Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1759

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 mei 2017
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken over
Handel (RBZ) van 11 mei 2017 (Kamerstukken 21 501-02 en 31 985, nr.
1747). Conform de toezeggingen tijdens het AO van 9 mei 2017 ter
voorbereiding van de Raad Buitenlandse Zaken over Handel, ontvangt u
nadere informatie over de monitoring door de Europese Commissie van
suikerplantages in Cambodja, en de kabinetsappreciatie van het reflectiepaper van de Europese Commissie getiteld Harnessing Globalisation dat
op 10 mei 2017 is gepubliceerd.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

kst-21501-02-1759
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1759

1

RAAD BUITENLANDSE ZAKEN HANDEL 11 MEI 2017
Op 11 mei 2017 vond onder Maltees voorzitterschap de Raad Buitenlandse
Zaken (RBZ) over Handel plaats in Brussel. Op de agenda stonden de
nieuwe antidumpingmethodologie, de autonome handelsmaatregelen
voor Oekraïne, de voorbereiding van de 11e Ministeriële Conferentie van
de Wereldhandelsorganisatie (WTO), verbetering van de implementatie
van handelsakkoorden en het reflectiepaper Harnessing Globalisation van
de Europese Commissie.
Nieuwe Antidumpingmethodologie
Tijdens de RBZ Handel spraken Ministers hun steun uit voor de Raadspositie ten aanzien van de herziening van de antidumpingmethodologie
waarover op 3 mei 2017 overeenstemming is bereikt in het comité van
permanente vertegenwoordigers (COREPER). De Raad is daarmee klaar
voor de triloogonderhandelingen met het Europese parlement en de
Commissie over de nieuwe antidumpingmethodologie. Veel lidstaten
gaven daarbij aan tevreden te zijn dat het nieuwe voorstel voldoet aan de
internationaalrechtelijke verplichtingen van de WTO, terwijl het tevens
zorgt dat de mate van bescherming voor de Europese industrie intact
blijft. De verwachting is dat het Europese parlement in haar sessie van
31 mei-1 juni haar positie zal vaststellen. Daarna kunnen de triloogonderhandelingen van start gaan. Commissaris Malmström sprak de hoop uit
dat er snel een overeenstemming wordt bereikt in de triloog tussen Raad,
Commissie en het Europese parlement met het oog op de zaak die China
bij de WTO heeft aangespannen tegen de huidige antidumpingmethodologie.
Autonome handelsmaatregelen Oekraïne
De Europese Commissie lichtte tijdens de RBZ Handel nogmaals haar
voorstel toe om extra handelspreferenties te verlenen aan Oekraïne. De
preferenties zijn er op gericht Oekraïne economisch te steunen en hebben
volgens de Europese Commissie geen grote gevolgen voor de Europese
economie. In het voorstel van de Commissie van oktober 2016 is de
mogelijkheid opgenomen om vrijwaringsmaatregelen te nemen wanneer
de invoer van de betreffende producten uit de Oekraïne te groot zou
worden. De Commissie ging in op de amendementen op het voorstel,
zoals op 4 mei 2017 aangenomen door het internationale handelscomité
van het Europese parlement (INTA). Volgens de Commissie beperken deze
amendementen het pakket aanzienlijk.
Een groot aantal lidstaten sprak steun uit voor het oorspronkelijke
voorstel van de Commissie. Enkele lidstaten spraken zorgen uit over de
impact van het voorstel op specifieke landbouwsectoren in de Europese
Unie. Nederland steunt het oorspronkelijke Commissievoorstel, omdat
hierdoor op zinvolle wijze een bijdrage wordt geleverd aan het versterken
van de Oekraïense economie.
Voorbereiding van de 11e WTO Ministeriële Conferentie
De Commissie lichtte de stand van zaken toe rondom de voorbereidingen
van de 11e WTO Ministeriële Conferentie, die van 11 tot en met
14 december 2017 zal plaatsvinden in Buenos Aires, Argentinië. Op dit
moment onderhandelt de Commissie over verschillende onderwerpen,
waaronder landbouwsteun, visserijsubsidies, e-commerce en binnenlandse regelgeving. Het is te vroeg om aan te geven op welke onderwerpen verder ingezet gaat worden voor een onderhandelingsresultaat bij
de Ministeriële Conferentie in december. De verwachting is dat er na de
zomer een nadere selectie wordt gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1759

2

Verschillende lidstaten, waaronder Nederland, namen het woord om
steun uit de spreken voor de Wereldhandelsorganisatie, met name in het
licht van toenemend wereldwijde protectionisme. Een grote doorbraak
wordt niet verwacht tijdens de Ministeriële Conferentie, maar alle
lidstaten en de Europese Commissie zijn voorstander van het maken van
afspraken op eerder genoemde deelterreinen.
Betere implementatie handelsakkoorden
Tijdens de RBZ Handel lichtte de Europese Commissie haar initiatief toe
om de implementatie van handelsakkoorden te verbeteren door betere
voorlichting aan het Europese bedrijfsleven en een betere naleving van de
afspraken door onze partnerlanden in handelsakkoorden. De Europese
Commissie zet in dit proces in op intensieve samenwerking met lidstaten,
het Europese parlement, het bedrijfsleven en koepelorganisaties en
andere stakeholders. Dit initiatief werd door alle lidstaten unaniem
gesteund. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, vroegen daarbij om
bijzondere aandacht voor een betere implementatie van duurzaamheidshoofdstukken in handelsakkoorden.
Investeringsbeschermingsovereenkomst EU-Myanmar
De Europese Commissie gaf aan dat een akkoord over de investeringsbeschermingsovereenkomst met Myanmar snel kan worden afgesloten. De
Europese Commissie gaf tegelijkertijd aan zich zorgen te maken over de
mensenrechtensituatie in Myanmar. De Commissie schatte in dat het
akkoord een positieve invloed zal hebben op de mensenrechtensituatie in
het land. Een aantal landen gaf aan dat het aanhalen van de banden met
Myanmar de beste manier is om de mensenrechtensituatie te verbeteren.
De Europese Commissie antwoordde in te zullen zetten op spoedige
afronding van de onderhandelingen.
Handelsrelaties Chili, Nieuw Zeeland en Australië
De Europese Commissie gaf aan spoedig te willen starten met de
onderhandelingen over de modernisering van het EU-Chili handelsakkoord en nieuwe handelsakkoorden met Australië en Nieuw-Zeeland. De
concept-onderhandelingsmandaten voor deze onderhandelingen worden
voor de zomer verwacht. Een klein aantal lidstaten gaf aan landbouwgevoeligheden te hebben.
Reflectiepaper Harnessing Globalisation
De Europese Commissie presenteerde haar reflectiepaper Harnessing
Globalisation dat op 10 mei is gepubliceerd.1 Het paper gaat in op recente
ontwikkelingen rondom globalisering en bespreekt een aantal mogelijke
beleidsopties ten aanzien van globalisering. De kabinetsappreciatie van
het paper is in de bijlage opgenomen2. Omdat het paper slechts zeer kort
voor de RBZ Handel verscheen, is er niet inhoudelijk over het paper
gesproken tijdens de Raad. Een klein aantal lidstaten nam het woord om
het paper te verwelkomen. De meeste van hen spraken zich uit tegen
protectionisme en voor structurele economische hervormingen om
globalisering in goede banen te leiden.

1
2

https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/reflection-paper-globalisation_en.pdf
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1759

3

Consensus on Development
Op verzoek van Hongarije is ook kort gesproken over de EU Consensus on
Development.3 Hongarije gaf daarbij aan nog niet akkoord te kunnen gaan
met de tekst van 10 mei 2017, maar sprak de hoop uit dat er op korte
termijn een uitkomst kon worden gevonden.
EU monitoring suikerplantages Cambodja
Tijdens het Algemeen Overleg van 9 mei 2017 ter voorbereiding op de
RBZ Handel is toegezegd nadere informatie te delen over de
EU-monitoring van suikerplantages in Cambodja.
Als Minst Ontwikkeld Land (MOL) ontvangt Cambodja handelspreferenties
in het kader van het Alles behalve Wapens-initiatief (Everything but Arms
– EBA). Dit is een regeling onder het Algemeen Preferentieel Stelsel (APS).
Onder deze handelspreferenties kan Cambodja allerlei goederen,
waaronder suiker, tarief- en quotavrij invoeren in de EU4.
Bij de economische exploitatie van suikerplantages in Cambodja is
landonteigening echter een zorgpunt. Vanuit de EU wordt er al langere tijd
druk op de Cambodjaanse regering uitgeoefend om de rechten (voortkomend uit internationale conventies) van de Cambodjaanse burgers te
beschermen en de relevante wetgeving inzake grondbezit op transparante
en billijke wijze te implementeren. Zo is de EU in 2014 met de regering
van Cambodja een interministeriële werkgroep overeengekomen om
landdiscussies in de suikersector te ondersteunen. Prioriteit van deze
werkgroep lag bij het ontwikkelen van een methodologie of beoordelingskader om de klachten over landonteigening van de verschillende getroffen
gemeenschappen te kunnen beoordelen. Deze methodologie zou moeten
eiden tot eerlijke compensatie van getroffen personen of gemeenschappen enis in september 2015 formeel voorgesteld aan de regering
van Cambodja.
Vooruitgang op dit onderwerp blijft één van de hoogste politieke
prioriteiten in de betrekkingen van de EU met de regering van Cambodja.
Tijdens de bijeenkomst van de Economische Ministers van ASEAN op
10 maart 2017 is dit benadrukt door Europees Commissaris Malmström in
gesprek met de Cambodjaanse Minister van Handel H.E. Pan Sorasak.
Begin mei 2017 heeft DG Trade een missie in Cambodja georganiseerd om
met de Cambodjaanse regering door te praten over de ontwikkelde
methodologie en de voortgang op dit dossier.
Naast de druk die wordt uitgeoefend op de Cambodjaanse regering, is de
EU tevens één van de grootste donoren in Cambodja waar het gaat om de
versterking van de capaciteit van het Cambodjaanse maatschappelijk
middenveld om mensenrechten verder ter bevorderen en beschermen.
Veel van deze steun is rechtstreeks gericht op landrechten, met inbegrip
van steun aan gemeenschappen die worden getroffen door landonteigening en het verstrekken van juridische steun aan landactivisten.

3

https://ec.europa.eu/europeaid/sites/devco/files/communication-proposal-new-consensusdevelopment-20161122_en.pdf
4
Momenteel is Cambodja volgens de cijfers een kleine exporteur van suiker naar de EU. Het
aandeel van Cambodja in de totale EU-suikerimport bedraagt 0,1 procent. Volgens de laatste
beschikbare cijfers exporteerde Cambodja 3.800 ton suiker in de eerste 10 maanden van 2016
(zie ook eurostat).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1759

4