Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1151

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 mei 2012
Hierbij bieden wij u de geannoteerde agenda aan van de Raad Algemene
Zaken van 29 mei 2012.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-21501-02-1151
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1151

1

Geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken d.d. 29 mei
2012
Geannoteerde agenda ER 28–29 juni
De Raad Algemene Zaken (RAZ) zal zoals gebruikelijk kennis nemen van
de geannoteerde agenda voor de eerstvolgende formele Europese Raad
(ER) – in dit geval de bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders
gepland voor 28–29 juni a.s. Op het moment van schrijven heeft
ER-voorzitter Van Rompuy de geannoteerde agenda nog niet verspreid,
maar de verwachting is dat de ER voor een belangrijk deel in het teken zal
staan van de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader
(MFK), de Europese Groei-agenda en de afronding van het Europese
Semester (waaronder de landenspecifieke aanbevelingen), en asiel en
migratie (op basis van het jaarrapport van de Commissie).
Zoals bericht in de media zal ER-voorzitter van Rompuy op 23 mei a.s. ter
voorbereiding van de juni-ER een informeel diner voor de staatshoofden
en regeringsleiders organiseren voor een gedachtenwisseling over de
Europese Groei-agenda.
Meerjarig Financieel Kader
Er wordt thans onderhandeld in de RAZ aan de hand van een zogenaamde
onderhandelingsbox. Deze vormt in feite de basis van een conceptakkoord
binnen de Raad. Per categorie worden daarin de belangrijkste uitgangspunten, toewijzingsformules en plafonds weergegeven alsook de
afspraken ten aanzien van de Eigen Middelen.
De RAZ (26 maart jl.) sprak over de deelonderwerpen: onderzoek,
onderwijs en innovatie; veiligheid, justitie (inclusief immigratie, asiel en
grensbewaking) en burgerschap; extern beleid; en administratieve
uitgaven. De RAZ van 24 april sprak over de structuurfondsen, de
Connecting Europe Facility en landbouw. Uw Kamer ontving inmiddels
een verslag van beide RAZ-bijeenkomsten.
Op de RAZ van 29 mei zal gesproken worden over het totale pakket.
Daarbij zal voor het eerst ook aandacht zijn voor de Eigen Middelen.
Het is de ambitie van het Deense voorzitterschap om uitsluitend de
inhoud en structuur van de onderhandelingsbox, dus zonder cijfers, aan
de Europese Raad (ER) van 28–29 juni voor te leggen. Het Cypriotisch
voorzitterschap zal vervolgens, in samenwerking met de voorzitter van de
ER, in de tweede helft van dit jaar de cijfers moeten invullen. De Nederlandse inzet ten aanzien van de MFK-onderhandelingen is verwoord in de
Kamerbrieven van maart en september 2011 (Kamerstuk 21 501-20,
nrs. 529 en 553). Uitgangspunt daarbij is dat er, naast behoud van de
huidige korting en een moderne EU-begroting, 100 miljard euro in
betalingen bespaard dient te worden op het Commissievoorstel, om de
hoofddoelstelling van het kabinet (substantieel lagere afdrachten) te
realiseren.
Onderzoek, onderwijs en innovatie
Het kabinet zal blijven benadrukken dat, hoewel ook dit deel van de
begroting zijn bijdrage zal moeten leveren aan een lager totaalplafond
(100 miljard euro minder dan de Commissie voorstelt), Horizon2020
zoveel mogelijk dient te worden ontzien, zodat de uitgaven aan onderzoek
en innovatie aanzienlijk kunnen stijgen ten opzichte van de bestedingen in
de huidige MFK-periode. Ook zal het kabinet pleiten voor behoud van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1151

2

zogenaamde excellentie-criterium bij toewijzing van deze fondsen,
hetgeen inhoudt dat de fondsen alleen de beste Europese projecten en
onderzoeksinstellingen toekomen op basis van openbare tenders. Veel,
met name Oost-Europese lidstaten, bepleiten een bredere toegang tot
deze middelen.
Cohesiebeleid
Het kabinet vindt dat een groot deel van de besparingen gerealiseerd zal
moeten worden bij het Cohesiebeleid. De Nederlandse lijn is bekend: het
Cohesiebeleid zou idealiter beperkt moeten blijven tot de armste regio’s in
de armste lidstaten. Dit betekent echter niet dat Nederland uitsluit dat er
ook besparingen nodig zullen zijn bij armere regio’s en armere lidstaten.
Dit betekent wel dat de besparingen hoofdzakelijk gevonden zullen
moeten worden bij de rijke regio’s en de rijke lidstaten. In dit verband is
Nederland dan ook tegen de oprichting van een nieuwe categorie regio’s
die in aanmerking komt voor convergentiesteun, de zogenaamde
transitieregio’s (regio’s met een BNI tussen 75% en 90% van het
EU-gemiddelde). Deze categorie zit, ondanks kritiek van veel lidstaten, nog
steeds in de onderhandelingsbox.
Als rijke lidstaten toch structuurfondsen blijven ontvangen, zal Nederland
zich hard maken voor zijn «fair share». Nederland zal daartoe opnieuw
bepleiten dat de Europa 2020 doelstelling voor onderzoek en innovatie
ook als criterium wordt toegevoegd bij de allocatie van structuurmiddelen. Hierdoor zou Nederland meer structuurfondsen ontvangen.
Daarnaast zal Nederland zich sterk blijven maken voor een stevige
macro-economische conditionaliteit. In dit verband wil Nederland
conform de EMU-brief van 7 september 2011 dat voor eurolanden
structuurfondsen niet alleen opgeschort kunnen worden, zoals de
Commissie voorstelt, maar ook dat toebedeelde fondsen bij het herhaaldelijk schenden van de regels van het SGP definitief kunnen worden
gekort.
Connecting Europe Facility
Het kabinet heeft een positieve grondhouding tegenover een steviger
accent in de Europese begroting ten aanzien van infrastructuur. Dit omdat
goede infrastructuur de interne markt en daarmee de Europese concurrentiekracht versterkt. Daarom staat het kabinet open voor stroomlijning van
de inspanningen op dit gebied door middel van de CEF. Wel moet dit
instrument ingepast worden binnen een als geheel krappere EU-begroting. De Commissie stelt evenwel een forse verhoging voor ten opzichte
van de huidige middelen terwijl Nederland van mening is dat ook hier
besparingen moeten worden gevonden, waarbij in het bijzonder kritisch
zal moeten worden gekeken naar de middelen voor energie en ICT,
aangezien financiering van energie- en ICT-infrastructuur primair bij
marktpartijen ligt.
Gemeenschappelijk Landbouw- en Visserijbeleid (GLB)
Het kabinet is van mening dat het landbouwbudget niet boven een
nominaal constant niveau mag uitkomen. Als in de loop van de onderhandelingen blijkt dat het niet haalbaar is de gewenste besparingen bij het
Cohesiebeleid te realiseren, waardoor de hoofddoelstelling (substantieel
lagere afdrachten) niet kan worden gerealiseerd, zal het kabinet bezien of
een inzet op verdere verlaging van de landbouwuitgaven wenselijk is.
Daarnaast staat het kabinet modernisering van het GLB voor. De
Commissie zet een goede eerste stap naar meer doelgerichte betalingen
in plaats van generieke betalingen. De voorstellen voor vergroening van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1151

3

directe betalingen kunnen in grote lijnen op steun van het kabinet
rekenen, maar het kabinet wenst meer flexibiliteit in de toepassing per
land.
De Commissie stelt ook een herverdeling van directe betalingen tussen
lidstaten voor. Nederland ontvangt nu relatief veel steun per hectare. Het
kabinet heeft begrip voor een zekere mate van herverdeling van de directe
betalingen maar de Commissie legt de rekening van herverdeling te
eenzijdig neer bij een beperkte groep lidstaten. Nederland zal zich daarom
blijven inspannen voor een meer evenwichtige herverdeling. Op verzoek
van Nederland is dit thans als een van de opties opgenomen in de
onderhandelingsbox.
Verder acht Nederland het van groot belang dat de regels gemoeid met
uitgave en beheer van GLB-fondsen vereenvoudigd worden, zodat
uitvoeringskosten beperkt kunnen worden en het risico op fouten
afneemt. Het Commissievoorstel gaat nog niet ver genoeg op dit punt.
Veiligheid en burgerschap
Voor het kabinet heeft binnen deze categorie vooral het veiligheid-deel
prioriteit. Het belang van immigratie, asiel en grensbewaking moet in de
onderhandelingsbox duidelijk tot uiting komen. Dit betekent niet dat
Nederland de voorgestelde stijging van het budget steunt. Ook bij
categorie 3 kan bezuinigd worden, maar het grootse deel zal gevonden
moeten worden bij het onderdeel burgerschap.
Extern beleid
Ten aanzien van categorie 4 zal het kabinet blijven pleiten voor een
duidelijke prioriteitstelling. Wat Nederland betreft zijn dat: (1) nabuurschap (2) stabiliteit en mensenrechten en (3) meer differentiatie: EU
ontwikkelingssteun moet worden gericht op de armste mensen in de
armste landen. Met deze prioriteitstelling kan het budget voor zowel
categorie 4 als het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) gelijk blijven (ten
opzichte van de huidige periode). Conform de motie Willems blijft het
kabinet zich ervoor inspannen dat het EOF binnen de EU-begroting wordt
opgenomen. Zoals reeds gemeld aan het parlement per brief d.d.
14 november 2011 (Tweede Kamerstuk 21 501-04, nr. 137), geeft het
kabinet zich tegelijkertijd rekenschap van het gegeven dat hiervoor
unanimiteit in de Raad is vereist, en dat slechts enkele lidstaten de
Nederlandse wens ondersteunen.
Administratie
Het kabinet is van mening dat hier forse bezuinigingen mogelijk zijn.
Bovendien zullen er, om de uitgaven in de toekomst niet te zeer te laten
oplopen, ook forse hervormingen nodig zijn van bijvoorbeeld het
pensioenstelsel, het vergoedingensysteem en het carrière-systeem.
Teksten hiertoe zijn, mede op verzoek van Nederland, opgenomen in de
onderhandelingsbox. Daarnaast zal er gesneden moeten worden in het
ambtenarenapparaat van alle Europese instellingen. De Commissie stelt
zelf een verlaging voor van 5%. Wat het kabinet betreft kan dit percentage
omhoog.
Eigen Middelen
De RAZ zal voor het eerst spreken over de Eigen Middelen. Nederland zal
daarbij aangeven dat een korting die lager is dan de korting die het nu
ontvangt niet acceptabel is. Dat geldt eveneens voor een verlaging van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1151

4

perceptiekostenvergoeding, de vergoeding die lidstaten ontvangen voor
de inning van de traditionele eigen middelen. Ten aanzien van het voorstel
voor een Financial Transaction Tax (FTT) als nieuw Eigen Middel zal
Nederland, in overeenstemming met de motie Dijkhoff-Ormel, aangeven
een FTT als Eigen Middel voor de EU-begroting niet te kunnen steunen.
Ten aanzien van het voorstel voor een aanpassing van het bestaande
BTW-middel, waardoor een meer directe relatie ontstaat met de feitelijke
BTW-opbrengsten, zal Nederland aangeven niet de voordelen te zien van
deze wijziging ten opzichte van het bestaande BTW-middel.
Monitoringsrapport Kroatië
Op 24 april jl. verscheen het eerste rapport van de Commissie in het kader
van het «versterkte toezicht» op de hervormingen in Kroatië waartoe de
Europese Raad van 23–24 juni 2011 had besloten. Dit monitoringsmechanisme is nodig om Kroatië aan te sporen de noodzakelijke hervormingen
te blijven doorvoeren, in het bijzonder op het vlak van de rechterlijke
macht en fundamentele rechten, justitie en veiligheid (hoofdstukken 23 en
24).
De kabinetsappreciatie van het monitoringsrapport kreeg u op 7 mei jl.
(Kamerstuk 23 987, nr. 123). Nederland heeft gevraagd om (korte)
bespreking van Kroatië.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-02, nr. 1151

5