Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

207
Vragen van de leden Fokke en Jacobi (beiden PvdA) aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over het afschaffen van de kwijtschelding van de
heffing voor de zuivering van afvalwater door het waterschap Delfland
(ingezonden 7 september 2015)
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
mede namens de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(ontvangen 6 oktober 2015) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2015–2016, nr. 117
Vraag 1
Kent u het bericht «Alle inwoners betalen voor zuiveren» en het voornemen
van het waterschap Delfland om de kwijtschelding van de Afvalwaterzuiveringsheffing in twee stappen geheel af te schaffen?1
Antwoord 1
Ik heb kennisgenomen van het bericht dat het Hoogheemraadschap van
Delfland voornemens is de kwijtschelding van de zuiveringsheffing in stappen
af te bouwen.
Vraag 2
Kent u andere waterschappen die de kwijtschelding voor waterschapheffingen hebben afgeschaft of voornemens zijn dat te doen? Zo ja, welke
waterschappen zijn dat? Zo nee, wat zegt dat over het beleid van Delfland?
Antwoord 2
Er zijn geen andere waterschappen die de kwijtschelding op dit moment
hebben afgeschaft en, voor zover mij bekend, zijn er op dit moment ook geen
waterschappen die voornemens zijn dit te doen. Wel is het zo dat waterschappen, gegeven de omvang van de kwijtschelding (die voor 2015 naar
verwachting in totaal ruim € 83 miljoen zal bedragen), momenteel nadenken
over mogelijkheden om de kwijtschelding in de toekomst beheersbaar te
houden. Het vaststellen van de hoogte van de waterschapsbelastingen en het
al dan niet (gedeeltelijk) kwijtschelden van waterschapsbelastingen wordt in
een democratisch proces bepaald.

1

ah-tk-20152016-207
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

https://www.hhdelfland.nl/over-ons/alle-inwoners-gaan-betalen-voor-zuiveren-afvalwater

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

In het democratisch proces bepalen de ingezetenen van het waterschap
middels verkiezingen hun vertegenwoordigers in het algemeen bestuur van
het waterschap. Door het algemeen bestuur worden vervolgens bij meerderheid van stemmen de besluiten genomen ten aanzien van de hoogte van de
waterschapsbelastingen en het al dan niet (gedeeltelijk) kwijtschelden van de
waterschapsbelastingen. Naar verwachting zal dit najaar het algemeen
bestuur van het Hoogheemraadschap van Delfland een definitieve beslissing
nemen over het in het coalitieakkoord opgenomen voornemen. Waterschappen zijn -net als gemeenten- niet tot het verlenen van kwijtschelding
verplicht.
Vraag 3
Hoe verhoudt het afschaffen van de kwijtschelding zich tot het advies van de
Unie van Waterschappen dat «het vanwege politiek/maatschappelijke en
imago-overwegingen moeilijk, dan wel zeer onwenselijk, is het huidige
kwijtscheldingsbeleid te versoberen [...] Als versobering van de kwijtschelding
al onwenselijk is, dan geldt dat naar de mening van de werkgroep des te
meer voor volledige afschaffing van de kwijtschelding»?2
Antwoord 3
Voorop staat de vrijheid van elk waterschap om zijn kwijtscheldingsbeleid in
een democratisch afwegingsproces vorm en inhoud te geven. In deze vrijheid
treedt de Unie van Waterschappen niet. Het rapport van de Unie van
Waterschappen uit 2012 moet dan ook tegen deze achtergrond worden
gezien. De geciteerde passage moet gegeven deze context worden gelezen
als een «waarschuwing» ten overvloede dat het versoberen of volledig
afschaffen van de kwijtschelding altijd op maatschappelijke en politieke
weerstand zal stuiten en in die zin dus geen gemakkelijke weg zal zijn.
Vraag 4
Hoe verhoudt het afschaffen van de genoemde kwijtschelding zich tot de
interbestuurlijke samenwerking die bij de totstandkoming van de Waterwet
en als voorwaarde voor de toen gekozen taakverdeling tussen alle vier de
overheden is afgesproken?
Antwoord 4
De interbestuurlijke samenwerking ingevolge de Waterwet is vooral gericht
om waterbeheer van watersystemen en afvalwater tussen beheerders
onderling en tussen waterschappen en gemeenten goed te regelen. Het kan
namelijk zo zijn dat als de ene overheid iets doet of nalaat, de andere daar
last van kan hebben bij het waterbeheer. De samenwerking dient ertoe om
het waterbeheer samenhangend en doelmatig te maken, zodat overheden
geen «last» van elkaar hebben. De belastingheffing noch de kwijtschelding
speelt een rol bij de interbestuurlijke samenwerking.
Vraag 5
Wat brengt het aan extra lasten voor de laagste inkomens met zich mee
indien de kwijtschelding voor waterschapheffingen in Delfland wordt
doorgezet?
Antwoord 5
In het Hoogheemraadschap van Delfland bedraagt de zuiveringsheffing in het
belastingjaar 2015 € 94,38 voor een eenpersoonshuishouden en € 283,14
voor een huishouden dat uit twee of meer personen bestaat. Bij algehele
afschaffing van de kwijtschelding zal het indicatief (de tarieven worden
jaarlijks aangepast) dus om bedragen in deze orde van grootte gaan die de
huidige kwijtscheldingsgerechtigden voortaan aan het waterschap zullen
moeten betalen voor het zuiveren van hun afvalwater.

2

http://www.uvw.nl/wp-content/uploads/2012/04/Rapport-kwijtschelding-waterschappen.pdf,
p. 31

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 6 en 7
Deelt u de mening dat met de eenzijdige afschaffing van de kwijtscheldingen
door Delfland gemeenten een zwaardere taak kunnen krijgen ten aanzien van
het bieden van bijzondere bijstand of schuldhulpverlening? Zo ja, wat is uw
mening hierover? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat met het versoberen of afschaffen van de kwijtscheldingen door waterschappen uw beleid ten aanzien van armoede kan worden
doorkruist? Zo ja, waarom, en welke conclusies trekt u daaruit? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6 en 7
De waterschappen hebben de bevoegdheid om zelf te bepalen of zij
kwijtschelding toepassen of niet. De kwijtscheldingsmogelijkheden van lagere
overheden acht ik een belangrijk element in het armoede- en schuldenbeleid.
In dat kader is de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
voornemens om de Unie van Waterschappen voor een gesprek uit te
nodigen. Ik ga er van uit dat de medeoverheden, net als nu, oog blijven
houden voor mensen die geen mogelijkheden hebben om de belastingen
(volledig) te betalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3