Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3385
Vragen van de leden Tielen (VVD) en Ellemeet (GroenLinks) aan de Minister
voor Langdurige Zorg en Sport over het bericht «Nieuwe Wet Zeggenschap
nog onbekend onder zorgmedewerkers» (ingezonden 7 juli 2023).
Antwoord van Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) (ontvangen
21 augustus 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Nieuwe Wet Zeggenschap nog onbekend
onder zorgmedewerkers»?1
Antwoord 1
Ja, ik heb kennisgenomen van het bericht «Nieuwe Wet Zeggenschap nog
onbekend onder zorgmedewerkers».
Vraag 2
Bent u het met de initiatiefnemers van de Wet Zeggenschap eens dat het op
zijn minst niet-bemoedigend is dat slechts 11 procent van de zorgmedewerkers meldt op de hoogte te zijn van de Wet Zeggenschap, terwijl deze wet
1 juli jl. al is ingegaan?
Antwoord 2
Ik vind het belangrijk dat zorgmedewerkers en werkgevers op de hoogte zijn
van de wijziging van de Wet kwaliteit klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Het
is wenselijk dat de wijziging van de Wkkgz op dit punt voldoende bekendheid
krijgt. Ik kan mij voorstellen dat werkgevers en werknemers de tijd nodig
hebben om de wijziging van de Wkkgz in te bedden in hun organisatie. Meer
zeggenschap voor zorgmedewerkers vraagt namelijk in veel organisaties om
een cultuurverandering.
Vraag 3
Deelt u de mening dat bekendheid met de wet essentieel is om de bedoeling
van de wet in de praktijk terug te zien? Wat gaat u doen om de bekendheid
met de wet onder alle professionals in alle zorgdomeinen te verhogen?

1

ah-tk-20222023-3385
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Skipr, 26 juni 2023, «Nieuwe Wet Zeggenschap nog onbekend onder zorgmedewerkers»
(Nieuwe Wet Zeggenschap nog onbekend onder zorgmedewerkers – Skipr).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De bedoeling van de wijziging van de Wkkgz is dat de zorgmedewerker die
zorg verleent aan zijn cliënten in de gelegenheid wordt gesteld om invloed uit
te oefenen op het beleid, voor zover dat beleid direct van belang is voor hun
bijdrage aan het verlenen van goede zorg. Om het effect van de wetswijziging
in de praktijk terug te kunnen zien ben ik het met u eens dat bekendheid met
de wetwijziging voorwaardelijk is. Het is dan ook wenselijk dat hierover
gecommuniceerd wordt. Om die reden heb ik op 26 juni een nieuwsbericht
doen uitgaan over de inwerkingtreding van de wijziging van de Wkkgz2. Ik zie
daarnaast ook vooral een rol voor de beroepsverenigingen en brancheorganisaties om de wetswijziging van de Wkkgz onder de aandacht van werkgevers
en werknemers te brengen. Onder andere de beroepsvereniging van
Verpleegkundigen en Verzorgenden (V&VN) heeft hierin een rol gepakt en op
een gebruiksvriendelijke manier, op hun website en sociale media, informatie
gedeeld3. Daarnaast is het, om het effect van de wetswijziging in de praktijk
terug te kunnen zien, essentieel dat geïnvesteerd wordt in praktische
initiatieven die leiden tot meer zeggenschap. Dat doe ik onder meer via de
Subsidieregeling Veerkracht en Zeggenschap en de projectsubsidie voor de
projectorganisatie van het Landelijk Actieplan Zeggenschap (LAZ). Het LAZ
bestaat uit een samenwerkingsverband van de beroepsverenigingen van
Professionals in Sociaal Werk (BPSW) en Verpleegkundigen en Verzorgenden
Nederland (V&VN) en de vijf branchepartijen in de zorg. Ik ben in gesprek
met de projectorganisatie van het LAZ voor een meerjarenplan om ook de
aankomende jaren werk te maken van zeggenschap.
Vraag 4
Bent u op de hoogte van de actieplannen die er in organisaties zijn ingezet
om de zeggenschap van professionals te verbeteren? En is bij u bekend
hoeveel zorginstellingen nog geen enkel plan hebben opgesteld?
Antwoord 4
Ja, ik ben op de hoogte van de actieplannen die gesubsidieerd zijn met de
Subsidieregeling Veerkracht en Zeggenschap. Vanaf september 2023 wordt de
ervaren en formele zeggenschap gemonitord. Uit de monitor moet ook blijken
of werkgevers initiatief nemen om zeggenschap binnen de organisatie te
bevorderen. De projectorganisatie van het LAZ heeft een belangrijke rol in het
motiveren van werkgevers en werknemers om actieplannen voor zeggenschap te maken.
Vraag 5
Waar kunnen zorgprofessionals melden dat zeggenschap binnen hun
organisatie, zoals omschreven is in de Wet Zeggenschap, niet van de grond
lijkt te komen? Wat wordt met deze meldingen gedaan? Deelt u de mening
dat het Landelijk Meldpunt Zorg het aangewezen meldpunt kan zijn voor
zorgverleners die ontevredenheid ervaren binnen hun eigen organisatie? Zo
ja, op welke manier kan dat in de praktijk worden toegepast?
Antwoord 5
Zorgmedewerkers kunnen in eerste plaats binnen hun eigen organisatie hun
ervaringen delen dat zeggenschap niet van de grond lijkt te komen en hier
het gesprek over aangaan met hun directe leidinggevende, bestuurder,
ondernemingsraad, deskundige of vertrouwenspersoon binnen de organisatie4. Indien er geen oplossing wordt gevonden dan kan contact opgenomen
worden met het Landelijk Meldpunt Zorg.
Vraag 6
In hoeverre wordt de in 2022 beschikbaar gestelde subsidie (12,75 miljoen
euro) voor veerkracht en zeggenschap zorgaanbieders, gebruikt voor
bekendheid, communicatie en invulling van de Wet Zeggenschap? Hoe
kwalificeert u de mate waarin zorgaanbieders hier gebruik van maken en hoe

2

Zeggenschap van zorgmedewerkers wettelijk vastgelegd | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl.
Video: Wet «zeggenschap in de zorg» aangenomen | V&VN (venvn.nl) en; Met deze 14 interventies kun je zeggenschap versterken in jouw organisatie | V&VN (venvn.nl).
4
Waar kan ik terecht met een klacht over mijn arbeidsomstandigheden? | Rijksoverheid.nl.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

beoordeelt u het feit dat bijna een derde van de subsidieontvangers een
ziekenhuis betrof? Welke sectoren uit de zorg betroffen de overige subsidieontvangers? En wat bent u bereid te doen om het aandeel zorgaanbieders dat
aan de slag gaat met veerkracht en zeggenschap te vergroten en te verbreden?
Antwoord 6
De beschikbare subsidie is door veel organisaties gebruikt om praktisch
uitvoering te kunnen geven aan het bevorderen van zeggenschap, bijvoorbeeld door het inrichten van een verpleegkundig adviesraad of het aanbieden
van trainingen in het kader van zeggenschap. In totaal hebben 136 organisaties subsidie ontvangen. Naast ziekenhuizen en UMC’s hebben ook organisaties uit overige branches subsidie aangevraagd, waaronder de gehandicaptenzorg, geestelijke gezondheidszorg, jeugdzorg, huisartsenzorg,
gezondheidscentra, verzorgingstehuizen, verpleeghuizen en thuiszorg. Om het
aandeel zorgaanbieders dat aan de slag gaat met veerkracht en zeggenschap
te vergroten en te verbreden ben ik in gesprek met de projectorganisatie van
het LAZ voor een meerjarenplan om ook aankomende jaren werk te maken
van zeggenschap. Daarnaast monitor ik vanaf september 2023 de ervaren en
formele zeggenschap5. Op basis van de resultaten van de monitor wordt voor
werkgevers ook inzichtelijk gemaakt wat aanvullend nog nodig is om
zeggenschap te versterken.
Vraag 7
Kunt u al signalen delen vanuit de projectorganisatie van het Landelijk
Actieplan Zeggenschap en de monitor Zeggenschap over de effectiviteit van
de regeling?
Antwoord 7
De actieplannen die zijn gefinancierd met de subsidieregeling Veerkracht en
Zeggenschap lopen tot eind 2023. Na de verantwoording van subsidieontvangers over de uitgevoerde projecten alsmede na de oplevering van de
nulmeting van de Monitor Zeggenschap ontstaat een completer beeld over de
effectiviteit van de regeling.

5

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2023/06/26/zeggenschap-van-zorgmedewerkerswettelijk-vastgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3