2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

35 334

Problematiek rondom stikstof en PFAS

Nr. 254

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 mei 2023
Met deze brief informeer ik de Kamer dat het Centraal Bureau voor de
Statistiek (hierna: CBS) op 17 mei 2023 de eerste kwartaalrapportage 2023
over de fosfaat- en stikstofexcretie door de Nederlandse veestapel1 heeft
gepubliceerd.
Ook dit jaar stelt het CBS op mijn verzoek na afloop van ieder kwartaal
een berekening samen van de verwachte fosfaat- en stikstofexcretie van
de Nederlandse veestapel. De eerste kwartaalrapportage 2023 geeft een
momentopname van de verwachte fosfaat- en stikstofexcretie over geheel
2023 op basis van de op 1 april 2023 beschikbaar gekomen nieuwe en
actuele gegevens over de omvang van de rundveestapel, de melkproductie per koe en de beschikbaarheid en samenstelling van krachtvoer en
ruwvoer. De voor 2023 verwachte fosfaat- en stikstofexcretie van de
Nederlandse veestapel is weergegeven in tabel 1.
Tabel 1: Momentopname van de verwachte fosfaat- en stikstofexcretie van de
Nederlandse veestapel over 2023 (in miljoen kg)
Fosfaat
1

Nationaal
Melkvee
Varkens
Pluimvee

1

kst-35334-254
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Plafond
150,7
(84,9)
(39,7)
(27,4)

Stikstof
e

1 kw 2023
146,3
72,5
33,9
22,8

Plafond2
489,4
(281,8)
(99,1)
(60,3)

1e kw 2023
477,2
278,7
87,4
53,6

https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/aanvullende-statistische-diensten/2023/monitor-fosfaat-enstikstofexcretie-in-dierlijke-mest-eerste-kwartaal-2023.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 334, nr. 254

1

Fosfaat
Overig3

(20,9)

Stikstof
17,1

(63,2)

57,5

1

Betreft het nu op grond van de derogatiebeschikking geldende nationale plafond en, tussen
haakjes, de in de Msw vermelde sectorale plafonds.
Betreft het nu op grond van de derogatiebeschikking geldende nationale plafond en, tussen
haakjes, de in de Msw vermelde sectorale plafonds.
3
Voor «overig» is in de Msw geen sectoraal plafond vermeld. Het hier vermelde plafond is
afgeleid van het nationale plafond en de plafonds voor melkvee, varkens en pluimvee.
2

N.B. Door afrondingen kan de som van de cijfers afwijken van het totaal.

Uit tabel 1 blijkt dat het CBS verwacht dat in 2023 de fosfaatexcretie van
de Nederlandse veestapel onder het op dit moment geldende nationale
plafond uitkomt (- 3,1%). Ondanks de hogere stikstofexcretie door
melkvee (+ 1,6% ten opzichte van de vierde kwartaalrapportage 20222)
verwacht het CBS dat in 2023 de totale stikstofexcretie nog altijd onder het
nationale plafond uitkomt (- 2,5%). De belangrijkste oorzaak van de
toename van de stikstofexcretie door melkvee is het hogere stikstofgehalte in de graskuilen van 2022 ten opzichte van de graskuilen uit 2021.
Deze graskuilen uit 2022 worden voor het grootste deel in 2023
vervoederd. Daarnaast is de melkproductie per koe iets toegenomen,
waardoor ook de voederbehoefte toeneemt.
Het nationaal plafond vermeld in tabel 1 betreft het plafond zoals dat nu
geldt vanwege de derogatiebeschikking 2022–20253 (hierna: derogatiebeschikking). In de derogatiebeschikking zijn geen voorwaarden opgenomen
over aanpassing van de hoogte van de sectorale plafonds. Daarom zijn in
tabel 1 de in de Meststoffenwet (hierna: Msw) opgenomen sectorale
plafonds vermeld tussen haakjes. De som van de afzonderlijke in de Msw
vermelde sectorale plafonds overstijgt het op dit moment op basis van de
derogatiebeschikking geldende nationale mestproductieplafond, maar de
verwachte totale productie ligt zoals aangeven onder het nationale
mestproductieplafond.
Met de melkveesector is in het kader van de stikstofproblematiek
afgesproken om op sectorniveau te streven het ruweiwitgehalte in het
melkveevoerrantsoen te verlagen en deze in 2025 niet hoger te laten zijn
dan 160 gr RE/kg droge stof4. Om de voortgang hierop te monitoren is
met ingang van de tweede kwartaalrapportage 2022 de monitor van het
CBS uitgebreid met een prognose van het ruweiwitgehalte in het
melkveevoerrantsoen. Voor de eerste kwartaalrapportage 2023 zijn echter
onvoldoende gegevens beschikbaar over de samenstelling van krachtvoer
en ruwvoer om een indicatie te kunnen geven van het verwachte
ruweiwitgehalte in het melkveevoerrantsoen 2023. Dit zal bij de tweede
kwartaalrapportage 2023 naar verwachting wel het geval zijn.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema

2

Kamerstuk 35 334, nr. 227.
Kamerstuk 33 037, nr. 480.
4
Kamerstuk 35 334, nr. 159.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 334, nr. 254

2