TER BESLUITVORMING
Nota actief openbaar
Ja

Aan
Van

Staatssecretaris BZK
DGDOO/Digitale Samenleving

Onze referentie
2023-0000175578
Datum
7 april 2023
Opgesteld door

Nota Kamervragen over het bericht 'Waarom Franse
jongeren toestemming van ouders nodig hebben voor
TikTok (en Nederlandse niet)'

Samengewerkt met
J&V, OCW, EZK, VWS, CZW
Bijlage(n)
2

Aanleiding
Bijgaand treft u de beantwoording van de Kamervragen over het bericht ‘Waarom
Franse jongeren toestemming van ouders nodig hebben voor TikTok (en
Nederlandse niet)’. 1 Streven is om de antwoorden binnen de termijn van drie
weken aan de Kamer te sturen. Deze termijn verstrijkt op 31 maart 2023. U
beantwoordt de vragen samen met de minister voor Rechtsbescherming omdat de
vragen ook gaan over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).
Geadviseerd besluit
Graag akkoord gaan met de beantwoording van de Kamervragen en
verzending aan de Tweede Kamer.
Kern
-

-

-

-

Trouw publiceerde op 4 maart 2023 een artikel over een Frans
wetsvoorstel waarmee onder andere de leeftijdsgrens om een account aan
te maken op sociale media in Frankrijk wordt verhoogd naar 15 jaar
indien er geen toestemming door de ouders/verzorgers is gegeven.
De vragen van het lid Drost van de ChristenUnie gaan met name over de
leeftijdsgrens om gebruik te maken van sociale media en de stappen die u
neemt om ervoor te zorgen dat kinderen niet zonder toestemming van de
ouders/verzorgers gebruik kunnen maken van sociale media.
In de beantwoording geeft u (samen met de minister voor
Rechtsbescherming) aan dat volgens de Uitvoeringswet Algemene
Verordening Gegevensbescherming (UAVG) kinderen die de leeftijd van
16 jaar nog niet hebben bereikt alleen een online account mogen
aanmaken als één van de ouders/verzorgers hiervoor toestemming heeft
gegeven. Bedrijven zijn volgens de AVG verplicht een redelijke inspanning
te leveren om te controleren of er daadwerkelijk toestemming is gegeven.
De Autoriteit Persoonsgegevens houdt toezicht op de naleving hiervan.
Het Kamerlid vraagt onder meer waarom Nederland een officieuze grens
hanteert van 13 jaar om een account aan te maken op sociale media. Er
is echter geen sprake van een officieuze grens van 13 jaar. Wel zijn er
diverse sociale mediaplatforms in Nederland die ervoor kiezen om
kinderen jonger dan 13 jaar in elk geval niet toe te laten tot hun platform.

https://www.trouw.nl/cultuur-media/waarom-franse-jongeren-toestemming-van-oudersnodig-hebben-voor-tiktok-en-nederlandse-niet~b3d894988/
1

Pagina 1 van 4

-

-

-

-

In de beantwoording licht u verder toe welke acties u onderneemt om
ervoor te zorgen dat kinderen onder de 16 jaar niet zonder toestemming
van hun ouders/verzorgers gebruik kunnen maken van sociale media en
kinderen online beter te beschermen.
U geeft in de beantwoording aan dat u met interesse kijkt naar het Franse
wetsvoorstel en andere stappen die Frankrijk neemt om kinderen online
beter te beschermen en weerbaar te maken.
In de beantwoording verwijst u naar twee brieven die u naar de Tweede
Kamer zal sturen over de verplichtingen van de DSA voor online platforms
en de acties die u onderneemt om leeftijdscontrole door platforms te
verbeteren. Deze twee brieven zitten momenteel nog in de lijn.
De Kamervragen zijn beantwoord in afstemming met J&V, OCW, EZK,
VWS en BZK/CZW.
J&V hecht er belang aan te benadrukken dat het niet aan het kabinet is
om platforms te wijzen op het naleven van de AVG, omdat dit een taak is
van de onafhankelijk toezichthouder. BZK erkent de rol die de
toezichthouder hierin heeft, maar voelt wel de verantwoordelijkheid om
kinderrechten online te waarborgen en in dat kader kunnen ook
gesprekken met platforms plaatsvinden.

Onze referentie
2023-0000175578
Datum
7 april 2023

Toelichting
Artikel Trouw ‘Waarom Franse jongeren toestemming van ouders nodig hebben
voor TikTok (en Nederlandse niet)’
De Franse Assemblée Nationale heeft een wetsvoorstel aangenomen
waarmee ouders van kinderen tot vijftien jaar toestemming moeten geven
voor het gebruik van sociale media. Het wetsvoorstel moet nog worden
behandeld door de Sénat.
Het Franse parlement maakt zich volgens het artikel grote zorgen over de
invloed van sociale media op jongeren. Met dit wetsvoorstel willen de
politici risico’s zoals pornografie, cyberpesten, onrealistische
schoonheidsnormen en telefoonverslaving voorkomen.
In het artikel geeft Paddy Leerssen, onderzoeker Informatierecht van de
Universiteit van Amsterdam, een reactie op deze ontwikkeling. Hij stelt
dat Nederland terughoudend is met wetgeving voor sociale media.
Nederland zou volgens hem – in tegenstelling tot Duitsland en Frankrijk –
platformregulering eerst overlaten aan de EU en niet met eigen wetgeving
komen. Hij snapt deze keuze van Nederland, maar merkt wel dat
platforms sneller in actie komen als landen dreigen met wetgeving.
Het artikel sluit af met de vraag of het Franse wetsvoorstel uitvoerbaar is.
Leerssen geeft aan dat nog niet te weten, maar ziet wel dat voorstellen
tot platformregulering uit Frankrijk vaak tekortschieten, omdat ze
bijvoorbeeld technisch lastig uit te voeren zijn.
De titel van het artikel in Trouw suggereert overigens dat Nederlandse
jongeren geen toestemming nodig hebben van hun ouders om gebruik te
maken van sociale media zoals TikTok. Dat is niet het geval.
Algemene lijn in beantwoording BZK en J&V
In de beantwoording geven u en de minister voor Rechtsbescherming aan
dat kinderen die nog niet de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt volgens
de UAVG alleen een online account mogen aanmaken als een van de
ouders/verzorgers hiervoor toestemming heeft gegeven. Bedrijven zijn

Pagina 2 van 4

-

-

-

-

-

-

-

volgens de AVG verplicht een redelijke inspanning te leveren om te
controleren of er daadwerkelijk toestemming is gegeven. De Autoriteit
Persoonsgegevens houdt toezicht op de naleving hiervan.
U voegt daaraan toe dat op Europees niveau in de Audiovisuele
Mediadienstenrichtlijn regelgeving is vastgesteld om minderjarigen te
beschermen tegen schadelijk audiovisueel media-aanbod. In het geval
van TikTok, dat in Ierland gevestigd is, zijn de door de Ierse wetgevers
opgestelde regels van toepassing.
U schrijft dat het in de praktijk lastig is om te controleren of kinderen
toestemming hebben gekregen van hun ouders/verzorgers en dat
kinderen vindingrijk zijn om zonder toestemming van de
ouders/verzorgers een account op sociale media aan te maken.
U geeft aan dat u experttafels heeft georganiseerd waarin oplossingen zijn
besproken om de leeftijdscontrole te verbeteren en dat u zich aan het
beraden bent op mogelijke oplossingen. Daarbij is het van belang dat de
privacy van de gebruikers gewaarborgd blijft, de oplossing open source
wordt ontwikkeld, de oplossing voldoet aan bestaande en aankomende
wet- en regelgeving en de oplossing niet leidt tot ongewenste uitsluiting,
bijvoorbeeld voor kinderen die geen ouders hebben.
Het Kamerlid is van mening dat sociale mediagebruik erg schadelijk kan
zijn voor de mentale gezondheid van jongeren. U geeft aan deze mening
te delen omdat uit steeds meer wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dit
inderdaad het geval is, maar u benadrukt tegelijk dat sociale media ook
positieve effecten kunnen hebben op jongeren.
Het Kamerlid is verder van mening dat ouders meer grip moeten krijgen
op de accounts van hun kinderen om hun kinderen te beschermen.
U geeft aan dat dit een mogelijke oplossingsrichting zou kunnen zijn,
maar dat daarbij wel rekening gehouden moet worden met de privacy van
het kind.
In de beantwoording gaat u verder in op de acties die u onderneemt om
kinderen online beter te beschermen. Zo zal BZK gesprekken voeren met
verschillende toezichthouders om te kijken hoe we het online toezicht op
kinderrechten kunnen verbeteren en werken we aan de doorontwikkeling
van de Code Kinderrechten Online. Ook laat u een kinderrechten impact
assessment ontwikkelen dat gebruikt kan worden om inzicht te krijgen in
het risico op schending van kinderrechten in het finale ontwerp van een
digitale dienst die gericht is op kinderen.
Het Kamerlid vraagt tot slot of u bereid bent om de leeftijdsgrens te
verhogen naar 15 jaar. Aangezien de leeftijdsgrens waarbij toestemming
van de ouders/verzorgers nodig is voor de verwerking van
persoonsgegevens volgens de UAVG al op 16 jaar ligt, vindt u het niet
wenselijk deze te verlagen naar 15 jaar. U benadrukt nogmaals dat de
Autoriteit Persoonsgegevens erop moet toezien dat deze leeftijdsgrens
wordt nageleefd.

Onze referentie
2023-0000175578
Datum
7 april 2023

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing
Bijlagen
Volgnummer

Naam

1

Kamerbrief beantwoording

Informatie

Pagina 3 van 4

Kamervragen over het bericht
‘Waarom Franse jongeren
toestemming van ouders nodig
hebben voor TikTok (en
Nederlandse niet)’

Onze referentie
2023-0000175578
Datum
7 april 2023

Pagina 4 van 4