Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 984

Spoor: vervoer- en beheerplan

Nr. 808

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 december 2018
Met deze brief bied ik u het vervoer- en beheerplan van respectievelijk NS
en ProRail voor 2019 aan1. In deze plannen beschrijven NS en ProRail wat
ze gaan doen om het groeiend aantal reizigers te accommoderen, aan zich
te blijven binden en het spoor op een duurzame manier te onderhouden
en te verbeteren. Steeds meer reizigers kiezen voor de trein2 en zowel het
aantal geplande reizigerstreinen, goederentreinen als internationale
verbindingen neemt in 2019 toe. In het vervoer- en beheerplan geven NS
en ProRail weer hoe zij in 2019, elk binnen hun eigen domein, invulling
geven aan deze uitdaging, inclusief de door mij meegegeven beleidsprioriteiten. Ik heb daarom met beide plannen ingestemd.
De plannen van NS en ProRail voor 2019 vertalen zich op diverse
manieren in tastbare verbeteringen voor gebruikers van het spoor. Zo
stromen vanaf dienstregeling 2019 118 nieuwe sprinters met een betere
toegankelijkheid en toilet, gefaseerd in. Als eerste op het traject tussen
Den Haag en Haarlem. ProRail werkt onder andere met innovatieve
technieken aan het voorkomen van storingen en zet een eerste stap bij de
inzet van reizigerstreinen als meettrein. Hierdoor kan het zicht op de
conditie van het spoor worden verbeterd om «voorbodes» van storingen
op te sporen. Ook neemt het Kabinet in 2019 de Programmabeslissing
ERTMS. ProRail heeft de aanvullende opdracht de coördinatie van het
gehele programma te verzorgen en heeft hiervoor een programmadirectie
ingericht.
Binnen de concessiesystematiek is 2019 een belangrijk jaar, omdat de
doelmatigheid van de uitvoering en de gerealiseerde resultaten van de
concessies van ProRail en NS worden beoordeeld in een zogeheten
midterm review. Deze review is tevens bedoeld om te beoordelen of
aanpassingen in het sturingsinstrumentarium van de concessie wenselijk
1
2

kst-29984-808
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Nationale Markt en Capaciteit Analyse (NMCA), 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 984, nr. 808

1

zijn voor het resterende deel van de concessieperiode. In mei van dit jaar
heb ik uw Kamer geïnformeerd over de aanpak van de midterm review
van de vervoerconcessie ook als één van de bouwstenen voor het besluit
over de invulling van de vervoerconcessie voor het hoofdrailnet ná 20243.
Voor de midterm review van de beheerconcessie van ProRail hanteer ik
een vergelijkbare aanpak. Een belangrijk verschil is dat de concessiesystematiek bij de omvorming van ProRail tot zelfstandig bestuursorgaan
plaatsmaakt voor een ander sturingsarrangement, waardoor lessen uit
deze evaluatie vooral in het omvormingstraject zullen worden betrokken.
In deze brief ga ik, naast de invulling van het vervoer- en beheerplan, in op
de afronding van het Programma «Uitvoering en betrouwbaarheid
HSL-Zuid diensten», de doorvoering van een correctie in de prestatieindicator zitplaatskans in de spits HSL en de motie van het lid Van der
Graaf c.s. over bomenkap4.
Beleidsprioriteiten 2019
Conform de werkwijze van de concessie geeft IenW aan het begin van
ieder jaar een aantal beleidsprioriteiten mee aan NS en ProRail. De
beleidsprioriteiten geven extra focus aan de activiteiten voor het komende
jaar. Aan de hand van deze beleidsprioriteiten zullen de plannen van NS
en ProRail in deze brief nader worden toegelicht.
In 2019 zijn de beleidsprioriteiten voor ProRail:
1. Een blijvende inzet op een betrouwbare operatie;
2. verduurzaming;
3. goederenvervoer.
Voor NS:
1. Een blijvende inzet op een betrouwbare operatie;
2. verdere openstelling van data en transparantie over prestaties;
3. versterken van de regionale samenwerking.
Hieronder licht ik deze prioriteiten en de invulling daarvan verder toe.
Blijvende inzet op een betrouwbare operatie (NS en ProRail)
De betrouwbaarheid op het spoor is hoog. Zo kwam in het eerste half jaar
van 2018 93,1%5 van de reizigers binnen 5 minuten van de beloofde
aankomsttijd aan. Vanwege het grote belang van betrouwbaarheid voor
reizigers en vervoerders heb ik ProRail en NS gevraagd zich maximaal te
blijven inspannen om reizigers voldoende kwaliteit te bieden.
Op een aantal andere elementen van een betrouwbare operatie zijn nog
verbeteringen mogelijk. Daarom heb ik NS en ProRail specifiek aandacht
gevraagd om het aantal grote verstoringen te beperken om zo de hinder
voor reizigers te verminderen. Blijvende aandacht voor betrouwbaarheid
is ook in het bijzonder van belang voor de HSL-Zuid. In het licht van de
jaarlijkse reizigersgroei heb ik NS daarnaast extra aandacht gevraagd voor
verbetering van de zitplaatskans.

3

Kamerstuk 29 984, nr. 768.
Motie van het lid Van der Graaf c.s. over bomenkap (Kamerstuk 35 000 A, nr. 8, ingediend
tijdens het VAO MIRT – AO d.d. 27/6).
5
Kamerstuk 29 984, nr. 791.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 984, nr. 808

2

Verstoringen
Impactvolle verstoringen in de treindienst veroorzaken veel hinder voor
reizigers en verladers. NS en ProRail werken daarom gezamenlijk aan het
voorkomen, versnellen en verzachten van (impactvolle) verstoringen. Dit
doen zij door op een effectieve manier alle disciplines die bij een
verstoring een rol spelen samen te laten werken. Bij het voorkomen van
verstoringen speelt actieve monitoring een belangrijke rol. NS en ProRail
zien het versnellen van herstel en het snel weer oppakken van de
dienstregeling na een verstoring als een gedeelde verantwoordelijkheid.
Gezamenlijk werken zij ook in 2019 aan verbetermaatregelen. Bijvoorbeeld
door het optimaliseren van versperringsmaatregelen. Versperringsmaatregen zijn maatregelen die de verstoring isoleren om een «sneeuwbaleffect»» in de dienstregeling te voorkomen en de hinder te minimaliseren.
Reizigerspunctualiteit
NS en ProRail werken elke dag samen aan een betrouwbare dienstregeling en een goede reizigerspunctualiteit. Enerzijds door het maken van
een realistische dienstregeling en anderzijds door te sturen op het zoveel
mogelijk rijden volgens deze dienstregeling. ProRail en NS zijn in 2019
vooral gericht op het optimaliseren van deze eerder ingezette aanpak.
Bijvoorbeeld door het gebruik van betere IT-hulpmiddelen in combinatie
met betrokkenheid van de operationele diensten.
ProRail en NS gaan in 2019 de uitvoering van de dienstregeling verbeteren door de machinisten en conducteurs te voorzien van betere
operationele informatie. Een voorbeeld hiervan is de «afteller». Dit is een
scherm op het perron waarop 15 seconden worden afgeteld, waarna de
treindeuren sluiten. De «afteller» is afgestemd met het sluiten van de
overweg van het station, waardoor deze zo kort mogelijk dicht hoeft. Een
ander voorbeeld zijn dienstkaartjes met vertrektijden in tienden van
minuten en een tablet met apps voor machinisten. Bij afwijking van de
dienstregeling streven NS en ProRail in 2019 naar een snellere besluitvorming om daarmee zo snel mogelijk weer te rijden volgens
dienstregeling.
Prestaties op de HSL Zuid
NS en ProRail blijven in 2019 uitvoering geven aan het Verbeterprogramma HSL-Zuid om de prestaties op de HSL te verbeteren. Om voor de
korte en middellange termijn complexiteit te verminderen en de prestaties
te verbeteren is bij de begroting 2018 € 60 mln. vrijgemaakt voor een
maatregelenpakket dat nu wordt uitgewerkt en geïmplementeerd. NS en
ProRail verwachten verdere prestatieverbetering van deze infrastructurele
maatregelen en van de in dienstregeling 2021 geplande introductie van de
Intercity Nieuwe Generatie (ICNG). Ik heb u onlangs geïnformeerd over de
langetermijnvisie HSL-Zuid van NS en ProRail6. NS en ProRail geven
daarin aan wat volgens hen -op de langere termijn- nodig is voor verdere
prestatieverbetering op de HSL
De Intercity Brussel gaat per dienstregeling 2019 tussen Amsterdam en
Rotterdam als vijfde trein per uur over de HSL-Zuid rijden en is daarmee
niet langer gekoppeld aan één van de vier IC-direct treinen per uur. Dit
betekent een uitbreiding van de capaciteit op dit traject en heeft naar
verwachting een positief effect op de betrouwbaarheid. De IC-direct wordt
verlengd, waardoor ook meer capaciteit ontstaat. Thalys zal vanaf april
2019 naar luchthaven Charles de Gaulle en Marne la Vallée (Disneyland)
6

Kamerstuk 22 026, nr. 505.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 984, nr. 808

3

gaan rijden. Dit betekent dat ook het traject Schiphol-Charles de Gaulle
gemakkelijker en sneller per trein in plaats van per vliegtuig afgelegd kan
gaan worden. Eurostar is voornemens om in de loop van 2019 een derde
trein tussen Nederland en Londen te gaan rijden. Samen met Staatssecretaris Harbers werk ik aan het mogelijk maken van een directe Eurostarverbinding tussen Amsterdam en Londen, zonder overstap in Brussel.
Hierover wordt uw Kamer voor het einde van dit jaar met een separate
brief geïnformeerd.
Afronding Programma «Uitvoering en betrouwbaarheid HSL-Zuid
diensten»
NS heeft de treindiensten die onderdeel zijn van het alternatieve aanbod
van NS op de HSL-Zuid (na het stopzetten van de V250/Fyra) de afgelopen
jaren stap voor stap geïmplementeerd. Uw Kamer is hierover steeds
geïnformeerd. NS heeft hiermee een mooi aanbod neergezet voor de
reiziger, zowel op het gebied van binnenlandse als internationale
treindiensten. De introducties van deze treindiensten vallen onder het
programma «Uitvoering en Betrouwbaarheid HSL-Zuid diensten». Het
overgrote deel van dit programma is nu gerealiseerd7. Resteert nu de
laatste productstap, namelijk de invoering van nieuw materieel (de
Intercity Nieuwe Generatie, oftewel ICNG) op de binnenlandse HSL-Zuid
treindiensten. De afspraken hierover liggen vast in artikel 61 van de
vervoerconcessie. Ook via de Stuurgroep HSL-Zuid (IenW, NS, ProRail, ILT,
Infraspeed) wordt gezamenlijk gestuurd op o.a. de introductie van de
ICNG.
Gezien het feit dat het grootste deel van het alternatieve aanbod op de
HSL-Zuid inmiddels door NS is geïmplementeerd en dat via de concessie
en de Stuurgroep HSL-Zuid wordt gestuurd op de laatste productstap (de
introductie van de ICNG) en beschouw ik het concessieprogramma
«Uitvoering en betrouwbaarheid HSL-Zuid diensten» als afgerond.
Voor het verbeteren van de prestaties op de HSL is sinds 2017 een
separaat programma onder concessiesturing geplaatst, namelijk het
«Verbeterprogramma HSL-Zuid». Afronding van dit programma is nu niet
aan de orde. De inzet van NS en ProRail in het kader van dit programma
wordt onverminderd doorgezet met als doel om alles uit de kast te halen
om de prestaties op de HSL verder te verbeteren.
Correctie in de prestatie-indicator zitplaatskans in de spits HSL
NS heeft mij geïnformeerd8 dat er in 2017 en dit jaar een fout is gemaakt
bij het vaststellen van de scores op de prestatie-indicator Zitplaatskans in
de spits HSL. NS geeft aan dat gecorrigeerde waarde over 2017 96% is. Dit
is 0,8% lager dan de gerapporteerde waarde9, maar ligt nog steeds ruim
boven de bodemwaarde van 91,2% voor deze prestatie-indicator. Het
oordeel over deze prestatie-indicator in 2017 hoeft daarmee niet te
worden bijgesteld. De gecorrigeerde waarde over het eerste half jaar van
2018 is volgens NS 93,7%. Dit is 1,2% lager dan de gerapporteerde
waarde10. De oorsprong van de fout ligt erin dat na aanpassingen van het
materieel (aanbrengen fietsplekken en bagagerekken) het verminderde
aantal zitplaatsen niet correct door NS in het systeem is opgenomen,
7

Zie bijgevoegde brief van NS: Brief verzoek afronding programma HSL-zuid diensten,
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
8
Zie bijgevoegde brief van NS: Brief NS correctie realisatie KPI Zitplaatskans HSL 2017–2018,
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
9
Kamerstuk 29 984, nr. 761.
10
Kamerstuk 29 984, nr. 791.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 984, nr. 808

4

waardoor in de berekening van de scores met een te hoog aantal
zitplaatsen is gerekend. Omdat de KPI «Zitplaatskans HSL in de spits» een
subset is van de KPI «Zitplaatskans HRN in de spits», heeft de correctie in
de realisatie van de zitplaatskans HSL in de spits een rekenkundig effect
op de zitplaatskans HRN in de spits over alleen 2017. NS geeft aan dat de
gecorrigeerde waarde over 2017 95,0% is. Dat is 0,1% lager dan de
gerapporteerde waarde, maar ligt nog steeds boven de bodemwaarde van
94,3% voor deze prestatie indicator10. Het oordeel over deze prestatie
indicator in 2017 hoeft daarmee niet te worden bijgesteld.
Zeker gezien het feit dat in 2015 een vergelijkbare fout is gemaakt, is het
betreurenswaardig dat de gerealiseerde scores op deze prestatie-indicator
opnieuw moeten worden gecorrigeerd. NS heeft mij gemeld dat het
systeem en de processen waarmee deze prestatie-indicator wordt
berekend zijn aangepast, om dergelijke fouten in de toekomst te
voorkomen. Ik laat een extern onderzoek uitvoeren naar de berekening en
scores op de prestatie-indicator Zitplaatskans in de spits HSL om vast te
stellen of NS inderdaad inmiddels alles op orde heeft en nieuwe fouten
zijn uitgesloten. Ik zal bij het externe onderzoek ook de berekening van de
prestatie-indicator Zitplaatskans in de spits HRN betrekken aangezien deze
op soortgelijke wijze wordt vastgesteld en ik wil uitsluiten dat bij die
prestatie-indicator dezelfde fouten zijn gemaakt.
Verbetering zitplaatskans – Instroom Sprinter Nieuwe Generatie (SNG)
De vervoerscapaciteit in de spits is de afgelopen jaren flink uitgebreid en
wordt ook in2019 weer groter. NS zet in 2019 in op de instroom van nieuw
materieel en op maatregelen om het beschikbare materieel zo goed
mogelijk aan te laten sluiten op de verwachte reizigersaantallen. Zo zal het
aantal zitplaatsen toenemen, omdat vanaf de onlangs gestarte dienstregeling 2019 118 nieuwe sprinters van het type SNG gefaseerd
instromen11. Alle nieuwe sprinters zijn voorzien van toiletten, wifi en
stopcontacten. De rolstoeltoegankelijke toiletten in combinatie met de call
for aid-knoppen en de gelijkvloerse instap vergemakkelijken bovendien
het zelfstandig reizen voor mensen met een beperking. Sinds dienstregeling 2019 wordt al met 9 nieuwe SNG-sprinters gereden op het traject
Den Haag – Haarlem.
Verduurzaming
In het licht van de klimaatafspraken uit Parijs is duurzaamheid inmiddels
een randvoorwaarde voor toekomstgerichte dienstverlening en één van
de redenen waarom mensen voor de trein kiezen. Ik ben blij dat ProRail en
NS dit belang onderschrijven en zich inzetten om, in lijn met de ambities
uit het regeerakkoord, de positie van het spoor als één van de meest
duurzame vormen van vervoer te behouden en verder uit te bouwen.
Duurzame mobiliteit en klimaatneutraal vervoer (NS en ProRail)
De onderwerpen duurzame mobiliteit en klimaatneutraal vervoer hebben
ook dit jaar een prominente plek in beide plannen gekregen. Gebouwen
en treinen van NS gebruiken nu al 100% windstroom en de NS-treinen
rijden inmiddels 25% zuiniger dan in 2005. NS ziet mogelijkheden om ook
het vervangend busvervoer in 2019 te vergroenen, om zo een volledig
klimaatneutrale reis aan te kunnen bieden. Verder blijf ik samen met NS
werken aan de internationale treinreis als aantrekkelijk alternatief voor een
vliegreis op de kortere afstanden.
11

De fasering in de instroom is mede ingegeven vanuit de aanbevelingen van de parlementaire
enquêtecommissie Fyra.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 984, nr. 808

5

ProRail heeft een grote slag gemaakt in de verduurzaming van het
infrastructuurbeheer. In 2018 bedroeg de voetafdruk naar schatting 14
kiloton CO2 tegenover ca. 80 kiloton CO2 in 2010. ProRail werkt samen met
de vervoerders om CO2-emissies van treinen te verminderen, bijvoorbeeld
van dieseltreinen, door studies te faciliteren en alternatieven te onderzoeken. In het verlengde daarvan heeft ProRail de ambitie om eigen assets
te benutten om, door middel van zonnepanelen en zonnestroominstallaties, energie op te wekken. ProRail gaat over de concretisering van deze
ambitie in overleg met onder andere IenW. Op termijn is het doel om net
zoveel energie op te wekken als dat er door ProRail wordt verbruikt.
Het gebruik van Dubocalc12 bij aanbestedingen van bovenbouwvernieuwingsprojecten en kunstwerken stimuleert aannemers om duurzamer te
werken aan het spoor. Bij nieuwbouwprojecten en beheer en onderhoud
zet ProRail in op hergebruik van veelgebruikte materialen zoals beton,
staal, koper en ballast en op het circulair inkopen hiervan.
Compensatie van natuurwaarden en bermbeheer
ProRail richt zicht in 2019 specifiek op beleidsontwikkeling voor compensatie van natuurwaarden bij de inrichting en het beheer van spoorbermen
en aanliggende percelen èn op de vermindering van het gebruik van
glyfosaat bij onkruidbestrijding.
Om het bermbeheer te verduurzamen gaat ProRail in 2019 het gebruik van
bestrijdingsmiddelen in kaart brengen en onderzoek doen naar alternatieve, niet-chemische methoden van onkruidbestrijding om te bezien of
het gebruik van glyfosaat kan worden verminderd.
Tijdens het VAO MIRT van 25 september 2018 is door het lid Van der Graaf
een motie3 over bomenkap ingediend, waarbij de regering wordt verzocht
voor een veilige weginrichting en spoorveiligheid alleen in het uiterste
geval bomenkap in te zetten. De reikwijdte van deze motie is tweeledig en
wordt daarom ook in de Verzamelbrief Wegvervoer en Verkeersveiligheid
(december 2018) behandeld. ProRail geeft aan invulling te geven aan de
motie door bij de aanleg en het onderhoud van het spoor meer rekening
te houden met de waarde van bomen, zoals de monumentale, landschappelijke en ecologische waarde. Er wordt daarbij een afweging gemaakt
tussen de veiligheid en betrouwbaarheid van het spoor en behoud van de
natuur. Bomen die te dicht op het spoor staan en zicht van machinisten
belemmeren of waarvan de kans groot is dat ze op het spoor vallen
tijdens een storm zullen bijvoorbeeld worden verwijderd. Bij bomenkap
wordt in overleg met betrokken partijen als gemeenten en provincies door
ProRail in toenemende mate gekeken naar het terugplaatsen van
alternatieve groenvoorziening, zoals heggen of ander groen. De Wet
natuurbescherming en gemeentelijke bomenverordeningen en ProRails
ambitie om te verduurzamen zijn daarbij de uitgangspunten. In nieuwe
contracten met aannemers worden die uitgangspunten opgenomen. Met
deze werkwijze en die van Rijkswaterstaat wordt er invulling gegeven aan
de motie en daarmee beschouw ik de motie als afgedaan.
Goederen (ProRail)
In de zomer heb ik uw Kamer geïnformeerd over een maatregelenpakket
om de positie van het spoorgoederenvervoer te verbeteren13. In dit kader
zal ProRail zich in 2019 richten op betere samenwerking in de keten en op
de acties voortvloeiend uit het Maatregelenpakket Spoorgoederenvervoer.
12

Dubocalc is een software tool om duurzaamheid en milieukosten van ontwerpvarianten van
GWW werken te berekenen.
13
Kamerstuk 29 984, nr. 782.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 984, nr. 808

6

Het betreft maatregelen gericht op de realisatie van groei van spoorgoederenvervoer, op verlaging van de kosten van het vervoer in de keten en
op vermindering van de effecten van spoorvervoer op de omgeving. Over
de implementatie hiervan informeer ik uw Kamer separaat door middel
van de voortgangsrapportage spoorgoederenvervoer en Betuweroute die
ik uw kamer voor het einde van dit jaar doe toekomen.
Verdere openstelling van data en transparantie (NS)
Om de samenwerking met andere partijen te verbeteren is openheid van
data een belangrijk middel. Ik heb NS in lijn met de Kamerbrief Data en
Transparantie14 gevraagd in 2019 flinke stappen te zetten en te werken
aan een verdere openstelling van data en transparantie over prestaties.
NS gaat in lijn met de beleidsprioriteitenbrief en de Kamerbrief Data en
Transparantie informatie openbaar maken waar dit kan en mag. Zij houdt
daar rekening met de geldende regels met betrekking tot onder meer
privacy, mededinging en bedrijfsvertrouwelijkheid. Onlangs heeft NS een
online-dashboard gepresenteerd met cijfers over reizigersgedrag en
klantoordelen. NS werkt aan een nieuwe dataomgeving die vervolgens
gekoppeld kan worden aan het dashboard. Als de nieuwe dataomgeving
werkt kan data over de prestaties worden toegevoegd. Het uiteindelijke
streven van NS is om openbare data op detailniveau inzichtelijk te maken
op een online dataplatform, dat bereikbaar is vanaf een website van NS.
Ook belooft NS actief deel te nemen aan het debat over hoe maatschappelijk relevante data voor Nederland succesvol kan worden ontsloten. Ik
ben blij te zien dat NS maatregelen treft op dit gebied en verwacht in 2019
al concrete resultaten te zien.
Regionale samenwerking (NS)
Om de te verwachten reizigersgroei aan te kunnen, bij het steeds drukker
wordende Nederlandse OV, is samenwerking tussen veel verschillende
partijen een vereiste, ondanks de soms verschillende belangen. NS zet
zich al enige jaren, in samenwerking met de regio, succesvol in op het
verbeteren van onder andere de deur-tot-deur reis en het stationsgebied.
Deze samenwerking is van groot belang voor de reiziger, voor 2019 heb ik
daarom aan NS gevraagd nadruk te leggen op regionale samenwerking.
In 2019 zal NS blijven samenwerken met decentrale overheden, ProRail en
andere vervoerders bij de ontwikkeling van het Dashboard Deur-tot-deur.
Dit dashboard bevat diverse OV-data en geeft inzicht in aansluitingen,
gebruiksgemak, ketenvoorzieningen en first & last mile van OV-reizigers.
Ook geeft NS aan vaker gebruik te gaan maken van zogenoemde
expertsessies. In deze sessies voeren zij een open gesprek met regionale
partners over de ontwikkeling van de dienstregeling. Dit helpt om elkaars
wensen en behoeften te begrijpen en om meer begrip te creëren waarom
deze wel of niet te realiseren zijn. In 2018 is NS gestart met deze expertsessies in Noord-Nederland, Oost-Nederland en in de noordelijke
randstad, dit leverde een constructieve samenwerking op.
Ook voor ProRail is en blijft samenwerking met alle betrokken partijen op
en rond het spoor belangrijk bij de uitvoering van haar taken. In het
beheerplan 2019 geeft ProRail aan zich te richten op het verder verbeteren
en intensiveren daarvan.

14

Kamerstuk 23 645, nr. 654.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 984, nr. 808

7

Ten slotte verwacht ik dat NS en ProRail onverminderd hard zullen blijven
werken om de genoemde plannen en ambities waar te maken en alle
streefwaarden te halen in 2019. In maart zal ik uw Kamer zoals gebruikelijk
de jaarverantwoording over 2018 toesturen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 984, nr. 808

8