschillen in kosten en risico’s. De inhuur van uitzendkrachten kan duurder zijn, afhankelijk van het tarief dat het uitzendbureau rekent.
Hier kan ik geen algemene uitspraken over doen.
Vraag 12
Hoeveel geld zou de afdeling Werk en inkomen van de gemeente Rotterdam
besparen als de helft van de mensen die nu via een uitzendbureau werkzaam
zijn, in dienst wordt genomen?
Antwoord 12
Ik vind dat deze overwegingen op het gemeentelijk niveau moeten plaatsvinden. Ik vind het dan ook goed dat op gemeentelijk niveau de gemeenteraad
en het Rotterdams college over deze inhuur in gesprek zijn.

2

Raadpleeg: https://rekenkamer.rotterdam.nl/wp-content/uploads/2019/09/R.O.18.03-druk-opinhuur.pdf en https://rekenkamer.rotterdam.nl/wp-content/uploads/2019/09/R.O.18.03aanvulling-rapport-raad.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Vraag 13
In hoeverre heeft de Rotterdamse Rekenkamer gekeken naar de meerkosten
van uitzendkrachten?
Antwoord 13
De gemeente Rotterdam heeft mij aangegeven dat de Rotterdamse Rekenkamer hier niet naar heeft gekeken, omdat het geen onderdeel van het
onderzoek was.
Vraag 14
Hoeveel mensen had Rotterdam de afgelopen tien jaar in de bijstand op het
hoogste en op het laagste punt?
Antwoord 14
De gemeente Rotterdam heeft mij aangegeven dat het aantal uitkeringen op
het hoogste punt kijkend naar de periode 2010 t/m 2019 39.489 (30 juni 2016)
en op het laagste punt 30.611 bedroeg (1 januari 2010)3.
Vraag 15 en 16
Hebben de afgelopen drie jaar in Rotterdam aanbestedingen plaatsgevonden
met betrekking tot het werven van uitzendkrachten voor de afdeling Werk en
inkomen al dan niet in een groter verband? Zo ja, hoe zijn deze aanbestedingen verlopen? Wie hebben er meegedongen? Wie heeft er gewonnen? Om
welke bedragen ging het? Zo nee, hoe heeft de selectie van uitzendbureaus
dan plaatsgevonden? Hoe is er vergund?
Met welke uitzendbureaus wordt momenteel met name zaken gedaan door de
afdeling Werk en inkomen van de gemeente Rotterdam?
Antwoord 15 en 16
De gemeente Rotterdam heeft mij aangegeven het werven van uitzendkrachten in 2017 te hebben aanbesteed. Vijf partijen hebben zich hier voor
ingeschreven, te weten: Randstad, Unique, Tempo Team, Stichting C4 en
Olympia. Door een aanbestedingscommissie is de opdracht gegund aan drie
partijen (Randstad, Unique en Tempo Team) waarmee een raamovereenkomst
is afgesloten, voor drie jaar met een optie voor verlenging van een jaar. De
aanbesteding werd gegund op basis van economisch meest voordelige
inschrijving, en er werd in de bestekken geen raming opgenomen van
bedragen. Momenteel wordt er zaken gedaan met Randstad, Unique en
Tempo Team.
Vraag 17 en 18
Kunt u reageren op beschuldigingen van corruptie en steekpenningen bij de
ambtenarij, zoals ingesproken in de Rotterdamse gemeenteraad door de heer
Panacho?4
Lopen er momenteel onderzoeken over beschuldigingen van corruptie bij de
afdeling Werk en inkomen van de gemeente Rotterdam?
Antwoord 17 en 18
Nee, ik verwijs hiervoor naar de beantwoording van vraag 1. De gemeente
Rotterdam heeft mij aangegeven dat tijdens het inspreken geen informatie is
gegeven om concreet op te kunnen reageren. De gemeente Rotterdam heeft
aangegeven dat zij signalen die worden afgegeven over de organisatie
serieus neemt en daarover gaat de gemeente in gesprek met betrokkenen.
Wanneer hiertoe aanleiding is wordt er nader onderzoek gedaan. Het beleid
bij de gemeente Rotterdam is dat zij geen openbare mededelingen doen op
de vraag of er onderzoeken lopen.
Vraag 19
Wat onderneemt u tegen genoemde wantoestanden?

3
4

Bron: datasysteem gemeente Rotterdam.
https://rotterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/569334/Commissie%20Majeure
%20Projecten%2C%20Organisatie%20en%20Financien%20%282018-2022%29%2010-12-2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4

Antwoord 19
Het personeelsbeleid van de gemeente Rotterdam behoort tot de autonomie
van de gemeente Rotterdam en is derhalve een Rotterdamse aangelegenheid.
Dat de gemeenteraad en het Rotterdams college over deze inhuur in gesprek
zijn geeft aan dat de lokale democratie haar werk doet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

5