Het Europees Parlement, – gezien artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 9 tot en met 26 van het Verdrag betreffende de werking van de EU (VWEU), – gezien de door de Commissie interne markt en consumentenbescherming op 27 oktober 2022 georganiseerde openbare hoorzitting over het dertigjarig bestaan van de eengemaakte markt, – gezien zijn resolutie van 20 januari 2021 over het versterken van de eengemaakte markt: de toekomst van het vrij verkeer van diensten (1) , – gezien zijn resolutie van 25 november 2020 getiteld “Naar een duurzamer eengemaakte markt voor het bedrijfsleven en consumenten” (2) , – gezien Speciaal verslag 13/2022 van de Europese Rekenkamer getiteld “Vrij verkeer in de EU tijdens de COVID-19-pandemie: Beperkt toezicht op controles aan de binnengrenzen en ongecoördineerde maatregelen van de lidstaten”, – gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Langetermijnactieplan voor een betere uitvoering en handhaving van de regels inzake de eengemaakte markt” ( COM(2020)0094 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 2 februari 2022 getiteld “Een EU-strategie voor normalisatie: Mondiale normalisatie ter ondersteuning van een veerkrachtige, groene en digitale eengemaakte markt in de EU” ( COM(2022)0031 ), – gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 26 september 2022 getiteld “SOLVIT’s Helping Hand in the Single Market: celebrating 20 years” (Sovit: al 20 jaar een helpende hand op de eengemaakte markt) (SWD(2022)0325), – gezien de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2022 getiteld “Het EU-recht handhaven voor een Europa dat resultaten boekt” ( COM(2022)0518 ), – gezien de verklaringen van de Raad en de Commissie van 16 januari 2023 over het dertigjarig bestaan van de eengemaakte markt, – gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, – gezien de door de Commissie interne markt en consumentenbescherming ingediende ontwerpresolutie, A. overwegende dat een gemeenschappelijke visie, gezamenlijke inspanningen en de vastberadenheid van de Europese instellingen en de lidstaten, in nauwe samenwerking met de Europese consumenten, bedrijven, werknemers en het maatschappelijk middenveld, dertig jaar geleden hebben geleid tot de totstandbrenging van de eengemaakte markt van de EU, waar sociale normen worden beschermd, wat een belangrijke stap was in de geschiedenis van de Europese integratie en de steeds nauwere grensoverschrijdende samenwerking; B. overwegende dat de eengemaakte markt vandaag de dag de grootste interne markt ter wereld is en goed is voor 56 miljoen Europese banen en 25 % van het bruto binnenlands product van de EU, en heeft geleid tot de ontwikkeling van hoge normen op het gebied van consumentenbescherming; C. overwegende dat de eengemaakte markt na drie decennia nog steeds te maken krijgt met veranderingen; overwegende dat recente bevoorradingstekorten als gevolg van verschillende crises de noodzaak onderstrepen om van de eengemaakte markt een instrument te maken dat de veerkracht van de EU versterkt en om de transitie naar een volledig circulaire economie tegen 2050 te versnellen; D. overwegende dat het noodzakelijk blijft de versnippering aan te pakken, vooral door de invoering van gemeenschappelijk EU-beleid ter bevordering van het mondiale en interne concurrentievermogen en de eerlijke mededinging van de EU, teneinde haar geopolitieke impact te vergroten, waarbij de specifieke rol van diensten van algemeen belang moet worden erkend; E. overwegende dat alleen een sociaal en concurrerend Europa in staat zal zijn het economisch herstel en duurzame groei, banen en innovatie te stimuleren, bij te dragen tot de verwezenlijking van de groene en digitale transitie en “open strategische autonomie” mogelijk te maken; F. overwegende dat de COVID-19-pandemie en de brexit aanzienlijke uitdagingen waren voor de integriteit van de eengemaakte markt, met name wat betreft het vrije verkeer van goederen en personen en de soepele werking van de toeleveringsketens; G. overwegende dat uit de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne nu nog meer blijkt hoe belangrijk eenheid en samenwerking tussen de lidstaten zijn; H. overwegende dat uit onderzoek blijkt dat verdere maatregelen ter facilitering van het vrije verkeer van goederen de handel binnen de EU aanzienlijk kunnen stimuleren, met mogelijke economische voordelen van 228 tot 372 miljard EUR per jaar; I. overwegende dat uit onderzoek ook blijkt dat verdere maatregelen in de dienstensector gunstig zouden kunnen zijn, met op lange termijn tussen de 279 en 457 miljard EUR extra bbp per jaar; overwegende dat de verwezenlijkingen van de EU op de digitale eengemaakte markt elk jaar naar schatting 177 miljard EUR hebben bijgedragen aan de economische groei in de EU; J. overwegende dat de ontwikkeling van een goed functionerende eengemaakte markt voor goederen en diensten een belangrijke stap is naar meer open strategische autonomie en veerkracht door middel van duurzame ontwikkeling; overwegende dat de digitale eengemaakte markt de ruggengraat vormt van een Europees technologie-ecosysteem dat zowel de groei kan bevorderen als kan bijdragen tot de handhaving van de democratische beginselen, burgerlijke vrijheden en een open internet; K. overwegende dat de Conferentie over de toekomst van Europa heeft geleid tot voorstellen om het concurrentievermogen en de veerkracht van de EU-economie te verbeteren en de eengemaakte markt te versterken, onder meer door middel van digitaliseringsmaatregelen om de economie en de eengemaakte markt op een eerlijk en duurzame manier te consolideren, de digitale eengemaakte markt voor bedrijven van elke omvang te verbeteren en van Europa een wereldleider te maken op het gebied van een digitale transformatie waarbij de mens centraal staat; L. overwegende dat de eengemaakte markt zich is blijven ontwikkelen en is blijven groeien als reactie op de uitdagingen waarmee zij wordt geconfronteerd; overwegende dat zij opnieuw moet worden hervormd en gemoderniseerd om nieuwe uitdagingen aan te gaan en de drijvende kracht achter de Europese integratie te blijven; De eengemaakte markt doet ertoe: onverminderd belang en huidige uitdagingen 1. herinnert eraan dat de eengemaakte markt, door bedrijven te stimuleren, consumenten te beschermen en burgers te ondersteunen, zowel op korte als op lange termijn, en het concurrentievermogen en duurzame groei in de EU te bevorderen, de drijvende kracht achter de Europese integratie is en de ruggengraat van Europese economie vormt; 2. herinnert eraan dat de eengemaakte markt de belangrijkste weg naar vrede, stabiliteit en welvaart op het Europese continent is en blijft en een essentiële bijdrage levert aan de rol van Europa op het wereldtoneel; 3. benadrukt dat alle vier de vrijheden van de eengemaakte markt, zoals vastgelegd in de Verdragen, van essentieel belang zijn voor deze doelstellingen en ten uitvoer moeten worden gelegd om de eengemaakte markt te verdiepen; 4. benadrukt dat de eengemaakte markt niet als vanzelfsprekend mag worden beschouwd; wijst erop dat de tegenwind waarmee zij wordt geconfronteerd sterk is, gaande van geopolitieke uitdagingen op lange termijn en de gevolgen daarvan voor de wereldeconomie en -handel tot de klimaatverandering en de uitdagingen in de EU en haar buurlanden; 5. benadrukt dat de grote gevolgen van de brexit voor bedrijven in zowel het Verenigd Koninkrijk als de EU, met name kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), alsook voor veel burgers, de centrale rol van de eengemaakte markt bevestigen, niet alleen bij het bevorderen van de economische integratie, maar ook bij het samenbrengen van de Europese burgers, en wijst op het belang van de eengemaakte markt, de douane-unie en de toegevoegde waarde van het EU-lidmaatschap; 6. merkt op dat de COVID-19-crisis en de verscheidenheid aan unilaterale nationale beperkingen ernstige en ontwrichtende gevolgen hadden voor het vrije verkeer van goederen en burgers, met name grensarbeiders, en negatieve gevolgen hebben gehad voor de bedrijven in de EU; wijst er echter op dat de eengemaakte markt een van de belangrijkste instrumenten van de EU is gebleken om door middel van samenwerking op de crisis te reageren; erkent de rol van de eengemaakte markt bij het opheffen van nationale uitvoerverboden tijdens de COVID-19-crisis, bij het leveren van essentiële goederen en diensten aan de burgers en bij het opvoeren van de productie van medische apparatuur; 7. benadrukt dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de veerkracht van de eengemaakte markt opnieuw op de proef heeft gesteld, aangezien de oorlog de toeleveringsketens en handelsstromen heeft verstoord, wat heeft geleid tot tekorten, onder meer van bepaalde kritieke grondstoffen; 8. is van mening dat de eengemaakte markt een belangrijk instrument is in tijden van crisis als de lidstaten op gecoördineerde wijze kunnen optreden; is van oordeel dat het noodinstrument voor de eengemaakte markt een centrale rol moet spelen bij het waarborgen van een dergelijke coördinatie om tekorten te voorkomen en de soepele werking van de eengemaakte markt, met inbegrip van het vrije verkeer van essentiële goederen en diensten in de hele EU, te verzekeren; 9. benadrukt dat inspanningen om de goede werking van de eengemaakte markt te waarborgen hand in hand moeten gaan met inspanningen om de fundamentele doelstellingen van de EU op het gebied van duurzame ontwikkeling en een sociale markteconomie te verwezenlijken; spoort de Commissie daarom aan om de middelen te richten op kwesties die van invloed zijn op de eengemaakte markt, met name ongerechtvaardigde belemmeringen die verhinderen dat het potentieel van de eengemaakte markt voor consumenten, werknemers en bedrijven, met name kmo’s, ten volle wordt benut; is in dit opzicht van mening dat de inspanningen moeten worden opgevoerd, met name via de taskforce voor de handhaving van de eengemaakte markt; roept de Commissie nogmaals op om uiterlijk eind 2023 met concrete resultaten van de werkzaamheden van de taskforce te komen; 10. is van mening dat er, om de eengemaakte markt verder te versterken en voordelen te creëren voor de consumenten en bedrijven in de EU, extra inspanningen nodig zijn, met inbegrip van tijdige en passende beleidsvorming; wijst op de bijdragen aan het beleid en het rechtskader op het gebied van de eengemaakte markt die onder leiding van de Commissie interne markt en consumentenbescherming (IMCO) zijn geleverd; benadrukt dat de modernisering van de eengemaakte markt ook inhoudt dat gemeenschappelijke verdragsdoelstellingen in het beleid op het gebied van de eengemaakte markt worden verankerd; 11. benadruk dat de recente inwerkingtreding van de wet inzake digitale markten en de wet inzake digitale diensten een essentiële bijdrage vormt aan de totstandbrenging van een geharmoniseerde, eerlijke, concurrerende en betrouwbare digitale eengemaakte markt; acht het van essentieel belang te zorgen voor de doeltreffende tenuitvoerlegging en handhaving van deze twee wetgevingshandelingen, onder meer door voldoende financiële en personele middelen beschikbaar te stellen; roept de Commissie op voortdurend en nauwlettend toe te zien op de tenuitvoerlegging van deze wetgevingshandelingen en dienovereenkomstig verslag uit te brengen aan de bevoegde parlementaire commissie; 12. blijft zich inzetten voor goede resultaten in de toekomstige verordening artificiële intelligentie, dataverordening en cyberweerbaarheidsverordening, die essentiële instrumenten zullen zijn om een eengemaaktemarktbenadering van artificiële intelligentie te bevorderen en een eengemaakte markt voor data en een degelijke bescherming voor consumenten en gebruikers tot stand te brengen; benadrukt dat deze voorstellen van cruciaal belang zijn voor het vormgeven van de regels die ten grondslag liggen aan de digitale transitie op de eengemaakte markt en voor het versterken van de leidinggevende positie van Europa op het gebied van baanbrekende technologieën; voegt daaraan toe dat in de verordening artificiële intelligentie een op mensen gerichte aanpak centraal moet staan; 13. benadruk dat de recent overeengekomen regels voor een universele oplader voor mobiele telefoons en andere elektronische apparaten bewijzen dat de eengemaakte markt een positieve rol kan spelen voor burgers, bedrijven en het milieu; wijst in dit verband op de rol die het Europees Parlement, en met name de commissie IMCO, de afgelopen 12 jaar heeft gespeeld bij het opstellen van die regels; 14. erkent de positieve bijdrage van het nieuwe wetgevingskader aan de integratie van de eengemaakte markt; 15. wijst op de noodzaak van een doeltreffend Europees normalisatiesysteem dat de snelle publicatie mogelijk maakt van geharmoniseerde normen die het vermoeden van conformiteit bieden en in overeenstemming zijn met internationale normen, teneinde de wereldhandel te ondersteunen; 16. wijst op het belang van de erkenning van beroepskwalificaties en het wegnemen van ongerechtvaardigde belemmeringen voor het vrije verkeer van beroepsbeoefenaren, teneinde de professionele diensten in de EU de komende decennia wereldwijd concurrerend te maken; spoort de Commissie aan waakzaam te blijven bij het inleiden van inbreukprocedures wanneer de lidstaten de EU-wetgeving inzake de erkenning van kwalificaties niet naleven; 17. herinnert eraan dat de Commissie uiterlijk in mei 2024 een verslag moet indienen over de tenuitvoerlegging van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken (3) ; is van mening dat de wijziging van de richtlijn tot doel heeft de regels inzake consumentenbescherming te actualiseren en de toepassing ervan te verbeteren, teneinde in te spelen op nieuwe ontwikkelingen op de eengemaakte markt; 18. wijst er voorts op dat de strategische afhankelijkheid van de EU van derde landen op een aantal kritieke gebieden moet worden beoordeeld en aangepakt, onder meer door producten meer te hergebruiken of te recyclen, en blijft zich inzetten voor een ambitieus wetgevingskader inzake batterijen en halfgeleiders, alsook voor het verbeteren van de Europese normalisatie en het noodinstrument voor de eengemaakte markt als belangrijke factoren voor het waarborgen van de voorzieningszekerheid, crisisbeheersing en veerkracht van de EU; 19. wijst erop dat consumenten centraal staan in de eengemaakte markt; wijst op de belangrijke rol van consumentenbescherming om ervoor te zorgen dat de eengemaakte markt naar behoren en efficiënt kan functioneren; 20. is vastbesloten een hoog niveau van consumentenbescherming te handhaven, ook bij de digitale en groene transitie, en zet zich ten volle in voor de lopende werkzaamheden met betrekking tot de algemene verordening productveiligheid, de richtlijn betreffende consumentenkredieten en de richtlijn betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten; 21. is van mening dat de circulaire economie een belangrijke doelstelling is en dat het van essentieel belang is dat producten worden ontworpen om langer mee te gaan en gemakkelijk en veilig te worden gerepareerd, en dat consumenten betrouwbare en duidelijke informatie krijgen over duurzaamheid en repareerbaarheid, maar is ook van mening dat buitensporige lasten voor handelaren, en met name kmo’s, moeten worden vermeden; is voornemens om op constructieve wijze daaraan bij te dragen via zijn werkzaamheden op het gebied van de initiatieven inzake het versterken van de positie van de consument voor de groene transitie en inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten; roept de Commissie in dit verband op snel met haar aangekondigde wetgevingsvoorstel inzake het recht op reparatie te komen; 22. is van mening dat producten die op de eengemaakte markt worden gebracht niet alleen aan de hoogste product- en veiligheidsnormen moeten voldoen, maar ook aan de hoogste productienormen; benadrukt daarom dat producten die met dwangarbeid zijn vervaardigd verboden moeten worden op de eengemaakte markt; wijst op de essentiële rol van zowel de markttoezichtautoriteiten als bedrijven om ervoor te zorgen dat alle goederen die vanuit derde landen de eengemaakte markt binnenkomen, voldoen aan de EU-wetgeving; 23. erkent de rol die de EU-regels inzake overheidsopdrachten kunnen spelen bij de transitie naar een duurzame en circulaire economie; 24. is sterk overtuigd van het belang van een doeltreffend rechtskader voor de douane en wijst op het belang van de digitalisering van en interconnectie tussen douane- en niet-douanegerelateerde systemen tegen 2025 als een strategische doelstelling van de EU; is van mening dat elektronische douaneprocedures kunnen bijdragen tot een goed functionerende digitale eengemaakte markt; is in dit verband ingenomen met het tussentijdse evaluatieverslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van het douanewetboek van de Unie en haar voornemen om de douane-unie te hervormen door middel van een wetgevingspakket om het douanewetboek te verbeteren en af te stemmen op de uitdagingen en risico’s die met name voortvloeien uit de e-handel; spoort de Commissie aan om rekening te houden met de conclusies en aanbevelingen van de Groep van wijzen inzake de douane-unie; 25. benadrukt dat de lidstaten primair verantwoordelijk zijn voor de doeltreffende en uniforme uitvoering en handhaving van de bestaande wetgeving inzake de eengemaakte markt; Modernisering van de eengemaakte markt om de belofte ervan te nieuw leven in te blazen 26. is van mening dat het dertigjarig bestaan van de eengemaakte markt het best kan worden gevierd door deze te moderniseren en de belofte dat de eengemaakte markt consumenten en bedrijven ten goede zal komen nieuw leven in te blazen; is van mening dat een hoog niveau van consumentenbescherming, waarbij rekening wordt gehouden met milieu- en sociale overwegingen, en een soepel kader voor het bedrijfsleven de aantrekkingskracht van de eengemaakte markt op mondiaal niveau vergroten en de Europese integratie verder stimuleren; 27. is van mening dat de verdere ontwikkeling van de eengemaakte markt een proces is dat hernieuwde betrokkenheid van alle burgers en educatieve stimulansen moet omvatten om ervoor te zorgen dat er kansen worden geboden om de nieuwe vaardigheden te verwerven die nodig zijn voor de groene en digitale transitie van onze economieën; 28. is ervan overtuigd dat, hoewel concurrentie op de eengemaakte markt noodzakelijk is, partnerschap en samenwerking op de eengemaakte markt de motor van de Europese integratie zijn; is van mening dat de samenwerking moet worden verdiept, aangezien dat de sterke punten van de eengemaakte markt nog kan versterken en de zwakke punten ervan kan compenseren, met name in tijden van crisis; is van mening dat de eengemaakte markt in dergelijke situaties een belangrijk instrument voor burgers en bedrijven moet blijven; 29. is van oordeel dat het beleid op het gebied van de eengemaakte markt niet alleen gericht moet zijn op het wegnemen van belemmeringen, maar de EU ook moet sturen in de richting van verdere ontwikkeling op basis van gemeenschappelijke waarden, met name door duidelijk te bepalen wat er moet worden gedaan om bedrijven en werknemers tijdens de transitie bij te staan en de consumenten en het milieu te beschermen; 30. verzoekt de Commissie te blijven kijken naar nieuwe digitale kansen en trends, met inbegrip van virtuele werelden, om ervoor te zorgen dat de eengemaakte markt naar behoren blijft functioneren en dat consumenten goed worden beschermd; dringt er bij de Commissie op aan de gevolgen van milieumaatregelen voor de dienstensector, met inbegrip van digitale diensten, te onderzoeken en na te gaan of dergelijke maatregelen moeten worden geactualiseerd; 31. wijst nogmaals op de noodzaak om het vrije verkeer van niet-persoonsgebonden gegevens te vergemakkelijken om Europese innovatie mogelijk te maken en de groei van ondernemingen en de digitale eengemaakte markt te ondersteunen; spreekt zijn steun uit voor de overschakeling op volledig functionele e-aanbesteding en e-facturering; 32. is van mening dat de EU het regelgevingskader voor producten en diensten moet beoordelen en moet nagaan of er regels inzake rechtsmiddelen en gewaarborgde rechten moeten worden vastgesteld, teneinde duurzame consumptie te stimuleren; 33. vindt dat de EU de tweedehandsmarkt verder moet ontwikkelen; 34. is er voorstander van dat de externe dimensie van de eengemaakte markt verder wordt versterkt en dat de belangen van de EU en haar strategische onafhankelijkheid worden beschermd; is van mening dat de hoge normen van de eengemaakte markt over de hele wereld kunnen worden overgenomen en verspreid en naar behoren moeten worden gehandhaafd om een gelijk speelveld voor Europese bedrijven te creëren; 35. wijst op het belang van Europese normen en Europese normalisatieproducten voor de eengemaakte markt, het concurrentievermogen van de Europese industrie en de veiligheid van de burgers; is ingenomen met de nieuwe EU-strategie die de Commissie heeft gepresenteerd; wijst erop dat het belangrijk is alle relevante belanghebbenden te raadplegen, met inbegrip van kmo’s, consumentenorganisaties en belanghebbenden op sociaal en milieugebied, en om in het algemeen rekening te houden met het openbaar belang; is van mening dat de EU een strategischere benadering van normen moet ontwikkelen, met inbegrip van internationale normalisatieactiviteiten in relevante mondiale formaten, met name op digitaal gebied; 36. benadruk dat er een regelgevingskader moet komen voor de verhuur op korte termijn van onroerende goederen en accommodatie, onder meer door de transparantie en rechtszekerheid te verbeteren, met name wat betreft het genereren en delen van gegevens; 37. is van mening dat de consumentenbescherming moet worden geactualiseerd om rekening te houden met digitale asymmetrieën, zodat ook de digitale dienstensector, waaronder gaming, virtual en augmented reality en virtuele werelden, eronder valt; onderstreept dat innovatie en nieuwe ondernemingen moeten worden bevorderd; 38. is van mening dat de Europese toegankelijkheidswet en de richtlijn webtoegankelijkheid opmerkelijke resultaten hebben opgeleverd bij het wegnemen van belemmeringen voor personen met een handicap, waardoor alle EU-burgers in staat worden gesteld deel te nemen aan de eengemaakte markt voor producten en diensten, alsook aan de bredere digitale eengemaakte markt; is echter van mening dat de uitvoering van dergelijke essentiële wetgeving sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat en in het algemeen nog niet bevredigend is; spoort de lidstaten aan om bij aanbestedingsprocedures terdege rekening te houden met de toegankelijkheidsregels; benadrukt in dit verband dat het Centrum “AccessibleEU” een centrale rol moet krijgen bij de ondersteuning van de lidstaten in de uitvoeringsfase; is voorts van mening dat gemeenschappelijke, geharmoniseerde regels inzake toegankelijkheid bedrijven ten goede zijn gekomen; verzoekt de Commissie na te gaan hoe de resterende belemmeringen kunnen worden weggenomen en de toegankelijkheid kan worden verbeterd, zodat de burgers en bedrijven daar de vruchten van kunnen blijven plukken; 39. benadrukt dat maatregelen inzake e-handel die gericht zijn op ongerechtvaardigde geoblocking, met name Verordening (EU) 2018/302 (4) , hebben bijgedragen tot de totstandbrenging van een kader voor een minder versnipperde eengemaakte markt en tot een grotere keuze voor de consument wat online winkelen betreft; 40. wijst op de belangrijke rol die het Solvit-netwerk speelt bij het verbeteren van de werking van de eengemaakte markt door bedrijven, burgers en overheden te ondersteunen bij de correcte toepassing van de regels van de eengemaakte markt; benadrukt dat Solvit een voortrekkersrol speelt bij de digitale verlening van EU‑diensten en een alternatieve aanpak voor het waarborgen van de naleving van de EU-voorschriften bevordert; bevestigt dat het Solvit-systeem handhaving door de Commissie niet kan vervangen wanneer de lidstaten de regels niet toepassen; 41. roept op om het scorebord van de eengemaakte markt te actualiseren; is van mening dat het scorebord voortdurend moet worden bijgewerkt, aangezien het niet alle aspecten van de eengemaakte markt meet, met name in het geval van diensten; stelt voor om nieuwe indicatoren te onderzoeken om de successen van de eengemaakte markt op een kwalitatieve manier te meten om na te gaan hoe de zij bedrijven en consumenten ten goede komt; 42. wijst op het belang van een doeltreffende, tijdige en correcte toepassing en handhaving van het regelgevingskader voor de eengemaakte markt; benadrukt dat daar nauwe samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten voor nodig is, alsook de volledige inzet van de nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de correcte toepassing en handhaving van de wetgeving, betere samenwerking tussen douane- en markttoezichtautoriteiten en meer betrokkenheid van belanghebbenden zoals consumentenorganisaties, andere overheidsorganisaties en bedrijven; 43. benadrukt dat een goede handhaving en naleving van de regels van de eengemaakte markt van cruciaal belang zijn voor het opbouwen van vertrouwen bij de consument en voor de totstandbrenging van een gelijk speelveld voor alle bedrijven, met inbegrip van bedrijven uit landen buiten de EU die producten en diensten verkopen op de eengemaakte markt, met bijzondere aandacht voor het kader voor markttoezicht, productveiligheid en wederzijdse erkenning; 44. onderstreept dat een goede handhaving moet worden gewaarborgd, die in sommige gevallen verder kan gaan dan de traditionele corrigerende maatregelen, zoals bij inbreukprocedures, en dat meer nadruk moet worden gelegd op preventie, en met name op de verdere verdieping van de samenwerking tussen de nationale bevoegde autoriteiten bij de handhaving van de EU-regels; 45. wijst erop dat voor een goed functionerende douane-unie, nationale belemmeringen moeten worden weggenomen, teneinde schadelijke handel in goederen te voorkomen en de eengemaakte markt van de EU tegen illegale producten te beschermen; roept de Commissie op om een EU-douaneagentschap op te richten; 46. pleit voor een betere financiering van de beleidsmaatregelen op het gebied van de eengemaakte markt door het huidige meerjarig financieel kader te actualiseren; Conclusies: een cruciaal moment voor het versterken en ontwikkelen van de eengemaakte markt 47. is van mening dat de EU haar economische macht alleen optimaal zal kunnen benutten als de lidstaten en de EU-instellingen zich nog meer inzetten voor de eengemaakte markt; is van mening dat er een sterke politieke wil nodig is om te kunnen slagen, alsook een nieuw overkoepelend programma met een agenda voor actie tegen 2030 en daarna; 48. is van mening dat de versterking en ontwikkeling van de eengemaakte markt een bredere strategie vereist ter versterking van de eengemaakte markt voor diensten, alsook een echte digitale eengemaakte markt waarin data binnen de EU en tussen sectoren vrij kunnen circuleren, ten behoeve van bedrijven, onderzoekers en overheidsdiensten, in overeenstemming met de regels inzake privacy en gegevensbescherming; 49. erkent de bijzondere status van diensten van algemeen belang en de noodzaak deze in het openbaar belang te waarborgen, overeenkomstig de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie, met inachtneming van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel, zoals vastgelegd in protocol nr. 26 VWEU betreffende de diensten van algemeen belang; 50. is van mening dat de Commissie en de lidstaten, om de veerkracht te bevorderen, de voorzieningszekerheid te waarborgen, de connectiviteitsdoelstellingen van de Unie te verwezenlijken en open strategische autonomie in belangrijke sectoren te stimuleren, zo snel mogelijk moeten streven naar een echte eengemaakte markt voor energie en telecommunicatiediensten, met een sterke betrokkenheid en bescherming van consumenten; 51. erkent dat het nieuwe wetgevingskader voor producten al tientallen jaren een succes is voor de productregulering in Europa; benadrukt dat het in het licht van technologische ontwikkelingen en de digitale en circulaire economie moet worden geactualiseerd; 52. is van mening dat de EU-instellingen, de lidstaten en alle belanghebbenden zich daadwerkelijk moeten inzetten voor de ontwikkeling van de eengemaakte markt in het algemeen belang en voor de versterking van de positie van de EU in de wereld; 53. nodigt de Commissie uit een visie en richtsnoeren voor het nieuwe programma te verstrekken; roept de lidstaten op om te pleiten voor partnerschap en samenwerking; herhaalt dat het bereid is een constructieve rol in dit proces te blijven spelen; 54. feliciteert de eengemaakte markt met haar dertigjarig bestaan; o o o 55. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989 en algemene opmerking nr. 25 (2021) van het VN-Comité inzake de rechten van het kind over de rechten van kinderen in verband met de digitale omgeving, – gezien de mededeling van de Commissie van 22 april 2008 betreffende de bescherming van de consumenten, met name minderjarigen, met betrekking tot het gebruik van videospellen ( COM(2008)0207 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 19 februari 2020 getiteld “De digitale toekomst van Europa vormgeven” ( COM(2020)0067 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021 getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 11 mei 2022 getiteld “Een digitaal decennium voor kinderen en jongeren: de nieuwe Europese strategie voor een beter internet voor kinderen (BIK+)” ( COM(2022)0212 ), – gezien de resolutie van de Raad van 1 maart 2002 over de bescherming van consumenten, in het bijzonder jongeren, door middel van de etikettering, met vermelding van leeftijdsgroep, van bepaalde video- en computerspellen (1) , – gezien Richtlijn (EU) 2018/1808 van het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 tot wijziging van Richtlijn 2010/13/EU betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) in het licht van een veranderende marktsituatie (2) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/770 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2019 betreffende bepaalde aspecten van overeenkomsten voor de levering van digitale inhoud en digitale diensten (3) , – gezien Richtlijn (EU) 2019/2161 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2019 tot wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en Richtlijnen 98/6/EG, 2005/29/EG en 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad wat betreft betere handhaving en modernisering van de regels voor consumentenbescherming in de Unie (4) , – gezien Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten, tot wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en van Richtlijn 1999/44/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 85/577/EEG en van Richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad (5) , – gezien de mededeling van de Commissie van 29 december 2021 getiteld “Richtsnoeren met betrekking tot de uitlegging en toepassing van Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt” (6) , – gezien de mededeling van de Commissie van 29 december 2021 getiteld “Richtsnoeren met betrekking tot de uitlegging en toepassing van Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende consumentenrechten” (7) , – gezien de geschiktheidscontrole van het EU-consumentenrecht inzake digitale rechtvaardigheid door de Commissie, die op 17 mei 2022 werd gelanceerd met een verzoek om input, – gezien Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (8) , – gezien Verordening (EU) 2022/2065 van het Europees Parlement en de Raad van 19 oktober 2022 betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG (digitaledienstenverordening) (9) , – gezien zijn resolutie van 12 maart 2009 over de bescherming van de consumenten, met name minderjarigen, met betrekking tot het gebruik van videospellen (10) , – gezien zijn resolutie van 20 november 2012 over de bescherming van kinderen in de digitale wereld (11) , – gezien zijn standpunt van 28 maart 2019 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1295/2013 (12) , – gezien de conclusies van de Raad van 13 april 2022 over bouwen aan een Europese strategie voor het ecosysteem van de culturele en creatieve industrieën (13) , – gezien de studie van de beleidsondersteunende afdeling Economische Zaken, Wetenschapsbeleid en Levenskwaliteit van het directoraat-generaal Intern Beleid van het Europees Parlement van juli 2020 getiteld “Loot boxes in online games and their effect on consumers, in particular young consumers” (“Loot boxes” in onlinespellen en het effect ervan op consumenten, in het bijzonder jonge consumenten), – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming ( A9‑0300/2022 ), A. overwegende dat alle leeftijdsgroepen in Europa videospellen spelen, waarbij de helft van alle Europeanen in de leeftijdsgroep van 6 tot 64 jaar videospellen spelen en waarbij de groep in de leeftijd van 45 tot 64 jaar de grootste is; overwegende dat 73 % van de kinderen in de leeftijdsgroep van 6 tot 10 jaar, 84 % van de kinderen in de leeftijdsgroep van 11 tot 14 jaar en 74 % van de jongeren in de leeftijdsgroep van 15 tot 24 jaar videospellen spelen (14) ; B. overwegende dat de Europese videospelsector de snelst groeiende culturele en creatieve sector in Europa is, met een geschatte omvang van de Europese markt van 23,3 miljard EUR in 2020 en een hogere wereldwijde omzet dan muziek- en filmbedrijven (15) ; overwegende dat deze sector een belangrijk potentieel voor groei en werkgelegenheid biedt en bijdraagt aan de Europese digitale eengemaakte markt; overwegende dat de videospelsector de enige culturele en creatieve sector is waarvan de omzet tijdens de COVID-19-crisis is gegroeid (16) ; C. overwegende dat videospellen in vergelijking met computerprogramma’s een unieke creatieve waarde hebben die door het Hof van Justitie van de EU is erkend (17) , en dat zij beschermd zijn door Richtlijn 2009/24/EG (18) betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma’s en door Richtlijn 2001/29/EG (19) betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij, waarop de waardeketen gebaseerd is; D. overwegende dat de sector videospellen, ondanks zijn centrale rol in het Europese culturele en creatieve ecosysteem, nog steeds minder aandacht van beleidsmakers krijgt dan andere mediasectoren, bijvoorbeeld op het gebied van films en andere audiovisuele producten, waarvoor in het algemeen meer geld wordt uitgetrokken en die als model dienen bij het vormgeven van regelgeving en beleid omtrent videospellen, een aanpak waarbij voorbijgegaan wordt aan de onderlinge verschillen; E. overwegende dat de Europese videospelsector hoofdzakelijk bestaat uit kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en startende ondernemingen, die een belangrijke rol spelen op het vlak van innovatie en groei in deze sector (20) ; F. overwegende dat de videospelsector over een volledige waardeketen beschikt die op innovatie en creativiteit gebaseerd is en een brede waaier aan vaardigheden en knowhow samenbrengt; overwegende dat technologische ontwikkelingen in de sector onlinevideospellen steeds belangrijker worden en ook voelbaar zijn in andere sectoren zoals de bouw, ontwerp, detailhandel, onderwijs, marketing, virtuele/aangevulde realiteit en internetwinkelen; G. overwegende dat sommige bedrijven in de sector inhoud gebruiken die door minderjarigen en jonge kinderen is gemaakt; overwegende dat er maatregelen moeten worden genomen om minderjarigen en jonge kinderen te beschermen tegen commerciële uitbuiting als makers van online-spelinhoud (21) ; H. overwegende dat videospellen een van de populairste vormen van ontspanning in Europa zijn, naast andere vormen van amusement, zoals blijkt uit een Eurobarometeronderzoek uit 2019 waarin werd vastgesteld dat 27 % van de Europeanen ten minste eenmaal per maand online een spel speelt, terwijl 48 % van de Europeanen muziek streamt en 47 % films of tv-programma’s bekijkt via onlineplatforms; I. overwegende dat de werking van onlinespellen afhankelijk is van de connectiviteit om een stabiele ervaring van hoge kwaliteit te kunnen bieden; overwegende dat de tevredenheid van de Europeanen over de upload- en downloadsnelheid van hun internetverbindingen in Europa varieert, gaande van meer dan 90 % in sommige lidstaten tot slechts 65 % in andere lidstaten (22) ; overwegende dat de ontevredenheid over de internetverbinding in plattelandsgebieden 30 % hoger is dan in stedelijke gebieden; J. overwegende dat onlinevideospellen op veel verschillende apparaten kunnen worden gespeeld en over diverse gebruiksfuncties, ontwerpkeuzes en mogelijkheden beschikken, zoals multiplayergaming, realtime voicechatsystemen, internetwinkelen, aangevulde realiteit, virtuele realiteit, inhoud die al dan niet gratis kan worden gedownload, abonnementen en “loot boxes”, die de spelervaring vorm kunnen geven; overwegende dat online-interactie met andere spelers niet bij alle videospellen mogelijk is; overwegende dat er instrumenten voor ouderlijk toezicht bestaan om interactie met andere spelers onmogelijk te maken; K. overwegende dat via het spel of tegen betaling met echt geld doorgaans zogenaamde “loot boxes” toegankelijk zijn die schijnbaar willekeurige voorwerpen bevatten; overwegende dat deze verkocht kunnen worden met behulp van spelontwerpen, algemeen bekend als donkere patronen, die kunnen leiden tot negatieve psychologische en financiële gevolgen door ongewenste of ongecontroleerde aankopen, met name voor minderjarigen en jonge kinderen; overwegende dat er in Nederland een rechtszaak loopt over de maatregelen die van toepassing zijn op “loot boxes”; overwegende dat ook Slowakije onderzoekt welke passende maatregelen moeten worden genomen; overwegende dat dit gebrek aan een geharmoniseerde aanpak leidt tot versnippering van de markt voor videospellen binnen de EU; overwegende dat er op Europees niveau geen specifieke mechanismen voor consumentenbescherming bestaan om de bescherming van alle spelers, met name minderjarigen en jonge kinderen, te waarborgen met betrekking tot betaalde “loot boxes”; L. overwegende dat de spellensector de afgelopen decennia van een inkomstenmodel op basis van speelhalspellen en los verkochte spellen is overgestapt op het nu op grote schaal toegepaste verdienmodel waarbij spellen als dienst wordt aangeboden (games-as-a-service), er moet worden betaald om de winstkansen te vergroten (pay-to-win) of spellen gratis kunnen worden gespeeld, maar er moet worden betaald voor geavanceerdere functionaliteit (freemium); overwegende dat de spelprijzen ondanks de toenemende ontwikkelingskosten zijn gestabiliseerd als gevolg van de mogelijkheid om deze kosten te spreiden via speluitbreidingen; merkt echter op dat de eindkosten voor de uitgebreide spelervaring mettertijd aanzienlijk kunnen oplopen; M. overwegende dat sommige onlinevideospellen berusten op het verdienen van geld aan de gebruikers door gegevens te verzamelen en advertenties voor te schotelen, waardoor er een stimulans ontstaat om ervoor te zorgen dat gebruikers, onder wie minderjarigen en jonge kinderen, zo veel mogelijk tijd besteden aan deze spellen; N. overwegende dat overmatig onlinegamen, mede onder invloed van een manipulatief ontwerp, tot verslaafdheid en “gameverslaving” kan leiden, zoals omschreven in de Internationale Classificatie van Ziekten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) (23) ; O. overwegende dat zich bij het gamen problemen met betrekking tot consumentenbescherming kunnen voordoen, met name bij minderjarigen en jonge kinderen, ongeacht de tijd die zij aan het spelen besteden; P. overwegende dat minderjarigen en jonge kinderen onder toezicht van hun ouders en verzorgers het recht hebben om deel te nemen aan de digitale wereld op een wijze die strookt met de zich ontwikkelende capaciteiten van het kind; Q. overwegende dat artikel 31 van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind stelt dat alle kinderen het recht hebben om te spelen en ten volle en vrijelijk deel te nemen aan het culturele leven en activiteiten die bij hun leeftijd passen; R. overwegende dat aankopen tijdens spellen spelers bijvoorbeeld de mogelijkheid kunnen bieden om in het bezit te komen van cosmetische artikelen zoals “skins” (huidskleuren) of inhoud die hun spelvoordeel kan opleveren, reclame te voorkomen, afkoeltimers te verwijderen of al te lange wachttijden te voorkomen en te ontsnappen aan “grinding” (het uitvoeren van routinetaken); S. overwegende dat de meeste ouders gebruikmaken van een instrument voor ouderlijk toezicht; overwegende dat de meeste ouders bezorgd zijn over de tijd die hun kind aan gamen besteedt en over de risico’s van blootstelling aan schadelijke inhoud, intimidatie, contact met onbekende volwassenen en aankopen in het spel; T. overwegende dat veel ouders in Europa op de hoogte zijn van het Europese systeem voor leeftijdsclassificatie van computer- en videospelletjes (Pan-European Game Information, PEGI) en het PEGI-label nuttig vinden om te beslissen een spel al dan niet voor hun kinderen te kopen (24) ; U. overwegende dat uit cijfers van de sector blijkt dat de tijd die aan gamen wordt besteed, over het algemeen stabiel is, aangezien de Europeanen in 2021 gemiddeld 9 uur per week videospellen hebben gespeeld, tegenover 9,5 uur in 2020, 8,6 uur in 2019, 8,8 uur in 2018 en 9,2 uur in 2017 (25) ; overwegende dat nog altijd minder tijd aan gamen wordt besteed dan aan andere schermactiviteiten zoals tv-kijken, waaraan in 2020 gemiddeld 25 uur per week werd besteed; V. overwegende dat gezondheid een toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden is, waarbij het niet alleen maar gaat om het niet aanwezig zijn van ziekten of gebreken; overwegende dat geestelijke gezondheid en welzijn onderling verbonden zijn en dat er zorg voor moet worden gedragen op alle gebieden, bijvoorbeeld onderwijs, gezondheid, werkgelegenheid en sociale inclusie; overwegende dat videospellen goede diensten kunnen bewijzen voor de geestelijke gezondheid en het welzijn, en de vooruitgang op dit gebied kunnen bevorderen, alsook kunnen helpen om vaardigheden te ontwikkelen die van essentieel belang zijn in een digitale samenleving en voor de totstandbrenging van de digitale eengemaakte markt; W. overwegende dat in 2019 20 % van de werknemers in de videospelsector vrouwen waren; overwegende dat het genoegzaam bekend is dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde, met inbegrip van de videospelsector, niet alleen wat de arbeidsparticipatie betreft maar ook waar het gaat om de hypergeseksualiseerde verschijning van veel vrouwelijke personages in het spelontwerp; overwegende dat 37 % van de gamende meisjes vanwege hun gender wordt gepest in onlinespellen die door meerdere spelers worden gespeeld (26) ; overwegende dat, ondanks de inspanningen die zijn geleverd op het gebied van een accurate, gelijke en niet-stereotiepe vertegenwoordiging van vrouwen in videospellen, nog meer vooruitgang moet worden geboekt, tezamen met een gelijkwaardige vertegenwoordiging van vrouwen in alle functies in de waardeketen, alsook met de bestrijding van seksueel misbruik en discriminatie; X. overwegende dat personen met een handicap in 2020 een vijfde van de Europese bevolking uitmaakten; overwegende dat de Unie vastbesloten is hun sociale en economische situatie, ook online, te verbeteren; overwegende dat bepaalde handicaps, zoals kleurenblindheid, visuele beperkingen of verminderde beweeglijkheid van de handen, bijzonder lastig kunnen zijn bij onlinevideospellen; overwegende dat 10 % van de mannelijke bevolking kleurenblindheid heeft; Onlinevideospellen in de EU 1. benadrukt de waarde van online- en offlinevideospellen als een onder een groot aantal Europeanen, in alle leeftijdsgroepen en in alle lidstaten, populaire vorm van amusement en als cultuuruitingen van de makers, individuele spelers en gemeenschappen van gamers in het algemeen; 2. beklemtoont dat de sector videospellen in de EU een uiterst innovatieve digitale sector is en goed is voor meer dan 90 000 directe banen in Europa; benadrukt dat de videospelsector steeds meer nieuwe arbeidskansen biedt voor veel culturele makers, zoals spelontwikkelaars, ontwerpers, schrijvers, muziekproducenten en andere kunstenaars, waarmee bij alle maatregelen van de Unie op dit gebied en met name bij financieringsactiviteiten rekening moet worden gehouden; benadrukt dat de sector videospellen deel uitmaakt van zowel de digitale als de culturele sector, daarnaast ook een vitaal onderdeel van het culturele en creatieve ecosysteem is en ruim 50 % van de toegevoegde waarde van de algehele EU-markt voor audiovisuele inhoud voor zijn rekening neemt; 3. benadrukt dat de videospelsector een belangrijke rol speelt bij de ondersteuning van innovatie in Europa; benadrukt dat de videospelsector heeft bijgedragen tot de ontwikkeling van nieuwe technologieën zoals artificiële intelligentie, virtuele realiteit en aangevulde realiteit; 4. herinnert aan de betekenis van kmo’s voor de Europese waardeketen voor videospellen en het wereldwijde belang van veel Europese bedrijven die producten ontwikkelen voor de markten voor spellen die worden gespeeld op consoles, pc’s en mobiele telefoons; uit zijn teleurstelling over het feit dat dit internationale succes en de culturele aantrekkingskracht vaak over het hoofd worden gezien waar het gaat om de leidende positie die Europa op het gebied van digitale technologieën en diensten inneemt; 5. is ingenomen met de start van het door het Parlement voorgestelde proefproject getiteld “Understanding the Value of a European Games Society”, dat tot doel heeft uitgebreide gegevens te verzamelen ten behoeve van de beleidsvorming voor de sector; merkt op dat de sector onder meer worstelt met problemen als het ontwikkelen en behouden van talent, een complex en versnipperd regelgevingskader op de wereldmarkt, de toegang tot financiën en de maatschappelijke en culturele effecten van videospellen; Consumentenbescherming bij onlinevideospellen versterken 6. benadrukt dat consumentenbescherming van wezenlijk belang is voor een veilige en betrouwbare onlineomgeving voor videospellen en gamers, en dat het opbouwen van vertrouwen bij consumenten de economische groei van de videospelsector ten goede kan komen; is evenwel van mening dat de consumentenbescherming voor verbetering vatbaar is; vraagt de Commissie in het kader van haar lopende geschiktheidscontrole van het EU-consumentenrecht rekening te houden met problemen met betrekking tot consumentenbescherming in onlinevideospellen, om te garanderen dat iedereen zowel online als offline eerlijk wordt behandeld; 7. erkent dat het EU-acquis op het gebied van het consumentenrecht krachtige consumentenbescherming biedt, die volledig van toepassing is op videospellen; neemt kennis van de mededeling van de Commissie van 29 december 2021 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de eengemaakte markt, met richtlijnen voor de toepassing van het EU-consumentenrecht met betrekking tot mede op kinderen gerichte promotie en reclame in spellen, aankopen tijdens spellen en de aanwezigheid van betaalde willekeurige inhoud; wijst niettemin op de noodzaak van een consistente en gecoördineerde aanpak tussen de lidstaten en de instanties voor consumentenbescherming om versnippering van de eengemaakte markt te voorkomen en de consumenten in Europa te beschermen; 8. verzoekt de Commissie en de nationale instanties voor consumentenbescherming binnen het samenwerkingsnetwerk voor consumentenbescherming met klem erop toe te zien dat het Europese consumentenrecht ten volle wordt geëerbiedigd en gehandhaafd in de sector videospellen; 9. stelt vast dat er platforms voor onlinevideospellen bestaan waarop de spelers, onder wie minderjarigen en jonge kinderen, hun eigen games kunnen maken met behulp van de hulpmiddelen die de ontwikkelaar bezit en ter beschikking stelt; verzoekt de Commissie zo nodig regelgevende maatregelen vast te stellen om gebruikers, en met name minderjarigen en jonge kinderen, te beschermen tegen illegale praktijken waarbij deze platforms mogelijk betrokken zijn; 10. juicht toe dat Richtlijn (EU) 2019/770 sinds januari 2022 van toepassing is op videospellen, met inbegrip van gratis spellen, en de consumenten dan ook aanvullende bescherming biedt; betreurt echter dat sommige lidstaten de richtlijn nog niet hebben omgezet, en dringt er bij die lidstaten op aan deze onverwijld toe te passen om te zorgen voor betere consumentenbescherming in de hele Unie; verzoekt de Commissie nauwlettend toe te zien op de omzetting van de richtlijn, in gesprek te blijven met lidstaten die achterlopen met de tenuitvoerlegging ervan en zo nodig inbreukprocedures in te leiden; 11. is ingenomen met de ontwikkeling en het gebruik van instrumenten voor ouderlijk toezicht om inhoud en videospellen te filteren per leeftijd, om de tijd die aan gamen wordt besteed te bewaken, om online-uitgaven onmogelijk te maken of te begrenzen en om de communicatie met anderen of de weergave van door andere spelers gecreëerde inhoud te beperken; herinnert eraan dat functies voor ouderlijk toezicht op platformniveau niet de enige manier vormen waarop ouders toezicht houden op de toegang door hun kinderen tot inhoud en deze in goede banen leiden; wijst er echter op dat zelfs wanneer ze beschikbaar zijn, ouders mogelijk ook niet bekend zijn met dergelijke instrumenten of worstelen met het gebruik ervan, wat de doeltreffendheid ervan beperkt; is van mening dat de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van dergelijke mechanismen bij de sector ligt; is van mening dat dergelijke mechanismen gemakkelijk te gebruiken, te begrijpen en op te zetten moeten zijn en de consument “door ontwerp” en “door standaardinstellingen” moeten beschermen; is van mening dat de toepassing van functies voor ouderlijk toezicht zowel bij de ouders als bij de sector berust; dringt aan op de invoering van mechanismen waarmee ouders strenger toezicht kunnen uitoefenen op onder meer de uitgaven en de tijd die minderjarigen en jonge kinderen aan gamen besteden, met inachtneming van de rechten en de ontwikkeling van minderjarigen; moedigt de platforms aan het bewustzijn en de informatie over het gebruik van dergelijke instrumenten te vergroten; verzoekt de Commissie en de lidstaten de bevordering van openbare en particuliere voorlichtings- en informatiecampagnes voor ouders en verzorgers te ondersteunen om hen te informeren over de beschikbare instrumenten, zoals de PEGI-app voor op de telefoon, en het gebruik ervan aan te moedigen; 12. benadrukt dat er in de sector videospellen tal van bedrijfsmodellen worden toegepast; wijst erop dat sommige onlinevideospellen hun gebruikers de mogelijkheid bieden tijdens het spel aankopen te doen met gamevaluta’s die met echt geld kunnen worden betaald of tijdens het spel kunnen worden verdiend, om artikelen te verkrijgen via “loot boxes” of enige andere vorm van schijnbaar willekeurige aankoop tijdens het spel, waarbij de speler pas na betaling weet wat die inhoudt; wijst erop dat er verschillende soorten “loot boxes” bestaan (27) , dat dergelijke systemen niet zonder gevolgen voor de consumenten zijn en dat spellen met een “pay-to-win”-model, met name agressieve “pay-to-win”-modellen, of modellen waarbij populaire inhoud alleen tegen betaling beschikbaar is, negatieve reacties uitlokken bij gemeenschappen van gamers, hetgeen heeft geleid tot negatieve recensies en zelfs wijzigingen in spellen vóór of kort na het uitbrengen ervan; 13. benadrukt dat aankopen tijdens het spelen al vele jaren voorkomen in videospellen; staat achter de onlangs door de Commissie vastgestelde richtsnoeren bij de richtlijn oneerlijke handelspraktijken (28) , die de regels verduidelijken met betrekking tot de aanwezigheid van betaalde, schijnbaar willekeurige artikelen in videospellen; wijst erop dat systemen voor aankopen tijdens het spel ook moeten voldoen aan de richtlijn oneerlijke handelspraktijken en de onlangs vastgestelde richtsnoeren om praktijken te voorkomen die schadelijk zijn voor consumenten en met name minderjarigen en jonge kinderen; dringt erop aan dat de richtlijn oneerlijke handelspraktijken wordt nageleefd en snel ten uitvoer wordt gelegd om de consumentenbescherming op de interne markt te waarborgen, met name voor minderjarigen en jonge kinderen; 14. neemt kennis van zijn in opdracht gegeven studie naar “loot boxes” en de gevolgen daarvan voor consumenten, met name minderjarigen en jonge kinderen; merkt op dat in de studie wordt aanbevolen “loot boxes” te onderzoeken vanuit het oogpunt van de wetgeving inzake consumentenbescherming om schadelijke effecten en uitbuitingspraktijken van “loot boxes” te voorkomen, met name voor minderjarigen en jonge kinderen (29) ; verzoekt de Commissie te analyseren hoe “loot boxes” worden verkocht, en de nodige stappen te ondernemen om een gemeenschappelijke Europese aanpak van “loot boxes” tot stand te brengen om een adequate bescherming van consumenten, met name minderjarigen en jonge kinderen, te waarborgen; 15. onderstreept dat het spelontwerp voor aankopen in het spel in sommige gevallen manipulatief is en een uitbuitend karakter heeft, doordat agressieve handelspraktijken worden gebezigd die de keuzevrijheid van de consumenten aanmerkelijk beperken en hen aanzetten tot financiële beslissingen die zij anders niet zouden hebben genomen; merkt op dat dergelijke praktijken duidelijk verboden zijn op grond van Richtlijn (EU) 2019/2161; dringt er bij de ontwikkelaars en verkopers van videospellen op aan ervoor te zorgen dat op minderjarigen gerichte spellen de rechten van minderjarigen en jonge kinderen eerbiedigen, onder meer inzake privacy, gerichte reclame en manipulatieve praktijken; is van mening dat minderjarigen en jonge kinderen bij het spelen van onlinevideospellen dezelfde mate van bescherming moeten genieten als die waarin de wet inzake digitale diensten voorziet; 16. merkt op dat naast systemen voor aankopen tijdens het spel en betaalde willekeurige artikelen ook andere bedrieglijke ontwerpen voorkomen in videospellen en het gedrag van consumenten kunnen verstoren; verzoekt de nationale autoriteiten de Europese en nationale wetgeving inzake consumentenbescherming doeltreffend te handhaven, met name de richtlijn oneerlijke handelspraktijken en de bijbehorende richtsnoeren, die bepaalde donkere patronen, agressieve marketingpraktijken en misleidende transparantie over informatie die aan consumenten moet worden verstrekt, verbieden; verzoekt de Commissie voorts deze kwesties, met name donkere patronen, te blijven beoordelen in het kader van de lopende geschiktheidscontrole van het EU-consumentenrecht inzake digitale rechtvaardigheid, en indien nodig passende initiatieven te presenteren; 17. benadrukt dat ontwikkelaars van op minderjarigen en jonge kinderen gerichte onlinespellen rekening moeten houden met hun leeftijd, rechten en kwetsbaarheden; beklemtoont dat zij moeten voldoen aan de hoogst mogelijke normen op het gebied van veiligheid, beveiliging, privacy en vaststelling van tijdslimieten door ontwerp en door standaardinstellingen; merkt op dat ouders, in aanvulling op de standaard toegepaste normen, een belangrijke rol kunnen spelen bij de bescherming van minderjarigen en jonge kinderen bij het spelen van videospellen; wijst er evenwel op dat de spellensector bewustmakingscampagnes moet voeren, ondersteuning moet bieden inzake het gebruik van passende instrumenten en voorlichting moet verstrekken over de manier waarop ze hun minderjarigen en jonge kinderen beter kunnen beschermen; 18. wijst erop dat videospellen niet alleen worden gespeeld, maar ook kunstwerken met een culturele waarde zijn; 19. benadrukt dat consumenten alle nodige informatie moeten hebben over een onlinevideospel, onder meer over de aanwezigheid van aankopen tijdens het spel zoals “loot boxes” en andere ogenschijnlijk willekeurige aankopen tijdens het spel, en dat zij vóór het spelen en tijdens het spel op de hoogte moeten zijn van het soort inhoud; benadrukt dat dergelijke informatie voor alle consumenten duidelijk moet worden weergegeven en gemakkelijk te begrijpen moet zijn vóór de aankoop van het spel en vóór elke aankoop tijdens het spel, om consumenten, met name minderjarigen en jonge kinderen, beter te beschermen en ouders te helpen hun uitgaven te begrijpen en te beheersen; merkt op dat, indien er in onlinespellen virtuele valuta’s worden gebruikt, hun waarde in echt geld altijd duidelijk en opvallend voor de consumenten moet worden aangegeven voor elke aankoop; merkt op dat het ontbreken van die informatie duidelijk verboden is op grond van Richtlijn (EU) 2019/2161; 20. wijst erop dat onlinevideospellen op basis van het “pay-to-win”-model, waarbij spelers de mogelijkheid hebben om tegen betaling voordeel te behalen, spelers vóór aanvang van het spel daarover duidelijk moeten informeren; is van mening dat toepassing van een dergelijk “pay-to-win”-model kan leiden tot ongelijkheid tussen spelers, afhankelijk van hun middelen; moedigt er daarom toe aan in spellen die een dergelijk model gebruiken, een speelmodus zonder “pay-to-win”-transacties op te nemen; 21. juicht toe dat de Commissie de automatische verlenging van abonnementen en contracten tijdens de aangekondigde geschiktheidscontrole van de wetgeving inzake consumentenbescherming aan een onderzoek zal onderwerpen; merkt op dat automatische verlenging gunstig kan zijn voor zowel de gebruiker als de handelaar, doordat dit het gebruiksgemak ten goede komt en de abonnee-administratie voor de handelaar beperkt, maar ook tot problemen kan leiden als de automatische verlenging tegen de zin van de consument voor onbepaalde tijd wordt voortgezet; verzoekt de Commissie, bij haar onderzoek, en handelaren, in hun bedrijfsbeleid, rekening te houden met de beste praktijken van de lidstaten of bedrijven die reeds gebruikmaken van een consumentvriendelijk beleid voor automatische verlenging; verzoekt de Commissie handelaren op EU-niveau te verplichten gebruikers de mogelijkheid te bieden om zich ten tijde van de aankoop uitdrukkelijk akkoord te verklaren met automatische verlenging in plaats van deze standaard in te stellen, duidelijke en eenvoudig toegankelijke informatie te verstrekken over de manier waarop zij de automatische verlenging te allen tijde kunnen opzeggen, en het opzeggen van de automatische verlenging even gemakkelijk te maken als het afsluiten van een abonnement of contract; 22. dringt aan op meer transparantie van ontwikkelaars van videospellen over de waarschijnlijkheden in “loot box”-mechanismen, met inbegrip van informatie in eenvoudige taal over de resultaten die met de algoritmen worden beoogd; 23. beklemtoont dat garantiebeleid ten aanzien van terugzending en terugbetaling een hoeksteen van de consumentenrechten in de Unie vormt en dat consumenten bij onlineaankopen hetzelfde recht als bij persoonlijk gedane aankopen moeten hebben om producten terug te zenden en om terugbetaling te verzoeken; merkt op dat voor gedownloade of gestreamde digitale en online-inhoud het recht op terugbetaling van toepassing is als het product of de dienst gebreken vertoont of als de consument geen toegang krijgt tot het product zoals verwacht; verzoekt handelaren om de regels voor consumentenbescherming in de EU volledig na te leven en duidelijke, transparante en betrouwbare informatie te verstrekken over terugbetalingsverzoeken of het inroepen van het herroepingsrecht; 24. wijst erop dat personen met een handicap alle soorten onlinevideospellen moeten kunnen spelen; beklemtoont dat zowel de technische en communicatiefuncties van onlinevideospellen als alle ter zake doende informatie over het spelen of aankopen van het spel inclusief en toegankelijk moeten zijn; verzoekt de Commissie initiatieven voor te stellen om de toegankelijkheid van onlinevideospellen voor personen met een handicap te verbeteren; moedigt de aanbieders van onlinevideospellen aan spellen toegankelijk te maken door toepassing van de toegankelijkheidsvoorschriften van bijlage I bij Richtlijn (EU) 2019/882 (30) ; 25. wijst erop dat een artikel dat in een videospel is verkregen, in bepaalde gevallen voor echt geld kan worden geruild binnen het spel of via websites van derden, hetgeen indruist tegen de algemene voorwaarden van de uitgevers van videospellen; dringt er bij de nationale autoriteiten op aan een eind te maken aan illegale praktijken die het iedereen mogelijk maken artikelen op sites in het spel te ruilen, te verkopen of te verwedden; benadrukt dat deze diensten niet alleen tot problemen op het gebied van consumentenbescherming, maar ook tot witwaspraktijken kunnen leiden; roept de Commissie op om deze praktijk te verbieden; is van mening dat de wet inzake digitale diensten dit probleem kan helpen terugdringen, met name door nakoming van de verplichtingen die voortvloeien uit het “ken-uw-klant”-beginsel; 26. vindt het zorgwekkend dat “gold farming” (het te koop aanbieden van in computerspelen behaalde scores) mogelijk verband houdt met dwangarbeid en uitbuiting in ontwikkelingslanden alsook met witwaspraktijken; verzoekt de Commissie het gebruik van “gold farming” in verband met financiële misdrijven en schendingen van de mensenrechten te beoordelen en indien nodig passende initiatieven voor te stellen; 27. verzoekt de Commissie een Europese strategie voor videospellen uit te stippelen die het mogelijk maakt het potentieel op het gebied van economie, samenleving, onderwijs, cultuur en innovatie van deze sector te benutten zodat deze een leidende rol kan vervullen op de wereldmarkt voor videospellen; verzoekt de Commissie tijdens haar komende geschiktheidscontrole van het EU-consumentenrecht inzake digitale rechtvaardigheid te beoordelen of het huidige consumentenrechtskader toereikend is om alle consumentenrechtelijke kwesties aan te pakken die zich voordoen bij “loot boxes” en aankopen in spellen, en verzoekt de Commissie, indien dit niet het geval is, een wetgevingsvoorstel in te dienen om het huidige EU-consumentenrechtskader voor onlinevideospellen aan te passen of een op zichzelf staand wetgevingsvoorstel over onlinevideospellen in te dienen om een geharmoniseerd Europees regelgevingskader tot stand te brengen dat een hoog niveau van consumentenbescherming waarborgt, met name voor minderjarigen en jonge kinderen; is van mening dat in deze voorstellen moet worden beoordeeld of er een verplichting om betalingen tijdens het spel en “loot box”-mechanismen standaard uit te schakelen of een verbod op betaalde “loot boxes” moet worden voorgesteld om minderjarigen te beschermen, versnippering van de interne markt te voorkomen en ervoor te zorgen dat consumenten hetzelfde niveau van bescherming genieten, ongeacht hun woonplaats; 28. verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is de aanbieders van onlinevideospellen die op minderjarigen en jonge kinderen gericht zijn, te verplichten om voorafgaande beoordelingen van de effecten op kinderen te ontwikkelen op basis van het 4C-kader voor risicoclassificatie (content, contact, conduct, contract) en de gevonden risico’s voor de rechten van minderjarigen daadwerkelijk te beperken; Extra voordelen en risico’s voor de consument 29. benadrukt het belang van geestelijke gezondheid, met name bij minderjarigen en jonge kinderen; merkt op dat videospellen verlichting boden ten tijde van strenge lockdowns gedurende de COVID-19-pandemie; herinnert aan de positieve bijdrage die onlineconnectiviteit heeft geleverd om ervoor te zorgen dat Europeanen nog steeds met elkaar konden communiceren en omgaan, en samen creatief konden zijn, onder meer via onlinevideospellen; wijst erop dat gamen interactieve mogelijkheden biedt voor individuen die in het werkelijke leven de aansluiting bij de samenleving missen of in een isolement verkeren; stelt vast dat dit met name geldt voor ouderen, een groep die zich gedurende de COVID-19-pandemie het meest geïsoleerd heeft gevoeld; merkt op dat de WHO van mening is dat onlinespellen kunnen uitgroeien tot een belangrijk hulpmiddel om onze banden met anderen te onderhouden (31) ; wijst op de voordelen van platformoverschrijdende onlinespellen voor de gebruikerservaring – spelers kunnen immers gemakkelijk met elkaar in contact komen via verschillende platforms – en voor de ontwikkelaars van spellen, en roept de producenten van videospellen op alles in het werk te stellen om optimaal gebruik te maken van deze mogelijkheid; stelt meer in het algemeen vast dat toegang tot creatieve expressie en culturele inhoud, met name voor minderjarigen en jonge kinderen, kansen en nieuwe vooruitzichten biedt; vraagt de Commissie te blijven optreden om de digitale infrastructuur van Europa te verbeteren, die niet alleen de creatieve sectoren helpt bij het ontwikkelen van inhoud van hoge kwaliteit, maar ook de Europese burgers toegang verschaft tot die in cultureel opzicht belangrijke werken; 30. is van mening dat videospellen voor veel mensen niet alleen dienen als vrijetijdsbesteding, maar ook als hersengymnastiek, onder meer door het oplossen van uitdagende taken of puzzels, het aangaan van wedstrijden met andere spelers die een hoge mate van concentratie vereisen, en de ontwikkeling van vaardigheden en vermogens als probleemoplossing, ruimtelijke en hand-oogcoördinatie, teamwerk, gezichtsvermogen en snelheid; 31. stelt voor om in het Europees Parlement in Brussel een jaarlijkse EU-prijs voor onlinevideospellen – de Europese prijs voor onlinevideospellen – toe te kennen teneinde te beklemtonen dat bedrijven die onlinevideospellen produceren, waaronder een groot aantal kmo’s, van groot belang zijn voor de Europese digitale eengemaakte markt wat banen, groei, innovatie en het uitdragen van Europese waarden betreft; is van mening dat de prijs gericht moet zijn op de bevordering van onlinevideospellen die de rechten van consumenten eerbiedigen of die een positief effect hebben op specifieke gebieden, zoals onderwijs, of op de ontwikkeling van vaardigheden; 32. is ingenomen met het innovatieve onderzoeksproject EU Kids Online, waarmee in heel Europa hoogwaardige gegevens worden verzameld over de manier waarop kinderen hun online-ervaringen beoordelen; dringt erop aan dit baanbrekende initiatief vaker te actualiseren; vraagt de Commissie dit en soortgelijke initiatieven in de toekomst te financieren; 33. merkt op dat onlinevideospellen belangrijk zijn voor educatie, omdat ze nuttig kunnen zijn bij leerprocessen, en dat tal van spellen specifiek voor educatieve doeleinden worden ontworpen, bijvoorbeeld om maatschappelijke vraagstukken aan te kaarten of om het begrip van historische of culturele gebeurtenissen te verbeteren; herinnert eraan dat videospellen deel uitmaken van nationale onderwijsprogramma’s; stelt vast dat in de handel verkrijgbare videospellen ook voor educatieve doeleinden worden gebruikt; wijst erop dat videospellen ook worden gebruikt om kritisch denken te bevorderen, vaardigheden bij te brengen en creativiteit te stimuleren; wijst er tevens op dat videospellen ook later in het leven van pas komen, doordat zij ouderen in staat stellen hun hersenen te stimuleren en hun de mogelijkheid bieden om contact te hebben met anderen; 34. benadrukt dat overmatig onlinegamen negatieve gevolgen kan hebben op het vlak van sociale contacten, werk, schooluitvalpercentages, lichamelijke en geestelijke gezondheid en slechte schoolprestaties, maar dat uit onderzoek ook blijkt dat videospellen positieve effecten kunnen hebben; benadrukt daarom dat er een gezond evenwicht moet worden gevonden; 35. benadrukt dat verslaving aan videospellen, ook “gamestoornis” genoemd, voor sommige spelers een probleem is; wijst erop dat de WHO gamestoornissen heeft aangemerkt als verslaafd gedrag dat wordt gekenmerkt door verminderde controle over het gamen, waarbij meer voorrang wordt gegeven aan het gamen dan aan andere activiteiten, zodat het gamen de overhand krijgt op andere interesses en dagelijkse activiteiten, en spelers blijven gamen of meer gaan gamen ondanks de negatieve gevolgen; 36. beklemtoont dat de videospelsector, de gebruikers en de ouders de risico’s en gevolgen van een gamestoornis niet mogen onderschatten; herinnert eraan dat uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat pubers en adolescenten kwetsbaarder zijn voor verslaving; dringt aan op verdere samenwerking tussen de ontwerpers en uitgevers van videospellen, platforms voor videospellen en de gemeenschap van belanghebbenden meer in het algemeen, waaronder de nationale bevoegde autoriteiten en de Commissie, om de risico’s op gamestoornissen te helpen beperken; stelt voor meer bewustmakingscampagnes op te zetten om ervoor te zorgen dat ouders en jonge gamers zich bewust zijn van de risico’s in verband met gamestoornissen, en dringt er bij de ontwikkelaars van spellen op aan manipulatieve ontwerpen te voorkomen die tot verslaving aan videospellen, isolatie en cyberpesten kunnen leiden; 37. stelt vast dat het ontbreekt aan EU-brede uitgesplitste gegevens over de tijd die gemiddeld aan gamen wordt besteed, de gemiddelde uitgaven tijdens het spel, de algehele spelervaring en de daaruit voortvloeiende sociaal-psychologische gevolgen, en verzoekt de Commissie deze gegevens jaarlijks te verzamelen en daarover verslag uit te brengen aan het Parlement; 38. merkt op dat de videospelindustrie toegang heeft tot grote hoeveelheden soms gevoelige persoonsgegevens; benadrukt dat zij ervoor moet zorgen dat de verwerking van persoonsgegevens plaatsvindt in overeenstemming met de algemene verordening gegevensbescherming en andere EU-wetgeving en dat gebruikersprofielen die met behulp van gedragsgegevens zijn opgesteld, niet worden gebruikt voor manipulatieve en discriminerende doeleinden; verzoekt de bevoegde autoriteiten ervoor te zorgen dat de relevante EU- en nationale wetgeving strikt wordt gehandhaafd; wijst erop dat de analyse van de speelpatronen van spelers door het verzamelen van gegevens niet ten goede mag komen aan technieken om spelers verslaafd te maken, maar in plaats daarvan gericht moet zijn op het verbeteren van de spelervaring; moedigt ontwikkelaars ertoe aan te overwegen om spellen op te bouwen in hoofdstukken of met frequente rustpunten om spelers pauzes te gunnen zodat ze zich even kunnen loskoppelen; 39. wijst erop dat platforms voor onlinevideospellen zich lenen voor phishingpraktijken door oplichters; dringt aan op voorlichtingscampagnes om de risico’s daarvan onder de aandacht te brengen, met name onder minderjarigen en jongeren; 40. dringt er bij de videospelsector, de Commissie en de lidstaten op aan een actieplan uit te werken om het genderevenwicht te vrijwaren in alle ontwikkelingsfasen van de sector onlinespellen; verzoekt de sector bovendien om van vrouwen geen lustobject te maken en geen genderstereotypen in het leven te roepen, te herhalen of te verergeren; wijst erop dat dergelijke praktijken maar al te vaak voorkomen en leiden tot een vijandige omgeving voor vrouwen en meisjes in onlinespellen; Zorgen voor een veilige onlineomgeving voor de gebruikers van onlinevideospellen 41. juicht initiatieven van de sector toe, zoals PEGI, dat in 38 landen wordt gebruikt; is van mening dat een dergelijk classificatiesysteem bijzonder nuttig kan zijn voor inhoudsbeschrijvingen en informatie over de aanbevolen leeftijd voor het spelen van een spel, wat ouders helpt om gepaste spellen voor hun kinderen uit te kiezen; benadrukt dat het classificatiesysteem onderdeel is van de bredere PEGI-gedragscode, die tot doel heeft een veilige omgeving voor gamers te waarborgen; is ingenomen met de geactualiseerde aanpak van PEGI, waarmee consumenten voortaan te weten kunnen komen of een spel betaalde schijnbaar willekeurige elementen bevat; benadrukt dat de aanwezigheid van betaalde inhoud in het spel, waaronder betaalde schijnbaar willekeurige inhoud, niet uitsluit dat ouders de toegang tot dergelijke inhoud beperken, maar kinderen tegelijkertijd toestaan het basisspel te spelen als zij dat geschikt achten voor hun leeftijd; merkt op dat sommige landen het PEGI-systeem in wetgeving hebben omgezet; verzoekt de Commissie na te gaan hoe het PEGI-systeem wordt toegepast in de verschillende soorten spellen die op de markt en in de hele Unie beschikbaar zijn, en de mogelijkheden te onderzoeken om het in EU-wetgeving te verankeren, zodat het PEGI-systeem en de bijbehorende gedragscode het geharmoniseerde, verplichte leeftijdsclassificatiesysteem worden dat van toepassing is op alle ontwikkelaars van videospellen, appstores en onlineplatforms, teneinde versnippering op de interne markt te voorkomen en rechtszekerheid te bieden voor de videospelsector; 42. erkent dat het PEGI-systeem consumenten belangrijke precontractuele informatie kan verstrekken; is echter van mening dat dit door de sector geleide initiatief moet worden aangevuld met extra maatregelen om het hoogste niveau van consumentenbescherming te waarborgen en om de vraagstukken op het gebied van het consumentenrecht op te lossen die voortvloeien uit aankopen tijdens het spel en mechanismen op basis van “loot boxes”; 43. spoort de sector, met inbegrip van spelplatforms en uitgevers van spellen, betrokken onafhankelijke deskundigen en classificatie-instanties, aan bewustmakingscampagnes over het PEGI-systeem te blijven voeren, zodat ouders van het bestaan ervan weten, en ervoor open te blijven staan om het beoordelingssysteem aan te passen aan de ontwikkelingen op het gebied van videospellen en de inhoud van spellen, teneinde ouders te blijven helpen bij het nemen van beslissingen; 44. verzoekt de Commissie minimumnormen voor privacybescherming te ontwikkelen en na te gaan of er behoefte is aan een veilig en inclusief systeem voor leeftijdsgarantie; 45. wijst met bezorgdheid op de risico’s in verband met haatzaaiende uitlatingen en cyberpesten op platforms voor onlinevideospellen, die bijzonder gevaarlijk zijn wanneer minderjarigen en jonge kinderen er het doelwit van zijn; 46. wijst erop dat onlinevideospellen de gebruikers een veilige digitale omgeving moeten bieden; is ingenomen met de recente goedkeuring van de wet inzake digitale diensten, waarin de regels voor inhoudsmoderatie in Europa zijn geactualiseerd teneinde illegale online-inhoud, met inbegrip van videospellen, beter aan te pakken; dringt erop aan dat deze wet snel in nationaal recht omgezet en toegepast wordt; 47. benadrukt dat naast illegale inhoud ook schadelijke inhoud kan worden verspreid via de communicatiefuncties van videospellen of socialemediaplatforms voor spellen; hamert erop dat de sector videospellen passende maatregelen moet nemen en passende instrumenten moet ontwikkelen om alle gebruikers te beschermen tegen schadelijke inhoud, overeenkomstig de toepasselijke nationale en EU-wetgeving; 48. verzoekt de Commissie en de instanties voor consumentenbescherming in de lidstaten erop toe te zien dat het consumentenrecht ook in de sector videospellen ten volle wordt geëerbiedigd en gehandhaafd door sectorale bezemacties uit te voeren of door in voorkomend geval een gecoördineerde handhavingsactie in gang te zetten, op grond van Verordening (EU) 2017/2394 betreffende samenwerking tussen de nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming (32) ; o o o 49. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name de artikelen 21 en 36, – gezien het verslag van 14 juni 2022 van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) getiteld “CFSP Report – Our priorities in 2022”, – gezien het “Strategisch kompas inzake veiligheid en defensie – Voor een Europese Unie die haar burgers, waarden en belangen beschermt en bijdraagt aan de internationale vrede en veiligheid”, zoals aangenomen door de Raad op 21 maart 2022 en bekrachtigd door de Europese Raad op 24 maart 2022, – gezien de conclusies van de Raad van 24 en 25 maart 2022, – gezien de Verklaring van Versailles van 11 maart 2022, – gezien de conclusies van de Raad van 23 en 24 juni 2022 over Europa in ruimere zin, Oekraïne en de aanvragen voor lidmaatschap van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië, de Westelijke Balkan, economische vraagstukken, de Conferentie over de toekomst van Europa, en externe betrekkingen, – gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s van 12 oktober 2022, getiteld “Mededeling 2022 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU” ( COM(2022)0528 ), – gezien de resoluties van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 2 maart 2022 inzake de agressie tegen Oekraïne (A/RES/ES-11/L.1) en van 12 oktober 2022 inzake de territoriale integriteit van Oekraïne: verdediging van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties (A/RES/ES-11/L.5), – gezien zijn resolutie van 9 maart 2022 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (1) , – gezien de mededeling van de Commissie van 19 oktober 2021 getiteld “Mededeling 2021 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU” ( COM(2021)0644 ), – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 7 april 2022 over de schorsing van het lidmaatschap van de Russische Federatie van de Mensenrechtenraad (A/RES/ES-11/L.4), – gezien het verslag over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa van 9 mei 2022, – gezien zijn resolutie van 4 mei 2022 over de follow-up van de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa (2) , – gezien Besluit (GBVB) 2021/509 van de Raad van 22 maart 2021 tot oprichting van een Europese Vredesfaciliteit, en tot intrekking van Besluit (GBVB) 2015/528 (3) , – gezien de op 16 december 2021 aangenomen conclusies van de Raad over COVID-19, crisisbeheersing en weerbaarheid, veiligheid en defensie, externe aspecten van migratie en externe betrekkingen, – gezien zijn aanbeveling aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 23 november 2022 over de nieuwe EU-uitbreidingsstrategie (4) , – gezien het strategisch concept van de NAVO dat tijdens de NAVO-top van 29 juni 2022 in Madrid door de staatshoofden en regeringsleiders in de NAVO werd goedgekeurd, – gezien resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad van 31 oktober 2000 waarbij de agenda voor vrouwen, vrede en veiligheid werd vastgesteld, – gezien de gezamenlijke mededeling van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 25 november 2020 getiteld “EU-genderactieplan (GAP) III – Een ambitieuze agenda inzake gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen in het externe optreden van de EU” (JOIN(2020)0017), – gezien zijn resolutie van 14 december 2022 over de vooruitzichten voor de tweestatenoplossing voor Israël en Palestina (5) , – gezien de gezamenlijke verklaring over de samenwerking tussen de EU en de NAVO die op 10 januari 2023 is ondertekend door de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Commissie en de secretaris-generaal van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie constitutionele zaken, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0292/2022 ), A. overwegende dat de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne, met de steun van het regime van Loekasjenka in Belarus, ervoor heeft gezorgd dat er opnieuw een oorlog woedt op het Europese continent en dat hiermee ernstige verwoesting en ontberingen zijn veroorzaakt; overwegende dat Rusland oorlogsmisdaden tegen Oekraïne heeft begaan; overwegende dat dit alles een aanzienlijke bedreiging vormt voor de Europese en wereldwijde veiligheid, die doorlopend ondermijnd wordt; overwegende dat Rusland nucleaire dreigementen heeft geuit; overwegende dat het functioneren van mondiale toeleveringsketens negatief is beïnvloed en dat in verschillende delen van de wereld de voedselzekerheid wordt ondermijnd; overwegende dat de illegale aanvalsoorlog van de Russische Federatie tegen Oekraïne tot economische onzekerheid en tot een stijging van de energieprijzen heeft geleid, de klimaatcrisis erger maakt en het potentieel heeft om veel lidstaten en derde landen, met name in de Westelijke Balken en het Oostelijk Partnerschap, verder te destabiliseren en daardoor de geopolitieke context van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) van de EU aanzienlijk heeft veranderd; overwegende dat de aanvalsoorlog tegen Oekraïne deel uitmaakte van het plan van Poetin om de Euro-Atlantische veiligheidsarchitectuur te wijzigen; overwegende dat dit plan is gedwarsboomd door de heroïsche verdediging door het Oekraïense leger; overwegende dat de EU sinds 2014 niet volledig gebruik heeft kunnen maken van de instrumenten van haar gemeenschappelijke veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) om het gevecht van Oekraïne tegen Rusland doeltreffend te ondersteunen, alhoewel er dit jaar enkele verbeteringen zichtbaar zijn; overwegende dat de EU, om te worden beschouwd als succesvolle en geloofwaardige mondiale speler, haar vermogens verder moet ontwikkelen en meer politieke wil moet tonen om de veiligheid te waarborgen in haar onmiddellijk nabuurschap; B. overwegende dat het oostelijk nabuurschap en de Westelijke Balkan behoefte hebben aan vreedzame conflictoplossing, meer stabiliteit en veiligheid en een grotere wederzijdse samenwerking; overwegende dat de veiligheid in deze regio’s sterk wordt bedreigd door de Russische invasie van Oekraïne en de mogelijkheid dat deze agressie zich verder verspreidt naar buurlanden; overwegende dat de destabilisering van ons onmiddellijk nabuurschap een bedreiging vormt voor de stabiliteit, vrede en veiligheid van de EU; C. overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne laat zien dat er een krachtiger, ambitieuzer, geloofwaardig, strategisch en eensgezind optreden van de EU op het wereldtoneel nodig is en dat de EU autonoom haar eigen strategische doelstellingen moet bepalen en de vermogens om die te verwezenlijken moet ontwikkelen en inzetten; overwegende dat hierdoor eens te meer wordt benadrukt dat Europa prioriteit moet geven aan zijn energieonafhankelijkheid; D. overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne een serieuze waarschuwing is voor de EU en een onmiddellijke bedreiging vormt voor de Europese en mondiale veiligheidsorde en voor de veiligheid van de EU en haar lidstaten; overwegende dat de Russische invasie van Oekraïne het momentum doet aanzwellen voor een geopolitieke herdefiniëring van het GBVB en het externe optreden van de EU in het algemeen, met een doortastende visie die uitgaat van de belangen van de Unie in de nieuwe geopolitieke realiteit, met een echte wil om op te treden en met trans-Atlantische samenwerking, teneinde strategisch relevante resultaten te boeken; overwegende dat Finland en Zweden in het licht van de Russische agressie toetreding tot de NAVO hebben aangevraagd; overwegende dat dit conflict ook aantoont dat het dringend noodzakelijk is om een gemeenschappelijke visie op dreigingen te definiëren en blijk te geven van echte solidariteit met de lidstaten in de frontlinie; overwegende dat deze oorlog heeft herbevestigd dat de NAVO het fundament van de Europese veiligheid vormt en dat sterke trans-Atlantische betrekkingen onmisbaar zijn; E. overwegende dat het absoluut noodzakelijk is dat de Unie haar belangrijkste kwetsbaarheden aanpakt, waaronder haar te sterke afhankelijkheid van Rusland en de Volksrepubliek China (VRC), en werkt aan een betere veerkracht en voorbereiding ten aanzien van de dreiging die uitgaat van totalitaire en niet-democratische regimes; F. overwegende dat de Russische invasie ook duidelijk maakt dat de lidstaten de nodige politieke wil moeten tonen om het GBVB om te vormen tot een volwaardig Europees beleid, hetgeen tevens wordt benadrukt door de door burgers ingegeven uitkomsten van de Conferentie over de toekomst van Europa; G. overwegende dat het potentieel voor snelle, efficiënte en doeltreffende maatregelen op het gebied van buitenlands beleid, veiligheid en defensie, mogelijk gemaakt door het Verdrag van Lissabon, de afgelopen tien jaar slechts in zeer beperkte mate is benut door een gebrek aan politieke wil van de lidstaten; overwegende dat het, in het licht van de veranderende Europese veiligheidsomgeving, hoog tijd is om gebruik te maken van alle instrumenten waarin het VEU voorziet, met name wat betreft het GVDB; overwegende dat in het Verdrag van Lissabon sinds december 2009 onder meer een militair startfonds (artikel 41, lid 3, punt b)) is opgenomen, evenals de mogelijkheid om een kleine groep te vormen met ambitieuzere veiligheids- en defensiedoelstellingen , en de mogelijkheid om een echt Europees beleid inzake capaciteiten en bewapening vast te stellen ; H. overwegende dat overbruggingsclausules onmiddellijk kunnen worden ingezet om op specifieke beleidsterreinen over te schakelen van de vereiste van eenparigheid van stemmen naar besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen; overwegende dat de huidige bedreiging van de Europese veiligheid een onmiddellijke aanpassing van bepaalde werkmethoden vereist; I. overwegende dat de Raad snel en eensgezind heeft gehandeld en tot op heden negen pakketten met sancties tegen Rusland heeft aangenomen naar aanleiding van het optreden van Rusland in Oekraïne, met inbegrip van sancties die gelden voor individuen, zoals de bevriezing van activa en reisbeperkingen, economische sancties die gericht zijn op de sectoren financiën, handel, energie, vervoer, technologie en defensie, beperkingen voor media, diplomatieke maatregelen, beperkingen van de handelsbetrekkingen met de bezette Krim en Sebastopol, alsook met de delen van Donetsk en Loehansk die niet onder gezag van de regering staan, en maatregelen met betrekking tot economische samenwerking, die zonder uitzondering blijk geven van solidariteit en eenheid maar nog steeds niet toereikend zijn om de agressor tegen te houden; J. overwegende dat de achteruitgang van de mediavrijheid en de toename van desinformatiecampagnes, buitenlandse inmenging en aanvallen op journalisten een wereldwijde trend vormen, die het duidelijkst zichtbaar is in democratieën die een achteruitgang doormaken en in recalcitrante totalitaire staten; overwegende dat de internationale gevolgen voor mensenrechten, democratie, burgerparticipatie en ontwikkeling zorgwekkend zijn; overwegende dat de EU haar samenwerking met gelijkgestemde partnerlanden moet versterken om de mediavrijheid en de vrijheid van meningsuiting te bevorderen en te verdedigen en desinformatie en buitenlandse inmenging in derde landen tegen te gaan; K. overwegende dat de aanhoudende instabiliteit en onvoorspelbaarheid van de veiligheidssituatie aan de grenzen van de EU en in haar buurlanden een directe bedreiging vormen voor de veiligheid van de EU en haar lidstaten; L. overwegende dat de regering van de Russische Federatie onder leiding van Vladimir Poetin internationale terroristische daden is blijven plegen tegen politieke tegenstanders en soevereine staten, die geculmineerd zijn in de invasie en bezetting van Oekraïne door Rusland sinds 2014; M. overwegende dat de wereldwijde gevolgen van de ongerechtvaardigde invasie van de Russische Federatie in Oekraïne worden verergerd door de impact van de aanhoudende en ongekende COVID-19-pandemie die zijn oorsprong had in Wuhan, in de VRC; overwegende dat de terugkeer van een grootschalige oorlog op het Europese continent, de economische instabiliteit en de doelbewuste instrumentalisering van de energievolatiliteit door de Russische Federatie op dit moment geopolitieke onzekerheid veroorzaken voor de burgers van de Europese Unie, de kandidaat-lidstaten en de potentiële kandidaat-lidstaten, alsook voor de mondiale partners; N. overwegende dat het bereiken van strategische autonomie vereist dat de Unie alle aangelegenheden die voor de EU van strategisch belang zijn, kan nastreven zonder al te afhankelijk te zijn van de capaciteiten van derde landen en -actoren, onder meer door kwetsbaarheden weg te nemen die de Unie blootstellen aan interne verdeeldheid en gedwongen concessies aan autoritaire actoren; overwegende dat het bereiken van strategische autonomie de Unie in staat zal stellen vanuit een krachtige startpositie haar externe optreden verder te versterken, haar op waarden gebaseerde belangen doeltreffender na te streven en uit te dragen, en een krachtiger bijdrage te leveren aan mondiaal multilateralisme, vreedzame conflictoplossing en de ontwikkeling van democratie, de rechtstaat en grondrechten overal ter wereld; overwegende dat de EU zich niet zal kunnen verdedigen of een geloofwaardige speler zal kunnen zijn zonder dat er serieus wordt geïnvesteerd in defensie van de lidstaten; overwegende dat, ondanks de aanhoudende Russische agressie tegen Oekraïne sinds 2014, het besluit van NAVO-leiders om ten minste 2 % van het bbp te besteden aan defensie-uitgaven slechts is uitgevoerd door enkele bondgenoten die ook lidstaten zijn, met name die aan de oostelijke flank; overwegende dat het halen van die drempelwaarde blijk geeft van een oprechte wil om tegelijkertijd de Europese veiligheid en de positie van de EU te versterken; O. overwegende dat de vrijwillige toetreding van Europese landen tot de EU nog steeds het succesvolste beleidsinstrument van het buitenlands beleid van de Unie is; overwegende dat Europese leiders Oekraïne en de Republiek Moldavië op 23 juni 2022 de status van kandidaat-lidstaat hebben toegekend en het bestaan van een Europese perspectief voor Georgië hebben erkend; overwegende dat de Europese Raad Bosnië en Herzegovina op 15 december 2022 de status van kandidaat-lidstaat van de EU heeft verleend, en dat de Republiek Kosovo een verzoek om toetreding tot de EU heeft ingediend; P. overwegende dat het GBVB van de Unie berust op de waarden van democratie, de rechtsstaat, de universaliteit en ondeelbaarheid van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, eerbiediging van de menselijke waardigheid, de beginselen van gelijkheid en solidariteit en naleving van de beginselen van het Handvest van de VN en van het internationale recht; overwegende dat de waarden van de Unie, zoals verankerd in artikel 2, artikel 3, lid 5, en artikel 21 VEU, dit beleid rechtstreeks aangaan; overwegende dat de druk van autocratieën op deze democratische waarden almaar toeneemt, waardoor de controle op machtsmisbruik wordt uitgehold, mensenrechtenschendingen in aantal en ernst toenemen en het maatschappelijk middenveld, onafhankelijke media en democratische oppositiebewegingen in hun speelruimte beperkt worden; overwegende dat volgens Freedom House de democratie in 2021 voor het 16e opeenvolgende jaar wereldwijd achteruitging; Q. overwegende dat klimaatverandering almaar zwaardere gevolgen heeft voor verschillende aspecten van ons leven, alsmede voor ontwikkelingskansen, de wereldwijde geopolitieke orde en de mondiale stabiliteit; overwegende dat diegenen die over minder middelen beschikken om zich aan klimaatverandering aan te passen het hardst door de gevolgen ervan zullen worden getroffen; overwegende dat het buitenlands beleid van de EU sterker gericht moet zijn op het bevorderen van multilaterale activiteiten door samen te werken aan specifieke klimaatgerelateerde kwesties, strategische partnerschappen op te zetten en de samenwerking en contacten tussen overheids- en niet-overheidsactoren te versterken, inclusief actoren die een grote bijdrage leveren aan vervuiling wereldwijd; R. overwegende dat de op regels gebaseerde internationale orde, die berust op het internationale recht en de multilaterale instellingen, steeds meer onder druk komt te staan, zowel van binnenuit als van buitenaf; overwegende dat autocratische staten, alleen of gezamenlijk, proberen multilaterale organisaties en agentschappen alsook het internationaal humanitair recht en de internationale mensenrechtenwetgeving tegen te werken, de inhoud van deze wetgeving door coöptatie te ondermijnen, of de uitvoering ervan te omzeilen of te dwarsbomen, en tegelijkertijd de verdere ontwikkeling van autocratische normen in de EU en in derde landen bevorderen, onder meer via diplomatieke, economische of militaire stimulansen en dwang, en door middel van desinformatiecampagnes; overwegende dat de invasie van Rusland in Oekraïne en de opzettelijke oorlogsmisdaden van Rusland aanvallen zijn op de fundamenten van de multilaterale, op regels gebaseerde wereldorde; S. overwegende dat de EU haar vermogen moet verbeteren om snel en doeltreffend besluiten te nemen, met name in het kader van het GBVB, zodat zij met één stem kan spreken en als een echte mondiale speler kan optreden in reactie op crises; 1. wijst erop dat de snelle, eensgezinde en standvastige reactie van de EU op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, alsook het vermogen van de EU om te leren van eerdere geostrategische fouten, illustraties zijn van de doeltreffendheid van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de EU dat gestoeld is op onze gedeelde waarden van mensenrechten, democratie en de rechtstaat; benadrukt dat de Unie, indien zij sterker voor de dag wil komen als een geloofwaardige speler met een op waarden gebaseerd buitenlands beleid, als een betrouwbare internationale partner en als een geloofwaardige speler op het gebied van veiligheid en defensie, dan ook besluitvormingsprocedures moet vaststellen en (op gebieden waar die procedures reeds bestaan) uitvoeren die bevorderlijk zijn voor deze doelstelling; 2. merkt op dat vele autocratieën overal ter wereld de reactie van de EU op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne nauwlettend in de gaten houden en dat die reactie een doorslaggevende invloed zal hebben op hun gedrag op het internationale toneel; benadrukt dat de EU en de lidstaten alleen geloofwaardig kunnen zijn als zij hun militaire, politieke en humanitaire bijstand aan Oekraïne opschroeven en hun verdediging tegen de Russische dreigingen voor de Europese veiligheid versterken; 3. is ervan overtuigd dat het waarborgen van de veiligheid, de welvaart en het leiderschap van de EU op mondiaal niveau nauw verband houdt met het consolideren van het uitbreidingsproces, het versnellen van de toetreding van kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten en het consolideren van het nabuurschapsbeleid van de EU; 4. onderstreept dat de tektonische verschuiving in het geopolitieke landschap als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en andere internationale uitdagingen zoals de groeiende opkomst van autoritaire staten wereldwijd, toenemende samenwerking tussen China en Rusland, het assertieve buitenlandbeleid van de VRC, de klimaatnoodsituatie en de gevolgen van de COVID-19-pandemie, allemaal aanleiding zijn om sneller toe te werken naar strategische autonomie, solidariteit en het geopolitieke ontwaken van de EU, met als basis concrete en geloofwaardige acties met betrekking tot prioritaire thematische en geografische kwesties, en dat bovenstaande fenomenen tegelijkertijd de noodzaak aantonen van nauwere samenwerking met de NAVO en gelijkgestemde bondgenoten over de hele wereld; wijst er in dit verband op dat directe of indirecte steun van een derde land voor de onwettige standpunten van Rusland – namelijk in het stemgedrag over relevante resoluties in de Algemene Vergadering van de VN of door Rusland te helpen EU‑sancties te omzeilen – duidelijke, snelle en specifieke consequenties moet hebben voor onze politieke en handelsbetrekkingen met dat land; 5. benadrukt dat de Unie haar roeping als wereldspeler en brenger van veiligheid alleen kan vervullen op basis van een flexibelere en efficiëntere besluitvorming, ook wat betreft het veiligheids- en defensiebeleid; 6. benadrukt dat het optreden van de Unie moet worden geleid door en stroken met de waarden en beginselen waarop de Unie overeenkomstig artikel 21 VEU is gegrondvest; 7. is van mening dat in artikel 21, lid 2, VEU de lijst van doelstellingen van het GBVB moet worden uitgebreid met het begrip “strategische autonomie”, zodat de EU een doeltreffende speler kan worden op het gebied van diplomatie en veiligheid door in haar eigen buitenlands en veiligheidsbeleid krachtig op te treden door middel van concrete maatregelen, beleidslijnen, begrotingen en toezeggingen; 8. herinnert eraan dat het strategisch kompas, aangenomen door de Raad in maart 2022, de EU en haar lidstaten strategische richtsnoeren en instrumenten biedt om hun defensievermogens te verbeteren, een doeltreffende veiligheidsverstrekker te worden in een steeds vijandiger mondiale en regionale omgeving en een assertievere mondiale speler te worden voor vrede en menselijke veiligheid; verzoekt de VV/HV, de Commissie en de lidstaten daarom prioriteit te geven aan een versnelde en volledige uitvoering daarvan, in samenwerking met gelijkgestemde partners en op een wijze die volledig complementair is aan de NAVO en haar strategisch concept van 29 juni 2022, daarbij rekening houdend met de lessen die zijn getrokken uit de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; 9. onderstreept dat er een krachtige voorlichtingscampagne over de voordelen van het strategisch kompas voor de Europese veiligheid en voor Europese burgers nodig is; 10. onderstreept dat de EU, om de geopolitieke herdefiniëring te bereiken die nodig is om de huidige uitdagingen het hoofd te bieden, haar GBVB op basis van de volgende vier acties moet vormgeven: 11. beklemtoont dat de EU met haar ambitieuze inzet en retoriek ten aanzien van extern mensenrechtenbeleid, ook consequent moet zijn en het goede voorbeeld moet geven; betreurt derhalve dat de EU in de praktijk inconsequent reageert ten aanzien van vergelijkbare mensenrechtensituaties die wereldwijd voorkomen; betreurt voorts de verslechtering van de situatie op het gebied van de mensenrechten en de rechtstaat in verscheidene EU-lidstaten, hetgeen de geloofwaardigheid van de EU ondermijnt; verzoekt de EU en haar lidstaten het goede voorbeeld te geven en de mensenrechten strikt te handhaven; 12. wijst erop dat de EU zich moet blijven inzetten voor wapenbeheersing en voor multilaterale overeenkomsten inzake ontwapening en non-proliferatie; Versterking van de institutionele en besluitvormingsregelingen van de EU op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid 13. is ingenomen met de opmerkelijke mate van eenheid en vastberadenheid van de EU bij haar snelle en krachtdadige reactie op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; dringt er bij de lidstaten op aan deze hoge mate van steun en eensgezindheid in stand te houden voor Oekraïne en de burgers van dat land, en daarbij volledig aan te sluiten bij de veranderende behoeften van Oekraïne en de inzet van de EU voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne; dringt erop aan ook in de toekomst in het geval van aanvallen op de democratie of onze gedeelde waarden, eenzelfde mate van eenheid te tonen; 14. spoort de lidstaten aan hun eenheid en vastberadenheid vol te houden en voort te bouwen op deze ongekende samenwerking; onderstreept het belang van eenheid en overeenstemming met de waarden en beginselen waarop de Unie gegrondvest is en hoe belangrijk het is deze eenheid te behouden en de strategische soevereiniteit, veiligheid en veerkracht van de EU en haar lidstaten te blijven versterken door middel van efficiëntere besluitvorming binnen het GBVB, hetgeen kan worden bereikt door: is in het licht van bovenstaande van mening dat het passend zou zijn om als Parlement voorafgaand aan het desbetreffende besluit van de Raad een plenair debat te houden en een resolutie aan te nemen in de plenaire vergadering waarin een operatie politiek wordt goedgekeurd, met inbegrip van de doelstellingen, middelen en duur ervan; 15. dringt er bij de lidstaten op aan te streven naar een strikte toepassing van artikel 31 VEU, op grond waarvan de Raad onder meer bepaalde besluiten zonder militaire implicaties op het gebied van het GBVB met gekwalificeerde meerderheid kan nemen, met name betreffende sancties en mensenrechten en, in het geval van artikel 42, lid 7, VEU door over te schakelen op besluitvorming met versterkte gekwalificeerde meerderheid van stemmen; verzoekt de lidstaten onverwijld en ten volle gebruik te maken van de overbruggingsclausule in artikel 31, lid 3, VEU, met name op prioritaire gebieden; 16. herhaalt zijn steun voor de vaststelling en uitvoering van de wereldwijde EU‑sanctieregeling voor de mensenrechten, die de EU in staat stelt snel gerichte beperkende maatregelen op te leggen aan personen, entiteiten en organen die verantwoordelijk zijn voor, betrokken zijn bij of in verband worden gebracht met ernstige schendingen van de mensenrechten wereldwijd; is ingenomen met het voornemen van de Commissie om het toepassingsgebied van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten te gelegener tijd uit te breiden met corruptie, waarmee zij het nauwe verband tussen corruptie en mensenrechtenschendingen erkent; dringt er bij de Commissie op aan dit wetgevingsvoorstel aan te vullen met mogelijkheden om het Europees Parlement een grotere rol toe te bedelen bij het aanhangig maken van ernstige mensenrechtenschendingen; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om de uit hoofde van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten opgelegde beperkende maatregelen vast te stellen bij stemming met gekwalificeerde meerderheid; 17. verzoekt de EU en de lidstaten meer steun te verlenen aan maatschappelijke organisaties, activisten en onderzoeksjournalisten die bij de bestrijding van corruptie betrokken zijn, door de oprichting van effectieve corruptiebestrijdingsinstanties en de vaststelling van solide regelgevingskaders te bevorderen en rechtsgebieden met een geheimhoudingsregeling en belastingparadijzen aan te pakken, met name binnen hun eigen rechtsgebied; 18. benadrukt dat de handhaving van de aan de Russische Federatie opgelegde sancties onontbeerlijk is om het land minder goed in staat te stellen de aanvalsoorlog tegen Oekraïne voort te zetten, en derhalve de hoogste prioriteit moet krijgen; dringt er bij de Raad op aan beperkende maatregelen op te leggen aan derde landen die de Russische invasie van Oekraïne mee mogelijk maken door sancties te helpen omzeilen of door rechtstreekse militaire bijstand te verlenen; is ingenomen met de beperkende maatregelen die zijn opgelegd aan het regime in Belarus; is ingenomen met het besluit van de Raad om beperkende maatregelen op te leggen aan de Islamitische Republiek Iran wegens de levering van drones aan de Russische Federatie om in te zetten tegen Oekraïne, met name tegen burgerdoelen; dringt aan op uitbreiding van de beperkende maatregelen in het licht van de aanhoudende levering van drones en de geplande levering van grond-grond-grondraketten door de Islamitische Republiek Iran; spreekt zijn krachtige steun uit voor het voorstel voor een richtlijn (6) dat de schending van beperkende maatregelen van de Unie strafbaar stelt, en vraagt dat het Europees Openbaar Ministerie wordt opgedragen dergelijke misdrijven in de hele EU consequent en op uniforme wijze te onderzoeken en te vervolgen; 19. spreekt zijn bezorgdheid uit over de toenemende frequentie en intensiteit van milieu- en klimaatrampen, die bijzonder ernstige gevolgen hebben voor de armste en meest kwetsbare mensen en gemeenschappen in de wereld; herinnert eraan dat de directe en indirecte gevolgen van de klimaatverandering de vrede en veiligheid in de wereld ondermijnen, bestaande kwetsbaarheden en ongelijkheden vergroten en risico’s inhouden voor de mensenrechten; onderstreept de fundamentele rol die de Commissie en de lidstaten, in een gezamenlijke “Team Europa”-aanpak, moeten spelen bij de wereldwijde bevordering van klimaatdiplomatie teneinde de vrede en veiligheid wereldwijd veilig te stellen, met name door meer bilateraal en multilateraal overleg met internationale partners, de volledige uitvoering van de Overeenkomst van Parijs en van verdere toezeggingen, met name aan ontwikkelingspartners, en de integratie van klimaatmaatregelen in alle dimensies van haar externe optreden; dringt er bij de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) op aan een solide EU‑klimaatdiplomatie op te zetten en te voeren, met als doel de internationale samenwerking rond de Overeenkomst van Parijs te bevorderen, de externe dimensie van de Green New Deal te versterken en concrete steun te verlenen voor ambitieuze CO 2‑ reductiedoelstellingen in derde landen; 20. dringt aan op de volledige uitvoering en stelselmatige integratie van gendermainstreaming en het genderactieplan III van de EU (GAP III) in al het externe optreden van de EU, met inbegrip van het beleid inzake handel en duurzame ontwikkeling, op alle niveaus waarop betrekkingen worden onderhouden en bij alle relevante activiteiten en concepten, ook na afloop van GAP III; dringt bij de EDEO aan op verbetering van het geografische evenwicht zodat de verscheidenheid van de lidstaten ook naar behoren wordt weerspiegeld in de nationaliteiten die zijn vertegenwoordigd in zijn organisatie, zoals vermeld in artikel 27 van het statuut van de ambtenaren van de EU; 21. verzoekt de EU en de lidstaten het voortouw te nemen bij de tenuitvoerlegging van resolutie 1325 (2000) van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid; benadrukt dat vrouwen een belangrijke rol spelen bij conflictpreventie, vredesonderhandelingen, vredesopbouw, vredeshandhaving, humanitaire respons en wederopbouw na conflicten; benadrukt dat de EU erop moet toezien dat vrouwen gelijkelijk en volledig worden betrokken bij alle inspanningen om de vrede en veiligheid te bewaren; 22. vraagt dat de capaciteiten van de EDEO en de EU-delegaties worden uitgebreid door hun eigen en permanente EU-instrumenten en ‑middelen ter beschikking te stellen voor buitenlandse betrekkingen, de bescherming en bevordering van de mensenrechten en de bestrijding van desinformatie; vraagt dat het besluit van de Raad van 26 juli 2010 wordt geactualiseerd om de doelstellingen, waarden en belangen van de EU wereldwijd beter te kunnen verwezenlijken; 23. dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan de rol van de VV/HV te versterken; wijst erop dat dit kan worden bereikt door middel van een Verdragswijziging waarmee de VV/HV tot minister van Buitenlandse Zaken van de Unie zou worden gemaakt, de belangrijkste externe vertegenwoordiger van de Unie in internationale fora zou worden en ambtshalve aanwezig zou kunnen zijn bij door de lidstaten geïnitieerde of geleide onderhandelingen; steunt de oproep van de burgers van de Unie die in de Conferentie over de toekomst van Europa de wens hebben geuit dat de EU met één stem zou spreken; 24. neemt kennis van de toespraak van de VV/HV tijdens de jaarlijkse conferentie van EU‑ambassadeurs in 2022 en verwacht dat de vastgestelde tekortkomingen van de diplomatieke dienst van de EU doeltreffend worden aangepakt om de capaciteit en de efficiëntie van de dienst te versterken; vraagt om een autonome Europese diplomatie op alle gebieden, waaronder openbare, culturele, economische, klimaat-, digitale en cyberdiplomatie, geschraagd door een gemeenschappelijke diplomatieke cultuur en een echte EU-korpsgeest; is ingenomen met de start van het proefproject “Naar een Europese diplomatieke academie”, dat tot doel heeft de verwerving van gemeenschappelijke vaardigheden en competenties te bevorderen om de beginselen en belangen van de EU in de wereld doeltreffend te bevorderen en te verdedigen; onderstreept dat dit proefproject ook op doelgroepen voor een toekomstige academie gericht moet zijn en het mogelijk moet maken om personen die geen diplomaat van een lidstaat zijn, in de toekomst EU-diplomaat te laten worden; 25. onderstreept dat internationale culturele samenwerking en culturele diplomatie in het buitenlands beleid van de EU een strategische rol spelen bij het versterken van de betrekkingen met partnerlanden, het bevorderen van de democratische waarden van de EU, het beschermen van cultureel erfgoed in het buitenland, het bevorderen van de interculturele dialoog, de mobiliteit van kunstenaars en cultuurwerkers, conflictpreventie, het tegengaan van desinformatie en buitenlandse inmenging in derde landen en de bestrijding van illegale handel in en plundering en vernieling van cultuurgoederen; wenst dat de culturele diplomatie van de EU wordt versterkt door cultuur als strategische pijler in het externe optreden van de Unie te integreren en door een EU-instrument te ontwikkelen dat de culturele aspecten van de Unie wereldwijd belichaamt en internationale culturele betrekkingen op basis van culturele samenwerking en cocreatie bevordert, waarbij het maatschappelijk middenveld en de culturele sector van derde landen actief worden betrokken; benadrukt dat dit instrument zou kunnen voorzien in capaciteitsopbouw en financiële bijstand van de EU aan de culturele, creatieve en innovatieve sectoren van het maatschappelijk middenveld van derde landen; steunt het opnemen van cultuur in alle huidige en toekomstige bilaterale en multilaterale overeenkomsten, met inachtneming van de verbintenissen uit hoofde van het Unesco-Verdrag betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen; 26. benadrukt dat wereldwijde geopolitieke en humanitaire crises aantonen dat de EU geloofwaardige informatie uit de eerste hand over actuele en mogelijke externe bedreigingen voor de EU moet verkrijgen, zodat zij snel en doeltreffend kan reageren en haar belangen in het buitenland beter kan beschermen; vraagt dat het inlichtingen- en situatiecentrum van de EU en het crisisresponscentrum van de EDEO worden versterkt door er meer middelen en capaciteiten aan toe te wijzen; 27. benadrukt dat de bevoegdheden van de VV/HV, de voorzitter van de Commissie en de voorzitter van de Europese Raad duidelijk moeten worden omschreven, aangezien het huidige regelgevingskader, bestaande uit de Verdragen en de interinstitutionele akkoorden betreffende de externe vertegenwoordiging van de EU in het buitenland, onduidelijk is over de bevoegdheden van de verschillende institutionele rollen; is van mening dat dit gebrek aan duidelijkheid tot overlapping in het externe optreden van de EU kan leiden en voor tegenhangers en/of gesprekspartners van de EU wereldwijd verwarrend kan zijn bij hun betrekkingen met de Unie; Het operationaliseren van strategische autonomie 28. benadrukt dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de zware en massale vernielingen, oorlogsmisdaden en opzettelijke schendingen van de mensenrechten en de essentiële normen van het internationaal recht door de Russische Federatie de noodzaak hebben onderstreept van een krachtiger, ambitieuzer, geloofwaardig, strategisch en eensgezind EU-optreden en aanwezigheid op het wereldtoneel; benadrukt dat de EU krachtiger haar eigen strategische doelstellingen moet vaststellen, zoals bepaald in het strategisch kompas, en de vermogens en middelen moet ontwikkelen om die doelstellingen na te streven, en daarbij zowel autonoom als in nauwe samenwerking met gelijkgestemde partners te werk moet gaan; is van mening dat het herwinnen van alle bezette Oekraïense gebieden, het waarborgen van de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne, de snelle afronding van de juridische procedure voor de confiscatie van tegoeden die door middel van sancties zijn bevroren, en de internationale berechting van de daders, met inbegrip van Vladimir Poetin en de hoogste militaire en civiele leiders van de Russische Federatie, moeten worden beschouwd als doelstelling van het EU-beleid ten aanzien van Oekraïne; 29. herinnert eraan dat de EU enkel door krachtig optreden een effectieve actor op het gebied van diplomatie en veiligheid zal worden en enkel door middel van concrete maatregelen, beleid, begrotingen en toezeggingen haar strategische soevereiniteit en solidariteit zal kunnen vergroten; 30. is ingenomen met de verschuiving in de aanpak van de lidstaten, die inhoudt dat er werk wordt gemaakt van een grotere strategische autonomie van de EU door de snelle uitvoering van de belangrijkste maatregelen die zijn vastgesteld in de Verklaring van Versailles en het strategisch kompas; merkt op dat hieruit blijkt dat de defensievermogens van de EU en de lidstaten moeten worden versterkt en dat een positieve bijdrage moet worden geleverd aan de Europese, trans-Atlantische en mondiale veiligheid, in nauwe samenwerking, complementariteit en coördinatie met de NAVO wanneer dit voor de EU van belang is, met name wanneer wordt toegewerkt naar een grotere strategische autonomie van de EU; 31. verneemt met instemming dat de derde gezamenlijke verklaring over de samenwerking tussen de EU en de NAVO op 10 januari 2023 is aangenomen; dringt bij de Unie en de lidstaten die tevens NAVO-bondgenoten zijn, aan op een coherente uitvoering van de doelstellingen en prioriteiten van het strategisch kompas, het strategisch concept van de NAVO en de derde gezamenlijke verklaring; onderstreept dat deze strategische processen binnen de NAVO en de EU een unieke gelegenheid bieden om ons overleg en onze samenwerking verder te intensiveren teneinde de veiligheid van onze burgers te vergroten en vrede en stabiliteit in het Euro-Atlantische gebied en daarbuiten te bevorderen; 32. merkt op dat de Europese defensievermogens verenigbaar en complementair moeten zijn met die van de NAVO, die nog altijd de belangrijkste hoedster van de veiligheid in Europa is; onderstreept dat de EU een partner van de NAVO is, dat de samenwerking tussen de EU en de NAVO wederzijds versterkend is en gestoeld is op transparantie, wederkerigheid en inclusiviteit, en dat elke organisatie de autonome besluitvorming van de andere respecteert; 33. benadrukt dat om het even welk proces ter verwezenlijking van strategische autonomie van de EU complementair en verenigbaar moet zijn met de NAVO; merkt derhalve op dat de ontwikkeling van coherente, complementaire en interoperabele defensievermogens van essentieel belang is om de veiligheid van het Euro-Atlantische gebied te vergroten, in overeenstemming met het beginsel van één krijgsmacht; herhaalt dat een Europees vermogen om, in partnerschap of autonoom, op te treden essentieel is voor complementariteit, om de kerntaken van de NAVO te helpen vervullen en voor betere conflictpreventie, en dus essentieel is voor de veiligheid van het Europese continent als geheel; 34. is van mening dat het strategisch kompas een belangrijke stap is in de richting van een echte Europese defensie-unie en de basis moet vormen voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijke strategische cultuur op het niveau van zowel de Unie als haar lidstaten; verzoekt de EU en de lidstaten de nodige eenheid en politieke wil te tonen om de ambitieuze maatregelen waartoe zij zich in het strategisch kompas hebben verbonden, snel ten uitvoer te leggen, met inbegrip van de tijdige operationalisering van de snel inzetbare EU-capaciteit; is van mening dat de uitvoering van het strategisch kompas de EU dichter bij de doelstelling van strategische autonomie zou brengen; onderstreept dat rekening moet worden gehouden met de gevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en dat de termijnen voor de uitvoering van alle afzonderlijke acties en projecten moeten worden verkort; 35. herinnert er echter aan dat de vermogenslacunes tussen de lidstaten en de hoofdlijnen van de benodigde inspanningen op defensiegebied al jaren geleden zijn vastgesteld door het Europees Defensieagentschap, de militaire staf van de Europese Unie, de EDEO en de Commissie; is derhalve van mening dat de ambities die zowel in het strategisch kompas als in de conclusies van de Raad van Versailles zijn geformuleerd, slechts waarde zullen hebben als zij daadwerkelijk door de lidstaten worden gerealiseerd; 36. is verheugd dat de Europese Vredesfaciliteit snel en herhaaldelijk is gebruikt om de nodige steun te verlenen om Oekraïne in staat te stellen zijn hele grondgebied binnen zijn internationaal erkende grenzen te verdedigen en daadwerkelijk weer onder controle te krijgen; benadrukt dat de Unie om met duurzame en passende financiering op te treden, moet worden verbeterd door voort te bouwen op de reeds in het kader van de Europese Vredesfaciliteit aan Oekraïne verleende steun, onder meer via het coördinatieplatform, en dat lering moet worden getrokken uit de steun van de Unie aan Oekraïne om beter voorbereid te zijn op toekomstige scenario’s; is ingenomen met het besluit van de Raad van 12 december 2022 om de begroting van de Europese Vredesfaciliteit met 2 miljard EUR te verhogen en tegelijkertijd de mogelijkheid te bieden het totale financiële plafond van de Vredesfaciliteit tegen 2027 verder te verhogen met in totaal maximaal 5,5 miljard EUR, gezien de noodzaak om de levering van wapens en munitie aan Oekraïne en andere partnerlanden, ook op het Afrikaanse continent, te blijven ondersteunen; dringt er bij de VV/HV op aan snel een voorstel tot wijziging van Besluit (GBVB) 2021/509 van de Raad in te dienen; benadrukt voorts dat er buiten de begroting een tweede faciliteit moet worden opgezet om de ontwikkeling en totstandbrenging van vermogens te beheren gedurende hun hele levenscyclus, die gemeenschappelijke militaire onderzoek en ontwikkeling, aankoop, opleiding, onderhoud en voorzieningszekerheid omvat; 37. vraagt dat de financiële en militaire bijstand aan Oekraïne wordt opgevoerd en dat er onmiddellijk modern materieel, wapens en een luchtverdedigingssysteem van de volgende generatie worden ingezet; spreekt zijn steun uit voor het besluit van een aantal lidstaten en internationale partners om Oekraïne te voorzien van infanteriegevechtsvoertuigen en gepantserde personeelsvoertuigen; herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om te beginnen met de levering van moderne grote gevechtstanks, waaronder Leopard 2-tanks, in het kader van een gecoördineerd EU-initiatief via het door de EDEO georganiseerde coördinatieplatform van de Militaire Staf van de EU; steunt de oprichting van de militaire bijstandsmissie om de Oekraïense strijdkrachten op EU-grondgebied op te leiden en vraagt dat die spoedig wordt ingezet; neemt nota de huidige werkzaamheden van de EU‑adviesmissie voor de hervorming van de civiele veiligheidssector in Oekraïne en is ingenomen met de recente aanpassing van het mandaat ervan om het voor de Oekraïense autoriteiten makkelijker te maken internationale misdrijven die tijdens de Russische aanval tegen Oekraïne door de Russische strijdkrachten en huurlingen zijn gepleegd, te onderzoeken en de daders te vervolgen; 38. herhaalt zijn oproep aan de VV/HV, de lidstaten en de internationale partners om een snelle en krachtige respons voor te bereiden voor het geval dat Rusland chemische, biologische, radiologische of nucleaire wapens inzet tegen Oekraïne; 39. verwelkomt de aanneming van de gezamenlijke mededeling van 18 mei 2022 over de analyse van de lacunes op het gebied van defensie-investeringen en de te volgen koers door de Commissie en de VV/HV, en verzoekt de EU-lidstaten gezamenlijk de nodige vermogens te ontwikkelen en aan te schaffen om deze lacunes op te vullen, door ten volle gebruik te maken van permanente gestructureerde samenwerking (PESCO), de gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie (CARD), het Europees Defensiefonds (EDF) alsook nieuwe EU-instrumenten om meer gezamenlijke aankopen te stimuleren, hetgeen ten goede zal komen aan de veiligheid van zowel de lidstaten als de NAVO-bondgenoten; 40. is verheugd dat de Commissie en de VV/HV op 1 december 2021 de Global Gateway-strategie hebben gelanceerd om slimme, schone en veilige verbindingen in de digitale, energie- en vervoerssector te stimuleren en de gezondheids-, onderwijs- en onderzoekssystemen wereldwijd en met name in het Globale Zuiden te versterken; benadrukt het geopolitieke belang van deze strategie van betrouwbare connectiviteit, die duurzame ontwikkeling met gerichte, transformationele, veerkrachtversterkende en op waarden gebaseerde dimensies integreert in een “Team Europe”-aanpak; dringt aan op doeltreffende governance van de Global Gateway; is ingenomen met de eerste vergadering van het Global Gateway-comité, die op 11 december 2022 heeft plaatsgevonden en waarvoor het Parlement als waarnemer was uitgenodigd; wenst naar behoren te worden betrokken bij de besluitvorming over de Global Gateway-investeringsprogramma’s en regelmatig te worden geïnformeerd over ontwikkelingen, met inbegrip van de budgettaire gevolgen; 41. is van mening dat er aanzienlijk meer inspanningen nodig zijn om deze strategie ten volle te laten renderen en verzoekt de EU-instellingen en alle lidstaten de verdere ontwikkeling en de uitvoering ervan te bespoedigen; acht het van essentieel belang om samen met gelijkgestemde partners de schaal en de impact van deze strategie te vergroten; vraagt om beslissende stappen op G7-niveau om de wereldwijde tekorten aan investeringen in infrastructuur aan te pakken, onder meer door de nodige financiering uit te trekken; 42. wijst op het grote geopolitieke belang van de Green Deal van de EU als langetermijninstrument dat van invloed zal zijn op de betrekkingen van de EU met derde landen; 43. onderstreept hoe belangrijk een ambitieus EU-klimaatbeleid is om de doelstellingen van de Europese Green Deal te verwezenlijken, met name de internationalisering ervan en initiatieven om klimaatgerelateerde veiligheidsrisico’s aan te pakken; verwacht dat de uitvoering van de Europese Green Deal, gezien de huidige geopolitieke verschuivingen en uitdagingen, zal bijdragen tot het opzetten van nieuwe partnerschappen en tot de diversifiëring energiemix in de EU als alternatief voor de toevoer van fossiele brandstoffen uit Rusland; 44. onderstreept dat het belangrijk is dat de EU, in samenwerking met de NAVO en andere internationale partners, meer inspanningen levert om hybride dreigingen, cyberaanvallen en desinformatie- en propagandacampagnes zowel in de Unie als in derde landen aan te pakken en daar weerbaarder tegen te worden; vraagt de Commissie en de lidstaten om, in nauwe samenwerking met de NAVO en niet-NAVO-partners, de hoogste prioriteit te verlenen aan de bescherming van kritieke Europese infrastructuur, waaronder offshorepijpleidingen en onderzeese communicatie- en elektriciteitskabels; herhaalt dat de Europese instellingen, agentschappen en andere organen dringend naar behoren moeten worden beschermd tegen hybride dreigingen en aanvallen door buitenlandse overheidsactoren; onderstreept dat via de StratCom-taskforces ook hun strategische communicatiecapaciteit moet worden ontwikkeld, ook ten aanzien van derde landen en met bijzondere aandacht voor de bevolking van Rusland en Belarus, en dat zij daartoe voldoende financiële middelen moeten krijgen en zich moeten voorzien van beveiligde communicatiesystemen en een snel reactievermogen om aanvallen af te slaan en hun weerbaarheid aanzienlijk te vergroten; 45. is verheugd over de vastberadenheid die de Unie en de meeste lidstaten aan de dag leggen in hun streven naar volledige energieonafhankelijkheid ten aanzien van de Russische Federatie en naar diversifiëring van hun energievoorziening; vraagt nogmaals dat er onmiddellijk een volledig embargo op de invoer van fossiele brandstoffen en uranium uit Rusland wordt ingesteld en dat de pijpleidingen Nord Stream 1 en 2 afgesloten blijven en definitief worden afgedankt; benadrukt dat de diversifiëring van energiebronnen op korte termijn niet ten koste mag gaan van een betekenisvolle dialoog over de mensenrechten met alternatieve energieleveranciers; merkt op dat hieruit blijkt dat het van essentieel belang is de groene transitie te versnellen; 46. vraagt om initiatieven om de veerkracht van strategische bevoorradingsketens en kritieke infrastructuur van de EU te versterken door middel van regelmatige uitgebreide stresstests die door de Commissie worden uitgevoerd, onder meer op het gebied van gezondheid, energie, levensmiddelen, halfgeleiders en kritieke grondstoffen, alsook offshorepijpleidingen en ‑kabels, teneinde ernstige verstoringen van de bevoorradingsketen te voorkomen en de afhankelijkheid van de EU van derde landen, met name landen die de waarden van de Unie niet delen of waarmee de Unie in een toestand van systemische rivaliteit verkeert, te verminderen tot niet-kritieke niveaus; onderstreept hoe belangrijk het is de eigen vermogens van de Unie in samenwerking met gelijkgestemde partners te versterken; benadrukt dat er verdere samenwerking met democratische partners nodig is om de strategische hulpbronnen die bij de productie van batterijen, chips, halfgeleiders en andere kritieke technologieën worden gebruikt, veilig te stellen en om voor de toelevering van deze hulpbronnen minder afhankelijk te worden van niet-democratische regimes; 47. onderstreept de strategische dimensie van de ruimtevaartsector voor Europa; onderstreept dat de zichtbaarheid en geloofwaardigheid van de Unie als internationale speler in de ruimte en bij het bevorderen van de ontwikkeling van technologieën die voor Europese strategische autonomie kunnen zorgen, moeten worden gewaarborgd; verzoekt de EU meer werk te maken van de ontwikkeling van alomvattende internationale ruimteregelgeving die voortbouwt op de bestaande verdragen, verklaringen en rechtsbeginselen van de VN inzake het beheer van de ruimte en deze actualiseert en versterkt, rekening houdend met de snelle technologische vooruitgang; onderstreept dat dit geactualiseerde regelgevingskader voor de ruimte de duurzame en vreedzame ontwikkeling van de ruimte zou bevorderen en tegelijkertijd de bewapening en militarisering ervan zou beperken en reguleren; is verheugd dat de Commissie heeft aangekondigd dat zij een EU-ruimtevaartstrategie voor veiligheid en defensie zal presenteren; is van mening dat het versterken van de strategische soevereiniteit van de EU in de ruimte essentieel is voor haar bredere inspanningen om een alomvattende strategische autonomie te bewerkstelligen; 48. benadrukt dat de toegang tot veilig drinkwater een van de grootste problemen van de 21e eeuw is, vooral doordat bijna 60 % van de grondwatervoorraden over politieke territoriale grenzen heen reiken; onderstreept dat de druk op de watervoorraden als gevolg van de toegenomen behoefte aan zoetwater van de wereldbevolking, in combinatie met de strategische controle van rivieren aan de bron door een aantal landen, tot zeer ernstige conflicten kan leiden als de stroomgebieden niet op een geïntegreerde en gedeelde manier worden gebruikt; vraagt de EU met aandrang een politieke strategie te ontwikkelen om oplossingen in deze gebieden met een hoog risico op destabilisering te faciliteren en de landen die in de belangrijkste met water verband houdende conflictgebieden liggen, aan te moedigen om het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren van 1992 te ondertekenen; 49. verzoekt de Unie haar digitale soevereiniteit te ontwikkelen, met name op het gebied van cyberbeveiliging, teneinde de democratie en haar instellingen te beschermen; wijst op de specifieke bedreiging die de nieuwe digitale technologieën vormen voor mensenrechtenverdedigers en anderen omdat zij kunnen worden gebruikt om hun activiteiten te controleren, in te perken en te ondermijnen, zoals onlangs is gebleken uit de onthullingen over het Pegasus-project; 50. benadrukt dat de Unie in samenwerking met gelijkgestemde partners moet streven naar wereldwijd concurrentievermogen wat betreft onderzoek naar en de ontwikkeling, productie en inzet van drones; 51. is ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat zij voorstellen zal uitwerken voor een pakket ter verdediging van de democratie, dat de Unie moet beschermen tegen kwaadwillige inmenging; Het voortouw nemen bij de versterking van het multilateralisme en de totstandbrenging van partnerschappen voor een betere wereld 52. benadrukt dat de versterking van de VN een prioriteit moet zijn en dat er een echt strategisch partnerschap tussen de VN en de EU moet worden ontwikkeld voor wereldwijde prioriteiten zoals klimaatactie en mensenrechten, maar ook voor crisisbeheersing; benadrukt dat de Unie het voortouw moet blijven nemen bij de bevordering van een relevanter, veerkrachtiger en doeltreffender multilateralisme dat de basis vormt voor een inclusieve beleidsdialoog, samenwerking en convergentie ter bevordering van menselijke veiligheid, duurzame ontwikkeling en de preventie en vreedzame oplossing van conflicten met volledige inachtneming van het internationaal recht en de mensenrechten; dringt er bij de Unie en de lidstaten op aan in multilaterale fora met één stem te spreken, de banden met gelijkgestemde partners in de hele wereld aan te halen, de contacten met derde landen en hun bevolking te intensiveren, en pragmatische sectorale multilaterale oplossingen na te streven op gebieden waar dat strookt met haar op waarden gebaseerde belangen; 53. verzoekt de Commissie, de Raad, de EDEO en de lidstaten te komen met goede voorstellen om een permanente eigen zetel van de Unie te verkrijgen en zeker te stellen in alle multilaterale fora, waaronder de VN-Veiligheidsraad, teneinde het optreden, de samenhang en de geloofwaardigheid van de EU in de wereld te versterken; 54. onderstreept het belang van intensievere diplomatieke inspanningen om ons standpunt zo doeltreffend mogelijk over te brengen en te coördineren met gelijkgezinde democratische partners, teneinde binnen de internationale gemeenschap de grootst mogelijke eenheid te bewaren om Rusland te veroordelen en de beginselen van soevereiniteit en territoriale integriteit, het internationaal recht en de op regels en waarden gebaseerde internationale orde te verdedigen in het kader van de Verenigde Naties en haar handvest en andere multilaterale fora; benadrukt het belang van krachtig diplomatiek optreden ten aanzien van landen die de stemming over de VN-resoluties van 2 maart en 12 oktober 2022 hebben belemmerd of zich van stemming hebben onthouden, teneinde de ernst van de Russische agressie en de noodzaak van een eensgezinde reactie van de internationale gemeenschap te benadrukken; benadrukt dat prioriteit moet worden gegeven aan het tot stand brengen van sterke en betrouwbare bondgenootschappen, partnerschappen en multilaterale regelingen en aan het creëren van strategische solidariteit met gelijkgestemde landen; 55. onderstreept dat de EU de Russische agressie eensgezind moet veroordelen en dat de leiders van bepaalde EU-landen geen afzonderlijke contactlijnen met Poetin mogen openen; benadrukt dat onderhandelingen met Rusland niet aan de orde zijn totdat en tenzij de Oekraïense autoriteiten daartoe besluiten en dat de EU Oekraïne tot die tijd financieel, materieel en militair moet blijven ondersteunen; 56. onderstreept dat de Russische invasie in Oekraïne ook heeft aangetoond dat de EU werk moet blijven maken van bondgenootschappen en begrip tussen partners en de samenwerking met bestaande gelijkgestemde partners overal ter wereld, met name met de trans-Atlantische NAVO-bondgenoten, moet intensiveren en haar partnerschappen moet uitbreiden, met name met landen in het Globale Zuiden; 57. onderstreept dat de EU en de lidstaten, aangezien de NAVO van fundamenteel belang blijft voor de Europese veiligheidsorde, zich ertoe moeten verbinden de Europese pijler van de NAVO te versterken, onder meer de lidstaten die ook NAVO-bondgenoten zijn, door consequent te voldoen aan de NAVO-benchmark voor defensie-uitgaven van 2 % van het bruto binnenlands product vanaf 2024, en daarbij dubbel werk moeten voorkomen, versnippering moeten tegengaan en de interoperabiliteit moeten vergroten; dringt er bij de twee NAVO-bondgenoten die dat nog niet hebben gedaan, op aan de toetreding van Zweden en Finland tot de NAVO onverwijld te bekrachtigen; is van mening dat het strategisch partnerschap met de NAVO op vertrouwen gebaseerd moet zijn; dringt erop aan het strategisch partnerschap met de NAVO op basis van wederkerigheid te consolideren en te verduidelijken; 58. vraagt om een verdere versterking van de samenwerking met de NAVO en andere partnerschappen, zoals de G7, en met andere gelijkgestemde partners; wijst erop dat dergelijke partnerschappen een integraal onderdeel van het GBVB moeten vormen; 59. verzoekt de EU en haar internationale partners ten volle gebruik te maken van alle relevante instrumenten om straffeloosheid tegen te gaan, onder andere door meer steun te verlenen aan het Internationaal Strafhof en aan speciale tribunalen op nationaal en internationaal niveau, en door flexibele samenwerkings- en financieringsmechanismen op te zetten om snel bewijzen van internationale misdrijven te verzamelen en te onderzoeken; verzoekt de internationale gemeenschap ervoor te zorgen dat alle aanstichters en plegers van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid volledig ter verantwoording worden geroepen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan te werken aan de oprichting van een speciaal tribunaal, zoals het door Oekraïne is ingesteld, met steun van de internationale gemeenschap, om een onderzoek in te stellen naar de Russische militaire en politieke leiders en hen ter verantwoording te roepen voor het misdrijf agressie, en steun te blijven verlenen aan het onderzoek van het Internationaal Strafhof naar beschuldigingen van oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide die momenteel worden gepleegd; herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om een EU-actieplan inzake straffeloosheid in te dienen; benadrukt dat met dit actieplan moet worden gestreefd naar een betere coördinatie en harmonisatie van de inspanningen van de lidstaten en van de middelen die zij inzetten om oorlogsmisdadigers in de EU te vervolgen; is van mening dat overgangsjustitie een fundamentele rol speelt bij het waarborgen van vrede op lange termijn en dringt er bij de Commissie op aan een ambitieus programma te ontwikkelen om de lidstaten en derde landen in staat te stellen het beginsel van universele rechtsmacht in hun nationale rechtsstelsels toe te passen; 60. verwelkomt de eerste bijeenkomst van de Europese politieke gemeenschap in oktober 2022 als platform voor discussie, dialoog en samenwerking met nauwe partners over de uitdagingen op het gebied van buitenlands beleid en veiligheid waarmee wij worden geconfronteerd, met als doel de veiligheid van het Europese continent te versterken en de politieke en veiligheidsgerelateerde samenwerking op basis van gedeelde belangen voort te zetten; is verheugd dat 44 landen hebben deelgenomen aan de eerste bijeenkomst in Praag, waaronder nauwe partners zoals het Verenigd Koninkrijk; wenst dat het Parlement nauw wordt betrokken bij de verduidelijking van de werkingssfeer en de toekomstige werkzaamheden van deze gemeenschap; onderstreept dat enige afstemming op de democratische waarden en beginselen essentieel is voor het toekomstige succes en de samenhang van deze formule; herhaalt dat de Europese politieke gemeenschap in geen geval de toetreding van uitbreidingslanden tot de EU mag vertragen of een voorwendsel daarvoor mag vormen; 61. benadrukt dat de dialoog met het Verenigd Koninkrijk over mogelijke wegen voor toekomstige samenwerking en coördinatie op het gebied van buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid moet worden geïntensiveerd, in overeenstemming met de bepalingen van de politieke verklaring en onder meer in het kader van het partnerschap tussen de EU en de NAVO, de Verenigde Naties, de Europese politieke gemeenschap en andere internationale fora; dringt aan op nauwere samenwerking van de EU met onze Britse buren, aangezien wij voor gemeenschappelijke uitdagingen staan op het gebied van buitenlandse zaken en veiligheidskwesties; betreurt dat de handels- en samenwerkingsovereenkomst geen bepalingen bevat over samenwerking op het gebied van buitenlands beleid en defensie; onderstreept het belang van coördinatie van sanctieregelingen; vraagt dat het VK nauwer bij Europese veiligheids- en defensieprojecten wordt betrokken; verwelkomt in dit verband het besluit van de PESCO-leden en de Raad van 14 november 2022 om het VK uit te nodigen om deel te nemen aan het PESCO-project militaire mobiliteit, dat de wederzijdse snelle bijstand op het gebied van veiligheid en defensie zou verbeteren; 62. dringt er bij het VK op aan het terugtrekkingsakkoord volledig uit te voeren, met inbegrip van het protocol inzake Ierland en Noord-Ierland, en te streven naar praktische, flexibele en duurzame gemeenschappelijke oplossingen binnen het rechtskader van het protocol; benadrukt dat de volledige uitvoering van het protocol van fundamenteel belang is voor de handhaving van de vrede en de stabiliteit in Noord-Ierland, die door het Goede Vrijdagakkoord (Akkoord van Belfast) worden gewaarborgd, en voor de integriteit en de goede werking van de Europese eengemaakte markt; 63. onderstreept het belang van een sterke trans-Atlantische samenwerking, dat opnieuw is aangetoond in de context van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, op basis van gemeenschappelijke waarden en doelstellingen en het beginsel van partnerschap van gelijken in leiderschap en verantwoordelijkheid, met inachtneming van de autonomie en de specifieke kenmerken, belangen en aspiraties van de andere partij; prijst de rol van de VS bij het ontmoedigen van de Russische agressie, met name door het delen van inlichtingen, militaire bijstand, humanitaire hulp en politieke steun en door het versterken van het meest blootgestelde deel van de oostelijke flank van de NAVO; onderstreept dat de trans-Atlantische samenwerking tussen de EU en de VS verder moet worden versterkt door middel van een ambitieuze trans-Atlantische agenda; verzoekt de politieke leiders en instellingen van de Verenigde Staten voort te gaan op de weg van steeds nauwere samenwerking en coördinatie op alle gebieden die van belang zijn voor de bestrijding van mondiale dreigingen die onze gedeelde waarden, veiligheid en welvaart aantasten; 64. is verheugd over de huidige samenwerking, vastberadenheid en eensgezindheid bij de ondersteuning van Oekraïne en bij de uitvoering van een sanctieregeling zonder weerga, met als doel Rusland ervan te weerhouden zijn onwettige agressie voort te zetten en de volledige bevrijding van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen te steunen; staat volledig achter en belooft werk te maken van synergieën en gedeelde doelstellingen op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid door de samenwerking in het kader van de trans-Atlantische dialoog tussen de EU en de VS verder te intensiveren, bijvoorbeeld via trans-Atlantische parlementaire diplomatie, en tal van belangrijke mondiale problemen aan te pakken, zoals de klimaatverandering en de dreiging die uitgaat van autoritaire en totalitaire regimes wereldwijd, ook in Europa en Azië; 65. beveelt aan om regelmatig en ten minste eenmaal per jaar topontmoetingen tussen de EU en de Verenigde Staten te houden teneinde een blijvende impuls op hoog niveau te geven aan de trans-Atlantische samenwerking; is in dit verband ingenomen met de werkzaamheden van de Trans-Atlantische Raad voor handel en technologie en herhaalt zijn voorstel om een trans-Atlantische politieke raad in te stellen, die als forum zou dienen voor een regelmatige en doeltreffende institutionele dialoog over buitenlands en veiligheidsbeleid; is ingenomen met de sterke inzet van de VS voor de Europese veiligheid, in het bijzonder de massale militaire steun aan Oekraïne en de inzet van troepen aan de oostelijke flank van de NAVO; 66. neemt kennis van de 23e top EU-China van april 2022; maakt zich ernstig zorgen over de uitkomst van het 20e nationaal congres van de Chinese Communistische Partij, waarbij de geopolitieke ambities van Xi Jinping werden onderstreept; merkt op dat de betrekkingen tussen de EU en de VRC steeds meer worden gekenmerkt door economische concurrentie en systemische rivaliteit; verzoekt nogmaals om een hernieuwde, meer assertieve, alomvattende en coherente EU-strategie ten aanzien van de VRC waarin vorm wordt gegeven aan de betrekkingen met China in het belang van de hele EU en waarin ten volle rekening wordt gehouden met de uitdagingen die voortvloeien uit de opkomst van de VRC als wereldspeler en zijn steeds repressiever binnenlands beleid en steeds assertiever buitenlands beleid, onder meer ten aanzien van de Unie en ten aanzien van de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten; 67. uit zijn bezorgdheid over het brede scala aan politieke, economische en militaire instrumenten die de VRC gebruikt om andere landen steeds vaker hardhandig te onderwerpen en om te trachten de eigen autoritaire ideologie op te leggen aan internationale organisaties, zoals de VN, om ruimer aanwezig te zijn en macht uit te oefenen, en om de eigen strategie, intenties en militaire herbewapening daarop af te stemmen; is met name bezorgd over het partnerschap van de VRC met de Russische Federatie en hun gezamenlijke pogingen om de op regels gebaseerde wereldorde te ondermijnen, hetgeen indruist tegen onze belangen en waarden; veroordeelt het de facto pro-Russische standpunt van de VRC ten aanzien van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; 68. verzoekt de EU en de lidstaten hun afhankelijkheid van de VRC te herzien en de economische afhankelijkheid in strategische sectoren aan te pakken die tot kwetsbaarheden kan leiden; dringt aan op meer coördinatie en samenwerking tussen gelijkgestemde partners op het gebied van kwesties van gemeenschappelijk belang, met name maar niet uitsluitend kwesties als strategische afhankelijkheden, economische dwang, politieke inmenging en desinformatie, en dringt erop aan op regels gebaseerd multilateralisme en strategische solidariteit tussen democratieën te bevorderen; 69. veroordeelt in de krachtigste bewoordingen het door de Chinese overheid geleide systeem van dwangarbeid en de daarmee samenhangende misdaden tegen de menselijkheid in Xinjiang, waarbij een groot risico op genocide bestaat; dringt er bij de Chinese overheid op aan een einde te maken aan de systematische vervolging van de Oeigoeren, met inbegrip van het ontstellende gegeven dat Oeigoerse vrouwen specifiek het doelwit zijn van de autoriteiten, die een officieel plan met gerichte geboortepreventiemaatregelen uitvoeren, waarbij zij vrouwen in de vruchtbare leeftijd onderwerpen aan gedwongen abortus, intra-uteriene injecties en sterilisatie, maatregelen die aan de criteria kunnen voldoen om tot de ernstigste misdaden tegen de menselijkheid te worden gerekend; blijft ernstig bezorgd over de situatie in Tibet en het beleid van de Chinese Communistische Partij waarin de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van gedachte, overtuiging en godsdienst tot doelwitten zijn gemaakt; 70. herhaalt zijn dringende oproep aan de tien-lidstaten die dit nog niet hebben gedaan om actieve uitleveringsverdragen met de VRC en Hongkong op te schorten; veroordeelt ten stelligste de transnationale repressiecampagne van de VRC tegen Chinese en Hongkongse leden van overzeese en diasporagemeenschappen, en leden van etnische en religieuze minderheden, met name op het grondgebied van de EU; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om, in overleg met gelijkgestemde partners, alle wegen die momenteel de transnationale repressie van de VRC mogelijk maken te identificeren en te sluiten; 71. veroordeelt nogmaals de ondermijning van de democratie door de VRC in de Speciale Administratieve Regio Hongkong en de oplegging van de nationale veiligheidswet in Hongkong; verzoekt de Commissie de autonome status van Hongkong te herzien in het licht van de schendingen door de VRC van de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring en het hardhandig optreden tegen autonomie in Hongkong; 72. brengt in herinnering dat het “één-China-beleid” een hoeksteen is van de betrekkingen tussen de EU en de VRC; beklemtoont dat de instandhouding van vrede, stabiliteit en de vrijheid van scheepvaart in de Indo-Pacifische regio van essentieel belang blijft voor de belangen van de EU en haar lidstaten; veroordeelt met klem de aanhoudende militaire provocaties van China ten aanzien van Taiwan en herhaalt zijn krachtige afwijzing van elke unilaterale wijziging van het status quo in de Straat van Taiwan; is ernstig bezorgd over het standpunt van de Chinese overheid op het 20e partijcongres van de Chinese Communistische Partij dat de VRC nooit afstand zal doen van het recht om geweld te gebruiken in Taiwan; herhaalt dat het status quo in de Straat van Taiwan niet eenzijdig mag worden gewijzigd tegen de wil van de Taiwanese bevolking; is verheugd dat lidstaten en partners in de regio de militaire oefeningen van de VRC krachtig hebben veroordeeld en onderstreept dat onze eenheid essentieel is om elke vorm van agressie van de VRC te voorkomen en vrede en stabiliteit in de Straat van Taiwan te handhaven; is van mening dat het geschil tussen Taiwan en de VRC moet worden opgelost door middel van een vreedzame dialoog zonder voorwaarden; 73. verzoekt alle bevoegde EU-instellingen dringend een op scenario’s gebaseerde strategie uit te werken om de veiligheidsuitdagingen in Taiwan aan te pakken; 74. betuigt zijn krachtige solidariteit met het Taiwanese volk en ziet in Taiwan een gelijkgestemde partner die de gemeenschappelijke waarden van vrijheid, democratie, mensenrechten en de rechtsstaat deelt; verzoekt de Commissie en de VV/HV om strategische samenwerking met Taiwan tot stand te brengen en snel gevolg te geven aan de aanbevelingen in zijn resolutie van 21 oktober 2021 betreffende de politieke betrekkingen en samenwerking tussen de EU en Taiwan, en de economische, handels- en investeringsbetrekkingen met het eiland te versterken, onder meer door middel van een bilaterale investeringsovereenkomst en sectorale overeenkomsten, bijvoorbeeld met betrekking tot veerkrachtige toeleveringsketens, samenwerking op het gebied van douanecontrolesystemen en vaststelling van de oorsprong en overeenkomsten inzake markttoegang; verzoekt de VV/HV en de Commissie dringend een aanvang te maken met een effectbeoordeling, openbare raadpleging en verkennend onderzoek inzake een bilaterale investeringsovereenkomst met de Taiwanese autoriteiten ter voorbereiding van onderhandelingen om de bilaterale economische banden te verdiepen om de toeleveringsketens te diversifiëren teneinde de kwetsbaarheden van de EU ten aanzien van de VRC aan te pakken; beveelt aan een verbindingsfunctionaris te detacheren bij het Europees Economisch en Handelsbureau om de gezamenlijke inspanningen ter bestrijding van desinformatie en inmenging te coördineren; beveelt aan dat de Commissie de Global Gateway en het nieuwe, op het zuiden gerichte beleid van Taiwan onderling verbindt en integreert; 75. verzoekt de EU en haar lidstaten samen te werken met internationale partners om de democratie in Taiwan vrij van buitenlandse bedreigingen te helpen ondersteunen; 76. onderstreept dat Taiwan een belangrijke EU-partner en democratische bondgenoot in de Indo-Pacifische regio is die bijdraagt tot de handhaving van een op regels gebaseerde internationale orde en fundamentele waarden handhaaft; dringt er bij de EU en haar lidstaten met klem op aan de samenwerking te intensiveren en een breed en versterkt partnerschap met Taiwan na te streven, en met name essentiële samenwerking op het gebied van de veerkracht van kritieke toeleveringsketens en het tegengaan van desinformatie en buitenlandse inmenging; 77. herhaalt zijn pleidooi voor betekenisvolle deelname van Taiwan als waarnemer aan vergaderingen, mechanismen en activiteiten van internationale en multilaterale instanties en organisaties; 78. moedigt meer economische, wetenschappelijke, culturele en politieke interactie tussen de EU en Taiwan aan, ook op het hoogste niveau; benadrukt hoe belangrijk het is de dialoog tussen de EU en Taiwan te versterken door de betrekkingen met het maatschappelijk middenveld te verdiepen en uitwisselingen met Taiwanese mediaorganisaties evenals culturele uitwisselingen te bevorderen, onder meer door de oprichting van talenscholen; 79. verzoekt de VRC, in het licht van de heropening van haar grenzen, volledige en correcte COVID-19-gegevens op begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke wijze openbaar te maken, met inbegrip van tot dusver ontbrekende gegevens over ziekenhuisopnames, opnames op de intensive care en sterfgevallen; 80. is ingenomen met de goede samenwerking tussen de EU en de Republiek Korea als belangrijke strategische partner, die zich eveneens inzet voor de democratie, de mensenrechten, de rechtsstaat en een markteconomie; juicht toe dat de Republiek Korea op dezelfde wijze als de EU en de VS reageert op de Russische oorlog tegen Oekraïne, met name door middel van de vaststelling van sancties ten aanzien van Rusland en Belarus; wijst op de rol van de Republiek Korea bij de ondersteuning van de inspanningen voor een volledige, controleerbare en onomkeerbare ontmanteling van het nucleaire programma en het programma voor ballistische raketten van de Democratische Volksrepubliek Korea; verzoekt de lidstaten een vreedzame en diplomatieke oplossing van deze kwestie te ondersteunen, in nauwe samenwerking met de internationale partners; is ingenomen met de versterkte samenwerking van Zuid-Korea en de NAVO; 81. veroordeelt ten stelligste de aanhoudende proeven met ballistische raketten en kernwapens en andere activiteiten op het gebied van nucleaire proliferatie van de Democratische Volksrepubliek Korea, alsook de toename van tests van wapensystemen sinds begin 2022, die een grote bedreiging vormen voor de internationale vrede en veiligheid; 82. veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de vermeende pogingen van Qatar en Marokko om leden, voormalige leden en personeel van het Parlement door middel van omkoping te beïnvloeden, hetgeen de democratische processen van de EU via kwaadwillige inmenging ontwricht; 83. is van oordeel dat de bescherming en bevordering van de mensenrechten centraal moet staan in het partnerschap van de EU met Marokko gezien het strategische karakter daarvan voor de EU en haar belangen in de regio; dringt er bij Marokko op aan een einde te maken aan de pesterijen en intimidatie van journalisten, mensenrechtenactivisten en activisten van de diaspora, alsook politieke gevangenen vrij te laten en samen met de EU te werken aan de verdere ontwikkeling van kansen op het gebied van onderwijs, werkgelegenheid en gezondheidszorg, met bijzondere aandacht voor historisch gemarginaliseerde regio’s, zoals het Rifgebergte; 84. veroordeelt ten stelligste de aanvallen van autoritaire en illiberale regimes op de mensenrechten en het universele karakter daarvan, alsook de daarmee samenhangende uitholling van de bescherming daarvan; dringt er bij de ontwikkelde democratieën en gelijkgestemde partners op aan een openlijk afwijzende houding aan te nemen, waarbij wij opnieuw bevestigen dat wij ons inzetten om de universaliteit van de mensenrechten en de rechtsstaat te verdedigen; verzoekt de ontwikkelde democratieën en internationale en regionale organisaties hun krachten te bundelen door eensgezind een mondiaal kader voor de mensenrechten vast te stellen om bedreigingen aan te pakken en de mensenrechten wereldwijd te bevorderen; 85. onderstreept dat de EU zich inzet voor een vrije, open, verbonden en op regels gebaseerde Indo-Pacifische regio; herhaalt dat de nieuwe Indo-Pacifische strategie van de EU snel moet worden uitgevoerd, aangezien deze onze partners in de regio een kans biedt om gemeenschappelijke uitdagingen samen aan te pakken, de op regels gebaseerde internationale orde en het internationaal recht te verdedigen en op te komen voor onze gedeelde waarden en beginselen; onderstreept het belang van de eerbiediging van vrije en open zeeroutes in de Indo-Pacifische regio, overeenkomstig het VN‑Verdrag inzake het recht van de zee; verzet zich tegen unilaterale acties in de Zuid‑Chinese Zee en herhaalt zijn steun voor het beslechten van geschillen met vreedzame middelen in overeenstemming met het internationaal recht; 86. dringt aan op een sterkere aanwezigheid van de EU in de ruime Indo-Pacifische regio; onderstreept dat de samenwerking met de landen in de Stille Oceaan moet worden versterkt, rekening houdend met de werkelijke behoeften van onze partners ter plaatse, en benadrukt het belang van onze samenwerking met zowel het Pacific Islands Forum als de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van de Indo-Pacifische strategie van de EU; pleit voor nauwere samenwerking met landen in de regio, en met name Japan, Zuid-Korea, Australië, Nieuw-Zeeland, India en de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean); is ingenomen met de jubileumtop EU-Asean, die op 14 december 2022 heeft plaatsgevonden; is ingenomen met de sluiting van de vrijhandelsovereenkomst met Nieuw-Zeeland en de inwerkingtreding van de kaderovereenkomst EU-Australië; 87. onderstreept de belangrijke rol van Japan bij het bevorderen van stabiliteit in de regio, en dringt aan op een sterker strategisch partnerschap tussen de EU en Japan op een heel aantal uiteenlopende gebieden, waaronder de Indo-Pacifische regio, connectiviteit, de verdediging van de multilaterale en op regels gebaseerde orde, handel en investeringen, veiligheid, de digitale transformatie, de klimaatactie, onderzoek en innovatie, speerpunttechnologie en het analyseren en in kaart brengen van hulpbronnen; herinnert eraan dat Japan een van de naaste gelijkgestemde partners van de EU is, waarmee het de waarden en beginselen deelt van bijvoorbeeld de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten, goed bestuur en multilateralisme; ondersteunt de sluiting van de strategische partnerschapsovereenkomst (SPA) tussen de EU en Japan en roept de resterende lidstaten op de ratificatie van de overeenkomst voort te zetten; moedigt de onderhandelingen aan over een overeenkomst inzake veiligheid en informatie tussen de EU en Japan als een stap in de richting van bredere samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie; 88. merkt op dat de Asean een belangrijke partner van de EU is; dringt aan op blijvende aandacht voor het Aziatische continent, aangezien veel landen worden geconfronteerd met de toenemende kwetsbaarheid van toeleveringsketens en agrovoedingssystemen en met de uitholling van de macro-economische stabiliteit als gevolg van de ongerechtvaardigde, niet-uitgelokte en onwettige aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, waardoor het mondiale systeem dat al door de COVID-19-crisis was getroffen, nog meer onder druk staat; 89. veroordeelt ten stelligste het onwettige bewind van Myanmar en de aanhoudende gewelddadige onderdrukking van de democratische aspiraties van de bevolking van Myanmar na de onwettige staatsgreep, alsook de steun van Rusland en de VRC aan de Tatmadaw; betuigt nogmaals zijn solidariteit met de democratische aspiraties van de bevolking van Myanmar, vertegenwoordigd door de regering van nationale eenheid (NUG), en roept de EU en haar lidstaten op een dialoog met en steun voor de NUG te initiëren of deze, in voorkomend geval, te intensiveren, en tegelijkertijd hun beperkende maatregelen tegen het Tatmadaw te versterken; dringt er bij de ASEAN op aan om, in het licht van de onwil van de Tatmadaw om vooruitgang te boeken met de vijfpuntenconsensus, samen te werken met de NUG, het onafhankelijk maatschappelijk middenveld en de internationale gemeenschap, om tot een duurzame democratische oplossing voor Myanmar te komen; 90. benadrukt dat de strategische partnerschappen van de EU met India breed moeten worden versterkt; wijst erop dat de betrekkingen met India steeds belangrijker worden en moeten worden verdiept door middel van de lopende handelsbesprekingen en door de synergieën op het gebied van bilaterale samenwerking met geïnteresseerde partners in Afrika te versterken; herinnert aan het belang van dit partnerschap voor de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen; spoort de EU en India aan ten volle gebruik te maken van het in 2021 gesloten connectiviteitspartnerschap; is ingenomen met het nauwere overleg over veiligheid en defensie en de gezamenlijke marineoefeningen met India en andere Indo-Pacifische partners; dringt erop aan dat de mensenrechten en democratische waarden adequaat aan de orde worden gesteld in het kader van de betrekkingen van de EU met India; 91. is bezorgd over de houding van India ten aanzien van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, over zijn onthouding bij de stemming over de VN-resoluties en met name over de verlening van financiële steun aan het Kremlin, niet alleen door zich niet achter de sancties tegen Rusland te scharen, maar ook door de invoer en aankoop van Russische wapens en fossiele brandstoffen te verhogen; spreekt de hoop uit dat India zijn standpunt over de Russische invasie van Oekraïne in overeenstemming zal brengen met dat van de EU en roept de Raad en de VV/HV op om de diplomatieke inspanningen in dit verband voort te zetten; 92. herhaalt zijn onwrikbare steun voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van de landen van het Oostelijk Partnerschap binnen hun internationaal erkende grenzen; onderkent dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne in de eerste plaats voor de landen van het Oostelijk Partnerschap negatieve gevolgen heeft; dringt erop aan dat de EU-instellingen en de lidstaten zich onverwijld grondig beginnen te bezinnen over een hervorming van het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap om dit beleid af te stemmen op de toekomst in het licht van de verslechterende geopolitieke situatie en op basis van het strategische en politieke belang van de regio voor de EU en van de verschillende uitdagingen waarmee de landen van het Oostelijk Partnerschap worden geconfronteerd; merkt op dat veiligheid en vrede in het oostelijk nabuurschap de eerbiediging van het internationaal recht, de territoriale integriteit en de grondrechten en fundamentele vrijheden veronderstellen; onderstreept hoe belangrijk het is de politieke en financiële steun en de aanwezigheid van de Unie in de regio te versterken, in nauwe samenwerking met het onafhankelijke maatschappelijk middenveld; 93. onderstreept dat Rusland ook ten aanzien van Georgië en Moldavië een agressief beleid voert; benadrukt dat de Russische Federatie de soevereiniteit en territoriale integriteit van Moldavië blijft ondermijnen door de aanwezigheid van haar troepen in de regio Transnistrië en politieke en sociale onrust aanwakkert door energie als wapen te gebruiken en door middel van desinformatiecampagnes om de regering van Moldavië en de Europese koers van het land onder druk te zetten; verzoekt de Russische Federatie haar strijdkrachten en wapentuig op ordelijke wijze volledig en onvoorwaardelijk uit de regio Transnistrië terug te trekken, overeenkomstig de herhaalde verzoeken van de Moldavische autoriteiten; beklemtoont dat elke mogelijke oplossing voor de kwestie-Transnistrië de eerbiediging moet inhouden van het soevereine recht van Moldavië om zijn eigen koers te varen op het vlak van buitenlands beleid en defensie; onderkent dat Georgië in augustus 2008 het eerste land was dat te maken kreeg met een grootschalige Russische militaire aanval, toen Rusland heeft geprobeerd de grenzen van een soevereine staat in Europa met geweld te veranderen, regio’s te bezetten die een onscheidbaar deel vormen van Georgië — Abchazië en de regio Tschinvali/Zuid-Ossetië — en stappen te zetten naar feitelijke annexatie daarvan, honderdduizenden mensen uit hun huizen te verdrijven als gevolg van etnische zuiveringen en de samenleving te verdelen door middel van bezettingslinies; dringt er bij de EU op aan te blijven eisen dat Rusland zijn verplichtingen uit hoofde van het door de EU bemiddelde bestand van 12 augustus 2008 nakomt; spoort de EU aan haar inzet voor vreedzame conflictoplossing in de regio van het Oostelijk Partnerschap te versterken; 94. is ingenomen met de versterkte betrokkenheid van de Unie bij de landen van de zuidelijke Kaukasus, en met name met de snelle goedkeuring van een EU-waarnemingsmissie langs de internationale grens van Armenië met Azerbeidzjan om de situatie in de regio te volgen, vertrouwen op te bouwen en bij te dragen tot het herstel van vrede en veiligheid; benadrukt hoe belangrijk het is de Russische invloed in de regio te verminderen door een grotere aanwezigheid van de EU; verzoekt de Raad het aantal ingezette deskundigen uit te breiden en de capaciteit van de missie te vergroten, en dringt aan op een sterkere aanwezigheid in de regio; 95. veroordeelt met klem de recente militaire aanval van Azerbeidzjan op 12 september 2022 op het soevereine grondgebied van Armenië, die een schending van het bestand inhield en ernstige gevolgen heeft voor het vredesproces; is ook bezorgd over de vermeende oorlogsmisdaden ten aanzien van en onmenselijke behandeling van Armeense krijgsgevangenen en burgers door de strijdkrachten van Azerbeidzjan; herhaalt dat de territoriale integriteit van Armenië volledig moet worden geëerbiedigd en onderstreept dat de EU bereid is om een actievere rol te spelen bij het oplossen van de aanslepende conflicten in de regio; verzoekt de Azerbeidzjaanse autoriteiten zich daarom onmiddellijk terug te trekken uit alle delen van het grondgebied van Armenië, en de krijgsgevangenen die onder hun controle staan, vrij te laten; veroordeelt ten stelligste dat Azerbeidzjan de corridor van Lachin op onwettige wijze blokkeert, hetgeen in strijd is met de trilaterale verklaring van 9 november 2020, aangezien de blokkade dreigt te leiden tot een doelbewuste humanitaire crisis voor de bevolking van Nagorno-Karabach; eist dat de Azerbeidzjaanse autoriteiten het vrije verkeer via de corridor van Lachin met onmiddellijke ingang herstellen; herinnert eraan dat alleen met diplomatieke middelen een rechtvaardig en duurzaam antwoord op het conflict kan worden geboden dat de bevolking van zowel Armenië als Azerbeidzjan ten goede zal komen; 96. is ervan overtuigd dat een duurzame vrede tussen Armenië en Azerbeidzjan niet met militaire middelen kan worden bewerkstelligd, maar dat er een uitgebreide politieke regeling moet komen in overeenstemming met het internationaal recht, inclusief de beginselen die zijn verankerd in het Handvest van de VN, de Slotakte van Helsinki van 1975 van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de basisbeginselen van territoriale integriteit, zelfbeschikking en afzien van het gebruik van geweld van 2009 van de Minsk-groep van de OVSE; 97. steunt het initiatief van de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, om bilaterale ontmoetingen van de staatshoofden van Armenië en Azerbeidzjan te organiseren in Brussel en hierbij te bemiddelen, en stimuleert de werkzaamheden ter plaatse van de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus en de crisis in Georgië; is van mening dat de EU eerlijk kan bemiddelen om verdere escalatie te voorkomen en duurzame vrede tot stand te brengen; dringt er bij Armenië en Azerbeidzjan op aan zich ten volle in te zetten voor het opstellen van een alomvattend vredesverdrag; herhaalt dat in een dergelijk verdrag moet worden ingegaan op alle onderliggende oorzaken van het conflict, met inbegrip van de rechten en veiligheid van de Armeense bevolking die in Nagorno-Karabach woont, de terugkeer van ontheemden en vluchtelingen naar hun huizen onder toezicht van het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de vluchtelingen, de interreligieuze dialoog, de bescherming en het behoud van het cultureel, religieus en historisch erfgoed en de territoriale integriteit; 98. dringt aan op de volledige uitvoering van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst met Armenië en onderstreept dat de onderhandelingen over de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Azerbeidzjan moeten worden voortgezet; 99. dringt erop aan dat elke verdieping van de betrekkingen van de EU met Azerbeidzjan afhankelijk moet blijven van de voorwaarde dat het land aanzienlijke vooruitgang boekt op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten, de rechtsstaat, de democratie en de fundamentele vrijheden; 100. benadrukt het belang van een vrij, democratisch, soeverein en welvarend Belarus ; spreekt nogmaals zijn steun uit voor de Belarussische democratische oppositie, die zich blijft verzetten tegen het regime van de onwettige leider en de medeplichtigheid van het regime aan de Russische invasie van Oekraïne, ondanks de aanhoudende repressie; dringt erop aan dat alle sancties die aan de Russische Federatie worden opgelegd, ook worden uitgevaardigd tegen het Belarussische regime, waarbij nadelige gevolgen voor het Belarussische volk moeten worden vermeden, met name wat de afgifte van visa betreft; veroordeelt de desinformatie door het regime van Loekasjenka en Rusland over vermeende bedreigingen van het Belarussische grondgebied; onderkent de aspiratie van de meerderheid van de bevolking van Belarus om in een vrij, soeverein en democratisch land te leven en dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om, in samenwerking met de formele vertegenwoordigers van de democratische oppositie, passende voorbereidingen te treffen om te helpen bij de toekomstige democratische transitie van het land; veroordeelt de pogingen om Europa door middel van kunstmatig gecreëerde migratiecrisissen te destabiliseren en dringt er bij de EU en alle bondgenoten op aan de mensenhandel en mensensmokkel door het regime van Loekasjenka en zijn medeplichtigen te blokkeren en onderzoeken; 101. wijst op de weifeling en, in bepaalde gevallen, onwil van Centraal-Aziatische staten om steun te verlenen aan de Russische invasie van Oekraïne en ziet hierin een teken van de tanende invloed van Rusland in de regio; neemt kennis van de toenemende betrokkenheid van de VRC en Turkije in de regio, met name via de Shanghai-samenwerkingsorganisatie en de Nieuwe Zijderoute; dringt aan op een grotere betrokkenheid van de EU in Centraal-Azië, op basis van de eerbiediging van de grondrechten en de op waarden gebaseerde belangen van de Unie, onder meer door middel van de Global Gateway; 102. verzoekt de Commissie en de EDEO bijzondere aandacht te besteden aan de landen van Centraal-Azië om de stabiliteit en connectiviteit te handhaven in deze regio, die zich in een delicate situatie bevindt vanwege de geografische ligging; is van mening dat de EU-strategie voor Centraal-Azië grondig moet worden herzien om rekening te houden met de ingrijpende verschuivingen in en om de regio sinds de vaststelling ervan in 2019, zoals de gevolgen van de onwettige Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne voor de geopolitieke concurrentie en de economieën van de staten in de regio, de terugtrekking van de VS uit Afghanistan en de gewelddadige machtsovername van de taliban in dat land, de machtsoverdracht in Kazachstan en in Turkmenistan, het gewelddadige conflict tussen Tadzjikistan en Kirgizië, en de toenemende rol van de VRC in de regio; is van mening dat Centraal-Azië een regio van strategisch belang is voor de EU op het gebied van veiligheid, connectiviteit, energiediversificatie, conflictoplossing en de verdediging van de multilaterale en op regels gebaseerde internationale orde; 103. acht positief dat de EU als gevolg van de niet-uitgelokte Russische invasie van Oekraïne opnieuw prioriteit verleent aan haar uitbreidingsbeleid; benadrukt dat verbreding en verdieping van de Unie weliswaar hand in hand moeten gaan, maar dat de noodzaak van interne hervormingen van de EU geen voorwendsel mag zijn om het op verdiensten gebaseerde toetredingsproces te vertragen; is ingenomen met de toekenning van de status van kandidaat-lidstaat aan Oekraïne, Moldavië en Bosnië en Herzegovina, en dringt erop aan ook Georgië die status toe te kennen, op voorwaarde dat de in het advies van de Commissie vermelde prioriteiten zijn aangepakt; spoort de Raad en de Commissie aan zo spoedig mogelijk nadat aan de specifieke voorwaarden van de Commissie is voldaan toetredingsonderhandelingen met de nieuwe kandidaat-lidstaten te starten; is ingenomen met het verzoek van de Republiek Kosovo om toetreding tot de EU; onderstreept dat de uitbreiding weliswaar het meest doeltreffende instrument voor buitenlands beleid van de Unie is gebleken, aangezien hierdoor de ruimte wordt uitgebreid waar de Europese waarden en beginselen een aanzienlijke impact hebben, maar dat de uitvoering ervan opnieuw moet worden beoordeeld om versnelde integratie mogelijk te maken voor toetredingslanden die blijk geven van een strategische oriëntatie op de EU en van niet-aflatende inzet voor EU-gerelateerde hervormingen, democratische consolidatie en afstemming van het buitenlands beleid, onder meer door de geleidelijke integratie van deze landen in het kader van specifieke beleidsmaatregelen en initiatieven van de Unie; 104. wijst op de noodzaak van voldoende en aanhoudende steun voor de energievoorzieningszekerheid van de EU-toetredingslanden, met bijzondere aandacht voor de landen die aanzienlijk worden blootgesteld aan manipulatie van de energievoorziening door Rusland, en wijst erop dat een veiligheidspact moet worden gesloten met toetredingslanden die kwetsbaar zijn voor een aanval door Rusland; 105. dringt aan op een actievere en effectievere communicatiestrategie en op intensivering van de inspanningen om de rol en voordelen van uitbreiding en een nauw partnerschap tussen de EU en de landen van de Westelijke Balkan te stimuleren en om door de EU gefinancierde projecten, hervormingen en GVDB-missies te bevorderen; 106. onderstreept dat de straffeloosheid na de invasie van Georgië in 2008 een van de factoren is die de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne mogelijk hebben gemaakt; is van mening dat de overwinning van Oekraïne niet alleen de bezette gebieden van Oekraïne, waaronder de Donbas en de Krim, maar ook Belarus de vrijheid zal brengen, en dat zij beslissend zal zijn voor het herstel van de territoriale integriteit van Georgië en Moldavië; 107. verzoekt de EDEO een grondig verslag op te stellen over de schendingen van het bestand van 2008, aangezien de EU een bijzondere verantwoordelijkheid draagt als bemiddelaar bij het bestand van 12 augustus 2008; verzoekt de EDEO vast te stellen en mee te delen aan welke bepalingen de Russische Federatie nog steeds niet heeft voldaan, en aanbevelingen te doen die de Russische Federatie ertoe kunnen aanzetten daaraan te voldoen en met name haar strijdkrachten uit de bezette gebieden in Georgië terug te trekken, de instelling van internationale veiligheidsmechanismen in het land mogelijk te maken en de EU ongehinderde toegang te verlenen tot het gehele grondgebied van Georgië overeenkomstig haar mandaat; 108. bevestigt dat de toekomst van de bevolking van Oekraïne, Moldavië, Georgië en de landen van de Westelijke Balkan binnen de EU ligt; herhaalt dat het zich inzet voor de uitbreiding, dat daarvoor geen alternatief bestaat en dat deze meer dan ooit een geostrategische investering is in een stabiele, sterke en verenigde EU; is er stellig van overtuigd dat een vooruitzicht op volledig EU-lidmaatschap voor de landen die tot de EU willen toetreden, ook het politieke, economische en veiligheidsbelang van de Unie zelf dient; dringt er bij Georgië op aan de prioriteiten concreet uit te voeren die de Commissie heeft vastgesteld en die de Europese Raad in zijn conclusies van 23 en 24 juni 2022 heeft bekrachtigd; 109. is ingenomen met de door de Commissie aangekondigde maatregelen ten behoeve van Oekraïne, zoals de toegang tot onze interne markt en de opheffing van de roamingtarieven; vertrouwt erop dat deze maatregelen zullen worden uitgebreid tot de Republiek Moldavië en Georgië, die vanwege de sterke destabiliserende krachten die de democratie in deze landen bedreigen, eveneens behoefte hebben aan een sterk signaal van steun van de EU en aan concrete stappen in de richting van integratie in de EU; 110. onderstreept opnieuw dat de EU zich inzet voor de soevereiniteit, territoriale integriteit en politieke onafhankelijkheid van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië binnen hun internationaal erkende grenzen en dat zij de inspanningen van deze landen ondersteunt om deze beginselen volledig te handhaven; benadrukt dat de lidstaten in dit verband eendrachtig en solidair moeten optreden; 111. dringt er bij de Commissie op aan de destabiliserende acties van Rusland in de Republiek Moldavië nauwlettend in het oog te houden en de nodige steun te verlenen aan de Moldavische autoriteiten en het maatschappelijk middenveld om te reageren op de bedreigingen die zich aandienen; 112. benadrukt dat het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU moet worden hervormd om het te richten op crisispreventie, samenwerking op het gebied van regionale veiligheid, de wereldwijde klimaat- en milieuactie, de versterking van zowel politieke als sociale mensenrechten en de waarborging van de verwezenlijking van de doelstellingen van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN; 113. spreekt nogmaals zijn krachtige steun uit voor de Europese toekomst en de toetreding tot de EU van alle landen van de Westelijke Balkan als volwaardige leden van de EU‑familie; verzoekt de lidstaten hernieuwde inspanningen te leveren voor de uitbreiding door de toezeggingen van de EU ten aanzien van de landen van de Westelijke Balkan na te komen, en met name door de visumplicht onmiddellijk op te heffen voor burgers van Kosovo; is verheugd dat Bosnië en Herzegovina de status van kandidaat-lidstaat heeft gekregen; benadrukt het belang van de Europese integratie van deze partnerlanden met het oog op de stabiliteit en veiligheid van het hele Europese continent; 114. benadrukt dat de EU de geloofwaardigheid van het uitbreidingsproces moet versterken door de op verdiensten gebaseerde aard ervan te waarborgen, onder meer door de centrale rol te behouden die is toegekend aan de democratie, de grondrechten en de rechtsstaat overeenkomstig de hoofdstukken 23 en 24 van het acquis volgens de herziene uitbreidingsmethode, en dat zij tegelijkertijd de politisering van het uitbreidingsproces door middel van bilaterale geschillen moet vermijden; onderstreept dat vooruitgang op het pad naar de EU afhankelijk moet zijn van de aanhoudende en onomkeerbare vooruitgang die wordt geboekt via de noodzakelijke EU-gerelateerde hervormingen, met name op het gebied van de rechtsstaat; 115. juicht de start van de toetredingsonderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië toe en dringt er bij alle betrokken partijen op aan de nodige stappen te zetten om snelle vooruitgang voor Albanië en Noord-Macedonië mogelijk te maken; veroordeelt de kwaadwillige beïnvloeding door regionale actoren en de buitenlandse inmenging in de Westelijke Balkan door Rusland en andere landen; 116. benadrukt dat de landen van de Westelijke Balkan zich volledig op de EU moeten afstemmen wat het buitenlands en veiligheidsbeleid betreft en met name op haar beleid van sancties ten aanzien van derde landen; betreurt dat Servië zich aanhoudend slechts in geringe mate aansluit bij het GBVB, met name met betrekking tot de aanvalsoorlog van de Russische Federatie tegen Oekraïne; herhaalt zijn standpunt dat verdere onderhandelingshoofdstukken pas mogen worden geopend wanneer Servië sterkere inspanningen levert voor hervormingen op het gebied van de democratie en de rechtsstaat en blijk geeft van volledige aansluiting bij het GBVB; herinnert eraan dat Servië de gemeenschappelijke waarden en rechten van de EU moet onderschrijven aangezien het naar Europese integratie streeft; 117. benadrukt dat de door de EU geleide dialoog tussen Prishtina en Belgrado dringend moet worden geïntensiveerd om de bilaterale betrekkingen op basis van wederzijdse erkenning te normaliseren; hekelt de aanhoudende escalatie door Servië en door actoren die door Servië worden gesteund, met onder meer onwettige blokkades, gewelddadige aanvallen en de dreiging van militair optreden, met als doel concessies af te dwingen en de Republiek Kosovo te ondermijnen; herinnert aan zijn standpunt dat de onafhankelijkheid van de Republiek Kosovo onomkeerbaar is en herhaalt zijn oproep aan de vijf lidstaten die dit nog niet hebben gedaan, om de onafhankelijkheid van Kosovo met onmiddellijke ingang te erkennen; 118. is ingenomen met het besluit van de Europese Raad om Bosnië en Herzegovina op 15 december 2022 de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen mits een aantal stappen wordt gezet om het land beter op de toetredingsonderhandelingen voor te bereiden; dringt er bij de politieke actoren van het land op aan zich in te zetten voor en aanzienlijke stappen te zetten in de richting van EU-lidmaatschap door vooruitgang te boeken inzake de acht stappen in de aanbeveling van de Commissie, door aanzienlijke vorderingen te maken met betrekking tot de 14 kernprioriteiten en door de substantiële reeks hervormingen uit te voeren, met inbegrip van electorale hervormingen in overeenstemming met nationale en internationale rechterlijke beslissingen, ter waarborging van de beginselen van gelijkheid en non-discriminatie voor alle burgers en constituerende bevolkingsgroepen, zoals neergelegd in de grondwet van het land, en met volledige inachtneming van de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak Sejdić en Finci/Bosnië en Herzegovina van 22 december 2009; verzoekt de Commissie en de EDEO Bosnië en Herzegovina te helpen de kernprioriteiten snel uit te voeren en een terugval naar het vroegere nationalistische beleid te vermijden; herhaalt dat ervoor moet worden gezorgd dat de rechten van alle burgers ongeacht hun etnische, politieke en religieuze overtuiging ten volle worden geëerbiedigd overeenkomstig de uitspraken van het EHRM, de beslissingen van het grondwettelijk hof en de aanbevelingen van de Commissie van Venetië; 119. veroordeelt de aanhoudende separatistische retoriek en activiteiten in Bosnië en Herzegovina, waaronder de viering door actoren van de Bosnische overheid en uit derde landen van nationale feestdagen die ongrondwettelijk zijn verklaard door het grondwettelijk hof van Bosnië en Herzegovina; roept opnieuw op tot het opleggen van gerichte sancties aan destabiliserende krachten in Bosnië en Herzegovina, die onder meer de soevereiniteit en de territoriale integriteit van het land bedreigen, in het bijzonder Milorad Dodik, alsook andere hooggeplaatste ambtenaren van Republika Srpska en ambtenaren uit derde landen die separatistisch beleid politiek en materieel steunen; verzoekt alle lidstaten ervoor te zorgen dat de Raad zulke sancties kan vaststellen; 120. prijst het werk van de door de EU geleide strijdmacht (EUFOR) in het kader van de operatie Althea, en is ingenomen met de verlenging van het mandaat ervan na november 2022; herinnert eraan dat deze missie nog steeds cruciaal is voor de veiligheid en stabiliteit van Bosnië en Herzegovina en verzoekt de EU en haar internationale partners de capaciteit van de missie te vergroten; 121. merkt op dat de Raad in het strategisch kompas heeft erkend dat veiligheid en stabiliteit in de Westelijke Balkan nog steeds niet vanzelfsprekend zijn en dat er een risico is op overloopeffecten van de huidige verslechtering van de Europese veiligheidssituatie; herinnert eraan dat in het strategisch kompas wordt opgeroepen tot steun voor de soevereiniteit, eenheid en territoriale integriteit van Bosnië en Herzegovina; 122. spreekt zijn bezorgdheid uit over de timing en inhoud van de wijzigingen in de kieswet van het land en in de grondwet van de Federatie van Bosnië en Herzegovina, en over de wijze waarop die zijn doorgevoerd, nadat zij op de dag van de verkiezingen werden voorgesteld door de hoge vertegenwoordiger voor Bosnië en Herzegovina, aangezien zij de democratische legitimiteit dreigen te ondermijnen en het etno-nationalisme dreigen te consolideren; 123. benadrukt dat kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan hun beleid volledig moeten afstemmen op het GBVB van de EU, en verzoekt de Commissie en de lidstaten het GBVB te gebruiken als instrument om de samenwerking met de landen van de Westelijke Balkan te verbeteren; benadrukt dat landen die lid willen worden van de EU zich volledig moeten aansluiten bij de fundamentele waarden en het gemeenschappelijk beleid in het licht van Ruslands illegale aanvalsoorlog; benadrukt dat mensenrechten en menselijke waardigheid niet-onderhandelbaar zijn en dat de kandidaat-lidstaten de rechten van personen met een handicap, de lgbti+-gemeenschap, vrouwen en meisjes en andere kwetsbare groepen daarom moeten integreren in alle sectoren en beleidsterreinen; roept op tot nauwere samenwerking tussen de EU en de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten op het gebied van veiligheid en defensie; 124. is ernstig bezorgd over berichten dat de commissaris voor Nabuurschap en Uitbreiding opzettelijk tracht het centrale belang van hervormingen van de democratie en de rechtsstaat in de EU-toetredingslanden te omzeilen en te ondermijnen; dringt er bij de Commissie op aan een onafhankelijk en onpartijdig onderzoek in te stellen naar de vraag of het gedrag en het beleid van de commissaris voor Nabuurschap en Uitbreiding een inbreuk vormen op de gedragscode voor de leden van de Commissie en op de verplichtingen van de commissaris uit hoofde van de Verdragen; 125. neemt kennis van het verslag over Turkije 2022 dat de Commissie op 12 oktober 2022 presenteerde; is zeer bezorgd over het feit dat de Turkse regering de negatieve trend wat betreft de verslechtering van de democratie, de rechtsstaat, de grondrechten en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht niet heeft omgebogen, en dat het buitenlands beleid van Turkije nog steeds niet overeenstemt met de prioriteiten van de EU in het kader van het GBVB, bij een aanpassingspercentage van slechts 7 % in de verslagperiode; herhaalt zijn standpunt van 18 mei 2022 dat niet kan worden overwogen de toetredingsonderhandelingen met Turkije te hervatten; blijft echter voorstander van de democratische en politieke dialoog met Turkije, en in het bijzonder met het Turkse maatschappelijk middenveld; 126. betreurt dat Turkije het verzoek van Zweden en Finland om toetreding tot de NAVO nog steeds niet heeft geratificeerd; 127. spreekt opnieuw zijn waardering uit voor de veroordeling van de ongerechtvaardigde Russische invasie en militaire agressie tegen Oekraïne door Turkije en voor zijn rol als bemiddelaar tussen Oekraïne en Rusland, waarbij het onder meer een essentiële bijdrage heeft geleverd aan de belangrijke overeenkomst over de uitvoer van Oekraïens graan; is evenwel ernstig bezorgd over het aanhoudende gebrek aan aanpassing aan de EU‑sancties tegen Rusland, met name op het gebied van het vrije verkeer van goederen dat voortvloeit uit de bestaande douane-unie en tegen de achtergrond van zijn onlangs versterkte financiële en handelsbetrekkingen met Rusland; benadrukt dat de geopolitieke rol van Turkije niet opweegt tegen de ernstige tekortkomingen van de mensenrechtensituatie in het land, die het belangrijkste obstakel blijven voor vorderingen in de betrekkingen tussen de EU en Turkije; 128. merkt opnieuw op dat de EU dringend een algemene strategie moet vaststellen voor haar betrekkingen met Turkije op korte, middellange en lange termijn, op basis van alle aspecten en beleidsmaatregelen, om een stabieler, geloofwaardiger en voorspelbaarder partnerschap te bevorderen, aangezien Turkije een sleutelrol speelt in de regio en rekening houdend met de voortdurende destabiliserende activiteiten van het land in de Westelijke Balkan, het oostelijke deel van het Middellandse Zeegebied, het Midden-Oosten en de zuidelijke Kaukasus en de aanhoudende achteruitgang van de democratie; betreurt de recente dreigende taal van de Turkse regering over Griekenland, een lidstaat en zijn NAVO-bondgenoot; dringt er bij alle betrokken partijen op aan de spanningen te verminderen en zich in te spannen voor de hervatting van de diplomatieke dialoog om te komen tot duurzame oplossingen voor de geschillen in de regio; 129. betreurt dat het ruim 25 jaar na de start van het zogenaamde proces van Barcelona nog steeds niet is gelukt een ruimte van gedeelde welvaart, stabiliteit en vrijheid met de mediterrane landen van het zuidelijke nabuurschap te creëren; verzoekt de Commissie de landen van het zuidelijk nabuurschap te ondersteunen bij het herstel van de COVID-19-pandemie en de negatieve gevolgen op te vangen die deze landen ondervinden door de aanbodschokken en prijsstijgingen als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, met name op het gebied van voedselzekerheid en meststoffen; verwelkomt het met bemiddeling van de VN tot stand gebrachte Zwarte Zee-graaninitiatief; dringt er bij Rusland op aan te stoppen met het hernieuwde gebruik als wapen van de voedselexport, dat de voedselonzekerheid in Afrika, Azië en het Midden-Oosten op onverantwoorde wijze dreigt te verergeren, en zich volledig te houden aan de voorwaarden van de overeenkomst; pleit voor de versterking van energiepartnerschappen met landen in de regio, volledig rekening houdende met het feit dat zowel energieleveranciers als energiebronnen moeten worden gediversifieerd, waarbij partnerlanden worden ondersteund in hun groene en digitale transitie; pleit voor de bevordering van veilige en eerlijke wereldwijde toegang tot vaccins, onder meer door de desbetreffende octrooirechten tijdelijk op te heffen; 130. verzoekt de Commissie ten volle uitvoering te geven aan de initiatieven van de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de VV/HV van 9 februari 2021 over het hernieuwd partnerschap met het zuidelijk nabuurschap, zoals aangenomen bij de aanbeveling van het Parlement betreffende het hernieuwd partnerschap met het zuidelijk nabuurschap; 131. benadrukt dat de instabiliteit en onveiligheid in het zuidelijk nabuurschap van de EU een voortdurende uitdaging blijven; verzoekt de EU en de lidstaten de samenwerking met partnerlanden in het zuidelijk nabuurschap te intensiveren om de gevolgen van mensenhandel en de smokkel van illegale wapens en cultuurgoederen te beperken en gewelddadig extremisme te voorkomen, teneinde de veiligheid en stabiliteit in het zuidelijk nabuurschap van de EU te handhaven; 132. benadrukt dat de instabiliteit in Libië niet alleen gevolgen heeft voor de buurlanden, maar ook voor Europa; onderstreept dat het ontbreken van een functionerende staat, de verdeeldheid tussen facties en de wildgroei aan gewapende groepen een vruchtbare bodem vormen voor drugshandel, wapensmokkel en mensensmokkel; 133. hekelt het feit dat Rusland zich in de VN-Veiligheidsraad blijft verzetten tegen de verlenging van de laatste humanitaire hulpcorridor van Syrië, Bab al-Hawa, waardoor meer dan vier miljoen mensen in gevaar komen die afhankelijk zijn van humanitaire hulp om in hun basisbehoeften aan voedsel, geneesmiddelen en andere essentiële voorraden te voorzien; 134. is bezorgd over de nijpende economische en humanitaire situatie waarvan in Afghanistan sprake is sinds de gewelddadige machtsovername door de Taliban, die bijzonder negatieve gevolgen heeft voor de rechten van vrouwen en meisjes, etnische en religieuze minderheden, mensenrechtenverdedigers, onafhankelijke vertegenwoordigers van de media en personen die de EU en de lidstaten bijstand hebben verleend; uit zijn diepe bezorgdheid over de regionale instabiliteit als gevolg van de machtsovername door de Taliban, en met name over de ambitie van de Taliban om hun invloed uit te breiden naar buurlanden door terroristische netwerken in de regio op te bouwen en te versterken; merkt op dat Pakistan in dit opzicht bijzonder kwetsbaar is; 135. dringt er bij de Commissie en de VV/HV op aan te zorgen voor de volledige en tijdige evacuatie van alle personeelsleden van de bijzondere vertegenwoordiger van de EU in Afghanistan en EUPOL Afghanistan, andere bijzonder kwetsbare personen en hun huwelijkspartners, kinderen, ouders en ongehuwde zussen ten laste, overeenkomstig Besluit (GBVB) 2022/151 van de Raad (7) ; 136. verzoekt de Commissie en de lidstaten de financiering voor humanitaire hulp aan de bevolking van Afghanistan op te schroeven; herhaalt dat het het Talibanregime niet erkent; steunt de vijf essentiële benchmarks die de Raad op 21 september 2021 heeft vastgesteld en die als leidraad dienen voor toekomstige besprekingen met de Taliban, maar meent dat er grote inspanningen nodig zijn om een langetermijnstrategie uit te stippelen met een aanpak voor de huidige noodsituatie op het gebied van de mensenrechten en de apartheid tussen mannen en vrouwen in Afghanistan; verzoekt de EU meer steun uit te trekken voor gerechtigheid voor de slachtoffers van gruwelijke misdrijven in Afghanistan, waaronder vrouwen en meisjes, etnische minderheden en lhbtiq+-personen, en alle nodige bijstand te verlenen aan het onlangs hernieuwde onderzoek van het Internationaal Strafhof naar misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden in Afghanistan; veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de besluiten van de taliban om vrouwen en meisjes te verbieden middelbaar en universitair onderwijs te volgen en om vrouwen te verbieden bij niet-gouvernementele organisaties te werken, wat rampzalige humanitaire gevolgen kan hebben; dringt er samen met de VN, het maatschappelijk middenveld en de internationale partners bij de Commissie en de lidstaten op aan de druk op de taliban op te voeren om deze besluiten onverwijld terug te draaien; 137. veroordeelt het brute optreden van Iran, met inbegrip van de Islamitische Revolutionaire Garde, tegen de demonstraties na de dood van Mahsa Amini, die volgde op haar gewelddadige arrestatie en mishandeling door de Iraanse “zedenpolitie”; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan de Islamitische Revolutionaire Garde op de EU-lijst van personen, groepen en entiteiten die betrokken zijn bij terroristische daden (EU-terroristenlijst) te zetten vanwege haar terroristische activiteiten, de repressie van demonstranten, en de levering van drones aan Rusland; herhaalt zijn steun voor de vreedzame protesten die in het hele land plaatsvinden naar aanleiding van de moord op Mahsa Amini, tegen de stelselmatige en toenemende onderdrukking van vrouwen en tegen de ernstige en massale schendingen van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; spreekt zijn afschuw uit over het ongeremde, buitensporige geweld van de Iraanse politie en veiligheidsdiensten tegen vreedzame demonstranten; veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de executie van vreedzame demonstranten door de Islamitische Republiek; is van mening dat het standpunt van de EU ten aanzien van Iran verder moet worden aangepast vanwege het flagrante misprijzen van het Iraanse regime voor de menselijke waardigheid en voor de democratische aspiraties van zijn eigen burgers en vanwege zijn steun aan de Russische Federatie; dringt er bij de autoriteiten van de Islamitische Republiek op aan onverwijld alle in het kader van de lopende protesten uitgesproken doodvonnissen nietig te verklaren en onmiddellijk een moratorium op de doodstraf in te stellen, met het oog op de volledige afschaffing ervan; dringt aan op een krachtige reactie van de EU op de betrokkenheid van Iran bij de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; 138. spreekt zijn uitdrukkelijke steun uit voor het verlangen van de Iraanse bevolking om in een vrij, stabiel, inclusief en democratisch land te wonen dat zijn nationale en internationale verbintenissen op het gebied van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden nakomt; verwelkomt in dit verband de beperkende maatregelen die zijn opgelegd aan Iraanse personen en instanties, waaronder de zogeheten “zedenpolitie”, vanwege hun rol in het neerslaan van de aanhoudende, door vrouwen geleide protesten in Iran, waarbij wordt opgeroepen tot gelijke rechten en tot beëindiging van de stelselmatige discriminatie van vrouwen en van de bredere mensenrechtenschendingen in de Islamitische Republiek; verwelkomt Resolutie S35/1 van de VN‑Mensenrechtenraad van 24 november 2022 over het organiseren van een onafhankelijke, internationale onderzoeksmissie inzake de Islamitische Republiek Iran en verzoekt de EU haar volledige steun te geven aan de voorbereidingen voor en de implementatie van deze missie; verzoekt de EDEO, de Commissie en de lidstaten om mensenrechtenkwesties aan de orde te blijven stellen in alle contacten met Iran; 139. herhaalt dat de sancties tegen de leiding van de Islamitische Revolutionaire Garde niet mogen worden opgeheven en pleit voor aanvullende beperkende maatregelen tegen de Islamitische Revolutionaire Garde; verzoekt de Raad de Islamitische Revolutionaire Garde en zijn hulptroepen, met inbegrip van de paramilitaire Basij-militie en de Quds brigade, op te nemen op de EU-terroristenlijst; 140. merkt op dat non-proliferatie een hoeksteen vormt van de stabilisatie in het Midden-Oosten en de Golfregio; dringt erop aan de diplomatieke inspanningen voort te zetten om ervoor te zorgen dat Iran geen kernwapens ontwikkelt; is evenwel van mening dat bij eventuele vervolgonderhandelingen over het gezamenlijk alomvattend actieplan niet voorbij mag worden gegaan aan de andere schadelijke beleidsacties, projecten en militaire programma’s van Iran; 141. herhaalt dat het gezamenlijk alomvattend actieplan en de lopende onderhandelingen over de uitvoering ervan moeten worden gesteund; 142. is van mening dat de EU de capaciteit van de StratCom Task Force South moet uitbreiden, met als doel de verdere ontwikkeling van een concrete strategie voor de bestrijding van desinformatie in het zuidelijk nabuurschap, waaronder de Islamitische Republiek Iran, om nepnieuws en propaganda tegen te gaan en de democratie en stabiliteit te versterken; 143. is ingenomen met de ambitie om de betrekkingen van de EU met de Golfstaten te versterken, zoals benadrukt in de gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad van 18 mei 2022 over een strategisch partnerschap met de Golf; merkt op dat er een gemeenschappelijk belang is om strategischer samen te werken met de Golfpartners, met name wat betreft de bevordering van de regionale veiligheid, samenwerking, klimaatactie en mensenrechten als belangrijke strategische doelstellingen; verzoekt de EU en de lidstaten de eerbiediging van de mensenrechten en gendergelijkheid, alsook de geleidelijke afstemming van waarden, centraal te blijven stellen, vooral met het oog op het optreden tegen de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de gevolgen daarvan; is zeer teleurgesteld over het besluit van de OPEC+-landen onder aanvoering van met name Saudi-Arabië om de olieproductie te verlagen, waardoor de wereldwijde inflatie zal stijgen en de internationale bestrijding van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne zal worden ondermijnd; neemt kennis van het feit dat de Verenigde Arabische Emiraten zijn toegevoegd aan de lijst van rechtsgebieden die onder verscherpt toezicht staan van de Financiële-actiegroep, vanwege hun strategisch tekortschietende preventie van witwassen; vreest dat de Verenigde Arabische Emiraten een veilig heenkomen bieden aan Russische oligarchen die onderworpen zijn aan EU-sancties; benadrukt dat een echt strategisch partnerschap met de Golfregio dialoog en samenwerking op het gebied van mensenrechten vereist en afstemming in het optreden tegen de Russische aanval in Oekraïne; 144. herhaalt zijn steun voor de Abraham-akkoorden, waarmee de diplomatieke betrekkingen tussen de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein zijn genormaliseerd en die vervolgens hebben geleid tot de ondertekening van een akkoord voor de normalisering van de betrekkingen van Marokko en Sudan met Israël; 145. wijst erop dat de EU in het Israëlisch-Palestijnse conflict eensgezind blijft in haar streven naar een tweestatenoplossing – op basis van de parameters in de conclusies van de Raad van juli 2014 – die de Staat Israël in staat stelt in vrede, veiligheid en wederzijdse erkenning naast een onafhankelijke, democratische, aaneengesloten, soevereine en levensvatbare Staat Palestina te leven, met Jeruzalem als toekomstige hoofdstad van beide staten; herinnert eraan dat Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden krachtens het internationaal recht illegaal zijn; vraagt de nieuwe Israëlische regering actief en geloofwaardig blijk te geven van haar inzet voor de tweestatenoplossing, die zowel een belangrijke doelstelling van het EU-beleid inzake het vredesproces in het Midden-Oosten als een essentieel onderdeel van het partnerschap tussen de EU en Israël blijft; 146. neemt kennis van het feit dat de Associatieraad EU-Israël zijn bijeenkomsten in 2022 heeft hervat; merkt op dat de Associatieraad niet alleen ten doel heeft het partnerschap tussen de EU en Israël te versterken, maar ook dienstdoet als forum voor dialoog over kwesties met betrekking tot het Israëlisch-Palestijnse conflict en als instrument om het vredesproces in het Midden-Oosten nieuw leven in te blazen; herinnert aan en steunt het standpunt van de EU zoals dat door de Raad is vastgesteld en met eenparigheid van stemmen is goedgekeurd ter voorbereiding van de 12e Associatieraad, die op 3 oktober 2022 in Brussel heeft plaatsgevonden; steunt de inspanningen van de hoge vertegenwoordiger om de Arabische leiders bijeen te brengen met het doel stappen te zetten in de richting van alomvattende regionale vrede waarmee een einde wordt gemaakt aan het Israëlisch-Palestijnse conflict en die zeer bevorderlijk is voor de veiligheid, de handel en andere vormen van samenwerking in de regio; 147. herhaalt zijn standpunt dat alle met Uniemiddelen gefinancierde schoolboeken en lesmaterialen moeten voldoen aan Unesco-normen inzake vrede, tolerantie, co-existentie en geweldloosheid; 148. is ingenomen met de vaststelling van de meerjarenbijdrage van de Unie aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA), waarmee voorspelbare steun voor Palestijnse vluchtelingen wordt gewaarborgd in lijn met de gezamenlijke verklaring EU-UNRWA voor 2021-2024; is verheugd over de aanvullende bijdrage van de Unie aan de UNRWA in het kader van de voedsel- en veerkrachtfaciliteit om de voedselonzekerheid aan te pakken; onderstreept dat de UNRWA blijft bijdragen tot regionale stabiliteit en vrede; 149. beschouwt Israël als een belangrijke partner van de EU; prijst Israël en Libanon om het akkoord over de afbakening van hun maritieme grens; 150. veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne evenals de faciliterende rol van het Belarussische Loekasjenka-regime daarbij; verzoekt de Russische leiders deze oorlog onmiddellijk te beëindigen en zich onvoorwaardelijk terug te trekken uit het volledige internationaal erkende grondgebied van Oekraïne en uit elk ander land, met name Georgië en de Republiek Moldavië, waarvan het het grondgebied, of delen daarvan, illegaal bezet; dringt er bij Rusland op aan een vrije wereldwijde circulatie van graan en andere grondstoffen te waarborgen; verzoekt de Raad Rusland aan te merken als staatssponsor van terrorisme en als een staat die terroristische middelen gebruikt; dringt er bij de internationale gemeenschap op aan alle legitieme internationale en nationale processen te ondersteunen, ook uit hoofde van het beginsel van universele rechtsmacht, om misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden te onderzoeken teneinde alle daders voor een rechtbank ter verantwoording te roepen voor de talloze oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen, waaronder massaverkrachtingen en gedwongen deportatie van Oekraïners; herhaalt dat Rusland alle schade en vernieling die het in Oekraïne heeft veroorzaakt, zal moeten vergoeden; merkt op dat veel Russische burgers Rusland verlaten om aan de dienstplicht te ontkomen; wenst dat eenieder die Rusland op welke wijze dan ook uit eigen beweging heeft bijgestaan in deze oorlog of bij de organisatie van illegale referenda, ter verantwoording wordt geroepen en individueel wordt bestraft; 151. is ingenomen met de opschorting van de visumversoepelingsovereenkomst tussen de EU en Rusland; verzoekt de lidstaten de richtsnoeren van de Commissie voor de algemene afgifte van visa aan Russische aanvragers en checks van Russische burgers aan de buitengrenzen van de EU volledig ten uitvoer te leggen, met volledige inachtneming van het EU-recht en het internationaal recht, en ervoor te zorgen dat alle asielaanvragen, met inbegrip van aanvragen van dissidenten, deserteurs, dienstontduikers en activisten, afzonderlijk worden behandeld, rekening houdend met de veiligheidsbelangen van de gastlidstaat en in overeenstemming met het EU-acquis op het gebied van asiel; verzoekt de Raad en de Commissie de situatie met betrekking tot Russische visa nauwlettend te volgen; 152. is ingenomen met de vaststelling van het meest recente pakket met sancties tegen Rusland; verzoekt de Raad evenwel de lijst van personen tegen wie rechtstreeks EU‑sancties zijn gericht, uit te breiden met de lijst van 6 000 personen die door de anticorruptiestichting van Aleksej Navalny is voorgesteld; 153. is er vast van overtuigd dat enkel een eindoverwinning van Oekraïne op Rusland in het belang is van de wereldorde en andere agressieve actoren ervan zal weerhouden aanvalsoorlogen te starten; verzoekt de bevoegde EU-instellingen gezamenlijk scenario’s voor de beëindiging van de oorlog uit te werken en daarbij rekening te houden met een mogelijk gedestabiliseerd en verzwakt Rusland en plannen op te stellen voor mogelijke hervormingen van het land; 154. verzoekt de Commissie en de lidstaten het voortouw te nemen bij de voorbereiding van een multilateraal mechanisme voor de monitoring, handhaving en uitbetaling van Russische herstelbetalingen aan Oekraïne; 155. neemt nota van de steun die vele landen hebben uitgesproken voor de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde Russische invasie van Oekraïne, met name als gevolg van de doeltreffende Russische en Chinese desinformatiecampagnes; spoort de VV/HV, de Commissie en de lidstaten aan de diplomatieke contacten met deze landen te verbeteren, de bilaterale en multilaterale samenwerking op te voeren en de strategische communicatie te intensiveren; benadrukt de centrale rol die de Global Gateway moet spelen in de aanpak van gemeenschappelijke uitdagingen op basis van democratische waarden, gelijkwaardige partnerschappen en ecologische duurzaamheid; 156. verzoekt de internationale gemeenschap de negatieve overloopeffecten van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne op het Noordpoolgebied, waar de instandhouding van de vrede, de welvaart en de stabiliteit een prioriteit moet blijven, zoveel mogelijk te beperken; spreekt zijn bezorgdheid uit over de Russische militaire activiteiten in het Noordpoolgebied en het veranderende veiligheidslandschap in de regio, en herbevestigt het strategische belang van het Noordpoolgebied; verzoekt de EU, rekening houdende met de nieuwe veiligheidssituatie na de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, meer betrokkenheid te tonen bij de regio, aangezien deze voor de EU van cruciaal strategisch belang is met het oog op klimaatverandering, industrieel en economisch beleid, vrije scheepvaart en geostrategische invloed en de toenemende belangen en bewegingen van Rusland en China in deze regio; 157. verzoekt de EU-leiders een actieve rol te spelen bij het voorkomen van nucleaire dreigingen als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, met inbegrip van het waarborgen van de veiligheid van de kerncentrale van Zaporizja; 158. benadrukt dat het belangrijk is de betrekkingen met Latijns-Amerika en het Caribisch gebied (LAC) te versterken door de strategie EU-LAC te actualiseren, met een sterke nadruk op gezamenlijke inspanningen om de multilaterale wereldorde, het internationale recht en de eerbiediging van de democratie en de mensenrechten te versterken, met name tegen de achtergrond van de toenemende en onevenredige invloed van de VRC en Rusland in de regio in vergelijking met de EU en de toegenomen dreiging voor de Europese toeleveringsketens als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; verzoekt de lidstaten en de EDEO een proactieve diplomatiek te voeren in de regio en de bestaande partnerschappen met gelijkgestemde landen, handelsbetrekkingen, investeringen, ondersteuning van de democratie en interparlementaire samenwerking verder te versterken; benadrukt in dit verband het belang van gender, klimaatverandering en de rechten van inheemse volkeren en van een snelle ondertekening en ratificatie van evenwichtige en gemoderniseerde associatieovereenkomsten met Chili, Mexico en Mercosur met een bindend en afdwingbaar hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling dat een sterke mensenrechtendimensie omvat en in overeenstemming is met de doelstellingen van de Europese Green Deal, in het geval van Mercosur op voorwaarde dat overeenstemming wordt bereikt over het aanvullende instrument voor de belangrijke, vóór de ratificatie aangegane verplichtingen; is verheugd dat de onderhandelingen over de geavanceerde kaderovereenkomst tussen de EU en Chili zijn afgerond; dringt er in dat verband bij de Commissie op aan om, na meer dan twee jaar onderhandelen over het aanvullende instrument, zo spoedig mogelijk een definitief akkoord te bereiken; onderstreept dat de associatieovereenkomst tussen de EU en de landen van Midden-Amerika door alle partijen moet worden bekrachtigd; 159. spreekt zijn steun uit voor de democratische en constitutionele orde van Peru, die door voormalig president Pedro Castillo en zijn bondgenoten werd bedreigd toen hij op 7 december 2022 probeerde het Congres op onwettige wijze te ontbinden om zijn eigen afzetting te voorkomen; spreekt de hoop uit dat het onberispelijke en verantwoordelijke gedrag van de Peruaanse autoriteiten de democratie in het land alleen maar zal versterken, en vraagt dat zo spoedig mogelijk presidents- en parlementsverkiezingen worden gehouden om de politieke impasse te doorbreken; 160. herhaalt dat het zich krachtig inzet voor de verdediging en bevordering van de democratie in Latijns-Amerika; veroordeelt de flagrant antidemocratische en gewelddadige extreemrechtse aanval op de democratische instellingen van Brazilië op 8 januari 2023, die werd aangewakkerd door opzettelijke en wijdverbreide desinformatie over de legitimiteit van de recente presidentsverkiezingen in Brazilië; spreekt zijn volledige steun uit voor de democratisch verkozen president van Brazilië, Lula da Silva, en voor de snelle en resolute reactie van de Braziliaanse overheid op de opstand; 161. beklemtoont dat de betrekkingen tussen de EU en de Afrikaanse Unie van het grootste belang zijn om aan de behoeften van de partnerlanden in Afrika te voldoen en hun enorme potentieel te ontwikkelen, en om gemeenschappelijke belangen te verwezenlijken; verzoekt de Commissie en de VV/HV de tijdens de top AU-EU overeengekomen verbintenissen na te komen, de Global Gateway-projecten in Afrika snel uit te voeren en de partnerschappen met landen op het Afrikaanse continent op het gebied van veiligheid, handel, volksgezondheid, ontwikkeling en bijstand bij de bestrijding van de COVID-19-pandemie te versterken, in overeenstemming met het strategisch kompas en op basis van gelijkheid, met name ter bevordering van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen, de digitale en de groene transitie, de mensenrechten en vreedzame conflictoplossing, overeenkomstig de beginselen van het internationaal recht; onderstreept dat de EU in haar contacten met Afrika, onder meer via commerciële en ontwikkelingssamenwerking, voorrang moet geven aan de opbouw van sterke en veerkrachtige samenlevingen, het vergroten van de sociale gelijkheid en veiligheid en het ondersteunen van democratische structuren ter plaatse; 162. is ingenomen met de toewijzing van middelen uit het Europees Ontwikkelingsfonds om de toenemende voedselonzekerheid ten gevolge van onder andere de Russische invasie van Oekraïne tegen te gaan; dringt aan op aanvullende soortgelijke maatregelen waar nodig; herhaalt zijn oproep om een echt partnerschap tussen gelijken te bevorderen, waarin menselijke ontwikkeling en de bescherming van natuurlijke hulpbronnen centraal staan; 163. roept op tot een sterke strategische communicatiecampagne van de EU in Afrikaanse landen om tegenwicht te bieden aan de schadelijke verhalen die in de regio worden verspreid, met name door de Russische Federatie en de Volksrepubliek China; 164. veroordeelt de Russische inmenging in Afrika, met name via de grotere invloed van de Wagnergroep op het continent, aangezien deze inmenging een bedreiging vormt voor de democratie; keurt de door de Wagnergroep gepleegde misstanden en misdaden ten stelligste af; 165. pleit voor een partnerschap tussen Afrika en Europa met als doel een ruimte van solidariteit, veiligheid, vrede en duurzame welvaart tot stand te brengen; verzoekt de EU snel op te treden tegen de toenemende aanwezigheid van de Wagnergroep in verscheidene Afrikaanse landen, die verdere instabiliteit aanwakkert en de bestrijding van het terrorisme ondermijnt; Versterking van de parlementaire diplomatie als instrument voor buitenlands beleid 166. wijst op de specifieke bijdrage die het Parlement via zijn parlementaire diplomatieke middelen levert aan het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU; roept op tot nauwer toezicht van het Parlement op kwesties die van strategisch belang zijn in het kader van de Europese buitenlandse zaken; brengt in herinnering dat het Parlement en de Verchovna Rada intensief met elkaar samenwerken op politiek en technisch niveau; 167. merkt op dat het Parlement actief betrokken is bij het GBVB via zijn specifieke instrumenten; wijst op de belangrijke en unieke democratiseringsprogramma’s van het Parlement die tot doel hebben de werkzaamheden van parlementen te ondersteunen en te versterken, zoals de Jean Monnet-dialoog; herinnert eraan dat alle EU-instellingen moeten deelnemen aan en samenwerken bij activiteiten die gericht zijn op het tegengaan van de wereldwijde achteruitgang van de democratie, onder meer door verkiezingswaarneming, bemiddelings- en dialoogactiviteiten, conflictpreventie, de Sacharovprijs en het Sacharovprijsnetwerk, en parlementaire diplomatie; 168. verzoekt de EDEO de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting aan te merken als prioriteiten en alles te doen wat nodig is om de EU-richtsnoeren voor de vrijheid van meningsuiting online en offline te handhaven; dringt er bij EU-delegaties op aan de preventieve beschermingsmaatregelen op te voeren, noodmaatregelen te plannen voor het geval de persvrijheid verslechtert en aantoonbare en zichtbare steun te verlenen aan plaatselijke journalisten en het maatschappelijk middenveld; 169. roept ertoe op de preventieve diplomatie van de EU te verbeteren als proactief instrument voor buitenlands beleid om conflicten tussen derden te voorkomen en om hen te ondersteunen bij het vinden van vreedzame oplossingen voor oplopende spanningen; 170. benadrukt het belang van de parlementaire vergaderingen als fora voor samenwerking en institutionele dialoog, en onderstreept hun waardevolle bijdrage aan het buitenlands beleid van Europa, onder meer op het gebied van veiligheid, en van de noodzaak om hun activiteiten te bevorderen en hun correcte werking en ontwikkeling te waarborgen; 171. dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan parlementair toezicht op het externe optreden van de EU mogelijk te maken en te versterken, onder meer door regelmatige beraadslagingen met de VV/HV en de Commissie te handhaven en door het Parlement te betrekken bij de correcte verdere tenuitvoerlegging van en het toezicht op de Europese Vredesfaciliteit en het strategisch kompas; herinnert eraan dat het Parlement in zekere mate informeel samenwerkt met de EDEO, en dat deze samenwerking is versterkt naar aanleiding van het besluit van de Raad van 26 juli 2010 en de verklaring van de hoge vertegenwoordiger over politieke verantwoording van 2010; benadrukt dat het kader van de interinstitutionele betrekkingen tussen het Parlement en de EDEO, met inbegrip van de delegaties ervan, verder moet worden versterkt; roept op tot de vaststelling van een kaderovereenkomst om de samenwerking tussen de EDEO en het Europees Parlement op het gebied van het externe optreden te versterken, aangezien deze zou kunnen bijdragen tot het eigen instrumentarium van de EU voor buitenlands beleid; onderstreept dat de tussentijdse evaluatie van het Europees Defensiefonds moet worden aangegrepen om echt parlementair toezicht in te voeren aan de hand van gedelegeerde handelingen voor werkprogramma’s; benadrukt dat een vergelijkbaar niveau van toezicht door het Parlement moet worden vastgesteld voor de komende gemeenschappelijke aanbestedingswet (EDIRPA) en het Europees defensie-investeringsprogramma (EDIP); onderstreept dat het Parlement zijn belangrijke taak als democratisch toezichthouder alleen naar behoren kan vervullen als het tijdig en op transparante wijze van de nodige informatie en documenten wordt voorzien; 172. herinnert aan de belangrijke rol van de nationale parlementen in de lidstaten; onderstreept de sleutelrol die de Parlementaire Vergadering van de NAVO kan spelen en dringt aan op een verdere versterking van de betrekkingen van het Europees Parlement in dit verband; 173. verzoekt alle EU-instellingen en -agentschappen en de lidstaten zich voldoende in te zetten voor de bestrijding van desinformatie en propaganda die hun beleid ondermijnt, door de strategische communicatie en de voorlichting over haar werkzaamheden op te voeren; roept ertoe op de EU-delegaties en -missies meer steun te verlenen voor strategische communicatie; 174. veroordeelt elke poging van derde landen om verkozenen te beïnvloeden of om te kopen; is vastbesloten om gevallen van corruptie door en ongepaste handelingen van derde landen die invloed in het Parlement trachten te kopen, volledig te onderzoeken en naar behoren aan te pakken; 175. benadrukt dat het Parlement uit hoofde van artikel 36 VEU recht op informatie heeft op het gebied van GBVB-aangelegenheden; verwijst naar de arresten van het Europees Hof van Justitie over de overeenkomsten van de EU met Mauritius (8) en Tanzania (9) , waarin wordt gesteld dat het van cruciaal belang is dat het Parlement tijdig en volledig geïnformeerd wordt om zijn rol als democratisch toezichthouder en adviseur in GBVB‑aangelegenheden te kunnen vervullen; 176. bevestigt dat het Parlement ten volle gebruik moet maken van zijn toezichts- en begrotingsbevoegdheden met betrekking tot de besluiten van de Unie over internationale aangelegenheden; benadrukt het belang van de programma’s ter ondersteuning van de democratie van het Parlement, die een krachtige bijdrage kunnen leveren aan de versterking van de rol van de EU overal ter wereld door het gesprek aan te gaan met belangrijke politieke belanghebbenden en door duurzaam democratisch bestuur in niet-EU-landen en EU-toetredingslanden te bevorderen; o o o 177. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede aan de regeringen en regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name hoofdstuk 2, afdeling 2, over de bepalingen inzake het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB), – gezien Verordening (EU) 2021/697 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot oprichting van het Europees Defensiefonds (1) (EDF), – gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld (2) , – gezien het voorstel van de Commissie van 19 juli 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen ( COM(2022)0349 ), – gezien Besluit (GBVB) 2017/2315 van de Raad van 11 december 2017 tot instelling van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) en tot opstelling van de lijst van deelnemende lidstaten (3) , – gezien de conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over het sluiten van een civiel GVDB-pact, die de Raad (Buitenlandse Zaken) tijdens zijn zitting van 19 november 2018 heeft aangenomen, – gezien Besluit (GBVB) 2021/509 van de Raad van 22 maart 2021 tot oprichting van een Europese Vredesfaciliteit (4) , – gezien de Besluiten (GBVB) 2021/748 (5) , (GBVB) 2021/749 (6) en (GBVB) 2021/750 (7) van de Raad van 6 mei 2021 betreffende de deelname van Canada, het Koninkrijk Noorwegen en de Verenigde Staten van Amerika aan het PESCO-project militaire mobiliteit, – Gezien Besluit (GBVB) 2021/1143 van de Raad van 12 juli 2021 betreffende een militaire opleidingsmissie van de Europese Unie in Mozambique (EUTM Mozambique) (8) , – gezien Besluit (GBVB) 2022/638 van de Raad van 13 april 2022 tot wijziging van Besluit 2014/486/GBVB betreffende de adviesmissie van de Europese Unie voor de hervorming van de civiele veiligheidssector in Oekraïne (EUAM Ukraine) (9) , – gezien Besluit (GBVB) 2022/1968 van de Raad van 17 oktober 2022 betreffende een militaire opleidingsmissie van de Europese Unie in Oekraïne (EUMAM Ukraine) (10) , – gezien Besluit (GBVB) 2022/1970 van de Raad van 17 oktober 2022 tot wijziging van Besluit 2010/452/GBVB inzake de Waarnemingsmissie van de Europese Unie in Georgië (EUMM Georgia) (11) , – gezien de conclusies van de Europese Raad van 22 oktober 2021, 24-25 maart 2022, 30-31 mei 2022 en 23-24 juni 2022, – gezien de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken van 12 december 2022, – gezien Besluit (GBVB) 2022/2444 van de Raad van 12 december 2022 betreffende een militaire partnerschapsmissie van de Europese Unie in Niger (EUMPM Niger) (12) , – gezien Besluit (GBVB) 2022/1970 van de Raad van 17 oktober 2022 (13) tot oprichting van een EU-monitoringcapaciteit in Armenië en zijn besluit van 19 december 2022 om een overgangsteam voor planningsbijstand in te zetten in Armenië, – gezien de Verklaring van Versailles, die tijdens de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders van 11 maart 2022 werd aangenomen, – gezien de conclusies van de Raad van 22 januari 2018 over de geïntegreerde aanpak van externe conflicten en crises, en van 24 januari 2022 over de Europese veiligheidssituatie, – gezien de conclusies van de Raad van 25 november 2013, van 18 november 2014, van 18 mei 2015, van 27 juni 2016, van 14 november 2016, van 18 mei 2017, van 17 juli 2017, van 25 juni 2018, van 17 juni 2019, van 10 december 2019, van 17 juni 2020, van 12 oktober 2020, van 20 november 2020, van 7 december 2020 en van 10 mei 2021 over het GVDB, – gezien de conclusies van de Raad van 5 juni 2020 over jongeren in het externe optreden, – gezien de conclusies van de Raad van 16 april 2021 over een hernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap: een nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied, – gezien de conclusies van de Raad van 18 oktober 2021 over Bosnië en Herzegovina/Operatie EUFOR Althea, – gezien de conclusies van de Raad van 24 januari 2022 – Het strategisch partnerschap tussen de VN en de EU inzake vredesoperaties en crisisbeheersing naar een volgend niveau tillen: prioriteiten voor 2022-2024, – gezien de conclusies van de Raad van 21 februari 2022 over de verlenging en de uitbreiding van de uitvoering van het concept “gecoördineerde maritieme aanwezigheid” in de Golf van Guinee, – gezien de conclusies van de Raad van 23 mei 2022 over de vaststelling van de cyberstrategie van de Europese Unie, – gezien de vergadering van de Raad Buitenlandse Zaken van 16 mei 2022 en de vergadering van de Raad Buitenlandse Zaken met de ministers van Defensie van 17 mei 2022, – gezien de algemene strategie “Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: Een sterker Europa – Een algemene strategie voor de Europese Unie op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid”, die op 28 juni 2016 werd gepresenteerd door Federica Mogherini, vicevoorzitter van de Europese Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV), – gezien het “Strategisch kompas voor veiligheid en defensie – Voor een Europese Unie die haar burgers, waarden en belangen beschermt en bijdraagt aan de internationale vrede en veiligheid”, dat op 21 maart 2022 door de Raad werd goedgekeurd en op 25 maart 2022 door de Europese Raad werd bekrachtigd, – gezien de routekaart voor klimaatverandering en defensie van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 6 november 2020, en de resolutie daarover van het Parlement van 7 juni 2022 (14) , – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 6 maart 2014 getiteld “Voor een open en veilig mondiaal maritiem domein: onderdelen voor een maritieme veiligheidsstrategie van de Europese Unie” (JOIN(2014)0009), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 juli 2020 betreffende de EU-strategie voor de veiligheidsunie ( COM(2020)0605 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 15 februari 2022, getiteld “Bijdrage van de Commissie aan de Europese defensie” ( COM(2022)0060 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 15 februari 2022, getiteld “Routekaart voor kritieke technologieën voor veiligheid en defensie” ( COM(2022)0061 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 18 mei 2022 over de analyse van de lacunes op het gebied van defensie-investeringen en de te volgen koers (JOIN(2022)0024), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 december 2020, getiteld “De EU-strategie inzake cyberbeveiliging voor het digitale tijdperk” (JOIN(2020)0018), – gezien de mededeling van de Commissie van 22 februari 2021 getiteld “Actieplan voor synergieën tussen de civiele, defensie- en ruimtevaartindustrieën” ( COM(2021)0070 ), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 november 2022 over het actieplan voor militaire mobiliteit 2.0 (JOIN(2022)0048), – gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 november 2022 over het EU-beleid op het gebied van cyberdefensie (JOIN(2022)0049), – gezien het tweede jaarlijkse werkprogramma van het Europees Defensiefonds voor 2022, dat op 25 mei 2022 door de Commissie werd goedgekeurd, – gezien het Noord-Atlantisch Verdrag, – gezien de verklaring van de top van Madrid, die werd afgegeven door de staatshoofden en regeringsleiders die op 29 juni 2022 aanwezig waren bij de vergadering van de Noord-Atlantische Raad in Madrid, – gezien de verzoeken van Zweden en Finland om toetreding tot de NAVO, die op 18 mei 2022 gezamenlijk werden ingediend, en de ondertekening door de NAVO-bondgenoten van de toetredingsprotocollen voor Finland en Zweden op 5 juli 2022, – gezien het strategisch concept van de NAVO voor 2022, dat tijdens de NAVO-top van 29 juni 2022 in Madrid door de staatshoofden en regeringsleiders in de NAVO werd goedgekeurd, – gezien de drie gezamenlijke verklaringen over de samenwerking tussen de EU en de NAVO, die op 8 juli 2016, 10 juli 2018 en 10 januari 2023 werden ondertekend, – gezien de gemeenschappelijke reeks van 74 voorstellen voor de uitvoering van de gezamenlijke verklaring van Warschau, die werd bekrachtigd door de raden van de EU en van de NAVO op 6 december 2016 en 5 december 2017, – gezien het zevende voortgangsverslag van 20 juni 2022 over de uitvoering van de gemeenschappelijke reeks voorstellen als bekrachtigd door de Raad van de Europese Unie en de Noord-Atlantische Raad op 6 december 2016 en 5 december 2017, – gezien de door de Parlementaire Vergadering van de NAVO goedgekeurde verslagen en aanbevelingen ter zake, – gezien de verklaring van de top EU-VS van 15 juni 2021, getiteld “Naar een hernieuwd trans-Atlantisch partnerschap”, – gezien de gezamenlijke verklaring van de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten van Amerika en de VV/HV van 3 december 2021 over de start van de dialoog tussen de EU en de VS over veiligheid en defensie, alsmede de daaropvolgende bijeenkomsten in het kader van deze dialoog, – gezien de ongerechtvaardigde en onuitgelokte aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, de illegale Russische invasie en annexatie van de Krim en van de regio’s Donetsk, Cherson, Loehansk en Zaporizja, alsook de bezetting van de regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië van Georgië en de regio Transnistrië van de Republiek Moldavië, – gezien nieuwe technologieën zoals artificiële intelligentie (AI), ruimtevaartcapaciteit en kwantumcomputing, die niet alleen nieuwe kansen bieden voor de mensheid, maar ook nieuwe uitdagingen met zich meebrengen voor het defensie- en buitenlands beleid die een duidelijke strategie en consensus onder bondgenoten vereisen, – gezien het Handvest van de Verenigde Naties, – gezien het Handvest van de Verenigde Naties, met name artikel 2, lid 4, dat het gebruik van geweld verbiedt, en artikel 51 over het natuurlijke recht tot individuele of collectieve zelfverdediging, – gelet op het VN-Verdrag inzake het recht van de zee (UNCLOS), – gezien resoluties 1325(2000), 1889 (2013), 2122 (2013), 2242 (2015) en 2493 (2019) van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid en resoluties 2250 (2015), 2419 (2018) en 2535 (2020) van de VN-Veiligheidsraad over jongeren, vrede en veiligheid, – gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Cyprus, – gezien de Slotakte van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa van 1975 (Slotakte van Helsinki), – gezien zijn resolutie van 12 september 2018 over autonome wapensystemen (15) , – gezien zijn resolutie van 11 december 2018 over militaire mobiliteit (16) , – gezien zijn resolutie van 12 maart 2019 over de opbouw van EU-capaciteit voor conflictpreventie en -bemiddeling (17) , – gezien zijn standpunt van 26 november 2019 ten aanzien van het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde en Richtlijn 2008/118/EG houdende een algemene regeling inzake accijns wat betreft defensie-inspanningen binnen het Uniekader (18) , – gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over wapenuitvoer: uitvoering van gemeenschappelijk standpunt 2008/944/GBVB (19) , – gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de uitvoering van Richtlijn 2009/81/EG betreffende aanbestedingen op defensie- en veiligheidsgebied (“richtlijn aanbestedingen”), en van Richtlijn 2009/43/EG betreffende de overdracht van defensiegerelateerde producten (20) , – gezien zijn resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over de samenwerking tussen de EU en de NAVO in het kader van de trans-Atlantische betrekkingen (21) , – gezien zijn resolutie van het Europees Parlement van 7 oktober 2021 over de stand van de cyberdefensievermogens van de EU (22) , – gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 over de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – jaarverslag 2021 (23) , – gezien zijn resolutie van het Europees Parlement van 17 februari 2022 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid – jaarverslag 2021 (24) , – gezien zijn resolutie van 1 maart 2022 over de aanval van Rusland op Oekraïne (25) , – gezien zijn resolutie van 9 maart 2022 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (26) , – gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de conclusies van de bijeenkomst van de Europese Raad van 24 en 25 maart 2022: onder meer over de recentste ontwikkelingen in de oorlog tegen Oekraïne en de EU-sancties tegen Rusland en de tenuitvoerlegging daarvan (27) , – gezien zijn aanbeveling van 8 juni 2022 aan de Raad en de VV/HV over het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de EU na de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne (28) , – gezien zijn resolutie van 8 juni 2022 over de veiligheid in de regio van het Oostelijk Partnerschap en de rol van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (29) , – gezien zijn aanbeveling van 14 september 2022 aan de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende het hernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap: een nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied, – gezien zijn wetgevingsresolutie van 14 december 2022 over het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +) (30) , – gezien artikel 54 van het Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie constitutionele zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0296/2022 ), A. overwegende dat Europa voor de meest complexe combinatie van zowel militaire als niet-militaire dreigingen staat sinds het einde van de Koude Oorlog, die geïntensiveerd wordt door de onuitgelokte, ongerechtvaardigde, illegale aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; overwegende dat de niet-militaire dreigingen onder meer desinformatie, cyberaanvallen, aanvallen op kritieke infrastructuur, moorden, sabotage, economische druk, chantage met levensmiddelen en energie, instrumentalisering van migratie en ontwrichtende politieke beïnvloeding omvatten; overwegende dat elke opzettelijke verstoring van actieve Europese energie-infrastructuur onaanvaardbaar is en zo krachtig mogelijk moet worden beantwoord; overwegende dat de Russische invasie van Oekraïne een aanslag is op de op regels gebaseerde internationale orde; overwegende dat deze aanvalsoorlog een aanslag is op de Europese veiligheidsarchitectuur die tot stand werd gebracht na afloop van de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog, waarin Rusland een van de partijen was; overwegende dat president Poetin in zijn oorlog tegen Oekraïne en zijn agressie tegen Europa en het Westen doelbewust heeft gekozen voor escalatie door middel van initiatieven als de organisatie van schijnreferenda in bezette Oekraïense gebieden, de annexatie van de gebieden Loehansk, Donetsk, Cherson en Zaporizja, de gedeeltelijke mobilisatie van Russische troepen en herhaalde en steeds toenemende dreigementen, waaronder het dreigement om kernwapens in te zetten; overwegende dat het decreet van president Vladimir Poetin van 21 september 2022 waarin de gedeeltelijke mobilisatie in de Russische Federatie wordt afgekondigd, migratiedruk heeft veroorzaakt aan de grenzen met Georgië, Kazachstan en de Baltische landen omdat Russen hun land ontvluchten, maar bovenal, met de brute agressie tegen Oekraïne en de genocide op Oekraïners, zorgde hij voor onvoorstelbaar leed, dat tot de grootste vluchtelingenstroom sinds de Tweede Wereldoorlog heeft geleid; overwegende dat Oekraïne niet alleen zijn eigen soevereiniteit en territoriale integriteit verdedigt, maar ook de gemeenschappelijke Europese democratische waarden; overwegende dat er geen robuuste en doeltreffende maatregelen waren getroffen om Rusland ervan te weerhouden Oekraïne aan te vallen; overwegende dat Rusland zowel Oekraïne als de NAVO- en EU-lidstaten al meermaals heeft bedreigd met een nucleaire oorlog; B. overwegende dat de overwinning van Oekraïne ook van belang is voor de geloofwaardigheid van de EU en haar veiligheids- en defensiebeleid; C. overwegende dat de EU haar buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid in antwoord op deze dreigingen dringend doeltreffender moet maken om haar belangen, waarden en burgers te verdedigen, zowel binnen als buiten haar grenzen, en in de eerste plaats in haar nabuurschap, om vrede, menselijke veiligheid, duurzame ontwikkeling en democratie te bewerkstelligen en haar partners te steunen; overwegende dat het strategisch kompas tot doel heeft de EU te voorzien van de nodige strategische richtsnoeren en realistische en operationele instrumenten om te evolueren naar een samenhangend en geloofwaardig defensiebeleid, en van haar een doeltreffende en slagvaardige veiligheidsverstrekker en een assertieve mondiale speler te maken; overwegende dat het dringend noodzakelijk is het veiligheids- en defensievermogen van de EU te versterken, onder meer door voort te bouwen op de ongekende steun die aan Oekraïne is verleend, met name via de Europese Vredesfaciliteit, en de complementariteit met de NAVO te waarborgen; overwegende dat het als gevolg van de hybride agressie van Rusland noodzakelijk is de defensie van een vrij Europa op een alomvattende en veelzijdige manier vorm te geven, waarbij alle kritieke aspecten in aanmerking worden genomen, gaande van de verbetering van de traditionele militaire vermogens tot de bescherming van kritieke civiele infrastructuur, bevoorradingsketens en energie-installaties en de actieve bestrijding van desinformatie en bedreigingen voor de cyberveiligheid; overwegende dat de agressie van Rusland tegen Oekraïne heeft aangetoond dat tal van EU- en NAVO-lidstaten te weinig investeren in veiligheid en defensie; overwegende dat de NAVO aan de oostelijke flank duizenden extra defensieve strijdkrachten uit de landmacht, de luchtmacht en de marine heeft ingezet; overwegende dat de NAVO verzoeken om bijstand namens Oekraïne helpt te coördineren; overwegende dat de explosie die de Nord Stream-gaspijplijnen beschadigde een gerichte aanval was op de kritieke infrastructuur van de EU; overwegende dat Belarus medeplichtig is geworden aan de oorlog van Rusland tegen Oekraïne; D. overwegende dat de Raad Buitenlandse Zaken op 12 december 2022 heeft besloten het totale financiële plafond van de EPF in 2023 met 2 miljard EUR te verhogen, met de mogelijkheid van een verdere verhoging in een later stadium; E. overwegende dat het Parlement en de Raad in december 2022 overeenstemming hebben bereikt over een steunpakket van 18 miljard EUR dat gedurende 2023 ter ondersteuning aan Oekraïne zal worden overgemaakt; F. overwegende dat volgens het strategisch kompas “een sterkere en slagvaardigere EU op het gebied van veiligheid en defensie een positieve bijdrage [zal] leveren aan de mondiale en trans-Atlantische veiligheid en complementair [is] aan de NAVO, die het fundament blijft van de collectieve defensie van haar leden. Die twee gaan samen.”; G. overwegende dat de geïntegreerde aanpak van de EU van externe conflicten en crises voorziet in een coherent gebruik van de verschillende vermogens van de EU en dat in het kader daarvan het veiligheids- en defensiebeleid van de EU en de andere civiele instrumenten elkaar moeten aanvullen om bij te dragen tot menselijke veiligheid en duurzame vrede in Europa en de wereld; H. overwegende dat de Volksrepubliek China haar defensie-uitgaven de afgelopen tien jaar met ongeveer 600 % heeft verhoogd en haar militaire macht gebruikt voor de intimidatie en bedreiging van haar buurlanden, met name Taiwan, wat recentelijk nog bleek toen zij in augustus 2022 militaire oefeningen hield naar aanleiding van het bezoek aan Taiwan van Nancy Pelosi, voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, en de gevaarlijke militaire acties en provocaties van China nog dagelijks plaatsvinden; overwegende dat de Volksrepubliek China geen duidelijk standpunt inneemt ten aanzien van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, die in strijd is met het kernbeginsel van het internationaal recht; overwegende dat in 2022 de militaire samenwerking tussen Rusland en China aanzienlijk is toegenomen, zoals blijkt uit meerdere gezamenlijke militaire oefeningen; I. overwegende dat eind december 2022 Japan en Zuid-Korea, twee belangrijke partners van de EU, in hun geactualiseerde veiligheidsstrategieën uitdrukkelijk gewezen hebben op de noodzaak van samenwerking met de EU; overwegende dat Japan voorts heeft aangekondigd de defensie-uitgaven te verdubbelen tot 2 % van het bruto binnenlands product (bbp); overwegende dat zowel Japan als Zuid-Korea worden geconfronteerd met een drievoudige veiligheidsuitdaging als gevolg van dreigingen van Rusland, China en Noord-Korea; overwegende dat Noord-Korea in 2022 meer dan 90 raketproeven heeft uitgevoerd, veruit het grootste aantal ooit, en dat geruchten circuleren over een zevende kernproef, de eerste sinds 2017, waardoor de regionale en mondiale veiligheid ernstig zou verslechteren; J. overwegende dat het oostelijk nabuurschap en de Westelijke Balkan behoefte hebben aan vreedzame conflictoplossing, meer stabiliteit en veiligheid en een grotere wederzijdse samenwerking; overwegende dat de Russische invasie van Oekraïne een negatief effect heeft op de veiligheid in deze regio’s; K. overwegende dat het noordpoolgebied steeds belangrijker wordt voor de geopolitiek, economische ontwikkeling en transport en tegelijkertijd wordt geconfronteerd met uitdagingen die verband houden met klimaatverandering, militarisering en migratie; overwegende dat de toenemende militaire activiteit en opbouw van Rusland in het noordpoolgebied zorgwekkend is; L. overwegende dat de invloed van Rusland in Afrika is toegenomen, met name door de grotere aanwezigheid van de Wagner-groep op het continent; overwegende dat de Wagner-groep erin geslaagd is vaste voet te krijgen in landen als Mali en de Centraal-Afrikaanse Republiek; overwegende dat de Wagner-groep naar verluidt gruweldaden heeft gepleegd in Oekraïne, Mali, Libië, Syrië en de Centraal Afrikaanse Republiek; overwegende dat deze situatie in Mali nog wordt versterkt door de niet-coöperatieve houding van de autoriteiten ten aanzien van Westerse partners (met inbegrip van de opleidingsmissie van de Europese Unie (EUTM) in Mali), regionale organisaties en de Multidimensionale Geïntegreerde Stabilisatiemissie van de Verenigde Naties in Mali (MINUSMA); M. overwegende dat industriële versnippering langs nationale scheidslijnen van de ontwikkeling en aanbesteding van het Europees militair vermogen tussen de 25 en 100 miljard EUR per jaar kost en een aanzienlijke invloed heeft op het mondiale concurrentievermogen van de defensiesector; overwegende dat de lidstaten in 2020 en in 2021 respectievelijk slechts ongeveer 11 % en 8 % van hun totale uitrusting gezamenlijk hebben aangekocht, ondanks cofinanciering via uit de EU-begroting gefinancierde programma’s zoals voorbereidende actie inzake defensieonderzoek (PADR) en het industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie (EDIDP), en ondanks hun toezegging om 35 % van hun defensie-uitrusting via gemeenschappelijke aanbestedingen aan te kopen; overwegende dat tussen 1999 en 2021 de gecombineerde defensie-uitgaven van de EU zijn gestegen met 20 %, vergeleken met 66 % in de Verenigde Staten, 292 % in Rusland en 592 % in China; overwegende dat de lidstaten zijn overeengekomen meer en betere uitgaven te doen op het gebied van defensie, die hoofdzakelijk zouden moeten verlopen via samenwerkingsinitiatieven en in overeenstemming zouden moeten zijn met de toezeggingen voor defensie-uitgaven van EU-NAVO-leden; overwegende dat de EU onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie op het gebied van veiligheid en defensie nog meer moet stimuleren; overwegende dat de EU al meer dan twintig jaar de ambitie koestert om een slagvaardige speler op veiligheidsgebied te worden, maar dat de resultaten met betrekking tot vermogens, interoperabiliteit en kosteneffectieve samenwerking nogal beperkt blijven ondanks de invoering van verschillende structuren en processen, zoals het Europees Defensieagentschap, het vermogensontwikkelingsplan, permanente gestructureerde samenwerking (PESCO), het militair plannings- en uitvoeringsvermogen (MPCC) en de gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie (CARD); overwegende dat er sinds 2017 in totaal 61 PESCO-projecten zijn opgestart, maar dat geen enkel daarvan tastbare resultaten heeft opgeleverd; overwegende dat de Commissie en de EDEO hebben voorgesteld de wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen vast te stellen, een kortetermijninstrument van de EU om gezamenlijke aanbestedingen te stimuleren om te voorzien in onze meest kritieke behoeften; overwegende dat dit instrument 500 miljoen EUR zal krijgen uit de EU-begroting naast de eigen investeringen van de lidstaten; overwegende dat de Commissie naar verwachting in 2023, na de voltooiing van de Edirpa, een voorstel zal indienen voor een verordening tot oprichting van een Europees programma voor defensie-investeringen (EDIP), waarin wordt vastgelegd onder welke voorwaarden de lidstaten gezamenlijke aankopen kunnen doen en daarbij kunnen genieten van een btw-vrijstelling en financiële steun van de EU; overwegende dat defensie een van de kernbevoegdheden van de lidstaten blijft; N. overwegende dat het GVDB twaalf civiele missies en acht militaire operaties omvat, in het kader waarvan ongeveer vijfduizend personeelsleden op drie continenten worden ingezet; overwegende dat slechts drie van deze operaties een uitvoerend mandaat hebben (Atalanta, operatie Irini van de marine van de Europese Unie in het Middellandse Zeegebied (EUNAVFOR MED IRINI) en EUFOR Althea); overwegende dat GVDB-missies en -operaties te lijden hebben onder de trage besluitvorming en buitensporig micromanagement van de Raad, wat nog eens wordt verergerd door de gebrekkige coördinatie van opleidingsactiviteiten en van de verstrekking van militair materieel aan partners; overwegende dat het totale aantal door de lidstaten ingezette personeelsleden de afgelopen jaren gestaag is afgenomen en dat de missies en operaties zwaar lijden onder het feit dat bepaalde lidstaten hun toezeggingen om voldoende militair en/of civiel personeel ter beschikking te stellen, niet nakomen; overwegende dat een dergelijk operationeel falen de algehele doeltreffendheid van de GVDB-missies en -operaties belemmert; overwegende dat de GVDB-missies en -operaties de weerbaarheid en stabiliteit in het Europese nabuurschap aanzienlijk versterken; overwegende dat het civiele GVDB-pact het cruciale instrument is om het civiele GVDB te versterken; overwegende dat de GVDB-missies en -operaties van de EU vaak het doelwit zijn van hybride dreigingen, met inbegrip van desinformatie, waardoor hun vermogen om op effectieve wijze stabiliteit te brengen in het land waar zij actief zijn, wordt ondermijnd en de reeds aanwezige instabiliteit nog wordt versterkt, iets waar alleen kwaadwillige derde staten beter van worden; overwegende dat EUFOR Althea tot doel heeft te garanderen dat de in 1995 gesloten overeenkomst van Dayton wordt uitgevoerd en nog steeds een cruciale rol speelt voor de veiligheid en stabiliteit van Bosnië en Herzegovina en de regio; overwegende dat het mandaat van EUFOR Althea door de VN-Veiligheidsraad met nog een jaar is verlengd; overwegende dat de voortzetting van EUFOR Althea in het belang is van Bosnië en Herzegovina en de regio; overwegende dat de missie van de EU voor bijstandverlening inzake grensbeheer in Libië en EUNAVFOR MED IRINI bijdragen tot duurzame vrede, veiligheid en stabiliteit door het wapenembargo dat door de VN-Veiligheidsraad werd opgelegd aan Libië, uit te voeren, en illegale wapen- en mensenhandel te bestrijden; O. overwegende dat vrouwen en meisjes onevenredig zwaar worden getroffen door conflicten, en dat deze onder meer leiden tot een toename van gendergerelateerd geweld, zoals ook blijkt uit de ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; overwegende dat de deelname van vrouwen aan vredesondersteunende en militaire operaties moet worden bevorderd en uitgebreid; overwegende dat vrouwen 24 % uitmaken van de deelnemers aan civiele GVDB-missies en slechts 5 % van de deelnemers aan militaire missies en 6 % van de deelnemers aan militaire operaties (31) ; overwegende dat het van essentieel belang is het genderperspectief in het veiligheids- en defensiebeleid van de EU op te nemen, gezien de belangrijke rol van gendergelijkheid en de bijdrage van vrouwen aan vredesprocessen; P. overwegende dat veiligheids- en defensiepartnerschappen en duurzame samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie essentiële instrumenten zijn voor het ondersteunen van de ambitie van de EU om een mondiale speler te zijn; overwegende dat de samenwerking tussen de EU en de NAVO en andere partnerschappen, zoals met de VN, de OVSE, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Noorwegen, Oekraïne, Georgië, de landen van de Westelijke Balkan, Japan, Australië, de Afrikaanse Unie en bepaalde Afrikaanse landen, een integrale pijler van het GVDB vormen; Q. overwegende dat cultureel erfgoed onlosmakelijk verbonden is met de geschiedenis en de identiteit van volkeren en een universele dimensie heeft, en dat de internationale gemeenschap ervoor moet zorgen dat cultureel erfgoed beschermd wordt en voor toekomstige generaties behouden blijft; overwegende dat culturele diversiteit een belangrijke rol speelt bij de bevordering van conflictpreventie, verzoening en bestrijding van extremisme; R. overwegende dat data en nieuwe technologieën zoals AI steeds belangrijker zijn om het militaire concurrentievermogen te behouden en worden gebruikt bij de ontwikkeling van nieuwe of betere militaire vermogens, zoals op AI gebaseerde cyberwapens, drones en autonome of semiautonome wapens en voertuigen, en instrumenten voor het vergaren van inlichtingen en situationeel bewustzijn, die allemaal een transformatief effect op militaire operaties en strategieën hebben; S. overwegende dat de actieve rol van het Parlement bij het uitstippelen van het GVDB-beleid de democratische grondslagen van de EU versterkt; overwegende dat het Parlement op legitieme wijze politieke controle en toezicht kan uitoefenen op de uitvoerende macht op EU-niveau; overwegende dat er een gebrek is aan een formele bevoegdheid voor toezicht op de Europese Vredesfaciliteit en het EDF; overwegende dat de diplomatie van het Parlement een bewezen, aanvullend middel is dat de strategische communicatie en de zichtbaarheid en doeltreffendheid van GVDB-missies bevordert; Verbetering van het GVDB door het momentum vast te houden 1. vestigt de aandacht op de dramatische verslechtering van de Europese veiligheid als gevolg van de ongerechtvaardigde, niet-uitgelokte en illegale militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne; beklemtoont dat deze situatie vereist dat de EU haar strategische autonomie en gezamenlijke inspanningen om de noodzakelijke defensievermogens te realiseren vergroot en zich meer bereid toont om eensgezind op te blijven treden, teneinde de veiligheid die EU-burgers verwachten, te waarborgen; 2. vestigt de aandacht op de ongekende, eensgezinde reactie van de EU op de oorlog van Rusland tegen Oekraïne, met inbegrip van de levering van militair materieel via de Europese Vredesfaciliteit (EPF); spant zich nog altijd in om Oekraïne te ondersteunen bij de verdediging van zijn territoriale integriteit, soevereiniteit en Europese waarden; verzoekt de EU haar inspanningen te vergroten en te versnellen en Oekraïne alle nodige financiële, humanitaire en militaire hulp en uitrusting te bieden, waaronder dodelijk materieel en met name zware wapens, zoals Leopard-tanks en modern luchtafweergeschut, die het nodig heeft om deze oorlog te winnen; is zeer ingenomen met het besluit van de Raad om, na een eerdere oproep van het Parlement, een militaire bijstandsmissie op te zetten ter ondersteuning van Oekraïne (EUMAM), gericht op het versterken van het militaire vermogen van de Oekraïense strijdkrachten om doeltreffend militaire operaties uit te voeren, teneinde Oekraïne in staat te stellen zijn territoriale integriteit binnen zijn internationaal erkende grenzen te verdedigen, zijn soevereiniteit doeltreffend uit te oefenen en burgers te beschermen; verzoekt de lidstaten hun militaire bijstand aan Oekraïne op te voeren, met name de levering van wapens om te voorzien in duidelijk vastgestelde behoeften; dringt er in dit verband bij de Duitse bondskanselier Scholz op aan een Europees consortium van relevante Europese landen op te zetten om de belangrijkste Leopard 2-gevechtstanks onverwijld aan Oekraïne te leveren; verzoekt de EU en haar lidstaten om Oekraïne beter in staat stellen om zijn strijdkrachten te versterken en doeltreffende operaties uit te voeren, teneinde het land te helpen zijn territoriale integriteit te herstellen en zijn soevereiniteit daadwerkelijk uit te oefenen, burgers te beschermen en Rusland te ontmoedigen militaire aanvallen uit te voeren of daarop te reageren; vraagt personen, entiteiten en instanties die verantwoordelijk zijn voor of betrokken zijn bij de verschillende misdrijven tegen Oekraïne verdere sancties op te leggen; 3. onderstreept de noodzaak van solidariteit tussen de lidstaten, in het bijzonder lidstaten die vanwege hun geografische ligging direct zijn blootgesteld aan verschillende onmiddellijke dreigingen en uitdagingen aan land, op zee en in de lucht; geeft zijn volledige steun aan de inspanningen om in dit verband artikel 42, lid 7, VEU in werking te stellen; 4. veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de illegale annexatie van de Krim en de vier Oekraïense oblasten Loehansk, Donetsk, Zaporizja en Cherson door Rusland, en veroordeelt de dreigementen van Rusland om kernwapens te gebruiken; benadrukt dat de handhaving van beperkende maatregelen tegen Rusland een van de belangrijkste instrumenten blijft die de EU ter beschikking staan om te reageren op de militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne; is ingenomen met het negende pakket beperkende maatregelen van de Commissie naar aanleiding van de illegale referenda die werden georganiseerd in de Oekraïense regio’s, de mobilisatie van Russische dienstplichtigen en het dreigement van Poetin om kernwapens in te zetten, en is ingenomen met de voorbereidingen voor het negende pakket; onderstreept dat de straffeloosheid die volgde op de invasie van Georgië in 2008 een van de factoren is die hebben geleid tot de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; 5. dringt er bij de EU en de lidstaten op aan de kloof tussen de “beloofde” en de “geleverde” militaire bijstand aan Oekraïne aanzienlijk te verkleinen; roept hen op de politieke knelpunten weg te werken die de levering van langeafstandsraketten, tanks en gepantserde voertuigen aan Oekraïne in de weg staan en om voldoende hoeveelheden te leveren om de lancering van een opgeschaald tegenoffensief te kunnen ondersteunen; verzoekt de EU en haar partners in samenwerking met Oekraïne een begin te maken met een planning op middellange en lange termijn om mogelijke ontwikkelingen op het slagveld te beoordelen en de potentiële vraag naar wapens en munitie, evenals de richting en de reikwijdte van potentiële hulp, te voorspellen; 6. is zeer ingenomen met de voortzetting van belangrijke militaire steun om de luchtverdedigings- en infanteriecapaciteiten van Oekraïne te versterken; verzoekt de lidstaten van de EU en de NAVO-leden om hun militaire bijstand op te voeren, met name door het leveren van de nodige zware wapens; 7. is diep geschokt over het feit dat verschillende Oekraïense kerncentrales zijn aangevallen en bezet, en herhaaldelijk het toneel zijn geweest van vijandelijkheden sinds Rusland zijn illegale aanvalsoorlog tegen Oekraïne is begonnen; is zeer bezorgd over het feit dat de Russische strijdkrachten de kerncentrale van Zaporizja (ZNPP), de grootste kerncentrale in Europa, bezet blijven houden en dat het personeel van de kerncentrale, van wie sommigen tijdelijk zijn ontvoerd, onder continue druk van de bezettingsmacht werkt; is eveneens bezorgd over het feit dat de stroomvoorziening van de energiecentrale herhaaldelijk is onderbroken als gevolg van gevechten in en rond de centrale, waardoor het risico op een nucleaire ramp sterk is toegenomen; eist de onmiddellijke terugtrekking van het Russische militaire personeel binnen en rond de ZNPP en de instelling van een gedemilitariseerde zone rond de centrale, in het besef dat gevechten rond de centrale kunnen leiden tot een grote ramp met onvoorstelbare gevolgen; dringt er bij de EU op aan de Internationale Organisatie voor Atoomenergie en andere organisaties te helpen de nodige nucleaire veiligheidsmaatregelen onverwijld uit te voeren; verzoekt de EU en haar lidstaten uit hoofde van het internationaal recht te ijveren voor een volledig verbod zonder enige uitzondering op militaire aanvallen op of vanuit nucleaire installaties; 8. verzoekt de EU en de lidstaten oplossingen te overwegen om de onderhouds- en reparatievoorzieningen te versterken teneinde de nieuwe aanvoer van gerepareerde militaire uitrusting uit de partnerlanden te vergroten; 9. is verheugd over de nieuwe EU-initiatieven ter verbetering van de Europese veiligheid en defensie, alsook de vermogens van de EU-lidstaten, en met name met de Verklaring van Versailles, het strategisch kompas en de gezamenlijke mededeling over lacunes op het gebied van defensie-investeringen; is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een verordening ter stimulering van gemeenschappelijke aanbestedingen (Edirpa), maar benadrukt evenwel dat de begrotingsmiddelen hiervoor moeten worden toegewezen, met name via de lidstaten en hun hogere defensiebegrotingen; benadrukt dat moet worden onderzocht of het EDA een grotere rol en meer verantwoordelijkheden kan krijgen bij toekomstige projecten voor gezamenlijke aanbestedingen; dringt er bij de lidstaten op aan meer ambitie te tonen als het gaat om uitgaven voor defensie-investeringen en gemeenschappelijke aanbestedingen; is ingenomen met de aangekondigde presentatie door de Commissie van de verordening inzake het Europees programma voor defensie-investeringen (EDIP) na de voltooiing van de Edirpa in 2023, waarvan de begroting ook aanzienlijk moet worden verhoogd; benadrukt dat dit een belangrijke stap vormt in de richting van een Europese defensie-unie; dringt aan op meer financieringsmogelijkheden voor de Europese defensie-industrie, mits deze worden geïnvesteerd in samenwerkingsprojecten en toegevoegde waarde opleveren; is ingenomen met het op 10 maart 2022 aangekondigde strategisch Europees veiligheidsinitiatief (SESI) van de Europese Investeringsbank (EIB), dat tot doel heeft 6 miljard EUR aan investeringen aan te trekken ter ondersteuning van de Europese veiligheids- en defensiesystemen voor tweeërlei gebruik, en moedigt de EIB aan alle mogelijke financieringsmogelijkheden voor samenwerkingsprojecten van de Europese defensie-industrie te onderzoeken, onder meer door de regels ervan te herzien; dringt aan op een toereikende begroting voor alle Europese defensie-instrumenten, met name het Europees Defensiefonds, militaire mobiliteit, de toekomstige Edirpa en het EDIP, verzoekt om een toereikende begroting voor alle Europese defensie-instrumenten; wijst op de NAVO-doelstelling van 2 %, die opnieuw werd bevestigd tijdens de NAVO-top van september 2014 in Wales, en is ingenomen met het feit dat de meeste NAVO-lidstaten van de EU de laatste tijd naar deze doelstelling toewerken, die als minimumdoelstelling moet worden beschouwd, maar ondanks de grootste veiligheidsdreigingen in decennia in het geval van Europa tot dusver slechts door enkele staten is verwezenlijkt - vooral door die aan de oostflank; onderstreept echter dat, gezien de huidige uitdagingen, verdere investeringen in de defensiesector noodzakelijk zullen zijn; 10. is ingenomen met de nieuwe ambitie van het strategisch kompas om de Unie te voorzien van een visie, een gemeenschappelijke strategische defensiecultuur en de instrumenten om een doeltreffende veiligheidsverstrekker te zijn, alsook om de veiligheid en defensie van de EU te versterken door de veerkracht van de EU te vergroten en door haar slagvaardiger en responsiever te maken, zodat er snel mee kan worden opgetreden om onze belangen, beginselen en waarden te verdedigen en de EU en haar burgers te beschermen; is ingenomen met de krachtige verbintenis in het strategisch kompas om in het kader van het GVDB de menselijke veiligheid te bevorderen en te vergroten; herinnert eraan dat het strategisch kompas een dynamisch proces moet zijn, dat op regelmatige basis wordt bijgewerkt en aangepast op basis van de gemeenschappelijke dreigingsanalyse; beschouwt het strategisch kompas als een belangrijke drijvende kracht die het nodige momentum kan genereren in de richting van een echte Europese defensie-unie, voortbouwt op de geïntegreerde aanpak van de EU en haar in staat stelt als slagvaardige veiligheidsverstrekker en betrouwbare partner op te treden; pleit voor de tijdige en operationele uitvoering van de circa tachtig concrete acties en dringt erop aan dat deze regelmatig worden bijgewerkt, samen met de dreigingsanalyse van de EU; benadrukt dat deze gemeenschappelijke dreigingsanalyse de strategische cultuur van de EU zal versterken en richtsnoeren zal bieden voor het aanbrengen van prioriteiten in beleidsdoelstellingen en het doorvoeren van de nodige aanpassingen op het gebied van veiligheid en defensie; is verheugd dat er in het strategisch kompas bijzondere aandacht wordt besteed aan de Oost-Europese partners en verzoekt de EU de samenwerking op het gebied van veiligheid met Oekraïne, Georgië en de Republiek Moldavië te versterken, vooral met betrekking tot cyberbeveiliging en het bestrijden van hybride dreigingen en desinformatie; merkt op dat het antwoord op de nieuwe uitdagingen voor de externe veiligheid van de Unie en haar lidstaten vooral gezocht moet worden in het bevestigen en uitvoeren van vermogens ter plaatse waarmee crisissituaties beter kunnen worden ingeschat, besluiten sneller kunnen worden genomen en er daadkrachtiger kan worden opgetreden; verzoekt alle lidstaten en EU-instellingen in dit proces politieke wil te blijven tonen, zodat ervoor kan worden gezorgd dat de Unie klaar is om het hoofd te bieden aan het brede scala van militaire en niet-militaire dreigingen; herhaalt de oproep tot nauwere samenwerking met internationale organisaties, zoals, maar niet beperkt tot, de VN, de Afrikaanse Unie en haar vredeshandhavingsmissies in conflictgebieden waarin zij samen opereren, en de OVSE op het gebied van veiligheid; verzoekt de EDEO om regelmatig en in detail verslag uit te brengen over de uitvoering van het strategisch kompas aan de Subcommissie veiligheid en defensie; wijst erop dat het belangrijk is het maatschappelijk middenveld op een zinvolle manier te betrekken bij de formulering van het GVDB; 11. is zeer ingenomen met het steunpakket van 18 miljard EUR dat de EU in december 2022 heeft goedgekeurd en beschouwt dit als een bewijs van de onwrikbare steun van de EU en haar lidstaten aan Oekraïne en als een krachtig signaal dat deze steun zal worden voortgezet zolang als nodig is; 12. is ingenomen met het aanzienlijke gebruik van de EPF in 2022 om partners te ondersteunen bij het voorkomen van conflicten, het bewaren van de vrede en het versterken van de internationale veiligheid en stabiliteit; verzoekt de lidstaten de begroting van de EPF te verhogen om de EU in staat te stellen de veerkracht en defensievermogens van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië te versterken; wijst er nogmaals op dat de door de EPF geleverde militaire bijstand en wapens moeten voldoen aan de toenemende operationele vereisten van de Oekraïense strijdkrachten en volledig in overeenstemming moeten zijn met het gemeenschappelijk standpunt van de EU inzake wapenuitvoer, de internationale wetgeving inzake mensenrechten en het humanitaire recht, en dat er passende transparantie en verantwoording moeten worden geboden; 13. verzoekt de EU de beginselen van het veiligheidspact van Kyiv te steunen als onmiddellijke tussentijdse oplossing voor de veiligheid van Oekraïne; 14. is ingenomen met het besluit van de Raad van december 2022 om de begroting van de EPF te verhogen en dringt aan op een snelle tenuitvoerlegging ervan; beklemtoont echter dat deze verhoging waarschijnlijk niet zal volstaan en herhaalt derhalve dat het plafond van de EPF verder moet worden verhoogd en dat er een afzonderlijke EPF-portefeuille moet worden gecreëerd voor Oekraïne om voldoende steun voor het land te garanderen; onderstreept dat moet worden gezorgd voor continuïteit bij de steun aan Afrikaanse partners, gezien het aantal crises waaraan het continent het hoofd moet bieden, en dat andere prioritaire regio’s, waaronder onze directe buurlanden, niet mogen worden veronachtzaamd; pleit voor aanzienlijk meer militaire steun op alle gebieden, met inbegrip van opleiding en informatie-uitwisseling met andere bijzonder kwetsbare landen, zoals de Republiek Moldavië, Georgië en de landen van de Westelijke Balkan; vraagt dat alle steun uit de EPF voor de levering van uitrusting ook bijdraagt tot de versterking van de Europese industriële en technologische defensiebasis (EDTIB) van de EU, en dat die, waar relevant voor de Europese soevereiniteit, wordt verleend in samenwerking met alle partners van de EU, waaronder de NAVO, om de efficiëntie ervan te vergroten en onnodige overlapping te vermijden; herhaalt dat de EPF ook dienstdoet als financieringsoptie voor de gemeenschappelijke kosten van militaire operaties in het kader van het GVDB; is het eens met het strategisch kompas dat de omvang van de gemeenschappelijke kosten kan worden vergroot om een intensiever gebruik van de EPF mogelijk te maken en de opbouw van de troepenmacht voor militaire missies en operaties in het kader van het GVDB te stimuleren; dringt aan op een effectieve evaluatie van de uitvoering van de steunmaatregelen in het kader van de EPF en de invloed daarvan op de conflictdynamiek in de partnerlanden; 15. wijst op het belang van permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) om de defensievermogens van de EU te verbeteren; betreurt dat de lidstaten het PESCO-kader nog steeds niet ten volle benutten en dat de vooruitgang bij de uitvoering van het initiatief ver onder de verwachtingen blijft; verzoekt de VV/HV en de lidstaten een grondige evaluatie uit te voeren van de resultaten van PESCO-projecten en hun vooruitzichten, die ook de mogelijkheid moet omvatten om projecten die onvoldoende vooruitgang boeken, samen te voegen, te hergroeperen en zelfs te beëindigen, en de inspanningen te richten op een klein aantal prioritaire projecten die moeten leiden tot concrete acties zoals vermeld in het strategisch kompas; betreurt ten zeerste dat het Parlement PESCO-projecten niet kan onderwerpen aan een degelijk toezicht; 16. is ingenomen met het belang van situationeel bewustzijn en strategische prognoses die verankerd zijn in op inlichtingen gebaseerde vermogens in het strategisch kompas; onderstreept het belang van nauwkeurige en tijdige inlichtingen voor een doeltreffende besluitvorming en crisisbeheersing van de EU, alsook de noodzaak om de uitwisseling van inlichtingen en de samenwerking tussen de lidstaten, ook op het niveau van de Unie, en met gelijkgestemde partners aanzienlijk te verbeteren; dringt aan op de oprichting, waar nodig, van inlichtingeneenheden in GVDB-missies en -operaties, die informatie zouden verstrekken aan het Inlichtingen- en situatiecentrum van de EU (EU IntCen), de EUMS, het MPCC en het CPCC; dringt erop aan dat alle GVDB-missies en -operaties hun samenwerking en informatie-uitwisseling met het IntCen, de EUMS, het MPCC en het CPCC versterken; onderstreept het belang van veilige communicatie voor betrouwbare inlichtingen; vraagt om een automatische en continue inlichtingenstroom van de lidstaten naar de EU over buitenlandse en veiligheidskwesties die zich buiten de Unie voordoen; dringt aan op de versterking van het EU-IntCen en het crisisresponscentrum van de EDEO door hun middelen en vermogens te vergroten met het oog op het veilig delen van inlichtingen door de lidstaten, het formuleren van een gemeenschappelijke strategische cultuur en het verstrekken van strategische informatie om beter te kunnen anticiperen en reageren op crises binnen en buiten de EU; neemt nota van het belangrijke werk van het Satellietcentrum van de Europese Unie (EU Satcen) en onderstreept dat de EU over voldoende middelen moet beschikken op het gebied van ruimtebeelden en het verzamelen van inlichtingen, met name om satellietbeelden met een hoge resolutie te leveren ter ondersteuning van GVDB-missies en -operaties; 17. benadrukt dat de maatschappelijke focus op veerkracht en de respons op hybride dreigingen aanzienlijk moeten worden versterkt; dringt erop aan dat de bestaande instrumenten van de Unie operationeel worden gemaakt zodat zij doeltreffender kunnen bijdragen tot het voorkomen en bestrijden van hybride dreigingen; is ingenomen met de gezamenlijke mededeling over een Europees cyberdefensiebeleid en het besluit om een Europees hybride instrumentarium voor een gecoördineerde respons op hybride campagnes te ontwikkelen; verzoekt de EU en haar lidstaten hun vermogen te verbeteren om hybride dreigingen te identificeren; benadrukt dat het belangrijk is het cyberdefensiebeleid en -vermogen van de EU verder te ontwikkelen, met inbegrip van het oprichten van snellereactieteams bij cyberincidenten; benadrukt dat vijandige desinformatie en propaganda moeten worden bestreden; onderstreept dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de activa, gebouwen en activiteiten van de EDEO in het buitenland en aan de veiligheid van EU-personeel dat gestationeerd is in niet-democratische landen met repressieve regimes; herhaalt dat hun strategische communicatievermogen dringend moet worden ontwikkeld, met inbegrip van veilige communicatiesystemen en een snellereactiecapaciteit; benadrukt dat de partnerlanden in de Westelijke Balkan en het oostelijk partnerschap, in nauwe samenwerking met de NAVO, moeten worden geholpen om cyberaanvallen en hybride oorlogvoering doeltreffend te bestrijden; benadrukt dat de EU, om de toenemende dreigingen en het groeiende anti-Europese discours door derde landen het hoofd te bieden, haar inspanningen moet opvoeren om samen met gelijkgestemde partnerlanden steun, opleiding en capaciteitsopbouw te bieden; 18. dringt aan op aanvullende steun voor opleiding en capaciteitsopbouw op het gebied van grens- en crisisbeheersing voor landen die worden getroffen door aanzienlijke migratiestromen, met inbegrip van landen die sinds de mobilisatie geconfronteerd worden met de instroom van Russische burgers die de Russische Federatie ontvluchten, met volledige eerbiediging van hun grondrechten, met name voor lidstaten en landen met bestaande GVDB-missies of -operaties op hun grondgebied; benadrukt dat in het digitale tijdperk de weerbaarheid ook afhangt van het terugdringen van de afhankelijkheid op het gebied van kritieke materialen zoals zeldzame aardmetalen, kritieke onderdelen zoals chips, en kritieke technologieën zoals drones en autonoom militair materieel; benadrukt dat semiautonome en autonome drones steeds vaker worden ingezet voor zowel militaire operaties als het onderhoud en de beveiliging van kritieke infrastructuur; is zeer bezorgd over de levering en het kwaadwillige gebruik ervan; 19. benadrukt dat de afhankelijkheid van totalitaire en autoritaire regimes in kritieke sectoren, waaronder de energiesector, een ernstig risico vormt voor de veiligheid van de EU; verzoekt de EU prioriteit te geven aan het verminderen van deze afhankelijkheid en samen te werken met onze democratische bondgenoten om veilige en veerkrachtige toeleveringsketens te waarborgen; stelt vast dat er behoefte is aan een alomvattende evaluatie en maatregelen om offshore-olie- en gaspijplijnen, -kabels en andere strategische infrastructuur te beveiligen; verzoekt de EU en haar lidstaten doortastend op te treden op de energiemarkt van de EU om een stabiele energievoorziening te waarborgen; 20. wijst erop dat de kritieke Europese infrastructuur en toeleveringsketens, onder meer in de energie-, elektriciteits-, communicatie-, vervoer- en industriesector, moeten worden beveiligd en beschermd tegen sabotage en buitenlandse inmenging en dat er doeltreffende monitoring- en toezichtsystemen moeten worden opgezet; veroordeelt de vermoedelijke sabotage van de Nord Stream-pijpleidingen in de Oostzee en dringt aan op een grondig onderzoek en een proportioneel antwoord; benadrukt dat het belangrijk is de bescherming van onderzeese infrastructuur, zoals pijpleidingen en glasvezelkabels, als prioriteit op te nemen; 21. is ingenomen met de routekaart voor klimaatverandering en defensie, waarin klimaatverandering wordt erkend als een dreigingsmultiplicator die onze veiligheid op de lange termijn fundamenteel beïnvloedt en waarin concrete maatregelen worden vastgesteld om de steeds belangrijkere samenhang tussen klimaat en veiligheid aan te pakken; beveelt aan bij de planning en uitvoering van GVDB-missies en -operaties rekening te houden met de gevolgen van de klimaatverandering; onderstreept dat meer moet worden geïnvesteerd in “groene” defensie, met name door een groter aandeel militaire en technologische innovatie voor tweeërlei gebruik te besteden aan koolstofneutrale brandstoffen en aandrijfsystemen voor militaire vliegtuigen, schepen en andere voertuigen; benadrukt dat het extern optreden van de EU en de strijdmachten van de lidstaten ernaar moeten streven hun eigen koolstofvoetafdruk te verkleinen om het effect daarvan op de klimaatverandering en het milieu te beperken; verzoekt de EU nogmaals om bij de uitvoering van de relevante EU-fondsen een benadering te volgen waarin de energie-, koolstof- en milieuvoetafdruk is geïntegreerd; 22. merkt op dat er in het noordpoolgebied nieuwe veiligheidsuitdagingen ontstaan als gevolg van het veranderende milieu en van de groeiende militarisering en geopolitieke belangstelling voor de regio; benadrukt dat het EU-beleid inzake het noordpoolgebied moet worden opgenomen in het GVDB; beklemtoont dat de EU doeltreffend moet gaan samenwerken met de NAVO, ook op het gebied van situationeel bewustzijn; wijst erop dat het noordpoolgebied een gebied van vredige samenwerking moet blijven, rekening houdend met de nieuwe veiligheidsrealiteiten als gevolg van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, en waarschuwt voor toenemende militarisering van de regio; dringt erop aan dat de lidstaten van de EU PESCO gebruiken als een platform om betere opleidingen en oefeningen voor zoek- en reddingsacties in het noordpoolgebied te stimuleren en te komen tot een beter crisisbeheer van milieurampen, zoals olielekken; 23. onderstreept dat de rol van de EU als mondiale verstrekker van maritieme veiligheid verder moet worden versterkt; is ingenomen met de herziening van de strategie voor maritieme veiligheid van de EU en benadrukt dat de herziene strategie moet worden afgestemd op het strategisch kompas en nieuwe kansen en uitdagingen moet omvatten; is van mening dat er soortgelijke evaluaties moeten worden uitgevoerd voor ander EU-beleid, en is dan ook ingenomen met de komende mededeling over ruimtevaart en het GVDB, die begin 2023 wordt verwacht; benadrukt dat de EU, gezien de toenemende geopolitieke spanningen op zee, de vrijheid van scheepvaart moet waarborgen en ervoor moet zorgen dat haar maritieme buitengrenzen doeltreffend worden gemonitord om illegale activiteiten te voorkomen; verzoekt de lidstaten hun militaire vermogens op marinegebied te consolideren teneinde de aanwezigheid en zichtbaarheid van de EU in de maritieme sector te vergroten; 24. erkent het belang van gecoördineerde maritieme aanwezigheid (CMP) als een cruciaal instrument om de verplichtingen van de EU inzake maritieme veiligheid wereldwijd te versterken; onderstreept de bijdrage van het proefproject van de CMP in de Golf van Guinee aan het terugdringen van incidenten op het gebied van maritieme veiligheid en is ingenomen met de verlenging ervan tot 2024; is ingenomen met de uitbreiding van de CMP tot het noordwesten van de Indische Oceaan; benadrukt het belang van een nauwe samenwerking en aanvullende maatregelen met andere GVDB-operaties in de regio, waaronder operatie ATALANTA van EUNAVFOR; steunt het waardevolle werk van de GVDB-missies EUBAM Libië en EU NAVFOR MED IRINI, die bijdragen tot duurzame vrede, veiligheid en stabiliteit; blijft in het bijzonder steun verlenen voor de kerntaak van IRINI, namelijk de uitvoering van het door de VN ingestelde wapenembargo tegen Libië; 25. benadrukt dat er dringend aanzienlijk meer moet worden geïnvesteerd in regionale en mondiale wapenbeheersing, non-proliferatie en ontwapening, met name in multilaterale benaderingen; beklemtoont de noodzaak van meer transparantie en convergentie op nationaal en Europees niveau op het gebied van wapenuitvoer, met name in afwachting van een periode van hogere defensie-uitgaven; wijst erop dat de lidstaten het gemeenschappelijk standpunt van de EU over wapenuitvoer moeten eerbiedigen en hun bevoegdheden in hun defensieaankoopbeleid moeten erkennen; verzoekt de lidstaten Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (32) , zoals gewijzigd bij Besluit (GBVB) 2019/1560 van de Raad (33) , volledig na te leven en criterium 4 inzake regionale stabiliteit strikt toe te passen en een einde te maken aan de verlening van wapenuitvoervergunningen indien er een duidelijk risico bestaat dat de beoogde ontvanger de wapens agressief gebruikt tegen een ander land in het algemeen en de lidstaten in het bijzonder; erkent de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van hun beleid inzake overheidsopdrachten op defensiegebied; onderstreept het belang van een grondige beoordeling van aanvragen voor een vergunning voor de uitvoer van technologie en militair materieel; betreurt het gebruik van Russische hypersonische raketten in Oekraïne en is van mening dat de EU moet trachten een internationale wapenwedloop met betrekking tot hypersonische raketten te helpen voorkomen; 26. herinnert eraan dat er als onderdeel van het veiligheidsbeleid beleidsregels voor wapenuitvoer moeten worden vastgelegd en dat er op EU-niveau dringend een effectief beleid voor wapenuitvoer moet worden vastgesteld dat garandeert dat de EU-lidstaten zich volledig houden aan de acht juridisch bindende criteria voor wapenuitvoer en dat hun nationale uitvoer de regionale spanningen niet aanwakkert of de veiligheid van andere lidstaten, bondgenoten, partners of de Unie in haar geheel niet ondermijnt, maar tegelijkertijd de bondgenoten en partnerlanden ten volle steunt in hun legitieme behoeften op het gebied van veiligheid en defensie, met name als hun territoriale integriteit wordt geschonden en zij hun in het VN-Handvest verankerde recht op zelfverdediging uitoefenen; 27. spreekt nogmaals zijn volledige steun uit voor de inzet van de EU en haar lidstaten voor het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV); benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat de EU een sterke en constructieve rol speelt bij het ontwikkelen en versterken van mondiale, op regels gebaseerde non-proliferatie-inspanningen; uit zijn grote bezorgdheid over het feit dat er tijdens de tiende NPV-toetsingsconferentie geen resultaat werd geboekt wegens de onwil van Rusland om zich achter de consensus te scharen; 28. merkt op dat de lidstaten de hervorming van het besluitvormingsproces kunnen evalueren met het oog op de benutting van het grote onbenutte potentieel van de Verdragen, met name door artikel 31 VEU in werking te stellen en de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen te verruimen tot gebieden die verband houden met het GVDB en volledig gebruik te maken van de overbruggingsclausules en het toepassingsgebied van artikelen die de solidariteit en wederzijdse bijstand van de EU in geval van crises versterken en de soevereiniteit van de EU veiligstellen; stelt voor dat wijzigingen van de Verdragen in het geval van het GVDB in overweging moeten worden genomen, besproken en vastgesteld in het kader van een verdrag dat voortbouwt op de Conferentie over de toekomst van Europa en gericht is op 1) een overstap van unanimiteit naar besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen voor besluiten van de Raad met militaire implicaties, met uitzondering van de clausule inzake wederzijdse verdediging in artikel 42, lid 7, die verband houdt met defensieaangelegenheden voor situaties waarop de overbruggingsclausules niet van toepassing zijn, en alleen in het geval van de verzending van militair materieel of GVDB-missies zonder uitvoerend mandaat, 2) de invoering van bepalingen in de artikelen 42 en 46 VEU die gemeenschappelijke aanbestedingen mogelijk maken voor defensie-uitrusting en andere veiligheidsgerelateerde uitgaven uit de begroting van de Unie, alsook de oprichting van gemeenschappelijke, permanent gestationeerde multinationale militaire eenheden, met inbegrip van commandostructuren, en 3) de herziening van artikel 346 VWEU om de mogelijkheden voor de EU-lidstaten om af te wijken van de richtlijn aanbestedingen te beperken en vast te leggen dat de motivering voor dergelijke afwijkingen moet worden beoordeeld door de Commissie en moet worden meegedeeld aan het Parlement; 29. verzoekt de VV/HV en de lidstaten het volledige potentieel van de bepalingen van het Verdrag met betrekking tot het GVDB te benutten en serieus aandacht te besteden aan de uitvoeringsregelingen van artikel 44 VEU inzake het toevertrouwen van de uitvoering van een GVDB-taak aan een groep lidstaten om het GVDB ter plaatse flexibeler en efficiënter te maken, met behoud van een sterke collectieve Europese dimensie; benadrukt dat het belangrijk is oefeningen te blijven uitvoeren; benadrukt dat het belangrijk is dat artikel 42, lid 7, VEU inzake wederzijdse bijstand op korte termijn operationeel wordt gemaakt en dat de samenhang tussen dit artikel en artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag wordt verduidelijkt, aangezien niet alle EU-lidstaten leden van de NAVO zijn; benadrukt dat de voorwaarden voor de activering van artikel 42, lid 7, alsmede de wijze waarop de bijstand moet worden verleend nooit duidelijk zijn gedefinieerd; onderstreept dat krachtens een Verdragswijziging terroristische aanslagen, hybride aanvallen, desinformatiecampagnes en economische dwang door derde landen kunnen worden gedefinieerd als elementen die aanleiding kunnen geven tot de toepassing van artikel 42, lid 7, VEU; Versterking van het vermogen door de uitgaven te verhogen en gemeenschappelijke en slimmere uitgaven te doen 30. is ingenomen met de ambitie van de EU om haar militaire en civiele capaciteit te versterken; benadrukt dat er ten volle en beter gebruik moet worden gemaakt van EU-initiatieven en -begrotingen, met name de beoogde verordeningen inzake Edirpa en EDIP, EDF, PESCO, CARD en militaire mobiliteit, alsook het pact inzake het civiele GVDB, om kritieke capaciteitstekorten te dichten en te zorgen voor een snelle inzetbaarheid van strijdkrachten, om uitgeputte voorraden aan te vullen, versnippering in de defensiesector en bij aanbestedingen te verminderen, volledige interoperabiliteit van onze strijdkrachten tot stand te brengen, de toeleveringsketens van de EDTIB te versterken door met staten verbonden ondernemingen uit niet-partnerstaten uit te sluiten die een risico kunnen vormen voor de veerkracht, het innovatieve karakter en het concurrentievermogen van de EDTIB door potentiële uitvoercontroles of diefstal van intellectuele eigendom via spionage; dringt aan op een maximale samenhang tussen deze initiatieven om overlappingen te voorkomen en efficiënte overheidsinvesteringen te waarborgen, met name tussen PESCO-projecten en EDF-projecten, waarvan de verwevenheid moeten worden verduidelijkt; is ingenomen met het actieplan voor synergieën tussen de civiele, defensie- en ruimtevaartindustrieën en vraagt de uitvoering ervan te stimuleren; moedigt de technologieoverdracht van de defensiesector naar de civiele sector aan; verzoekt de lidstaten om bij het versterken van de militaire vermogens van de EU de nodige aandacht te besteden aan de behoeften van het militair personeel en aan gespecialiseerde opleidingen om het personeel te leren hoe het moet omgaan met opkomende problemen (zoals de klimaatverandering); onderstreept dat vooruitgang op dit belangrijke gebied ook de Europese pijler binnen de NAVO zou versterken; is van mening dat de waardevolle bijdrage van de strijdkrachten tijdens de COVID-19-pandemie heeft aangetoond hoe belangrijk het gebruik van de militaire middelen en capaciteit van de lidstaten is bij de ondersteuning van het Uniemechanisme voor civiele bescherming; 31. is ingenomen met de aankondigingen van de lidstaten met betrekking tot investeringsplannen voor defensie die gericht zijn op militaire aanbestedingen en de verbetering van hun strijdkrachten, waarbij wordt voortgebouwd op het EDF-model en zoals naar voren komt in de gezamenlijke mededeling over lacunes op het gebied van defensie-investeringen; meent dat het cruciaal is de vastgestelde lacunes in de defensie-investeringen te verhelpen, bijvoorbeeld door voorraden aan te vullen, door met name systemen die uit het Sovjettijdperk stammen te vervangen, lucht- en raketverdedigingssystemen te versterken, met inbegrip van een debat over de haalbaarheid van een antiraketruimteschild dat heel Europa bestrijkt, en pleit voor koppeling met het initiatief van de NAVO inzake een Europees ruimteschild, de operationalisering van “Eurodrone”, de verruiming van de bestaande capaciteit van belangrijke gevechtstanks en gepantserde voertuigen, de versterking van de marines en van de capaciteit van Europa om schepen te bouwen, een nauwere maritieme samenwerking ter bestrijding van hybride dreigingen voor offshorekabels en -pijplijnen die van cruciaal belang zijn voor de energiezekerheid en connectiviteit van Europa, de verbetering van de op satellieten gebaseerde beveiligde connectiviteit, investeringen in industriële partnerschappen die prioriteit geven aan de samenwerking met kmo’s en meer investeringen in onderzoek en ontwikkeling (O&O), waarmee tegelijkertijd wordt bijgedragen aan een sterker Europees ecosysteem voor cyberdefensie en de uitbreiding van het militaire mobiliteitsprogramma van de EU; 32. onderstreept de noodzaak om de initiatieven voor capaciteitsontwikkeling aan te vullen met gezamenlijke aanbestedingsmechanismen; benadrukt dat de gezamenlijke aankoop van in Europa ontwikkelde en vervaardigde defensieproducten een essentieel instrument is voor efficiënte overheidsuitgaven en dringt er daarom bij de lidstaten op aan de Edirpa te benutten om gezamenlijk defensieproducten aan te kopen en concurrentie te vermijden, kostenbesparingen te vergemakkelijken, de EDTIB te versterken en de interoperabiliteit te bevorderen; 33. dringt er bij de lidstaten op aan een aanzienlijke verhoging toe te zeggen van de financiering voor de geplande gezamenlijke EU-aanbestedingsmechanismen, zoals de Edirpa en het EDIP, door te voorzien in adequate financiering en door snelle, grondige maatregelen te nemen op dit cruciale gebied en tegelijk de interoperabiliteit met de NAVO te waarborgen; is van mening dat de regels die van toepassing zijn op de Edirpa vergelijkbaar moeten zijn met de regels die zijn vastgesteld voor het Europees Defensiefonds; herinnert eraan dat de financiële steun die wordt verstrekt uit hoofde van de Edirpa en het toekomstige EDIP in de eerste plaats de Europese industrie ten goede moet komen; verzoekt de lidstaten die zo spoedig mogelijk na afronding van de onderhandelingen tussen het Parlement, de Raad en de Commissie goed te keuren; verzoekt de Raad hiervoor de nodige financiële steun uit te trekken; is van mening dat de regels die van toepassing zijn op de Edirpa vergelijkbaar moeten zijn met de regels voor het Europees Defensiefonds, die hun nut al hebben bewezen, met name met betrekking tot de betrokkenheid van derde landen; verzoekt de lidstaten te werken aan de aankoop en ontwikkeling van defensievermogens die binnen de EU zijn ontworpen en geproduceerd; is van mening dat de btw-vrijstelling alleen niet zal volstaan om het toekomstige EDIP een doorslaggevende rol te geven bij de ondersteuning van de EDTIB; verzoekt de Europese Commissie verschillende mechanismen voor financiële stimulansen in overweging te nemen om de EDTIB te ondersteunen; dringt er bij de VV/HV en de lidstaten op aan een andere financiële faciliteit buiten de begroting op te zetten om delen van de nationale defensiebegrotingen te bundelen en met spoed de gehele levenscyclus van militaire vermogens op EU-niveau aan te pakken om ervoor te zorgen dat deze doeltreffend en efficiënt worden uitgevoerd, uiteenlopend van samenwerking op het gebied van onderzoek en ontwikkeling en gezamenlijke aanbesteding tot gezamenlijk onderhoud, gezamenlijke opleiding en gezamenlijke voorzieningszekerheid; 34. onderstreept de dringende noodzaak om een echte Europese markt voor defensiematerieel tot stand te brengen; onderstreept de noodzaak van meer financiële steun voor onderzoeks- en ontwikkelingsinspanningen en productie van de EU op het gebied van hoogtechnologische defensiesystemen die anders te duur zouden zijn voor de afzonderlijke lidstaten, om ervoor te zorgen dat de EDTIB concurrerend blijft, in staat is te voldoen aan de werkelijke behoeften, eisen en toenemende ambities van de strijdkrachten, zich aanpast aan opkomende dreigingen en de afhankelijkheid van buitenlandse partijen vermindert; wijst erop dat het EDF naast vermogensontwikkeling ook moet bijdragen tot een consolidatie van de EDTIB; pleit voor de evaluatie van het EDF vóór de tussentijdse herziening van het MFK om zo nodig de begroting ervan te verhogen; moedigt het opzetten van verdere initiatieven aan om de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen en innovatie in de defensie- en militaire industrie te vergroten; dringt aan op de verdere ontwikkeling van nieuwe technologieën zoals AI en kwantumcomputing op basis van sterke banden tussen militaire en civiele innovatie; benadrukt dat het belangrijk is de afhankelijkheid van kritieke technologieën en waardeketens te verminderen om de EU in staat te stellen te evolueren naar betere operationele vermogens; 35. wijst op de positieve effecten van de investeringen in de defensie-industrie op economisch en technologisch gebied; pleit voor meer en slimmere defensie-investeringen om industriële samenwerking, kostenbesparingen en een betere interoperabiliteit te stimuleren; bevestigt nogmaals dat optreden binnen het EU-kader een manier is om versnippering tegen te gaan en dubbel werk te voorkomen; pleit ervoor synergieën met andere financiële instrumenten van de EU in te zetten en de toegang van de defensie-industrie tot particuliere financiering te vergemakkelijken; herinnert eraan dat het EDF en de PESCO van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling van een echte Europese defensie-unie doordat zij de defensiesamenwerking tussen de lidstaten versterken; vraagt ervoor te zorgen dat de andere EU-beleidsmaatregelen in overeenstemming zijn met de inspanningen van de Unie om de defensie-industrie te versterken; 36. pleit voor een snelle herziening van het MFK, zodat de EU-instrumenten op het gebied van defensie de nodige financiële middelen krijgen; dringt in dit verband aan op versterking van het EDF; moedigt de EU aan te beoordelen wanneer een herziening van het MFK passend zou zijn; benadrukt dat de EU-lidstaten die lid zijn van de NAVO alle extra middelen die worden toegewezen om te voldoen aan de NAVO-doelstelling om 2 % van het bbp aan defensie te besteden, op gecoördineerde en coöperatieve wijze moeten gebruiken; dringt aan op een betere toegang van de industrie tot particuliere financiering om ervoor te zorgen dat de Europese defensie-industrie voldoende toegang heeft tot openbare en particuliere financiering en investeringen op duurzame basis; verzoekt de Commissie te overwegen parameters te ontwikkelen voor een financieel product ter ondersteuning van investeringen in Europese veiligheid, met inbegrip van acties van de defensie-industrie; dringt aan op het stimuleren van investeringen in kritieke sectoren, zoals cybersectoren; Versterking van GVDB-missies en operaties 37. ondersteunt de herziening en versterking van alle civiele GVDB-missies en militaire operaties om deze beter af te stemmen op de werkelijke behoeften van de betrokken landen; steunt de verbetering van de opbouw van de troepenmacht en de capaciteitsopbouw voor alle GVDB-missies en -operaties, met name die welke de gevolgen ondervinden van het verslechterende dreigingslandschap, door ze te voorzien van robuustere en flexibelere mandaten, alsook van de nodige middelen, personeelsleden, financiering, opleiding, strategische communicatiemiddelen en uitrusting om te voldoen aan de vereisten van gerichtere missiedoelstellingen; erkent dat er doeltreffende opleidings- en operationele capaciteiten nodig zijn om gelijke tred te houden met de veranderende dreigingsomgeving; benadrukt dat de veerkracht en doeltreffendheid van deze missies en -operaties moeten worden versterkt door ze in staat te stellen hybride veiligheidsuitdagingen beter aan te pakken, bijvoorbeeld door een betere afstemming met andere EU-actoren en instanties op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, evenals gelijkgestemde partners buiten de EU, door de strategische communicatie over de voordelen van hun aanwezigheid te verbeteren en verdere investeringen in cyberdefensievermogens te stimuleren; 38. vindt het belangrijk dat GVDB-missies en -operaties stoelen op een duidelijk inzicht in de soorten crises en conflicten waarop de EU met civiele en militaire instrumenten wil reageren, met name wanneer anderen niet bereid of in staat zijn in te grijpen of in vijandige of niet-permissieve omgevingen; herinnert eraan dat alle verbintenissen van de EU geloofwaardig moeten zijn in de ogen van lokale en regionale overheden, met name omdat andere, vaak kwaadwilliger partijen meer dan bereid zijn om eventuele lacunes op te vullen; herinnert eraan dat missies bijzondere aandacht moeten besteden aan conflictdynamiek, robuuste risicobeoordelings- en beperkingsprocessen, en meer effectgerichte monitoring en evaluatie van GVDB-interventies moeten omvatten, evenals meer raadplegings- en feedbackmechanismen; benadrukt dat er in het bijzonder behoefte is aan horizonbepalingen voor militaire operaties om een duurzame exit mogelijk te maken; merkt op dat van de acht huidige militaire operaties er slechts drie een uitvoerend mandaat hebben; herinnert aan de algemene inzet van de EU in de Sahel en de Hoorn van Afrika via zes civiele missies en zes militaire operaties; 39. roept op tot de vaststelling van een nieuw pact inzake het civiele GVDB medio 2023, dat zal voorzien in doelstellingen over de soort, het aantal en de omvang van civiele missies en pleit ervoor dat er in 2024 een proces wordt opgezet om civiele vermogens te ontwikkelen, zoals uiteengezet in het strategisch kompas; herinnert eraan dat het cruciaal is dat het pact inzake het civiele GVDB 2.0 in de eerste helft van 2023 wordt goedgekeurd teneinde continuïteit te waarborgen in het ontwikkelingsproces van civiele vermogens; verzoekt de EDEO de deelnameovereenkomsten met derde landen te herzien om hun deelname aan GVDB-missies te versterken; 40. benadrukt dat het militair plannings- en uitvoeringsvermogen (MPCC) dringend moet worden opgericht aangezien die commando- en controlestructuur voor militaire operaties van de EU de voorkeur geniet, met name wat betreft het gebruik van de toekomstige snelle-inzetcapaciteit; vraagt dat het volledig operationeel vermogen ervan onmiddellijk wordt gerealiseerd overeenkomstig de conclusies van de Raad van 19 november 2018, waarin 2020 als uiterste termijn werd vastgesteld; dringt er tevens op aan dat het personeelsbestand van het MPCC aanzienlijk wordt uitgebreid tot 250 personeelsleden; is van mening dat een van de vier bestaande nationale operationele hoofdkwartieren moet worden opgezet als uitwijkmogelijkheid; herhaalt zijn oproep om de veilige uitwisseling van gerubriceerde informatie mogelijk te maken, ook met lidstaten en GVDB-missies of -operaties; benadrukt dat het MPCC alle militaire missies moet plannen en uitvoeren met een duidelijke commandostructuur en dat het moet worden voorzien van de benodigde personeelsleden, middelen en infrastructuur; wijst erop dat door de Russische aanvalsoorlog in Oekraïne vooruitgang op dat gebied urgenter wordt; 41. is bezorgd over de toenemende manipulatie van informatie, verspreiding van desinformatie en hybride bedreigingen en aanvallen die met name van Rusland en China afkomstig zijn, maar daarnaast ook van andere actoren, en die verschillende conflictgebieden en GVDB-missies en -operaties rechtstreeks treffen; benadrukt dat de EU de samenwerking met gelijkgestemde partnerlanden moet intensiveren en samen met hen steun, opleiding en capaciteitsopbouw moet bieden om vijandige buitenlandse manipulatie van informatie en inmenging tegen te gaan; verzoekt de EDEO concrete stappen te ondernemen ter ondersteuning van GVDB-missies en -operaties om desinformatie en propaganda te bestrijden en tegen te gaan, alsook de vermogens van de StratCom-divisie, met inbegrip van haar taskforces, te versterken; 42. maakt zich zorgen over het hardnekkige, structurele probleem om ervoor te zorgen dat GVDB-missies en -operaties volledig bemand zijn; dringt er bij de lidstaten op aan gevolg te geven aan hun besluiten om missies en operaties te starten door het nodige personeel ter beschikking te stellen; herinnert aan het strategisch kompas waarin wordt benadrukt dat GVDB-missies en -operaties meer beter opgeleid personeel nodig hebben; verzoekt alle lidstaten met klem hun beloften na te komen en hun daadwerkelijke inzet af te stemmen op hun ambities; dringt er bij de Europese Unie op aan om het personeel van de missies en operaties van passende uitrusting en een passende opleiding te voorzien; verzoekt de lidstaten met klem rekening te houden met de sociale en arbeidsrechten van militair personeel wanneer zij samen in een EU-kader worden opgeleid en ingezet; 43. dringt erop aan dat, gezien het belang ervan voor de veiligheids- en defensiearchitectuur van de EU, het voorstel van de VV/HV voor de in het strategisch kompas verankerde snel inzetbare capaciteit (“RDC”) zo spoedig mogelijk en uiterlijk in 2025 ten uitvoer wordt gelegd, zodat tijdens crises snel en doortastend kan worden gereageerd en de burgers, belangen en waarden van de EU overal ter wereld kunnen worden gediend en beschermd; verzoekt de lidstaten zich ertoe te verbinden de kritieke tekortkomingen in de strategische hulpmiddelen tegen 2025 aanzienlijk te verminderen, met name die welke verband houden met de RDC; 44. onderstreept dat gendergelijkheid en vrouwenrechten een kernonderdeel vormen van veiligheids- en defensiemaatregelen; veroordeelt oorlogsmisdaden die tegen burgers worden gepleegd, waaronder het gebruik van seksueel geweld als oorlogswapen; 45. verzoekt de VV/HV en de lidstaten vaart te zetten achter de uitvoering van de gendergerelateerde toezeggingen van het strategisch kompas om doeltreffende gendermainstreaming te waarborgen; benadrukt het belang van cyberbeveiligingsmaatregelen om handel in vrouwen uit conflictgebieden, te monitoren en te voorkomen; moedigt de lidstaten aan de loopbaanbelemmeringen voor vrouwen binnen hun defensiemacht weg te nemen; 46. benadrukt dat de deelname van vrouwen aan GVDB-missies en -operaties bijdraagt tot hun doeltreffendheid en een drijvende kracht is achter de geloofwaardigheid van de EU als voorstander van gelijke rechten voor mannen en vrouwen wereldwijd, en herinnert aan het genderactieplan III (2020-2024) van de EU, dat de systematische integratie van een genderperspectief in alle beleidsmaatregelen en externe acties van de EU, met inbegrip van het GVDB, vereist; dringt er bij de EDEO op aan een toename van het aantal vrouwen in militaire GVDB-operaties in het bijzonder en een beter genderevenwicht in het personeel en het leiderschap van GVDB-missies en -operaties te bevorderen; is van mening dat nultolerantie ten aanzien van seksuele en gendergerelateerde intimidatie en seksuele uitbuiting in alle GVDB-missies en operaties van enorm groot belang is; benadrukt het belangrijke werk van genderadviseurs in GVDB-missies en -operaties en de noodzaak om deze te financieren; dringt aan op samenwerking tussen GVDB-missies en -operaties en het Europees Instituut voor gendergelijkheid; verzoekt de EDEO om over de uitvoering van het strategisch kompas regelmatig en in detail verslag uit te brengen aan de Subcommissie veiligheid en defensie; 47. erkent de belangrijke rol van jongeren en jongerenorganisaties bij de handhaving en bevordering van vrede en veiligheid; verzoekt de EDEO te ijveren voor een systematische integratie van jongeren in zijn agenda voor jongeren, vrede en veiligheid (“YPS”), en een alomvattend strategisch kader voor de uitvoering van de YPS-agenda na te streven en vast te stellen; verzoekt de EDEO jongeren als partners te betrekken bij het ontwerpen en uitvoeren van inspanningen op het gebied van ontwapening, demobilisatie en re-integratie (DDR); 48. is ingenomen met de start van de niet-uitvoerende GVDB-missie voor militaire bijstand ter ondersteuning van Oekraïne (EUMAM Ukraine); verwacht dat dit de mogelijkheid biedt de Oekraïense strijdkrachten op flexibele wijze op te leiden door middel van strategisch advies, niet-uitvoerende steun, capaciteitsopbouw en algemene militaire steun om de Russische agressie te bestrijden en te helpen bij de bevrijding van de bezette gebieden van Oekraïne; is van mening dat EUMAM doeltreffend zal zijn, mits het MPCC wordt versterkt, en in staat zal zijn het strategische commando van en de controle over de missie uit te oefenen; verzoekt de EDEO deze missie open te stellen voor deelname van derde landen; roept de lidstaten op de nodige ondersteuning te bieden voor de tenuitvoerlegging ervan; wijst erop dat het belangrijk is het Oekraïense volk te laten weten dat de EU aan zijn zijde zal blijven staan zolang de Russische agressie voortduurt; 49. prijst en benadrukt het werk van de adviesmissie van de Europese Unie voor de hervorming van de civiele veiligheidssector in Oekraïne (EUAM Ukraine); neemt kennis van zijn nieuwe taken, waaronder het verlenen van steun aan rechtshandhavingsinstanties om de stroom vluchtelingen uit Oekraïne naar naburige lidstaten en de binnenkomst van humanitaire hulp in Oekraïne te faciliteren, en advies aan, opleiding en ondersteuning van rechtstatelijke instellingen om het onderzoek naar en de vervolging van internationale misdrijven te vergemakkelijken; dringt aan op de herziening en versterking van het mandaat van de EU-missie voor bijstandverlening inzake grensbeheer (EUBAM) aan de Republiek Moldavië en Oekraïne om zich aan de nieuwe geopolitieke realiteit aan te passen; pleit ervoor het personeel, de reactiecapaciteit, de middelen en de strategische communicatie van de GVDB-missies en operaties in Bosnië en Herzegovina, Oekraïne en Georgië te versterken, en de diplomatieke aanwezigheid van de EU in de landen van het Oostelijk Partnerschap en op de Westelijke Balkan op te voeren; 50. is verheugd over de samenwerking tussen de EU en de NAVO op de Westelijke Balkan, onder meer via de missies van EUFOR Althea en de Internationale vredesmacht Kosovo; herinnert eraan dat de lering die uit beide operaties is getrokken, een aanzienlijke meerwaarde vormt voor alle huidige en toekomstige militaire en civiele GVDB-missies en -operaties; dringt aan op de versterking van EUFOR Althea in Bosnië en Herzegovina, in nauwe samenwerking met de NAVO en andere bondgenoten, teneinde de noodzakelijke stabiliteit voor het land en de gehele regio te waarborgen; is ingenomen met de ondubbelzinnige steun van de EU voor de verlenging van het mandaat van EUFOR Althea; benadrukt dat de samenwerking op militair en veiligheidsgebied met Bosnië en Herzegovina bilateraal moet worden versterkt parallel met het EUFOR-kader; 51. benadrukt dat het noodzakelijk is nauw met de Afrikaanse en internationale partners te blijven samenwerken om collectief bij te dragen aan stabilisatie en ontwikkeling, met name met de Afrikaanse Unie, de Intergouvernementele Ontwikkelingsautoriteit, de VN, de internationale financiële instellingen en andere belangrijke bilaterale en regionale actoren; legt de nadruk op de brede inzet van de EU in de Sahel en de Hoorn van Afrika via acht missies, zowel van civiele (EUCAP Mali, EUCAP Niger, EUCAP Somalia) als van militaire aard (EUTM Mali, EUTM Somalia, EUNAVFOR Atalanta, EUNAVFORMED IRINI, EUMPM Niger); 52. spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de ontwikkelingen in de Sahelregio en de recente staatsgrepen aldaar; benadrukt het strategische belang van die regio voor de EU; laakt de steeds prominenter wordende aanwezigheid van de door het Kremlin gesteunde Wagner-groep in de regio en in andere delen van het Afrikaanse continent; is er stellig van overtuigd dat de betrokkenheid van de Wagner-groep in West-Afrika indruist tegen de doelstelling om vrede, veiligheid en stabiliteit tot stand te brengen in de Sahel; beaamt dat de verschillende internationale missies in de Sahel hun hoofddoel van duurzame vrede in de Sahelregio niet hebben verwezenlijkt en dat derhalve een bezinningsproces over de mandaten en de rol van internationale missies en het internationale beleid noodzakelijk is; spreekt eveneens zijn bezorgdheid uit over de steeds groter wordende aanwezigheid en activiteit van islamistische terroristische groeperingen, en met name Al Qaida, Da’esh en Al Shabaab, in het Midden-Oosten en Afrika; dringt aan op meer geïntegreerde actie- en beleidscoherentie tussen verschillende interventies van de EU en de partners in de Sahel; betreurt de verslechterende veiligheidssituatie in Mali en is ingenomen met het besluit om operationele training en levering van militair materieel aan het land op te schorten; verzoekt de EU en haar lidstaten doeltreffende bijstand te verlenen die is afgestemd op de behoeften van de betrokken landen; 53. is van mening dat bij alle internationale beveiligingssteun in de regio prioriteit moet worden gegeven aan het beter beschermen van burgers, het tot bedaren brengen van de conflictdynamiek en het bevorderen van goed bestuur van de veiligheidssector; benadrukt de noodzaak van meer politieke betrokkenheid bij de betrokken regeringen om voor meer transparantie te zorgen, corruptie te bestrijden, inclusiviteit te bevorderen en samen te werken met burgers om de explosie van gewapende en etnische conflicten tegen te gaan; 54. is ingenomen met de verlenging van de GVDB-missie EUCAP Sahel met twee jaar en benadrukt het belang van coördinatie met EUBAM Libië voor de door de EU geleide ontwikkeling van de grenscapaciteit van de Sahellanden; dringt aan op gezamenlijke inspanningen van de EU en de VN om de destabilisatie en het geweld in Mali aan te pakken en samen te werken met lokale strijdkrachten om stabiliteit en veiligheid te bevorderen; neemt kennis van de verlenging en heroriëntatie van de EUAM en EUTM in de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) en blijft zeer bezorgd over de aanhoudende verslechtering van de politieke en veiligheidssituatie aldaar; is ingenomen met de reeds door EUTM Mozambique geboekte vooruitgang en verzoekt de EDEO te overwegen dodelijke wapens in het kader van de Europese Vredesfaciliteit (EPF) te leveren aan de Mozambikaanse strijdkrachten en de levering van uitrusting te versnellen; dringt aan op een breed, openbaar debat over de betrokkenheid van de EU in Mozambique en een publieke discussie over hoe een zinvolle geïntegreerde aanpak van de diepere oorzaken van de onrust in Cabo Delgado eruit kan zien; herinnert aan berichten over systematische en gewelddadige aanvallen door veiligheidstroepen op grote delen van de lokale bevolking, gedwongen verplaatsingen door veiligheidstroepen, grote ongelijkheid, regionale verwaarlozing door de centrale overheid, conflicten over natuurlijke hulpbronnen, hoge niveaus van corruptie en de schendingen van verschillende rechten; steunt de hervorming van de Mozambikaanse strijdkrachten en dringt aan op een geïntegreerde aanpak van de crisis in Cabo Delgado; is ingenomen met de EPF-steunmaatregel voor de Nigerese strijdkrachten en onderstreept de noodzaak om in het kader van het GVDB militaire steun te verlenen aan Niger; verzoekt de Raad de gecoördineerde maritieme operaties in de Golf van Guinee te intensiveren; dringt aan op verlenging van het mandaat van EUNAVFOR Atalanta, dat eind 2022 afloopt, teneinde piraterij verder te bestrijden; 55. betreurt de toenemende ontoereikendheid van de EUTM-missies die bedoeld waren om de veiligheidsuitdagingen van de Sahel en de Centraal-Afrikaanse landen (Mali en de CAR) het hoofd te bieden; dringt aan op een grondige herziening van de doelstellingen en leidende beginselen van de EUTM’s; is van mening dat de EUTM-mandaten met name moeten worden uitgebreid met begeleidende maatregelen, om EU-adviseurs ter plaatse in staat te stellen zo nauwkeurig mogelijk na te gaan in hoeverre de opleidingsprogramma’s naar behoren zijn uitgevoerd en in overeenstemming zijn met de operationele behoeften van de lokale strijdkrachten; benadrukt de meerwaarde van de adviesmissies bij de missiebevelsstructuren en moedigt dan ook de deelname van lidstaten aan de EUTM-missies aan, met name in een adviserende rol waar de inzet van officieren het mogelijk maakt de uitvoering van operaties aanzienlijk te ondersteunen en multilaterale militaire bijstand te verlenen; 56. is ingenomen met het besluit van de Raad tot instelling van een militaire partnerschapsmissie ter ondersteuning van Niger (EUMPM Niger), die tot doel heeft de Nigerese strijdkrachten beter in staat te stellen de bedreigingen voor het land in te perken, de bevolking van het land te beschermen en te zorgen voor een veilige en zekere omgeving, in overeenstemming met het mensenrechtenrecht en het internationaal humanitair recht; 57. wijst in de context van de maritieme component van IRINI met nadruk op de internationale verplichtingen inzake het opsporen en redden van mensen in nood op zee; roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van IRINI het maritiem recht volledig wordt nageleefd, met name de verplichtingen met betrekking tot opsporing en redding; waarbij het opnieuw zijn ernstige bezorgdheid uit over het lot van migranten, asielzoekers en vluchtelingen in Libië, die zich in een dramatische situatie bevinden die almaar verslechtert; roept de Libische autoriteiten en milities op de detentiefaciliteiten voor migranten te sluiten; betreurt het feit dat er wordt overwogen schepen terug te halen uit elk gebied waar zich een aanzienlijk aantal migranten bevindt; eist opheldering over het beoogde besluitvormingsproces voor en de modaliteiten van elk toekomstig besluit over het zogenaamde “pull factor”-effect, waarvoor tot dusver geen wetenschappelijk bewijs bestaat; 58. herhaalt zijn oproep aan de EU om haar positie en reputatie in de Indo-Pacifische regio als geloofwaardige, betrouwbare en autonome mondiale speler voor vrede ten volle te benutten, te midden van de groeiende geopolitieke wedijver tussen mondiale en regionale mogendheden in de regio; herinnert eraan dat de meerwaarde van de betrokkenheid van de EU bij de Indo-Pacifische regio ligt in haar ruime civiele en militaire steunmaatregelen, waaronder goed ontwikkelde niet-militaire steun; 59. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de snelle militaire opbouw van China in de Zuid-Chinese Zee en over de aanhoudende militaire druk, aanvalsoefeningen, schendingen van het luchtruim en andere militaire acties in de grijze zone, waaronder cyber- en desinformatiecampagnes tegen Taiwan; dringt er bij China op aan al deze acties, die een bedreiging vormen voor de stabiliteit van de hele regio en in het algemeen rechtstreekse gevolgen hebben voor de Europese veiligheid en welvaart, stop te zetten; herhaalt zijn steun voor samenwerking tussen de EU en Taiwan; 60. is zeer ingenomen met de krachtige verwijzingen naar EU samenwerking, zowel in de recente actualisering van de nationale veiligheidsstrategie van Japan als in de Indo-Pacifische strategie van Zuid-Korea; wijst nogmaals op het sterke partnerschap met zowel Japan als Zuid-Korea en verzoekt de EU haar samenwerking op militair en defensiegebied met deze beide belangrijke partners verder te verdiepen; 61. veroordeelt ten stelligste de talrijke rakettests die Noord-Korea in 2022 heeft uitgevoerd en onderstreept dat de internationale gemeenschap meer inspanningen moet doen om Noord-Korea in toom te houden en te voorkomen dat het in 2023 een verdere kernproef uitvoert, hetgeen een ernstige escalatie zou zijn en een bedreiging voor de regionale en mondiale veiligheid; wijst op de bijzondere verantwoordelijkheid van China en Rusland ten aanzien van Noord-Korea en roept hen op hun invloed aan te wenden om verdere escalatie te voorkomen; 62. spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over de wapenleveringen van Noord-Korea aan de Wagner-groep en wijst erop dat dit eens te meer aantoont dat de EU en haar lidstaten niet alleen meer aandacht moeten besteden aan het Koreaanse schiereiland, maar ook aan de Indo-Pacifische regio als geheel; 63. veroordeelt Iran met klem omdat het drones en raketten levert aan Rusland voor gebruik in zijn illegale oorlog tegen Oekraïne, en herinnert eraan dat dit in strijd is met Resolutie 2231(2015) van de VN-Veiligheidsraad; is ingenomen met het besluit van de Raad van 12 december 2022 om bijkomende sancties tegen Iran vast te stellen, zowel wegens de voortdurende schendingen van de mensenrechten van zijn eigen bevolking als wegens de actieve steun van Iran aan Rusland, die wordt ingezet tegen het Oekraïense volk; 64. verzoekt de Raad en de EDEO om in hun GVDB-missies en -operaties een component inzake de bescherming van cultureel erfgoed op te nemen teneinde lokale partners bijstand en scholing te bieden bij het aanpakken van veiligheidsproblemen in verband met het behoud en de bescherming van cultureel erfgoed; verzoekt de EU iets te doen aan de aanhoudende en toenemende bedreigingen voor de bescherming en het behoud van cultureel erfgoed en aan de smokkel van cultuurgoederen, met name in conflictgebieden; merkt op dat het ontnemen van hun cultureel erfgoed en historische wortels samenlevingen kwetsbaarder maakt voor radicalisering; verzoekt de EU een brede strategie te ontwikkelen om dergelijke bedreigingen tegen te gaan; herinnert eraan dat EUAM Iraq de enige GVDB-missie of -operatie is met een component inzake de bescherming van cultureel erfgoed; verwacht dat EUAM Iraq haar opdracht in alle opzichten volledig uitvoert, ook met betrekking tot de bescherming van cultureel erfgoed en de strijd tegen de illegale handel in artefacten; dringt erop aan dat dergelijke bepalingen in alle mandaten van GVDB-missies of -operaties worden opgenomen; Systematisering van veiligheids- en defensiepartnerschappen 65. pleit ervoor, indien strategisch relevant, veiligheids- en defensiepartnerschappen met gelijkgestemde partners wereldwijd te versterken om het ambitieniveau van de EU als veiligheidsverstrekker te bereiken; meent dat het van essentieel belang is om veiligheids- en defensiekwesties systematischer in de politieke dialogen van de EU met gelijkgestemde partners op te nemen; is ingenomen met de plannen om het eerste EU-partnerschapsforum voor veiligheid en defensie te organiseren; dringt aan op een meer assertief, eendrachtig en consequent standpunt ten opzichte van niet-democratische staten die de Europese veiligheid en de internationale orde bedreigen; 66. vestigt de aandacht op de fundamentele gedeelde democratische waarden die in de EU en in de NAVO centraal staan; pleit ervoor de banden tussen de EU en de NAVO aan te halen op basis van de beginselen inclusiviteit, wederkerigheid, wederzijdse openheid en transparantie, overeenkomstig de besluitvormingsautonomie en de procedures van onze respectieve organisaties en onverminderd het specifieke karakter van het veiligheids- en defensiebeleid van al onze leden; is ingenomen met de derde gezamenlijke verklaring EU-NAVO en onderstreept het belang van verdere stappen om dit partnerschap ook te verdiepen door middel van een derde gezamenlijke verklaring over de samenwerking tussen de EU en de NAVO, voortbouwend op de inhoud van het strategisch kompas van de EU en het nieuwe strategische concept van de NAVO, en op concrete stappen om de samenwerking verder te versterken, met name op het gebied van militaire mobiliteit, infrastructuur voor tweeërlei gebruik en veerkracht, en meer gezamenlijke oefeningen; onderstreept dat het strategisch partnerschap met de NAVO sterk moet worden opgewaardeerd om het te baseren op de versterking van de politieke eenheid en solidariteit en een versterkte politieke dialoog over alle aspecten van gemeenschappelijke uitdagingen en strategisch relevante kwesties, met inbegrip van uitdagingen op het gebied van klimaatverandering en snelle digitalisering; pleit voor een gecoördineerde en operationele respons in het kader van conflictpreventie- en crisisbeheersingsmechanismen om nieuwe gemeenschappelijke dreigingen in geografische zones en gebieden van gemeenschappelijk belang tegen te gaan; wijst erop dat de vermogensontwikkeling van de EU ook de Europese pijler binnen de NAVO versterkt en dienovereenkomstig bijdraagt aan de trans-Atlantische veiligheid; wijst verontrust op de ernstige en hardnekkige perioden van spanning tussen de EU-lidstaten en Turkije, een NAVO-bondgenoot, die een belemmering vormen voor de samenwerking tussen de EU en de NAVO; 67. erkent het belang en potentieel van een strategisch partnerschap met Turkije, maar betreurt de algehele destabiliserende rol van Turkije op vele gebieden die voor de EU en haar buurlanden van belang zijn, waardoor de vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio bedreigd wordt; is uiterst bezorgd over, en veroordeelt ten stelligste, de illegale activiteiten en de dreiging van militair optreden door Turkije tegen de lidstaten van de EU, met name Griekenland en Cyprus, in het oostelijke Middellandse Zeegebied; betreurt het feit dat Turkije, ondanks de inspanningen tot de-escalatie, doorgaat met zijn unilaterale provocerende acties en het niet naleven van de resolutie van de VN-Veiligheidsraad over het wapenembargo tegen Libië met betrekking tot operatie IRINI, waardoor het internationaal recht, waaronder UNCLOS, en de soevereine rechten van de EU-lidstaten in het gebied worden geschonden; herhaalt dat de EU de ondertekening van de twee memoranda van overeenstemming tussen Turkije en Libië veroordeelt over alomvattende veiligheids- en militaire samenwerking en de afbakening van maritieme zones, die in strijd zijn met het internationaal recht; herhaalt dat de Unie bereid is gebruik te maken van alle instrumenten en opties die tot haar beschikking staan, waaronder die uit hoofde van artikel 29 VEU en artikel 215 van VWEU, om haar belangen en die van haar lidstaten te verdedigen en om de regionale stabiliteit te handhaven; merkt op dat Turkije steeds vaker aanwezig is in gebieden waar de EU belangrijke veiligheidsbelangen en GVDB-missies heeft, en roept Turkije op de belangen en missies van de EU in deze gebieden niet te ondermijnen; herhaalt zijn oproep aan Turkije om zich aan te sluiten bij de EU-sancties tegen Rusland; verzoekt de lidstaten Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/CFSP met betrekking tot Turkije volledig na te leven, met inbegrip van de strikte toepassing van criterium 4 inzake regionale stabiliteit; 68. spreekt zijn krachtige steun uit voor het opendeurbeleid van de NAVO; benadrukt het belang van de toetreding van Finland en Zweden tot de NAVO, aangezien dit de veiligheid van zowel de EU als de NAVO-bondgenoten ten goede zou komen; is ingenomen met de snelle ratificatie door de meeste NAVO-bondgenoten van de protocollen voor de toetreding van Finland en Zweden tot de NAVO en betreurt dat Turkije de aanvragen van Zweden en Finland voor toetreding tot de NAVO nog steeds niet heeft geratificeerd; benadrukt dat aandacht moet worden besteed aan de veiligheids- en defensieproblemen van lidstaten die geen deel uitmaken van de NAVO; verzoekt de EU en de NAVO de samenwerking ter ondersteuning van de capaciteitsopbouw van onze partners te versterken; 69. is van mening dat synergieën en coherentie met de uitvoering van het strategisch concept van de NAVO en het strategisch kompas van de EU van essentieel belang zijn, met name op het gebied van de bestrijding van de Russische agressie jegens Oekraïne en het medeplichtige regime van Lukashenka in Belarus, het aanpakken van uitdagingen die ontstaan door het dwangbeleid van China, cyberdefensie, hybride oorlogvoering en steun aan strategische partners; 70. benadrukt dat een samenhangend, aanvullend en interoperabel defensievermogen moet worden ontwikkeld om de veiligheid van het Euro-Atlantische gebied te vergroten, in overeenstemming met het beginsel van één set strijdkrachten; verzoekt de EU en de NAVO het mondiaal technologisch leiderschap op het gebied van militair vermogen te behouden; benadrukt dat de output van de respectieve planningsprocessen voor vermogensontwikkeling van de EU en de NAVO coherent moet zijn; benadrukt dat de EU haar eigen defensievermogens en strategische autonomie moet ontwikkelen teneinde de capaciteit van de EU om een sterkere partner te zijn voor haar bondgenoten te vergroten; roept de EU-lidstaten die aangesloten zijn bij de NAVO op hun militaire begrotingen te verhogen tot ten minste 2 % van het bbp in overeenstemming met de NAVO-richtsnoeren; 71. is ingenomen met de deelname van de VS, Canada en Noorwegen aan het PESCO-project inzake militaire mobiliteit, dat cruciaal is voor de verdediging van Europa en belangrijk is om de samenhang te vergroten tussen de respectieve inspanningen van de EU en de NAVO om de mobiliteit van strijdkrachten te faciliteren; herinnert er niettemin aan dat over de deelname van derde landen aan afzonderlijke PESCO-projecten per geval moet worden besloten, wanneer die deelname in het strategische belang van de EU is; is ingenomen met de recente aanvraag van het Verenigd Koninkrijk om deel te nemen aan het PESCO-project inzake militaire mobiliteit; wijst de lidstaten die aan de PESCO deelnemen op de noodzaak van een snelle uitvoering van hun operationele verbintenissen en die op gebied van samenwerking; is verheugd over de gestructureerde dialoog tussen de EU en de NAVO over militaire mobiliteit; is ingenomen met het actieplan voor militaire mobiliteit 2.0 dat de Commissie en de VV/HV op 10 november 2022 hebben gepresenteerd en dringt aan op een snelle uitvoering ervan in synergie met het PESCO-project inzake militaire mobiliteit; dringt aan op de versterking van de Connecting Europe Facility met betrekking tot projecten inzake militaire mobiliteit; verzoekt de lidstaten maatregelen te nemen om de procedures voor militaire mobiliteit te vereenvoudigen en te harmoniseren en de termijnen voor het verlenen van toestemming te verkorten om de EU-lidstaten in staat te stellen sneller te handelen en de doeltreffendheid van de respons te vergroten; benadrukt dat het nieuwe actieplan voor militaire mobiliteit ervoor moet zorgen dat de eisen op het gebied van infrastructuur, veerkracht en logistiek worden beoordeeld vanuit het perspectief van een militaire strategie; onderstreept de noodzaak van aanvullende financiering voor dit vlaggenschipinitiatief voor samenwerking tussen de EU en de NAVO; verzoekt de EU te overwegen Oekraïne, Georgië en de Republiek Moldavië uit te nodigen om deel te nemen aan PESCO-projecten zoals inzake militaire mobiliteit; 72. benadrukt het belang van de hechte band van de EU met de Verenigde Staten die gestoeld is op de gedeelde waarden van democratie, vrijheid en de rechtsstaat; waardeert de inzet en het engagement van de Verenigde Staten en zijn huidige regering voor de verdediging van het grondgebied van Europa, met name in het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne die een bedreiging vormt voor het hele continent; neemt kennis van het feit dat de Verenigde Staten ook in de Indo-Pacifische regio wordt uitgedaagd om de toenemende militaire houding van China tegen te gaan; benadrukt dat de EU-lidstaten hun inspanningen ter verbetering van de Europese defensievermogens moeten opvoeren om de weg vrij te maken voor een verschuiving van de lasten op de lange termijn, waarbij de EU meer verantwoordelijkheid op zich neemt voor haar defensie; 73. beschouwt de dialoog over veiligheid en defensie tussen de EU en de VS als belangrijke mijlpaal in een nauwere trans-Atlantische samenwerking; spoort de VV/HV ertoe aan in deze dialoog bijzondere aandacht te besteden aan de veiligheid in het oostelijk en zuidelijk nabuurschap en tevens aandacht te schenken aan zaken als wederzijdse veiligheids- en defensie-initiatieven, GVDB-missies en -operaties, ontwapening en non-proliferatie, de strijd tegen terrorisme, de verbetering van de informatie-uitwisseling tussen inlichtingendiensten, de gevolgen van disruptieve technologieën, klimaatverandering, hybride dreigingen, cyberdefensie, militaire mobiliteit, crisisbeheersing en betrekkingen met strategische concurrenten; 74. herhaalt zijn oproep voor geïnstitutionaliseerde samenwerking met het Verenigd Koninkrijk op het gebied van veiligheid en defensie; vraagt het Verenigd Koninkrijk serieus met de EU samen te werken op het gebied van dringende strategische uitdagingen, door te zorgen voor complementariteit en synergieën van maatregelen; spoort de VV/HV ertoe aan het Verenigd Koninkrijk op ad-hocbasis uit te nodigen voor informele vergaderingen van de Raad Buitenlandse Zaken (met de ministers van Defensie) om van gedachten te wisselen over kwesties van gemeenschappelijk belang met volledige eerbiediging van de besluitvormingsautonomie van de EU; wijst erop dat de parallelle projecten voor de ontwikkeling van toekomstige luchtgevechtssystemen een inefficiënt gebruik van middelen vormen en beveelt daarom aan beide projecten samen te voegen; is verheugd over de steun van de UK voor Oekraïne; 75. spreekt zijn grote bezorgdheid uit over de toegenomen instabiliteit in ons nabuurschap, die vaak het gevolg is van het moedwillig handelen door kwaadwillige actoren die via diverse acties democratische hervormingen verzwakken teneinde uiteindelijk de EU te verzwakken; onderstreept dat de veiligheid van de EU nauw samenhangt met de veiligheid van onze naaste buren in het oostelijke en zuidelijke nabuurschap van de EU en in de Westelijke Balkan; pleit voor de intensivering van de samenwerking met gelijkgestemde landen van het Oostelijk Partnerschap op militair en veiligheidsgebied door de veiligheidsdimensie van het Oostelijk Partnerschap te versterken, alsook voor de bevordering van de dialogen over het veiligheids- en defensiebeleid, in het bijzonder met Oekraïne, Georgië en de Republiek Moldavië; dringt aan op meer samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie met partners in het zuidelijk nabuurschap; verzoekt de EU een betekenisvolle rol te spelen in het Middellandse Zeegebied, waar zij een speler is geworden die de stabiliteit van de regio kan waarborgen, ook met betrekking tot energiezekerheid; dringt aan op nauwere samenwerking met partnerlanden in het Middellandse Zeegebied om extremisme, terrorisme, mensenhandel en illegale wapenhandel te bestrijden; 76. dringt aan op versterking van de samenwerking tussen de EU en de NAVO op de oostelijke flank van het bondgenootschap en op een toename van het Europees militair personeel in de Zwarte Zee; acht het van cruciaal belang dat de strategische positie van de Zwarte Zee in de context van de Russische oorlog in Oekraïne wordt erkend en benut en dat er meer wordt geïnvesteerd in Europese militaire projecten in de regio, ook met het oog op de modernisering en versterking van de militaire industrie en infrastructuur in de regio; 77. spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de toenemende spanningen en het steeds weer uitbreken van vijandelijkheden tussen Azerbeidzjan en Armenië, waarbij Armenië binnen zijn internationaal erkende grenzen wordt aangevallen en Rusland geen stabiliserende rol speelt; dringt er bij de VV/HV op aan zich ten volle in te zetten voor de handhaving van het staakt-het-vuren; is ingenomen met de civiele monitoringcapaciteit van de EU in Armenië en de inzet van een overgangsteam voor planningsbijstand om de EU bewuster te maken van de veiligheidssituatie en bij te dragen aan de planning en voorbereiding van een mogelijke GVDB-missie in het land; 78. benadrukt dat Rusland nog steeds niet volledig voldoet aan de door de EU bemiddelde overeenkomst over een staakt-het-vuren tussen Georgië en Rusland van 12 augustus 2008; veroordeelt ten stelligste de illegale militaire Russische aanwezigheid in en bezetting van de Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië; verzoekt de EDEO een uitvoerig verslag op te stellen over schendingen van de staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008 – voor welke overeenkomst de EU als bemiddelaar bijzondere verantwoordelijkheid draagt – de bepalingen waaraan de Russische Federatie nog steeds niet voldoet, te identificeren en duidelijk mee te delen, en aanbevelingen te doen die de Russische Federatie ertoe kunnen aanzetten haar internationale verplichtingen na te komen, met name om al haar strijdkrachten uit de bezette gebieden van Georgië terug te trekken en internationale veiligheidsmechanismen in deze gebieden in te laten stellen, en de EU-waarnemingsmissie (EUMM) overeenkomstig haar mandaat onbelemmerde toegang te verlenen tot het gehele grondgebied van Georgië; 79. onderstreept het belang dat de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de EU hun beleid nauw afstemmen op de GBVB-standpunten; vestigt wat de Westelijke Balkan betreft, de aandacht op de betrekkingen van Servië met Rusland en het ontbreken van een veroordeling door Servië van het ongerechtvaardigde en onrechtmatige optreden van Rusland tegen Oekraïne en de gevolgen van deze betrekkingen op de Westelijke Balkan; pleit voor intensievere samenwerking met gelijkgezinde landen van de Westelijke Balkan met betrekking tot militaire veiligheid, zowel civiel-militaire alsook politieel-militaire veiligheid, met name op gebieden als veerkracht, cyberbeveiliging, hybride dreigingen, grensbeheer, terrorismebestrijding en bestrijding van desinformatie; verzoekt in dit verband de EDEO de rol van de EU-delegaties en GVDB-missies in derde landen te versterken om hen beter in staat te stellen door buitenlandse overheidsactoren georkestreerde desinformatiecampagnes, te detecteren en ontkrachten; 80. pleit voor nauwere betrekkingen en samenwerking met partners in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied teneinde gemeenschappelijke doelstellingen en belangen op het gebied van veiligheid en defensie te verwezenlijken; Bevordering van het toezicht van het Parlement op het GVDB 81. benadrukt dat het Parlement actiever moet worden betrokken bij de besluitvorming over het GVDB en het industriebeleid op defensiegebied, met name wat betreft de tenuitvoerlegging van het strategisch kompas, het EDF, de Edirpa, het EDIP, de EPF en de verschillende beleidsmaatregelen en initiatieven die gevolgen hebben voor of van bijzonder belang zijn voor de Europese defensie en veiligheid; pleit voor de opstelling van voorstellen voor verdere maatregelen van het Parlement, met name van zijn Subcommissie veiligheid en defensie (SEDE), om de invloed van het Parlement op het GVDB te bevorderen en de doeltreffendheid, samenhang, democratische verantwoordingsplicht over en adequate parlementaire controle van het beleid en de initiatieven van de EU inzake defensie en veiligheid te waarborgen, door: 82. pleit voor de nadere versterking van de betrekkingen tussen het Parlement en de Parlementaire Vergadering van de NAVO, in het kader waarvan het Parlement de oprichting van het NAVO-centrum voor democratische moet ondersteunen, dat gericht is op het monitoren en in kaart brengen van uitdagingen voor de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat, alsmede op het vergemakkelijken van de verlening van bijstand aan lidstaten en partners op het gebied van democratie en bestuur; o o o 83. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de voorzitter van de Commissie en bevoegde commissarissen, de secretaris-generaal van de VN, de secretaris-generaal van de NAVO, de voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de NAVO, de EU-agentschappen die actief zijn op het gebied van veiligheid en defensie, en de regeringen en parlementen van de lidstaten. Het Europees Parlement, – gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), – gezien het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, – gezien de artikelen 2, 3, 8, 21 en 23 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), – gezien de artikelen 17 en 207 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), – gezien de Europese pijler van sociale rechten, en met name de beginselen 2, 3, 11 en 17, – gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens en andere mensenrechtenverdragen en -instrumenten van de VN, – gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, – gezien het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 1948, en resolutie 43/29 van de VN-Mensenrechtenraad over het voorkomen van genocide van 22 juni 2020, – gezien het Internationaal VN-Verdrag tegen het nemen van gijzelaars van 17 december 1979, – gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 18 december 1979, – gezien de Verklaring inzake de uitbanning van alle vormen van intolerantie en discriminatie op grond van religie of overtuiging, afgekondigd bij resolutie 36/55 van de Algemene Vergadering van de VN van 25 november 1981, – gezien het Verdrag van de VN tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 10 december 1984, – gezien de VN-verklaring over de rechten van personen die behoren tot nationale, etnische, godsdienstige of taalkundige minderheden van 18 december 1992, – gezien de VN-verklaring over mensenrechtenverdedigers, die op 9 december 1998 bij consensus is aangenomen, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, en de twee op 25 mei 2000 aangenomen facultatieve protocollen daarbij, – gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap van 13 december 2006, dat op 21 januari 2011 in de EU in werking is getreden overeenkomstig Besluit 2010/48/EG van de Raad van 26 november 2009 betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (1) , – gezien het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van alle personen tegen gedwongen verdwijning, dat op 20 december 2006 door de Algemene Vergadering van de VN is aangenomen, – gezien de op 13 september 2007 aangenomen VN-Verklaring over de rechten van inheemse volken en Verdrag nr. 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie betreffende inheemse en in stamverband levende volken van 1989, – gezien het VN-Wapenhandelsverdrag, meer bepaald artikel 7 inzake uitvoer en uitvoerbeoordeling, en de EU-gedragscode betreffende wapenuitvoer, – gezien de Verklaring van Peking van 15 september 1995, – gezien Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die op 25 september 2015 is vastgesteld, en met name de doelstellingen nrs. 1, 4, 5, 8, 10 en 16 daarvan, – gezien het mondiaal pact inzake migratie van 19 december 2018 en het mondiaal pact inzake vluchtelingen van 2018, – gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 24 maart 2022 over de humanitaire gevolgen van de agressie tegen Oekraïne, – gezien de beoordeling die door het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten op 31 augustus 2022 is gegeven over mensenrechtenkwesties in de Oeigoerse autonome regio Xinjiang, Volksrepubliek China, – gezien de verklaring van de voorzitter van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN voor Oekraïne tijdens de 51e zitting van de VN-Mensenrechtenraad van 23 september 2022, – gezien het actieprogramma van de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling van 1994 en de resultaten van de toetsingsconferenties ervan, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van de rechten van de mens en de waardigheid van het menselijk wezen met betrekking tot de toepassing van de biologie en de geneeskunde (CETS nr. 164), dat is goedgekeurd op 4 april 1997, en de protocollen daarbij, zijn Verdrag inzake bestrijding van mensenhandel (CETS nr. 197), dat is goedgekeurd op 16 mei 2005, en zijn Verdrag inzake de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik (CETS nr. 201), dat is goedgekeurd op 25 oktober 2007, – gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul) van 11 mei 2011, dat niet door alle lidstaten geratificeerd is, – gezien het Zesde Protocol van de Raad van Europa bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, inzake de afschaffing van de doodstraf, – gezien de resolutie die het Comité van Ministers van de Raad van Europa op 16 maart 2022 heeft aangenomen en waarin is besloten dat de Russische Federatie heeft opgehouden lid te zijn van de Raad van Europa, – gezien de conclusies van de Europese Raad over Oekraïne van 30 en 31 mei 2022, – gezien Verordening (EU) 2020/1998 van de Raad van 7 december 2020 betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten (2) , – gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking – Europa in de wereld (3) , – gezien de conclusies van de Raad van 12 juli 2021 over de prioriteiten van de EU bij de VN tijdens de 76e zitting van de Algemene Vergadering van de VN, september 2021-september 2022, – gezien de conclusies van de Raad van 24 januari 2022 over de prioriteiten van de EU in de mensenrechtenfora van de VN in 2022, – gezien de conclusies van de Raad van 18 juli 2022 over de prioriteiten van de EU bij de VN tijdens de 77e zitting van de Algemene Vergadering van de VN, september 2022-september 2023, – gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 25 maart 2020, getiteld “Het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024” (JOIN(2020)0005), en de desbetreffende conclusies van de Raad van 18 november 2020, – gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 25 november 2020, getiteld “EU-genderactieplan (GAP) III – een ambitieuze agenda inzake gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen in het externe optreden van de EU” (JOIN(2020)0017), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 maart 2021, getiteld “EU-strategie voor de rechten van het kind” ( COM(2021)0142 ), – gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021, getiteld “Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” ( COM(2021)0101 ), – gezien de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers, zoals vastgesteld door de Raad op 14 juni 2004, – gezien de EU-richtsnoeren inzake de bevordering van de naleving van het internationale humanitaire recht (4) , zoals geactualiseerd in 2009, – gezien de EU-richtsnoeren inzake de doodstraf, zoals geactualiseerd door de Raad op 12 april 2013, – gezien de EU-richtsnoeren voor de bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst en overtuiging, zoals vastgesteld door de Raad op 24 juni 2013, – gezien de EU-richtsnoeren voor de bevordering en de bescherming van het genot van alle mensenrechten door lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders en interseksuelen (LGBTI), zoals vastgesteld door de Raad op 24 juni 2013, – gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake de vrijheid van meningsuiting online en offline, zoals vastgesteld door de Raad op 12 mei 2014, – gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake non-discriminatie in het extern optreden, zoals vastgesteld door de Raad op 18 maart 2019, – gezien de EU-mensenrechtenrichtsnoeren inzake veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen, zoals vastgesteld door de Raad op 17 juni 2019, – gezien de herziene EU-richtsnoeren voor het EU-beleid ten aanzien van derde landen inzake foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, zoals vastgesteld door de Raad op 16 september 2019, – gezien de herziene EU-richtsnoeren inzake de mensenrechtendialoog met partner- en derde landen, zoals vastgesteld door de Raad op 22 februari 2021, – gezien de door de Onderzoeksdienst van het Europees Parlement verrichte Europese uitvoeringsanalyse van 24 augustus 2022 met betrekking tot de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers, – gezien de mededeling van de Commissie van 12 september 2012, getiteld “Aan de basis van democratie en duurzame ontwikkeling: het maatschappelijke engagement van Europa in de externe betrekkingen” ( COM(2012)0492 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2019/1937 ( COM(2022)0071 ), – gezien het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten op de markt van de Unie ( COM(2022)0453 ), – gezien het verslag van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, getiteld “Jaarverslag 2021 over mensenrechten en democratie in de wereld ”, – gezien het strategisch initiatief van de Europese Ombudsman van 7 juli 2021 inzake de wijze waarop de Commissie de eerbiediging van de mensenrechten waarborgt in het kader van internationale handelsovereenkomsten, – gezien de Sacharov-prijs voor de vrijheid van denken, die in 2021 werd toegekend aan Aleksej Navalny, een vooraanstaand Russisch politicus, advocaat en anti-corruptie-activist die sinds januari 2021 in Rusland gevangen zit, – gezien zijn resolutie van 3 juli 2018 over de schending van de rechten van inheemse volkeren, inclusief landroof (5) , – gezien zijn resolutie van 15 januari 2019 over de EU-richtsnoeren en het mandaat van de speciaal EU-gezant voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging buiten de EU (6) , – gezien zijn resolutie van 23 oktober 2020 over gendergelijkheid in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU (7) , – gezien zijn resolutie van 10 maart 2021 met aanbevelingen aan de Commissie inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven en verantwoordingsplicht van ondernemingen (8) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de bescherming van de mensenrechten en het externe migratiebeleid van de EU (9) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de gevolgen van klimaatverandering voor de mensenrechten en de rol die milieuactivisten in dit kader spelen (10) , – gezien zijn resolutie van 8 juli 2021 over de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU‑Magnitski-wet) (11) , – gezien zijn resolutie van 16 september 2021 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende het aanmerken van gendergerelateerd geweld als een nieuwe vorm van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, VWEU (12) , – gezien zijn aanbeveling van 17 februari 2022 aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over corruptie en mensenrechten (13) , – gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 over mensenrechten en democratie in de wereld en het beleid van de Europese Unie op dit gebied – jaarverslag 2021 (14) , en zijn eerdere resoluties over voorgaande jaarverslagen, – gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn (15) , – gezien zijn resolutie van 3 mei 2022 over de vervolging van minderheden op grond van godsdienst of levensovertuiging (16) , – gezien zijn resolutie van 3 mei 2022 “Naar een EU-strategie ter bevordering van onderwijs voor kinderen in de wereld: de gevolgen van de COVID-19-pandemie beperken” (17) , – gezien zijn resolutie van 5 mei 2022 over de gevolgen van de oorlog tegen Oekraïne voor vrouwen (18) , – gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over de strijd tegen straffeloosheid met betrekking tot oorlogsmisdaden in Oekraïne (19) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over de mensenrechtensituatie in Xinjiang, inclusief de politiedossiers van Xinjiang (20) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over een nieuw handelsinstrument om producten die met behulp van dwangarbeid zijn vervaardigd te verbieden (21) , – gezien zijn resolutie van 9 juni 2022, getiteld “Wereldwijde bedreigingen van abortusrechten: het mogelijk terugdraaien van het recht op abortus in de VS door het Hooggerechtshof” (22) , en zijn resolutie van 7 juli 2022 over het besluit van het Amerikaanse Hooggerechtshof om het recht op abortus in de Verenigde Staten af te schaffen en de noodzaak om het recht op abortus en de gezondheid van de vrouw te beschermen, ook binnen de EU (23) , – gezien zijn resoluties over mensenrechtenschendingen, de democratie en de rechtsstaat (ook wel spoedresoluties genoemd), die sinds 2019 overeenkomstig artikel 144 van zijn Reglement zijn aangenomen, en met name die van 2021 en 2022, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het advies van de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9-0298/2022 ), A. overwegende dat de Unie berust op de waarden van eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van mensenrechten, zoals vastgelegd in artikel 2 VEU; overwegende dat het internationaal optreden van de Unie dient te berusten en gericht dient te zijn op de wereldwijde verspreiding van de beginselen die aan de oprichting, de ontwikkeling en de uitbreiding van de Unie ten grondslag liggen, zoals neergelegd in artikel 21 VEU; B. overwegende dat een doeltreffende bescherming en verdediging van mensenrechten en menselijke waardigheid centraal moet staan bij het extern beleid van de EU op alle terreinen, waaronder ontwikkeling, handel, veiligheid en defensie, migratie en uitbreiding; C. overwegende dat consistentie tussen het intern en het extern beleid van de EU onontbeerlijk is voor een geloofwaardig en doeltreffend mensenrechtenbeleid van de EU; D. overwegende dat de Unie vol overtuiging gelooft in en zich volledig schaart achter multilateralisme, een op regels stoelende wereldorde die gebaseerd is op de eerbiediging van het internationaal recht en de democratische processen, en de reeks universele waarden, beginselen en normen, waaronder die vervat in het VN-Handvest, die als leidraad dienen voor de VN-lidstaten en hun onderlinge betrekkingen; E. overwegende dat gendergelijkheid een kernwaarde van de EU is; overwegende dat het recht op gelijke behandeling en vrijwaring van discriminatie een grondrecht is dat in de Verdragen en in het Handvest verankerd is en volledig geëerbiedigd moet worden; overwegende dat het recht op menselijke integriteit voorop staat overeenkomstig artikel 3 van het Handvest; overwegende dat gendermainstreaming en een intersectionele benadering daarom als horizontaal beginsel moeten worden toegepast en geïntegreerd in alle activiteiten en beleidsmaatregelen van de EU; F. overwegende dat de opkomst van het autoritarisme, illiberalisme en populisme en de wereldwijde toename van mensenrechtenschendingen een bedreiging vormen voor de op regels stoelende wereldorde en de waarden en beginselen waarop de Unie is gebaseerd; overwegende dat volgens de index voor democratie 2021 momenteel minder dan de helft van de wereldbevolking (45,7 %) in “enige vorm van” democratie leeft, en dat meer dan 37 % gebukt gaat onder een autoritair bewind; G. overwegende dat terrorisme een van de ernstigste bedreigingen voor de internationale vrede en veiligheid blijft en een duidelijke schending vormt van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; H. overwegende dat de COVID-19-pandemie over de hele wereld heeft geleid tot een terugval van de mensenrechten als gevolg van de instrumenten en beleidsmaatregelen die zijn ingezet onder het voorwendsel daarmee de verspreiding van het virus tegen te gaan, en dat deze instrumenten en beleidsmaatregelen vaak in verband zijn gebracht met de teloorgang van de democratische beginselen in een aantal staten; I. overwegende dat ecologische noodsituaties, waaronder degene die het gevolg zijn van klimaatverandering en ontbossing, leiden tot mensenrechtenschendingen, en niet alleen de direct betrokkenen treffen maar ook de mensheid als geheel; overwegende dat er de afgelopen jaren een toename is van het aantal moorden op en gevallen van agressie en andere vormen van geweld jegens personen die mensenrechten, het milieu of de toegang van volkeren tot hun grond en natuurlijke hulpbronnen verdedigen; overwegende dat klimaatverandering en milieudegradatie twee urgente en onderling verbonden uitdagingen vormen die bepalend zijn voor duurzame ontwikkeling en de uitoefening van de mensenrechten wereldwijd; J. overwegende dat de energiecrisis, in combinatie met de productiecrisis waarmee Europa wordt geconfronteerd, kan leiden tot een toename van de armoede en de kwetsbaarheid op het Europese continent, met eventuele nadelige gevolgen voor de mensenrechten; K. overwegende dat schendingen van het recht van de vrijheid van gedachte, van geweten en van godsdienst, met inbegrip van het recht om te geloven of niet te geloven, het recht op theïstische, agnostische of atheïstische overtuigingen, alsook het recht van godsdienst te veranderen of daaraan te verzaken en het recht om zijn eigen geloof openlijk te belijden, wereldwijd uitmonden in onderdrukking, conflict en oorlog; Algemene trends en mondiale uitdagingen op het gebied van democratie en mensenrechten 1. herhaalt dat mensenrechten en de inherente waardigheid van elk menselijk wezen universeel en ondeelbaar zijn; benadrukt in dit verband zijn vaste voornemen om de uitdagingen op het gebied van mensenrechten binnen de EU en wereldwijd aan te pakken, en wijst nogmaals op de plicht van de EU en haar lidstaten om ernaar te streven wereldwijd een voortrekkersrol te vervullen bij de bevordering en bescherming van mensenrechten, fundamentele vrijheden en democratie, in overeenstemming met de waarden die aan de Unie ten grondslag liggen; 2. benadrukt dat de bescherming van mensenrechten, fundamentele vrijheden en de waardigheid van elk menselijk wezen de hoeksteen moet vormen van het extern optreden van de Unie; moedigt de Unie daartoe met klem aan zich te blijven inspannen om de bescherming van de mensenrechten op gestroomlijnde wijze centraal te stellen in het beleid van de EU op alle gebieden, en de consistentie tussen het interne en het externe beleid van de EU op dit vlak te vergroten; 3. herinnert eraan dat het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024 als routekaart moet dienen voor de prioriteiten van de EU op het gebied van de mensenrechten, en derhalve centraal moet staan in alle externe beleidsterreinen van de EU; beklemtoont hoe belangrijk het is dat de lidstaten de verantwoordelijkheid nemen voor het EU‑actieplan en dat zij publiekelijk rapporteren over de maatregelen die zij in het kader daarvan treffen; moedigt nationale en regionale parlementen, nationale mensenrechteninstellingen en maatschappelijke organisaties aan om met autoriteiten op lidstaatniveau in gesprek te gaan over hun bijdragen aan de uitvoering van het externe mensenrechtenbeleid van de EU; dringt erop aan dat het Parlement wordt betrokken bij de toekomstige herziening en actualisering door de Raad van de EU-richtsnoeren inzake mensenrechten, en dat bij de tenuitvoerlegging ervan wordt gezorgd voor meer transparantie; 4. uit zijn grote bezorgdheid over de ernstige bedreigingen voor mensenrechten en democratie overal in de wereld, en merkt op dat het aantal democratieën steeds verder afneemt terwijl het aantal autoritaire regimes is toegenomen en dat bijna 75 % van de wereldbevolking het voorbije jaar getuige is geweest van een verslechtering van de mensenrechtensituatie in hun respectieve landen; wijst er met bezorgdheid op dat mensenrechten en het internationaal humanitair recht in een toenemend aantal landen wereldwijd ernstig worden geschonden, en dat er sprake is van grootschalige straffeloosheid voor dergelijke schendingen; 5. betreurt het feit dat enkele autoritaire leiders, ondanks dat de focus zou moeten worden gelegd op het vinden van oplossingen voor de uit klimaatverandering voortvloeiende bedreigingen en het herstel van de negatieve gevolgen van de COVID-19-pandemie via mondiale solidariteit, niet alleen blijk hebben gegeven van wanbeheer van de pandemie en mondiale hulpbronnen, maar tevens hun onderdrukking van de politieke oppositie, afwijkende meningen, mensenrechtenverdedigers, maatschappelijke organisaties, met inbegrip van door de gemeenschap geleide en op geloof en overtuiging gebaseerde organisaties, en onafhankelijke media hebben opgevoerd, bestaande interne en internationale conflicten hebben aangewakkerd en uitgebreid, en nieuwe conflicten hebben veroorzaakt met vernietigende gevolgen voor de mensenrechten; betreurt de verschillende gevallen waarin autoritaire leiders de gevolgen van de pandemie hebben misbruikt om hun repressieve beleid aan te scherpen; 6. beklemtoont hoe belangrijk het is dat de EU en haar lidstaten op consistente wijze samenwerken, met name in multilaterale fora, bij het aanpakken van de wereldwijde uitdagingen inzake mensenrechten en democratie, en dat zij consistent blijven in hun interne en externe beleid; is van mening dat de instandhouding van de unanimiteitsregel voor bepaalde EU-besluiten betreffende buitenlands beleid, waaronder sancties tegen mensenrechtenschenders, een belemmering vormt voor een in het kader van de veranderende geopolitieke situatie noodzakelijk doortastend optreden, en derhalve heroverwogen moet worden; 7. verzoekt de EU en haar lidstaten met aandrang wereldwijd meer te doen ter ondersteuning van democratie en mensenrechten; vraagt de EU en haar lidstaten in dit verband zowel afzonderlijk als in samenwerking met gelijkgezinde internationale partners de onaanvaardbare pogingen om democratische instituties en universele mensenrechten te ondermijnen en de ruimte en de rol van het maatschappelijk middenveld te reduceren, de kop in te drukken; herhaalt nogmaals de waarde van multilateralisme als instrument om dit te bereiken; benadrukt dat het van belang is democratie en mensenrechtenkwesties centraal te stellen binnen de diplomatieke betrekkingen van de EU met alle gesprekspartners, in het bijzonder met landen die als strategische partners worden beschouwd; beklemtoont daarnaast hoe belangrijk het is mensenrechtenkwesties centraal te stellen binnen de activiteiten van het Europees Parlement, onder meer door van de Subcommissie mensenrechten een op zichzelf staande commissie te maken; neemt kennis van de start op 26 augustus 2022 van een proefproject voor de oprichting van een Europese diplomatieke academie; 8. herhaalt dat de ambitieuze verbintenis en retoriek van het buitenlandse mensenrechtenbeleid van de EU vereisen dat zij het goede voorbeeld geeft, om ondermijning van haar geloofwaardigheid te voorkomen wanneer zij zich tegen de wereldwijde achteruitgang van de democratie kant; verzoekt de EU-instellingen en -organen, met inbegrip van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), te waarborgen dat de mensenrechtenverplichtingen van de EU en haar lidstaten consistent in acht worden genomen bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU; spoort hen in het kader hiervan aan gebruik te maken van alle private en publieke diplomatieke middelen, zowel bilateraal als in multilaterale fora, om mensenrechtenkwesties onder de aandacht te brengen van partnerlanden; roept de EU nogmaals op in het bijzonder toe te zien op de beoordeling en preventie van schendingen die verband houden met de eigen beleidsmaatregelen, projecten en financiering, met inbegrip van degene die uitgaan van de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling in derde landen, alsmede een klachtenmechanisme in te voeren voor personen of groepen wier rechten mogelijk zijn geschonden door EU-activiteiten in deze landen; Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne 9. veroordeelt in de krachtigst mogelijke bewoordingen de illegale, ongerechtvaardigde en niet-uitgelokte aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, alsook de inmenging van Belarus waardoor Rusland dodelijke aanvallen op Oekraïne kan uitvoeren vanaf dat grondgebied; geeft in dit verband uiting aan zijn intense verdriet over het menselijk lijden en veroordeelt de ernstige schendingen van de mensenrechten en het internationale humanitaire recht waaraan het Russische leger en zijn gelieerde troepen zich in Oekraïne schuldig maken; 10. is ingenomen met de gezamenlijke inspanningen van de EU, haar lidstaten en het maatschappelijk middenveld als reactie op de oorlog; is voorts verheugd over de solidariteit die een groot aantal landen naar Oekraïne toe heeft getoond, zoals blijkt uit hun opstelling tijdens de vergaderingen en stemmingen in de Algemene Vergadering van de VN over de illegale oorlog in Oekraïne; herhaalt dat de EU meer diplomatieke inspanningen moet leveren ten aanzien van de landen die zich hebben onthouden van stemming of die tegen de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 2 maart 2022 over de agressie tegen Oekraïne en de navolgende resoluties over dat onderwerp hebben gestemd, teneinde de ernst van de Russische agressie uit te leggen en duidelijk te maken waarom een unanieme respons van de internationale gemeenschap op deze flagrante schending van het internationaal recht nodig is; verzoekt de EU en haar lidstaten de bevolking van Oekraïne de steun te geven die zij nodig heeft om haar vrijheid, democratie, mensenrechten en het internationaal recht te verdedigen; juicht de ongekende sancties die naar aanleiding van de oorlog zijn opgelegd toe en pleit voor een gecoördineerde uitvoering ervan; roept daarnaast de EU en haar lidstaten op onafhankelijke Russische maatschappelijke organisaties te steunen en te versterken teneinde de basis te leggen voor een toekomstige democratie in Rusland; 11. veroordeelt met klem en maakt zich grote zorgen over de gruwelijkheden, oorlogsmisdaden en grove schendingen van het internationale humanitaire recht, met inbegrip van seksueel geweld, gendergerelateerd geweld en het folteren en doden van burgers en krijgsgevangenen, die door het Russische leger en zijn gelieerde troepen worden begaan bij de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; dringt erop aan dat alle nodige maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat degenen die oorlogsmisdaden en schendingen van de mensenrechten in Oekraïne hebben begaan, zo spoedig mogelijk worden geïdentificeerd en ter verantwoording worden geroepen, en om te voorzien in doeltreffende rechtsmiddelen voor de door Oekraïense burgers geleden schade; verzoekt de EU en haar lidstaten door te gaan met het maximaal ondersteunen van de betrokken belanghebbenden, maatregelen en mechanismen ter plaatse, met inbegrip van Oekraïense openbaar aanklagers, onderzoekers en rechters, het Internationaal Strafhof (ICC), de onderzoekscommissie van de VN-Mensenrechtenraad, en nationale onderzoeken krachtens het beginsel van universele jurisdictie; juicht het in dit verband toe dat de EU steun heeft verleend aan de onderzoekscapaciteiten van het ICC, teneinde het in staat te stellen meer en breder onderzoek te doen naar oorlogsmisdaden in Oekraïne; beklemtoont hoe belangrijk het is om bewijzen van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid snel te verzamelen en te bewaren, en verwelkomt de inspanningen op dit gebied van maatschappelijke organisaties; verzoekt de Commissie alle noodzakelijke bijstand aan dit proces te verlenen, waaronder financiële middelen van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI - Europa in de wereld), en verzoekt ook de lidstaten met klem zich in dit proces in te schakelen, indien mogelijk; is ingenomen met het gewijzigde mandaat van de EU-adviesmissie Oekraïne en met het voorstel van de Commissie om het mandaat van Eurojust uit te breiden, ter ondersteuning van de bestrijding van straffeloosheid in alle situaties; verzoekt dat een gefundeerd besluit wordt genomen over de meest geëigende manieren om de personen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de op het grondgebied van Oekraïne gepleegde oorlogsmisdaden ter verantwoording te roepen, waaronder het op gang brengen van de vervolging van daden van agressie in een speciaal daartoe opgerichte internationale rechterlijke instantie of onder de jurisdictie van het ICC; 12. roept de EU en haar lidstaten ertoe op door te gaan met het inzetten van alle instrumenten waarover zij beschikken ter ondersteuning van de strijd om Oekraïne te bevrijden van zijn bezetters en ten behoeve van mensen die Oekraïne ontvluchten en bescherming zoeken in de EU-lidstaten; stelt vast dat sinds het begin van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne 8,8 miljoen Oekraïners de EU zijn binnengekomen, waarvan er 4 miljoen zijn aangemeld voor tijdelijke bescherming of vergelijkbare nationale beschermingsregelingen in Europa; is verheugd over alle uitingen van solidariteit en bijstand die EU-burgers aan het Oekraïense volk hebben getoond, met inbegrip van hun betrokkenheid bij humanitaire hulp, en is ingenomen met de inwerkingtreding van de richtlijn tijdelijke bescherming (24) om te voorzien in onmiddellijke bescherming en rechten voor ontheemde Oekraïners die in de EU aankomen; beklemtoont dat meer financiering nodig is voor de landen van ontvangst, en dat daarbij meer aandacht moet worden besteed aan de toegang tot onderwijs, economische kansen, huisvesting, gezondheidszorg en integratie in de gastsamenlevingen; benadrukt de noodzaak om onder meer de slachtoffers van seksueel, gendergerelateerd en reproductief geweld te ondersteunen; 13. hekelt de gedwongen verplaatsing en deportatie van Oekraïense kinderen, met inbegrip van kinderen uit zorginstellingen, naar de Russische Federatie en de door Rusland bezette gebieden in Oekraïne en hun gedwongen adoptie door Russische families; verzoekt de EU en haar lidstaten steun te bieden om deze kinderen te lokaliseren en hen te herenigen met hun familie of wettelijke voogden; 14. beklemtoont dat de illegale, ongerechtvaardigde en niet-uitgelokte aanvalsoorlog tegen Oekraïne enorme gevolgen heeft gehad voor de mondiale voedselzekerheid, aangezien Oekraïne de op vier na grootste graanexporteur ter wereld is; 15. uit zijn ernstige bezorgdheid over de veiligheid van nucleaire installaties in Oekraïne, die voortdurend gevaar lopen om beschoten te worden; verzoekt de EU, haar lidstaten en de internationale gemeenschap veiligheidszones in te stellen rondom deze nucleaire installaties; Versterking van het beleid, de instrumenten en de diplomatie van de EU ter bescherming en bevordering van mensenrechten en democratie in de wereld NDICI - Europa in de wereld en het thematische programma mensenrechten en democratie 16. verzoekt de EU na te denken over de vraag hoe een op mensenrechten gebaseerde aanpak in alle EU-instrumenten en -strategieën kan worden bevorderd en het best kan worden toegepast, teneinde het extern beleid van de EU met betrekking tot mensenrechten te versterken en het aan te passen aan de veranderende geopolitieke situatie en daaraan vorm te geven; benadrukt dat NDICI – Europa in de wereld, met inbegrip van het thematische programma mensenrechten en democratie daarvan, een van de voornaamste instrumenten is waarover de EU beschikt om de mensenrechtensituatie wereldwijd te verbeteren en bij te dragen aan veerkrachtige, inclusieve en democratische samenlevingen, en tegelijkertijd tegengewicht te bieden voor de invloed van autoritaire regimes; onderstreept dat de participatie van plaatselijke maatschappelijke organisaties essentieel is om mensenrechten en democratie in de respectieve landen te beschermen, en herhaalt zijn oproep hen volledig te betrekken bij alle externe activiteiten van de EU op dit gebied; is in dit verband ingenomen met de onschatbare steun die momenteel wereldwijd aan maatschappelijke organisaties en activisten wordt verstrekt in het kader van het thematische programma mensenrechten en democratie van NDICI – Europa in de wereld en in het kader van het Europees Fonds voor Democratie; beklemtoont het belang dat NDICI – Europa in de wereld toekent aan het samen met strategische internationale en plaatselijke partners bevorderen van mensenrechten en democratie, onder andere via de EU-missies voor verkiezingswaarneming; benadrukt de rol van het Parlement bij het programmeringsproces van het instrument en verzoekt de Commissie en de EDEO om de tijdige uitwisseling van alle relevante informatie te verbeteren teneinde het Parlement in staat te stellen zijn in de Verdragen verankerde rol te kunnen vervullen, met name in geopolitieke dialogen op hoog niveau met de Commissie; verzoekt de Commissie en de EDEO een dialoog aan te gaan met het Parlement teneinde in dit opzicht verbeteringen door te kunnen voeren; 17. beklemtoont het belang van langetermijnplanning en niet-aflatende steun voor projecten en initiatieven in het kader van NDICI – Europa in de wereld, met name met betrekking tot gebieden die zijn getroffen door conflicten, oorlog en natuurrampen; verzoekt de Commissie en de EDEO democratieondersteuning als horizontale prioriteit op te nemen in alle thematische en geografische programma’s van NDICI — Europa in de wereld; 18. herhaalt zijn oproep voor meer transparantie met betrekking tot bepalingen inzake mensenrechten in financieringsovereenkomsten in het kader van NDICI – Europa in de wereld en voor verduidelijking van het mechanisme en de criteria voor de opschorting van deze overeenkomsten in geval van een schending van de mensenrechten, de democratische beginselen of de rechtsstaat en in ernstige gevallen van corruptie; dringt er bij de Commissie op aan af te zien van het gebruik van begrotingssteun aan regeringen van derde landen als operationele modaliteit voor het samenwerken met landen waarin sprake is van wijdverbreide mensenrechtenschendingen en onderdrukking van mensenrechtenverdedigers; Speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten 19. steunt ten volle de werkzaamheden van de speciale vertegenwoordiger van de EU (SVEU) voor de mensenrechten ter verdediging en bevordering van mensenrechten in de wereld door het aangaan van betrekkingen met derde landen en de samenwerking met gelijkgezinde partners, alsook zijn belangrijke rol bij het vergroten van de doeltreffendheid van het mensenrechtenbeleid van de EU middels inspanningen ter verbetering van de coherentie daarvan; beklemtoont de noodzaak van nauwe samenwerking tussen de SVEU voor de mensenrechten en andere SVEU’s voor specifieke landen en regio’s, teneinde deze consistentie te vergroten, en roept ertoe op de rol van de SVEU voor de mensenrechten meer voor het voetlicht te brengen; benadrukt hoe belangrijk het is dat de SVEU voor de mensenrechten blijft samenwerken met internationale organisaties, waaronder de VN en de speciale rapporteurs die door de VN-Mensenrechtenraad zijn benoemd, en met uit andere landen afkomstige vertegenwoordigers of gezanten die verantwoordelijk zijn voor de mensenrechten; dringt er bij de SVEU op aan zich publiekelijk meer in te zetten voor individuele mensenrechtenverdedigers en nauw samen te werken met maatschappelijke organisaties in de EU en landgebonden maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers; beklemtoont dat het van belang is dat de SVEU’s voor landen en regio’s samenwerken met de nationale autoriteiten waar het de bescherming van de mensenrechten en individuele gevallen betreft; spoort de SVEU voor de mensenrechten ertoe aan diplomatieke inspanningen te leveren om de steun van de EU voor het internationaal humanitair recht en voor internationale justitie te bevorderen; 20. herhaalt dat er voorafgaand aan de benoeming van de SVEU voor de mensenrechten een hoorzitting moet plaatsvinden in het Parlement; pleit ervoor een kader vast te stellen op basis waarvan de SVEU rekenschap moet afleggen aan het Parlement over het verwezenlijken van de in het werkprogramma voor de SVEU vastgelegde doelstellingen die aan het begin van het mandaat zijn vastgesteld, en regelmatig verslag moet uitbrengen over de vooruitgang die wordt geboekt bij de verwezenlijking van die doelstellingen; benadrukt dat, hoewel het Parlement blijft samenwerken met de EDEO, versterkt door Besluit 2010/427/EU van de Raad (25) en de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 2010 over politieke verantwoordingsplicht, het noodzakelijk is het kader voor de interinstitutionele betrekkingen tussen het Parlement en de EDEO, met inbegrip van zijn delegaties, verder te verstevigen inzake mensenrechtenkwesties; wijst er nadrukkelijk op dat de EDEO het Parlement dient te betrekken bij de ontwikkeling van richtsnoeren inzake de toepassing van de mensenrechteninstrumenten van de EU, zoals de EU-mensenrechtenrichtsnoeren en de EU-mechanismen inzake onder meer passende zorgvuldigheid en de bestrijding van corruptie in derde landen; 21. beklemtoont dat het belangrijk is een oplossing te vinden voor de knelpunten die zich voordoen bij de coördinatie tussen de EU-instellingen op het vlak van het beheer van de externe betrekkingen van de EU wat mensenrechten betreft; is ingenomen met de toegenomen coördinatie tussen EU-delegaties, het hoofdkantoor van de EDEO en het directoraat-generaal Internationale Partnerschappen met betrekking tot dringende individuele gevallen van mensenrechtenverdedigers; De speciaal EU-gezant voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging buiten de EU 22. betreurt het dat het ambt van speciaal EU-gezant voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging buiten de EU meer dan een jaar vacant bleef; herhaalt zijn oproep aan de Raad en de Commissie om een snelle, transparante en volledige beoordeling uit te voeren van de doeltreffendheid en toegevoegde waarde van het mandaat van de speciaal gezant, met inbegrip van zijn institutionele positie, teneinde de speciaal gezant passende personele en financiële middelen ter beschikking te stellen en het institutioneel mandaat, de capaciteit en de taken van de speciaal gezant adequaat te ondersteunen; is verheugd over de benoeming van Frans van Daele tot speciaal gezant voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging buiten de EU, die dateert van 7 december 2022; herinnert eraan dat de speciaal gezant zich moet concentreren op het bevorderen en beschermen van de vrijheid van gedachte, geweten, godsdienst en levensovertuiging, alsook van het recht niet te geloven, het recht op apostasie en het recht op atheïstische overtuigingen; benadrukt dat de speciaal gezant tevens bijzondere aandacht moet besteden aan gedwongen conversie, misbruik van blasfemiewetten en de situatie van niet-gelovigen die gevaar lopen; 23. beveelt aan dat de speciaal gezant nauw en op complementaire wijze samenwerkt met de SVEU voor de mensenrechten en de Groep rechten van de mens van de Raad; roept de speciaal gezant bovendien ertoe op regelmatig overleg te plegen met het Parlement en samen te werken met de uit de lidstaten afkomstige commissarissen, gezanten en ambassadeurs die verantwoordelijk zijn voor de bevordering van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, teneinde de acties te coördineren; EU-mensenrechtendialogen en andere bilaterale contacten met derde landen 24. beklemtoont dat de mensenrechtendialogen met derde landen een gelegenheid bieden om aandacht te besteden aan uitdagingen op het gebied van de mensenrechten, en roept ertoe op deze dialogen resultaatgericht te voeren, regelmatig te evalueren en ten volle te benutten; herhaalt dat de mensenrechtendialogen in de ogen van het Parlement van meet af aan gestoeld moeten zijn op een duidelijke reeks benchmarks die het mogelijk maken toezicht te houden op de doeltreffendheid ervan; verzoekt de EDEO de resultaten van de dialogen stelselmatig te evalueren en hierover informatie te verstrekken, en - in het licht van die evaluaties - voor follow-up te zorgen; beklemtoont dat de dialogen, teneinde doeltreffend te zijn, niet als losstaand middel moeten worden gebruikt maar in plaats daarvan moeten worden ingebed in de alomvattende reeks activiteiten van de EU met de betrokken derde landen, onder meer die met betrekking tot het handelsbeleid, zodat de mensenrechtendimensie wordt gestroomlijnd en de boodschap van de dialogen wordt versterkt; geeft aan hoe belangrijk het is om in de mensenrechtendialogen te praten over individuele gevallen, met name over de gevallen die het Parlement in zijn resoluties noemt alsook over de winnaars van en genomineerden voor de Sacharovprijs die gevaar lopen, en te zorgen voor adequate follow-up van en verslaglegging aan het Parlement over de maatregelen die zijn getroffen met betrekking tot die gevallen; 25. benadrukt het belang van een systematisch, oprecht, toegankelijk en inclusief overleg met alle maatschappelijke organisaties en belanghebbenden gedurende het volledige proces van de mensenrechtendialoog; 26. is ingenomen met de hervatting van de mensenrechtendialogen met derde landen naar aanleiding van gunstigere omstandigheden voor het aangaan van verbintenissen; is van mening dat de EU haar doelstellingen moet aanpassen wanneer na een reeks mensenrechtendialogen geen tastbare vooruitgang wordt gemeld, zoals in een aantal gevallen het geval is geweest, ook wat betreft het bredere verloop van bilaterale betrekkingen; EU-delegaties 27. acht het van het grootste belang dat alle mogelijke maatregelen worden genomen om het bewustzijn inzake de EU-mensenrechtenrichtsnoeren bij de EU-delegaties te vergroten en dringt er bij alle delegaties op aan ervoor te zorgen dat deze richtsnoeren correct worden toegepast; herhaalt in dit verband zijn oproep aan de EU-delegaties en hun “steunpunten” voor mensenrechten in derde landen om meer betrokken te zijn door regelmatig steun te verlenen aan mensenrechtenverdedigers, waaronder winnaars van en genomineerden voor de Sacharovprijs die gevaar lopen, en door onderwerpen en individuele gevallen die aan de orde worden gesteld in de resoluties van het Parlement over schendingen van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat grondig te behandelen; dringt er bij de ambtenaren van de EU-delegaties op aan gevallen van onderdrukking en vervolging van mensenrechtenverdedigers, democratische oppositie en activisten uit het maatschappelijk middenveld ter sprake te brengen bij overheidsinstanties, en, indien de getroffen personen gevangen worden gehouden, hun situatie op te volgen, hen in de gevangenis te bezoeken, hun rechtszaken bij te wonen en hun zaken te bespreken in de mensenrechtendialogen die de EU met de betrokken landen voert; 28. vestigt de aandacht op de gevallen waarin de EU-delegaties en de missies van de EU-lidstaten verschillende benaderingen hebben gevolgd op het gebied van de bescherming en bevordering van de mensenrechten in derde landen, hoewel de EU-lidstaten dienaangaande een gemeenschappelijk verplichting hebben; beklemtoont dat de ambassades van de EU-lidstaten, evenals de EU-delegaties, een steeds grotere rol moeten vervullen bij de bescherming en bevordering van mensenrechten, alsook bij de verlening van steun aan het maatschappelijk middenveld in derde landen; verzoekt de EU-delegaties over te gaan tot het oprichten van werkgroepen inzake mensenrechten waarin de bevoegde diensten van de ambassades van de lidstaten en EU-delegaties worden samengebracht, en nauw samen te werken met vertegenwoordigers van internationale en regionale maatschappelijke organisaties in de betrokken derde landen; Wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (GHRSR – “EU-Magnitski-wet”) 29. juicht het toe dat de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU-GHRSR) steeds vaker wordt gebruikt als essentieel instrument dat de rol van de EU als mondiale speler met betrekking tot mensenrechten versterkt door middel van gerichte sancties van de Raad; dringt erop aan de reeds vastgestelde beperkende maatregelen op doeltreffende en gecoördineerde wijze en volledig ten uitvoer te leggen, en – indien nodig – aanvullende maatregelen te treffen; roept de EU ertoe op dynamischer gebruik te maken van dit instrument als integraal onderdeel van haar buitenlands mensenrechtenbeleid; vraagt om de strenge, consequente en uniforme toepassing van beperkende maatregelen en toezicht daarop in alle lidstaten, als een voorwaarde voor de geloofwaardigheid en de doeltreffendheid van het externe optreden van de EU; verzoekt de EU om samen te werken met gelijkgezinde partners teneinde meer landen aan te sporen sanctieregelingen vast te stellen en teneinde de aanneming van gerichte beperkende maatregelen gezamenlijk te coördineren om de doeltreffendheid ervan op mondiaal niveau te maximaliseren; is verheugd over de door de voorzitter van de Commissie in haar toespraak over de Staat van de Unie 2022 gedane toezegging om maatregelen uit te werken teneinde het EU-wetgevingskader voor corruptiebestrijding te actualiseren en corruptie op te nemen in de EU-GHRSR, hetgeen in overeenstemming is met het standpunt van het Parlement, zodat de pijlen doeltreffend kunnen worden gericht op de economische en financiële factoren die mensenrechtenschendingen mogelijk maken; roept nogmaals ertoe op om de stemming met gekwalificeerde meerderheid in te voeren met betrekking tot de besluiten van de Raad en de tenuitvoerlegging van sancties in het kader van de EU-GHRSR; verzoekt opnieuw de Commissie en de Raad gehoor te geven aan de aanbevelingen van het Parlement (in zijn resoluties en anderszins) met betrekking tot toekomstige gerichte sancties; 30. is verheugd over de in 2021 in het kader van de EU-GHRSR aangelegde lijsten; verzoekt de Raad, de lidstaten en de EDEO een strategie te ontwikkelen om de wisselwerking tussen de EU-GHRSR en de gebiedsgebonden sanctieregelingen te bevorderen, met name door beter gebruik te maken van de EU-GHRSR voor het aanpakken van mensenrechtenschendingen die niet rechtstreeks aan een staat kunnen worden gekoppeld, bijvoorbeeld wanneer huurlingen zich op grondgebied dat niet onder controle van de overheid staat schuldig maken aan mensenrechtenschendingen, of in het geval van grensoverschrijdende mensenrechtenschendingen, zoals mensenhandel; 31. is ernstig bezorgd over en veroordeelt het welbewuste beleid van bepaalde landen om buitenlanders, waaronder burgers van de Europese Unie, willekeurig te arresteren en vast te houden en op basis van valse beschuldigingen te vervolgen voor propagandadoeleinden of met als doel gevangenen te gebruiken als instrument voor internationale onderhandelingen en uitwisseling of als middel om politieke druk uit te oefenen; benadrukt dat het voeren van een dergelijk beleid een gijzelingshandeling vormt, zoals gedefinieerd in het Internationaal Verdrag tegen het nemen van gijzelaars; verzoekt de Commissie, de EDEO en de lidstaten maatregelen te nemen om dergelijke handelingen te voorkomen en Europese burgers, vooral die met een dubbele nationaliteit, te waarschuwen voor de risico’s van arrestatie wanneer zij het grondgebied van bepaalde landen bezoeken; vraagt de Raad te overwegen om in het kader van de EU-GHRSR beperkende maatregelen toe te passen ten aanzien van personen of entiteiten die verantwoordelijk zijn voor willekeurige arrestaties of detenties van EU-onderdanen als “gijzelaars van de staat”; Corruptie en mensenrechten 32. beklemtoont dat corruptie het democratisch bestuur ernstig verzwakt, het genot van mensenrechten wereldwijd belemmert, schendingen van de mensenrechten en de rechtsstaat faciliteert en bestendigt en de meest kwetsbare en gemarginaliseerde personen en groepen in de samenleving onevenredig hard treft; roept ertoe op de aanpak van corruptie integrerend onderdeel te maken van alle inspanningen en maatregelen van de EU ter bevordering van mensenrechten en democratie, door middel van het vaststellen van een speciale strategie voor de aanpak van corruptie wereldwijd, met inbegrip van programma’s in het kader van de externe financieringsinstrumenten van de EU, en het vergroten van de toezichthoudende rol van het Parlement; benadrukt dat het van primordiaal belang is dat de EU en haar lidstaten op dit vlak het goede voorbeeld geven door corruptie bij in de EU gevestigde actoren te bestrijden, door bij hun externe financiering de strengste normen inzake transparantie in acht te nemen en door meer steun te bieden aan maatschappelijke organisaties, activisten en onderzoeksjournalisten die zich met de bestrijding van corruptie bezighouden; 33. dringt er bij de EU op aan een voorstel uit te werken voor de totstandbrenging van een reeks normen voor corruptiebestrijding die wereldwijd op uniforme wijze toepasbaar zijn, de oprichting van doeltreffende corruptiebestrijdingsorganen en de vaststelling van solide regelgevingskaders te bevorderen en jurisdicties met een geheimhoudingsplicht en belastingparadijzen aan te pakken; pleit ervoor om de samenwerking tussen de EU, haar lidstaten, derde landen en internationale organisaties te bevorderen, in het bijzonder op het gebied van justitie, rechtshandhaving en inlichtingen, met het oog op de uitwisseling van beste praktijken en doeltreffende instrumenten ter bestrijding en preventie van corruptie; dringt aan op de oprichting van een internationaal hof voor corruptiebestrijding onder toezicht van de VN, waarnaar moet worden gestreefd; Mensenrechtenclausules in internationale overeenkomsten 34. herhaalt zijn verzoek om in overeenkomsten tussen de EU en derde landen solide mensenrechtenclausules op te nemen, die worden geschraagd door een reeks heldere benchmarks en procedures voor gevallen waarin deze niet worden gerespecteerd; roept de Commissie en de EDEO ertoe op actief na te denken over de wijze waarop kan worden gewaarborgd dat de mensenrechtenclausules in bestaande internationale overeenkomsten worden gemonitord en doeltreffend worden gehandhaafd; beklemtoont dat de EU snel en doortastend moet reageren op aanhoudende inbreuken op mensenrechtenclausules door derde landen, waaronder middels opschorting van de desbetreffende overeenkomsten in gevallen waarin andere opties niet blijken te werken; benadrukt dat de herziening van het EU-stelsel van algemene tariefpreferenties (SAP), het lopende wetgevingsproces voor een nieuwe verordening inzake het SAP en de herziening van de uitvoering door de SAP-begunstigde landen van internationale verdragen op het gebied van mensenrechten, met inbegrip van arbeidsrechten, een gelegenheid bieden om de inzet voor de eerbiediging van de mensenrechten in de betrokken derde landen te versterken; 35. verzoekt de Commissie om bij onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten met derde landen van hen te eisen dat zij de belangrijkste internationale verdragen inzake mensenrechten, arbeidsrechten en het milieu ratificeren, met inbegrip van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten; beklemtoont dat deze verdragen idealiter door derde landen worden geratificeerd voordat onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten worden afgesloten, zodat de naleving van deze verdragen een essentieel aspect van vrijhandelsovereenkomsten wordt en er overeenstemming wordt bereikt over specifieke clausules; pleit er voorts voor dat in de inhoudelijke bepalingen van de vrijhandelsovereenkomsten wordt erkend dat de ondertekenende staten de mensenrechten die zijn vastgelegd in de Universele Verklaring van de rechten van de mens, het gewoonterecht en de internationale verdragen waarbij zij partij zijn, moeten eerbiedigen en beschermen; 36. benadrukt het belang van de uitvoering van kwalitatief hoogwaardige duurzaamheidseffectbeoordelingen, zowel vooraf als achteraf, en roept op tot aanzienlijke verbetering ervan; beklemtoont dat de duurzaamheidseffectbeoordelingen tot doel moeten hebben ervoor te zorgen dat de overeenkomst waarover wordt onderhandeld, in haar gedetailleerde en geformuleerde clausules, voldoende middelen biedt om negatieve gevolgen voor de mensenrechten te voorkomen; beveelt aan dat maatschappelijke organisaties betrokken worden bij het bepalen van het verloop van de duurzaamheidseffectbeoordelingen, dat beoordelingen worden uitgevoerd door deskundigen op het gebied van mensenrechten en arbeidsrechten en dat rekening wordt gehouden met de inbreng van maatschappelijke organisaties; Activiteiten ter ondersteuning van democratie 37. wijst erop dat het in 2022 tien jaar geleden is dat het Parlement besloot politiek leiderschap te tonen door zijn activiteiten ter ondersteuning van democratie significant op te schalen, in concreto middels een alomvattende democratieondersteunende aanpak sinds 2014; is met name verheugd over zijn steun voor de capaciteitsopbouw van partnerparlementen, bemiddeling en bevordering van een cultuur van dialoog en compromis, waaronder bij jonge politieke leiders, alsook voor empowerment van vrouwelijke parlementsleden, mensenrechtenactivisten en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en de vrije media; verzoekt de Commissie haar activiteiten op dit gebied voort te zetten en te intensiveren, en meer financiering en bijstand te geven aan EU-organen en -agentschappen, alsmede aan andere organisaties die door middel van subsidies worden gefinancierd, met inachtneming van het non-discriminatiebeginsel; benadrukt dat rechtstreekse steun voor maatschappelijke organisaties, mensenrechtenverdedigers en mensen die een kritisch en afwijkend geluid laten horen van het allergrootste belang is in de huidige context van oplopende mondiale spanningen en repressie in een toenemend aantal landen; 38. beklemtoont het belang van EU-verkiezingswaarnemingsmissies en van de bijdrage van het Parlement aan het ontwikkelen en verbeteren van hun methodologie; verzoekt de Commissie in dit verband na te denken over actualisering van de methodologie voor verkiezingswaarneming om rekening te houden met de ontwikkelingen van de afgelopen twee decennia; dringt er bij derde landen op aan de aanbevelingen van de EU-verkiezingswaarnemingsmissies in de praktijk om te zetten teneinde de organisatie van en de context voor toekomstige verkiezingsprocessen te verbeteren en zo bij te dragen aan de transparantie en wettigheid ervan met als doel de democratische normen van het betrokken land naar een hoger niveau te tillen; benadrukt dat het belangrijk is de EU-steun aan plaatselijke verkiezingswaarnemers op te voeren, met name op het gebied van bescherming; pleit er nogmaals voor dat de EU nauw samenwerkt met binnenlandse en internationale organisaties zoals het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE, de Raad van Europa en de andere organisaties die de Verklaring inzake de beginselen voor internationale verkiezingswaarneming hebben onderschreven; Multilateralisme en de inspanningen van de EU op multilateraal niveau 39. geeft nogmaals aan dat mensenrechten wereldwijd alleen doeltreffend kunnen worden beschermd middels nauwe internationale samenwerking op multilateraal niveau; beklemtoont de buitengewoon belangrijke rol die de VN en haar organen vervullen als voornaamste forum op dit gebied, dat daadwerkelijk moet kunnen bijdragen aan het opvoeren van de inspanningen voor vrede en veiligheid, duurzame ontwikkeling, en eerbiediging van mensenrechten en het internationaal recht; verzoekt de EU en haar lidstaten zowel politiek als financieel steun te blijven bieden aan het werk van de VN, waaronder ook aan alle VN-mensenrechtenorganen en met name aan de verdragsorganen en voor de speciale procedures; vraagt hiertoe de secretaris-generaal van de VN passende middelen uit de VN-begroting ter beschikking te stellen en spoort de lidstaten ertoe aan hun vrijwillige bijdragen te verhogen; benadrukt dat de EU en haar lidstaten ernaar moeten streven zowel in de VN als in andere multilaterale fora eensgezindheid aan de dag te leggen en zodoende de allerhoogste normen op het gebied van mensenrechten te bevorderen; herinnert eraan dat alle VN-lidstaten gehouden zijn tot bevordering en bescherming van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden, als neergelegd in het Handvest van de Verenigde Naties en resolutie 60/251 van de Algemene Vergadering van de VN; betreurt het feit dat twee permanente leden van de VN-Veiligheidsraad verantwoordelijk zijn voor grove mensenrechtenschendingen die als oorlogsmisdaden en zelfs genocide kunnen worden aangemerkt; roept de VN-lidstaten ertoe op niet terug te krabbelen en aldus de bescherming van de mensenrechten te verzwakken; wijst met klem op de verantwoordelijkheid van de VN-mensenrechtenraad om alle ernstige mensenrechtenschendingen wereldwijd aan te pakken; vindt het betreurenswaardig dat een aantal leden van de VN-Mensenrechtenraad een flagrante minachting hebben getoond voor hun verplichtingen op het gebied van de mensenrechten, zich schuldig hebben gemaakt aan ernstige mensenrechtenschendingen en hebben verzuimd samen te werken met de mensenrechtenmechanismen van de Verenigde Naties; dringt in dit verband aan op een fundamentele hervorming van de criteria voor leden van de VN-Mensenrechtenraad; verzoekt de EDEO de aanzet te geven tot en het voortouw te nemen bij het streven naar een gecoördineerd standpunt van de EU en de lidstaten ten aanzien van het lidmaatschap van de VN-Mensenrechtenraad, waarmee een stimulans zou worden gegeven aan een transparanter verkiezingsproces, met name door de stemmen van de EU-lidstaten openbaar te maken en de motivering ervan te vermelden, een daadwerkelijke selectieprocedure, door erop toe te zien dat de drie regionale blokken waarvan de EU-lidstaten lid zijn meer kandidaten voordragen dan dat er zetels zijn, en verantwoordingsplicht van de kandidaten, door nauwkeurig onderzoek te verrichten naar hun vrijwillige toezeggingen evenals naar de mate waarin zij in het verleden medewerking hebben verleend aan de VN-Mensenrechtenraad, de verdragsorganen van de VN en de speciale procedures; 40. veroordeelt met klem alle aanvallen tegen de mandaathouders van de speciale procedure van de VN en tegen de onafhankelijkheid van hun mandaat; roept de lidstaten en de democratische partners van de EU ertoe op deze pogingen vastberaden de kop in te drukken en alle mogelijke maatregelen te nemen om veilige en open ruimten te helpen bieden voor interactie tussen enerzijds personen en maatschappelijke organisaties en anderzijds de Verenigde Naties, haar vertegenwoordigers en mechanismen; vestigt de aandacht op de werkzaamheden van de door de Verenigde Naties ingestelde enquêtecommissies en onderzoeksmissies, die steeds vaker worden ingezet om situaties van ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten aan te pakken en straffeloosheid te bestrijden; 41. vraagt de EU en haar lidstaten steun te verlenen voor de versterking van regionale mensenrechtensystemen, onder meer door middel van financiële bijstand en het op transregionaal niveau delen van ervaringen; wijst met name op de cruciale rol van toezichthoudende instanties en gerechtelijke mechanismen die in het kader van deze regionale systemen tot stand zijn gebracht, alsook op hun complementariteit met het mensenrechtensysteem van de VN; 42. verzoekt de EU en haar lidstaten om binnen multilaterale fora een leidende rol te vervullen bij het bevorderen van de vaststelling van een universeel erkende definitie van terrorisme, de doelstelling indachtig deze plaag te bestrijden; roept hen voorts ertoe op om, in het kader van de 8e herziening van de mondiale terrorismebestrijdingsstrategie van de VN in 2023, het voortouw te nemen bij de inspanningen om krachtige bewoordingen op te nemen waarin de negatieve gevolgen van het misbruik van antiterrorismewetgeving en -beleid voor de ruimte voor het maatschappelijk middenveld worden erkend en waarmee alle staten worden aangespoord de nodige stappen te ondernemen om hun antiterrorismewetgeving te hervormen of in te trekken zodat deze geen negatieve gevolgen heeft voor het maatschappelijk middenveld en mensenrechtenverdedigers; spoort de EU en haar lidstaten aan binnen VN-fora een voortrekkersrol te vervullen bij het opzetten van een constructieve dialoog met maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers, en erop toe te zien dat zij op betekenisvolle wijze betrokken worden bij alle stadia van de ontwikkeling en uitvoering van het antiterrorismebeleid; 43. is ernstig bezorgd over de door autoritaire regimes uitgevoerde toenemende aanvallen tegen de op regels gebaseerde wereldorde, onder meer door de universaliteit van de mensenrechten aan te vechten, door deze rechten te relativeren en te beweren dat zij een door westerse landen ingezet instrument van culturele hegemonie zijn, door het internationaal recht inzake de mensenrechten uit te hollen middels herinterpretatie, en door een hinderpaal te vormen voor de werkwijze van VN-organen en -mechanismen om staten ter verantwoording te roepen voor mensenrechtenschendingen; benadrukt dat de EU de verdediging van het universele karakter van de mensenrechten als hoofdprioriteit moet handhaven en daartoe het voortouw moet nemen bij een pact en moet samenwerken met andere democratieën en gelijkgezinde partners om multilaterale organisaties te versterken en de op regels gebaseerde wereldorde te verdedigen tegen opkomende autoritaire mogendheden; beklemtoont dat de verminderde doeltreffendheid van VN-organen reële kosten met zich brengt in de vorm van conflicten, mensenlevens en menselijk lijden, en ertoe leidt dat landen in het algemeen veel minder goed in staat zijn wereldwijde uitdagingen aan te pakken; verzoekt de EU-lidstaten en gelijkgezinde partners meer te doen om voor een omkering van deze trend te zorgen; 44. onderstreept dat de kandidaturen van niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) voor raadgevende status binnen de Economische en Sociale Raad van de VN (Ecosoc) onpartijdig, eerlijk en transparant moeten worden beoordeeld; pleit voor maatregelen met het oog op een eigen zetel voor de Unie in elk multilateraal forum, met inbegrip van de VN-Veiligheidsraad, naast de reeds bestaande permanente zetel van een van de lidstaten in de Veiligheidsraad, hetgeen het vermogen van de EU om op te treden alsook haar consistentie en geloofwaardigheid in de wereld zou versterken; roept de EU en haar lidstaten ertoe op deel te nemen aan het algemene debat van de Algemene Vergadering van de VN en spoort de leden van de Ecosoc aan te blijven strijden tegen de onrechtvaardige belemmeringen waar ngo’s mee te maken krijgen bij het aanvragen van Ecosoc-accreditatie, met name voor de ngo’s waarvan de aanvragen reeds zeer lang in behandeling zijn; Eerbiediging van het internationale humanitaire recht 45. stelt bezorgd vast dat het internationale humanitaire recht en de internationale mensenrechtenwetgeving steeds minder worden gerespecteerd, met name in de lopende conflicten wereldwijd; beklemtoont dat het van het allergrootste belang is dat organisaties op het gebied van humanitaire hulp en liefdadigheidsorganisaties alle kwetsbare bevolkingsgroepen ongehinderd en tijdig volledige bijstand kunnen verlenen, en roept alle partijen in gewapende conflicten op bescherming te bieden aan burgers en humanitaire en medische hulpverleners en aan personen die werkzaam zijn in de media- en educatieve sectoren; dringt erop aan in regio’s waar oorlog is of gevochten wordt stelselmatig humanitaire corridors in te richten, teneinde burgers die gevaar lopen in staat te stellen het gebied te verlaten, en veroordeelt met klem alle aanvallen op de burgers in kwestie; 46. wijst erop dat het internationaal humanitair recht als leidraad moet dienen voor het EU-beleid met betrekking tot situaties van bezetting of annexatie van grondgebied en onderstreept het belang van het waarborgen van de consistentie van het beleid met betrekking tot deze situaties; benadrukt de verantwoordelijkheid van in de EU gevestigde ondernemingen om de hoogste zorgvuldigheidsnormen toe te passen op elke economische of financiële activiteiten in of met deze gebieden, en om te zorgen voor strikte naleving van het internationaal recht en het EU-sanctiebeleid, indien van toepassing; Bestrijding van straffeloosheid en versterking van het internationale strafrecht 47. beklemtoont het verband tussen mensenrechtenschendingen en wijdverbreide straffeloosheid en het gebrek aan verantwoordingsplicht in door conflicten getroffen regio’s en landen; verwelkomt met klem de niet-aflatende inspanningen van het ICC voor het aanpakken van straffeloosheid; verzoekt de EU en haar lidstaten het ICC voldoende steun te geven, teneinde het in staat te stellen zijn werk te doen; veroordeelt nogmaals de voortdurende pogingen om de legitimiteit en het werk van het ICC te ondermijnen; verzoekt de EU en haar lidstaten zich te blijven inspannen om deze te bestrijden en te reageren op bedreigingen en sancties tegen mensenrechtenverdedigers en getuigen die samenwerken met het ICC; benadrukt de cruciale rol van het ICC bij het uitvoeren van onderzoeken naar oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid; verzoekt de EU en haar lidstaten de samenwerking met het ICC inzake het voorkomen en bestrijden van dergelijke misdaden voort te zetten; is verheugd over de aanhoudende steun van de EU en de EU-lidstaten voor het ICC en verzoekt de EU-lidstaten deze inzet ook tot uiting te laten komen ten aanzien van de duurzame financiering die nodig is om ervoor te zorgen dat het recht zijn loop heeft in alle zaken die aan het ICC worden voorgelegd; 48. dringt er bij de EU op aan de aanklager bij het Internationaal Strafhof te ondersteunen bij het onderzoek naar en de vervolging van vermoedelijke daders van oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en mogelijk genocide, door politieke steun te verlenen, al het bewijsmateriaal waarover zij beschikt, met inbegrip van inlichtingen, informatie en gegevens uit open bronnen, satellietbeelden en onderschepte communicatie, te verzamelen en beschikbaar te stellen, en voldoende personele en financiële middelen ter beschikking te stellen van de algemene begroting van het ICC, teneinde de onafhankelijkheid en onpartijdigheid ervan volledig te beschermen; 49. verzoekt de Unie en haar lidstaten om hun partnerlanden ertoe aan te sporen het Verdrag van Rome te ratificeren en zo de jurisdictie van het ICC uit te breiden; verzoekt de EU te handelen overeenkomstig besluit 2011/168/GBVB van de Raad betreffende het Internationaal Strafhof (26) , waarbij de EU een krachtig standpunt moet innemen ten aanzien van het misdrijf agressie, overeenkomstig de resolutie van het Parlement van 17 juli 2014 over het misdrijf agressie (27) ; 50. verzoekt de Commissie nogmaals een alomvattend EU-actieplan te ontwikkelen voor het aanpakken van straffeloosheid, waaronder hoofdstukken over de belangrijke rol van organisaties van het maatschappelijk middenveld bij het aanpakken van straffeloosheid en over hun bescherming in alle situaties waarin dat van toepassing is, en over de maatregelen voor het aanpakken van straffeloosheid met betrekking tot gendergerelateerd seksueel geweld, met inbegrip van schendingen van seksuele en reproductieve rechten in conflictsituaties; verzoekt de EU en haar internationale partners optimaal gebruik te maken van alle relevante instrumenten voor het aanpakken van straffeloosheid, waaronder steun voor universele jurisdictie op nationaal niveau en speciale tribunalen op nationaal en internationaal niveau, ook voor het misdrijf agressie, en flexibele mechanismen voor samenwerking en financiering te ontwikkelen, om snel bewijzen van misdrijven te kunnen verzamelen en analyseren; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat bij de inzet van deze instrumenten voor coördinatie en complementariteit met andere relevante instrumenten van de EU en de lidstaten wordt gezorgd; spoort de Commissie aan een ambitieus programma te ontwikkelen om zowel de lidstaten als derde landen beter in staat te stellen het beginsel van universele jurisdictie in hun nationale rechtsstelsels toe te passen; Vooruitgang in de richting van een universeel verbod op de doodstraf en de preventie van foltering en andere vormen van mishandeling 51. herhaalt zijn principiële verzet tegen de doodstraf, hetgeen een wrede, inhumane en onterende straf is, met een onomkeerbaar karakter; benadrukt dat de EU zich aanhoudend moet inzetten voor een universeel verbod op de doodstraf, als prioritaire doelstelling van zijn extern mensenrechtenbeleid; roept de EU en haar lidstaten op om in alle internationale fora voor afschaffing te pleiten, teneinde zo veel mogelijk steun voor dit standpunt te verzamelen; moedigt de voortdurende inspanningen van de VN-organen voor de universele afschaffing van de doodstraf aan, in overeenstemming met de resoluties van de Algemene Vergadering van de VN; veroordeelt in krachtige bewoordingen de handhaving in landen over de hele wereld van blasfemiewetten die de doodstraf mogelijk maken; herinnert eraan dat de vrijheid om zijn of haar eigen religie te kiezen, of om te geloven of in het geheel niet te geloven, een fundamenteel mensenrecht is waar geen doodstraf of onterende behandeling op mag staan; verzoekt alle landen die dit nog niet hebben gedaan de doodstraf af te schaffen of een onmiddellijk moratorium af te kondigen, bij wijze van eerste stap in de richting van afschaffing; dringt er bovendien bij de betrokken landen op aan de lijst van misdrijven of misdrijven waarop de doodstraf staat, te beperken; pleit voor transparantie omtrent doodstraffen en executies in de landen die deze statistieken niet vrijgeven; 52. veroordeelt alle gevallen van foltering en onmenselijke of onterende behandeling, gedwongen verdwijningen, willekeurige arrestaties en buitengerechtelijke executies en betreurt het feit dat veel landen zich hier onverminderd schuldig aan maken; vindt het uitermate zorgwekkend dat foltering wereldwijd steeds vaker wordt toegepast, alsook het feit dat de daders veelal ongestraft blijven; wijst op de belangrijke rol van maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers in de strijd tegen foltering en andere vormen van mishandeling; Een antwoord bieden op de mondiale uitdagingen inzake mensenrechten en democratie Respons op en herstel na de COVID‑19-pandemie 53. maakt zich grote zorgen over de negatieve langetermijngevolgen van de COVID-19-pandemie voor zowel de algemene situatie van democratie als mensenrechten wereldwijd; benadrukt de onevenredige negatieve impact op groepen in de meest kwetsbare situaties, waaronder vrouwen, kinderen, mensen met een handicap, personen met een bepaalde chronische ziekte, ouderen, lhbtiq-personen, armen, mensen die tot een etnische of religieuze minderheid behoren, vluchtelingen en migranten, en mensen die in de gevangenis zitten of zich in detentie bevinden; is voorts bezorgd over vertragingen en belemmeringen bij de toegang tot gezondheidszorg en daaruit voortvloeiende de toename van onbedoelde zwangerschappen, seksueel en gendergerelateerd geweld, onveilige abortussen en sterfte van moeders en pasgeborenen; betreurt het gebruik van de maatregelen voor de preventie van COVID-19 als excuus om bezoeken van familieleden of advocaten aan detentiefaciliteiten te weigeren en de rechten van gedetineerden te schenden; prijst de rol die mensenrechtenactivisten en journalisten hebben gespeeld, waarbij ze soms zelfs hun leven op het spel hebben gezet, door te berichten over mensenrechtenschendingen gedurende de pandemie of te proberen deze te voorkomen; 54. herhaalt dat het genot van het hoogst haalbare niveau van gezondheid en universele toegang tot gezondheidszorg behoren tot de grondrechten van elk mens, zonder onderscheid; verzoekt de EU en haar lidstaten de verdediging van deze rechten te ondersteunen, met name in landen en regio’s waar gezondheidsdiensten het dunst gezaaid zijn en dringt er bij landen op aan vooruitgang te boeken bij het vergemakkelijken van de toegang tot gezondheidszorg; dringt erop aan dat de EU financiële steun blijft bieden aan de ontwikkeling en het wereldwijde aanbod van COVID-19-vaccins, het geven van voorlichting over de voordelen van vaccinatie, en verbetering van de beschikbaarheid, toegankelijkheid en betaalbaarheid van vaccinatie, ter preventie van ziekten die door een vaccin kunnen worden voorkomen; 55. herhaalt dat persoonlijke vrijheid, vrijheid van vergadering, vrijheid van denken, geweten, godsdienst en overtuiging evenals de vrijheid van meningsuiting hoekstenen van democratie zijn; maakt zich grote zorgen over de toenemende inzet van technologieën voor massasurveillance om deze vrijheden in te perken, met name door autoritaire regimes, onder het mom van maatregelen voor de preventie van COVID-19; dringt aan op een algeheel en doeltreffend verbod op de verkoop van technologieën voor massasurveillance; dringt erop aan meer de doen aan de enorme hoeveelheid desinformatie en complottheorieën online, onder andere uit de koker van autoritaire regimes, alsmede van niet-statelijke actoren; Rechten van de vrouw, empowerment van vrouwen en gendergelijkheid 56. veroordeelt het feit dat nog geen enkel land in de wereld gendergelijkheid heeft weten te realiseren; onderstreept dat er in alle regio’s van de wereld nog steeds sprake is van wijdverbreid gendergerelateerd geweld en intersectionele discriminatie; onderstreept dat vrouwen en meisjes nog altijd de voornaamste slachtoffers zijn in gewelddadige crises en dat seksueel, op gender gebaseerd geweld en schending van de reproductieve rechten doorgaan in de wereld, met name als oorlogswapen in gewapende conflicten; benadrukt dat met name vrouwelijke mensenrechtenactivisten, journalisten en advocaten in snel toenemende mate het slachtoffer worden van intimidatie online en aanhoudende bedreigingen en aanvallen; 57. wijst met grote bezorgdheid op de toename van gendergerelateerd en huiselijk geweld en betreurt de achteruitgang op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in zowel ontwikkelingslanden als ontwikkelde landen; roept de EU en haar lidstaten nogmaals op volledig steun te geven aan het recht van vrouwen op lichamelijke integriteit, waardigheid en het autonoom nemen van beslissingen, en gendergerelateerd en huishoudelijk geweld doeltreffend te bestrijden; wijst erop dat vrouwen, ondanks de inspanningen van de EU, nog steeds een minderheid vormen in leidinggevende functies, minder verdienen voor dezelfde verantwoordelijkheden en functies als mannen, en dat hun mogelijkheden en vaardigheden worden onderschat of ondermijnd vanwege hun gender; 58. verzoekt de EU en haar internationale partners meer te doen om te waarborgen dat vrouwen, meisjes en kwetsbare groepen gelijke rechten kunnen genieten en om gelijke kansen voor iedereen te waarborgen; dringt aan op een wereldwijde uitbanning van wetten en praktijken die vrouwen beletten hun rechten uit te oefenen, met name het recht op onderwijs, werk en deelname aan politieke en openbare besluitvorming; betreurt situaties waarin vrouwen en huishoudens met een vrouw aan het hoofd, met name in humanitaire crisisgebieden, de toegang tot humanitaire hulp en essentiële diensten wordt ontzegd, omdat de nationale en lokale autoriteiten erop aandringen dat deze diensten door vrouwelijke werknemers worden verleend terwijl tegelijkertijd de toegang van vrouwen tot werk wordt beperkt; verzoekt de staten die dit nog niet hebben gedaan het Verdrag van Istanbul te ratificeren en uit te voeren; 59. spreekt zijn krachtige veroordeling uit over gedwongen huwelijken, huisarrest, verkrachting en andere vormen van vernederende behandeling van vrouwen; verzoekt de Commissie en de SVEU voor de mensenrechten de kwestie van huwelijken op jonge leeftijd en gedwongen huwelijken aan te pakken; 60. herinnert staten aan hun verplichting toegang te garanderen tot uitgebreide diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met inbegrip van moderne anticonceptiemethoden, veilige en legale abortus, gezondheidszorg tijdens, voor en na de zwangerschap, kunstmatige voortplanting en toegang tot informatie en voorlichting over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, waaronder uitgebreide seksuele voorlichting, zonder enige vorm van discriminatie; dringt erop aan de wettelijke rechten en bescherming verder te versterken en belemmeringen voor de toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten wereldwijd weg te nemen; herhaalt zijn oproep om het recht op veilige en legale abortus op te nemen in het Handvest; is ingenomen met de publicatie van de geactualiseerde richtsnoeren van de Wereldgezondheidsorganisatie met essentiële aanbevelingen voor gezondheidsstelsels voor de verstrekking van abortuszorg; verzoekt de EU en haar lidstaten om seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, met inbegrip van de toegang tot abortus, volledig te ondersteunen en te bevorderen in multilaterale en bilaterale betrekkingen overeenkomstig internationale mensenrechtenwetgeving en -normen; 61. dringt aan op meer gezamenlijke inspanningen om een eind te maken aan het gebruik van seksueel geweld als oorlogswapen en aan de straffeloosheid voor de plegers van dergelijk geweld; roept de Commissie op zich ervoor in te zetten om de praktijk van genitale verminking van vrouwen volledig uit te roeien; dringt aan op een grotere inzet en steun van de EU voor de bescherming van de rechten van vrouwen in derde landen bij haar inspanningen op het gebied van conflictpreventie en -oplossing, vredeshandhaving, humanitaire hulp en wederopbouw na conflicten, overgangsjustitie en de bevordering van mensenrechten en democratische hervormingen, met bijzondere aandacht voor de rechten van vrouwen die te maken hebben met vijandigheid, discriminatie of stigmatisering, zwanger zijn of pasgeboren kinderen hebben, of werkloos zijn of in armoede leven; 62. herhaalt dat degelijk optreden nodig is om de volledige uitvoering van GAP III te waarborgen; verzoekt de EU, zoals uiteengezet in het genderactieplan III, intersectionaliteit krachtig aan te pakken door een beleid te ontwikkelen ter bestrijding van de meervoudige discriminatie waarmee de miljoenen vrouwen en meisjes worden geconfronteerd die het slachtoffer zijn van op kaste gebaseerde schendingen van burgerlijke, politieke, economische, sociale en culturele rechten, waaronder seksueel misbruik en geweld, ontheemding, gedwongen arbeid en/of schuldarbeid, prostitutie en mensenhandel; 63. veroordeelt nogmaals commercieel draagmoederschap, een mondiaal fenomeen waardoor vrouwen overal ter wereld worden blootgesteld aan uitbuiting en mensenhandel en waarvan financieel en sociaal kwetsbare vrouwen specifiek doelwit zijn; beklemtoont de zware impact van deze praktijk op vrouwen, vrouwenrechten, de gezondheid van vrouwen en gendergelijkheid en onderstreept de grensoverschrijdende gevolgen ervan; dringt aan op een Europees rechtskader om de negatieve gevolgen van commercieel draagmoederschap aan te pakken; 64. veroordeelt wetgeving, beleid en praktijken die de selectie van kinderen op grond van geslacht, ras, handicap of om andere gronden mogelijk maken; Rechten van het kind 65. vindt dat de rechten van het kind in alle onderdelen van het extern beleid van de EU stelselmatig en consistent moeten worden bevorderd en verdedigd; dringt aan op meer onderling gecoördineerde inspanningen voor de bescherming van de rechten van het kind in crisis- of noodsituaties, en verwelkomt de conclusies van de Raad dienaangaand; vindt het zorgwekkend dat de toename van dergelijke crises in de wereld, in combinatie met de langetermijngevolgen van de COVID-19-pandemie, geresulteerd heeft in steeds meer schendingen van de rechten van het kind wereldwijd, inclusief geweld, gedwongen (kind-)huwelijken, seksueel misbruik, waaronder genitale verminking, mensenhandel, gedwongen scheiding van kinderen van hun ouders en andersom in gevallen van moderne slavernij, kinderarbeid, aanwerving als kindsoldaten, ontoereikende toegang tot onderwijs en gezondheidszorg, ondervoeding en extreme armoede; beklemtoont de onevenredige en langetermijneffecten van voedselonzekerheid op kinderen, die niet alleen gevolgen heeft voor hun gezondheid en ontwikkeling, maar ook voor hun scholing, en leidt tot een toename van de schandelijke praktijk van kindhuwelijken; wijst erop dat nog steeds een groot aantal kinderen in de wereld wordt gedwongen te werken, meestal onder gevaarlijke omstandigheden, op moeilijk bereikbare plaatsen zoals mijnschachten, bij de winning van grondstoffen, waaronder zeldzame mineralen, in de industrie en in de landbouw; onderstreept dat 2021 het Internationaal Jaar van de uitroeiing van kinderarbeid was en refereert aan het “zero tolerance”-beleid van de EU op dit vlak; roept de landen die het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind nog niet hebben geratificeerd op dit zo snel mogelijk te doen; 66. betreurt de voortdurende aanvallen op kinderen worden gebruikt als oorlogswapen; herhaalt dat minderjarigen vanwege hun kwetsbaarheid vaak de eerste slachtoffers zijn van geweld in door oorlog geteisterde gebieden, met name als het gaat om etnische represailles door oorlogvoerende stammen, groepen en etniciteiten; veroordeelt de gedwongen rekrutering van minderjarige kinderen in oorlogsgebieden, alsook hun instrumentalisering en het op hen gerichte gebruik van seksueel geweld; benadrukt dat er trajecten voor re-integratie en genoegdoening moeten worden gecreëerd voor kinderen waarvan de rechten zijn geschonden en dat de VN-agenda inzake kinderen en gewapende conflicten in alle externe acties van de EU moet worden geïntegreerd; verzoekt de betrokken lidstaten te zorgen voor de bescherming van kinderen die onderdaan zijn van deze lidstaten en die in een derde land gevangen of vastgehouden worden; verzoekt de Commissie haar inspanningen op te voeren om straffeloosheid voor oorlogsmisdaden tegen kinderen te bestrijden, haar samenwerking met op kinderen gerichte humanitaire organisaties en ngo’s te versterken en de rechten van kinderen in hun samenwerking en partnerschap met derde landen te waarborgen; 67. benadrukt dat in het bijzonder het recht op onderwijs onder druk staat, met name door COVID-19 maar ook als gevolg van religieus extremisme en discriminatie van meisjes op basis van gender; uit zijn bezorgdheid over het van school sturen van zwangere tieners; herinnert eraan dat elk kind recht heeft op uitgebreide seksuele voorlichting die niet-discriminerend, empirisch onderbouwd, wetenschappelijk accuraat en aan de leeftijd aangepast is en schadelijke gendernormen aanpakt; verzoekt de EU meer te doen om voor toegang tot onderwijs te zorgen, waaronder in de vorm van innovatieve oplossingen om de door nationale autoriteiten opgeworpen obstakels te omzeilen; verzoekt de Commissie en EDEO derde landen meer te helpen bij het implementeren van aanpassingen aan de uitdagingen op onderwijsvlak naar aanleiding van de COVID-19-pandemie; beklemtoont dat ondersteuning kan worden geboden in de vorm van meer financiering via NDICI - Europa in de wereld, maar ook in de vorm van assistentie bij de opbouw van capaciteit en de ontwikkeling van goede praktijken op basis van de lessen die geleerd zijn via de EU-delegaties in de wereld; benadrukt dat het veranderende internationale klimaat wellicht een financiële oplossing vereist die een respons van meerdere donoren mogelijk maakt om het groeiende financieringstekort te dekken ter verwezenlijking van duurzame-ontwikkelingsdoelstelling 4 van de VN, die gericht is op inclusief en rechtvaardig kwaliteitsonderwijs en het bevorderen van mogelijkheden tot levenslang leren voor iedereen; 68. verzoekt de Commissie en de EDEO robuuste financiering voor onderwijs te handhaven via alle beschikbare instrumenten van de EU voor externe financiering, in overeenstemming met de benchmark van 10 % voor onderwijs in NDICI – Europa in de wereld; verzoekt de Commissie en de EDEO de overheden van derde landen ook te ondersteunen bij het opbouwen en de verdere ontwikkeling van sterkere gendergevoelige en inclusieve onderwijsstelsels; wijst erop dat de toegang van vrouwen tot onderwijs door de VN als grondrecht is erkend; is van mening dat het bevorderen van de toeging tot onderwijs voor meisjes en het ondersteunen van de deelname van vrouwen aan onderwijs en loopbanen op het gebied van wetenschap, technologie, engineering en wiskunde prioritair een centraal beleidsdoel voor de EU moet zijn; dringt er in dit verband op aan dat meisjes de kans krijgen om hun opleiding af te ronden, toegang krijgen tot diensten en informatie die op hun leeftijdsgroep zijn afgestemd en vrij zijn van discriminatie en gendervooroordelen, en gelijke kansen krijgen tot ontplooiing; wijst er met klem op dat gendergerelateerde belemmeringen voor onderwijs moeten worden aangepakt, zoals wetten, beleidsmaatregelen en schadelijke sociaal-culturele normen die meisjes verhinderen hun opleiding voort te zetten in geval van zwangerschap, huwelijk of moederschap; pleit ervoor genderstereotypen en schadelijke sociaal-culturele normen aan te pakken door middel van onderwijs, en geweld te voorkomen met behulp van gendergevoelig onderwijs; Rechten van ouderen 69. verzoekt de EU en haar lidstaten nieuwe wegen te verkennen voor het versterken van de rechten van ouderen; onderstreept de uitdagingen voor ouderen wat betreft het volledig genieten van hun rechten, waaronder leeftijdsdiscriminatie, armoede, geweld, ontoereikende sociale bescherming, gezondheidszorg en andere essentiële diensten, alsook belemmeringen voor het vinden van werk; wijst in het bijzonder op het werk van de Open Werkgroep van de VN inzake vergrijzing met betrekking tot een juridisch bindend instrument ter versterking van de bescherming van de mensenrechten van ouderen, en roept de EU en haar lidstaten op te overwegen dat werk actief te ondersteunen; Rechten van personen met een handicap 70. juicht de goedkeuring van de strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021-2030 toe, als instrument voor het wereldwijd verbeteren van de situatie van personen met een handicap en hun rechten, in het bijzonder aangaande armoede en discriminatie, maar ook wat betreft problemen bij de toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en werk, en deelname aan het politieke leven; dringt aan op een systematische interne en externe uitvoering van deze strategie; onderstreept dat de zorg voor personen met een handicap in de regel op de schouders van hun gezins- en familieleden, met name vrouwen, terecht komt, en roept de EU op derde landen te helpen bij het ontwikkelen van beleid voor ondersteuning van hen die de zorg voor personen met een handicap op zich nemen; 71. verzoekt de Commissie en de lidstaten meer inspanningen te leveren om gelijke rechten voor personen met een handicap te bevorderen door middel van extern optreden van de EU; onderstreept de noodzaak van een gestructureerde dialoog met organisaties van personen met een handicap in partnerlanden om te zorgen voor een zinvolle deelname en succesvolle betrokkenheid bij de planning, uitvoering en monitoring van EU-instrumenten voor externe financiering; benadrukt de noodzaak om kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten aan te sporen hervormingen door te voeren om de situatie van personen met een handicap te verbeteren en verzoekt de Commissie hen bij te staan bij de ontwikkeling van een gestructureerd proces voor de raadpleging van personen met een handicap en hun vertegenwoordigende organisaties; dringt erop aan dat EU-delegaties worden voorzien van investeringen, opleiding en capaciteitsopbouw om de bepalingen van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap inzake humanitaire actie en internationale samenwerking ten uitvoer te leggen; Onverdraagzaamheid, vreemdelingenhaat en discriminatie 72. beklemtoont zijn afwijzing en veroordeling van onverdraagzaamheid, vreemdelingenhaat en discriminatie op grond van ras, etniciteit, nationaliteit, sociale klasse, handicap, kaste, godsdienst, overtuiging, leeftijd, geslacht, seksuele oriëntatie of genderidentiteit, die er in grote delen van de wereld toe leidt dat mensen worden vermoord en vervolgd, vooral in conflictsituaties; beklemtoont dat racisme, discriminatie, vreemdelingenhaat, religieuze vervolging en de daaraan gerelateerde onverdraagzaamheid overal in de wereld onverminderd een groot probleem vormen, hetgeen leidt tot schendingen van de rechten in alle aspecten van het leven, waaronder toegang tot onderwijs, gezondheidszorg, werk en toegang tot de rechter, en dat deze kwesties door de COVID-19-pandemie verder zijn verergerd; verzoekt de EU en haar lidstaten het voortouw te nemen in de mondiale strijd tegen antisemitisme, en verwelkomt de vaststelling van de desbetreffende EU-strategie; verzoekt de Commissie, de EDEO en de delegaties van de EU om, in samenwerking met de lidstaten en met input van het Parlement, specifieke lokale strategieën te ontwikkelen om discriminatie op basis van kaste te helpen bestrijden in landen die daar het meest mee te maken hebben, in dialoog met lokale vertegenwoordigers en maatschappelijke organisaties, en hen uit te nodigen voor raadplegingen die uit EU-overeenkomsten of -instrumenten, waaronder mensenrechtendialogen, voortvloeien; 73. beveelt aan dat het Parlement in al zijn relevante commissies (de Commissie buitenlandse zaken, ontwikkeling en internationale handel en de Subcommissie mensenrechten) en delegaties aandacht besteedt aan discriminatie op grond van kaste, een contactpersoon voor discriminatie op grond van kaste aanwijst en bij bezoeken aan landen die met deze kwestie te maken hebben, overleg pleegt met Dalit-organisaties, discriminatie op grond van kaste ter sprake brengt bij de tegenhangers van het Parlement en bij de autoriteiten, en een hoorzitting houdt om de acties en vooruitgang van de EU te evalueren in het kader van de Internationale Dag voor de uitbanning van rassendiscriminatie; Nationale, etnische en taalkundige minderheden 74. betreurt dat veel landen ondanks hun toezeggingen om minderheden te beschermen, beleid nastreven dat is gebaseerd op de gedwongen assimilatie van nationale, etnische en linguïstische minderheden zonder inachtneming van hun rechten; beklemtoont dat minderheden bij militaire spanning of conflicten geen doelwit of instrument mogen worden; herinnert aan de verplichtingen van staten op basis van internationale verdragen en overeenkomsten om de rechten van deze minderheden op hun respectieve grondgebied te beschermen; verzoekt de regeringen van EU-partnerlanden om de rechten van nationale, etnische en linguïstische minderheden, met inbegrip van hun cultuur, taal, godsdienst, tradities en geschiedenis, te eerbiedigen teneinde hun diversiteit en taalkundige en culturele identiteit in stand te houden; roept de EU en haar lidstaten op om deze partnerlanden hiertoe actief te ondersteunen; verzoekt de Commissie om de bescherming van de mensenrechten en fundamentele vrijheden van personen die tot minderheden behoren wereldwijd te ondersteunen, onder meer in het kader van haar thematische programma’s van NDICI - Europa in de wereld; Rechten van lhbtiq’ers 75. veroordeelt met klem de schendingen van de mensenrechten, waaronder discriminatie, stigmatisering, willekeurige detentie, foltering, vervolging en moorden waar lhbtiq-personen over de hele wereld nog steeds mee te maken krijgen; meent dat praktijken en geweld tegen individuen op basis van hun werkelijke of waargenomen seksuele geaardheid, genderidentiteit, genderexpressie of geslachtskenmerken niet ongestraft mogen blijven en moeten worden uitgeroeid; benadrukt dat lhbtiq’ers en hun verdedigers overal ter wereld nog altijd te kampen hebben met mensenrechtenschendingen, waaronder discriminatie, stigmatisering, vervolging, geweld en moord; verzoekt de EU haar inspanningen op te voeren om ervoor te zorgen dat lhbtiq’ers zowel intern als extern hun mensenrechten ten volle kunnen genieten, en een leidende rol te spelen bij de verdediging van hun bescherming in haar externe beleid; dringt aan op volledige tenuitvoerlegging van de strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025, als hét instrument van de EU om de situatie van deze groep personen wereldwijd te verbeteren; verzoekt de EU-instellingen het goede voorbeeld te geven door de rechten van lhbtiq’ers over de hele wereld proactief te verdedigen en door de EU-richtsnoeren in het gehele buitenlands beleid van de EU grondig en consequent toe te passen om het genot van alle mensenrechten door lhbtiq’ers te bevorderen en te beschermen; Vrijheid van meningsuiting, mediavrijheid en recht op informatie 76. onderstreept dat de vrijheid van meningsuiting, zowel online als offline, en de toegang tot betrouwbare informatie van primordiaal belang zijn voor democratie en een bloeiende civiele ruimte; uit zijn diepe bezorgdheid over de toenemende beperkingen en schendingen van het recht op privacy, vrijheid van meningsuiting, vrijheid van informatie en vrijheid van vereniging en vergadering die in veel landen wereldwijd worden opgelegd door statelijke en niet-statelijke actoren, met name voor journalisten, door middel van censuur of de noodzaak van zelfcensuur en het misbruik van wetten inzake terrorismebestrijding, witwassen van geld, smaad en corruptie, die dienen om journalisten, maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers het zwijgen op te leggen; veroordeelt het gebruik van al te brede terminologie waardoor autoriteiten talloze handelingen kunnen verbieden en legitiem werk op het gebied van mensenrechten strafbaar kunnen stellen, alsook het ontbreken van voldoende waarborgen voor de mensenrechten in veel van deze vormen van wetgeving, met name wat betreft het recht op een eerlijk proces; hekelt bovendien het gebruik van technologieën zoals spyware om journalisten te vervolgen of hun werk te belemmeren of te controleren; maakt zich daarnaast ernstige zorgen over het lichamelijke welzijn van journalisten, de aanvallen op hen, met inbegrip van buitengerechtelijke moorden en willekeurige opsluiting, en het feit dat tot nu toe in 2022 meer dan 61 journalisten en mediamedewerkers zijn vermoord; 77. verzoekt de Commissie de vrijheid van meningsuiting te waarborgen en de toegang van het publiek tot informatie via internet te waarborgen als manieren om de vrijheid van meningsuiting te verwezenlijken; veroordeelt de brute onderdrukking en het gebruik van geweld, intimidatie, willekeurige detentie en buitengerechtelijke executies tegen vreedzame demonstranten in een aantal derde landen; 78. verzoekt de EU ondersteuning te geven aan betrouwbare media en informatiebronnen die bijdragen aan verantwoordingsplicht van de autoriteiten en aan democratische transities; geeft aan zich zorgen te maken over het veel voorkomende gebruik van strategische rechtszaken tegen publieke participatie (SLAPP’s) om journalisten, activisten en mensenrechtenverdedigers, met inbegrip van verdedigers van rechten op het gebied van het milieu, overal in de wereld de mond te snoeren; benadrukt dat deze praktijk de ruimte voor maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers over de hele wereld verder beperkt, in een context waarin de civiele ruimte al enkele jaren voortdurend krimpt, met toenemende aanvallen op het recht op vrijheid van meningsuiting, vrijheid van informatie en vrijheid van vereniging en vergadering door overheidsinstanties en particuliere actoren; juicht in dit verband het voorstel van de Commissie toe voor een richtlijn inzake de bescherming van journalisten en mensenrechtenverdedigers tegen onrechtmatige gerechtelijke procedures en SLAPP’s; 79. dringt er bij de Commissie en de EDEO op aan om in overleg met de lidstaten een strategie te ontwikkelen om het veel voorkomende gebruik van SLAPP’s tegen mensenrechtenverdedigers, journalisten, activisten en werknemers wereldwijd aan te pakken; verzoekt de Commissie en de EDEO voorts richtsnoeren op te nemen over manieren om slachtoffers van SLAPP’s doeltreffende bescherming te bieden, onder meer door middel van financiële bijstand ter dekking van juridische kosten, in een dergelijke strategie; verzoekt de EU-delegaties SLAPP’s te documenteren en op te nemen in hun monitoring-, rapportage- en beoordelingsactiviteiten; spoort wetgevers in derde landen aan wetgeving met hetzelfde doel te ontwikkelen, in het kader van algemene initiatieven gericht op ondersteuning en waarborging van de vrijheid van meningsuiting, waaronder mediavrijheid en -pluralisme; 80. juicht het toe dat de Commissie voornemens is middels het Actieplan voor Europese democratie financiering toe te kennen aan projecten voor juridische en praktische bijstand aan journalisten, waaronder buiten de EU; roept de EU op meer te doen om journalisten die waar dan ook in de wereld op de korrel worden genomen, bijstand te verlenen, om hun veiligheid te waarborgen, onder meer door het bieden van een veilig onderkomen en middelen om hun werk voort te zetten ingeval zij hun verblijfplaats moeten verlaten, en door op dit gebied nauw samen te werken met partnerlanden, met name in het kader van EU-partnerschapsovereenkomsten met derde landen; verwelkomt de rol dienaangaand van programma’s zoals Media4Democracy en de met middelen van de EU gefinancierde activiteiten van de European Endowment for Democracy; 81. geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de beperkingen van de academische vrijheid en de toename van censuur en gevangenneming van wetenschappers overal ter wereld, die belangrijke gevolgen hebben voor het recht op onderwijs; verzoekt de EU en de lidstaten met klem hun diplomatieke inspanningen en noodhulp en bescherming in noodsituaties op te voeren middels bilaterale en multilaterale contacten in verband met bedreigingen van en aanvallen op de academische vrijheid door statelijke en niet-statelijke actoren; verzoekt de Commissie de steun op hoog niveau aan de Global Campus of Human Rights als belangrijk voorbeeld van de steun van de EU voor mensenrechteneducatie overal ter wereld te waarborgen; Recht op vrijheid van denken, geweten, godsdienst of overtuiging 82. wijst erop dat het in 2021 40 jaar geleden was dat de VN-Verklaring over de uitbanning van alle vormen van intolerantie en discriminatie op grond van religie of overtuiging werd aangenomen; herinnert eraan dat vrijheid van gedachte, geweten, godsdienst of overtuiging een grondrecht van ieder mens is en gelijkelijk van toepassing is op alle personen; stelt met grote zorg vast dat het recht van de vrijheid van gedachte, van geweten en van godsdienst, met inbegrip van het recht om te geloven of niet te geloven, om zich als atheïst of agnost te identificeren en om niet-religieuze overtuigingen uit te dragen door middel van expressie, onderwijs en praktijk en het recht om van geloof te veranderen of zijn geloof te verlaten, in veel landen overal in de wereld nog altijd wordt geschonden; beklemtoont de negatieve impact van de COVID-19-pandemie, in de wetenschap dat sommige regeringen de pandemie nog altijd als excuus gebruiken voor aanhoudende discriminerende praktijken, inclusief geweld tegen en het tot zondebok verklaren van religieuze minderheden; veroordeelt het geweld tegen en de vervolging van mensen die tot minderheden behoren op grond van hun religie of levensovertuiging; betreurt dat dit tal van religieuze gemeenschappen en groepen mensen met een bepaalde overtuiging treft, evenals groepen mensen die atheïst, humanist of agnosticus zijn of zich met geen enkele godsdienst identificeren; stelt met grote bezorgdheid vast dat niet-religieuze, seculiere en humanistische organisaties in een aantal landen steeds meer te kampen hebben met vervolging, met inbegrip van ongekende golven van gevallen van aanzetten tot geweld tegen hen, en met haat en moord; 83. hekelt de aanvallen op talloze individuen en maatschappelijke organisaties omdat zij religieuze overtuigingen vreedzaam in twijfel trekken, bekritiseren of satirisch benaderen, en herinnert eraan dat het uiten van kritische meningen over godsdienst een legitieme uiting van de vrijheid van denken of artistieke schepping is; 84. toont zich voorts bezorgd over het misbruik en de manipulatie van godsdienst om intolerantie te bevorderen of mensenrechten te ondermijnen, zoals de rechten van lhbtiq’ers en vrouwen, in het bijzonder seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, evenals het recht van kinderen op vrije gedachte en gewetens- en godsdienstvrijheid; 85. verzoekt de EU en haar lidstaten meer te doen voor het beschermen van het recht van gedachte, van geweten en van godsdienst, met inbegrip van het recht om te geloven of niet te geloven, deze kwesties in de mensenrechtenfora van de VN aan te kaarten, en samen te werken met de relevante mechanismen en commissies van de VN; verzoekt de Commissie en de Raad ambitieuze programma’s uit te voeren om dit recht wereldwijd te verdedigen, onder meer door internationale inspanningen om bewijsmateriaal van gruweldaden die zijn begaan vanwege geloof of religie te verzamelen aan te moedigen en te ondersteunen, de daders voor de rechter te brengen, de strafmaat effectief te maken en slachtoffers te compenseren; verzoekt de Raad, de Commissie, de EDEO en de lidstaten om in samenwerking met derde landen in al het externe beleid van de EU maatregelen ter voorkoming en bestrijding van haatmisdrijven vast te stellen; verzoekt de EDEO en de EU-delegaties in voorkomend geval confessionele organisaties uit te nodigen om deel te nemen aan hun dialogen met het maatschappelijk middenveld om het mensenrechtenbeleid af te stemmen op de landspecifieke religieuze en culturele context, onder meer vanwege de rol van sommige confessionele organisaties bij de respons op humanitaire crises; constateert dat het deel van de bevolking dat zich niet met een bepaalde religie identificeert niet mag worden veronachtzaamd in het kader van het EU-beleidskader inzake de vrijheid van gedachte, geweten, godsdienst en levensovertuiging; verzoekt om een evaluatie van de EU-richtsnoeren van 2013 voor de bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst of overtuiging, zoals bepaald in artikel 70 van deze richtsnoeren; Mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties 86. ondersteunt het werk van mensenrechtenverdedigers en wijst op de risico’s die zij lopen bij het verdedigen van mensenrechten, waaronder bedreigingen tegen hun persoon en hun gezins- en familieleden, intimidatie en geweld; veroordeelt het feit dat honderden mensenrechtenverdedigers, merendeels milieu-activisten, omwille van hun werk zijn gedood; verwelkomt de inspanningen van de EU om mensenrechtenverdedigers bij hun werk te ondersteunen, waaronder middels het mechanisme ProtectDefenders.eu; dringt erop aan deze inspanningen te intensiveren, teneinde de toenemende risico’s, met inbegrip van willekeurige detentie en gevangenneming, verbale en fysieke aanvallen, juridische intimidatie en beperkingen, alsmede transnationale bedreigingen en onderdrukking, waar mensenrechtenverdedigers wereldwijd aan bloot worden gesteld, te verminderen; verzoekt de lidstaten alle actieve uitleveringsverdragen met landen waar de mensenrechtensituatie onverenigbaar is met de internationale verplichtingen van de lidstaten inzake non-refoulement op te schorten; 87. verzoekt de EU en haar lidstaten om wetgevende of administratieve pogingen om de ruimte voor de verdediging van de mensenrechten te sluiten, actief aan te pakken; verzoekt de EU en haar lidstaten een strategische visie op hoog niveau te ontwikkelen om de toenemende wereldwijde aanvallen op mensenrechtenverdedigers tegen te gaan, onder meer door krachtige conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken van de EU aan te nemen waarin een collectieve strategie op hoog niveau wordt vastgelegd voor het mondiale optreden van de EU ten aanzien van mensenrechtenverdedigers, en hun politieke toezeggingen inzake de bescherming van mensenrechtenverdedigers die gevaar lopen volledig na te komen, zoals die welke zijn opgenomen in het EU-actieplan voor democratie en mensenrechten 2020-2024 en in de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers; verzoekt de EU en haar lidstaten om tevens actief steun te verlenen aan de ontwikkeling en uitvoering van passende en doeltreffende beschermingssystemen voor mensenrechtenverdedigers die gevaar lopen of zich in kwetsbare situaties bevinden, onder meer door middel van zinvol overleg met hen en op basis van uitgebreide, kwalitatieve risicoanalyses, waarbij ervoor wordt gezorgd dat dergelijke mechanismen holistisch zijn, met voldoende middelen zijn uitgerust, gebruikt worden om de risico’s van een preventieve aanpak te beoordelen en te beheren, alsook om beschermingsplannen op te stellen die daadwerkelijk beantwoorden aan de beschermingsbehoeften van personen, groepen en gemeenschappen; roept de EU en haar lidstaten, en met name de speciale vertegenwoordiger van de EU voor mensenrechten en EU-ambassadeurs, ertoe op zich actiever op te stellen wat betreft het afleggen van publieke verklaringen en andere vormen van publieke en private politieke betrokkenheid ter ondersteuning van mensenrechtenverdedigers die gevaar lopen en/of voor langere perioden gevangen zijn gezet, en zich er hard voor te maken dat zij bezoek mogen ontvangen en mogelijkheden krijgen om hun gezin respectievelijk familie buiten de gevangenis te bezoeken; dringt erop aan dat de EDEO en EU-delegaties bijzondere aandacht besteden aan de situatie van de winnaars en finalisten van de Sacharovprijs en dat zij in overleg met de lidstaten en het Parlement resoluut actie ondernemen om hun welzijn, veiligheid of vrijlating te waarborgen; verzoekt de EDEO regelmatig verslag uit te brengen over de maatregelen die zijn genomen naar aanleiding van de gevallen van winnaars van de Sacharovprijs en finalisten die worden vastgehouden, te maken hebben met beperkingen van hun vrijheden of wier verblijfplaats onbekend is; 88. uit zijn bezorgdheid over de belemmeringen die mensenrechtenverdedigers wereldwijd ondervinden om toegang te krijgen tot humanitaire visa en/of visa voor kortdurend verblijf; herinnert aan het belang van dit essentiële veiligheids- en beschermingsinstrument, dat mensenrechtenverdedigers in staat stelt zo nodig toegang te krijgen tot veilige onderkomens, gebruik te maken van bestaande mogelijkheden voor rust en respijt en programma’s voor tijdelijke herplaatsing, en essentiële internationale belangenbehartigings-, mobilisatie- of netwerkactiviteiten op het grondgebied van de EU uit te voeren; dringt met klem aan op een EU-brede regeling voor de afgifte van humanitaire visa voor kort verblijf voor de tijdelijke herplaatsing van mensenrechtenverdedigers die gevaar lopen en een meer gecoördineerd EU-beleid met betrekking tot de afgifte door de lidstaten van noodvisa aan mensenrechtenverdedigers; verzoekt de EU een voorspelbaarder, beter gecoördineerd en consistent visumbeleid voor mensenrechtenverdedigers te ontwikkelen, dat flexibele en reactieve protocollen mogelijk maakt, ook in kritieke situaties; 89. Betreurt de verschillende vormen van verboden en beperkingen voor maatschappelijke organisaties en hun activiteiten, zoals wetgeving, met inbegrip van terrorismebestrijdingswetgeving, die tot doel heeft de ruimte voor het maatschappelijk middenveld te verkleinen en afwijkende stemmen het zwijgen op te leggen, of de ondersteuning van organisaties die worden gesponsord door regeringen van derde landen (door de regering georganiseerde ngo’s (GONGO’s)); betreurt de wijdverbreide invoering van zogenaamde wetten inzake “buitenlandse agenten” in een groot aantal landen, waardoor personen en entiteiten die financiering uit het buitenland ontvangen ertoe worden gedwongen zich als buitenlandse agenten te registreren; uit met name zijn bezorgdheid over het gebruik van deze wetten om het werk van het maatschappelijk middenveld en mensenrechtenverdedigers te stigmatiseren en te beperken, onder meer door beperkingen van het recht op toegang tot financiering; verzoekt de EU met haar tegenhangers samen te werken om landen zover te krijgen dat zij dergelijke wetten intrekken of herzien verzoekt de instellingen en organen van de EU, met name de EDEO, in overleg met de Commissie een gecoördineerde strategie te ontwikkelen; 90. betreurt dat vrouwelijke mensenrechtenverdedigers te maken krijgen met gendergerelateerd geweld en gebrekkige toegang tot adequate middelen en beschermingsmechanismen; veroordeelt het feit dat vrouwelijke mensenrechtenverdedigers en vrouwenrechtenactivisten nog steeds seksueel worden mishandeld, bedreigd, geïntimideerd, gecriminaliseerd en zelfs gedood; betreurt bovendien dat met name vrouwelijke mensenrechtenverdedigers die actief zijn op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten wereldwijd tot doelwit worden gemaakt, en verzoekt de EU en haar lidstaten aanvallen op en bedreigingen van mensenrechtenverdedigers die op dit gebied werken publiekelijk en privé te veroordelen, proactief te zorgen voor een adequate vertegenwoordiging van verdedigers van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten tijdens overleg; benadrukt dat de EU onafhankelijke maatschappelijke organisaties die de rechten van vrouwen en meisjes op alle gebieden bevorderen, politiek en financieel moet ondersteunen; Migranten en vluchtelingen 91. bekrachtigt de onvervreemdbare mensenrechten van migranten, vluchtelingen en gedwongen ontheemden, hetgeen tot uitdrukking moet komen in het migratie- en asielbeleid van de EU en in haar samenwerking op dit vlak met derde landen; onderstreept dat de EU de onderliggende oorzaken van illegale migratie en gedwongen ontheemding moet erkennen en zich meer inspanningen moet getroosten om deze aan te pakken, met bijzondere aandacht voor vrouwen, kinderen, etnische, religieuze en levensbeschouwelijke minderheden en personen met een handicap, die tot de meest kwetsbare personen behoren, door de veerkracht van migrantengemeenschappen te vergroten en ertoe bij te dragen dat zij hun leden kunnen helpen een fatsoenlijk en veilig leven te leiden in hun landen van herkomst; benadrukt hoe belangrijk het is dat het migratie- en asielbeleid wordt gevoerd op basis van de beginselen van solidariteit, evenwicht en een gedeelde verantwoordelijkheid tussen landen; verzoekt de EU en haar lidstaten de landen die de grootste aantallen vluchtelingen opvangen, alsook de transitlanden en de landen van oorsprong, te ondersteunen; verzoekt de EU en haar lidstaten te garanderen dat aan migratie gerelateerde Europese financiering, opleidingen en andere vormen van steun aan derde landen het begaan van mensenrechtenschendingen niet direct of indirect faciliteert en de straffeloosheid bij dergelijke schendingen niet verergert of in stand houdt; herhaalt dat nauwe samenwerking en dialoog met derde landen van cruciaal zijn om de smokkel van migranten en mensenhandel te voorkomen; benadrukt in het bijzonder dat het noodzakelijk is de strijd tegen de maffia’s die zich schuldig maken aan mensenhandel op te voeren, waarbij de internationale mensenrechtennormen strikt in acht moeten worden genomen; onderstreept in dit verband dat het geven van informatie en het organiseren van campagnes over de risico’s van smokkel van essentieel belang zijn; dringt erop aan dat bij door de EU gefinancierde humanitaire acties de specifieke behoeften van kinderen en andere kwetsbare groepen in aanmerking worden genomen en dat hun bescherming wordt gewaarborgd als zij ontheemd raken; veroordeelt in dit verband de plaatsing van migrantenkinderen in detentiecentra, met name wanneer zij gescheiden zijn van hun ouders of wettelijke voogden; geeft aan dat het belangrijk is een doeltreffend kader van veilige en legale manieren te ontwikkelen om naar de EU te komen, en verwelkomt in dit verband de mededeling van de Commissie over het aantrekken van vaardigheden en talent, inclusief de ontwikkeling van talentpartnerschappen met partnerlanden; 92. herhaalt zijn engagement voor de rechten van vluchtelingen, zoals vastgelegd in de internationale mensenrechtenwetgeving en het vluchtelingenrecht, met name het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen van 1951 en het bijbehorende Protocol van 1967; herhaalt dat staten de verplichting hebben vluchtelingen bescherming te bieden en hun rechten te eerbiedigen, in overeenstemming met het internationale recht ter zake; betreurt het aantal sterfgevallen onder migranten op migratieroutes en het aantal illegale pushbacks dat in strijd met het internationaal recht plaatsvindt; herinnert eraan dat de EU en haar lidstaten bij hun externe en extraterritoriale acties, overeenkomsten en samenwerking op het gebied van migratie, grenzen en asiel de mensenrechten moeten eerbiedigen en beschermen, met name die welke zijn vastgelegd in het Handvest, met inbegrip van het recht op leven, vrijheid en het recht op asiel, door asielverzoeken individueel te beoordelen het beginsel van non-refoulement toe te passen; benadrukt in dit verband hoe belangrijk het is dat de lidstaten het goede voorbeeld geven door hun verplichtingen uit hoofde van het internationale vluchtelingenrecht strikt na te komen, en hun bijstand aan mensen die op de vlucht zijn voor repressie of oorlog, hun opvangcapaciteit en hun hervestigingstoezeggingen aanzienlijk op te voeren; 93. dringt erop aan dat de EU en haar lidstaten volledig transparant zijn over de toewijzing van middelen aan derde landen voor samenwerking op het gebied van migratie; herhaalt zijn oproep aan de Commissie om te zorgen voor transparante, door onafhankelijke EU-organen en deskundigen uitgevoerde risicobeoordelingen vooraf van de gevolgen van formele, informele of financiële EU-samenwerking met derde landen voor de rechten van migranten, vluchtelingen en gedwongen ontheemden, en om ten volle rekening te houden met deze beoordelingen, alsook met toezichtsmechanismen, om de gevolgen voor de mensenrechten van de samenwerking met derde landen op het gebied van migratie te evalueren; stelt met bezorgdheid vast dat het aantal mensen dat wereldwijd gedwongen ontheemd is als gevolg van vervolging, conflicten, geweld, mensenrechtenschendingen of ernstige verstoring van de openbare orde, eind 2021 het ongekend hoge aantal van 89 miljoen heeft bereikt, waarvan 36,5 miljoen kinderen; herinnert eraan dat vluchtelingen en migranten, met name ongedocumenteerde migranten, wereldwijd worden geconfronteerd met belemmeringen in de toegang tot gezondheidszorg, dat in situaties van ontheemding regelmatig sprake is van seksueel en gendergerelateerd geweld en dat mensen die het slachtoffer zijn geweest van seksueel en gendergerelateerd geweld in veel gevallen niet de essentiële seksuele en reproductieve gezondheidszorg krijgen waaraan zij behoefte hebben; beklemtoont in dit verband dat internationale actie en samenwerking belangrijker zijn dan ooit tevoren, teneinde de bescherming van vluchtelingen te garanderen; Inheemse volken 94. betreurt dat inheemse volkeren wereldwijd nog steeds te maken hebben met wijdverbreide en systematische discriminatie en vervolging, met inbegrip van gedwongen ontheemding; veroordeelt willekeurige arrestaties en de moord op mensenrechten- en landrechten die opkomen voor de rechten van inheemse volkeren; herinnert eraan dat inheemse volken een belangrijke rol spelen bij het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen en het behoud van de biodiversiteit; verzoekt regeringen met klem om te streven naar een ontwikkelings- en milieubeleid dat de economische, sociale en culturele rechten eerbiedigt en rekening houdt met inheemse volkeren en de lokale bevolking, overeenkomstig de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling; roept de EU, de lidstaten en hun partners in de internationale gemeenschap er nogmaals toe op alle nodige maatregelen te nemen voor de erkenning, bescherming en bevordering van de rechten van inheemse volken, waaronder die op hun talen, hun land, hun grondgebied en hun hulpbronnen, zoals geformuleerd in de verklaring van de VN over de rechten van inheemse volken, met name in verband met vrijwillige, voorafgaande en geïnformeerde toestemming; beveelt de EU en haar lidstaten aan om in relevante en nieuwe kaders voor passende zorgvuldigheid verwijzingen op te nemen naar inheemse volkeren en de rechten krachtens de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volken; herhaalt dat een klachtenmechanisme moet worden gecreëerd zodat klacht kan worden ingediend wanneer de rechten van inheemse volken worden geschonden of misbruikt als gevolg van de activiteiten van statelijke en niet-statelijke actoren; beveelt aan dat landen die dat nog niet hebben gedaan, de bepalingen van Verdrag nr. 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie van 27 juni 1989 betreffende inheemse en in stamverband levende volken te ratificeren; Oorlogen en conflicten in de wereld en de gevolgen daarvan voor mensenrechten 95. is ernstig bezorgd over het voortduren van de plaag van oorlogen en militaire conflicten in de wereld; benadrukt dat van moderne oorlogvoering en conflicten overal in de wereld vandaag de dag een groot aantal diverse bedreigingen voor mensenrechten uitgaat; beklemtoont dat bij conflicten tegenwoordig vaak niet alleen staten betrokken zijn, maar ook niet-statelijke actoren, met inbegrip van particuliere militaire en beveiligingsbedrijven, alsook terroristische organisaties; beklemtoont de rampzalige humanitaire gevolgen van deze conflicten en hun enorme impact op burgers, die rechtstreeks tot doelwit worden gemaakt, het slachtoffer worden van ernstige mensenrechtenschendingen, en in veel gevallen geen of slechts in beperkte mate toegang hebben tot rechtbanken of rechtsmiddelen; verzoekt de EU door te gaan met het ontwikkelen en inzetten van instrumenten die haar in staat stellen snel en doeltreffend op dergelijke conflicten te reageren, onder meer door de diepere oorzaken ervan aan te pakken, te investeren in conflictpreventie- en bemiddelingsinspanningen, een ruimte voor politieke oplossingen te zoeken en te handhaven, allianties te sluiten met gelijkgezinde landen en regionale organisaties, verdere financiële, technische en personele middelen beschikbaar te stellen voor civiele vredesmissies en militaire missies, en initiatieven te bevorderen om vertrouwen te scheppen tussen strijdende partijen; verzoekt de EU te helpen om een eind aan mensenrechtenschendingen te maken, en bijstand te verlenen aan de slachtoffers; 96. veroordeelt het toenemende aantal schendingen van democratische grondwetten in de wereld; geeft wederom aan zich zorgen te maken over militaire overnames die een gevaar vormen voor de levens van burgers, de veiligheid en de vrede; wijst erop dat de verantwoordingsplicht moet worden versterkt en dat de straffeloosheid bij mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden die zijn begaan als oorzaak van gewelddadige regimewisselingen moet worden bestreden; 97. herhaalt dat humanitaire crises de uitdagingen op het gebied van gezondheidszorg vergroten en herinnert eraan dat in crisisgebieden kwetsbare groepen zoals vluchtelingen, vrouwen en meisjes bijzonder kwetsbaar zijn voor seksueel geweld, seksueel overdraagbare ziekten, seksuele uitbuiting, verkrachting als oorlogswapen en ongewenste zwangerschappen; verzoekt de Commissie en de lidstaten hoge prioriteit te verlenen aan gendergelijkheid en seksuele en reproductieve gezondheid in het kader van hun humanitaire respons, onder meer in termen van opleidingen voor humanitaire actoren en van toekomstige financiering; roept de EU op een gendergevoelig perspectief te hanteren om te begrijpen hoe conflicten vrouwen en de lhbtiq-gemeenschap treffen, en dit te integreren in al haar inspanningen op het gebied van conflictpreventie en -oplossing, alsook bij vredeshandhaving, humanitaire hulp en wederopbouw na conflicten, overgangsjustitie en de bevordering van mensenrechten en democratische hervormingen; 98. herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om bij te dragen tot het indammen van gewapende conflicten en ernstige schendingen van de mensenrechten of van het internationaal humanitair recht door zich strikt te houden aan de bepalingen van artikel 7 inzake uitvoer en uitvoerbeoordeling van het VN-Wapenhandelsverdrag en het Gemeenschappelijk Standpunt van de EU inzake wapenuitvoer (28) , onder meer door af te zien van elke overdracht van wapens en bewakingsapparatuur die het risico met zich meebrengt dat de invoerende actoren mensenrechten of het internationaal humanitair recht schenden of dergelijke schendingen vergemakkelijken; Recht op voedsel en voedselzekerheid 99. herhaalt dat het recht om geen honger te lijden een mensenrecht is; benadrukt dat het zich grote zorgen maakt over de uitdagingen voor het recht op voedsel en voedselzekerheid in veel landen in de wereld; verzoekt de EU, de lidstaten en de internationale gemeenschap zich onverwijld meer inspanningen te getroosten om een eind te maken aan de trend van steeds vaker voorkomende ernstige voedseltekorten; benadrukt dat de situatie op het gebied van voedselzekerheid weliswaar verschillende oorzaken heeft, maar is verergerd door vele conflicten overal ter wereld, waaronder de huidige conflicten in landen die grote mondiale exporteurs van primaire voedingsproducten zijn, met enorme gevolgen in verschillende delen van de wereld; veroordeelt met klem het gebruik van of het dreigen met voedsel(on)zekerheid als een politiek oorlogsmiddel; 100. beklemtoont met bezorgdheid dat religieuze, levensbeschouwelijke of etnische achtergrond kan worden gebruikt als discriminerende factor bij de distributie van voedsel- en humanitaire hulp in het kader van voedselonzekerheid en humanitaire crises; moedigt de EU, haar lidstaten en de Commissie aan deze kwestie onder de aandacht te brengen van de regeringen van de betrokken derde landen; Klimaatverandering en milieu 101. onderstreept dat er een onderlinge afhankelijkheid bestaat tussen mensenrechten, een gezond milieu en bestrijding van klimaatverandering; is ingenomen met de vooruitgang inzake de erkenning van het recht op een schoon, gezond en duurzaam klimaat, als bedoeld in resolutie 76/300 van de Algemene Vergadering van de VN; spreekt zijn waardering uit voor het essentiële werk dat verdedigers van de mensenrechten op milieugebied, waaronder verdedigers van land- en waterrechten, journalisten, onderzoeksjournalisten, klokkenluiders, advocaten en inheemse activisten, verrichten voor het behoud en de bescherming van het milieu, ondanks de dreiging van geweld tegen hen en het gevaar voor hun leven; onderkent daarnaast dat ook organisaties van het maatschappelijk middenveld en inheemse bevolkingsgroepen, een belangrijke en zeer waardevolle rol spelen op het gebied van milieubescherming; 102. benadrukt dat klimaatverandering het genot van mensenrechten in gevaar brengt, waaronder het recht op voedselzekerheid, veilig drinkwater, sanitaire voorzieningen, gezondheid en adequate huisvesting, alsmede de rechten van lokale gemeenschappen; spreekt zich uit tegen de onrechtmatige exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, die een grote uitdaging vormt op het gebied van duurzaamheid en milieu; vestigt voorts de aandacht op de risico’s van klimaatverandering voor vrede en veiligheid, aangezien voedselonzekerheid en waterschaarste kunnen leiden tot concurrentie om natuurlijke hulpbronnen en vervolgens tot instabiliteit en conflicten binnen en tussen staten; beklemtoont dat biodiversiteit en mensenrechten onderling verbonden en afhankelijk zijn en wijst op de mensenrechtenverplichtingen van de staten om de biodiversiteit te beschermen waarvan die rechten afhankelijk zijn, onder meer door ervoor te zorgen dat burgers betrokken worden bij besluitvorming over de biodiversiteit en dat zij toegang hebben tot doeltreffende rechtsmiddelen wanneer sprake is van verlies en aantasting van de biodiversiteit; 103. dringt er bij de EU op aan om de gevolgen van de klimaatverandering te bestrijden, onder meer door doeltreffende en duurzame beleidsmaatregelen in te voeren en te voldoen aan de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; verzoekt de EU en de lidstaten een grotere bijdrage te leveren aan de aanpak van klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit wereldwijd, met name door ervoor te zorgen dat goederen die in de EU worden ingevoerd geproduceerd zijn met inachtneming van uit hoofde van het internationaal recht beschermde mensenrechten, waaronder de rechten van inheemse bevolkingsgroepen, en niet bijdragen tot vernietiging of schade aan natuurlijke ecosystemen, in het bijzonder oerbossen, door een evenwichtige benadering te hanteren die niet ten koste gaat van de bevolking in derde landen; benadrukt dat de minst ontwikkelde landen het kwetsbaarst zijn voor de klimaatverandering, aangezien zij het het moeilijkst hebben om het hoofd te bieden aan de verwoestende gevolgen ervan, en hoewel zij minder broeikasgassen uitstoten dan rijkere landen; Bedrijfsleven, handel en mensenrechten 104. onderstreept dat handelsovereenkomsten de EU de mogelijkheid bieden met derde landen samen te werken met betrekking tot hun binnenlandse situatie, in concreto door bepaalde voorwaarden aan te bieden die bijdragen tot verhoging van de levensstandaard, alsook om middels conditionaliteit een verbetering van de mensenrechtensituatie in die landen tot stand te brengen; stelt evenwel vast dat er in sommige gevallen nauwelijks tot geen vooruitgang is geweest in de landen in kwestie; wijst erop dat buitensporige en exploitatieve handelsactiviteiten vaak negatieve gevolgen hebben voor mensenrechten in derde landen; wijst erop data de materiële bepalingen van handelsovereenkomsten inhouden dat de staten die partij zijn de mensenrechten moeten eerbiedigen, beschermen en ondersteunen, in overeenstemming met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het gewoonterecht en de internationale verdragen waar zij partij bij zijn; 105. verzoekt de EU en de lidstaten het hardhandig optreden tegen het maatschappelijk middenveld met klem te veroordelen, in het bijzonder wanneer dit plaatsvindt in landen die vrijhandelsovereenkomsten hebben met de EU, en doeltreffend overleg te voeren met de nationale autoriteiten in die landen, ook op het hoogste niveau, om te waarborgen dat het maatschappelijk middenveld vrij kan handelen en deelnemen aan publieke aangelegenheden en om toezicht te houden op de uitvoering van de vrijhandelsovereenkomsten en deze te documenteren; dringt er bij de EU op aan elke schending van verbintenissen in het kader van vrijhandelsovereenkomsten aan te pakken, met inbegrip van die welke zijn opgenomen in de hoofdstukken over handel en duurzame ontwikkeling en in de clausules over essentiële onderdelen van partnerschappen en samenwerkingsovereenkomsten; stelt in geval van ernstige of wijdverbreide schendingen dat de EU mensenrechtenclausules in werking moet stellen, met specifieke voorwaarden en passende maatregelen, op basis daarvan, waaronder de oprichting van een specifiek orgaan voor toezicht op de mensenrechten dat de naleving van de mensenrechtenverbintenissen in het kader van vrijhandelsovereenkomsten moet beoordelen en aanbevelingen moet doen aan de partijen; 106. verzoekt de EU consistent gebruik te maken van clausules in handelsovereenkomsten inzake de bescherming van mensenrechten, onder meer door middel van een scherper toezicht op en de handhaving van toezeggingen op het gebied van mensenrechten, en gebruik te maken van het volledige potentieel van conditionaliteit met betrekking tot mensenrechten om derde landen preferentiële toegang tot haar markten te bieden; dringt met name aan op een nauwere koppeling tussen preferentiële behandeling en vooruitgang op het gebied van de mensenrechten in de geactualiseerde verordening betreffende het stelsel van algemene preferenties (SAP+); dringt aan op meer transparantie in alle stappen van de procedure voor de toekenning van de SAP+-status, met inbegrip van een betere betrokkenheid bij het maatschappelijk middenveld en voor de follow-up van mogelijke schendingen; verzoekt de Commissie het Parlement naar behoren te informeren over aangelegenheden op dit gebied; verzoekt met klem de partijen die zijn betrokken bij de onderhandelingen van EU-overeenkomsten of het aangaan of versterken van betrekkingen tussen de EU en derde landen de mogelijkheid na te gaan van een bilaterale vaste uitnodiging voor het waarnemen van hun respectieve verkiezingen; benadrukt dat deze mogelijkheid ook moet worden opgenomen in reeds bestaande overeenkomsten; verzoekt de Commissie eens te meer om, voorafgaand aan de toekenning van enige preferentiële status aan landen, stelselmatig een beoordeling van de mensenrechtensituatie te verrichten, met bijzondere aandacht voor het risico op mensenrechtenschendingen, en snel onderzoek te doen en te reageren indien zich schendingen voordoen, waaronder - indien hiervoor aanleiding bestaat - met intrekking van de GSP+-status; beklemtoont dat toereikende middelen en duidelijke procedures nodig zijn voor een gedegen uitvoering van de mensenrechteneffectbeoordelingen en het toezicht op de toepassing van internationale mensenrechtenverdragen; pleit in dit verband voor de toewijzing van meer personeel aan de EU-delegaties in kwestie zodat deze een bijdrage kunnen leveren aan de beoordelingen en aan het EU-toezicht op preferentiële handelstoegang tot de EU-markt uit hoofde van het GSP+-stelsel; 107. is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven, als stap in de richting van bevordering van verantwoord ondernemerschap met betrekking tot mensen-, arbeids- en milieurechten; beklemtoont hoe belangrijk het is bedrijven ter verantwoording te roepen via rechterlijke mechanismen, met inbegrip van civielrechtelijke aansprakelijkheid; beklemtoont dat de vereisten van de richtlijn met betrekking tot het melden van de duurzaamheids- en zorgvuldigheidsstrategieën moeten gelden voor alle grote ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen die beursgenoteerd zijn of actief zijn in regio’s in de wereld of in economische sectoren met een hoog risico; pleit voor de opname in de richtlijn van een specifiek artikel inzake de raadpleging van belanghebbenden, in het bijzonder getroffen personen en gemeenschappen, vakbonden, vertegenwoordigers van werknemers en mensenrechtenverdedigers; 108. veroordeelt alle vormen van dwangarbeid en moderne slavernij; benadrukt dat het aantal mensen dat het slachtoffer is van dwangarbeid volgens de meest recente publicatie “Global Estimates of Modern Slavery” tussen 2016 en 2021 met 2,7 miljoen is gestegen naar 17,3 miljoen; is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een verordening inzake een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten op de markt van de Unie; benadrukt ook dat de COVID-19-pandemie deze trend heeft verergerd; wijst erop dat de crisis ook heeft geleid tot een verslechtering van de arbeidsomstandigheden van veel werknemers, in sommige gevallen met dwangarbeid tot gevolg; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan het voortouw te nemen met acties in multilaterale fora om dwangarbeid en moderne slavernij uit te bannen; herinnert de lidstaten eraan dat deze activiteiten, zowel in de landen van herkomst als binnen groepen die zich internationaal verplaatsen, moeten worden vervolgd en veroordeeld; roept er nogmaals toe op dat alle landen de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten volledig ten uitvoer leggen, en verzoekt alle lidstaten die nog geen nationaal actieplan inzake bedrijfsleven en mensenrechten hebben vastgesteld om dat zo snel mogelijk te doen; moedigt de EU en haar lidstaten aan om constructief en actief tot de werkzaamheden van de intergouvernementele werkgroep van de VN inzake transnationale bedrijven en andere ondernemingen met betrekking tot de mensenrechten bij te dragen en hiertoe een onderhandelingsmandaat vast te stellen; beschouwt dit als een noodzakelijke stap voorwaarts in de bevordering en bescherming van de mensenrechten; 109. verklaart dat autoritaire staten steeds vaker immense culturele of sportevenementen organiseren om hun internationale legitimiteit op te krikken, terwijl ze kritiek in eigen land steeds meer aan banden leggen; verzoekt de EU en haar lidstaten te overleggen met nationale sportfederaties, actoren uit het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties over hun deelname aan dergelijke evenementen; dringt aan op de ontwikkeling van een EU-beleidskader inzake sport en mensenrechten; Mensenrechten en digitale technologieën 110. beklemtoont dat mensenrechten ook volledig moeten gelden in de digitale wereld en beschermd moeten worden tegen illegaal gebruik van technologieën door statelijke of niet-statelijke actoren die deze technologieën leveren of ervan profiteren; benadrukt de risico’s van digitale technologieën, met inbegrip van artificiële intelligentie voor de persoonlijke vrijheid, het recht op privacy en democratie in het algemeen, en veroordeelt de rol van digitale technologieën bij mensenrechtenschendingen, waarbij ze met name worden ingezet voor bewaking, toezicht, intimidatie en beperkingen van de vrijheid van meningsuiting; benadrukt dat desinformatiecampagnes in combinatie met digitale hulpmiddelen een bedreiging vormen; wijst tevens op de specifieke bedreiging die nieuwe digitale technologieën vormen voor mensenrechtenverdedigers, oppositiefiguren, journalisten en anderen met betrekking tot het controleren, inperken en ondermijnen van hun activiteiten; dringt aan op intensievere inspanningen om een alomvattend mondiaal rechtskader voor digitale technologieën tot stand te brengen, dat moet profiteren van de mogelijke voordelen die dergelijke technologieën kunnen opleveren voor het menselijk welzijn, met strikte eerbiediging van de mensenrechten; benadrukt het belang van een open, vrije, stabiele en veilige cyberspace waarin de kernwaarden van democratie, mensenrechten en de rechtstaat worden ondersteund; pleit met klem voor vrijwillige, vrijblijvende normen voor verantwoordelijk staatsgedrag in cyberspace met eerbiediging van de privacy en grondrechten van de burgers; pleit voor de spoedige vaststelling van een wet inzake artificiële intelligentie (AI) die doeltreffend waarborgt dat AI voor dit doeleinde wordt gebruikt, met bijzondere aandacht voor AI met een hoog risico; pleit ervoor de aandachtseconomie, die onder meer wordt toegepast door socialemediaplatforms, op te nemen in het toepassingsgebied van AI met een hoog risico teneinde te vermijden dat kwetsbare groepen het slachtoffer worden van desinformatie en manipulatie van de publieke opinie; 111. betreurt de praktijken die onder meer autoritaire regimes bezigen om de toegang van burgers tot het internet te beperken, waaronder het laten uitvallen van het internet tijdens openbare vergaderingen en demonstraties; verzoekt de EU en de lidstaten om in samenwerking met andere democratische landen te investeren in onderzoek en technologie die onverstoorde, betaalbare globale toegang tot het internet mogelijk maakt; roept de EU op onderzoek te financieren naar doeltreffende digitale methoden om digitaal verspreid(e) nepnieuws, desinformatie en kwaadwillige propaganda te filteren en tegen te gaan; o o o 112. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de VN-Veiligheidsraad, de secretaris-generaal van de VN, de voorzitter van de 78e zitting van de Algemene Vergadering van de VN, de voorzitter van de VN-Mensenrechtenraad, de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten en de delegatiehoofden van de EU.