Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2128
Vragen van het lid Gerbrands (PVV) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het declareren van yogalessen als psychiatrische
behandeling. (ingezonden 23 mei 2017).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 16 juni 2017) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2016–2017, nr. 2099.
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht «Hoe deze ggz-instelling uw yogalessen
vergoed krijgt»?1
Antwoord 1
Door Vitalis worden yoga, massage, meditatie en personal training aangeboden in ambulante vorm onder de zorgactiviteit dagbesteding. Deze activiteiten
kwalificeren volgens het Zorginstituut, zoals aangegeven in het artikel van de
Volkskrant, als welzijnsactiviteiten. Om die reden vormen deze activiteiten dan
ook geen onderdeel van het basispakket. Daarnaast geeft ook de beleidsregel
van de NZa duidelijk aan dat welzijnsgerelateerde activiteiten niet mogen
worden gedeclareerd onder de zorgactiviteit dagbesteding.
Anders dan het artikel lijkt te suggereren betekent dit dan ook dat yoga en
massages niet gedeclareerd en vergoed zullen worden door de zorgverzekeraar.
Het doel van dagbesteding is: «het bevorderen, behouden, of compenseren
van de zelfredzaamheid van de patiënt». Door de dagbesteding en het laten
deelnemen aan activiteiten wordt structuur aangebracht in de dag van de
patiënt. Voor zover sprake is van het bieden van een zinvolle dagbesteding
aan patiënten die zijn opgenomen, maakt de dagbesteding onderdeel uit van
«verblijf» zoals bedoeld in artikel 2.12 Besluit zorgverzekering (Bzv).
Bij de door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beschreven dagbestedingsactiviteiten kan het echter ook gaan om begeleidingsactiviteiten met een
geneeskundig doel zonder opname. In dat geval is sprake van «geneeskundige zorg» (artikel 2.4 Bzv), waarvan «verblijf» dus geen onderdeel is. Dit
wordt ook wel de ambulante behandeling genoemd.

1

ah-tk-20162017-2128
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Volkskrant, 19 mei 2017
http://www.volkskrant.nl/wetenschap/hoe-deze-ggz-instelling-uw-yogalessen-vergoedkrijgt~a4496005/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

In de Nadere Regel Gespecialiseerde GGZ van de NZa is aangegeven onder
welke voorwaarden dagbesteding wordt vergoed. Dit zijn de volgende:
– de dagbesteding is altijd in het kader van de (psychiatrische) behandeling;
– de dagbesteding is terug te vinden in het behandelplan van de patiënt;
– de diagnose en het behandelplan zijn opgesteld door de behandelaar.
Daarnaast dient de dagbesteding onder één van de volgende categorieën te
vallen: sociaal, activering, educatie, arbeidsmatig en overig. Bij ambulantebehandelingen moet het gaan om begeleidingsactiviteiten met een geneeskundig doel. Dit is volgens het Zorginstituut dagbesteding educatief of arbeidsmatig.
De NZa heeft daarbij ook aangegeven dat een welzijnsactiviteit, waarbij als
voorbeeld zang, bingo, uitstapjes worden genoemd, niet onder de dagbesteding vallen en niet worden vergoed.
Vraag 2
Zijn yoga, massage, meditatie en personal training bewezen effectieve
behandelingen? Zo ja, waar blijkt dat uit?
Antwoord 2
Het Zorginstituut heeft in 2013 een standpunt ingenomen over Mindfulness
bij psychische stoornissen. Mindfulness maakt gebruik van meditatietechnieken. Er is geen bewijs van effectiviteit gevonden voor «Mindfulness» zonder
cognitieve therapie-elementen. Mindfulness aangeboden als cursus of
training voldoet daarmee niet aan het wettelijk criterium «stand van de
wetenschap en praktijk».
Yoga, massage, andere vormen van meditatie en personal training zijn niet
door het Zorginstituut beoordeeld, omdat het om welzijnsactiviteiten gaat die
niet onder het basispakket vallen. De effectiviteit van de behandelingen zijn
dan ook niet door het Zorginstituut onderzocht.
Vraag 3
Hoeveel yogalessen en massages zijn intussen via de genoemde «dagbesteding constructie» vergoed door zorgverzekeraars?
Antwoord 3
Bij Zorgverzekeraars Nederland (hierna: ZN) en de NZa is nagegaan of
vastgesteld kan worden hoeveel yogalessen en massages zijn vergoed door
zorgverzekeraars. De zorgverzekeraar kan alleen nagaan of dagbesteding
wordt gedeclareerd, maar het is niet mogelijk om de declaraties naar soort
dagbesteding verder te specificeren. Yogalessen en massages zijn dus niet
apart herkenbaar in de vergoedingssystematiek. Hierdoor is niet met
zekerheid te zeggen of yogalessen en massages via de «dagbesteding
constructie» bij zorgverzekeraars zijn gedeclareerd en mogelijk vergoed.
Signalen dat dit daadwerkelijk het geval is, zijn niet bekend. ZN en GGZ
Nederland geven in hun gezamenlijke reactie (Zorgvisie, 29 mei 20172) op het
artikel in de Volkskrant aan dat er door Vitalis tot op heden geen zorg
gedeclareerd is.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het schandalig is dat Vitalis GGZ op deze wijze
zorggeld bewust misbruikt en zich verrijkt over de ruggen van alle premiebetalers? Zo nee, waarom niet?
Vraag 5
Bent u bereid per direct de regels aan te passen zodat «samen tv-kijken» en
andere welzijnsactiviteiten niet meer gedeclareerd kunnen worden?
Vraag 6
Welke sancties kunt u Vitalis opleggen en hoe worden dit soort graaiers en
zakkenvullers in de zorg voortaan voorkomen?

2

https://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Verdieping/2017/5/Rotte-appels-zijn-een-bedreiging-voor-onszorgstelsel/?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 4, 5 en 6
Dagbesteding wordt alleen vergoed indien voldaan wordt aan de voorwaarden, zoals deze zijn genoemd in de Nadere Regel Gespecialiseerde GGZ van
de NZa. In deze Regel is ook specifiek genoemd dat welzijnsactiviteiten niet
onder dagbesteding vallen. Tegelijkertijd heeft het Zorginstituut in zijn rapport
«Vaktherapie en dagbesteding in de geneeskundige GGZ» aanbevelingen
gedaan om de terminologie/bekostigingsregels in lijn te brengen met de Zvw,
zodat de regels omtrent het declareren van dagbesteding worden verbeterd.
Deze aanbevelingen betrekt de NZa in de doorontwikkeling van de productstructuur ggz. Hierover heb ik de Tweede Kamer op 26 november 20153
geïnformeerd. De Nza is hiermee aan de slag.
Zoals bij vraag 3 reeds is aangegeven hebben (nog) geen declaraties
plaatsgevonden door Vitalis. Het is de taak van de zorgverzekeraar om zorg
die niet wordt vergoed uit de basisverzekering, hieruit ook niet te betalen. Om
verzekeraars beter toe te rusten om deze controle goed uit te oefenen en
daarmee verspilling van premiegelden tegen te gaan, is het wetsvoorstel VTO
Wmg opgesteld dat momenteel ter behandeling ligt in de Eerste Kamer.

3

Kamerstuk 25 424, nr. 293

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3