> Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA DEN HAAG

Directoraat-Generaal
Migratie
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv
Ons kenmerk
1
Bij beantwoording de datum
en ons kenmerk vermelden.
Wilt u slechts één zaak iun uw
brief behandelen.

Datum
26 augustus 2022
Onderwerp Brief besluitvorming opvangcrisis

Het moge duidelijk zijn. De situatie in Ter Apel rondom het overvolle
aanmeldcentrum is schrijnend. Dit vraagt direct om een oplossing. Afgelopen
week moesten ruim 700 mensen de nacht door brengen zonder dak boven hun
hoofd, omdat er te weinig opvangplekken beschikbaar zijn voor de huidige hoge
instroom. Deze situatie is in de eerste plaats verschrikkelijk voor deze mensen die
vaak al veel ellende hebben moeten meemaken.
Deze onhoudbare situatie in Ter Apel vraagt ook veel van de medewerkers die
dag in dag uit deze mensen zo goed mogelijk proberen te helpen. Ook vraagt
deze situatie veel van de bewoners van de gemeente Westerwolde, de politie,
COA-medewerkers, vrijwilligers en vele organisaties die te hulp schieten.
De enorme druk op Ter Apel leidt ook tot spanningen en regelmatig tot onveilige
situaties. Zowel voor de mensen die nog geen dak boven hun hoofd hebben als de
medewerkers en vrijwilligers die een zo goed en veilig mogelijke situatie voor
deze mensen proberen te garanderen.
Hier moet per direct een oplossing voor komen. Bij het aanmeldcentrum in Ter
Apel worden mensen die voor de poort verblijven duidelijkheid geboden over hun
identificatie- en registratieafspraak bij de politie en wanneer zij zich hiervoor
kunnen melden in Ter Apel. Aan deze mensen wordt vervolgens onderdak
geboden in een noodopvanglocatie in een nabije gemeente, van waar uit
asielzoekers gecontroleerd naar Ter Apel kunnen komen. Het ministerie van
Defensie stelt een locatie beschikbaar waar asielzoekers ondergebracht kunnen
worden die nu de nacht moeten doorbrengen rondom het aanmeldcentrum in Ter
Apel. Defensie zal ook helpen bij het opbouwen van de locatie en bij het vervoer
van asielzoekers van en naar Ter Apel. Hiermee kan voorkomen worden dat nog
langer grote aantallen asielzoekers buiten hoeven te slapen. Alle inzet is er op
gericht dit vanaf volgende week functioneel te hebben.
De afgelopen periode meldden zich meer asielzoekers dan in de voorgaande
COVID-jaren het geval was en het hoogste aantal sinds de asielpiek van 2015.
Mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen kunnen in veel gevallen
op korte termijn geen huisvesting krijgen. Zij blijven daarom noodgedwongen
langer dan gebruikelijk in een COA-opvanglocatie. Er komen weinig plekken vrij,
terwijl nieuwe asielzoekers blijven arriveren. Dit laat zien dat in het de gehele

Pagina 1 van 8

keten van asiel tot en met integratie vastloopt. Om uit de crisis te komen en te
blijven moet daarom integraal over de gehele keten gewerkt worden aan het
(tijdelijk) beperken van de instroom en het versnellen van de doorstroom en
uitstroom.
Door rijk en medeoverheden zijn in de achterliggende maanden al uitzonderlijke
maar noodzakelijke maatregelen getroffen. Dit is vanaf eind juni verder
geïntensiveerd met het activeren van de Nationale Crisisstructuur, waaruit de
realisatie en inzet van crisisnoodopvang volgde. Ondanks de enorme
inspanningen die alle partijen hebben geleverd, heeft dat nog niet geleid tot een
meer stabiele situatie.
Bestuurlijke afspraken met medeoverheden
Om de doorstroom in de asielopvang weer op gang te krijgen heeft het kabinet
een dringend verzoek gedaan aan de Veiligheidsregio’s, provincies en gemeenten.
De afgelopen weken hebben het kabinet, de VNG, IPO en het Veiligheidsberaad in
goed overleg essentiële afspraken gemaakt. Er zijn afspraken gemaakt om de
acute noodsituatie in Ter Apel aan te pakken, maar ook over maatregelen die
bijdragen om uit de crisis te komen en te blijven.
De bestuurlijke afspraken zien op de genoemde acute maatregelen voor Ter Apel,
maar ook op het realiseren van extra crisisnoodopvangplekken door
veiligheidsregio’s en de financiële en praktische ondersteuning die daarvoor nodig
is vanuit het Rijk. Het gaat voor de asielopvang bijvoorbeeld om het versneld
uitvoeren van de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen, vier
gemeenschappelijke vreemdelingenlocaties en de wettelijke taak voor gemeenten
op asielopvang. De taakstelling voor dit jaar blijft hetzelfde. Omdat er veel
vergunninghouders bij COA verblijven en ook de komende periode nog mensen
een verblijfsvergunning krijgen, zal de wettelijke taakstelling voor de eerste helft
van 2023 daardoor naar verwachting uitkomen op tussen de 20.400 en 23.900
personen. Het rijk en de medeoverheden hebben daarom afgesproken
vooruitlopend daarop voor de tweede helft van 2022 te streven om voor meer dan
20.000 vergunninghouders een passende woning te vinden. Om ook uit de crisis
te blijven, zijn ook afspraken gemaakt met de medeoverheden over de
kabinetsambitie om in de periode 2022-2024 37.500 flexwoningen te bouwen
voor zowel mensen met een verblijfsvergunning als andere woningzoekenden,
zoals onder andere starters. Het kabinet is de VNG, IPO en het Veiligheidsberaad
erkentelijk voor hun constructieve houding tijdens deze gesprekken en is, gelet de
omstandigheden, verheugd met de bestuurlijke afspraken die door zowel lokaal
als landelijk bestuur wordt gedragen. De afspraken tussen het Rijk, de VNG, IPO
en het Veiligheidsberaad zijn opgenomen als bijlage bij deze brief.
In aanvulling daarop heeft het kabinet besloten tot een pakket aan maatregelen.
Een deel daarvan is tijdelijk en resulteert op relatief korte termijn in een
belangrijk effect op de instroom, doorstroom en uitstroom bij de asielopvang. Het
betreft hier geen eenvoudige maatregelen en de maatregelen hebben deels ook
ongewenste aspecten. Dat is ook mede de aanleiding deze maatregelen tijdelijk in
te zetten. Dit pakket aan maatregelen geldt tot het einde van 2023. 1 juli 2023
zal daarbij gelden als expliciet weegmoment van het totale pakket aan tijdelijke
maatregelen. Bij dat weegmoment zal onder meer worden gekeken of het dan
mogelijk is gebleken om noodopvang te beëindigen en COA te laten voorzien in
enige buffer. De beschrijving van deze set van maatregelen treft u hieronder aan.
De maatregelen zullen zo spoedig als mogelijk inwerkingtreden.

Pagina 2 van 8

Naast deze inzet vormt de in de asielketen ontstane situatie voor het kabinet
aanleiding voor een fundamentele heroriëntatie op het huidige asielbeleid en de
inrichting van het asielstelsel. Het kabinet zal dit najaar met een opzet daarvoor
komen. Ons doel is om het asielbeleid zoveel mogelijk gestructureerd te laten
verlopen, ongewenste migratiestromen zoveel mogelijk te beperken en het
draagvlak voor migratie in onze samenleving te behouden en te versterken. Dit
conform internationale verdragen en EU-regelgeving. Voor de komende jaren
vergt dit (financiële) steun voor opvang in de regio en effectievere en slimmere
samenwerking binnen de Europese Unie. Maar het vraagt ook om het eigen huis
op orde te brengen met snellere en zorgvuldiger asielprocedures, stabielere
uitvoering, het tegengaan van overlast, en sneller starten met integratie of
terugkeer.
Met de bestuurlijke afspraken samen met het te ontwikkelen wetsvoorstel voor
een gemeentelijke taak in de asielopvang ligt er perspectief voor een stabiel en
toekomstbestendig asiellandschap. Om de huidige situatie op opvang en
huisvesting het hoofd te bieden, zijn enkele tijdelijke maatregelen nodig.
Tijdelijke maatregelen
Nareis
Onder de mensen die zich in Ter Apel melden, zijn ook nareizende gezinnen die
zich bij hun gezinslid in Nederland mogen voegen.
Op dit moment kunnen na een positief besluit van de IND nareizende gezinsleden
naar Nederland afreizen terwijl de asielstatushouder (referent) nog wordt
opgevangen bij het COA, dan wel woonruimte heeft gevonden die niet passend is
voor alle gezinsleden. Dat betekent op dit moment dat gezinsleden die Nederland
inreizen nog lange tijd moeten worden opgevangen door het COA. Er verblijven
thans 15.400 statushouders, waarvan 7.200 nareizigers in de opvang. Daarmee
vormt deze groep een belangrijk onderdeel van de grote druk op de asielopvang.
Het kabinet acht het in de huidige situatie niet verantwoord om visa aan
gezinsleden af te geven, terwijl hun huisvesting niet binnen afzienbare tijd is
gegarandeerd. Zij zijn dan immers aangewezen op de asielopvang, die op veel
plekken niet voldoet aan de normen die wij zelf daaraan stellen.
Daarom zal tijdelijk worden overgegaan op een aangepaste werkwijze. Wanneer
de IND een nareisaanvraag toetst en constateert dat aan alle voorwaarden voor
nareis is voldaan, zal als gebruikelijk een positief besluit volgen. Vervolgens zal de
IND het COA op de hoogte stellen van dit besluit zodat het COA met de gemeente
waaraan de hoofdpersoon is gekoppeld kan opnemen dat een passende woning
voor het gezin kan worden gezocht. Op het moment dat die passende woning
beschikbaar is, zal aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken worden gevraagd
om ook daadwerkelijk tot de verstrekking van het visum over te gaan en zal dit
eveneens aan de nareiziger kenbaar worden gemaakt. Op die wijze kunnen de
gezinsleden bij binnenkomst direct (na een korte identificatieprocedure bij de IND
locatie Zevenaar) naar de passende woning.
Op basis van de EU-gezinsherenigingsrichtlijn kan niet worden verlangd dat de
referent eerst passende huisvesting heeft gevonden voordat een nareisaanvraag
kan worden toegekend. Dat het gezinslid nog niet over geschikte huisvesting
beschikt zal de IND dan ook niet betrekken bij de inhoudelijke beoordeling van de
aanvraag.
Nareizigers die voor de inwerkingtreding van dit maatregelenpakket nog geen
besluit inzake hun nareisaanvraag hebben gekregen, krijgen hun visum verstrekt
op het moment dat in Nederland een woning voor hen beschikbaar is. Daarbij
Pagina 3 van 8

hoeven zij niet te wachten met inreizen tot het moment dat deze maatregel
verlopen is; degenen die het eerst een aanvraag hebben ingediend zullen ook
sneller gehuisvest worden.
In de praktijk zal dit betekenen dat de termijn tussen het moment van de
nareisaanvraag en het moment van visumverstrekking maximaal 15 maanden zal
zijn (feitelijk nu 9 maanden voor de behandeling van de nareisaanvraag en 6
maanden voor de verstrekking van het visum). Als in individuele gevallen de 15
maanden verstrijken zonder dat een woning beschikbaar komt, dan zullen de
nareizigers niet langer hoeven te wachten en wordt een visum verstrekt.
Betrokkenen kunnen zich daartoe wenden tot de Nederlandse diplomatieke
vertegenwoordiging.
Deze maatregel beperkt tijdelijk het inreizen en verlicht de druk op de
asielopvang en voorkomt tegelijk dat nareizende gezinsleden bij aankomst naar
Ter Apel moeten reizen met als risico dat zij zonder opvang blijven dan wel in de
meer dan sobere crisisnoodopvang alsnog gescheiden zitten van de referent.
Individuele nareizigers voor wie deze maatregel heeft gegolden, zullen niet ook na
31 december 2023 gevolgen ondervinden van deze maatregel.
Voor nareiszaken geldt momenteel een formele beslistermijn van maximaal 6
maanden. De EU-gezinsherengingsrichtlijn biedt ruimte voor een beslistermijn van
9 maanden. Het kabinet bereidt een wetsaanpassing voor waarmee de nationale
beslistermijn in nareiszaken in lijn zal worden gebracht met deze termijn van 9
maanden. Uitdrukkelijk is hiermee niet beoogd om ook in de praktijk te sturen op
een langere behandelduur.
Hervestiging EU
Als tweede tijdelijke maatregel zullen geen nieuwe personen worden geselecteerd
voor hervestiging onder de EU afspraken in het kader van de EU-Turkije
Verklaring. In het kader van deze afspraken heeft Nederland sinds 2016 een
substantieel aantal mensen hervestigd. Nederland staat op de tweede plaats na
Duitsland als het gaat om de gerealiseerde aantallen. 1
Het kabinet blijft sterk hechten aan de implementatie van alle onderdelen van de
gemaakte afspraken door alle partijen, inclusief de afspraken over hervestiging en
terugkeer. Tegelijkertijd is het in de huidige situatie niet verantwoord om
personen over te laten komen waarvoor de opvang niet kan worden gewaarborgd.
Huisvesting vergunninghouders
De druk op de opvangcapaciteit is enorm. Van de ruim 40.000 mensen in de COAopvang, zijn er bijna 16.000 die het recht hebben gekregen om in Nederland te
blijven. Het snel vinden van een woning voor deze mensen verlicht de druk op de
opvang en zorgt ervoor dat ze sneller kunnen participeren en integreren in de
Nederlandse samenleving. In 2019 (14.000) en COVID-jaar 2020 (12.000)
hadden gemeenten een lage taakstelling om deze mensen een plek te bieden. Dit
wordt nu gevolgd worden door een relatief grote opgave.
De taakstelling voor het huisvesten van mensen met een verblijfsvergunning voor
tweede helft van 2022 is dit voorjaar vastgesteld op 13.500. Dat is minder dan
het aantal verblijfsgerechtigden dat nu bij COA verblijft. Daarnaast krijgen ook dit
najaar nog mensen een verblijfsvergunning. De verwachting is dat de taakstelling
voor de eerste helft van 2023 daardoor zal uitkomen op tussen de 20.400 en
23.900 personen. Het rijk en de medeoverheden hebben afgesproken voor de
1

https://en.goc.gov.tr/temporary-protection27.
Pagina 4 van 8

tweede helft van 2022 te streven om voor meer dan 20.000 vergunninghouders
een passende woning te vinden. Gemeenten hebben daar verschillende
mogelijkheden voor. Dat kan bijvoorbeeld in zogeheten tussenvoorzieningen, in
nieuw te realiseren flexwoningen of door tijdelijk meer mensen te plaatsen in een
bestaande woning.
Het is belangrijk om te voorkomen dat lokale woningzoekenden minder kans
maken op een woning. Daarom moeten er versneld extra sociale huurwoningen
worden gebouwd. De snelste manier om dat te doen is het bouwen van meer
flexwoningen. Daarbij is het uitgangspunt dat een derde beschikbaar komt voor
mensen met een verblijfsvergunning en tweederde voor mensen die om andere
redenen met spoed op zoek zijn naar een huis, bijvoorbeeld zij die door een
scheiding hun huis verloren hebben of door sociale of medische omstandigheden
urgent een woning nodig hebben. De doelstellingen uit het programma
Woningbouw zijn versneld naar de realisatie van in totaal 37.500 flexwoningen in
de periode 2022-2024 (2022: 7.500, 2023: 15.000, 2024: 15.000). Hierover zijn
afspraken gemaakt met medeoverheden, die versneld extra prioriteit geven voor
het beschikbaar stellen van locaties en het gereedmaken voor bebouwing
daarvan. Hiermee zetten we een eerste stap richting het creëren van een
permanente flexibele schil van tijdelijke huisvesting waarmee we uit de crisis
kunnen blijven. Het kabinet rekent erop dat gemeenten de verantwoordelijkheid
zullen nemen voor de versnelde realisatie van flexwoningen.
Met gemeenten en provincies is een pakket afgesproken waarin partijen
zekerheden hebben voor de plaatsing en herplaatsing van flexwoningen. Het gaat
om de reeds overeengekomen stimuleringsregeling flex- en
transformatiewoningen van € 100 miljoen 2 en het uitwerken van een
garantstelling waarmee de financiële risico’s van met name projecten met
verplaatsbare flexwoningen kunnen worden gemitigeerd. Hiermee is in totaal €
316 miljoen gemoeid, waarvan € 20 miljoen op de begroting reeds beschikbaar is.
Het Rijk draagt daarnaast bij met de inzet van panden en gronden van het
Rijksvastgoedbedrijf. RVB zal ook flexwoningen inkopen. Samen met corporaties
wordt gekeken naar de meest effectieve manier van inkoop waarmee bouwers
ook zicht krijgen op de continuïteit van de vraag.
De door de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening ingestelde
Taskforce Versnelling Tijdelijke Huisvesting ondersteunt gemeenten, regio’s,
provincies, woningcorporaties en andere woningmarktpartijen om versneld
projecten voor flexwonen en transformatie verder te brengen. De komende tijd
sluit de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening met hen
realisatieovereenkomsten hierover, die ook zullen landen in de regionale
woondeals. In deze overeenkomsten komen concrete afspraken over de te
ontwikkelen locaties, te plaatsen eenheden en de benodigde randvoorwaarden.
Dit draagt niet alleen bij aan het huisvesten van voormalige vluchtelingen
waarvan besloten is dat zij in Nederland mogen blijven, maar helpt ook om de
lokale krapte aan sociale huurwoningen versneld te verminderen en andere
bewoners die met spoed een woning zoeken te huisvesten. Het kost echter tijd
om de realisatie van flexwoningen naar het gewenste niveau te brengen, terwijl
het vanwege de asielcrisis van belang is dat de huisvesting van mensen met een
verblijfsvergunning al op korte termijn versnelt. Daarom zal het voor gemeenten
voor de korte termijn nodig zijn om mensen met een verblijfsvergunning in
bestaande sociale woningen te huisvesten. Hoeveel woningen nodig zijn verschilt
per gemeente, maar landelijk zou in de periode september-december 2022 ca.
12% van de vrijkomende corporatiewoningen nodig zijn (tegenover
normaalgesproken 5-10%). Mede afhankelijk van hoe snel gemeenten nieuwe
Dit is additioneel ten opzichte van de € 100 miljoen die eerder via het amendement
Koerhuis (TK 35 925 VII, nr. 52) is vrijgekomen voor de bouw van flexwoningen.
2

Pagina 5 van 8

flexwoningen realiseren, komt dit aandeel in de eerste helft van 2023 weer binnen
de normale bandbreedte en zal daarna naar verwachting verder te dalen. Met de
bouw van grote aantallen flexwoningen wordt verdringing zoveel mogelijk
voorkomen en voorkomen we dergelijke pieken en dalen in de toekomst.
Verdere maatregelen en versterking
Bovenstaande tijdelijke maatregelen kunnen niet los worden gezien van de
bredere kabinetsinzet op het terrein van asiel en migratie. Op een aantal
onderdelen ziet het kabinet aanleiding voor aanvullingen en versterking van die
inzet.
Overlast
Ook de afgelopen weken zijn er verscheidene berichten verschenen over
asielzoekers die overlastgevend of crimineel gedrag vertonen. Hoewel het gaat
om een in omvang beperkte groep asielzoekers, heeft dit een sterk negatief effect
op het gevoel van veiligheid bij omwonenden en ondermijnt dit het draagvlak
voor de asielopvang. Het Kabinet intensiveert daarom de aanpak van
overlastgevend gedrag en criminaliteit. Samen met organisaties in de
migratieketen, gemeenten, politie en het OM wordt continu ingezet om de
effectieve, integrale aanpak te versterken. Het projectteam voor het aanpakken
van de grootste overlastgevers is gestart en hiervoor wordt structureel € 15
miljoen vrijgemaakt. Daarnaast komen er meer procesbeschikbaarheidslocaties
(PBL) voor asielzoekers met een kansarme asielaanvraag, zoals asielzoekers uit
veilige landen van herkomst. In juni jl. is uw Kamer geïnformeerd over
aanvullende maatregelen ter aanpak en voorkoming van overlast en criminaliteit.
In deze nieuw op te zetten opvangmodaliteit geldt, op basis van huisregels een
sober regime en het vereiste dat betrokkenen steeds beschikbaar zijn voor de
procedure op locatie met het doel om kansarme aanvragen versneld af te doen en
kansarme asielzoekers te ontmoedigen. Er wordt momenteel gewerkt aan de
uitwerking van de PBL. We intensiveren het versneld uitzetten van
overlastgegevende asielzoekers door de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V).
Hierdoor kan de DT&V aan de slag met een gespecialiseerd team doelgericht te
terugkeer van overlastgevers bevorderen. Dit is het sluitstuk van de
geïntensiveerde aanpak van overlastgevers. Ook voor de PBL’s en DT&V worden
extra middelen ter beschikking gesteld: twee keer 15 miljoen structureel.
Hiermee komt in het totaal dus 45 miljoen structureel beschikbaar voor het
aanpakken van overlast.
Verdere versnelling kansarme aanvragen
Voor de mensen die overduidelijk geen recht hebben op asiel, versnellen we de
procedure waarmee er meer capaciteit overblijft voor mensen in kwetsbare
posities en voor complexe zaken.
Inzet mobiel toezicht veiligheid
De Koninklijke Marechaussee (KMar) voert de komende periode - in nauwe
samenwerking met België en Duitsland - in de binnengrenszone verschillende
acties uit. De KMar voert deze controles in de grensregio uit om illegale migratie
en migratiegerelateerde criminaliteit zoals mensensmokkel en fraude met
reisdocumenten tegen te gaan. De KMar zal voorts het mobiel toezicht veiligheid
(MTV) intensiever inzetten om daarmee gerichter bij te dragen aan het tegengaan
van overbelasting van de Nederlandse asielketen, het voorkomen van
mensonterende incidenten alsmede het maximaal voorkomen van incidenten in
het kader van de openbare orde.

Pagina 6 van 8

Dublin
Onder de mensen die zich in Ter Apel melden bevindt zich ook een substantieel
aantal voor wiens asielverzoek een andere EU-lidstaat verantwoordelijk is op basis
van de EU-Dublinverordening. Zoals uw Kamer bekend wordt de uitvoering van de
Dublinverordening door meerdere factoren bemoeilijkt. Om deze tekortkomingen
aan te pakken is mede een aanpassing van de EU-Dublinverordening en een
betere registratie van de Unie (onrechtmatig) inreizende vreemdelingen,
noodzakelijk. De Europese Commissie heeft hiertoe aanzetten gedaan in de
voorstellen voor de Screeningsverordening en de Verordening inzake asiel- en
migratiebeheer van 23 september 2020. Hoewel onlangs voortgang is geboekt op
de aanname van het Screeningsvoorstel, is de realiteit dat onderhandelingen over
deze verordeningen een langere looptijd hebben en een inwerkingtreding niet op
korte termijn zal zijn gerealiseerd. Het kabinet zet zich daarom met gelijkgezinde
lidstaten dan ook continu in op betere tenuitvoerlegging van de reeds gemaakte
afspraken. Samen met andere lidstaten spoort het kabinet de Europese
Commissie dan ook aan om een concreet plan te presenteren om Dublintransfers
naar bijvoorbeeld Griekenland weer volledig te hervatten. De Staatssecretaris van
Justitie en Veiligheid heeft tijdens de JBZ-Raad van 11-12 juli jl. het probleem van
het binnen de Unie irregulier doorreizen van asielzoekers (secundaire migratie) en
het belang van het naleven van de gemaakte afspraken benadrukt, als ook het
belang van een snelle aanname van de nieuwe wetgeving. De Europese
Commissie start in september met het maken van een zogenaamde Roadmap om
de uitvoering van de Dublinverordening te verbeteren. Nederland is een van de 11
lidstaten die meeschrijft aan deze Roadmap.
AMV-opvang
Ook de opvangsituatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) is
reden tot grote zorg. Er is sprake van een zeer hoge instroom van amv waardoor
de opvangcapaciteit bij het COA in het hele land overbezet is (bezettingsgraad
van 114%) met als meest extreme geval de situatie in Ter Apel waar de
afgelopen periode sprake is van een structurele overbezetting van 200 amv. Bij
Nidos is de beschikbare capaciteit reeds volledig benut en ook daar is er een
acute behoefte aan meer opvangplekken om te kunnen voldoen aan de
doorstroom vanuit het COA.
Gemeenten hebben herhaaldelijk het signaal afgegeven dat de intensieve zorg en
begeleiding van ex-amv een grote (financiële) druk op jongerenhuisvesting en op
sociale voorzieningen legt voor hen. Als gevolg hiervan zijn gemeenten
terughoudend geweest met het realiseren van nieuwe opvangplekken voor amv.
Onderdeel van de bijgevoegde afspraken is financiële dekking voor de verlengde
opvang en begeleiding voor ex-amv’s. Daarmee is de verwachting dat deze
terughoudendheid bij gemeenten zal komen te vervallen. Vanuit het Rijk zal er de
komende periode dan ook met kracht ingezet worden op de realisatie van nieuwe
opvangplekken voor amv. Dit zal op de korte termijn onder andere gebeuren door
middel van een concrete uitvraag naar 25-30 eengezinswoningen per provincie
die ingezet kunnen worden als kleinschalige wooneenheden voor amv met een
status.
Wettelijke mogelijkheid voor verlengen beslistermijn in asielzaken
Zoals uw Kamer bekend is kampt de IND met achterstanden bij de behandeling
voor eerste asielaanvragen waardoor een belangrijk deel van de aanvragen buiten
de wettelijke beslistermijn van 6 maanden worden beslist. Ondanks alle
inspanningen is de verwachting dat dit op korte termijn niet zal veranderen. Voor
asielaanvragen kan de beslistermijn op grond van artikel 42, vierde lid, onder b,
Vw categoriaal worden verlengd met maximaal 9 maanden. Vanwege de
onverwachte hoge instroom van asielzoekers in de afgelopen 12 maanden (mede
gelet op het aantal personen uit Afghanistan en Oekraïne) in samenhang met de
onmogelijkheid voor de IND om op korte termijn de personele capaciteit dermate
op te bouwen dat alsnog tijdig kan worden beslist zal gebruik worden gemaakt
Pagina 7 van 8

van de wettelijke mogelijkheid om de beslistermijn voor asiel generiek te
verlengen. Deze maatregel moet op kort termijn tot meer rust leiden binnen de
IND en minder procedures tegen het niet tijdig beslissen die contraproductief
werken. Daarnaast moet deze maatregel ook enige duidelijkheid geven aan de
asielaanvrager over de termijn waarbinnen ze een beslissing kunnen verwachten
Deze maatregel beoogt niet dat in alle zaken de maximale termijn wordt gebruikt.
Het doel is nog steeds om zo spoedig mogelijk te beslissen en voorkomt maximaal
dat schaarse capaciteit moet worden ingezet op procedures over
termijnoverschrijding. De maatregel geldt alleen voor die zaken waarbij de
wettelijke belsistermijn nog niet is verlopen.
Terugkeer
Voor een houdbaar asielstelsel is ook het vertrek uit Nederland van hen die geen
recht hebben op bescherming een belangrijk onderdeel. Een effectief
terugkeerbeleid kan ook invloed hebben op de instroom van veiligelanders en
andere kansarme asielzoekers. Naast het stimuleren van vrijwillige terugkeer is
de tenuitvoerlegging van gedwongen terugkeer daarom van bijzonder belang. De
kabinetsbrede aanpak van terugkeer wordt geïntensiveerd op zowel operationeel
als politiek niveau. Met prioritaire landen wordt intensief dialoog gevoerd ten
behoeve van terugkeer en zowel via de EU als bilateraal migratiepartnerschappen
opgebouwd met bijzondere aandacht voor veilige landen. De
migratiepartnerschappen zijn breed en kunnen afspraken bevatten op tal van
terreinen. Daarbij zullen alle kabinetsleden de partnerschappen verrijken met
middelen bijvoorbeeld op het gebied van handel, ontwikkelingssamenwerking,
visumverlening en arbeidsmigratie, en in hun internationale contacten
voortdurend wijzen op het belang van medewerking aan terugkeer. Voor landen
die niet meewerken met het terugnemen van hun onderdanen, en niet
ontvankelijk zijn voor verbetering middels dialoog of brede samenwerking, wordt
een andere aanpak gevolgd zoals op het gebied van visa via de EU. In de
uitvoering staat de asielketen voor een grondig proces en humane opvang, maar
is ook terugkeer een speerpunt. Dat houdt onder meer in dat er voldoende
capaciteit aanwezig is bij de verschillende ketenpartners voor inbewaringstelling
en bij bepaalde doelgroepen in de aanpak vroeg de focus op terugkeer wordt
gelegd en niet op verblijf. Daar waar de juridische kaders het instrument van
vreemdelingenbewaring mogelijk maken, is het van belang daartoe ook over te
gaan. Met een snel en efficiënt nationaal proces en versterking van internationale
inzet op alle vlakken moeten resultaten verbeteren al zal dit investering en tijd
blijven vergen.
Mede namens de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening,
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,

E. van der Burg

Pagina 8 van 8