Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

32 645

Kernenergie

Nr. 118

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR KLIMAAT EN ENERGIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 juni 2023
Om de ambities van het kabinet rondom kernenergie in Nederland te
kunnen realiseren is inzet op kennisontwikkeling en innovatie essentieel.
Ik zet mij daarom in om de nucleaire kennisbasis- en infrastructuur verder
te versterken. Ik heb uw Kamer hierover voor het laatst op 18 november
2022 geïnformeerd.1 Daarom wil ik uw Kamer door middel van deze brief
een update geven over de lopende acties en de geplande vervolgstappen.
De interdepartementale werkgroep Kennisbasis Nucleaire Technologie en
Stralingsbescherming heeft haar rapport «Oplossingsrichtingen ter
versterking van de kennisbasis voor nucleaire technologie en stralingsbescherming» afgerond. Ik stuur uw Kamer dit rapport mede namens de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de Minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Dit rapport zal als basis
dienen om tot een integraal kennis- en onderzoeksprogramma rondom
nucleair te komen.
Daarnaast zal kernenergie als een nieuwe missie worden toegevoegd aan
het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid, waar o.a. de
Topsector Energie op inzet. Hiermee wordt kernenergie toegevoegd aan
de Topsector Energie, conform de motie van de leden Erkens en Dassen.2
In deze brief schets ik het vervolgproces rondom deze ontwikkelingen.
Actuele ontwikkelingen
In 2020 heeft de Commissie Van der Zande, in opdracht van de Autoriteit
Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS), het rapport «Naar
een Agenda en Platform Nucleaire Technologie en Straling»3 uitgebracht.
Het rapport bevat aanbevelingen gericht op een structurele borging en
versterking van de kennisbasis voor zowel nucleaire technologie als
stralingsbescherming. Na het verschijnen van dit rapport heeft de
Hoogambtelijke Werkgroep Nucleair Landschap (HAW) besloten een
1

Kamerstuk 32 645, nr. 101
Kamerstuk 32 645, nr. 104
3
Bijlage bij Kamerstuk 25 422, nr. 266
2

kst-32645-118
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 645, nr. 118

1

interdepartementale werkgroep (werkgroep Kennisbasis Nucleaire
Technologie en Stralingsbescherming) op te richten om de problematiek
verder te verkennen en zich te buigen over de uitwerking van dit
adviesrapport.
Het rapport van de interdepartementale werkgroep geeft een goed beeld
van de huidige problematiek rondom het tekort aan opgeleide mensen
zowel met een algemeen technisch als met een meer specifiek nucleair
profiel. Daarnaast maakt het rapport duidelijk dat actie gewenst is om de
beschikbaarheid van stralingsbeschermingsdeskundigen te waarborgen.
Het rapport geeft relevante oplossingsrichtingen voor verdere concrete
stappen om deze problematiek op te lossen. Zo moet er worden geïnvesteerd in nucleair onderwijs op alle niveaus en onderzoek door opleidingsinstellingen, de nucleaire sector en overheden om zo het tekort aan
opgeleide mensen op te kunnen lossen.
Vooruitlopend op het rapport van de interdepartementale werkgroep heeft
het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) al initiatieven
ondernomen om een kennis- en innovatieprogramma op te zetten.4
Hiermee is uitvoering gegeven aan het amendement van de leden Erkens
en Dassen waarmee eenmalig € 5 miljoen is vrijgemaakt voor het
opzetten van een kennis- en innovatieprogramma. Deze acties zijn ook in
het eindrapport opgenomen. Het gaat hierbij om financiering voor het:
• Uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar een publiekscentrum voor
kernenergie;
• Oprichten van een Nuclear Academy;
• Instellen van een leerstoel Stralingsdosimetrie en biofysica aan de TU
Delft (inclusief aanstelling van twee promovendi en financiering
laboratoriumapparatuur);
• Subsidiëren van drie lectoren op het gebied van nucleaire technologie.
Daarnaast worden er momenteel door het Ministerie van EZK gesprekken
gevoerd met TNO, Nuclear Research and consultancy Group (NRG) en TU
Delft. Deze drie partijen hebben bouwstenen aangeleverd, die samen met
het eindrapport van de interdepartementale werkgroep als input zullen
dienen om tot een integraal kennis- en onderzoeksprogramma te kunnen
komen om de nucleaire kennisinfrastructuur verder te versterken. In dit
programma zullen ook bovenstaande acties worden meegenomen en
verder worden verdiept of verbreed. Hiervoor vindt het kabinet het
belangrijk dat ook breder in de sector wordt gekeken naar partijen die een
rol hierin kunnen spelen. Verder gaat ook het Pallas-project bijdragen aan
versterking van de nucleaire kennisbasis van Nederland.
Vervolgstappen interdepartementale werkgroep
Om de coördinatie tussen departementen rondom nucleair en straling te
versterken is de interdepartementale werkgroep Kennisbasis Nucleaire
Technologie en Stralingsbescherming opgericht. Deze werkgroep zorgt
ervoor dat er integraal naar de gehele nucleaire sector en de eerder
geschetste problematiek wordt gekeken. De werkgroep gaat zich dan ook
bezig houden met het opstellen van een breed kennis- en onderzoeksprogramma op het gebied van zowel Nucleaire technologie en veiligheid als
Stralingsbescherming.
Daarnaast zal de werkgroep zich in ieder geval, maar niet uitsluitend,
richten op:
• Investeringen in nucleair onderwijs op alle niveaus en het in aanraking
laten komen van een brede groep studenten met nucleaire technologie
en stralingstoepassingen op mbo-, hbo- en wo-niveau.
4

Kamerstuk 32 645, nr. 101

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 645, nr. 118

2

•

Het vergroten van de wetenschappelijke expertise en onderzoek via het
instellen van leerstoelen en lectoraten; in ieder geval een leerstoel
Stralingsbescherming.
• Het bewaken van voortgang en evaluatie van de acties die in het kader
van het amendement Erkens/Dassen in gang zijn gezet en de uitvoering van eventuele vervolgacties die daaruit voortvloeien.
• Het actief stimuleren van verdergaande samenwerking tussen de
bestaande opleidingsinstellingen voor stralingsbescherming.
• Het verkennen van nadere opties om te voorkomen dat de nucleaire
ambities van het kabinet worden belemmerd door de schaarste op de
arbeidsmarkt.
In het najaar zal uw Kamer worden geïnformeerd over de voortgang van
bovenstaande acties.
Vervolgstappen Kennisontwikkeling en Innovatie via missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid
Kernenergie kan een belangrijke bijdrage leveren aan een CO2-vrije
energiemix. Daarvoor is de ontwikkeling van kennis en innovatie op het
gebied van kernenergie essentieel. Ook kan kennis en innovatie bijdragen
aan een veilige en efficiënte toepassing van kernenergie op de korte en
lange termijn. Het kabinet maakt daarom kernenergie onderdeel van haar
missiegedreven innovatiebeleid. Kernenergie wordt daarmee een aparte
missie binnen de Integrale Kennis en Innovatie Agenda Klimaat en
Energie (IKIA) van de Topsector Energie. Hiermee wordt kernenergie
toegevoegd aan de Topsector Energie, conform de motie van de leden
Erkens en Dassen.5 Op deze manier wordt de verbinding tussen het
bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen op het gebied van
kernenergie versterkt.
De Topsector Energie heeft op verzoek van het Ministerie van EZK
geïnventariseerd op welke thema’s binnen het onderwerp kernenergie
kennisontwikkeling en innovatie nodig is in Nederland. Hiermee kan
kernenergie bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelstellingen, de
economische veiligheid en strategische autonomie borgen en bijdragen
aan het Nederlandse verdienvermogen. Bijgaand treft u deze inventarisatie.
Het kabinet stelt deze zomer een verkennend missieteam kernenergie in
met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen. Dit team werkt deze inventarisatie voor 31 december 2023 nader
uit tot een innovatieprogramma met nadere prioritering van de thema’s,
dat past binnen de financiële kaders en optimaal bij zal dragen aan het
verder versterken van de nucleaire kennisontwikkeling en innovatie. Dit
innovatieprogramma zal onderdeel uitmaken van het bredere eerdergenoemde kennis- en onderzoeksprogramma. Het verkennende missieteam
zal tevens uitwerken welke rollen verschillende partijen in de uitvoering
van het programma zullen hebben en hoe dit programma wordt geborgd
binnen de beleidscyclus. De Topsector Energie zal het ministerie hierbij
ondersteunen met de benodigde kennis inzake innovatieprogrammering
en ecosysteemvorming.
De Integrale Kennis en Innovatie Agenda Klimaat en Energie (IKIA) wordt
in de zomer herijkt. Door opname van kernenergie in deze agenda en door
ondertekening van het hieraan gekoppelde Nederlandse Kennis en
Innovatie Convenant (KIC) wordt de inzet van verschillende publieke en

5

Kamerstuk 32 645, nr. 104

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 645, nr. 118

3

private partijen op kernenergie-innovatie geformaliseerd. Uw Kamer zal
dit najaar worden geïnformeerd over het KIC 2024–2027 en de bijbehorende agenda’s.
De Minister voor Klimaat en Energie,
R.A.A. Jetten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 645, nr. 118

4