Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

32 140

Herziening Belastingstelsel

Nr. 152

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 april 2023
Over de jaren 2017 tot en met 2022 wordt het box 3-inkomen berekend
volgens de forfaitaire spaarvariant zoals vastgelegd in de Wet rechtsherstel box 3. Deze wet is ingevoerd om uitvoering te geven aan het
zogenoemde Kerstarrest.1 Op dit moment lopen er meerdere cassatieprocedures bij de Hoge Raad waarin de vraag centraal staat of deze forfaitaire
spaarvariant voldoende in lijn is met het Kerstarrest. De uitkomst van deze
procedures kan van belang zijn voor de vaststelling van aanslagen met
box 3-inkomen dat uit meer bestaat dan banktegoeden. En de uitkomst
van bezwaarprocedures tegen deze aanslagen. Totdat de Hoge Raad
duidelijkheid hierover heeft gegeven door middel van het wijzen van één
of meerdere arresten, wordt het opleggen van deze aanslagen en het
afhandelen van bewaarschriften aangehouden.
Ik heb vertrouwen in de houdbaarheid van de Wet rechtsherstel box 3. De
wetgever heeft met het rechtsherstel een balans gezocht tussen de
noodzaak om de box 3-heffing beter aan te laten sluiten op de werkelijkheid, tegelijkertijd met oog voor de praktische mogelijkheden gelet op
de grote aantallen betrokken belastingplichtigen en de uitvoeringscapaciteit van de Belastingdienst. Tegen die achtergrond is gekozen voor een
generieke regeling die grotendeels geautomatiseerd kan worden
uitgevoerd en waarbij geen aanvullende gegevens aan de belastingplichtige gevraagd hoeven te worden. Hoewel de regeling in bepaalde
opzichten ruw is, sluit de nieuwe berekening van het box 3-inkomen
gemiddeld genomen veel beter aan bij de werkelijkheid en wordt in zijn
algemeenheid naar redelijkheid uitvoering gegeven aan het Kerstarrest.

1

kst-32140-152
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Hoge Raad 24 december 2021, ECLI:NL:HR:2021:1963.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 140, nr. 152

1

In afwachting van de arresten van de Hoge Raad, zijn in overleg met
koepelorganisaties2 afspraken gemaakt over de behandeling van reeds
ingediende bezwaarschriften. Ook zijn er afspraken gemaakt over het
voorkomen van bezwaarschriften tegen de nog op te leggen definitieve
aanslagen inkomstenbelasting (hierna: IH) over de jaren 2021 en 2022. Zo
worden belastingplichtigen niet genoodzaakt om gebruik te maken van
hun rechtsmiddelen om aanspraak te kunnen maken op een eventuele
voor hen gunstige uitkomst van de lopende cassatieprocedures. De
afspraken maken het aanslagen- en bezwaarschriftenproces minder
belastend voor belastingplichtigen en fiscaal intermediairs, en beter
beheersbaar voor de Belastingdienst. Met deze brief informeer ik u graag
over deze afspraken.
Aanhouden bezwaarschriften 2021 (en voorgaande jaren t/m 2017)
Er zijn momenteel ongeveer 31.715 bezwaarschriften tegen definitieve
aanslagen IH over 2021 ingediend waarbij er sprake is van box 3-inkomen
dat uit meer bestaat dan banktegoeden. De Belastingdienst houdt deze
reeds ingediende en eventueel nog in te dienen bezwaarschriften tegen
definitieve aanslagen IH 2021 (en de voorgaande jaren t/m 2017) aan
totdat de Hoge Raad arrest wijst in de lopende cassatieprocedures. De
bezwaarschriften zullen daarna met inachtneming van deze arresten
worden afgehandeld. Het aanhouden van de bezwaarschriften betekent
dat belastingplichtigen op dit moment geen uitspraak op hun bezwaarschrift krijgen. Daarmee wordt voorkomen dat deze bezwaarschriften nu
worden afgewezen, en belastingplichtigen individueel verder moeten
procederen.
Het aanhouden van de bezwaarschriften betekent dat de beslistermijn van
de Algemene wet bestuursrecht overschreden wordt. Als een belanghebbende om die reden de Belastingdienst in gebreke stelt voordat de Hoge
Raad arrest gewezen heeft, zal wel uitspraak op het bezwaarschrift
worden gedaan. De Wet rechtsherstel box 3 is daarbij het kader. Dit
betekent dat het bezwaarschrift in beginsel wordt afgewezen. Daartegen
kan de belanghebbende vervolgens beroep instellen bij de fiscale rechter.
Naar verwachting zullen verreweg de meeste belanghebbenden de
arresten van de Hoge Raad willen afwachten. De uitspraak op hun
bezwaarschrift zal conform deze arresten plaatsvinden. Voor belanghebbenden heeft dit als voordeel dat zij aanspraak kunnen maken op
eventueel voor hen gunstige arresten, zonder dat zij nu individueel
hoeven te procederen. Als belanghebbenden het niet eens zijn met de
uiteindelijke uitspraak op hun bezwaarschrift staat de weg naar de fiscale
rechter voor hen uiteraard alsnog open.
Aanhouden vaststellen definitieve aanslagen 2021 en 2022
Over 2021 moeten nog 690.000 aangiften IH ingediend worden. Over 2022
verwacht de Belastingdienst omstreeks 2,3 miljoen aangiften met
box 3-inkomen te ontvangen. Ik wil voorkomen dat belanghebbenden – in
afwachting van de Hoge Raad – bezwaar maken tegen de definitieve
aanslagen als zij box 3-inkomen hebben dat uit meer bestaat dan
banktegoeden.

2

De Consumentenbond, ConsumentenClaim, de Bond voor Belastingbetalers, de Koninklijke
Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants, de Nederlandse Orde van Administratie- en
Belastingdeskundigen, de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs, de Samenwerkende
Registeraccountants, de Accountants Administratieconsulenten en het Register Belastingadviseurs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 140, nr. 152

2

De Belastingdienst houdt daarom de definitieve regeling voor deze
aanslagen IH aan, totdat de Hoge Raad door middel van één of meerdere
arresten in de reeds lopende cassatieprocedures afdoende uitsluitsel geeft
of, hoe en in hoeverre het box 3 inkomen op grond van werkelijk
rendement moet worden vastgesteld. De definitieve aanslagen zullen
daarna met inachtneming van deze arresten worden vastgesteld. Mochten
belastingplichtigen evenwel toch een definitieve aanslag over de
belastingjaren 2021 of 2022 ontvangen met box 3-inkomen dat uit meer
bestaat dan banktegoeden dan moeten zij hiertegen tijdig een bezwaarschrift indienen als zij het niet eens zijn met de aanslag.
Voorlopige aanslagen IH 2021 en 2022 met box 3-inkomen dat uit meer
bestaat dan banktegoeden zullen wel opgelegd worden. Dit geldt zowel
voor de voorlopige aanslagen die leiden tot een teruggaaf als voor de
voorlopige aanslagen die leiden tot een te betalen bedrag. Daarmee wordt
enerzijds voorkomen dat belanghebbenden langer op hun geld moeten
wachten. Anderzijds wordt voorkomen dat er over een langere periode
belastingrente in rekening gebracht wordt. De Wet rechtsherstel box 3 is
het kader bij de voorlopige aanslagregeling. Verzoeken om herziening van
een voorlopige aanslag, evenals bezwaarschriften tegen eerdere afwijzing
van zo’n verzoek, zullen ook worden aangehouden.
De aangekondigde aanpak is bedoeld om de procedures tegen de
forfaitaire spaarvariant zo min mogelijk belastend te laten zijn voor
belastingplichtigen, fiscaal intermediairs en de Belastingdienst. De
afhandeling van de bezwaarschriften en het opleggen van de aanslagen
zal na de arresten van de Hoge Raad plaatsvinden. Dit verandert niets aan
de rechtspositie van de belanghebbenden.
Het is helaas niet bekend wanneer de Hoge Raad arrest zal wijzen. Als dat
lang op zich laat wachten, kan de aanslagtermijn gaan knellen. Ik kan nu
dus niet uitsluiten dat op enig moment toch definitieve aanslagen over
2021 of 2022 vastgesteld moeten worden, waarbij er sprake is van
box 3-inkomen dat uit meer bestaat dan banktegoeden. Ik zal u dan
daarover nader informeren. Verder heb ik vertrouwen in de uitkomst van
de procedures en de houdbaarheid van het stelsel. Zowel bij de koepelorganisaties als bij mij is de verwachting dat de arresten van de Hoge
Raad een duidelijke uitkomst geven, in het bijzonder in het antwoord op
de vraag of de Wet rechtsherstel box 3 (op stelselniveau) voldoet aan de
bepalingen van het Europese en overig supranationaal recht. Ook
daarover zal ik u te zijner tijd nader informeren.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 140, nr. 152

3