Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1098
Vragen van het lid Baudet (FVD) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over de beveiliging van Joodse gemeenschappen in Nederland (ingezonden
9 november 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
14 december 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021,
nr. 949.
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het artikel «Oostenrijk verdrievoudigt de uitgaven
aan de bescherming van de Joodse gemeenschap»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3
Erkent u dat de Joodse gemeenschap in Nederland te maken heeft met een
verhoogd dreigingsniveau voor terreur?2
Erkent u dat de niet-aflatende dreiging uit radicaal-islamistische hoek richting
de Joodse gemeenschap in Nederland een veiligheidsrisico vormt voor
Joodse publieke plaatsen en instellingen, zoals bijvoorbeeld scholen,
synagogen, winkels en culturele centra?3
Antwoord 2, 3
Het dreigingsniveau staat in Nederland op 3 («aanzienlijk») op een schaal van
5. Nederland kent geen specifieke dreigingsniveaus voor personen, organisaties en objecten. Joodse instellingen zijn een potentieel doelwit voor geweld
zowel uit rechts-extremistische als uit radicaal-islamistische hoek. Wat
1

«Jewish Telegraphic Agency» d.d. 11 September 2020 «Austria to triple its spending on Jewish
community security»: https://www.jta.org/quick-reads/austria-to-cover-jewish-communitysentire-security-costs-of-about-4-7-million-annually
2
BLEW-Adviesorgaan ter bescherming van de Joodse Gemeenschap in Nederland. Dreigingsrapport van Juni 2020: https://www.blew.nl/wp-content/uploads/2020/06/Dreigingsrapport2020.pdf
3
NCTV: Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 52 Mei 2020 p22: «Ook kan een (licht) stimulerende werking uitgaan van de (hernieuwde) oproep om aanvallen op joden wereldwijd en op
de staat Israël uit te voeren.» https://www.nctv.nl/binaries/nctv/documenten/publicaties/2020/05/
07/dreigingsbeeld-terrorismenederland-52/DTN52_Definitief.pdf

ah-tk-20202021-1098
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

jihadistisch-terroristische aanslagen betreft, was in de periode 2004–2018
minder dan 5% van de 112 aanslagen in het Westen gericht tegen een
doelwit met een joods signatuur.4 Daarmee is er sprake van een veiligheidsrisico voor de joodse gemeenschap. Binnen dat kader zijn de beveiligingsmaatregelen die eventueel getroffen zijn, passend.
Vraag 4
Hebt u kennisgenomen van het artikel «Crisiscentrum vraagt om extra
waakzaamheid voor joodse gemeenschap in Antwerpen»?5 Kunt u aangeven
of wat u betreft dezelfde waakzaamheid geboden is voor de Joodse gemeenschap in Nederland?
Antwoord 4
Ik heb kennisgenomen van het artikel. Door inlichtingen- en veiligheidsdiensten wordt de veiligheidssituatie ten aanzien van joodse gemeenschap scherp
gemonitord. Indien dreiging en risico daar aanleiding toe geven kunnen de
lokale autoriteiten passende maatregelen treffen. Na de aanslagen heeft de
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) erop
gewezen dat alertheid geboden blijft omdat het actuele dreigingsniveau in
Nederland uitdrukt dat ook hier een aanslag voorstelbaar blijft.
Vraag 5, 6
Kunt u toelichten welke speciale maatregelen of financiële middelen reeds
worden ingezet door de rijksoverheid of door lokale overheden ter bescherming van potentiële Joodse doelwitten in Nederland? Welk gedeelte van de
kosten wordt door overheidsinstellingen gedragen en welk gedeelte door de
Joodse gemeenschap?
Bent u bereid om net zoals Oostenrijk voortaan de volledige kosten van de
bescherming van Joodse instellingen te vergoeden?
Antwoord 5, 6
Over welke beveiligingsmaatregelen getroffen worden, kan ik zoals bij uw
Kamer bekend geen uitspraken doen. Naar aanleiding van de aanslag op een
joods museum in Brussel is in 2014 is door de Nederlandse rijksoverheid een
bedrag van 1,5 miljoen euro vrijgemaakt om het weerstandsniveau bij joodse
instellingen te verhogen; deze bijdrage is destijds is aangevuld door
betrokken gemeenten. Met deze bijdragen zijn de locaties van de joodse
gemeenschap in de gelegenheid gesteld om een basisweerstandsniveau te
behalen. Deze uitzonderlijke bijdrage is in 2017 beëindigd. De getroffen
maatregelen en de eerder verstrekte financiering voor de joodse instellingen
passen bij de aard van de dreiging en risico. Uitgangspunt is dat personen en
organisaties in eerste plaats zelf verantwoordelijk zijn voor hun veiligheid.
Wanneer organisaties niet op eigen kracht voldoende weerstand kunnen
bieden kan de overheid aanvullende beveiligingsmaatregelen treffen. De
verantwoordelijkheid voor de beveiliging van joodse instellingen en de
financiering daarvan is decentraal belegd. Ik zie op dit moment geen
aanleiding om de mogelijkheden voor een financiële tegemoetkoming
opnieuw te verkennen.
Voor religieuze instellingen is het handboek religieuze instellingen beschikbaar. In dit «Handboek Veiligheid religieuze instellingen» is aandacht besteed
aan dreigingen en incidenten waarmee religieuze instellingen geconfronteerd
kunnen worden. Het doel van dit handboek is om veiligheidsbewustzijn te
creëren en handvatten aan te reiken om, in het kader van preventie, te kijken
naar de veiligheid binnen religieuze instellingen.
Vraag 7
Kunt u duidelijk uw redenering toelichten waarom u al dan niet wenst over te
gaan tot het beter beveiligen van de Joodse gemeenschap in Nederland?

4

https://www.aivd.nl/documenten/publicaties/2019/05/21/aivd-publicatie-doelwitten-in-beeld.vijftien-jaar-jihadistische-aanslagen-in-het-westen
5
«Provinciale Zeeuwse Courant» d.d. 9 Oktober 2019: «Crisiscentrum vraagt om extra (...)»
https://www.pzc.nl/antwerpen/crisiscentrum-vraagt-extra-waakzaamheid-voor-joodsegemeenschap-in-antwerpen~a821417c/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Gelet op de dreiging richting joodse instellingen in Nederland heeft de
rijksoverheid samen met de lokaal bevoegde gezagen structureel aandacht
voor de beveiliging van de joodse gemeenschappen in Nederland. De
getroffen maatregelen passen bij de dreiging en het risico. Een wijziging in
het dreigingsbeeld kan ertoe leiden dat er door de lokale autoriteiten andere
maatregelen getroffen worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3