Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3148
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het vrijgeven van CBS-data met
betrekking tot de doodsoorzakenregistratie tijdens de coronacrisis (ingezonden
20 juni 2023).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 5 juli 2023).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het Wet open overheid (Woo)-verzoek dat is
ingediend voor het vrijgeven van de zogenaamde Nederlandstalige «dictionary tabel» en alle versies daarvan die tijdens en kort voor de coronapandemie gebruikt zijn, waarmee het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
diagnoses met de zogenaamde Iris software automatisch omzet naar
internationale International Statistical Classification of Diseases (ICD)-codes,
ten behoeve van de doodsoorzakenstatistiek?
Antwoord 1
Ik ben op de hoogte van het feit dat er bij het CBS een Woo-verzoek is
ingediend door de publicatie van het verzoek en het besluit1 op de website
van het CBS op 19 juni 2023.
Vraag 2
Kunt u uitleggen waarom dit Woo-verzoek niet wordt ingewilligd en waarom
het CBS deze tabel, waarvan het bestaan onherroepelijk volgt uit het feit dat
het CBS (ook) de automatische codering van de Iris software gebruikt, niet wil
verstrekken op grond van de Woo?
Antwoord 2
Uit de publicatie op de website van het CBS maak ik op dat het CBS op
19 juni 2023 een besluit heeft genomen op grond van de Wet open overheid,
waarbij de tabellen aan de verzoeker zijn verstrekt.

1

ah-tk-20222023-3148
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

https://www.cbs.nl/nl-nl/over-ons/organisatie/bedrijfsvoering/bestuurlijkeinformatiehuishouding/overzicht-woo-aanvragen-en-woo-besluiten/woo-verzoek-stichtingbiomedische-rekenkamer-inzake-doodsoorzaken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
Waarom zijn deze tabellen in de Nederlandse versie niet vrij toegankelijk via
het CBS en verwijst het CBS in de beantwoording van het betreffende
Woo-verzoek naar andere tabellen, waar niet om wordt gevraagd?
Antwoord 3
Uit de publicatie op de website van het CBS maak ik op dat het CBS op
19 juni 2023 een besluit heeft genomen op grond van de Wet open overheid,
waarbij de tabellen aan de verzoeker zijn verstrekt. De tabellen zijn voor
eenieder opvraagbaar.
Vraag 4
Kunt u uitleggen waarom het CBS aangeeft de doodsoorzaken in Nederland
automatisch te coderen, maar vervolgens geen Nederlandse dictionary tabel
wil overleggen?
Antwoord 4
Uit de publicatie op de website van het CBS maak ik op dat het CBS op
19 juni 2023 een besluit heeft genomen op grond van de Wet open overheid,
waarbij de tabellen aan de verzoeker zijn verstrekt.
Vraag 5
Waarom verwijst het CBS naar de website van de maker van de Iris software
met data uit 2019, terwijl sinds 2020 veel aan de coderingen van betreffende
dictionary tabellen is veranderd en er allerlei nieuwe coderingen zijn
bijgekomen? Begrijpt u dat met deze data dus geen correcte informatie
ingewonnen kan worden over de doodsoorzakenregistratie van en door het
CBS tijdens de coronacrisis?
Antwoord 5
Deze constatering is niet juist.
Op de website van de maker van de software zijn de meest recente beslistabellen voor Iris terug te vinden. Het CBS heeft hier in een eerder Woo-besluit
van 21 februari 2023 naar verwezen. Daarbij heeft het CBS verwezen naar de
versies van de tabellen van de jaren 2019 t/m 2022 en niet alleen naar 2019.
De Nederlandstalige dictionary tabel is inmiddels vrijgegeven voor alle
versies die zijn gebruikt tijdens de in het WOO-verzoek omschreven periode
Vraag 6
Erkent u dat het voor de automatische omzetting – een werkwijze die sinds
2013 bij het CBS gewoon is – naar internationale ICD-codes, noodzakelijk is
om een Nederlandse dictionary tabel te hebben, aangezien de doodoorzaken
van overledenen worden geregistreerd en bijgehouden in het Nederlands? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ja, een Nederlandse dictionary tabel is nodig om de doodsoorzaken van
overleden te registreren en bij te houden in het Nederlands.
Vraag 7
Klopt het dat het zonder de integratie van deze taalspecifieke dictionary niet
mogelijk is om de automatische doodsoorzakencodering te doen middels de
Iris software die het CBS hiervoor zegt te gebruiken?
Antwoord 7
Ja, de taalspecifieke dictionary is noodzakelijk om automatisch doodsoorzaken te coderen.
Vraag 8
Klopt dat de Iris software die gebruikt wordt voor de automatische doodsoorzakencoderingen voorschrijft dat er een taalspecifieke dictionary nodig is om
deze codering te kunnen doen en dat de gebruiker van de software, in
Nederland dus het CBS, deze taalspecifieke dictionary zelf moet maken,
integreren en actueel houden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Ja, zie antwoord op vraag 7. Het CBS onderhoudt de dictionary tabel.
Vraag 9
Indien een Nederlandse dictionary tabel niet nodig is voor de door het CBS
uitgevoerde automatische omzetting naar ICD-codes, kunt u dan uitleggen
hoe de Nederlandstalige doodsoorzaken dan accuraat kunnen worden
vertaald naar correcte ICD-codes?
Antwoord 9
De dictionary tabel zet een groot gedeelte van de medische termen op het
doodsoorzakenformulier om naar ICD-codes. Wanneer in de dictionary tabel
een bepaalde medische term (nog) niet is opgenomen, zoals met COVID-19
het geval was wordt deze door de medisch codeurs bekeken en wordt de
ICD-code handmatig in het systeem gezet.
De «Nederlandstalige dictionary tabel« is geen tabel die beslisregels bevat
voor het bepalen van de onderliggende doodsoorzaak. Het is een bestand
waarin de medische termen die op het doodsoorzaakformulier worden
opgeschreven opgenomen zijn met in de kolom ernaast de vertaling naar de
bijbehorende ICD-10 code. Door de formulieren eerst langs deze dictionary
tabel te laten gaan voordat ze het daadwerkelijke codeersysteem in gaan kan
een aantal van de formulieren automatisch verwerkt worden. De formulieren
worden deels automatisch en deels handmatig verwerkt. Bij de uitbraak van
de COVID-19-pandemie is besloten dat formulieren met de term COVID-19
erop handmatig verwerkt worden en niet automatisch. De dictionary tabel is
daarom niet gebruikt voor het verwerken van formulieren met een vermelding van COVID-19 erop.
Vraag 10
Indien er geen Nederlandse dictionary tabel is, kunt u dan uitleggen waarom
het CBS zegt dat de doodsoorzakenregistratie geautomatiseerd middels de
Iris software wordt gecodeerd, terwijl dat dan dus systeemtechnisch
onmogelijk zou moeten zijn?
Antwoord 10
Zie het antwoord op vraag 6. Bij de verwerking van de doodsoorzakenformulieren gebruikt het CBS een dictionary tabel.
Vraag 11
Indien er wel een Nederlandse dictionary tabel is, wat is dan concreet de
reden om deze informatie niet te willen verstrekken conform het daarvoor
ingediende Woo-verzoek, of los van het Woo-verzoek de tabel gewoon
publiek beschikbaar te maken?
Antwoord 11
Het CBS heeft blijkens de publicatie op de website op 19 juni 2023 een besluit
genomen op grond van de Wet open overheid, waarbij de tabellen aan de
verzoeker zijn verstrekt.
Vraag 12
Wilt u los van het genoemde Woo-verzoek de dictionary tabel en alle versies
doen laten publiceren en/of aan de Kamer ter beschikking laten stellen? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 12
Het CBS heeft blijkens de publicatie op zijn website op 19 juni 2023 een
besluit genomen op grond van de Wet open overheid, waarbij de tabellen
aan de verzoeker zijn verstrekt.
Vraag 13
Kunt u deze vragen ieder afzonderlijk en tenminste een week voor het plenair
debat over de oversterfte beantwoorden?
Antwoord 13
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3