Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

28 165

Deelnemingenbeleid rijksoverheid

Nr. 317

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 december 2019
In de Kamerbrief van 18 januari 2019 is toegelicht dat gekozen is voor de
oprichting van een separate, op het buitenland gerichte, financieringsinstelling naast Invest-NL (Kamerstuk 28 165, nr. 298). Begin dit jaar is een
traject in gang gezet om deze instelling op te richten als een gezamenlijke
onderneming van de staat en FMO, en binnen het kader van het staatsdeelnemingenbeleid. De oprichting van Invest International, zoals deze
nieuwe instelling gaat heten, vergt een separate wet, naast de machtigingswet voor Invest-NL. Hierbij informeer ik u, mede namens de Minister
van Financiën, over de stand van zaken bij de totstandkoming van Invest
International.
Vanwege de toezegging beide Kamers gelijk te informeren over Invest
International, zend ik een afschrift van deze brief aan de Eerste Kamer.
Doel en taken
Invest International wordt een instelling die vanuit een één loket-gedachte
het Nederlandse bedrijfsleven helpt projecten buiten de eigen landsgrenzen te ontwikkelen en te financieren. Invest International wordt een
platformorganisatie en opereert hierbij additioneel aan de markt. De
doelstelling van de nieuwe staatsdeelneming is een tweeledige: bijdragen
aan de Nederlandse economie en aan oplossingen voor wereldwijde
vraagstukken. Er wordt ook een aantal belangrijke ongebonden
OS-regelingen in opgenomen waar Nederlandse bedrijven veel gebruik
van maken. Atradius DSB, de uitvoerder van de exportkredietverzekering,
zal nauw aansluiten bij de nieuwe organisatie. Dit alles versterkt de één
loket-gedachte van Invest International voor het bedrijfsleven.
Invest International krijgt drie hoofdtaken:
– Projectontwikkelingstaak. Met een budget van 9 miljoen euro per jaar
(subsidie van BHOS) worden Nederlandse ondernemers met kansrijke

kst-28165-317
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 165, nr. 317

1

–
–

ideeën ondersteund om deze door te ontwikkelen tot financierbare
projecten.
Investeringstaak. Dit betreft het verstrekken van financiering vanuit het
investeringsvermogen van 800 miljoen euro1, gestort door de staat.
Regelingentaak. Hierbij gaat het om het overhevelen van een aantal
bestaande regelingen (DRIVE, DGGF-spoor 1, DTIF-onderdeel 1, D2B
en ORIO) die nu nog door RVO worden uitgevoerd. De totale portefeuille bedraagt circa 1,5 miljard euro.

Door deze taken te combineren binnen één instelling gericht op het
bevorderen van internationaal ondernemen, wordt synergie beoogd die
tussen verschillende organisaties veel moeilijker haalbaar zou zijn.
Opzet
Invest International wordt een staatsdeelneming met twee aandeelhouders: de staat en (minderheidsaandeelhouder) FMO. Voor betrokkenheid van FMO is gekozen om optimaal gebruik te kunnen maken van
de expertise die aanwezig is bij deze organisatie. Het gaat hierbij onder
meer om kennis van de financiering van projecten in het buitenland, om
beleid op het gebied van IMVO en duurzaamheid en om expertise op het
terrein van buitenlandse markten. Ook RVO heeft veel relevante expertise
op deze terreinen. Invest International krijgt drie dochtermaatschappijen
waarin de bovengenoemde drie hoofdtaken zijn belegd.
Sturingsrelaties
De nog aan uw Kamer voor te leggen machtigingswet Invest International
zal het uitgangspunt zijn op basis waarvan de relatie tussen de staat en
Invest International wordt vastgelegd. Deze zal verder worden gedefinieerd in een aanvullende beleidsovereenkomst tussen de aandeelhouders en de nieuwe staatsdeelneming, in de statuten en in een joint
venture overeenkomst tussen beide aandeelhouders.
Strategie
Invest International draagt bij aan zowel het verdienvermogen van
Nederlandse ondernemingen als aan oplossingen voor wereldwijde
vraagstukken door het ontwikkelen en financieren van projecten. De
nieuwe organisatie doet dit door investeringen te faciliteren in bedrijven
en projecten die niet op de markt tot stand komen. Door Nederlandse
bedrijven in staat te stellen hun expertise in een internationale omgeving
te vermarkten en samen te werken met buitenlandse overheden, kan
Invest International bijdragen aan het oplossen van internationale
uitdagingen. Daarvoor is een professionele privaatrechtelijke financieringsorganisatie, waarin klantbehoeftes centraal staan en die kan dienen
als platform voor innovatieve financieringsconstructies, onmisbaar,
evenals oog voor de beleidsdoelstellingen van de staat (bijv. de SDG’s en
IMVO). Door de financiële en ontwikkelingsrelevante kennis te bundelen,
zal Invest International de Nederlandse ondernemer zoveel als mogelijk
integraal kunnen ondersteunen, van de voorfase van projectontwikkeling
tot eventueel financiering. Ten overvloede zij opgemerkt dat de ongebonden regelingen die van RVO overgaan naar Invest International,
ongebonden blijven.

1

Besloten is in eerste instantie 1,7 mld. euro beschikbaar te stellen voor Invest-NL en 0,8 miljard
voor Invest International. Deze verdeling zal onderwerp zijn van een tussentijdse evaluatie (zie
Kamerstuk 35 123, nr. 6, p.8)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 165, nr. 317

2

Additionaliteit
Een belangrijk uitgangspunt voor Invest International is dat een activiteit
wordt opgepakt wanneer er sprake is van additionaliteit aan de markt. De
geboden ondersteuning en financiering mag niet de economische
activiteiten van andere marktpartijen verdringen. Voorbeelden van
gevallen waarbij Invest International additioneel aan de markt zou kunnen
zijn:
• Commerciële banken stellen grenzen aan exposure in risicovolle
landen, zijn eerder terughoudend met leningen met lange looptijden of
hebben onvoldoende expertise op het terrein van financieringen van
projecten in bepaalde landen en sectoren, waardoor deze projecten
voor hen onvoldoende rendabel of te risicovol zijn. Het is voor banken
vaak ook te tijdrovend en complex om te werken met publieke
afnemers in met name lage- en middeninkomenslanden.
• Projectontwikkeling en begeleiding om bedrijven te positioneren voor
internationale projecten en investeringen met maatschappelijke impact
is soms nog te beperkt voorradig.
• Zeker als het gaat om meer complexe financierings- en verzekeringsprojecten, kan de samenwerking tussen diverse uitvoerders nog
verdiept worden.
• Voor het bedrijfsleven in het algemeen (en het mkb in het bijzonder)
blijft het rondkrijgen van financiering voor zgn. kleine tickets, relatief
kleine bedragen tot ongeveer 10 miljoen euro, ook sinds de creatie
door de overheid van de bestaande financieringsloketten, vaak lastig.
Synergie
Bij Invest International worden verschillende bestaande, voor een groot
deel ongebonden RVO-regelingen samengebracht met een nieuw
investeringsvermogen vanuit de staat en de hierboven genoemde nieuwe
activiteiten. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan een doelstelling van
dit initiatief: het creeren van één aanspreekpunt voor het bedrijfsleven en
bundeling van kennis in één financieringsinstelling, die zowel een
loketfunctie biedt als een platform. Zo wordt de synergie versterkt tussen
de bestaande en nieuwe taken van de verschillende organisaties, evenals
de mogelijkheid partnerschappen en financieringconstructies aan te gaan
met andere marktpartijen. De ongebonden RVO regelingen, gefinancierd
uit ODA-middelen van de BHOS-begroting, blijven open staan voor
niet-Nederlandse uitvoerders.
Verdere proces
Ik streef er naar het wetsvoorstel vóór de zomer aan uw Kamer te sturen.
Vanwege de aanzienlijke omvang van de regelingen die nu door RVO
worden uitgevoerd, samen met een onderdeel van FMO (NL Business) dat
nu al activiteiten aan het opbouwen is voor het Nederlandse bedrijfsleven,
kan straks gestart worden met een al deels gevulde portefeuille.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 165, nr. 317

3