Landelijk afvalbeheerplan 2017-2029
Slimmer omgaan met grondstoffen

Eerste wijziging
Inspraaknotitie
Datum

11 december 2018

Colofon

●
●
●
●
●
●
● Contact voor vragen:
● Indienen zienswijzen:

●
●
●
●
●
●
●
●

DGMI
Directie Duurzame leefomgeving en
Circulaire Economie
Rijnstraat 8, Den Haag
afvalbeheer@rws.nl
Bij voorkeur digitaal via het speciale
zienswijzeformulier dat u kunt bereiken via
www.LAP3.nl
●
Indien toch gewenst per post:
Directie Participatie
Postbus 30316, 2500 GH Den Haag
graag vermelden: eerste wijziging LAP3
●
Mondeling:
Hiervoor kunt u een afspraak maken via de
helpdesk afvalbeheer van Rijkswaterstaat,
bereikbaar op werkdagen van 9:00 12:00, telefoonnummer 088 797 7102,
kies optie 3.

●

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 2 van 32

Inhoudsopgave
1.

Inleiding en leeswijzer 4

2.

Ter inzage leggen, inspreken, en verdere procedure

3.

Hoofdlijnen en samenvatting van de 1ste wijziging LAP3 6

4.

Wijzigingen LAP

2.1. Inzage en inspraak 5
2.2. Verdere procedure 5

5

8

Bijlage 1: Nieuw hoofdstuk Omgevingswet 27
Bijlage 2: Staatcourantpublicatie vaststelling LAP3 32

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 3 van 32

1. Inleiding en leeswijzer
Inleiding en aanleiding
Het Landelijk afvalbeheerplan 2017-2023 (LAP) is op 28 november 2017
vastgesteld en op 28 december 2018 in werking getreden (Stcrt. 2017 nr.68028;
zie bijlage 2 van deze inspraaknotitie).
De voorliggende inspraaknotitie bevat het voornemen om het LAP te wijzigen. Er
zijn meerdere redenen voor deze wijziging. Allereerst geeft een aantal
ontwikkelingen in nieuwe wet- en regelgeving aanleiding tot aanpassingen. Ook
wil ik alle bevoegde gezagen die al bezig zijn met de voorbereiding van de
invoering van de Omgevingswet tijdig laten weten wat het LAP hiervoor als kader
gaat bevatten. Verder zijn in de maanden dat met dit LAP is gewerkt een aantal
onvolkomenheden of praktijkproblemen aan het licht gekomen. Met deze eerste
wijziging worden deze zaken rechtgezet. Ook wordt een aantal opmaak-, tekst- en
typefouten gecorrigeerd. Ten slotte is in het LAP of de Nota van Antwoord een
aantal acties toegezegd waarvan de eerste resultaten ook leiden tot een wijziging
van het LAP.
Bij de vaststelling van LAP3 is overigens aangegeven het LAP dynamischer te
maken door sneller op ontwikkelingen richting een circulaire economie in te
spelen. Het LAP zal dus vaker tussentijds gewijzigd worden. Zo zal in de loop van
volgend jaar een tweede wijziging worden voorbereid waarin met name de
doorwerking van de implementatie van het nieuwe EU-afvalpakket een plek zal
krijgen.

Opbouw en leeswijzer
In hoofdstuk 2 is informatie opgenomen over het ter inzage leggen van deze
inspraaknotitie en de mogelijkheid een zienswijze in te dienen.
In hoofdstuk 3 worden de hoofdlijnen van de voorgenomen wijziging van het LAP
besproken
In hoofdstuk 4 staan de feitelijke wijzigingen van de LAP-teksten. Dat kan gaan
van een aanpassing van enkele woorden tot een herziening van een hele
paragraaf. Het gaat daarbij uitsluitend om teksten die onderdeel zijn van de kern
van beleid.
Steeds wordt exact aangegeven op welke wijze het LAP gewijzigd gaat worden. Dit
wordt toegelicht, indien dit nodig is, toegelicht. Waar het zinvol is, worden de
wijzigingen als volgt gepresenteerd:
• bestaande LAP-tekst die vervalt is doorgestreept: vervallen tekst
• nieuwe tekst is onderstreept: nieuwe tekst
In een aantal gevallen zullen de voorgenomen wijzigingen ook leiden tot
aanpassingen in de toelichtende delen van het LAP. Deze zijn niet opgenomen in
deze notitie omdat zij geen kern zijn van het vast te stellen beleid.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 4 van 32

2. Ter inzage leggen, inspreken, en verdere procedure
2.1.

Inzage en inspraak

Het ontwerp van de eerste wijziging van LAP3 (deze inspraaknotitie) ligt
gedurende zes weken ter inzage. De inspraaknotitie wordt, gelijktijdig met de
terinzagelegging ervan, overgelegd aan de beide kamers der Staten-Generaal. De
inspraakperiode wordt aangekondigd in de Staatscourant en twee landelijke
dagbladen. Tijdens de inspraakperiode kan iedereen de notitie inzien en een
zienswijze indienen. De inspraaknotitie alsook de oorspronkelijke tekst van LAP3
die met deze inspraaknotitie wordt gewijzigd, zijn te raadplegen op www.LAP3.nl.
Een ieder kan tijdens de periode van de terinzagelegging een zienswijze indienen.
Dit kan uitsluitend op de wijzigingen van LAP3 die in onderhavige notitie worden
voorgesteld en niet op al bestaande teksten.
Inspraakreacties, met vermelding van ‘inspraak 1e wijziging LAP3’, kunnen tot en
met de laatste dag van de terinzagelegging schriftelijk worden ingediend bij:
Bij voorkeur digitaal via het speciale zienswijzeformulier dat u kunt bereiken via
www.LAP3.nl
Indien toch gewenst per post:
Directie Participatie
Postbus 30316, 2500 GH Den Haag
graag vermelden: eerste wijziging LAP3
Mondeling:
Hiervoor kunt u een afspraak maken via de helpdesk afvalbeheer van
Rijkswaterstaat, bereikbaar op werkdagen van 9:00 - 12:00, telefoonnummer 088
797 7102, kies optie 3.

2.2.

Verdere procedure

Alle zienswijzen worden bekeken op hun mogelijkheid om de voorgenomen
wijzigingen van LAP3 te verbeteren. Ze worden vervolgens voorzien van een
reactie in een Nota van antwoord waarbij de Staatssecretaris van IenW zal
aangeven tot welke wijzigingen van het LAP de inspraakreacties uiteindelijk leiden.
De vaststelling van de eerste wijziging van LAP3 door de Staatssecretaris zal
bekend worden gemaakt in de Staatscourant. De eerste wijziging zal, samen met
de Nota van antwoord, naar beide Kamers der Staten-Generaal worden gestuurd.
De stukken worden ook gepubliceerd op de website van het LAP: www.lap3.nl.
Let op!
Er wordt in de Nota van antwoord voor de eerste wijziging LAP3 alleen antwoord
gegeven op inspraakreacties die gaan over het LAP-beleid en de LAP-teksten die
door de voorliggende eerste wijziging worden gewijzigd.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 5 van 32

3. Hoofdlijnen en samenvatting van de 1ste wijziging LAP3
Hieronder worden de wijziging die in hoofdstuk 4 zijn opgenomen en toegelicht
kort samengevat. Ook is een korte vooruitblik opgenomen naar een volgende
wijziging van LAP3.
Wijzigingen als gevolg van (nieuwe) wet- en regelgeving
Met de invoering van de Omgevingswet (Ow), inwerkingtreding gepland op 1
januari 2021, zal een deel van de huidige afvalregelgeving in die wet worden
opgenomen. Met die overgang wordt een aantal afvalgerelateerde zaken anders
geregeld, waarbij ook taken overgaan naar andere overheden. Anticiperend
daarop zijn provincies, gemeenten en waterschappen nu reeds bezig om
omgevingsverordeningen, omgevingsplannen en waterschapsverordeningen voor
te bereiden. Gezien de wijzigingen in bevoegdheden is het van belang dat de
andere overheden nu al weten hoe zij met het LAP rekening moeten houden en
welke aspecten in de respectievelijke verordeningen en -plannen geregeld zullen
moeten of kunnen worden. Om die reden wordt aan LAP3 een hoofdstuk
‘Omgevingswet’ toegevoerd (zie bijlage 1). Ook leidt de komst van de Ow tot een
aantal aanvullingen van de toelichtende delen van het LAP over de status van het
LAP en het beleid rond afwijken van het LAP.
Ook internationaal is of wordt wetgeving gewijzigd. Sectorplan kwik (SP82) wordt
aangepast aan de nieuwe kwikverordening (2017/852/EU) die per 1 januari 2018
van kracht is. Met name ten aanzien van kwik uit de gaswinning zijn wijzigingen in
de paragraaf over grensoverschrijdend transport doorgevoerd. Sectorplan
sloopschepen (SP54) wordt aangepast aan de nieuwe verordening
scheepsrecycling (2013/1257/EU) die fasegewijs in werking treedt vanaf 1 januari
2019.
Signalen uit de uitvoeringspraktijk
Een aantal sectorplannen, maar ook delen van het beleidskader, is aangepast
n.a.v. signalen uit de praktijk over de uitvoerbaarheid van bijvoorbeeld
minimumstandaarden, maar ook n.a.v. omissies of leesbaarheid:
- het AO/IC beleid is toegevoegd aan de kern van beleid (hoofdstuk D.3);
- in hoofdstuk zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) wordt ingegaan op de potentiële
ZZS;
- wat bedoeld wordt met ‘voormalige’ stortplaatsen in het kader van het beleid
tot heropenen van bepaalde locaties is verduidelijkt (hoofdstuk B.15);
- de minimumstandaard voor organisch bedrijfsafval (SP8) is concreter
opgeschreven zodat geen onduidelijkheid bestaat of bepaalde afvalstoffen wel
of niet onder de minimumstandaard vallen;
- de beschrijving van de minimumstandaard over de verwerking van AVIbodemassen is geherformuleerd om de leesbaarheid te verbeteren (SP20).
Ook is een aantal aanpassingen nodig omdat een aantal sectorplannen niet goed
aansluit bij de uitvoeringspraktijk, of een onjuistheid bevat. Deze aanpassingen
hebben betrekking op:
- de minimumstandaard voor het verwerken van residuen van
rookgasreinigingsresidu (SP26); en
- de verwerking van residuen van composiet dakafval (SP 33).
Wijzigingen als gevolg van uitgevoerde acties en projecten
Tot slot is een aantal wijzigingen het gevolg of resultaat van acties die in het
kader van LAP3 of het Rijksbrede Programma Circulaire Economie zijn of worden
uitgevoerd:
het opstellen van de Handreiking risicoanalyse ZZS heeft geleid tot een
beperkt aantal wijzigingen van de LAP-tekst (hoofdstuk B.14);
het lopende ketenproject rond luiers en incontinentiemateriaal leidt tot het
voornemen een minimumstandaard voor deze afvalstof in te voeren (SP84);
een analyse van de mogelijkheden voor recycling van matrassen leidt tot een
nieuwe vooruitblik in het sectorplan matrassen (SP84).
Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 6 van 32

In hoofdstuk 4 zijn alle voorgenomen wijzigingen stuk voor stuk opgenomen en
waar relevant van een inhoudelijk toelichting voorzien.
Vooruitblik naar een tweede wijziging
Een aantal ontwikkelingen kan nog niet mee met deze eerste wijziging omdat
meer tijd nodig is om de consequenties voor het LAP te doorgronden en om te
zetten in concrete wijzigingen. Het betreft in ieder geval de implementatie van het
EU-afvalpakket en het aanpassen van overige delen van het LAP aan de
Omgevingswet. Aan deze dossiers wordt al gewerkt en ze leiden te zijner tijd tot
een tweede wijziging.
Er is echter bewust gekozen om nu al een eerste wijziging door te voeren en niet
op te wachten op deze lopende dossiers en de tweede wijziging. Voor een aantal
onderwerpen uit deze eerste wijziging is het namelijk onwenselijk dat deze te lang
blijven liggen.
Wijzigingen van toelichtende teksten LAP
Zoals in de leeswijzer van LAP3 is aangegeven maakt het LAP onderscheid tussen
‘beleid’ en ‘toelichting’. Uitsluitend op het beleid is inspraak mogelijk. Het beleid is
per hoofdstuk van het LAP weergegeven in de laatste paragraaf (kern van het
beleid). In deze inspraaknotitie zijn alleen wijzigingen opgenomen die betrekking
hebben op deze kern van het beleid.
Wijzigingen in een kern van beleid die in deze notitie zijn opgenomen kunnen ook
leiden tot wijzigingen in de toelichtende delen van het LAP. De gewijzigde
toelichtingen zijn niet opgenomen in deze inspraaknotitie omdat daar geen
inspraak op mogelijk is. Deze wijzigingen worden gelijktijdig met de vaststelling
van de eerste wijziging doorgevoerd en gepubliceerd.
Ook zullen gelijktijdig andere teksten gewijzigd worden die geen toelichting zijn bij
een gewijzigde kern van beleid maar bijvoorbeeld wel van belang voor een juiste
lezing van het LAP of het LAP actualiseren aan recente ontwikkelingen of inzichten.
Een aantal van deze wijzigingen betreft (niet limitatief):
actualiseren van de doelstelling voor maatschappelijk verantwoord inkopen in
hoofdstuk A.3 van het LAP;
de tekst over wel of niet vallen onder de groene lijst in de toelichting (par VII)
van sectorplan 5 (Gescheiden ingezameld/afgegeven textiel);
aantal wijzigingen die het hoofdstuk ZZS verder verduidelijken, zoals o.a. het
gebruik van de concentratiegrenswaarde van 0,1%
verduidelijking dat ‘graszoden’ onder het beleidskader vallen;
verbetering van de toelichting van sectorplan 19 (afval gezondheidszorg);
Dergelijke wijzigingen in de toelichting zullen zoveel mogelijk gelijk met de
definitieve teksten van wijziging van de kern van beleid worden doorgevoerd en
bekendgemaakt. Concreet betekent dit dus nadat de staatssecretaris heeft
besloten hoe om te gaan met de inspraak naar aanleiding van deze
inspraaknotitie.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 7 van 32

4. Wijzigingen LAP
In onderstaande 27 alinea’s staan de voorgenomen wijzigingen van LAP3. Telkens
is eerst een toelichting opgenomen over de noodzaak of wenselijkheid van de
wijziging. Vervolgens is de wijziging van de tekst in het LAP aangegeven.

1

Wijzigingen n.a.v. de komst van de Omgevingswet (diverse paragrafen)

Toelichting:
Op 1 januari 2021 is beoogd dat de Omgevingswet (Ow) in werking treedt en zal
een deel van de huidige afvalregelgeving via die wet worden gereguleerd. Hoewel
de Ow pas over een aantal jaren in werking treedt, is er een aantal redenen om
het LAP nu al aan te passen. De Ow brengt namelijk verschuivingen met zich mee
van ‘ontheffingen’ naar ‘vergunningen’, van ‘verschillende typen inrichtingen’ naar
‘milieubelastende activiteiten’, van ‘centraal’ naar ‘decentraal’, etc. Het feit dat
sommige afvalgerelateerde onderwerpen niet langer door het rijk worden
geregeld, maar onder bevoegdheid van andere overheden komen, vraagt om een
centraal kader ten einde de landelijke doelstellingen van het afvalbeleid te
(blijven) realiseren. Hiervoor wordt een nieuw hoofdstuk aan het LAP toegevoegd.
Op dit moment wordt door verschillende overheden reeds gewerkt aan
verordeningen en plannen die straks hun basis gaan vinden in de Ow. Zo zijn veel
gemeenten vooruitlopend op de komst van de Ow reeds bezig met het opstellen
van een omgevingsplan waarin ook ‘afval’ een plek kan krijgen. Dit heeft tot
gevolg dat het wenselijk is dat, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Ow,
nu al in het LAP wordt aangegeven op welke wijze de verschillende
bestuursorganen bij het opstellen van deze verordeningen en plannen rekening
moeten houden met het LAP.
Doelen van dit hoofdstuk zijn daarom
[1] duidelijk maken aan bevoegde gezagen dat zij bij het opstellen van een
omgevingsplan, -verordening en/of waterschapsverordening onder het
systeem van de Ow voor zover het gaat over afvalgerelateerde aspecten
rekening moeten houden met het LAP, en
[2] bevoegde gezagen die al bezig zijn met de voorbereiding van
omgevingsplannen, -verordeningen en/of waterschapsverordeningen nu al
aangeven met welke aspecten uit het LAP zij in ieder geval in hun plannen en
verordeningen rekening moeten houden.
Parallel aan het opnemen van dit nieuwe hoofdstuk wordt ook paragraaf A.2.6
(Afwijkingsprocedure) aangepast.
1.a Nieuw hoofdstuk A.8
Voorgenomen wijzigingen:
De hieronder opgenomen tekst betreft uitsluitend dat deel van het nieuwe
hoofdstuk A.8 dat wordt aangemerkt als kern van beleid. Dit is ook het enige deel
van het hoofdstuk waar inspraak op mogelijk is. Omdat kennisnemen van het hele
hoofdstuk mogelijk helpt bij het goed kunnen plaatsen van de hier opgenomen
beleidskern is in de annex bij deze inspraaknotitie ter informatie de tekst van het
hele hoofdstuk opgenomen.
A.8.5 Kern van het beleid ten aanzien LAP3 en de Omgevingswet
In deze laatste paragraaf zijn de punten samengevat die de kern vormen van het beleid
zoals opgenomen in dit hoofdstuk. Overige informatie in dit hoofdstuk is toelichtend aan
onderstaand beleid of dient als duiding bij bijvoorbeeld bestaande wet- en regelgeving of
jurisprudentie. Voor wijziging van onderstaande kern van beleid zal altijd een procedure
van openbare inspraak worden gevolgd. Voor wijziging van meer toelichtende delen van
dit hoofdstuk zal worden volstaan met bekendmaking.
-

Paragraaf A.8.3 over storten, anderszins op of in de bodem brengen en verbranden
van afvalstoffen is in zijn geheel onderdeel van de kern van beleid.
Bevoegde gezagen worden bij het voorbereiden van omgevingsplannen, –
verordeningen en/of waterschapsverordeningen vooruitlopend op de komst van de
Ow geacht rekening te houden met het LAP.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 8 van 32

A.8.3 Storten, anderszins op of in de bodem brengen en verbranden van
afvalstoffen
De huidige situatie is dat in artikel 10.2 Wm een verbod is opgenomen om afvalstoffen
buiten een inrichting te storten, anderszins op of in de bodem te brengen of te
verbranden. Het gaat daarbij zowel om bedrijfsafvalstoffen, gevaarlijke afvalstoffen als
huishoudelijke afvalstoffen. Burgemeester en wethouders kunnen ontheffing verlenen
voor het buiten een inrichting verbranden van niet-gevaarlijke afvalstoffen. Voor het
storten of anderszins op of in de bodem brengen van niet-gevaarlijke afvalstoffen kan
ontheffing worden verleend door gedeputeerde staten.
Onder de Omgevingswet wordt het op of in de bodem brengen en verbranden van
bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen in het Besluit activiteiten leefomgeving
(Bal) aangewezen als, al dan niet vergunningplichtige, milieubelastende activiteiten. Voor
het storten, anderszins op of in de bodem brengen en verbranden van nog niet
ingezamelde of afgegeven huishoudelijke afvalstoffen blijven het verbod van artikel 10.2
Wm en de mogelijkheid tot het verlenen van ontheffing daarvan, bestaan.
Met de Omgevingswet worden bovendien sommige bevoegdheden gewijzigd.
Burgemeester en wethouders worden bevoegd gezag voor het verlenen van
vergunningen voor het op of in de bodem brengen van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke
afvalstoffen buiten stortplaatsen.1
Gedeputeerde Staten blijven bevoegd gezag voor het verlenen van vergunningen voor
stortplaatsen van gevaarlijke afvalstoffen of bedrijfsafvalstoffen.
Voor wat betreft verbranden van huishoudelijke afvalstoffen in de open lucht blijven net
als nu burgemeester en wethouders bevoegd gezag voor het verlenen van ontheffingen
op grond van art. 10.63 Wm.
Beleid inzake storten en op of in de bodem brengen van afvalstoffen buiten
stortplaatsen
Het storten (verwijderen) van afvalstoffen buiten stortplaatsen is ongewenst. Het leidt
onder meer tot potentiele milieurisico’s, verstoort het functioneren van de ‘stortmarkt’ en
ondergraaft de landelijke regulering van stortcapaciteit (zie hoofdstuk B.15). Er zijn –
vooralsnog - geen situaties denkbaar waarin storten van afvalstoffen buiten een
stortplaats kan worden toegestaan. Dit betekent dat het uitgangspunt van beleid of
regelgeving van de gemeente moet zijn dat storten buiten reguliere stortplaatsen niet is
toegestaan.
Voor op of in de bodem brengen als vorm van nuttige toepassing is dat anders. In het Bal
zijn (net als nu in het Besluit vrijstellingen stortverbod buiten inrichtingen en in het
Besluit bodemkwaliteit) voor bedrijfsafvalstoffen gevallen opgenomen waarin geen
toestemming nodig is (het verbod om deze afvalstoffen op of in de bodem te brengen
geldt niet). In alle andere vergunningplichtige gevallen is het LAP leidend. Indien niet aan
de minimumstandaard of, bij het ontbreken daarvan, aan artikel 10.14 Wet milieubeheer,
wordt voldaan, dient de vergunning (of ontheffing, voor nog niet ingezamelde of
afgegeven huishoudelijke afvalstoffen) in principe te worden geweigerd. Ook het op of in
de bodem brengen (nuttige toepassing) van gevaarlijke afvalstoffen kan niet worden
toegestaan.
Gemeenten kunnen in het omgevingsplan regels opstellen voor de nuttige toepassing van
bepaalde soorten afvalstoffen op of in de bodem. In het verleden is door provincies vaak
beleid opgesteld voor het toepassen van groenafval.
Kader: voor de uitvoeringspraktijk
In de huidige situatie dient zowel voor op de bodem brengen als nuttige toepassing als
voor storten buiten inrichtingen een ontheffing te worden aangevraagd. In praktijk wordt
niet altijd duidelijk onderscheid gemaakt tussen beide situaties en worden ook
ontheffingen verleend voor nuttige toepassing waar de activiteit veel weg heeft van
storten. Nu in het LAP meer expliciet wordt vastgelegd dat storten buiten inrichtingen in
beginsel ongewenst is, zal het maken van dit onderscheid in praktijk een grotere rol gaan
spelen.
Beleid inzake verbranden van afvalstoffen in de open lucht
Verbranding van afvalstoffen in de open lucht (nu: buiten een inrichting) is in principe
ongewenst. Afvalstoffen kunnen hoogwaardiger worden verwerkt, in ieder geval door
middel van verbranding met energieterugwinning. Uit het oogpunt van bescherming van
de luchtkwaliteit is verbranding van afvalstoffen in de open lucht eveneens niet gewenst2.
Er zijn echter gevallen denkbaar dat verbranding van afvalstoffen (met name houtachtige
stromen), om andere redenen dan doelmatige verwerking van afvalstoffen en
luchtkwaliteit, bij uitzondering toch aanvaardbaar is. Gedacht kan worden aan
evenementen als paasvuren en kerstboomverbranding. Het is gewenst dat gemeenten in
1
2

Ter info: stortplaatsen vallen niet onder art. 3.182 Bal, maar onder art. 3.84 Bal.
Bekend is immers dat dat grootschalige verbranding in de open lucht leidt tot forse emissies van
onder meer fijnstof

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 9 van 32

hun omgevingsplannen beleid vaststellen over het verbranden van afvalstoffen in de
open lucht en hierbij uitgaan van het uitganspunt dat dit vanuit doelmatig beheer van
afvalstoffen en vanwege bescherming van de luchtkwaliteit in beginsel ongewenst is en
alleen bij uitzondering kan worden toegestaan. Hetzelfde zou gezegd kunnen worden
voor hout(achtig) materiaal dat niet onder de noemer ‘afvalstof’ valt.
Verbranden van gevaarlijke afvalstoffen in open lucht mag in ieder geval niet worden
vergund.

1.b Aanpassing Afwijkingsprocedure (paragraaf A.2.6)
Voorgenomen wijziging:
De tekst van paragraaf A.2.6. wordt als volgt gewijzigd:
a) Direct na de aandachtstreepjes van het tweede tekstblok wordt de volgende
tekst ingevoegd:
Afwijken van het LAP kan ook aan de orde zijn bij het formuleren van beleid of het
opstellen van verordeningen voor afvalstoffen op grond van de Wm. Immers,
ingevolge artikel 10.14 van de Wm moet ieder bestuursorgaan bij het uitoefenen van
een bevoegdheid krachtens de Wm met betrekking tot afvalstoffen rekening houden
met het LAP. Met de komst van de Omgevingswet blijft deze verplichting bestaan (zie
paragraaf A.2.2 en hoofdstuk A.8). Dit betekent dat ook onder de Omgevingswet bij
het opstellen van waterschapsverordeningen, omgevingsverordeningen (provincies en
waterschappen) en omgevingsplannen (gemeenten), voor zover deze zien op
afvalstoffen, en afvalstoffenverordeningen (gemeenten) het LAP een toetsingskader is
en dat daarvan in voorkomend geval gemotiveerd kan worden afgeweken.

b) In de puntsgewijze beschrijving van de afwijkingsprocedure worden de punten
2 en 7 als volgt aangevuld/aangepast:
2. In de mededeling wordt nauwkeurig beschreven van welk onderdeel van het LAP
men wil afwijken, wat de afwijking inhoudt en wat de inhoudelijke argumenten
zijn van het bevoegd gezag om af te wijken van het LAP.
Indien het gaat om vergunningverlening, kan de schriftelijke mededeling
eventueel plaatsvinden in de vorm van het voorleggen van de
ontwerpvergunning inclusief motivering.
In het geval van omgevingsplannen, waterschapsverordeningen en
omgevingsverordeningen (Omgevingswet) vindt schriftelijk mededeling plaats
door toezending van een concept onder expliciete vermelding van de
voorgenomen afwijking van het LAP en de motivering daarvan.
7. Als de minister van IenW het niet eens is met het voornemen om af te wijken, kan
het betreffende bestuursorgaan toch besluiten om van het LAP af te wijken. Het
bestuursorgaan deelt dat dan mede aan de minister van IenW.
In de gevallen waarin beroep mogelijk is (vergunningen) dat geval beslist de
minister van IenW, als degene die het LAP heeft vastgesteld, of het definitieve
besluit een reden is om beroep in te stellen tegen het besluit tot
vergunningverlening.

2

Afwijken van het LAP (A.2.6, A.4.8 en SP73)

Toelichting:
Na publicatie van het LAP is gebleken dat niet altijd duidelijk is wanneer wordt
‘afgeweken’ van het LAP en wanneer niet. Voor afwijken van het LAP moet
namelijk de procedure die beschreven is in paragraaf A.2.6 worden doorlopen. Op
plaatsen waar dit uit de context niet voldoende duidelijk is, is dit specifieker
gemaakt.
Voorgenomen wijzigingen:
a) De titel van paragraaf A.2.6 wordt als volgt gewijzigd:
A.2.6. Afwijken van het LAP.

b) In paragraaf A.4.8 wordt onder de titel ‘de prijs van afvalbeheer’ de 3de alinea
als volgt gewijzigd:

c)

Naar beneden afwijken van de minimumstandaard Laagwaardiger verwerken op basis
van dit tarief is uitsluitend toegestaan in de die gevallen waarin dit expliciet in de
beschrijving van de minimumstandaard van het sectorplan is vermeld.

In paragraaf A.4.8 wordt de allerlaatste volzin als volgt gewijzigd:

Voor het toestaan van proefnemingen die voldoen aan de genoemde criteria hoeft
geen afwijkingsprocedure te worden doorlopen, ook niet wanneer het voornemen
afwijkt van niet voldoet aan (de minimumstandaard van) het LAP.

d) In sectorplan 73 (Sterk verontreinigde afvalwaterstromen) wordt de
beschrijving van de minimumstandaard onder II bij b als volgt gewijzigd:
Verwijdering door verbranden.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 10 van 32

In afwijking van de minimumstandaard Ook toegestaan is inzet ter vervanging van
schoon water bij thermische immobilisatie van afvalstoffen toegestaan, voor zover
onder voorwaarde dat het immobilisaat wordt gestort.

3

Risicobeoordeling of risicoanalyse ZZS (B.14.6 e.a.)

Toelichting:
In hoofdstuk B.14 en ook op overige plekken in het LAP wordt de term
risicobeoordeling gebruikt als gerefereerd wordt naar paragraaf B.14.4.3. van het
LAP. Met onderstaande wijziging volgt het LAP het advies van het RIVM [Advies
voor een handreiking risicoanalyse ZZS] om in het kader van paragraaf B.14.4.3.
te spreken van een risicoanalyse i.p.v. een risicobeoordeling. Een risicobeoordeling
is een veel gedetailleerdere en wetenschappelijke benadering die verder gaat dan
dat wat in het LAP wordt bedoeld.
Voorgenomen wijziging:
In paragraaf B.14.6 (en op andere plaatsen waar gerefereerd wordt naar de
risicobeoordeling van paragraaf B.14.4.3) wordt
de term risicobeoordeling zoals bedoeld in paragraaf B.14.4.3. van het LAP vervangen
door risicoanalyse. Waar beoordeling als afkorting hiervan wordt gebruikt wordt dit
gewijzigd in analyse.

4

Potentiële ZZS (B.14.4, B.14.5 en B.14.6)

Toelichting:
Sinds januari 2018 publiceert het RIVM een lijst van zogeheten potentiële ZZS. Dit
zijn stoffen die mogelijk voldoen aan de ZZS criteria, maar nog niet als ZZS zijn
vastgesteld. Dit kan zijn omdat bepaalde gegevens ontbreken, of omdat de
evaluatie van de beschikbare gegevens nog moet plaatsvinden.
Het LAP kent uitsluitend beleid voor vastgestelde ZZS. Dit wordt niet gewijzigd.
Dit neemt echter niet weg dat potentiële ZZS een zorgpunt zijn. Daarom wordt in
het LAP benadrukt dat ook voor potentiële ZZS vanuit de Wm de zorgplicht geldt
om met deze stoffen verantwoord om te gaan. Het LAP wordt hierop aangevuld.
Voorgenomen wijzigingen:
a) De kern van beleid van hoofdstuk B.14.6 wordt boven de sub-kop ‘Toepassing
van de algemene beleidslijn’ als volgt aangevuld:
Bovenstaande beleidslijn geldt niet voor potentiële ZZS. Zodra potentiële ZZS als ZZS
zijn vastgesteld, geldt het beleid van dit hoofdstuk.

b) Onderaan paragraaf B.14.2 (De selectiecriteria voor ZZS) wordt de volgende
alinea ingevoegd:
Potentiële ZZS
Potentiële ZZS zijn stoffen die mogelijk voldoen aan de ZZS criteria, maar nog niet
als ZZS zijn vastgesteld. Dit kan zijn omdat bepaalde gegevens ontbreken, of omdat
de evaluatie van de beschikbare gegevens nog moet plaatsvinden. Op de website van
het RIVM is een lijst met potentiële ZZS te raadplegen. Zodra potentiële ZZS als ZZS
zijn vastgesteld, geldt het beleid van dit hoofdstuk.
Echter, van bedrijven die werken met afvalstoffen die potentiële ZZS bevatten mag
op grond van het voorzorgsbeginsel worden verwacht dat ze een zorgplicht in acht
nemen. Voor bedrijven die werken onder algemene regels geldt de bijzondere
zorgplicht op grond van art. 2.1 van het Activiteitenbesluit om nadelige gevolgen voor
het milieu als gevolg van hun handelen te voorkomen. Voor iedereen die handelingen
uitvoert met afvalstoffen geldt de bijzondere zorgplicht van art. 10.1 van de Wm.

5

Wijzigingen risicoanalyse ZZS (B.14.6)

Toelichting:
In het LAP is een actie benoemd om een handreiking op te stellen waarin de
risicoanalyse ZZS voor bedrijven en bevoegde gezagen wordt uitgewerkt. Bij het
opstellen van die handreiking is gebleken dat de tekst van het LAP voor wat
betreft de aspecten a, b en c van de risicoanalyse moet worden aangepast.
Voor aspect a) moet het niet voldoen aan maximale waarden voor het gehalte
aan/de concentratie van een ZZS in een toepassing (een materiaal of product) al
direct leiden tot een negatieve uitkomst van de risicoanalyse (de wetgever heeft
Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 11 van 32

op dat moment de risico’s reeds ingeschat als onaanvaardbaar – er kunnen geen
toepassingen vergund worden die niet aan geldende wetgeving voldoen).
Andersom betekent het niet dat als een concentratie van ZZS onder een maximale
waarde ligt, geen risico’s aan een toepassing verbonden kunnen zijn. In dat geval
moeten ook de andere aspecten van de risicoanalyse worden doorlopen
(blootstelling tijdens gebruik, emissies bij verwerking, etc.). Het kan namelijk zijn
dat bij het opstellen van maximale waarden voor de samenstelling, niet met alle
omstandigheden van een circulaire economie rekening is gehouden (vb. het
gebruik van gerecycled materiaal i.p.v. primair materiaal, het langer in de keten
houden van materialen, nuttige toepassen van afvalstoffen die tot dan toe altijd
verwijderd werden, etc.).
De aspecten b) en c) van de risicoanalyse worden in volgorde omgedraaid omdat
dit in de ontwikkelde systematiek voor de risicoanalyse een logischere werkwijze
oplevert. Inhoudelijk veranderen deze twee aspecten niet.
Voorgenomen wijzigingen:
a) In paragraaf B.14.6 wordt de beschrijving van ‘aspect a)’ als volgt gewijzigd:
a) Of in stoffenwetgeving (REACH, POP-verordening), productregelgeving of in het
LAP maximale grenswaarden voor het gehalte aan ZZS zijn vastgesteld voor het
gehalte van betreffende ZZS in een afvalstof/materiaal of een product zijn
vastgesteld.
Indien een afvalstof/materiaal of een recyclingproduct niet voldoet aan deze
maximale grenswaarden voor ZZS die gelden voor die ZZS in de gekozen toepassing,
mag er vanuit worden gegaan dat er geen sprake is van risico’s op onaanvaardbare
blootstelling van mens en milieu aan ZZS.

b) De aspecten b) en c) van diezelfde paragraaf worden in volgorde omgedraaid.

6

Wijziging opmaak tabel 10 capaciteitsplanning stortplaatsen (B.15.5)

Voorgenomen wijziging:
Uit tabel 10 wordt de lege regel (direct onder ‘Stainkoeln’) geschrapt.

7

Verduidelijking heropening ‘voormalige stortplaatsen’ (B.15.5 en B.15.6)

Toelichting:
In paragraaf 15.5 en 15.6 wordt in de huidige tekst van het LAP de term
‘voormalige stortplaatsen’ soms gebruikt voor stortplaatsen waar op of na 1
september 1996 geen afvalstoffen meer geaccepteerd zijn (NAVOS-locaties) en
soms voor recenter gesloten locaties. Dit is verwarrend. Bovendien blijkt uit
vragen uit de praktijk dat onvoldoende duidelijk is in welke gevallen het mogelijk
is om op een voormalige stortplaats waar op of na 1 september 1996 geen
afvalstoffen zijn gestort, weer afval van buiten te gaan accepteren. De LAP-tekst
is hierop aangepast.
Gelet op de strenge voorwaarden voor stortplaatsen is bovendien besloten dat het
prima aan het lokale/regionale bevoegd gezag kan worden overgelaten om te
bepalen of heropening zinvol, uitvoerbaar (binnen de gestelde (wettelijke)
randvoorwaarden) en wenselijk is. De rol van de minister is derhalve uit het LAP
geschrapt.
Voorgenomen wijziging
a) De tekst van paragraaf B.15.5 wordt vanaf het vijfde tekstblok als volgt
aangepast:
(…)
Mocht gedurende de planperiode van het LAP blijken dat, ondanks de grote
restcapaciteit, er toch binnen zes jaar een tekort aan stortcapaciteit dreigt te
ontstaan, dan wordt uitbreiding van de capaciteit alleen toegestaan door uitbreiding
van de bestaande stortplaatsen of door heropenen van gesloten verklaarde
stortplaatsen die voldoen aan de eisen van het Stortbesluit Bodembescherming en de
Nazorgregeling Wm (artikel 8.49 Wm). Dit betekent dat heropenen van voormalige
stortplaatsen waar op of na 1 september 1996 geen afvalstoffen meer zijn gestort –
anders dan ten behoeve van sanering (zie onder) – in principe niet aan de orde is als
deze locaties niet aan genoemde wettelijke eisen voldoen. Het realiseren van nieuwe
stortlocaties is niet aan de orde.
Het saneren van voormalige stortplaatsen, dat wil zeggen stortplaatsen waar op of na
1 september 1996 geen afvalstoffen zijn gestort, valt, zolang onder de voorwaarde
dat er geen nieuw (van buiten de voormalige stortplaats afkomstig) afval
geaccepteerd en ter plekke gestort wordt, niet onder het moratorium. Het
Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 12 van 32

moratorium op stortcapaciteit staat het toestaan van sanering van voormalige
stortplaatsen dus niet in de weg.
Wordt op een dergelijke saneringslocatie bij een sanering van een voormalige
stortplaats afval geaccepteerd en gestort dat niet van de te saneren voormalige
stortplaats zelf afkomstig is, dan is sprake van nieuwe stortcapaciteit. Dit kan in de
planperiode alleen plaatsvinden binnen de beperkingen van het moratorium op
stortcapaciteit. Er zal dan door uitruil reeds elders bestaande capaciteit moeten
worden verkregen. De totale landelijk vergunde capaciteit mag immers niet
toenemen. De spelregels voor uitruil volgen later in dit hoofdstuk. Daarnaast is
storten alleen toegestaan wanneer wordt voldaan aan de eisen van het Stortbesluit
bodembescherming en de Nazorgregeling Wm (artikel 8.49 Wm). De sanering dient
dus gepaard te gaan met realisatie van noodzakelijke voorzieningen om aan deze
eisen te voldoen en afval van elders te mogen ontvangen. Deze combinatie van
voorwaarden maakt dat de heropening van een voormalige stortplaats slechts in
bijzondere omstandigheden en in praktijk alleen in uitzonderlijke gevallen aan de
orde zal zijn. De beoordeling of aan de eisen is voldaan is aan het bevoegd gezag.
Voor de heropening van een voormalige stortplaats kunnen slechts bijzondere
omstandigheden aanleiding zijn. Hieronder wordt bijvoorbeeld verstaan dat het niet
heropenen van de stortplaats in de weg staat aan oplossing van een ander acuut en
zwaarwegend probleem van milieuhygiënische dan wel ruimtelijke aard. Of sprake is
van bijzondere omstandigheden wordt per geval concreet beoordeeld door de minister
van IenW in overleg met het bevoegd gezag.
Het heropenen van een voormalige stortplaats, waarbij afval dat niet van de
betreffende stortplaats afkomstig is, geaccepteerd en gestort wordt, kan in de
planperiode alleen plaatsvinden door uitruil van reeds bestaande capaciteit. De totale
landelijk vergunde capaciteit mag immers niet toenemen. De spelregels voor uitruil
volgen later in dit hoofdstuk.
(…)

b) In paragraaf B.15.6 wordt tussen het bestaande derde en vierde
aandachtstreepje de volgende tekst toegevoegd:
- Mocht gedurende de planperiode er toch binnen zes jaar een tekort aan

stortcapaciteit dreigen te ontstaan, dan wordt uitbreiding van de capaciteit alleen
toegestaan door uitbreiding van de bestaande stortplaatsen of – in uitzonderlijke
gevallen - door heropenen van gesloten stortplaatsen die voldoen aan de eisen van
het Stortbesluit Bodembescherming en de Nazorgregeling Wm (artikel 8.49 Wm).
- Het saneren van voormalige stortplaatsen waar op of na 1 september 1996 geen
afvalstoffen zijn gestort valt, zolang er geen nieuw (van buiten de voormalige
stortplaats afkomstig) afval geaccepteerd en ter plekke gestort wordt, niet onder
het moratorium.
- Het heropenen van een voormalige stortplaats waar op of na 1 september 1996
geen afvalstoffen meer zijn gestort, met het doel om afval dat niet van de
betreffende voormalige stortplaats afkomstig is, te accepteren en te storten, kan in
de planperiode alleen plaatsvinden
 binnen de beperkingen van het moratorium op stortcapaciteit door het middels
uitruil verkrijgen van reeds elders bestaande capaciteit, en
 wanneer vanaf het moment dat opnieuw afval van buiten wordt ontvangen
wordt voldaan aan de eisen van het Stortbesluit Bodembescherming en de
Nazorgregeling Wm (artikel 8.49 Wm).

8

Kern van beleid AV en AO/IC aangevuld (D.3.8)

Toelichting:
De minimale onderdelen van het AV-beleid en de AO/IC ontbraken in de kern van
beleid waarmee ze niet noodzakelijk zouden moeten worden overgenomen door
bedrijven. Het LAP moet juist zorgen voor een uniforme uitvoering van de
wetgeving rond AV en AO/IC. Om die reden zijn de minimale onderdelen
toegevoegd aan de kern van beleid.
Voorgenomen wijziging:
De derde alinea van D.3.8 wordt als volgt gewijzigd:
Om de risico’s van het verwerkingsproces te beheersen, moet een bedrijf …()…
worden de milieuhygiënische en informatie technische risico’s binnen de
bedrijfsvoering geminimaliseerd. De omvang en de inhoud van de AO/IC is
afhankelijk van de aard van de risico’s van het betreffende bedrijfsproces. De
onderdelen die minimaal in het A&V-beleid en AO/IC moeten zijn beschreven, zijn
vastgelegd in het LAP in de paragrafen D.3.3.2 en D.3.4.2. Deze paragrafen zijn
onderdeel van de kern van beleid.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 13 van 32

9

Correctie foutieve opmaak (SP3 Procesafhankelijk industrieel afval)

Voorgenomen wijziging:
In de minimumstandaard onder b is een deel van de tekst onbedoeld onderlijnd.
Dit legt ook onbedoeld nadruk. Deze onderlijning is verwijderd.

10 Verbetering beschrijving minimumstandaard (SP8 Groenafval)
Toelichting
Bij de minimumstandaard zijn in de huidige tekst van het LAP bij deelstroom a
enkele verwerkingswijzen opgenomen die ook zijn toegestaan naast ‘recycling in
de vorm van compostering of vergisten’ en de daaraan verbonden voorwaarden.
Echter, niet alle stromen (te weten land- en bosbouwmateriaal) die daar genoemd
zijn vallen onder de afbakening van het sectorplan. Dat is verwarrend en incorrect.
Ook is onder de kop ‘Vrijstelling of ontheffing’ niet in alle gevallen sprake van een
vrijstelling of ontheffing. Bovendien zal de Vrijstellingsregeling plantenresten op
korte termijn aangepast worden. Om die redenen is de tekst op een aantal punten
aangepast.
Voorgenomen wijziging:
De tekst van de minimumstandaard in paragraaf II onder a wordt als volgt
gewijzigd:
Recycling in de vorm van:
- composteren met het oog op recycling als compost, of
- vergisten met gebruik van het gevormde biogas als brandstof gevolgd door
narijping (nacompostering of een andere vorm van aërobe droging) gericht op
recycling van het digestaat.
Eveneens is toegestaan:
- Inzet als brandstof t.b.v. levering van elektriciteit en/of warmte. is eveneens
toegestaan.
- Voor bermmaaisel is gebruik als diervoeder toegestaan onder de voorwaarden van
de Wet dieren.
- Op of in de bodem brengen waarbij het stortverbod van art 10.2 van de Wm niet
geldt, als dit op basis van het Besluit vrijstelling stortverbod buiten inrichtingen en
de Vrijstellingsregeling plantenresten mag.
- Verbranding van groenafval buiten een inrichting als hiervoor, in incidentele
gevallen, een ontheffing van art 10.2 is verleend op basis van art. 10.63 Wm.
Vrijstelling of ontheffing
- In sommige gevallen mag groenafval rechtstreeks op of in de bodem worden
gebracht. Wanneer het groenafval kan worden aangemerkt als land- en
bosbouwmateriaal mag het onder voorwaarden nuttig worden toegepast (conform
artikel 10.1a, onder f, Wet milieubeheer), bijvoorbeeld als
meststof/bodemverbeteraar. Storten buiten inrichting mag binnen de vrijstelling
zoals opgenomen in de Vrijstellingsregeling plantenresten.
- Onder voorwaarden (Wet dieren) is gebruik van bermmaaisel als diervoeder
toegestaan.
- Indien sprake is van afval voor het op of in de bodem brengen van het maaisel is
een ontheffing van artikel 10.2 Wm nodig.
In incidentele gevallen kan een ontheffing van het verbod om groenafval buiten een
inrichting te verbranden (art. 10.63 Wm) verleend worden.

11 AVI-bodemas (SP20)
Toelichting:
In de uitvoeringspraktijk is gebleken dat dit sectorplan niet geheel duidelijk
leesbaar is qua beleid en overbrenging. Om die reden zijn diverse aanpassingen
aangebracht in het sectorplan. Het is niet de bedoeling het beleid inhoudelijk aan
te passen.
Voorgenomen wijziging:
a) In de tabel in paragraaf I worden in de eerste kolom de eerste twee cellen
samengevoegd en wordt de tekst in de eerste rij als volgt aangepast:
AVI-Bodemas, al
dan niet
gezamenlijk
afgevoerd met
ketelas

Bodemas die resteert na verbranding in een inrichting die
uitsluitend of in hoofdzaak is bestemd voor het verbranden van
huishoudelijke afvalstoffen en bedrijfsafvalstoffen in een
roosteroven of een wervelbedoven.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 14 van 32

Het beleid dat in dit sectorplan beschreven is voor bodemas, is
ook van toepassing voor bodemas die gezamenlijk met ketelas
wordt afgevoerd.

b) De laatste alinea in de tabel in paragraaf I wordt als volgt aangepast:
Onder residu wordt in dit sectorplan verstaan de fractie die overblijft na het opwerken
(conform de Green Deal “Verduurzaming nuttige toepassing AEC-bodemas” - in dit
sectorplan verder de Green Deal) van de bodemas, waarin het grootste deel van de
verontreinigingen van de bodemas is geconcentreerd.

c)

De minimumstandaard wordt als volgt aangepast:
Afvalstoffen /
deelstroom
a

Minimumstandaard voor verwerking (en eventuele
voorwaarden)

AVI-Bodemas en
Maximale afscheiding van ferro en non-ferro metalen door
ketelas afgevoerd
middel van een magneet en Eddy Current of vergelijkbare
met AVItechnieken, uit de gescheiden gehouden AVI-bodemas;
bodemas
en vervolgens
opwerken van de ontstane metaalfractie en resterende
bodemas volgens minimumstandaard b en c. De hierbij
vrijkomende residuen worden verwerkt volgens
minimumstandaard d.
Opwerking3 van AVI-bodemas kan worden toegestaan onder
de volgende voorwaarden (cumulatief):
1. Maximaal 15% (gewichtspercentage droge stof) van de
bij een AVI vrijkomende bodemas (incl. metalen) mag
als residu van het opwerkingsproces worden gestort.
2. Minimaal 50% (gewichtspercentage droge stof) van de
bij de AVI vrijkomende bodemas (betrokken op de
hoeveelheid na afscheiding van metalen) nuttig wordt
toegepast buiten IBC-toepassingen.
Of:
Recycling door opwerken van AVI-bodemas conform de
bepalingen van de Green Deal AVI-bodemas en waarbij aan
de volgende voorwaarden (cumulatief) is voldaan:
1. Maximale afscheiding van ferro en non-ferro metalen
en vervolgens de hieruit ontstane metaalfractie
verwerken volgens de minimumstandaard onder b.
2. Maximaal 15% (gewichtspercentage droge stof) van
de bij een AVI vrijkomende bodemas (incl. metalen)
mag als residu van het opwerkingsproces worden
gestort, zie daarvoor c.
3. Minimaal 50% (gewichtspercentage droge stof) van de
bij de AVI vrijkomende bodemas (betrokken op de
hoeveelheid na afscheiding van metalen) wordt nuttig
toegepast in werken waarbij geen IBC-maatregelen
hoeven te worden genomen.
Of:
Recycling waarbij in ieder geval ook maximale afscheiding
van ferro en non-ferro metalen door middel van een
magneet en Eddy Current of vergelijkbare technieken
plaatsvindt en vervolgens de hieruit ontstane metaalfractie
verwerken volgens de minimumstandaard onder b.
Met in achtneming van (geldt voor beide opties):
• het algemene mengbeleid (hoofdstuk B.7 beleidskader) en
in het bijzonder mengen t.b.v. de productie van een
bouwstof (paragraaf B.7.5.4 beleidskader);
• de voorwaarden voor gebruik in ‘noodzakelijke
voorzieningen op stortplaatsen’ (hoofdstuk B.12, paragraaf
B.12.9.2 beleidskader).

b

de van metalen
ontdane fractie
van a

Recycling met inachtneming van:
- het algemene mengbeleid (hoofdstuk B.7 beleidskader) en
in het bijzonder mengen t.b.v. de productie van een
bouwstof (paragraaf B.7.5.4 beleidskader);
- de voorwaarden voor gebruik in ‘noodzakelijke
voorzieningen op stortplaatsen’ (hoofdstuk B.12,
paragraaf B.12.9.2 beleidskader).

cb

ferro en nonferro metalen uit

- Verder opwerken gericht op het terugwinnen van de

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

metaalfractie t.b.v. recycling.

Pagina 15 van 32

de verwerking
van a of b

dc

- Bij > 50 gewichtsprocenten metalen in de afvalstof:

verwerken conform de bepalingen uit sectorplan 12
(metalen).
In het geval de uit verwerking a vrijgekomen ferro en nonferro fractie voor > 50 gewichtsprocenten bestaat uit
metalen: verwerken conform de bepalingen uit sectorplan 12
(metalen). In andere gevallen verder verwerken gericht op
het terugwinnen van de metaalfractie t.b.v. recycling. De
hieruit ontstane fractie AVI-bodemas verder verwerken
volgens a.

Residu van het
- Storten op een daarvoor geschikte stortplaats.
opwerkingsproces - Nuttige toepassing is nadrukkelijk niet toegestaan, ook
van
niet in combinatie met immobilisatie. Uitzondering hierop
b‘opwerkingsproc
betreft recycling (bijvoorbeeld metaalterugwinning) onder
es’ conform de
voorwaarde dat via de residuen geen diffuse verspreiding
bepalingen van
van de zware metalen plaatsvindt en de zware metalen
de Green Deal
ook niet worden verdeeld over een substantieel groter
zoals bedoeld
volume.
onder de eerste
- Daarnaast mag brandbaar residu dat nog brandbaar is,
optie van
worden verwijderd door verbranden.
verwerking a

d) De tekst onder ontwikkelingen afvalstroom en minimumstandaard in paragraaf
II wordt als volgt aangepast:
Tijdens de planperiode wordt de uitvoering van de Green Deal “Verduurzaming
nuttige toepassing AEC-bodemas” en de daaruit volgende beleidsrijke inbouwing in
het stelsel van de Omgevingswet gevolgd. De bedoeling is (…)

e) Onder de tabel in paragraaf III wordt punt 2 als volgt aangepast:
2. Minimaal 50% (gewichtspercentage droge stof) van de bij de AVI vrijkomende
bodemas (betrokken op de hoeveelheid na afscheiding van metalen) nuttig wordt
toegepast in werken waarbij geen IBC- maatregelen hoeven te worden
genomen.buiten IBC-toepassingen.

f)

In paragraaf III wordt




Op 8 plaatsen ‘deelstroom a, b en c’ vervangen door ‘deelstroom a en b’
Op 8 plaatsen ‘deelstroom d’ vervangen door ‘deelstroom c’
Op 1 plaats ‘deelstromen b en c’ vervangen door ‘deelstroom b’

g) Wordt in paragraaf III onder overbrenging vanuit Nederland onder
(voorlopige) verwijdering ten behoeve van verbranden de tweede optie als
volgt aangepast:
JaNee

Voor deelstroom dc als bedoeld onder par II. Tenzij het gaat om residu
dat nog brandbaar is. Verwijderen door verbranden is in dit geval wel
toegestaan.

h) Wordt in paragraaf III onder overbrenging naar Nederland onder (voorlopige)
verwijdering ten behoeve van verbranden aan de tweede optie toegevoegd:
Tenzij het gaat om residu dat nog brandbaar is. Verwijderen door verbranden is in dit
geval wel toegestaan.

12 Verwerking rookgasreinigingsresidu (SP26)
Toelichting:
De beleidslijn in sectorplan 26 is een correcte doorvertaling van het algemene
beleid uit paragraaf B.7.5.4.3 van het beleidskader dat voor deze afvalstromen
alleen storten als wenselijk aanmerkt. De minimumstandaard verwijst echter ook
naar sectorplan 82 wat onder voorwaarden nuttige toepassing mogelijk maakt. De
wens om voor zoveel mogelijk kwikhoudende stromen te verwijzen naar
sectorplan 82 leidt daarom hier tot een tegenstrijdigheid. Met de voorgenomen
wijziging wordt dit opgelost.
Voorgenomen wijziging:
In de tabel in paragraaf II wordt de omschrijving van de afvalstroom onder a
aangepast en de laatste rij geheel geschrapt:

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 16 van 32

a

b

Afvalstoffen /
deelstroom

Minimumstandaard voor verwerking (en eventuele
voorwaarden)

Rookgasreinigingsresidu met een
kwikgehalte van
minder dan 0,1
mg/kg ds

Storten (…)

Rookgasreinigingsresidu met een
kwikgehalte van
tenminste 0,1
mg/kg ds

Verwerken conform sectorplan 82.

…()…
…(…) groter volume.

13 Verwerking residu composiet dakafval (SP33)
Toelichting:
In de minimumstandaard wordt voor het residu van composiet dakafval met meer
dan 10% dakbedekkingsvreemd materiaal verwezen naar de minimumstandaard
van sectorplan 28 (gemengd bouw- en sloopafval). In de uitvoeringspraktijk is
gebleken dat – gelet op de andere samenstelling van het ingangsmateriaal - het
residu van composiet dakafval echter zoveel meer voor AVI’s onwenselijke
componenten bevat dan het residu van gemengd bouw- en slooptafval, dat deze
koppeling tot problemen leidt bij de eindverwerking van dit residu. De
minimumstandaard wordt daarom aangepast.
Omdat hetzelfde probleem kan spelen bij de minimumstandaard onder d –
wanneer er wordt gekozen deze stroom toch verder te sorteren – wordt ook die
minimumstandaard aangepast.
Onderstaande aanpassing van de minimumstandaard betekent echter niet dat
verwerkers van dakafval minder inspanning zouden moeten leveren om brandbare
componenten uit de residustroom te verwijderen – integendeel. Het blijft zo dat de
verwerking in eerste instantie gericht moet blijven op het zo veel mogelijk
uitsorteren van brandbare componenten en omgevingsdiensten moeten hier ook
op kunnen blijven sturen. Ontheffing voor storten mag alleen verleend worden
voor een residu dat redelijkerwijs niet meer verder gesorteerd kan worden en dat
AVI’s niet meer kunnen verwerken.
Voorgenomen wijziging:
De minimumstandaard onder d en f worden als volgt gewijzigd en aangevuld:
Afvalstoffen /
deelstroom

Minimumstandaard voor verwerking (en eventuele
voorwaarden)

…

…()…

…()…

d

Composiet
dakafval met
maximaal 10%
(v/v)
‘dakbedekkingvreemd’ materiaal

Verwerken conform a of b
Eveneens toegestaan is het sorteren of anderszins verwerken
met als doel een dakafvalfractie af te scheiden met een zo
klein mogelijke hoeveelheid ‘dakbedekking-vreemd’ materiaal,
bijvoorbeeld met het oog op recycling van de bitumen.
Vervolgens het afgescheiden ‘dakbedekkingsvreemd materiaal’
verder verwerken conform f.

- …()…

…

…()…

f

Uit d afgescheiden
'dakbedekking
vreemde' stromen

- In geval het monostromen3 betreft: …()…
- In het geval het een gemengde stroom 'dakbedekking-

vreemd' materiaal betreft: verwerken volgens sectorplan 28
van dit LAP. verwijderen door verbranden.
In afwijking van bovenstaande is storten (met ontheffing)
toegestaan voor een gemengde stroom ‘dakbedekking
vreemd materiaal’ dat te veel voor AVI’s ongewenste
componenten bevat[voetnoot]. Voorwaarde is wel dat is
aangetoond dat – rekening houdend met wat als best
mogelijk technieken kan worden beschouwd en met
bijbehorende kosten – het niet reëel is dat door verder

3

Zie voor monostroom de begrippenlijst van het LAP

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 17 van 32

sorteren het ontstaan van een te storten residu wordt
voorkomen of significant verder wordt gereduceerd.
[voetnoot]: Voor AVI’s ongewenste componenten kunnen zijn: PVC-delen,
isolatiemateriaal, componenten die sterk zijn verkleefd met hoogcalorisch
materiaal, etc…

14 Verwerking van asbest (SP37)
Toelichting:
De huidige tekst van de minimumstandaard wekt onterecht de indruk dat asbest
of asbesthoudend materiaal ook nuttig mag/kan worden toegepast. Asbest en
asbesthoudend materiaal moet echter altijd een handeling van verwijdering (van
het asbest) ondergaan en kan daarom geen nuttige toepassing heten. Wanneer
asbestvezels zijn of worden vernietigd kan pas sprake zijn van nuttige toepassing
van het resterende asbestvrije materiaal.
Voorgenomen wijziging:
In paragraaf II wordt de derde bullet van de minimumstandaard als volgt
gewijzigd:
Nuttige toepassing andere vormen van verwerking waarbij tijdens de nuttige
toepassing verwerking alle asbestvezels worden vernietigd onder gelijktijdige nuttige
toepassing van het resterende materiaal.

15 Storten van residu van de verwerking van baggerspecie (SP40)
Toelichting:
Het gestelde bij de minimumstandaard onder c dat reinigingsresidu gestort mag
worden in een baggerspeciedepot is incorrect en wordt daarom geschrapt.
Voorgenomen wijziging:
De minimumstandaard onder c voor reinigingsresidu is als volgt gewijzigd:
Storten op een daarvoor geschikte stortplaats of baggerspeciedepot. Nuttig toepassen
van het residu door middel van immobilisatie is niet toegestaan.

16 Europese regelgeving scheepsrecycling (SP54)
Toelichting:
Op 31 december 2018 treedt een onderdeel van Verordening (EU) 2013/1257
(verordening scheepsrecycling) in werking. Deze verordening maakt onderscheid
naar sloopschepen die wel en sloopschepen die hier niet onder vallen. De eerste
groep is uitgezonderd van de verplichtingen die voortvloeien uit Verordening (EG)
1013/2006 (EVOA). Het sectorplan wordt hieraan aangepast.
Voorgenomen wijziging:
a) In paragraaf I wordt in de tabel de laatste zin van de rechterkolom geschrapt
De Verordening 1257/2013/EU (Scheepsrecycling) is leidend voor de verwerking van
bepaalde sloopschepen.

b) In paragraaf II wordt de verwijzing naar verordening 1257/2013/EU drie maal
vervangen door:
Verordening (EU) 1257/2013

c)

In paragraaf III wordt direct onder de kop de volgende tekst toegevoegd:
Verordening (EU) 1257/2013 (verordening scheepsrecycling) is van toepassing op
bepaalde sloopschepen. De verordening scheepsrecycling regelt dat schepen die de
vlag van een lidstaat voeren en die onder deze verordening vallen, zijn uitgezonderd
van de verplichtingen die voortvloeien uit Verordening (EG) 1013/2006 (EVOA). Bij
grensoverschrijdend transport gelden in dat geval alleen de verplichtingen van de
verordening scheepsrecycling. Daarnaast mogen deze schepen alleen gerecycled
worden door een erkende scheepsrecyclinginrichting.
Deze paragraaf is alleen van toepassing op:

sloopschepen die zijn uitgezonderd van de verordening scheepsrecycling;

Sloopschepen die wel onder de verordening scheepsrecycling vallen maar die de
vlag van een derde land voeren;
en waarvoor bij een overbrenging wel de procedures van de EVOA moeten worden
gevolgd.

d) Het derde bestaande tekstblok van paragraaf III wordt als volgt aangepast
Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 18 van 32

Algemeen voor schepen die onder Verordening 1257/2013/EG vallen
Voor schepen die niet onder verordening scheepsrecycling vallen geldt dat:
1. Bij iedere kennisgeving voor de overbrenging van sloopschepen moet zowel een
sloopplan als een inventarisatierapport met een opgave van alle gevaarlijke
stoffen en materialen die zich aan boord van het sloopschip bevinden aanwezig
moet zijn.
2. Zowel voor overbrenging naar Nederland als voor overbrenging vanuit Nederland
geldt dat voor de verwerking van sloopschepen moet worden voldaan aan het
gestelde in de richtsnoeren van bijlage VIII van de EVOA met betrekking tot het
recyclen van schepen, alsmede aan het gestelde in Verordening 1257/2013/EU.

17 Leesbaarheid paragraaf III Halogeenarme oplos- en reinigingsmiddelen
(SP67)
Toelichting:
De opmaak en inhoud van paragraaf III is correct. Echter zijn de opmaak en
standaardteksten niet conform andere sectorplannen. Dit wordt gecorrigeerd zodat
een juiste interpretatie van het gestelde wordt bevorderd. Inhoudelijk wordt het
beleid met deze wijziging niet gewijzigd.
Voorgenomen wijzigingen:
a) In paragraaf III zowel bij overbrenging vanuit als naar Nederland t.b.v.
verwijdering wordt de eerste cel van de eerste rij als volgt gewijzigd:
t.b.v. verbranden, of t.b.v. andere vormen van (voorlopige) verwijdering dan
verbranden of storten

b) Op diezelfde plek bij overbrenging naar Nederland moet de scheidingslijn
tussen de cellen ‘t.b.v. verbranden’ en ‘t.b.v. andere vormen van verwijdering
dan…’ weg. Deze rij komt er dan als volgt uit te zien:
t.b.v.
verbranden, of
t.b.v. andere
vormen van
(voorlopige)
verwijdering
dan verbranden
of storten

Nee

Voor regenereerbare halogeenarme oplosmiddelen zoals
bedoeld in par. II onder a, omdat nuttige toepassing
mogelijk is.

Ja

Voor niet-regenereerbare halogeenarme oplosmiddelen
zoals bedoeld in par. II onder b, indien de verwerking in
overeenstemming is met de minimumstandaard. Zie
beleidskader hoofdstuk B.13, par. B.13.4.2.2 en par.
B.10.5.

18 Tekstcorrectie Halogeenhoudende oplosmiddelen (SP68)
Voorgenomen wijziging:
De laatste zin van de tweede alinea onder I wordt als volgt gewijzigd:
De verontreinigingen kunnen zowel van organische aard als van anorganische stoffen
aard zijn.

19 Lozing na zuivering van ontwikkelaar en fixeer (SP79)
Toelichting:
In het sectorplan van het oorspronkelijke LAP3 was opgenomen dat na aanvang
van de planperiode wordt bezien of, en zo ja onder welke voorwaarden, zuivering
gevolgd door lozing van door verwerkers ontzilverde fotobaden kan worden
toegestaan. Hiertoe is opdracht gegeven aan Royal HaskoningDHV. In haar
onderzoek dat ten grondslag ligt aan het rapport “Onderzoek lozing van
zilverhoudende baden” d.d. 18 mei 2018, kenmerk I&BBF6500-101-100R001F1.0,
blijkt dat afvalwater afkomstig van fotobaden onder geen beding zonder
behandeling direct mag worden geloosd op oppervlaktewater. De samenstelling
van afgewerkte fotobaden is zodanig dat de kans op aanwezigheid van Z-stoffen
(zoals imidazool en boorhoudende stoffen) en A-stoffen groot is4. Daardoor is
(voor)behandeling noodzakelijk voordat lozing plaatsvindt. Voorts is in het rapport
aangegeven dat met de juiste (voor)behandelingstechnieken verwerking van
fotobaden tot een loosbare waterstroom wel een reële optie is. Het verbod op
lozen wordt daarom – onder voorwaarden – uit het sectorplan geschrapt.
Voorgenomen wijzigingen paragraaf II:

4

Z-stoffen en A-stoffen zijn begrippen die voortkomen uit de Algemene Beoordelingsmethodiek (ABM) inzake de
waterbezwaarlijkheid van stoffen.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 19 van 32

a) De tekst onder ‘Zeer zorgwekkende stoffen’ van paragraaf II wordt als volgt
gewijzigd:
Onderstaande minimumstandaard houdt rekening met de mogelijke aanwezigheid van
zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) in ontwikkelaar en fixeer. Als zich andere situaties
voordoen van ZZS in een van de genoemde afvalstoffen, dan geldt dat de
voorschriften van REACH, de POP-verordening en/of de beleidslijn van hoofdstuk
B.14, paragraaf B.14.4.3 van het beleidskader van toepassing kunnen zijn op de
gevraagde activiteit. Deze moeten worden betrokken bij de toetsing aan de
minimumstandaard (zie paragraaf B.14.5.2).

b) De minimumstandaard onder a en onder b wordt als volgt gewijzigd:
…()… Lozen is niet toegestaan. Daarnaast is de onder minimumstandaard c
genoemde verwerking toegestaan.

c)

De minimumstandaard onder c wordt als volgt gewijzigd:
…()… Lozen is niet toegestaan.
Daarnaast is toegestaan verwerking die is gericht op:
o
zilver terugwinnen tot een concentratie gelijk aan of lager dan 4 mg/l door
electrolyse, membraantechnologie, omgekeerde osmose of een vergelijkbare
techniek; èn
o
imidazool of andere organische zeer zorgwekkende stoffen zuiveren tot een
concentratie lager dan 0,1 mg/l door oxidatie, membraantechnologie,
omgekeerde osmose of een vergelijkbare techniek; èn
o
boor-houdende stoffen zuiveren tot een concentratie gelijk aan of lager dan 0,1
mg/l door specifieke membranen, ionenwisselaars, omgekeerde osmose of een
vergelijkbare techniek; èn
o
aanvullende voor- of nabehandeling zodat lozing van het resterende afvalwater
gelet op wet- en regelgeving, toepassen Best Beschikbare Technieken en de
gevolgen voor het zuiveringstechnische werk en voor het ontvangende
watersysteem (emissie/immissie-toets) acceptabel is.
Het is niet toegestaan om deze concentratiegrenswaarden middels mengen of
verdunnen te onderschrijden.

d) De volledige titel en tekst bij ‘ontwikkelingen afvalstroom en
minimumstandaard’ wordt geschrapt.
Voorgenomen wijziging paragraaf III:
a) Voor de titel ‘overbrenging vanuit Nederland’ wordt volgende volzin
ingevoegd:
De verwerking als bedoeld in paragraaf II onder c wordt in dit sectorplan beschouwd
als een verwijderingshandeling.

b) Aan het beleid voor ‘overbrenging vanuit Nederland’ t.b.v. andere vormen van
(voorlopige) verwijdering dan verbranden of storten wordt onderaan bij ‘ja’ de
volgende volzin toegevoegd:
Overbrenging voor lozen als vorm van verwijdering is in beginsel toegestaan wanneer
de lozingsnormen op de locatie van bestemming dit toestaan.

20 Wijziging sectorplan kwik (SP82)
Toelichting:
Onderstaande aanpassingen in het sectorplan komen voor het overgrote deel
voort uit het feit dat per 1 januari 2018 een nieuwe kwikverordening (verordening
(EU) 2017/852) in werking is getreden.
De nieuwe kwikverordening spreekt van ‘kwik’ i.p.v. ‘metallisch kwik’ en van
‘kwikafval (gedefinieerd als metallisch kwik dat als afval wordt beschouwd zoals
gedefinieerd in artikel 3, punt 1, van Richtlijn 2008/98/EG (Kaderrichtlijn
afvalstoffen)). Het sectorplan voor kwik en kwikhoudend afval houdt echter vast
aan de term ‘metallisch kwik’ om duidelijk onderscheid te maken tussen metallisch
kwik (dat afval is) en de overige kwikhoudende afvalstoffen (zoals kwikmengsels,
kwikhoudende producten, etc.). Hiermee is geen verschil beoogd met de term
‘kwikafval’ uit de kwikverordening. In het sectorplan is het gebruik van ‘kwikafval’
bovendien niet nodig omdat het inherent om afvalstoffen gaat.
Verder leidt de nieuwe kwikverordening tot aanpassingen van verwijzingen en tot
het invoeren van een minimumstandaard voor metallisch kwik teruggewonnen van
schroot dat vrijkomt bij winning, transport en reiniging van aardgas.
Wijziging f) komt voort uit een signaal uit de markt dat duidelijker moet zijn dat
kwikhoudend schroot ook vrij kan komen bij winning en transport van aardolie.
Ook de omschrijving van categorie 89 van bijlage F.5 wordt aangepast aan de
nieuwe kwikverordening.
Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 20 van 32

Voorgenomen wijzigingen:
a) De titel van het sectorplan wordt als volgt gewijzigd:
Kwik en kwikhoudend afval

b) De nieuwe kwikverordening spreekt van ‘kwik’ en niet meer van ‘metallisch
kwik’ zoals voorheen. Het sectorplan houdt echter vast aan de term ‘metallisch
kwik’ om duidelijk onderscheid te maken tot de overige kwikhoudende
afvalstoffen. De eerste keer dat ‘metallisch kwik’ voorkomt (in de tabel van
paragraaf I) wordt een voetnoot ingevoegd:
Met het begrip ‘metallisch kwik’ is geen verschil beoogd met het begrip ‘kwikafval’
zoals gedefinieerd in VERORDENING (EU) 2017/852 VAN HET EUROPEES PARLEMENT
EN DE RAAD van 17 mei 2017 betreffende kwik, en tot intrekking van Verordening
(EG) nr. 1102/2008, hierna : kwikverordening. In andere gevallen spreken we van
kwikhoudend afval.
c) Bij de eerste referentie naar de kwikverordening in de hoofdtekst van het hele

sectorplan wordt de verwijzing naar regelgeving als volgt geactualiseerd:
verordening (EGU) 1102/20082017/852 (hierna: kwikverordening)

Vervolgens wordt nog slechts gesproken van ‘kwikverordening’.
d) De eerste voetnoot (na wijziging a de tweede) die begint met “deze
verordening wordt op 1 januari 2018 ingetrokken en vervangen door…” wordt
geheel vervangen door:
De kwikverordening bevat beperkingen en voorschriften ten aanzien van het gebruik,
de opslag en de in- en uitvoer van kwik, kwikverbindingen en kwikhoudende
producten en ten aanzien van het beheer van kwikafval.

e) In de eerste rij van de tabel van paragraaf I wordt de laatste volzin onder 2 als
volgt aangevuld:
2. Metallisch kwik al dan niet gestabiliseerd (bijvoorbeeld …) ten behoeve van
permanente berging in ondergrondse mijnen of bovengrondse inrichtingen.

f) In de tweede rij van de tabel van paragraaf I wordt de tekst als volgt
gewijzigd:
Kwikhoudend slib, afvalwater, persoonlijke beschermingsmiddelen en kwikhoudend
schroot dat vrijkomt bij winning, transport en reiniging van aardgas en –olie

g) Halverwege de minimumstandaard onder c wordt een zin aangevuld:
Is geen van deze vijf vormen van nuttige toepassing mogelijk dan is de
minimumstandaard ‘verbranden als vorm van verwijdering’, in een installatie voorzien
van adequate rookgasreiniging

h) De minimumstandaard onder d wordt herschreven en aangevuld. Ook wordt
een aanvullende minimumstandaard e toegevoegd.
d

Metallisch
kwik, m.u.v.
metallisch
kwik zoals
bedoeld
onder e.

De minimumstandaard voor metallisch kwik is sStorten op een
daarvoor geschikte stortplaats [voetnoot x].
Tijdelijke opslag van metallisch kwik op grond van artikel 3 van
de kwikverordening (Verordening 1102/2008), dient op
stortplaatsen plaats te vinden overeenkomstig de Regeling
acceptatie afvalstoffen op stortplaatsen.
Hoogwaardigere verwerking dan de hiervoor beschreven
minimumstandaard is uitsluitend toegestaan indien:
 voldaan wordt aan de bepalingen van REACH, en
 het metallisch kwik wordt ingezet voor onderzoek en
ontwikkeling, medische of analysedoeleinden en/of het
metallisch kwik wordt ingezet bij het vervaardigen van een
product dat voor zover dit alles op grond van de
kwikverordening, het Besluit kwik en kwikhoudende producten
milieubeheer, de Regeling gevaarlijke stoffen in elektrische en
elektronische apparatuur, de Regeling beheer batterijen en
accu’s 2008, de Regeling verpakking en verpakkingsafval of
de Wet op de medische hulpmiddelen, mag worden
vervaardigd is toegestaan.

e

Metallisch
kwik dat
vrijkomt
bij de
reiniging

Storten op een daarvoor geschikte stortplaats [voetnoot y].

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 21 van 32

van
aardgas

[x] Tijdelijke opslag op stortplaatsen is mogelijk met inachtneming van de artikelen
13 en 14 van de kwikverordening en dient plaats te vinden overeenkomstig de
Regeling acceptatie afvalstoffen op stortplaatsen. Definitieve verwijdering dient
eveneens plaats te vinden met inachtneming van de artikelen 13 en 14 van de
kwikverordening.
[y] Artikel 11 van de kwikverordening bepaalt dat verwerking van deze specifieke
afvalstroom niet tot terugwinning van kwik of kwikverbindingen in welke vorm dan
ook mag leiden. Kwik dat uit deze sector komt, mag dus nooit verhandeld worden.

i) In paragraaf II wordt het de volgende tekst onder “ontwikkeling afvalstroom en
minimumstandaard” geschrapt:
In 2013 is een mondiaal kwikverdrag door 140 landen ondertekend (MinamataVerdrag). Op 1 januari 2018 treedt de verordening (EG) 2017/852 betreffende kwik
in werking. Het sectorplan zal in overeenstemming met deze verordening worden
gebracht.
j) De tweede alinea van paragraaf III wordt als volgt aangepast:
In bijlage F.10 is een gedetailleerde beslisboom opgenomen t.b.v. het vaststellen of
overbrenging t.b.v. een bepaalde verwerking op basis van hoofdstuk B.13 kan worden
toegestaan. Met inachtneming van de van toepassing zijnde artikelen van
Verordening (EG) Nr. 1102/2008 is dDe uitwerking voor dit sectorplan is hieronder
gegeven. Deze uitwerking geldt:
• voor overbrenging (…), en
• voor invoer van buiten de Europese Unie en uitvoer naar buiten de Europese Unie,
tenzij
– (…)
– (…),
tenzij in de kwikverordening anders is bepaald (zie onder).

k) De alinea onder subkop ‘algemeen’ van paragraaf III wordt tekstueel beperkt
aangepast t.b.v. de leesbaarheid van deze paragraaf:
…()… Dit heeft tot gevolg dat het ontkwikken van afvalstoffen niet snel kan worden
aangemerkt als handeling van nuttige toepassing (R4) vanwege het niet zomaar
mogen toepassen van het teruggewonnen kwik kan worden aangemerkt als handeling
van nuttige toepassing (R4). Omdat de eerste handeling bij overbrenging vaak
betrekking zal hebben op het afscheiden van het kwik – en dus is gericht op
verwijdering van het kwik - ligt overbrenging ten behoeve van nuttige toepassing
sowieso niet voor de hand.

l) Onder paragraaf III wordt de kop en de tekst van subkop “Kwikhoudend afval
dat valt onder de reikwijdte van de Verordening 1102/2008” geheel vervangen
door de volgende tekst:

Kwik en kwikhoudend afval dat valt onder de reikwijdte van de kwikverordening
Bij de overbrenging van kwik en bepaalde kwikhoudende afvalstoffen die vallen onder
de reikwijdte van de kwikverordening gaan de bepalingen van de kwikverordening
voor op onderstaand beleid. Een analyse van bepalingen uit de kwikverordening die
van toepassing kunnen zijn op de overbrenging van kwik(afval) en kwikhoudend afval
is opgenomen in de toelichting op dit sectorplan.

m) In paragraaf III wordt tussen subkop “Overbrenging vanuit Nederland:” en de
bijbehorende tabel de volgende tekst tussengevoegd:
Let op: Beleid in onderstaande tabellen voor deelstromen d en e van paragraaf II is in
ieder geval van toepassing op grensoverschrijdend transport binnen de Unie. Voor
uitvoer uit de Unie kent de kwikverordening mogelijk afwijkende bepalingen.

n) In de tabellen van paragraaf III wordt overal aan “paragraaf II, onder d”
toegevoegd
en e

o) De omschrijving van categorie 89 in bijlage F.5 van het LAP wordt als volgt
aangevuld:
metallisch kwik (kwikafval zoals gedefinieerd in verordening (EU) 2017/852)

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 22 van 32

21 Luiers en incontinentiemateriaal opgenomen in sectorplan recyclebare
monostromen (SP84)
Toelichting:
Het gescheiden inzamelen van luiers en incontinentiemateriaal komt meer en
meer voor. Meerdere initiatieven zijn in voorbereiding om delen hiervan te kunnen
recyclen. Wel is het de bedoeling dat deze recycling geen onaanvaardbare risico’s
voor mens en milieu met zich mee kan brengen. Gelet op deze ontwikkelingen
wordt in het LAP een eerste stap gezet voor beleid voor deze afvalstroom door het
toevoegen van luiers en incontinentiemateriaal aan sectorplan 84 en het opnemen
van een minimumstandaard en vooruitblik aldaar.
In de minimumstandaard wordt bovendien verwezen naar een nog op te stellen
document. waarin zal staan wanneer de materialen uit een verwerking veilig zijn
om opnieuw toe te passen en dus gerecycled kunnen worden. In dit document zal
specifiek ingegaan worden op de problematiek van medicijnresten en pathogenen.
Dat document is op dit moment nog in ontwikkeling, maar zal gereed zijn wanneer
de eerste wijziging van het LAP in werking treedt. RIVM draagt bij aan het
onderzoek dat aan de grondslag ligt van het document.
De voorgestelde wijziging van de minimumstandaard is een eerste stap. Daarom
wordt bij de ontwikkelingen voor de afvalstof (paragraaf II) opgenomen dat zodra
voldoende capaciteit voor recycling van de fracties kunststof en cellulose is, de
minimumstandaard hieraan aangepast zal worden ten einde te sturen naar
hoogwaardige verwerking.
Voorgenomen wijzigingen:
a) De titel van het sectorplan wordt als volgt gewijzigd:
Overige recyclebare monostromen (matrassen, steenwol, tapijt, en kunstgras en
gescheiden ingezamelde luiers en incontinentiemateriaal)

b) Aan de tabel in paragraaf I wordt de volgende regel toegevoegd:
Luiers en
incontinentiemateriaal

c)

Gescheiden ingezamelde luiers en incontinentiemateriaal
afkomstig van:

Particulieren

Kinderdagverblijven

Gezondheidszorg, niet zijnde ziekenhuizen

Aan de tabel in paragraaf II wordt de volgende regel toegevoegd:
e

Luiers en
incontinentiemateri
aal

Hoofdgebruik als brandstof.
Hoogwaardiger vormen van verwerking waarbij delen van
het materiaal via recycling terug in de keten wordt
gebracht zijn uitsluitend toegestaan wanneer deze
verwerking voldoet aan [het door RIVM/RWS ontwikkelde
document*] voor verwerking waarbij de materialen veilig
zijn toe te passen.
(*NB: in de wijziging van het LAP zal de definitieve titel
van het door RIVM/RWS ontwikkelde document worden
opgenomen).

d) Onder “Ontwikkelingen afvalstroom en minimumstandaard” in paragraaf II
wordt toegevoegd:
Luiers en incontinentiemateriaal
Zodra voldoende capaciteit beschikbaar is wordt de minimumstandaard voor luiers en
incontinentiemateriaal aangepast. Inzet hiervan zal – naast de nu al geldende
verwerking tot veilig toe te passen materialen in lijn met het [document] – zijn dat
ten minste de fracties kunststof (vooralsnog niet de SAP’s) en cellulose gerecycled
worden en dus weer als grondstof beschikbaar komen. Technieken waarbij deze
fracties worden afgebroken en niet als grondstof beschikbaar komen – zoals
composteren of vergisten van de cellulose – zullen hier naar verwachting niet onder
gaan vallen.

De huidige tekst over tapijt wordt voorzien van een subtitel
Tapijt

e) In paragraaf III wordt na het tekstblok over ZZS het volgende ingevoegd:
Andere risicostoffen
Voor luiers en incontinentiemateriaal geldt dat aanwezigheid van medicijnresten en
pathogenen een aandachtspunt is. Het RIVM heeft onderzoek verricht naar
verwerking waarbij de materialen veilig zijn toe te passen. Dit heeft geresulteerd in
Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 23 van 32

een [document] waarmee recyclers kunnen aantonen dat de materialen veilig zijn toe
te passen ten aanzien van pathogenen en medicijnen.

f)

In de tabellen van paragraaf III wordt bij overbrenging vanuit Nederland t.b.v.
nuttige toepassing 2 keer de volgende aanpassing doorgevoerd:
Voor tapijt en, plakstroken van kunstgras en gescheiden ingezamelde luiers en
incontinentiemateriaal

g) In de tabellen van paragraaf III wordt bij overbrenging vanuit Nederland t.b.v.
verbranden en bij overbrenging naar Nederland t.b.v. andere nuttige
toepassing aan “Voor tapijt” toegevoegd:
en gescheiden ingezamelde luiers en incontinentiemateriaal

22 Wijziging vooruitblik matrassen (SP84)
Toelichting:
Voor matrassen zijn er meerdere ontwikkelingen gaande.
- Allereerst zijn matrassen zijn als prioritaire stroom aangemerkt in de
Transitieagenda Consumentengoederen (icoonproject Matrasrecycling).
- Ten tweede wordt op dit moment bekeken of voor deze afvalstroom een vorm
van producentenverantwoordelijkheid moet worden geïntroduceerd. Hierover
wordt medio 2019 meer duidelijkheid verwacht.
- Als derde kent de minimumstandaard de bepaling dat recycling niet hoeft
wanneer dit meer kost dan €205,-/ton. In praktijk blijkt echter dat recyclen van
matrassen de laatste jaren duurder is dan € 205,- per ton waardoor de
minimumstandaard zijn doel mist.
- Als vierde bestaat op dit moment te weinig verwerkingscapaciteit, maar lijkt het
tarief van €205,-/ton ook één van de belemmeringen voor nieuwe partijen om
in deze markt te stappen (er zijn initiatieven, maar die maken pas op de
plaats).
- Tot slot is de markt voor secundaire grondstoffen sinds de introductie van de
minimumstandaard zodanig veranderd dat niet zeker is of – door gebrek aan
afzetmogelijkheden – de in de minimumstandaard opgenomen eis dat minimaal
90% voor recycling moet worden afgezet, wel realistisch is.
Voornemen is om in de tweede helft van 2019 te bezien wat al deze
ontwikkelingen betekenen voor de huidige minimumstandaard in het LAP.
Voorgenomen wijziging:
Onder de kop “Ontwikkelingen afvalstroom en minimumstandaard” van paragraaf
II wordt de volgende tekst opgenomen:
Matrassen:
In de loop van 2019 wordt bezien of de minimumstandaard voor matrassen nog wel
past op de ontwikkelingen in het beheer van matrassen en op ontwikkelingen van de
grondstoffenmarkt. Hierbij kan zowel de eis van 90% recycling als de grenswaarden
van € 205,- per ton ter discussie komen. Bedoeling is dit in de tweede wijziging van
het LAP mee te nemen.

23 Minimumstandaard EPS aangepast aan POP-verordening (SP85)
Toelichting:
Nadere bepalingen omtrent de wijze waarop verwerking plaats mag vinden
conform de POP-verordening zijn aan de minimumstandaard ter verduidelijking
toegevoegd.
Voorgenomen wijziging:
De minimumstandaard voor EPS-bouwafval wordt als volgt gewijzigd:
Verwerken conform de bepalingen van Verordening (EG) 2004/850 (art. 7, lid 2 en
bijlage V, deel 1). Dat betekent: verwerken door D9 (fysisch-chemische behandeling),
D10 (verbranden op land) of R1 (hoofdgebruik als brandstof of als ander middel voor
energieopwekking).
Hoogwaardiger verwerken dan de minimumstandaard is slechts toegestaan voor apart
gehouden partijen waarvoor kan worden aangetoond dat het EPS-bouwafval geen
HBCDD bevat.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 24 van 32

24 Begrip ZZS toegevoegd aan begrippenlijst (Bijlage F.3)
Toelichting:
Gezien het begrip ZZS door het hele LAP heen wordt gebruikt en hiervoor ook
specifiek beleid is geformuleerd in hoofdstuk B.14 is het belangrijk dit begrip goed
te definiëren en af te bakenen.
Voorgenomen wijziging:
Het begrip ‘zeer zorgwekkende stoffen’ is met de volgende omschrijving
toegevoegd aan de begrippenlijst:
Zeer zorgwekkende stof (ZZS): Een Zeer zorgwekkende stof (ZZS) is een stof die
voldoet aan één of meer van de criteria of voorwaarden, bedoeld in artikel 57 van EGverordening registratie, evaluatie en autorisatie van chemische stoffen (REACH). Dit
zijn stoffen die ernstige en vaak onomkeerbare effecten kunnen hebben op de
menselijke gezondheid en het milieu.

25 Wijziging van de afvalcategorieën 107, 108, 109 (Bijlage F.5)
Toelichting:
In de zogenaamde ‘restcategorieën’ 107, 108 en 109 staat in LAP3 dat sprake
moet zijn van afval dat van ‘buiten de inrichting afkomstig is’. Dit is niet terecht
omdat deze categorieën ook van toepassing zijn op afvalstoffen die binnen een
inrichting ontstaan t.b.v. doelmatig afvalbeheer.
Voorgenomen wijziging:
In alle categorieën 107, 108 en 109 wordt de volgende zinsnede geschrapt:
…()… van buiten de inrichting afkomstig …()…

26 Wijzigingen/aanvullingen van de mLCA (Bijlage 9)
Toelichting:
De eerste ervaringen met bijlage F.9 van LAP3 hebben geleerd dat de hierin
uitgewerkte mLCA-methodiek goed werkbaar is, maar deze eerste ervaringen
hebben ook enkele aanbevelingen opgeleverd die leiden tot onderstaande
voorgestelde wijzigingen.
Voorgenomen wijziging:
a) In paragraaf F.9.3.1.2 wordt onder de kop ‘uitgespaarde processen’ onder de
bestaande tekst toegevoegd:
N.B. 1
In deze bijlage wordt er van uitgegaan dat de inzet van recyclaat betekent dat de
winning en/of productie van virgin grondstoffen wordt vermeden. De vermeden milieu
impact hiervan mag dan in mindering worden gebracht. Er zijn situaties denkbaar dat
het ene secundaire materiaal concurreert met het andere. Door de toename van
secundaire materialen in de circulaire economie zal dit zich steeds vaker voor kunnen
gaan doen. In de meeste gevallen vinden beide recyclaten uiteindelijk een toepassing
zodat er sprake blijft van het vermijden van primair materiaal, zelfs al zou in eerste
instantie een ander secundair materiaal zijn ingezet wanneer het te onderzoeken
materiaal er niet zou zijn geweest. Alleen in die gevallen waarin evident is dat geen
sprake is van het besparen van virgin materiaal – denk bijvoorbeeld aan gevallen
waarin een toepassing bij gebrek aan secundair materiaal waarschijnlijk helemaal niet
zou worden gerealiseerd, ook niet met primair materiaal – kan gemotiveerd worden
afgezien van het in toerekenen van vermeden milieu-impact door het uitsparen van
primair materiaal.
N.B. 2
In sommige gevallen kan door een nieuwe toepassing een heel ander materiaal
worden vermeden dan in de afvalstroom aanwezig. Voorbeeld is kunststof dat in een
tweede leven wordt ingezet in een toepassing waar normaal hardhout wordt gebruikt.
Dit kan leiden tot het vermijden van impacts die groter zijn dan de impact van het
oorspronkelijke materiaal. In deze gevallen is het extra van belang dat er een
gedegen motivering onder de vermeden impacts ligt, ofwel dat heel aannemelijk
wordt gemaakt dat in de tweede toepassing inderdaad dat andere materiaal wordt
vermeden. Betreft het – in dit kunststof/hardhout-voorbeeld - een toepassing die bij
afwezigheid van de kunststof in praktijk altijd uitsluitend van hardhout zou zijn
vervaardigd en is tevens aannemelijk dat de kunststof ook in die toepassing terecht
zal komen, dan is het toerekenen van vermeden hardhout vanzelfsprekend de enige
realistische uitwerking. In andere gevallen is het werken met gevoeligheidsanalyses –
waaronder doorrekenen van de variant waarin een vermeden virgin materiaal wordt
Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 25 van 32

toegerekend dat zo veel mogelijk lijkt op het oorspronkelijke materiaal –
noodzakelijk.

b) In paragraaf F.9.3.2.2 wordt de eerste alinea vervangen door de volgende
tekst:
Bij de inventarisatie wordt een oneindige tijdshorizon gehanteerd, behalve voor het
uitlogen van stoffen uit stortplaatsen en uit werken. Om pragmatische redenen wordt
bij de uitloging uit stortplaatsen uitgegaan van een tijdshorizon van 10.000 jaar. De
uitloging uit werken wordt beperkt tot een termijn van 100 jaar. Dit komt voort uit de
aanname dat werken over het algemeen niet langer dan 100 jaar aanwezig zullen
zijn.
Tijdshorizon
Bij de inventarisatie wordt als uitgangpunt zonder lange termijn emissies gerekend.
Wel wordt het effect van het toch meenemen van lange termijn-emissies op de
einduitkomst gerapporteerd als gevoeligheidsanalyse.
Als uitgangspunt worden kort cyclische producten, zoals verpakkingen, op eenzelfde
manier gemodelleerd als lang-cyclische, zoals bouwproducten terwijl de tijdshorizon
kan variëren van minder dan één tot meer dan honderd jaar. Aan de ermee
samenhangende onzekerheid (hoe zijn verwerkingstechnieken over 100 jaar, hoe is
de grondstoffen markt over 100 jaar, etc.) dient bij lang-cyclische producten wel
aandacht te worden gegeven.

c)

In paragraaf F.9.3.2.2 wordt boven de tweede alinea de subkop
CO2
en boven de vierde alinea als subkop
Achtergrondprocessen
toegevoegd.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 26 van 32

Bijlagen bij inspraaknotitie eerste wijziging LAP3

Bijlage 1: nieuw hoofdstuk “LAP3 en de Omgevingswet”
In de notitie zelf is dat deel van het nieuwe hoofdstuk A.8 opgenomen dat is
aangemerkt als ‘kern van beleid’. Alleen op dat deel kan worden ingesproken.
Ter informatie bevat deze annex de tekst van het hele hoofdstuk.

A.8 LAP3 en de Omgevingswet
A.8.1 Over dit hoofdstuk
juridische achtergrond
Op 1 januari 2021 is beoogd dat de Omgevingswet (Ow) in werking treedt en zal een deel van
de huidige afvalregelgeving via die wet worden gereguleerd. Dit betreft o.a. de afvalgerelateerde
bepalingen uit het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling, een aantal artikelen van
hoofdstuk 10 Wet milieubeheer (Wm) en een aantal AMvB’s die hun basis hebben in dit
hoofdstuk. Een groot deel van hoofdstuk 10 van de Wm en de daarop gebaseerde wetgeving
blijft echter nog ‘achter’ en zal via de Invoeringsregelgeving in lijn worden gebracht met de Ow.
In een latere fase zal ook dit resterende deel van hoofdstuk 10 en overige afvalregelgeving
onder de werkingssfeer van de Omgevingswet worden gebracht.
inhoudelijke redenen voor dit hoofdstuk en waarom nu
De overgang naar de Ow betekent dat met inwerkingtreding van deze wet ook het LAP moet zijn
gewijzigd. Daar waar LAP en Wm nu naadloos op elkaar aansluiten zal dit ook het geval moeten
zijn tussen het LAP en de Ow. Hoewel de Ow pas over een aantal jaren in werking treedt, is er
een aantal reden om het LAP nu al aan te passen (zie verder onder kop “Het LAP en de Ow
straks”).
De Ow brengt verschuivingen met zich mee van ‘ontheffingen’ naar ‘vergunningen’, van
‘verschillende typen inrichtingen’ naar ‘milieubelastende activiteiten’, van ‘centraal’ naar
‘decentraal’, etc. Het feit dat sommige afvalgerelateerde onderwerpen niet langer door het rijk
worden geregeld, maar onder bevoegdheid van andere overheden komen, vraagt wel om een
centraal kader ten einde de landelijke doelstellingen van het afvalbeleid te realiseren. Dit
hoofdstuk van het LAP biedt decentrale overheden hiervoor het benodigde kader.
Op dit moment wordt door verschillende overheden reeds gewerkt aan verordeningen en
plannen die straks hun basis gaan vinden in de Ow. Zo zijn veel gemeenten vooruitlopend op de
komst van de Ow reeds bezig met het opstellen van een omgevingsplan waarin ook ‘afval’ een
plek kan krijgen5. Dit heeft tot gevolg dat het wenselijk is dat, vooruitlopend op de
inwerkingtreding van de Ow, nu al in het LAP wordt aangegeven op welke wijze de verschillende
bestuursorganen bij het opstellen van deze verordeningen en plannen rekening moeten houden
met het LAP.
Doelen van dit hoofdstuk zijn daarom
[1] duidelijk maken aan bevoegde gezagen dat zij bij het opstellen van een
omgevingsplan, -verordening en/of waterschapsverordening onder het systeem van de Ow
voor zover het gaat over afvalgerelateerde aspecten rekening moeten houden met het LAP,
en
[2] bevoegde gezagen die al bezig zijn met de voorbereiding van
omgevingsplannen, -verordeningen en/of waterschapsverordeningen nu al aangeven met
welke aspecten uit het LAP zij in ieder geval in hun plannen en verordeningen rekening
moeten houden.
opbouw van dit hoofdstuk en aanbouw
De Ow en alle onderliggende regelgeving is nog in ontwikkeling en vooralsnog blijft het systeem
van de Wm in werking. Zoals hiervoor aangegeven is het – omdat veel bevoegde gezagen al
werken aan de voorbereiding van de implementatie van het systeem van de Ow – wel wenselijk
om nu al aandacht te besteden aan het LAP onder de situatie van de Ow. Deze
‘overgangsperiode’ betekent dat
1. er bewust voor is gekozen om ‘LAP3 en de Ow’ in dit aparte hoofdstuk uit te werken en
hoofdstuk A.2 grotendeels ongewijzigd te laten; wanneer inwerkingtreding van Ow
aanstaande is, is zal dit aparte hoofdstuk worden geïntegreerd in andere delen van het LAP.
2. in dit hoofdstuk ter verduidelijking een aantal keren zowel de huidige situatie (LAP onder de
Wm) als de nieuwe situatie (LAP onder de Ow) worden besproken; op termijn is alleen de
laatste situatie aan de orde en zal de tekst kunnen worden vereenvoudigd.

5

Andere voorbeelden zijn provincies en waterschappen die een omgevingsverordening
respectievelijk een waterschapsverordening moeten opstellen. Ook kan een gemeente er
voor kiezen om naast het omgevingsplan een aparte afvalstoffenverordening te houden.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 27 van 32

Bijlagen bij inspraaknotitie eerste wijziging LAP3
Het LAP en de Ow straks
Onder de Wm is ‘inrichting’ (zie kader) het sleutelbegrip. Onder de Ow komt dit begrip te
vervallen en wordt het centrale begrip ‘de milieubelastende activiteit’ (zie opnieuw kader).
Dit betekent dat de doorwerking van het LAP breder wordt. Immers, een bepaalde activiteit die
nu buiten een inrichting wordt uitgevoerd (bijvoorbeeld omdat het van te korte duur is om van
een inrichting te spreken) valt – omdat er geen vergunning of ontheffing voor wordt verleend buiten de directe doorwerking van het LAP. Onder de Ow vallen als gevolg van de werking van
het begrip ‘milieubelastende activiteit’ echter ook dergelijke kortdurende activiteiten die nu nog
zouden worden aangemerkt als ‘plaatsvindend buiten een inrichting’ en dus niet onder het LAP,
wel onder de werking van het LAP. Dit betekent dat het hele LAP moet worden nagelopen met de
vraag:
Wat betekent het wanneer deze passage ook geldt voor ‘buiten inrichtingen’, is dat ook
wenselijk en wat betekent het voor de tekst van het LAP?
Dit wordt meegenomen in een volgende wijziging van LAP3. Met opname van dit hoofdstuk is
het LAP dus nog slechts voor een beperkt deel aangepast aan de Ow.
kader: kernbegrippen in de Wm en de Ow
Het begrip inrichting in de Wm
Of sprake is van een inrichting in de zin van artikel 1.1 van de Wet milieubeheer wordt bepaald
in twee stappen. Ten eerste moet de inrichting voldoen aan de definitie in artikel 1.1 van de Wet
milieubeheer. Deze luidt:
elke door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, ondernomen
bedrijvigheid die binnen een zekere begrenzing pleegt te worden verricht
Daarnaast moet de inrichting zijn aangewezen als milieurelevante activiteit in bijlage I van het
Besluit omgevingsrecht. Niet onder het begrip inrichting vallen hobbymatige activiteiten (niet
bedrijfsmatig), activiteiten die korter dan zes maanden duren en activiteiten die niet binnen een
zekere begrenzing worden verricht.
De milieubelastende activiteit in de Ow
Het begrip milieubelastende activiteit is in de bijlage van de Omgevingswet gedefinieerd als:
een activiteit die nadelige gevolgen voor het milieu kan veroorzaken, niet zijnde een
lozingsactiviteit op een oppervlaktewaterlichaam of een lozingsactiviteit op een
zuiveringtechnisch werk of een wateronttrekkingsactiviteit
Door deze ruime omschrijving kunnen hobbymatige activiteiten en kortdurende activiteiten ook
milieubelastende activiteiten zijn (mits de activiteit als zodanig is aangewezen). Dit hangt samen
met het vervallen van het begrip inrichting binnen de systematiek van de Ow.

A.8.2 Juridische verankering en doorwerking van het LAP
Rekening houden met
In hoofdstuk A.2 is aangegeven dat bij de beoordeling van aanvragen om
omgevingsvergunningen, onderdeel milieu, rekening moet worden gehouden met het LAP, dan
wel de afvalhiërarchie. Dit is vastgelegd in artikel 2.14 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht. Daarnaast moeten bestuursorganen op grond van artikelen 10.14 en 10.29a
Wm bij het uitoefenen van bevoegdheden krachtens de Wm die betrekking hebben op
afvalstoffen, dan wel afvalwater, rekening houden met het LAP. Onder de Ow gaat de juridische
verankering hiervan vanzelfsprekend wijzigen. Het aantal situaties waarin het bevoegd gezag
rekening moet houden met het LAP zal overigens toenemen.
‘Rekening houden met’ impliceert dat in beginsel gemotiveerd van het LAP mag worden
afgeweken. Dat is weliswaar juist, maar in de leeswijzer en eerdere hoofdstukken is reeds
gewezen op de uniformerende werking die het LAP behoort te hebben. In hoofdstuk A.2 is
daarom aangegeven dat afwijking van het LAP zoveel mogelijk moet worden voorkomen. Indien
een overheid toch wil afwijken van het LAP kent het LAP een aparte afwijkingsprocedure die is
beschreven in paragraaf A.2.6. Ook voor afwijking door decentrale overheden bij zaken die
staan beschreven in dit hoofdstuk is het volgen van deze procedure vereist.
Wijziging van doorwerking van het LAP
Zoals hierboven aangegeven gaat de juridische verankering van het LAP wijzigen met de komst
van de Ow. Dat neemt niet weg dat ook in de toekomst bij de uitoefening van afvalgerelateerde
bevoegdheden en taken rekening gehouden moet worden met het LAP. Hiervoor is relevant
onderscheid te maken in 3 situaties.
1. Ten aanzien van het opstellen van verordeningen en omgevingsplannen
In de Ow wordt het gemeentelijk omgevingsplan geïntroduceerd. Het omgevingsplan
bevat algemene regels van de gemeente over de fysieke leefomgeving. Het omgevingsplan
regelt een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (zoals nu het bestemmingsplan
doet). Daarnaast kan de gemeente in het omgevingsplan regels stellen aan activiteiten voor
zover het Rijk en de provincie die activiteiten niet of niet uitputtend hebben geregeld in een
AMvB of omgevingsverordening. Een gemeentelijke afvalstoffenverordening kan worden
opgenomen in het omgevingsplan, maar kan ook als apart instrument blijven bestaan.
Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 28 van 32

Bijlagen bij inspraaknotitie eerste wijziging LAP3
Aan de artikelen 10.14 en 10.29a Wm wordt vanaf het moment de Ow van kracht wordt, via de
Invoeringswet, toegevoegd dat ook bij het uitoefenen van een taak of bevoegdheid krachtens
artikel 4.1 van de Ow rekening moet worden gehouden met het LAP of de afval(water)hiërarchie
van de Wet milieubeheer. Dit uiteraard slechts voor zover de bevoegdheid uitgeoefend wordt
met betrekking tot afvalstoffen. Deze verplichting om rekening te houden met het LAP geldt in
ieder geval voor het opstellen van het omgevingsplan en een eventuele aparte
afvalstoffenverordening (gemeenten), de waterschapsverordening (waterschappen) en de
omgevingsverordening (provincies)6.
2. Ten aanzien van vergunningplichtige milieubelastende activiteiten
Op grond van artikel 5.1 Ow is het verboden om zonder omgevingsvergunning een
milieubelastende activiteit te verrichten “voor zover het gaat om een bij algemene maatregel
van bestuur aangewezen geval”. Voor het uitvoeren van deze aangewezen milieubelastende
activiteiten is onder het stelsel van de Ow straks dus een omgevingsvergunning vereist, al dan
niet aangevuld met algemene regels. Daarnaast zijn er milieubelastende activiteiten waarvoor
alleen algemene regels gelden.
Wat milieubelastende activiteiten zijn en welke daarvan vergunningplicht zijn, wordt
aangewezen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). In artikel 8.9, tweede lid, van het
Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)is geregeld dat bij de beoordeling van de aanvraag van een
omgevingsvergunning voor het verrichten van milieubelastende activiteiten rekening moet
worden gehouden met de artikelen 10.14 en 10.29a van de Wet milieubeheer. Concreet
betekent dit dat voor het verlenen van vergunningen op het gebied van afvalbeheer het LAP het
toetsingskader is. Feitelijk is dat niet anders dan op dit moment onder de Wm (zie hoofdstuk A.2
van het LAP). Het rekening houden met afvalhiërarchie, minimumstandaarden, scheidingsregels,
afwijkingsprocedure, etc. etc. blijft dus ook onder de Ow uitgangspunt.
3. Ten aanzien van specifieke afvalgerelateerde activiteiten
Onder de Wm worden alle activiteiten die binnen een inrichting plaatsvinden vergunningplichtig
wanneer één of meer van die activiteiten als zodanig is/zijn aangewezen. Onder de Ow worden
activiteiten los beoordeeld. Soms is de hoofdactiviteit van een bedrijf in het BAL niet
aangewezen als een vergunningplichtige milieubelastende activiteit of zelfs geheel niet als een
milieubelastende activiteit. Er is dan voor die activiteit onder de Ow geen vergunning nodig 7 en
er gelden in het tweede geval dan ook geen algemene regels op grond van het Bal. Dit betekent
dat directe doorwerking van het LAP richting dat bedrijf onder de Ow niet langer aan de orde is.
Echter, het kan zo zijn dat een bepaalde nevenactiviteit zelf alsnog vergunningplichtig is.
Voor een aantal afvalgerelateerde zaken is de inhoud van het LAP van belang om te bepalen of
al dan niet sprake is van een milieubelastende activiteit. Voegt een bedrijf haar afvalstoffen
bijvoorbeeld samen (mengen) op een wijze waarvan het LAP zegt dat deze afvalstoffen
gescheiden kunnen/moeten worden gehouden, dan is sprake van een milieubelastende activiteit
(art. 3.39 Bal) en is een vergunning voor die menghandeling vereist8. Het LAP is voor het wel of
niet toestaan van het mengen dan het toetsingskader.
Kortgezegd is een mengactiviteit dus alleen niet-milieubelastend in de zin van het Bal wanneer
aan een aantal belangrijke aspecten van het LAP is voldaan. Iets degelijks geldt ook voor anders
zaken, zoals het verdichten van gevaarlijk afval wanneer dat zou leiden tot minder
hoogwaardige verwerking dan op basis van het LAP is toegestaan

A.8.3 Storten, anderszins op of in de bodem brengen en verbranden van afvalstoffen
De huidige situatie is dat in artikel 10.2 Wm een verbod is opgenomen om afvalstoffen buiten
een inrichting te storten, anderszins op of in de bodem te brengen of te verbranden. Het gaat
daarbij zowel om bedrijfsafvalstoffen, gevaarlijke afvalstoffen als huishoudelijke afvalstoffen.
Burgemeester en wethouders kunnen ontheffing verlenen voor het buiten een inrichting
verbranden van niet-gevaarlijke afvalstoffen. Voor het storten of anderszins op of in de bodem
brengen van niet-gevaarlijke afvalstoffen kan ontheffing worden verleend door gedeputeerde
staten.

6

7

8

Wanneer de gemeente er voor kiest om de afvalstoffenverordening als apart document te
laten bestaan valt dit onder H10 Wm. Dat rekening moet worden gehouden met het LAP blijft
geregeld dan via dat hoofdstuk. Wanneer de afvalstoffenverordening in het omgevingsplan
wordt opgenomen, bepalen de nieuwe artt. 10.14 en 10.29a Wm dat bij de opstelling van
regels in het omgevingsplan etc. rekening gehouden moet worden met het LAP en
afval(water)hiërarchie).
Dit behoudens de mogelijkheid die gemeenten hebben om in een aantal gevallen een lokaal
systeem van vergunningen in het leven te roepen.
Onder de Wm is voor alle activiteiten binnen de inrichting een vergunning vereist wanneer
één van de activiteiten vergunningplichtig is. Onder de Ow is dit anders en kan een bedrijf
wat betreft zijn hoofdactiviteit niet-vergunningplichtig zijn, maar mogelijk voor een bepaalde
handeling met afval specifiek voor die éne handeling wel een vergunning behoeven.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 29 van 32

Bijlagen bij inspraaknotitie eerste wijziging LAP3
Onder de Omgevingswet wordt het op of in de bodem brengen en verbranden van
bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen in het Bal aangewezen als, al dan niet
vergunningplichtige, milieubelastende activiteiten. Voor het storten, anderszins op of in de
bodem brengen en verbranden van nog niet ingezamelde of afgegeven huishoudelijke
afvalstoffen blijven het verbod van artikel 10.2 Wet milieubeheer en de mogelijkheid tot het
verlenen van ontheffing daarvan, bestaan.
Met de Omgevingswet worden bovendien sommige bevoegdheden gewijzigd.

Burgemeester en wethouders worden bevoegd gezag voor het verlenen van
vergunningen voor het op of in de bodem brengen van bedrijfsafvalstoffen en
gevaarlijke afvalstoffen buiten stortplaatsen.9

Gedeputeerde Staten blijven bevoegd gezag voor het verlenen van vergunningen voor
stortplaatsen van gevaarlijke afvalstoffen of bedrijfsafvalstoffen.

Voor wat betreft verbranden van huishoudelijke afvalstoffen in de open lucht blijven net
als nu burgemeester en wethouders bevoegd gezag voor het verlenen van ontheffingen
op grond van art. 10.63 Wm.
Beleid inzake storten en op of in de bodem brengen van afvalstoffen buiten stortplaatsen
Het storten (verwijderen) van afvalstoffen buiten stortplaatsen is ongewenst. Het leidt onder
meer tot potentiele milieurisico’s, verstoort het functioneren van de ‘stortmarkt’ en ondergraaft
de landelijke regulering van stortcapaciteit (zie hoofdstuk B.15). Er zijn – vooralsnog - geen
situaties denkbaar waarin storten van afvalstoffen buiten een stortplaats kan worden
toegestaan. Dit betekent dat het uitgangspunt van beleid of regelgeving van de gemeente moet
zijn dat storten buiten reguliere stortplaatsen niet is toegestaan.
Voor op of in de bodem brengen als vorm van nuttige toepassing is dat anders. In het Bal zijn
(net als nu in het Besluit vrijstellingen stortverbod buiten inrichtingen en in het Besluit
bodemkwaliteit) voor bedrijfsafvalstoffen gevallen opgenomen waarin geen toestemming nodig
is (het verbod om deze afvalstoffen op of in de bodem te brengen geldt niet). In alle andere
vergunningplichtige gevallen is het LAP leidend. Indien niet aan de minimumstandaard of, bij het
ontbreken daarvan, aan artikel 10.14 Wet milieubeheer, wordt voldaan, dient de vergunning (of
ontheffing, voor nog niet ingezamelde of afgegeven huishoudelijke afvalstoffen) in principe te
worden geweigerd. Ook het op of in de bodem brengen (nuttige toepassing) van gevaarlijke
afvalstoffen kan niet worden toegestaan.
Gemeenten kunnen in het omgevingsplan regels opstellen voor de nuttige toepassing van
bepaalde soorten afvalstoffen op of in de bodem. In het verleden is door provincies vaak beleid
opgesteld voor het toepassen van groenafval.
Kader: voor de uitvoeringspraktijk
In de huidige situatie dient zowel voor op de bodem brengen als nuttige toepassing als voor
storten buiten inrichtingen een ontheffing te worden aangevraagd. In praktijk wordt niet altijd
duidelijk onderscheid gemaakt tussen beide situaties en worden ook ontheffingen verleend voor
nuttige toepassing waar de activiteit veel weg heeft van storten. Nu in het LAP meer expliciet
wordt vastgelegd dat storten buiten inrichtingen in beginsel ongewenst is, zal het maken van dit
onderscheid in praktijk een grotere rol gaan spelen.
Beleid inzake verbranden van afvalstoffen in de open lucht
Verbranding van afvalstoffen in de open lucht (nu: buiten een inrichting) is in principe
ongewenst. Afvalstoffen kunnen hoogwaardiger worden verwerkt, in ieder geval door middel van
verbranding met energieterugwinning. Uit het oogpunt van bescherming van de luchtkwaliteit is
verbranding van afvalstoffen in de open lucht eveneens niet gewenst10.
Er zijn echter gevallen denkbaar dat verbranding van afvalstoffen (met name houtachtige
stromen), om andere redenen dan doelmatige verwerking van afvalstoffen en luchtkwaliteit, bij
uitzondering toch aanvaardbaar is. Gedacht kan worden aan evenementen als paasvuren en
kersboomverbranding. Het is gewenst dat gemeenten in hun omgevingsplannen beleid
vaststellen over het verbranden van afvalstoffen in de open lucht en hierbij uitgaan van het
uitganspunt dat dit vanuit doelmatig beheer van afvalstoffen en vanwege bescherming van de
luchtkwaliteit in beginsel ongewenst is en alleen bij uitzondering kan worden toegestaan.
Hetzelfde zou gezegd kunnen worden voor hout(achtig) materiaal dat niet onder de noemer
‘afvalstof’ valt.
Verbranden van gevaarlijke afvalstoffen in open lucht mag in ieder geval niet worden vergund.

A.8.5 Kern van het beleid ten aanzien LAP3 en de Omgevingswet
In deze laatste paragraaf zijn de punten samengevat die de kern vormen van het beleid zoals
opgenomen in dit hoofdstuk. Overige informatie in dit hoofdstuk is toelichtend aan onderstaand
9
10

Ter info: stortplaatsen vallen niet onder art. 3.182 Bal, maar onder art. 3.84 Bal.
Bekend is immers dat dat grootschalige verbranding in de open lucht leidt tot forse emissies
van onder meer fijnstof

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 30 van 32

Bijlagen bij inspraaknotitie eerste wijziging LAP3
beleid of dient als duiding bij bijvoorbeeld bestaande wet- en regelgeving of jurisprudentie. Voor
wijziging van onderstaande kern van beleid zal altijd een procedure van openbare inspraak
worden gevolgd. Voor wijziging van meer toelichtende delen van dit hoofdstuk zal worden
volstaan met bekendmaking.

- Paragraaf A.8.3 over storten, anderszins op of in de bodem brengen en verbranden van
afvalstoffen is in zijn geheel onderdeel van de kern van beleid.

- Bevoegde gezagen worden bij het voorbereiden van omgevingsplannen, –verordeningen en/of
waterschapsverordeningen vooruitlopend op de komst van de Ow geacht rekening te houden
met het LAP.

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 31 van 32

Bijlagen bij inspraaknotitie eerste wijziging LAP3

Bijlage 2: Staatcourantpublicatie vaststelling LAP3

Inspraaknotitie Eerste wijziging LAP3

Pagina 32 van 32