Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

453
Vragen van de leden Erkens (VVD) en Grinwis (CU) aan de Minister voor
Klimaat en Energie over «Eneco schroeft vergoeding voor terugleveren
zonnestroom flink terug» (ingezonden 25 augustus 2022).
Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen 21 oktober
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 4043.
Vraag 1
Bent u bekend met het feit dat Eneco de vergoeding voor teruggeleverde
zonnestroom niet meer koppelt aan de stroomprijs en de vergoeding abrupt
terugbrengt van soms wel meer dan 50 cent naar een (schamele) 9 cent per
kWh?1
Antwoord 1
Ja. Inmiddels heeft Eneco aangegeven de verlaging van de terugleververgoeding bij vaste contracten terug te zullen draaien en de betreffende klanten
hierover te informeren.
Vraag 2
Wat betekent dit voor een huishouden met acht, twaalf of zestien zonnepanelen op jaarbasis? Hoe apprecieert u deze plotselinge beslissing in deze tijden
van astronomische energieprijzen?
Antwoord 2
In algemene zin zal, wanneer er sprake is van meer invoeding dan gesaldeerd
kan worden, de terugverdientijd toenemen als er sprake is van een lagere
terugleververgoeding. Echter, voor consumenten die al hun opgewekte
elektriciteit kunnen salderen, is de terugleververgoeding op dit moment niet
van toepassing. De vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit is alleen van
toepassing op het deel van de op het net ingevoede elektriciteit dat niet
gesaldeerd kan worden.
Op grond van artikel 31c, derde lid van de Elektriciteitswet 1998 dient de
leverancier een redelijke vergoeding aan de afnemer te betalen voor deze
elektriciteit. Op zonnige dagen is de elektriciteitsprijs laag, doordat veel wordt

1

ah-tk-20222023-453
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

https://www.ad.nl/wonen/eneco-snoeit-drastisch-in-terugleververgoeding-zonnestroom~
a30fe3a2/ en https://nos.nl/artikel/2441830-eneco-schroeft-vergoeding-voor-terugleveren-zonnestroom-flink-terug.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

ingevoed. Het levert een leverancier weinig op als hij overdag deze elektriciteit moet verkopen op de beurs. Daardoor ontstaat een prikkel voor leveranciers om de terugleververgoeding te verlagen. De Autoriteit Consument en
Markt (ACM) is de toezichthouder voor de redelijke vergoeding.
Vraag 3
Waarom is het mogelijk voor Eneco om zo abrupt en eenzijdig de voorwaarden voor teruggeleverde stroom aan te passen? Vind u dat dit moet kunnen
binnen lopende contracten of zou hier sprake moeten zijn van (betere)
consumentenbescherming? Bent u bereid om Eneco hierover aan te spreken?
Antwoord 3
De bepalingen in het afgesloten contract zijn leidend. Bij een vast contract is
het niet mogelijk om de terugleververgoeding te wijzigen, tenzij in de
voorwaarden uitzonderingen zijn opgenomen. Consumenten kunnen bij ACM
ConsuWijzer terecht met de vraag hoe om te gaan met geschillen.
Vraag 4
Verwacht u dat Eneco dit besluit nu neemt omdat consumenten geen kant op
kunnen gezien de onmogelijkheid tot overstappen in de huidige energiemarkt? Als dat het geval is, denkt u dat er dan wellicht sprake is van gebruik
of zelfs misbruik van marktmacht? Zijn er andere leveranciers die dezelfde
praktijken hanteren? Bent u bereid de Autoriteit Consument & Markt (ACM) te
verzoeken een extra onderzoek te laten uitvoeren naar deze praktijken?
Antwoord 4
Ik heb geen inzicht in de beweegredenen van Eneco om de terugleververgoeding te verlagen. Leveranciers mogen zelf de hoogte van de terugleververgoeding bepalen, zolang afnemers tijdig op de hoogte gesteld worden en de
terugleververgoeding redelijk en niet in strijd met de algemene voorwaarden
of het bepaalde in het afgesloten contract met de consument is.
Mijn voornemen is om, uit het oog van consumentenbescherming, het
wettelijk minimum van de redelijke vergoeding voor teruggeleverde
elektriciteit met ingang van de afbouw van de salderingsregeling (2025) vast
te stellen op 80 procent van het kale leveringstarief. Tot die tijd sta ik in nauw
contact met de ACM over de terugleververgoeding en houden de ACM en ik
ontwikkelingen nauwlettend in de gaten.
Vraag 5 en 6
Waarom mogen energiebedrijven – niet alleen Eneco maar ook andere
leveranciers zoals Essent – lage tarieven hanteren voor teruggeleverde
stroom zonder dat er op die momenten ook lagere tarieven gelden voor de
stroom die consumenten afnemen bij een energiebedrijf? Moet de consumentenbescherming niet fors versterkt worden zodat zogenaamde marktconforme
tarieven niet alleen voor de klant gelden, maar ook voor het energiebedrijf?
Hoe kan het dat, zoals aangetoond door de consumentenbond, de tarieven
voor teruggeleverde stroom zo ver uit elkaar liggen? Wat vindt u een redelijk
tarief dan wel bandbreedte in dezen?
Antwoord 5 en 6
Een leverancier moet een redelijke vergoeding betalen voor het deel van de
op het net ingevoede hoeveelheid elektriciteit dat groter is dan de hoeveelheid die in mindering wordt gebracht op de aan het net onttrokken elektriciteit. Dat is bepaald in artikel 31c, derde lid van de Elektriciteitswet 1998. Het
staat leveranciers vrij te concurreren op basis van de terugleververgoeding,
mits de vergoeding redelijk is. Het kan daarom zo zijn dat de ene leverancier
een (veel) hogere vergoeding dan een andere aanbiedt. De ACM is de
toezichthouder voor de redelijke vergoeding.
Met de afbouw van de salderingsregeling wordt de terugleververgoeding
voor een steeds groter deel van de teruggeleverde elektriciteit relevant.
Daarom is mijn voornemen om, uit het oogpunt van consumentenbescherming, het wettelijk minimum van de redelijke vergoeding voor teruggeleverde
elektriciteit met ingang van de afbouw van de salderingsregeling (2025) vast
te stellen op 80 procent van het kale leveringstarief. Een minimum vergoeding van 80 procent van het kale leveringstarief zorgt voor een goede balans
tussen de werking van de energiemarkt enerzijds en consumentenbescher-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

ming en de belangen van zonnepanelenbezitters anderzijds. Tevens wil ik de
redelijke vergoeding van een absoluut maximum voorzien. Dit houdt verband
met de sterk fluctuerende waarde van zonnestroom en de op dit moment
hoge leveringstarieven voor elektriciteit door de geopolitieke ontwikkelingen.
De waarde van door zonnepanelen opgewekte stroom op een zonnige dag
rond lunchtijd is laag. Een absoluut maximum van de redelijke vergoeding
beschermt energieleveranciers tegen het verplicht inkopen van elektriciteit
tegen een aanzienlijk hogere prijs dan de waarde daarvan op het moment
van productie. De meerkosten die leveranciers verplicht moeten dragen
worden aan alle klanten, ook diegenen zonder zonnepanelen, doorberekend
waardoor de lasten van een te hoge minimumvergoeding zullen leiden tot
hogere elektriciteitstarieven voor alle klanten, dus ook die zonder zonnepanelen.
Vraag 7
Zou het niet beter zijn, om verdere misstanden te voorkomen, om versneld
een redelijk minimumtarief te gaan vastleggen vanuit de overheid?
Is het mogelijk om dit, in plaats van in 2025, al vanaf 1 januari 2023 in te
voeren via een algemene maatregel van bestuur?
Antwoord 7
Mocht er sprake zijn van misstanden, dan kan de ACM hier op basis van de
huidige regelgeving al tegen optreden. Desalniettemin is het mogelijk om
eerder dan per 2025 in een algemene maatregel van bestuur een minimum
voor de redelijke vergoeding vast te leggen. Wel moet het wetsvoorstel
daarvoor zijn aangenomen door beide Kamers en inwerking zijn getreden. Op
dat moment kunnen hiervoor bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur regels aan worden gesteld.
Vraag 8
Wat zijn de voordelen van minimumtarieven? Ziet u ook in dat het logischer
is om de prikkel te beleggen bij grote energiebedrijven om overschotten van
teveel opgewekte stroom goed te benutten, dan bij huishoudens?
Antwoord 8
In de brief van 1 juli jl. (Kamerstuk 35 239, nr. 363) heb ik aangegeven dat
met het oog op consumentenbescherming een grondslag in het wetsvoorstel
is opgenomen die het mogelijk maakt regels te stellen aan de redelijke
vergoeding. De onderhandelingspositie van kleinverbruikers is immers relatief
zwak tegenover grote bedrijven, terwijl een redelijke vergoeding belangrijk is
voor de terugverdientijd van hun investering in zonnepanelen.
Op termijn is het wenselijk dat meer marktwerking ontstaat en dat een
kleinverbruiker zelf kan bepalen aan wie en tegen welke prijs diegene de zelf
geproduceerde en ingevoede elektriciteit wil verkopen. Vaststelling van het
minimumtarief bij of krachtens algemene maatregel van bestuur biedt de
mogelijkheid om geleidelijk meer marktwerking in de tarieven voor ingevoede
elektriciteit te introduceren. Daardoor krijgen de energieleveranciers de
gelegenheid om concurrentiemodellen te ontwikkelen voor invoeding zonder
dat dat voor grote schokeffecten zorgt in de consumententarieven en de
businessmodellen voor investeringen in zonnepanelen. Ik ben voornemens de
minimumvergoeding geleidelijk te verlagen om marktwerking te bevorderen.
Daarbij houd ik de terugverdientijden in het oog.
Ik ben van mening dat het belangrijk is dat ook huishoudens de prikkel
hebben om zelf opgewekte elektriciteit goed te benutten. Om het voordeel
tijdens en na afbouw van de salderingsregeling zo groot mogelijk te houden,
kunnen huishoudens inzetten op zoveel mogelijk gelijktijdige opwekking en
verbruik van de opgewekte elektriciteit, bijvoorbeeld door de (af)wasmachine
overdag te laten draaien.
Vraag 9
Hoe ziet u de relatie tussen minimumtarieven en de rol van thuis- en
buurtbatterijen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Antwoord 9
De afbouw van de salderingsregeling zorgt voor een prikkel om het eigen
verbruik achter de meter te verhogen, wat de markt voor thuis- en buurtbatterijen ten goede komt. Wanneer het minimum van de redelijke vergoeding
vastgelegd is op 80 procent van het kale leveringstarief, geeft dit een kleinere
prikkel om thuis- en buurtbatterijen aan te schaffen dan wanneer het
minimum van de redelijke vergoeding lager ligt. Om deze reden ben ik
voornemens de minimumvergoeding op termijn geleidelijk te verlagen,
waarbij ik de terugverdientijden in het oog zal houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4