Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

26 956

Beleidsnota Rampenbestrijding

Nr. 117

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 februari 2012
Inleiding
Hierbij bied ik u, zoals toegezegd in mijn beleidsreactie van 20 mei 20111
op de twee rapportages van de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid
over de Strabrechtse heide én natuurbranden in zijn algemeen, de
voortgangsbrief aan op het dossier natuurbranden.
De rapporten van de Inspectie OOV (Kamerstuk 26 956, nr. 103) maakten
in mei 2011 duidelijk dat het risico op een natuurbrand in Nederland met
aanzienlijke impact, relevant te noemen is. In mijn beleidsreactie van
20 mei 2011 heb ik uw Kamer aangegeven de uitkomsten van de
rapporten van de Inspectie OOV als zorgelijk te ervaren en heb ik een
aantal beleidsacties geformuleerd. Doel van deze beleidsacties is zorg te
dragen voor een adequate aanpak van natuurbrandpreventie en natuurbrandbestrijding in Nederland.
Voortgang beleidsreactie
In 2011 heeft de door VenJ aangestelde landelijk kwartiermaker Natuurbranden een interbestuurlijk multidisciplinair samenwerkingsverband tot
stand gebracht in de vorm van een landelijke kerngroep Natuurbranden.
In deze kerngroep hebben vertegenwoordigers zitting van het ministerie
van VenJ, het ministerie van EL&I, de provincies, het Nederlands
Genootschap van Burgemeesters, Bosschap, ANWB, RECRON, Veiligheidsberaad, Politie, GHOR, NVBR en NIFV. Tevens worden Defensie en
VNO-NCW betrokken.

1

TK 2010–2011, 26 956 nr. 104.

kst-26956-117
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

De Landelijke kerngroep natuurbranden heeft op 10 november 2011 op
een bestuurlijke werkconferentie het landelijk werkprogramma Natuurbranden 2012–2016 aangeboden. Alle betrokken partijen hebben zich op
basis van het werkprogramma bereid verklaard actief bij te dragen aan de
doelstelling om: «de risicos van onbeheersbare natuurbranden voor de
belangrijkste risicogebieden in Nederland op een niveau te brengen én te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 117

1

houden dat bestuurlijk aanvaardbaar wordt geacht vanuit het oogpunt van
maatschappelijke veiligheid en de continuïteit van de vitale infrastructuur
in Nederland«.
Onder de uitvoering van het Werkprogramma Natuurbranden 2012–2016
liggen drie belangrijke pijlers:
1. natuurbrandpreventie;
2. multidisciplinaire crisisorganisatie en nafase Natuurbranden;
3. onderzoek en randvoorwaarden.
In pijler 1 wordt via een gebiedsgerichte aanpak onder (proces)regie van
de provincies met betrokken partners toegewerkt naar reductie van het
risico op natuurbranden in de belangrijkste risicogebieden. De provincies
hebben bij monde van de Kring van Commissarissen van de Koningin
aangegeven op het terrein van natuurbrandpreventie als gebiedsregisseur
te willen optreden. In deze procesrol zoekt de provincie primair inhoudelijke ondersteuning bij de veiligheidsregio’s.
De huidige wet- en regelgeving op het gebied van ruimtelijke ordening,
natuur en recreatie biedt onvoldoende houvast om tot een heldere
verantwoordelijkheids-verdeling te komen op het terrein van natuurbrandpreventie en invulling te geven aan het begrip zorgplicht van een
terreinbeheerder of recreatieondernemer. In overleg met de ministeries
van I&M en van ELenI worden door het ministerie van VenJ de mogelijkheden onderzocht om gekoppeld aan het begrip zorgplicht, fysieke
veiligheid als randvoorwaarde op te nemen in de nieuwe Omgevingswet
en daarmee de aandacht voor omgevingsrisico’s als natuurbranden in een
vroegtijdig stadium te borgen in planontwikkeling.
Een ander belangrijk thema in deze pijler 1 is het belang van risico- en
crisiscommunicatie. Van belang is immers niet alleen om via voorlichting
aan bewustwording te werken onder relevante doelgroepen, maar ook
concrete handelingsperspectieven te bieden in crisistijd. Daarom
ondersteun ik een project dat de samenhang tussen risico- en crisiscommunicatieuitingen van de diverse betrokken partners verder moet
versterken. Op dit moment wordt voor het risicogebied de Veluwe door de
betrokken publieke en private partners aan deze risico- en crisiscommunicatie invulling gegeven. Deze aanpak geldt als voorbeeld en uitgangspunt
voor een landelijk te hanteren lijn.
In pijler 2 ligt de focus op de opvolging van de geformuleerde beleidsacties aan de Tweede Kamer in de brief van 20 mei 2011. In dat kader
heeft de NVBR in 2011 een landelijke visie voor Natuurbranden ontwikkeld
waarmee de basis is gelegd voor het werken aan een landelijke doctrine
voor natuurbrandbestrijding.
Het Veiligheidsberaad fungeert op mijn verzoek als bestuurlijk opdrachtgever en draagt zorg voor een adequate opvolging van de beleidsacties in
deze pijler.
De veiligheidsregio’s Gelderland Midden en Noord- en Oost Gelderland
hebben het basisfundament voor een landelijk alerteringsmodel in
ontwikkeling en het NIFV werkt verder aan de ontwikkeling van een
natuurbrandverspreidingsmodel dat in ieder geval voor heidebranden de
voorspelbaarheid en daarmee de mate van beheersbaarheid van de brand
voor hulpverleners verder zal vergroten. In 2012 werkt het NIFV verder
aan de validatie van het model, waarna het model vervolgens voor duin-,
bos en veenbranden toepasbaar wordt gemaakt.
Ook worden voor enkele belangrijke risicogebieden, zoals de Veluwe
evacuatiestrategieën ontwikkeld. De al beschikbare kennis en expertise

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 117

2

vanuit alle partners wordt gebruikt om deze strategieën te helpen
ontwikkelen.
Het LOCC is vanuit de nationale planvorming voor crisisbeheersing
inmiddels betrokken bij het opzetten van de capaciteitenanalyse natuurbranden. Deze analyse zal volgens planning dit jaar gereed zijn.
In pijler 3 ligt de focus op het formuleren van een strategische onderzoeksagenda, het ontwikkelen van een basiscursus natuurbranden en het
continueren van al lopend onderzoek. Ook het bundelen en ontsluiten van
al opgedane kennis en ervaring via het landelijk informatieknooppunt
natuurbranden is een aandachtspunt. Verder wordt door NIFV, NVBR en
Bosschap een basiscursus Natuurbranden ontwikkeld om kennisoverdracht en kennisontwikkeling te stimuleren tussen brandweer en
terreinbeherende organisaties. Ook is een kennispublicatie «Natuurbranden ontwikkeld: De 15 meest gestelde vragen»; een publicatie om de
bewustwording en kennis over het onderwerp onder alle betrokkenen
verder te vergroten.
De vanuit het ministerie van VenJ in 2011 aangestelde landelijk kwartiermaker Natuurbranden, zal zijn werkzaamheden in 2012 als landelijk
programmamanager Natuurbranden continueren en actief ondersteuning
bieden aan de opvolging van de beleidsacties.
Landelijke oefening Natuurbranden
Groot belang hecht ik aan de aandacht voor gezamenlijk oefenen van een
scenario als natuurbranden. In dat kader wordt in samenwerking met de
veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland in oktober van dit jaar een
landelijke oefening natuurbranden georganiseerd.
Stimuleren van samenwerking
Met het formeren van de landelijke kerngroep Natuurbranden en het
opstellen van het Werkprogramma Natuurbranden 2012–2016 is in 2011
een stevig fundament gelegd voor een integrale aanpak voor natuurbrandpreventie en natuurbrandbestrijding. Alle betrokken partners zijn nu
aangehaakt en bereid om gezamenlijk in dit onderwerp te investeren.
Vanuit mijn verantwoordelijkheid als coördinerend minister voor
Veiligheid stimuleer ik deze interbestuurlijke en publieke en private
samenwerking op het terrein van natuurbranden, ook in financiële zin.
Tot slot wil ik aangeven dat ik bijzonder tevreden ben over de stappen
voorwaarts die op dit dossier tot nu toe zijn geboekt. Daarvoor ben ik alle
betrokken publieke en private partners erkentelijk. Het realiseren van de
door de landelijke kerngroep Natuurbranden geformuleerde doelstelling
en daaraan gekoppelde acties is echter wel een proces van de lange
adem. Dit vraagt om blijvende betrokkenheid en daadkracht. Op basis van
de geboekte resultaten én de uitkomsten van de bestuurlijke conferentie
Natuurbranden op 10 november 2011 heb ik er vertrouwen in dat alle
betrokkenen hun verantwoordelijkheid blijven nemen op dit dossier.
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 117

3