Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening C(2023)05369 van de Commissie, – gezien het schrijven van de Commissie van 8 augustus 2023, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, – gezien de brief van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van 30 augustus 2023 aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters, – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (1) , en met name de artikelen 37 en 173 en artikel 227, lid 5, – gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien er geen bezwaar werd gemaakt binnen de in artikel 111, lid 6, derde en vierde streepjes, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 12 september 2023 verstreek, A. overwegende dat als gevolg van ernstige ongunstige weersomstandigheden (onder meer droogte en overstromingen) die in 2023 verschillende regio’s van de lidstaten hebben getroffen, de productie van groenten en fruit drastisch is verminderd, en dat zowel het geproduceerde volume als de kwaliteit is teruggelopen; B. overwegende dat veel erkende producentenorganisaties en verenigingen van producentenorganisaties moeilijkheden ondervinden bij de uitvoering van hun goedgekeurde operationele programma’s; C. overwegende dat sommige goedgekeurde acties en maatregelen in 2023 niet zullen worden uitgevoerd en dat daardoor een deel van de actiefondsen niet zal worden besteed; overwegende dat andere erkende producentenorganisaties en verenigingen van producentenorganisaties hun operationele programma’s wijzigen en acties en maatregelen uitvoeren om de gevolgen van de extreme weersomstandigheden in de sector groenten en fruit op te vangen, zoals crisisbeheersingsmaatregelen; D. overwegende dat, met het oog op de aanpak van de gevolgen van de extreme weersomstandigheden van het voorjaar van 2023, de Commissie heeft voorgesteld dat deze problemen moeten worden verlicht door af te wijken van een aantal bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/891 (2) van de Commissie die in de sector groenten en fruit van toepassing zijn; overwegende dat producentenorganisaties daarom in 2023 moeten worden vrijgesteld van de verplichting dat de economische waarde van verkochte producten van niet bij de producentenorganisatie of unie van producentenorganisaties aangesloten producenten lager moet zijn dan de waarde van de afgezette productie van de producentenorganisatie of de unie van producentenorganisaties; overwegende dat de lidstaten daarnaast moeten worden vrijgesteld van de verplichting om in de nationale strategie de maximumpercentages van het actiefonds vast te stellen die aan individuele maatregelen of soorten acties mogen worden besteed; E. overwegende dat, om de financiële stabiliteit van de producentenorganisaties te waarborgen, de financiële steun van de Unie die is ontvangen voor meerjarige verbintenissen in de sector groenten en fruit, zoals milieuacties, niet mag worden teruggevorderd en aan het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) terugbetaald, zoals bepaald in artikel 36, lid 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/891, indien de langetermijndoelstellingen ervan niet konden worden gerealiseerd doordat zij in het jaar 2023 werden onderbroken om redenen die verband houden met de gevolgen van de ongunstige weersomstandigheden in het voorjaar van 2023; 1. verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. Het Europees Parlement, – gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2023)05365), – gezien het schrijven van de Commissie van 8 augustus 2023, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, – gezien de brief van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van 30 augustus 2023 aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters, – gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (1) , en met name artikel 45, punt c), en artikel 152, lid 6, – gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, – gezien er geen bezwaar werd gemaakt binnen de in artikel 111, lid 6, derde en vierde streepjes, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 12 september 2023 verstreek, A. overwegende dat als gevolg van ernstige ongunstige weersomstandigheden die in de lente van 2023 hebben plaatsgevonden in verschillende regio’s van de lidstaten, de productie van groenten en fruit drastisch is verminderd en dat zowel het geproduceerde volume als de kwaliteit is teruggelopen; B. overwegende dat verliezen in de waarde van de in de handel gebrachte productie (WHP) in de sector groenten en fruit doorgaans grote gevolgen hebben voor het bedrag aan steun van de Unie dat producentenorganisaties het daaropvolgende jaar ontvangen; C. overwegende dat zeer ongunstige weersomstandigheden ook schade toebrengen aan erkende producentenorganisaties door hun financiële stabiliteit en operationele programma’s na 2023 te beïnvloeden, aangezien de WHP voor het jaar 2023 van invloed is op de berekening van de financiële steun van de Unie, aangezien het steunbedrag van de Unie wordt berekend als percentage van de WHP van elke producentenorganisatie; D. overwegende dat, mochten zich in 2023 aanzienlijke verliezen in de WHP voordoen, producentenorganisaties hun officiële erkenning zouden kunnen verliezen, aangezien een van de criteria voor die erkenning is dat een bepaalde, op nationaal niveau vastgestelde, minimale WHP wordt bereikt; E. overwegende dat hierdoor de stabiliteit op lange termijn van producentenorganisaties als essentiële elementen van de gemeenschappelijke marktordening in de sector groenten en fruit van de Unie in gevaar zou komen; F. overwegende dat om deze problemen te verlichten moet worden afgeweken van de bepalingen voor de berekening van de WHP die zijn vastgesteld in Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/126 (2) van de Commissie en die van toepassing zijn op de sector groenten en fruit; G. overwegende dat uit hoofde van deze gedelegeerde verordening, wanneer als gevolg van de ongunstige weersomstandigheden in het voorjaar van 2023 een buiten de verantwoordelijkheid en controle van de producentenorganisatie of unie van producentenorganisaties vallende daling van de waarde van een product met ten minste 35 % heeft plaatsgevonden, de WHP van dat product in 2023 geacht wordt 100 % van de WHP te bedragen voor het gemiddelde van de vijf voorgaande referentieperioden van twaalf maanden, met uitsluiting van de laagste en de hoogste waarde; 1. verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Europese Raad (00013/2023), – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Europese Raad heeft ingediend krachtens artikel 14, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (C9‑0319/2023), – gezien zijn resolutie van 15 juni 2023 over de samenstelling van het Europees Parlement en zijn hieraan gehechte voorstel voor een besluit van de Europese Raad (1) , – gezien zijn verklaring die als bijlage bij deze resolutie is gevoegd, – gezien artikel 90 en artikel 105, leden 1 en 4, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie constitutionele zaken ( A9‑0265/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerpbesluit van de Europese Raad; 2. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Europese Raad en, ter informatie, aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE Verklaring van het Europees Parlement Het ontwerpbesluit inzake de samenstelling van het Europees Parlement laat de prerogatieven van het Europees Parlement en de Raad in de jaarlijkse begrotingsprocedure onverlet en overweging 5 van dat ontwerpbesluit betreft aangelegenheden die niet vallen binnen de bevoegdheden van de Europese Raad uit hoofde van artikel 15, lid 1, VEU en de rechtsgrond van artikel 14, lid 2, VEU. Het staat enkel aan het Europees Parlement en de Raad om overeenkomstig de procedure van artikel 314 VWEU over de inhoud van de Uniebegroting te beslissen. (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien artikel 286, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9‑0220/2023), – gezien artikel 129 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole ( A9‑0259/2023 ), A. overwegende dat de Raad bij schrijven van 29 juni 2023 het Europees Parlement heeft geraadpleegd over de benoeming van Katarína Kaszasová tot lid van de Rekenkamer; B. overwegende dat zijn Commissie begrotingscontrole de kwalificaties van de voorgedragen kandidate heeft onderzocht, met name gelet op de in artikel 286, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie vermelde voorwaarden; overwegende dat de commissie in het kader van dit onderzoek een curriculum vitae van de kandidate heeft ontvangen, alsmede de antwoorden op de haar toegezonden schriftelijke vragenlijst; C. overwegende dat deze commissie de kandidate vervolgens op 4 september 2023 heeft gehoord, waarbij zij een inleidende verklaring heeft afgelegd en daarna de door de leden van de commissie gestelde vragen heeft beantwoord; 1. brengt positief advies uit over de voordracht van de Raad voor de benoeming van Katarína Kaszasová tot lid van de Rekenkamer; 2. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, alsmede aan de overige instellingen van de Europese Unie en de controle‑instellingen van de lidstaten. (Goedkeuring) Het Europees Parlement, – gezien het ontwerpbesluit van de Raad (08892/2023), – gezien Besluit 98/591/EG van de Raad van 13 oktober 1998 betreffende de sluiting van de Overeenkomst inzake wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de regering van de Verenigde Staten van Amerika (1) , – gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 186 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0186/2023), – gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, – gezien de aanbeveling van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A9‑0242/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan de verlenging van de overeenkomst; 2. verzoekt zijn Voorzitter zijn standpunt te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de regering van de Verenigde Staten van Amerika. (Raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2023)0599 ), – gezien artikel 148, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9‑0200/2023), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ( A9-0241/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; 2. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 3. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; 4. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Bijzondere wetgevingsprocedure – raadpleging) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad ( COM(2022)0707 ), – gezien de artikelen 113 en 115 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9‑0017/2023), – gezien artikel 82 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken ( A9-0236/2023 ), 1. hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; 2. verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; 3. verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; 4. wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; 5. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Het Europees Parlement, – gezien het schrijven van zijn Voorzitter van 9 maart 2023, – gezien de artikelen 236 en 237 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken ( A9-0262/2023 ), 1. besluit onderstaande wijziging in zijn Reglement op te nemen; 2. besluit dat de wijzigingen in werking treden met ingang van 1 november 2023; besluit dat de wijzigingen waarbij het Bureau en de quaestoren worden gemachtigd om uitvoeringsmaatregelen vast te stellen, echter van toepassing zijn vanaf de datum waarop dit besluit wordt aangenomen; 3. besluit dat belangenverklaringen die zijn ingediend op basis van de bepalingen van het Reglement die van kracht zijn op de datum waarop dit besluit wordt aangenomen, geldig blijven tot en met 31 december 2023; 4. verzoekt zijn Voorzitter dit besluit ter informatie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) (Gewone wetgevingsprocedure – herschikking) Door de Commissie voorgestelde tekst Middelingstijd Grenswaarde PM 2,5 1 dag 25 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 10 μg/m 3 PM 10 1 dag 45 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 20 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 1 uur 200 μg/m 3 mag niet vaker dan één keer per kalenderjaar worden overschreden 1 dag 50 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 20 μg/m 3 Zwaveldioxide (SO 2 ) 1 uur 350 μg/m 3 mag niet vaker dan één keer per kalenderjaar worden overschreden 1 dag 50 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 20 μg/m 3 Benzeen Kalenderjaar 3,4 μg/m 3 Koolmonoxide (CO) Hoogste 8‑uurgemiddelde van een dag (1) 10 mg/m 3 1 dag 4 mg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Lood (Pb) Kalenderjaar 0,5 μg/m 3 Arseen (As) Kalenderjaar 6,0 ng/m 3 Cadmium (Cd) Kalenderjaar 5,0 ng/m 3 Nikkel (Ni) Kalenderjaar 20 ng/m 3 Benzo(a)pyreen Kalenderjaar 1,0 ng/m 3 (1) De hoogste 8‑uurgemiddelde concentratie per dag wordt bepaald door analyse van de voortschrijdende gemiddelden over perioden van 8 uur, die ieder uur worden berekend op basis van de uurwaarden. Elk aldus berekend gemiddelde over 8 uur telt voor de dag waarop de periode van 8 uur eindigt, d.w.z. dat de eerste berekeningsperiode voor een bepaalde dag loopt van 17.00 uur op de dag daarvoor tot 1.00 uur op die dag; de laatste berekeningsperiode loopt van 16.00 uur tot 24.00 uur op die dag. Amendement Middelingstijd Grenswaarde PM 2,5 1 dag 15 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 5 μg/m 3 PM 10 1 dag 45 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 15 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 1 uur 200 μg/m 3 mag niet vaker dan één keer per kalenderjaar worden overschreden 1 dag 25 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 10 μg/m 3 Zwaveldioxide (SO 2 ) 1 uur 200 μg/m 3 mag niet vaker dan één keer per kalenderjaar worden overschreden 1 dag 40 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 20 μg/m 3 Benzeen Kalenderjaar 0,17 μg/m 3 Koolmonoxide (CO) Hoogste 8‑uurgemiddelde van een dag (1) 10 mg/m 3 1 dag 4 mg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Lood (Pb) Kalenderjaar 0,15 μg/m 3 Arseen (As) Kalenderjaar 6,0 ng/m 3 Cadmium (Cd) Kalenderjaar 5,0 ng/m 3 Nikkel (Ni) Kalenderjaar 20 ng/m 3 Benzo(a)pyreen Kalenderjaar 1,0 ng/m 3 (1) De hoogste 8‑uurgemiddelde concentratie per dag wordt bepaald door analyse van de voortschrijdende gemiddelden over perioden van 8 uur, die ieder uur worden berekend op basis van de uurwaarden. Elk aldus berekend gemiddelde over 8 uur telt voor de dag waarop de periode van 8 uur eindigt, d.w.z. dat de eerste berekeningsperiode voor een bepaalde dag loopt van 17.00 uur op de dag daarvoor tot 1.00 uur op die dag; de laatste berekeningsperiode loopt van 16.00 uur tot 24.00 uur op die dag. Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement Middelingstijd Grenswaarde PM 2,5 1 dag 25 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 10 μg/m³ PM 10 1 dag 45 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 20 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 1 uur 200 μg/m 3 mag niet vaker dan één keer per kalenderjaar worden overschreden 1 dag 50 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 20 μg/m 3 Zwaveldioxide (SO 2 ) 1 uur 350 μg/m 3 mag niet vaker dan één keer per kalenderjaar worden overschreden 1 dag 50 μg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Kalenderjaar 20 μg/m 3 Benzeen Kalenderjaar 3,4 μg/m 3 Koolmonoxide (CO) Hoogste 8‑uurgemiddelde van een dag (1) 10 mg/m 3 1 dag 4 mg/m 3 mag niet vaker dan 18 keer per kalenderjaar worden overschreden Lood (Pb) Kalenderjaar 0,5 μg/m 3 Arseen (As) Kalenderjaar 6,0 ng/m³ Cadmium (Cd) Kalenderjaar 5,0 ng/m³ Nikkel (Ni) Kalenderjaar 20 ng/m³ Benzo(a)pyreen Kalenderjaar 1,0 ng/m³ (1) De hoogste 8‑uurgemiddelde concentratie per dag wordt bepaald door analyse van de voortschrijdende gemiddelden over perioden van 8 uur, die ieder uur worden berekend op basis van de uurwaarden. Elk aldus berekend gemiddelde over 8 uur telt voor de dag waarop de periode van 8 uur eindigt, d.w.z. dat de eerste berekeningsperiode voor een bepaalde dag loopt van 17.00 uur op de dag daarvoor tot 1.00 uur op die dag; de laatste berekeningsperiode loopt van 16.00 uur tot 24.00 uur op die dag. Door de Commissie voorgestelde tekst B. Streefwaarden voor ozon Onderwerp Middelingstijd Streefwaarde Bescherming van de gezondheid van de mens Hoogste 8‑uurgemiddelde van een dag (1) 120 μg/m 3 mag, gemiddeld over drie jaar, niet vaker dan 18 dagen per kalenderjaar worden overschreden (2) Bescherming van het milieu Mei tot en met juli AOT40 (berekend op basis van uurwaarden) 18 000 μg/m 3 × u gemiddeld over 5 jaar (2) (1) De hoogste 8‑uurgemiddelde concentratie per dag wordt bepaald door analyse van de voortschrijdende gemiddelden over perioden van 8 uur, die ieder uur worden berekend op basis van de uurwaarden. Elk aldus berekend gemiddelde over 8 uur telt voor de dag waarop de periode van 8 uur eindigt, d.w.z. dat de eerste berekeningsperiode voor een bepaalde dag loopt van 17.00 uur op de dag daarvoor tot 1.00 uur op die dag; de laatste berekeningsperiode voor 1 dag loopt van 16.00 uur tot 24.00 uur op die dag. (2) Indien de 3- of 5-jaargemiddelden niet op basis van een volledige en ononderbroken reeks jaargegevens kunnen worden vastgesteld, is het vereiste minimumaantal jaargegevens voor de controle op de naleving van de streefwaarden als volgt: — voor de streefwaarde voor de bescherming van de gezondheid van de mens: geldige gegevens over één jaar; — voor de streefwaarde voor bescherming van de vegetatie: geldige gegevens over drie jaar. Amendement B. Streefwaarden voor ozon Onderwerp Middelingstijd Streefwaarde Bescherming van de gezondheid van de mens Hoogste 8‑uurgemiddelde van een dag (1) 110 μg/m 3 mag, gemiddeld over drie jaar, niet vaker dan 18 dagen per kalenderjaar worden overschreden (2) Bescherming van het milieu Mei tot en met juli AOT40 (berekend op basis van uurwaarden) 18 000 μg/m 3 × u gemiddeld over 5 jaar (2) (1) De hoogste 8‑uurgemiddelde concentratie per dag wordt bepaald door analyse van de voortschrijdende gemiddelden over perioden van 8 uur, die ieder uur worden berekend op basis van de uurwaarden. Elk aldus berekend gemiddelde over 8 uur telt voor de dag waarop de periode van 8 uur eindigt, d.w.z. dat de eerste berekeningsperiode voor een bepaalde dag loopt van 17.00 uur op de dag daarvoor tot 1.00 uur op die dag; de laatste berekeningsperiode voor 1 dag loopt van 16.00 uur tot 24.00 uur op die dag. (2) Indien de 3- of 5-jaargemiddelden niet op basis van een volledige en ononderbroken reeks jaargegevens kunnen worden vastgesteld, is het vereiste minimumaantal jaargegevens voor de controle op de naleving van de streefwaarden als volgt: — voor de streefwaarde voor de bescherming van de gezondheid van de mens: geldige gegevens over één jaar; — voor de streefwaarde voor bescherming van de vegetatie: geldige gegevens over drie jaar. Door de Commissie voorgestelde tekst C. Langetermijndoelstellingen voor ozon (O 3 ) Onderwerp Middelingstijd Langetermijndoelstelling Bescherming van de gezondheid van de mens Hoogste 8‑uurgemiddelde van een dag gedurende een kalenderjaar 100 μg/m 3(1) Bescherming van de vegetatie Mei tot en met juli AOT40 (berekend op basis van uurwaarden) 6 000 μg/m 3 × u (1) 99e percentiel (d.w.z. drie dagen met een overschrijding per jaar). Amendement Onderwerp Middelingstijd Langetermijndoelstelling Bescherming van de gezondheid van de mens Hoogste 8‑uurgemiddelde van een dag gedurende een kalenderjaar Piekseizoen 100 μg/m 3(1) 60 μg/m 3(2) Bescherming van de vegetatie Mei tot en met juli AOT40 (berekend op basis van uurwaarden) 6 000 μg/m 3 × u (1) 99e percentiel (d.w.z. drie dagen met een overschrijding per jaar). (2) Gemiddelde van het dagelijkse maximale 8-uurgemiddelde van O 3 -concentratie in de zes opeenvolgende maanden met de hoogste zesmaandelijkse voortschrijdende gemiddelde O 3 -concentratie. Door de Commissie voorgestelde tekst Verontreinigende stof Alarmdrempel Zwaveldioxide (SO 2 ) 500 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 400 μg/m 3 PM 2,5 50 μg/m 3 PM 10 90 μg/m 3 Amendement Verontreinigende stof Alarmdrempel Zwaveldioxide (SO 2 ) 200 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 100 μg/m 3 PM 2,5 50 μg/m 3 PM 10 90 μg/m 3 Ozon (O 3 ) 240 μg/m 3 Door de Commissie voorgestelde tekst Doel Middelingstijd Drempel Informatie 1 uur 180 μg/m 3 Alarm 1 uur (1) 240 μg/m 3 (1) Voor de toepassing van artikel 20 moet gedurende drie opeenvolgende uren een overschrijding van de drempelwaarde worden gemeten of voorspeld. Amendement Verontreinigende stof Informatiedrempel Zwaveldioxide (SO 2 ) 40 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 25 μg/m 3 PM 2,5 15 μg/m 3 PM 10 45 μg/m 3 Ozon (O 3 ) 180 μg/m 3 Door de Commissie voorgestelde tekst Verontreinigende stof Beoordelingsdrempel (jaargemiddelde, tenzij gespecificeerd) PM 2,5 5 μg/m 3 PM 10 15 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 10 μg/m 3 Zwaveldioxide (SO 2 ) 40 μg/m 3 (24‑uurgemiddelde) (1) Benzeen 1,7 μg/m 3 Koolmonoxide (CO) 4 mg/m 3 (24‑uurgemiddelde) (1) Lood (Pb) 0,25 μg/m 3 Arseen (As) 3,0 ng/m 3 Cadmium (Cd) 2,5 ng/m 3 Nikkel (Ni) 10 ng/m 3 Benzo(a)pyreen 0,12 ng/m 3 Ozon (O 3 ) 100 µg/m 3 (hoogste 8‑uurgemiddelde) (1) (1) 99e percentiel (d.w.z. drie dagen met een overschrijding per jaar). Amendement Verontreinigende stof Beoordelingsdrempel (jaargemiddelde, tenzij gespecificeerd) PM 2,5 3,5 μg/m 3 PM 10 10,5 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 8 μg/m 3 Zwaveldioxide (SO 2 ) 24 µg/m 3 (24‑uurgemiddelde) (1) Benzeen 0,12 μg/m 3 Koolmonoxide (CO) 4 mg/m3 (24‑uurgemiddelde)(1) Lood (Pb) 0,1 μg/m 3 Arseen (As) 0,46 ng/m 3 Cadmium (Cd) 2,5 ng/m 3 Nikkel (Ni) 1,75 ng/m 3 Benzo(a)pyreen 0,12 ng/m 3 Ozon (O 3 ) 77 µg/m 3 (hoogste 8‑uurgemiddelde) (1) (1) 99e percentiel (d.w.z. drie dagen met een overschrijding per jaar). Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement Verontreinigende stof Beoordelingsdrempel (jaargemiddelde, tenzij gespecificeerd) PM 2,5 5 μg/m 3 PM 10 15 μg/m 3 Stikstofdioxide (NO 2 ) 10 μg/m 3 Zwaveldioxide (SO 2 ) 40 μg/m 3 (24‑uurgemiddelde) (1) Benzeen 1,7 μg/m 3 Koolmonoxide (CO) 4 mg/m 3 (24‑uurgemiddelde) (1) Lood (Pb) 0,25 μg/m 3 Arseen (As) 3,0 ng/m 3 Cadmium (Cd) 2,5 ng/m 3 Nikkel (Ni) 10 ng/m 3 Benzo(a)pyreen 0,12 ng/m 3 Ozon (O 3 ) 100 µg/m 3 (hoogste 8‑uurgemiddelde) (1) (1) 99e percentiel (d.w.z. drie dagen met een overschrijding per jaar). Door de Commissie voorgestelde tekst Bevolking van de zone (× 1 000) Minimumaantal bemonsteringspunten wanneer de concentraties de beoordelingsdrempel overschrijden NO 2 , SO 2 , CO, benzeen Som PM (1) Minimum PM 10 Minimum PM 2,5 Pb, Cd, As, Ni in PM 10 Benzo(a)pyreen in PM 10 0 - 249 2 4 2 2 1 1 250 - 499 2 4 2 2 1 1 500 - 749 2 4 2 2 1 1 750 - 999 3 4 2 2 2 2 1 000 - 1 499 4 6 2 2 2 2 1 500 - 1 999 5 7 3 3 2 2 2 000 - 2 749 6 8 3 3 2 3 2 750 - 3 749 7 10 4 4 2 3 3 750 - 4 749 8 11 4 4 3 4 4 750 - 5 999 9 13 5 5 4 5 6 000+ 10 15 5 5 5 5 (1) Het aantal bemonsteringspunten voor PM 2,5 en NO 2 op de stedelijkeachtergrondlocaties van stedelijke gebieden moet aan de voorschriften van punt B voldoen. Amendement Bevolking van de zone (× 1 000) Minimumaantal bemonsteringspunten wanneer de concentraties de beoordelingsdrempel overschrijden NO 2 , SO 2 , CO, benzeen Som PM Minimum PM 10 Minimum PM 2,5 Pb, Cd, As, Ni in PM 10 Benzo(a)pyreen in PM 10 0 - 249 2 4 2 2 1 1 250 - 499 2 4 2 2 1 1 500 - 749 2 4 2 2 1 1 750 - 999 3 4 2 2 2 2 1 000 - 1 499 4 6 2 2 2 2 1 500 - 1 999 5 7 3 3 2 2 2 000 - 2 749 6 8 3 3 2 3 2 750 - 3 749 7 10 4 4 2 3 3 750 - 4 749 8 11 4 4 3 4 4 750 - 5 999 9 13 5 5 4 5 6 000+ 10 15 5 5 5 5 Door de Commissie voorgestelde tekst Bevolking van de zone (× 1 000) Minimumaantal bemonsteringspunten indien het aantal bemonsteringspunten met maximaal 50 % wordt verminderd (1) < 250 1 < 500 2 < 1 000 2 < 1 500 3 < 2 000 4 < 2 750 5 < 3 750 6 ≥ 3 750 1 extra bemonsteringspunt per 2 miljoen inwoners (1) Ten minste 1 bemonsteringspunt in gebieden waar de bevolking vermoedelijk aan de hoogste ozonconcentraties wordt blootgesteld. In agglomeraties moet ten minste 50 % van de bemonsteringspunten zich in voorstedelijk gebied bevinden. Amendement Bevolking van de zone (× 1 000) Minimumaantal bemonsteringspunten indien de concentraties de beoordelingsdrempel overschrijden (1) < 250 1 < 500 2 < 1 000 2 < 1 500 3 < 2 000 4 < 2 750 5 < 3 750 6 ≥ 3 750 1 extra bemonsteringspunt per 2 miljoen inwoners (1) Ten minste 1 bemonsteringspunt in gebieden waar de bevolking vermoedelijk aan de hoogste ozonconcentraties wordt blootgesteld. In agglomeraties moet ten minste 50 % van de bemonsteringspunten zich in voorstedelijk gebied bevinden. Door de Commissie voorgestelde tekst Bevolking van de zone (× 1 000) Minimumaantal bemonsteringspunten indien het aantal bemonsteringspunten met maximaal 50 % wordt verminderd NO 2 , SO 2 , CO, benzeen Som PM (1) Minimum PM 10 Minimum PM 2,5 Pb, Cd, As, Ni in PM 10 Benzo(a)pyreen in PM 10 0 - 249 1 2 1 1 1 1 250 - 499 1 2 1 1 1 1 500 - 749 1 2 1 1 1 1 750 - 999 2 2 1 1 1 1 1 000 - 1 499 2 3 1 1 1 1 1 500 - 1 999 3 4 2 2 1 1 2 000 - 2 749 3 4 2 2 1 2 2 750 - 3 749 4 5 2 2 1 2 3 750 - 4 749 4 6 2 2 2 2 4 750 - 5 999 5 7 3 3 2 3 6 000+ 5 8 3 3 3 3 (1) Het aantal bemonsteringspunten voor PM 2,5 en NO 2 op de stedelijkeachtergrondlocaties van stedelijke gebieden moet aan de voorschriften van punt B voldoen. Amendement Bevolking van de zone (× 1 000) Minimumaantal bemonsteringspunten indien het aantal bemonsteringspunten met maximaal 50 % wordt verminderd NO 2 , SO 2 , CO, benzeen Som PM Minimum PM 10 Minimum PM2,5 Pb, Cd, As, Ni in PM 10 Benzo(a)pyreen in PM 10 0 - 249 1 2 1 1 1 1 250 - 499 1 2 1 1 1 1 500 - 749 1 2 1 1 1 1 750 - 999 2 2 1 1 1 1 1 000 - 1 499 2 3 1 1 1 1 1 500 - 1 999 3 4 2 2 1 1 2 000 - 2 749 3 4 2 2 1 2 2 750 - 3 749 4 5 2 2 1 2 3 750 - 4 749 4 6 2 2 2 2 4 750 - 5 999 5 7 3 3 2 3 6 000+ 5 8 3 3 3 3 Door de Commissie voorgestelde tekst Type bemonsteringspunt Doelstellingen van de meting Representativiteit (1) Criteria voor de situering op macroschaal Stedelijkeachtergrondlocaties voor beoordelingen met betrekking tot ozon Bescherming van de gezondheid van de mens: beoordeling van de blootstelling van de stadsbevolking aan ozon, d.w.z. daar waar de bevolkingsdichtheid en ozonconcentratie relatief hoog en representatief voor de blootstelling van de algemene bevolking zijn. 1 tot 10 km 2 Buiten bereik van de invloed van plaatselijke emissiebronnen zoals verkeer, benzinestations enz.; locaties met vrije luchtcirculatie, waar goed doorgemengde lucht kan worden bemonsterd; locaties als woongebieden en winkelbuurten in de stad, parken (op afstand van bomen), brede straten of pleinen met weinig of geen verkeer, open terreinen zoals onderwijs-, sport- en recreatiefaciliteiten. Voorstedelijke locaties voor beoordelingen met betrekking tot ozon Bescherming van de gezondheid van de mens en de vegetatie: beoordeling van de blootstelling van de bevolking en de vegetatie aan de periferie van stedelijke gebieden met de hoogste ozonniveaus waaraan de bevolking en de vegetatie rechtstreeks of onrechtstreeks kunnen blootstaan. 10 tot 100 km 2 Op een bepaalde afstand van het gebied met maximale emissies, benedenwinds bij de heersende windrichting(en) wanneer de omstandigheden ozonvorming in de hand werken; waar bevolking, kwetsbare gewassen of natuurlijke ecosystemen aan de buitenrand van een stedelijk gebied aan hoge ozonniveaus worden blootgesteld; zo nodig ook enkele voorstedelijke bemonsteringspunten bovenwinds van het gebied met maximale emissies, om de regionale ozonachtergrondniveaus te bepalen. Plattelandslocaties voor beoordelingen met betrekking tot ozon Bescherming van de gezondheid van de mens en de vegetatie: beoordeling van de blootstelling van bevolking, landbouwgewassen en natuurlijke ecosystemen aan ozonconcentraties op subregionale schaal. Subregionaal niveau (100 tot 1 000 km 2 ) Bemonsteringspunten mogen zich in kleine woonkernen en/of gebieden met natuurlijke ecosystemen, bossen of landbouwgewassen bevinden; representatief voor de ozonniveaus buiten het bereik van directe plaatselijke emissiebronnen zoals industrieterreinen en wegen; op open plekken maar niet op hoge bergtoppen. Plattelandsachtergrondlocaties voor beoordelingen met betrekking tot ozon Bescherming van de gezondheid van de mens en de vegetatie: beoordeling van de blootstelling van landbouwgewassen en natuurlijke ecosystemen aan ozonconcentraties op regionale schaal, alsmede beoordeling van de blootstelling van de bevolking. Regionaal/nationaal/continentaal niveau (1 000 tot 10 000 km 2 ) Bemonsteringspunten in gebieden met een geringere bevolkingsdichtheid, bv. met natuurlijke ecosystemen, bossen, ten minste 20 km verwijderd van stads- en industriegebieden en verwijderd van plaatselijke emissiebronnen; locaties die vaak te kampen hebben met plaatselijke inversieomstandigheden nabij de grond, alsook toppen van hoge bergen, moeten worden vermeden; kustlocaties met een uitgesproken dagelijkse windcyclus van plaatselijke aard zijn niet aan te bevelen. (1) Bemonsteringspunten moeten zo mogelijk representatief zijn voor soortgelijke locaties buiten de onmiddellijke omgeving van de bemonsteringspunten. Amendement Type bemonsteringspunt Doelstellingen van de meting Representativiteit (1) Criteria voor de situering op macroschaal Stedelijkeachtergrondlocaties voor beoordelingen met betrekking tot ozon Bescherming van de gezondheid van de mens: beoordeling van de blootstelling van de stadsbevolking aan ozon, d.w.z. daar waar de bevolkingsdichtheid en ozonconcentratie relatief hoog en representatief voor de blootstelling van de algemene bevolking zijn. 1 tot 10 km 2 Buiten bereik van de invloed van plaatselijke emissiebronnen zoals verkeer, benzinestations enz.; locaties met vrije luchtcirculatie, waar goed doorgemengde lucht kan worden bemonsterd; locaties waar gevoelige en kwetsbare bevolkingsgroepen verblijven, zoals scholen, speelplaatsen, ziekenhuizen en bejaardentehuizen; locaties als woongebieden en winkelbuurten in de stad, parken (op afstand van bomen), brede straten of pleinen met weinig of geen verkeer, open terreinen zoals onderwijs-, sport- en recreatiefaciliteiten. Voorstedelijke locaties voor beoordelingen met betrekking tot ozon Bescherming van de gezondheid van de mens en de vegetatie: beoordeling van de blootstelling van de bevolking en de vegetatie aan de periferie van stedelijke gebieden met de hoogste ozonniveaus waaraan de bevolking en de vegetatie rechtstreeks of onrechtstreeks kunnen blootstaan. 10 tot 100 km 2 Op een bepaalde afstand van het gebied met maximale emissies, benedenwinds bij de heersende windrichting(en) wanneer de omstandigheden ozonvorming in de hand werken; locaties waar gevoelige en kwetsbare bevolkingsgroepen verblijven, zoals scholen, speelplaatsen, ziekenhuizen en bejaardentehuizen; waar bevolking, kwetsbare gewassen of natuurlijke ecosystemen aan de buitenrand van een stedelijk gebied aan hoge ozonniveaus worden blootgesteld; zo nodig ook enkele voorstedelijke bemonsteringspunten bovenwinds van het gebied met maximale emissies, om de regionale ozonachtergrondniveaus te bepalen. Plattelandslocaties voor beoordelingen met betrekking tot ozon Bescherming van de gezondheid van de mens en de vegetatie: beoordeling van de blootstelling van bevolking, landbouwgewassen en natuurlijke ecosystemen aan ozonconcentraties op subregionale schaal. Subregionaal niveau (100 tot 1 000 km 2 ) Bemonsteringspunten mogen zich in kleine woonkernen en/of gebieden met natuurlijke ecosystemen, bossen of landbouwgewassen bevinden; locaties waar gevoelige en kwetsbare bevolkingsgroepen verblijven, zoals scholen, speelplaatsen, ziekenhuizen en bejaardentehuizen; representatief voor de ozonniveaus buiten het bereik van directe plaatselijke emissiebronnen zoals industrieterreinen en wegen; op open plekken maar niet op hoge bergtoppen. Plattelandsachtergrondlocaties voor beoordelingen met betrekking tot ozon Bescherming van de gezondheid van de mens en de vegetatie: beoordeling van de blootstelling van landbouwgewassen en natuurlijke ecosystemen aan ozonconcentraties op regionale schaal, alsmede beoordeling van de blootstelling van de bevolking. Regionaal/nationaal/continentaal niveau (1 000 tot 10 000 km 2 ) Bemonsteringspunten in gebieden met een geringere bevolkingsdichtheid, bv. met natuurlijke ecosystemen, bossen, ten minste 20 km verwijderd van stads- en industriegebieden en verwijderd van plaatselijke emissiebronnen; locaties die vaak te kampen hebben met plaatselijke inversieomstandigheden nabij de grond, alsook toppen van hoge bergen, moeten worden vermeden; kustlocaties met een uitgesproken dagelijkse windcyclus van plaatselijke aard zijn niet aan te bevelen. (1) Bemonsteringspunten moeten zo mogelijk representatief zijn voor soortgelijke locaties buiten de onmiddellijke omgeving van de bemonsteringspunten. Door de Commissie voorgestelde tekst Luchtverontreinigende stof Maximale onzekerheid van vaste metingen Maximale onzekerheid van indicatieve metingen (1) Maximumverhouding tussen de onzekerheid van modellering en objectieve raming en de onzekerheid van vaste metingen Absolute waarde Relatieve waarde Absolute waarde Relatieve waarde Maximumverhouding PM 2,5 3,0 μg/m 3 30 % 4,0 μg/m 3 40 % 1,7 PM 10 4,0 μg/m 3 20 % 6,0 μg/m 3 30 % 1,3 NO 2 / NO x 6,0 μg/m 3 30 % 8,0 μg/m 3 40 % 1,4 Benzeen 0,75 μg/m 3 25 % 1,2 μg/m 3 35 % 1,7 Lood 0,125 μg/m 3 25 % 0,175 μg/m 3 35 % 1,7 Arseen 2,4 ng/m 3 40 % 3,0 ng/m 3 50 % 1,1 Cadmium 2,0 ng/m 3 40 % 2,5 ng/m 3 50 % 1,1 Nikkel 8,0 ng/m 3 40 % 10,0 ng/m 3 50 % 1,1 Benzo(a)pyreen 0,5 ng/m 3 50 % 0,6 ng/m 3 60 % 1,1 1. Wanneer indicatieve metingen worden gebruikt voor andere doeleinden dan de beoordeling van de naleving (bijvoorbeeld voor het ontwerpen of evalueren van het netwerk of het kalibreren en valideren van modellen), mag de onzekerheid die zijn welke voor modelleringsapplicaties is vastgesteld. Amendement Luchtverontreinigende stof Maximale onzekerheid van vaste metingen Maximale onzekerheid van indicatieve metingen (1) Maximumverhouding tussen de onzekerheid van modellering en de onzekerheid van vaste metingen Absolute waarde Relatieve waarde Absolute waarde Relatieve waarde Maximumverhouding PM 2,5 1,25 μg/m 3 25 % 2,0 μg/m 3 40 % 1,7 PM 10 3,0 μg/m 3 20 % 4,5 μg/m 3 30 % 1,3 NO 2 / NO x 1,5 μg/m 3 15 % 2,5 μg/m 3 25 % 1,4 Benzeen 0,0425 μg/m 3 25 % 0,05 μg/m 3 30 % 1,7 Lood 0,0375 μg/m 3 25 % 0,045 μg/m 3 30 % 1,7 Arseen 0,26 ng/m 3 40 % 0,33 ng/m 3 50 % 1,1 Cadmium 2,0 ng/m 3 40 % 2,5 ng/m 3 50 % 1,1 Nikkel 1,0 ng/m 3 40 % 1,25 ng/m 3 50 % 1,1 Benzo(a)pyreen 0,125 ng/m 3 50 % 0,15 ng/m 3 60 % 1,1 1. Wanneer indicatieve metingen worden gebruikt voor andere doeleinden dan de beoordeling van de naleving (bijvoorbeeld voor het ontwerpen of evalueren van het netwerk of het kalibreren en valideren van modellen), mag de onzekerheid die zijn welke voor modelleringsapplicaties is vastgesteld. Door de Commissie voorgestelde tekst Luchtverontreinigende stof Maximale onzekerheid van vaste metingen Maximale onzekerheid van indicatieve metingen (1) Maximumverhouding tussen de onzekerheid van modellering en objectieve raming en de onzekerheid van vaste metingen Absolute waarde Relatieve waarde Absolute waarde Relatieve waarde Maximumverhouding PM 2,5 (24 uur) 6,3 μg/m 3 25 % 8,8 μg/m 3 35 % 2,5 PM 10 (24 uur) 11,3 μg/m 3 25 % 22,5 μg/m 3 50 % 2,2 NO 2 (gedurende één dag) 7,5 μg/m 3 15 % 12,5 μg/m 3 25 % 3,2 NO 2 (gedurende één uur) 30 μg/m 3 15 % 50 μg/m 3 25 % 3,2 SO 2 (gedurende één dag) 7,5 μg/m 3 15 % 12,5 μg/m 3 25 % 3,2 SO 2 (gedurende één uur) 52,5 μg/m 3 15 % 87,5 μg/m 3 25 % 3,2 CO (24 uur) 0,6 mg/m 3 15 % 1,0 mg/m 3 25 % 3,2 CO (8 uur) 1,0 mg/m 3 10 % 2,0 mg/m 3 20 % 4,9 Ozon (piekseizoen): onzekerheid van de 8-uurwaarden 10,5 μg/m 3 15 % 17,5 μg/m 3 25 % 1,7 Ozon (8‑uurgemiddelde) 18 μg/m 3 15 % 30 μg/m 3 25 % 2,2 1. Wanneer indicatieve metingen worden gebruikt voor andere doeleinden dan de beoordeling van de naleving (bijvoorbeeld voor het ontwerpen of evalueren van het netwerk of het kalibreren en valideren van modellen), mag de onzekerheid die zijn welke voor modelleringsapplicaties is vastgesteld. Amendement Luchtverontreinigende stof Maximale onzekerheid van vaste metingen Maximale onzekerheid van indicatieve metingen (1) Maximumverhouding tussen de onzekerheid van modellering en de onzekerheid van vaste metingen Absolute waarde Relatieve waarde Absolute waarde Relatieve waarde Maximumverhouding PM 2,5 (24 uur) 3,75 μg/m 3 25 % 5,25 μg/m 3 35 % 2,5 PM 10 (24 uur) 11,25 μg/m 3 25 % 22,5 μg/m 3 50 % 2,2 NO 2 (gedurende één dag) 3,75 μg/m 3 15 % 6,25 μg/m 3 25 % 3,2 NO 2 (gedurende één uur) 30 μg/m 3 15 % 50 μg/m 3 25 % 3,2 SO 2 (gedurende één dag) 6,0 μg/m 3 15 % 10,0 μg/m 3 25 % 3,2 SO 2 (gedurende één uur) 30,0 μg/m 3 15 % 50,0 μg/m 3 25 % 3,2 CO (24 uur) 0,6 mg/m 3 15 % 1,0 mg/m 3 25 % 3,2 CO (8 uur) 1,0 mg/m 3 10 % 2,0 mg/m 3 20 % 4,9 Ozon (piekseizoen): onzekerheid van de 8-uurwaarden 9,0 μg/m 3 15 % 15,0 μg/m 3 25 % 1,7 Ozon (8‑uurgemiddelde) 16,5 μg/m 3 15 % 27,5 μg/m 3 25 % 2,2 1. Wanneer indicatieve metingen worden gebruikt voor andere doeleinden dan de beoordeling van de naleving (bijvoorbeeld voor het ontwerpen of evalueren van het netwerk of het kalibreren en valideren van modellen), mag de onzekerheid die zijn welke voor modelleringsapplicaties is vastgesteld. Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement Luchtverontreinigende stof Maximale onzekerheid van vaste metingen Maximale onzekerheid van indicatieve metingen (1) Maximumverhouding tussen de onzekerheid van modellering en de onzekerheid van vaste metingen Absolute waarde Relatieve waarde Absolute waarde Relatieve waarde Maximumverhouding PM 2,5 3,0 μg/ m 3 30 % 4,0 μg/m 3 40 % 1,7 PM 10 4,0 μg/ m 3 20 % 6,0 μg/m 3 30 % 1,3 NO 2 / NO x 6,0 μg/ m 3 30 % 8,0 μg/m 3 40 % 1,4 Benzeen 0,75 μg/ m 3 25 % 1,2 μg/m 3 35 % 1,7 Lood 0,125 μg/ m 3 25 % 0,175 μg/m 3 35 % 1,7 Arseen 2,4 ng/ m 3 40 % 3,0 ng/m 3 50 % 1,1 Cadmium 2,0 ng/ m 3 40 % 2,5 ng/m 3 50 % 1,1 Nikkel 8,0 ng/ m 3 40 % 10,0 ng/m 3 50 % 1,1 Benzo(a)pyreen 0,5 ng m 3 50 % 0,6 ng/m 3 60 % 1,1 (1) Bij het gebruik van indicatieve metingen voor andere doeleinden dan de beoordeling van de naleving, zoals, maar niet uitsluitend: het ontwerpen of evalueren van het monitoringnetwerk, het kalibreren en valideren van modellen, mag de onzekerheid die zijn welke voor modelleringsapplicaties is vastgesteld. Door de Commissie voorgestelde tekst Amendement Luchtverontreinigende stof Maximale onzekerheid van vaste metingen Maximale onzekerheid van indicatieve metingen (1) Maximumverhouding tussen de onzekerheid van modellering en de onzekerheid van vaste metingen Absolute waarde Relatieve waarde Absolute waarde Relatieve waarde Maximumverhouding PM 2,5 (24 uur) 6,3 μg/m 3 25 % 8,8 μg/m 3 35 % 2,5 PM 10 (24 uur) 11,3 μg/m 3 25 % 22,5 μg/m 3 50 % 2,2 NO 2 (gedurende één dag) 7,5 μg/m 3 15 % 12,5 μg/m 3 25 % 3,2 NO 2 (gedurende één uur) 30 μg/m 3 15 % 50 μg/m 3 25 % 3,2 SO 2 (gedurende één dag) 7,5 μg/m 3 15 % 12,5 μg/m 3 25 % 3,2 SO 2 (gedurende één uur) 52,5 μg/m 3 15 % 87,5 μg/m 3 25 % 3,2 CO (24 uur) 0,6 mg/m 3 15 % 1,0 mg/m 3 25 % 3,2 CO (8 uur) 1,0 mg/m 3 10 % 2,0 mg/m 3 20 % 4,9 Ozon (piekseizoen): onzekerheid van de 8-uurwaarden 10,5 μg/m 3 15 % 17,5 μg/m 3 25 % 1,7 Ozon (8‑uurgemiddelde) 18 μg/m 3 15 % 30 μg/m 3 25 % 2,2 (1) Bij het gebruik van indicatieve metingen voor andere doeleinden dan de beoordeling van de naleving, zoals, maar niet uitsluitend: het ontwerpen of evalueren van het monitoringnetwerk, het kalibreren en valideren van modellen, mag de onzekerheid die zijn welke voor modelleringsapplicaties is vastgesteld. (Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing) Het Europees Parlement, – gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad ( COM(2021)0561 ), – gezien artikel 294, lid 2, en artikel 100, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9‑0332/2021), – gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, – gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 oktober 2021 (1) , – na raadpleging van het Comité van de Regio’s, – gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 16 juni 2023 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, – gezien artikel 59 van zijn Reglement, – gezien de adviezen van de Commissie milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie industrie, onderzoek en energie, – gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme ( A9-0199/2022 ), 1. stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; 2. verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; 3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 september 2023 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad inzake het waarborgen van een gelijk speelveld voor duurzaam luchtvervoer (ReFuelEU Luchtvaart) (Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/2405.) Het Europees Parlement, – gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 juni 2022, 24 juni 2021 en 1 oktober 2020, en alle relevante eerdere conclusies van de Raad en de Europese Raad, – gezien de verklaring van de leden van de Europese Raad van 25 maart 2021 over Turkije, – gezien de verklaringen EU-Turkije van 18 maart 2016 en 29 november 2015, – gezien het kader voor onderhandelingen met Turkije van 3 oktober 2005 en het daarin opgenomen mandaat dat Turkije net als alle andere toetredingslanden de criteria van Kopenhagen volledig moet naleven en zijn betrekkingen met alle EU-lidstaten, met inbegrip van de Republiek Cyprus, moet normaliseren om uiteindelijk tot de EU te kunnen toetreden, – gezien de verklaring van de toenmalige Europese Gemeenschap en haar lidstaten van 21 september 2005 naar aanleiding van de verklaring die Turkije op 29 juli 2005 heeft afgelegd bij de ondertekening van het Aanvullend Protocol bij de Overeenkomst van Ankara, waarin is bepaald dat de erkenning van alle lidstaten een noodzakelijk aspect is in het kader van de onderhandelingen, evenals de volledige uitvoering van het Aanvullend Protocol bij de Overeenkomst van Ankara ten aanzien van alle lidstaten, door zonder vooroordelen of discriminatie alle belemmeringen voor het vrij verkeer van goederen weg te nemen, waaronder beperkingen met betrekking tot vervoersmiddelen, – gezien de mededeling van de Commissie van 12 oktober 2022 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU ( COM(2022)0528 ), en het bijbehorende verslag van 2022 over Turkije (SWD(2022)0333), – gezien de mededeling van de Commissie van 24 mei 2022 getiteld “Zesde jaarverslag over de Faciliteit voor vluchtelingen in Turkije” ( COM(2022)0243 ), – gezien het kader voor beperkende maatregelen dat op 11 november 2019 door de EU werd vastgesteld als reactie op illegale booractiviteiten van Turkije in de oostelijke Middellandse Zee, zoals laatstelijk verlengd bij Besluit (GBVB) 2022/2186 van de Raad van 8 november 2022, tot wijziging van Besluit (GBVB) 2019/1894 betreffende beperkende maatregelen in het licht van ongeoorloofde booractiviteiten van Turkije in het oostelijk deel van de Middellandse Zee (1) , – gezien de uitslagen van de presidents- en de parlementsverkiezingen in Turkije op 14 mei 2023, en van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen op 28 mei 2023, – gezien de verklaringen met voorlopige bevindingen en conclusies van 14 mei 2023 en 28 mei 2023 van de internationale verkiezingswaarnemingsmissie naar de Republiek Turkije van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), – gezien resolutie 2459 (2022) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 12 oktober 2022 getiteld “The honouring of obligations and commitments by Türkiye”, en het daarbijhorende verslag van zijn Commissie toezicht naleving verplichtingen van 14 september 2022, – gezien artikel 46 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM), waarin staat dat de verdragsluitende partijen zich ertoe verbinden zich te houden aan de einduitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in zaken waarbij zij partij zijn, en gezien de daaruit voortvloeiende verplichting van Turkije om alle uitspraken van het EHRM ten uitvoer te leggen, – gezien de desbetreffende resoluties van het Comité van ministers van de Raad van Europa, met inbegrip van de tussentijdse resoluties van 2 februari 2022 en 2 december 2021 over de uitvoering van het arrest van het EHRM in de zaak Kavala tegen Turkije, de tussentijdse resoluties van 9 maart 2023 en 2 december 2021 over de uitvoering van het arrest van het EHRM in de zaak Selahattin Demirtaș tegen Turkije (nr. 2) en het verzoek van de Raad van Europa van 8 juni 2023 om onmiddellijke vrijlating van Osman Kavala, Figen Yüksekdağ en Selahattin Demirtaș, – gezien het initiatief voor het veilige transport van graan en levensmiddelen vanuit Oekraïense havens (Zwarte Zee-graaninitiatief) van 22 juli 2022, – gezien de “Economic Outlook” betreffende Turkije van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling van 27 februari 2023, – gezien het feit dat Turkije op de 180 landen tellende wereldindex voor persvrijheid 2023 van Verslaggevers zonder grenzen op de 165e plaats staat, – gezien de verklaring van Unesco van 10 juli 2020 over de Hagia Sophia in Istanbul, en het besluit van de Commissie voor het werelderfgoed van Unesco van 31 juli 2021, – gezien zijn eerdere resoluties over Turkije, met name die van 7 juni 2022 over het Commissieverslag 2021 over Turkije (2) , en die van 19 mei 2021 over de Commissieverslagen 2019 en 2020 over Turkije (3) , en van 26 november 2020 over de escalerende spanningen in Varosha na de illegale acties van Turkije en de dringende noodzaak om de gesprekken te hervatten (4) , – gezien de persverklaring van de voorzitter van de VN-Veiligheidsraad van 21 augustus 2023 op Cyprus, – gezien zijn resolutie van 5 mei 2022 over de zaak van Osman Kavala in Turkije (5) , – gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over het verslag over de uitvoering van de EU-trustfondsen en de Faciliteit voor vluchtelingen in Turkije (6) , – gezien zijn vorige resoluties, met name die van 15 april 2015 over de honderdjarige herdenking van de Armeense genocide (7) , – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9‑0247/2023 ), A. overwegende dat in mei 2023 presidents- en parlementsverkiezingen zijn gehouden in Turkije; B. overwegende dat de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en de Parlementaire Vergadering van de OVSE waren uitgenodigd als waarnemers bij de verkiezingen die op 14 mei 2023 in Turkije werden gehouden; overwegende dat het Europees Parlement niet was uitgenodigd wegens beschuldigingen van oneerlijke behandeling; C. overwegende dat in de gemeenschappelijke waarnemingsmissie van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de OVSE, de OVSE en de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa werd geconstateerd dat het rechtskader voor de presidents- en parlementsverkiezingen niet volledig voorzag in een grondslag om democratische verkiezingen te organiseren en dat aanhoudende beperkingen met betrekking tot de fundamentele vrijheden van vergadering, vereniging en meningsuiting de participatie belemmerden van een aantal politici en partijen uit de oppositie, alsmede het maatschappelijk middenveld en de onafhankelijke media; D. overwegende dat Zuidoost-Turkije op 6 februari 2023 door vernietigende aardbevingen is getroffen, dat daarbij grote aantallen slachtoffers zijn gevallen en enorm veel schade aan de infrastructurele voorzieningen is ontstaan, en dat als gevolg daarvan 1,7 miljoen mensen in Turkije en Noord-Syrië dringend behoefte hebben aan humanitaire hulp; overwegende dat 21 lidstaten onmiddellijk opsporings- en reddingsteams naar Turkije hebben gestuurd; overwegende dat de EU en haar internationale partners tijdens de internationale donorconferentie 6,05 miljard EUR hebben toegezegd om Turkije te helpen na de aardbeving; E. overwegende dat Turkije nog altijd kandidaat-lidstaat van de EU, een NAVO-bondgenoot en een belangrijke partner is op het gebied van veiligheid, handels- en economische betrekkingen en migratie; overwegende dat Turkije de democratische waarden, de rechtsstaat en de mensenrechten dient te eerbiedigen en het EU-recht moet handhaven; F. overwegende dat de Europese Unie en haar lidstaten partners zijn van Turkije en zijn bevolking, waarmee Europa verregaande commerciële, culturele en historische banden deelt; overwegende dat Turkije de zesde grootste handelspartner van de EU is en dat de EU de grootste handelspartner van Turkije is; G. overwegende dat Turkije zich in de loop der jaren geleidelijk, maar gestaag verder weg heeft bewogen van de waarden en het normatieve kader van de EU, hetgeen een zeer zorgwekkende en steeds diepere trend aan het licht brengt, zoals blijkt uit een toenemend aantal wetten en maatregelen die de rechtsstaat, de fundamentele vrijheden, de mensenrechten en de burgerlijke vrijheden inperken, en uit zijn optreden in strijd met het internationaal recht en goede nabuurschapsbetrekkingen; H. overwegende dat de neerwaartse spiraal op het gebied van mensenrechten en de rechtsstaat zich heeft voortgezet, zoals blijkt uit het feit dat Turkije op de 165e plaats staat van de 180 landen op de World Press Freedom Index van 2023, 16 plaatsen lager dan in 2022; overwegende dat Turkije wat betreft de mensenrechten van lhbt’ers op de 48e plek van 49 landen staat volgens de Rainbow Europe Map 2022 die wordt gepubliceerd door ILGA-Europe, de Europese tak van de International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association; I. overwegende dat de positieve agenda die de EU in 2021 heeft gepresenteerd momenteel praktisch tot stilstand is gekomen; overwegende dat de onderhandelingen inzake toetreding tot de EU sinds 2018 feitelijk stilliggen wegens de verslechtering van de rechtsstaat en democratie in Turkije; overwegende dat Turkije op geloofwaardige wijze moet aantonen dat het streeft naar nauwere betrekkingen en toenadering tot de EU; J. overwegende dat Turkije lid is van de Raad van Europa en derhalve gebonden is aan de uitspraken van het EHRM; K. overwegende dat er volgens het verslag van het “We Will Stop Femicides Platform” (KCDP) in 2022 in Turkije 334 vrouwen door mannen werden vermoord en 245 vrouwen onder verdachte omstandigheden dood werden aangetroffen; overwegende dat volgens het verslag van 2021 van het platform 280 vrouwen werden vermoord en 217 vrouwen onder verdachte omstandigheden dood werden aangetroffen; L. overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tot ongekende geopolitieke verschuivingen in Europa leidt; overwegende dat de sleutelpositie van Turkije het land in staat stelt een belangrijke, strategische rol te spelen; overwegende dat Turkije de enige bemiddelaar is geweest die door zowel Oekraïne als Rusland werd aanvaard en een belangrijke rol speelde bij het bereiken van overeenstemming over het cruciale Zwarte Zee-graaninitiatief; overwegende dat Turkije echter heeft besloten zich niet achter de EU-sancties tegen Rusland te scharen; overwegende dat, voornamelijk als gevolg hiervan, de afstemming van het buitenlands beleid van Turkije op de verklaringen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) van de EU tussen 2021 en 2022 is verslechterd van 14 % naar slechts 7 %, hetgeen veruit het laagste percentage is van alle uitbreidingslanden; overwegende dat de handel tussen Turkije en Rusland bijna is verdubbeld sinds de oplegging van de EU-sancties aan Rusland; M. overwegende dat er nu meer dan ooit in de betrekkingen tussen de EU en Turkije een gezamenlijke inspanning nodig is ter ondersteuning van de wettelijk erkende status quo ante overal waar de Russische Federatie aanvalsoorlogen heeft gevoerd of inbreuk heeft gedaan op het internationaal recht of op internationaal erkende grenzen; N. overwegende dat Turkije een belangrijke partner blijft voor de stabiliteit in de ruimere regio van het oostelijk Middellandse Zeegebied en overwegende dat er een de-escalatie heeft plaatsgevonden van de spanningen tussen de EU en Turkije met betrekking tot de situatie in het oostelijk Middellandse Zeegebied, maar dat deze nog niet zijn verdwenen; O. overwegende dat Turkije herhaaldelijk is verzocht zich te onthouden van alle acties die een inbreuk vormen op de soevereiniteit en soevereine rechten van alle EU-lidstaten en in strijd zijn met het internationaal en EU-recht; P. overwegende dat de Turkse Grote Nationale Vergadering in maart 2023 met veel vertraging het NAVO-lidmaatschap van Finland heeft geratificeerd, waardoor het land kon toetreden tot de NAVO; overwegende dat de Turkse regering moedwillig druk heeft uitgeoefend op Zweden en in tijden van historische Russische agressie de toetreding van Zweden tot de NAVO heeft vertraagd; Q. overwegende dat de financiële en economische integratie tussen Turkije en Rusland in 2022 aanzienlijk werd versterkt, hetgeen zichtbaar is op veel gebieden en markten, waaronder het bankwezen, vastgoed, toerisme en energie; R. overwegende dat de economie in Turkije gestaag blijft groeien, maar dat de inflatie nog steeds op het hoogste peil van de afgelopen twintig jaar staat en dat de externe onevenwichtigheden in de economie zijn toegenomen; S. overwegende dat Turkije met bijna 4 miljoen geregistreerde vluchtelingen, voornamelijk uit Syrië, Irak en Afghanistan, het grootste aantal vluchtelingen ter wereld opvangt; overwegende dat er geloofwaardige berichtgeving bestaat over deportatie van vluchtelingen die in Turkije verblijven en over onverwijlde pushbacks van vluchtelingen aan de Turkse grens, na weinig of geen onderzoek van hun verzoek om internationale bescherming; Algemene beoordeling en de meest recente ontwikkelingen 1. neemt kennis van de uitslagen van de onlangs gehouden presidents- en parlementsverkiezingen in Turkije, en beschouwt deze als een teken van politieke continuïteit in het land; is verheugd over de hoge opkomst en merkt op dat de verkiezingen grotendeels vreedzaam zijn verlopen, ondanks losstaande gevallen van geweld, hoofdzakelijk gericht tegen aanhangers van de oppositie; 2. betreurt echter dat, zoals de verkiezingswaarnemingsmissie van de OVSE/ODIHR heeft vastgesteld, het ontbreken van een gelijk speelveld een ongerechtvaardigd voordeel heeft geboden aan de zittende ambtsdrager, zoals onder meer bleek uit de overdreven tendentieuze en ongelijke berichtgeving in de media; betreurt verder dat scherpe retoriek, opruiend en discriminerend taalgebruik, ook tegen minderheden, het voortdurend intimideren en lastigvallen van aanhangers van bepaalde oppositiepartijen en onjuiste beweringen van regeringspartijen waarin de oppositie in verband wordt gebracht met terrorisme, het proces hebben ondermijnd; benadrukt dat de Turkse regering lange tijd voor de verkiezingen haar macht over de overheidsinstellingen en regelgevende instanties heeft gebruikt om de narratieven en debatten in zowel de traditionele als de sociale media te beïnvloeden, om journalisten en politici gevangen te zetten en verkozen ambtenaren in de gebieden waar de Koerden in de meerderheid zijn uit hun ambt te ontzetten, teneinde de oppositie te benadelen; 3. herhaalt zijn diepe bedroefdheid over de dodelijke, vernietigende aardbevingen in Zuidoost-Turkije en Syrië op 6 februari 2023, en spreekt eens te meer zijn medeleven met de families van de slachtoffers uit; is ingenomen met de internationale hulp- en wederopbouwinspanningen van met name de EU en haar lidstaten en de snelle inschakeling van het mechanisme voor civiele bescherming van de EU om de getroffen gebieden te hulp te schieten, wat getuigt van sterke Europese solidariteit met de Turkse bevolking; is van mening dat de EU de humanitaire behoeften en wederopbouwinspanningen van de Turkse bevolking moet blijven steunen; is met name ingenomen met de aanzienlijke toezeggingen die zijn gedaan tijdens de donorconferentie die door de Commissie en het Zweedse voorzitterschap van de Raad is bijeengeroepen en verzoekt de EU en de lidstaten, alsook alle andere internationale donoren, hun toezeggingen gestand te doen en ervoor te zorgen dat het ontwerp en de uitvoering van de wederopbouw en de respons bij rampen en het toezicht daarop transparant, duurzaam en veilig zijn; onderstreept dat Europese solidariteit kan leiden tot een merkbare verbetering van de betrekkingen tussen de EU en Turkije; is bezorgd over het feit dat door de aardbeving tekortkomingen, zoals een gebrek aan paraatheid van de regering, een afbrokkelende infrastructuur en wijdverbreide corruptie zijn blootgelegd; betreurt dat de toegang tot het internet en sociale media tijdens de kritieke uren na de aardbeving aanzienlijk beperkt was, hetgeen gevolgen had voor de reddingsoperaties, en dat journalisten werden geviseerd, hetgeen de vrije stroom van informatie belemmerde; 4. is van oordeel dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de betrekkingen tussen de EU en Turkije heeft beïnvloed en er een nieuwe dimensie aan heeft toegevoegd aangezien Turkije tegelijkertijd probeert zowel de betrekkingen met het Westen als met Rusland te handhaven; is verheugd dat Turkije in de Algemene Vergadering van de VN heeft gestemd voor het veroordelen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en is ingenomen met zijn inzet voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne; betreurt tegelijkertijd dat Turkije geen sancties buiten het kader van de VN ondersteunt; benadrukt dat het afstemmingspercentage van Turkije op het gebied van het GBVB naar een historisch dieptepunt van 7 % is gezakt, vergeleken met 11 % in 2021; verzoekt Turkije zo snel mogelijk belangrijke stappen te zetten wat de afstemming op het GBVB van de EU betreft, ook wat betreft sancties en het voorkomen van de omzeiling van sancties; 5. is ingenomen met het streven van Turkije om de gesprekken tussen Oekraïne en Rusland te bevorderen, en herhaalt zijn waardering voor de cruciale bijdrage die Turkije samen met de VN heeft geleverd bij de bemiddeling over en het levend houden van het Zwarte Zee-graaninitiatief, dat van doorslaggevend belang is geweest bij het afwentelen van een ernstige mondiale voedselcrisis, vooral wat betreft graan; merkt op dat, met het oog op hybride dreigingen in het kader van internationale conflicten en crises, de verspreiding van onjuiste informatie en propaganda via de sociale en reguliere media ook is vastgesteld in de Turkse informatieomgeving; veroordeelt het feit dat Turkije in het kader van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de activiteiten van Russische mediakanalen niet heeft beperkt; 6. merkt op dat de handel tussen Turkije en Rusland sinds het begin van de oorlog in Oekraïne bijna is verdubbeld en dat er een verhoogd risico bestaat dat goederen en technologieën waarvoor sancties gelden, zoals halfgeleiders, via het Turkse grondgebied worden vervoerd; benadrukt dat door omzeiling van sancties het bijzondere risico bestaat dat technologie voor tweeërlei gebruik naar Rusland wordt overgebracht en uiteindelijk door het Russische leger in Oekraïne kan worden gebruikt; neemt kennis van het feit dat de Turkse autoriteiten de voorbije maanden bepaalde maatregelen hebben genomen om de wederuitvoer en rechtstreekse doorvoer naar Rusland te voorkomen van goederen die onder EU-sancties vallen; roept Turkije echter op verder te gaan om ervoor te zorgen dat het niet langer een hub is voor entiteiten en personen die sancties proberen te omzeilen, om met wettelijke en regelgevende middelen volledig te waarborgen dat er op zijn grondgebied nooit sancties zullen worden omzeild en om in dit verband alle nodige stappen te zetten, onder meer door entiteiten en personen te bestraffen; betreurt het feit dat het omzeilen van EU-sancties door Turkije de collectieve inspanningen ondermijnt en verzoekt de Commissie de toegenomen handel tussen Rusland en Turkije te onderzoeken en de relevante handelsstromen te evalueren die zouden kunnen wijzen op de omzeiling van sancties; uit voorts zijn bezorgdheid over het feit dat steeds meer Russische staatsburgers, met inbegrip van oligarchen, zich in grote Turkse steden en kustgebieden vestigen – en zo bijdragen tot sterke prijsstijgingen op de markt voor huur- en koopwoningen – van waaruit zij hun bedrijfs- en handelsactiviteiten voortzetten en grote hoeveelheden Russisch kapitaal in het Turkse systeem brengen; onderstreept zijn verwachting dat Turkije zal voorkomen dat het een veilige haven wordt voor Russisch kapitaal en investeringen; is bezorgd over de nauwe samenwerking van Turkije met Rusland op het gebied van de ontwikkeling van grote kerncentrales, waaronder de kerncentrale Akkuyu die wordt gebouwd en zal worden geëxploiteerd door het Russische staatsbedrijf voor atoomenergie Rosatom dat ook eigenaar is van deze centrale; 7. betreurt ten zeerste, in de context van de Russische invasie van Oekraïne en de veranderende veiligheidsstructuur op het Europese continent, de vertraging van de ratificatie van de toetreding van Zweden tot de NAVO, na de eerdere vertraging van de toetreding van Finland tot de NAVO, hetgeen maar één partij goed uitkwam, te weten Rusland, en de betrekkingen tussen Turkije en zijn NAVO-bondgenoten ondermijnt; veroordeelt in dit verband voorts pogingen om de democratische vrijheden in de EU-lidstaten te ondermijnen door de instemming met de toetreding van Zweden tot de NAVO te instrumentaliseren; neemt kennis van het feit dat de president van Turkije, na verder overleg, uiteindelijk op 10 juli 2023 heeft besloten het NAVO-toetredingsprotocol van Zweden zo spoedig mogelijk toe te zenden aan de Grote Nationale Vergadering van Turkije en nauw samen te werken met de Vergadering om de ratificatie te waarborgen; betreurt echter dat dit proces nog niet is afgerond en dat er geen duidelijk tijdschema is; dringt er bij Turkije op aan het Zweedse NAVO-lidmaatschap onverwijld te ratificeren; dringt er bij de Turkse autoriteiten op aan zich te houden aan hun belofte om te werken aan een constructiever partnerschap in de NAVO, waaronder in het oostelijk Middellandse Zeegebied; benadrukt dat het NAVO-toetredingsproces van een land geenszins kan worden gekoppeld aan het EU-toetredingsproces van een ander land, aangezien het EU-toetredingsproces van het andere land gebaseerd blijft op zijn eigen verdiensten; 8. is van oordeel dat, wat de mensenrechten en de rechtsstaat betreft, het pijnlijke beeld dat in zijn resolutie van 7 juni 2022 over het Commissieverslag 2021 over Turkije wordt geschetst nog altijd actueel is, en wijst op de inhoud van die resolutie; sluit zich volledig aan bij de resolutie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 12 oktober 2022, alsook bij het daarbij behorende verslag van zijn Commissie toezicht naleving verplichtingen door Turkije, en bij de resoluties die zijn vastgesteld door het Comité van ministers van de Raad van Europa in afwachting van de uitvoering van de arresten van het EHRM, waarin een gedetailleerde beschrijving wordt gegeven van een breed scala aan serieuze tekortkomingen op het gebied van de mensenrechten die constant door lokale en internationaal gerenommeerde mensenrechtenorganisaties worden aangekaart; 9. is ontsteld over het feit dat de negatieve ontwikkeling niet is gestopt of omgekeerd en dat de achteruitgang van de democratie in Turkije zich het afgelopen jaar heeft voortgezet, waarbij verschillende wetten zijn gewijzigd om de onlinecensuur aan te scherpen en de toegang tot informatie te beperken onder het mom van het voorkomen van misinformatie; is ook ontsteld over het meedogenloze optreden tegen elk kritisch geluid, met name in de aanloop naar en gedurende de recente verkiezingen; betreurt dat de Turkse regering met een reeks wetten, waaronder de wet inzake sociale media van 2020, de wet inzake de bestrijding van witwassen van 2021 en de desinformatiewet van 2022, een ingewikkeld web van wetgeving heeft gesponnen dat als instrument dient om journalisten, werknemers in de media, maatschappelijke organisaties, politieke activisten, academici en kunstenaars stelselmatig onder de duim te houden en het zwijgen op te leggen; stelt teleurgesteld vast dat Turkije nu wereldwijd geldt als een voorbeeld voor autoritaire praktijken; maakt zich zorgen over de toename van nepnieuws in de Turkse sociale media, maar spreekt zijn grote bezorgdheid uit over de draconische desinformatiewet die in oktober 2022 is aangenomen en die de controle van de regering op socialemediaplatforms en nieuwswebsites versterkt en waarbij gevangenisstraffen zijn ingevoerd voor het publiceren van “desinformatie en nepnieuws”; is van mening dat de vage definitie van “desinformatie” en “opzet” in de wet miljoenen internetgebruikers in Turkije, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen, blootstelt aan het risico van vervolging voor het op internet zetten van informatie waar de regering het niet mee eens is; is van mening dat de Turkse regering derhalve zelfcensuur door intimidatie bevordert; maakt zich zorgen over de verspreiding van staatspropaganda, in het bijzonder door het door de staat gerunde nieuwsagentschap Anadolu; 10. veroordeelt het gebrek aan onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de politieke instrumentalisering van het rechtssysteem en wijst erop dat dit gebied voor de EU van groot belang is, aangezien onafhankelijkheid van de rechterlijke macht de hoeksteen vormt van een goed werkend democratisch stelsel dat ten dienste en ten gunste van de bevolking werkt; blijft bezorgd over de grove beperkingen van de fundamentele vrijheden – in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting en van vereniging, waarvan de zaak Gezi emblematisch blijft – en over de voortdurende aanvallen op de grondrechten van leden van de oppositie, mensenrechtenverdedigers, advocaten, vakbondsleden, leden van minderheden, journalisten, academici en activisten van het maatschappelijk middenveld, onder meer door middel van rechterlijke en bestuurlijke intimidatie, een willekeurige toepassing van antiterrorismewetten, stigmatisering en ontbinding van verenigingen; verwacht dat alle sectoren van de georganiseerde Turkse maatschappij in staat worden gesteld hun werkzaamheden en activiteiten vrij uit te voeren, hetgeen positief zou bijdragen aan de Turkse democratie; uit zijn bezorgdheid over de meldingen van het gebruik van buitensporig geweld tegen gedetineerden; wijst er nadrukkelijk op dat moet worden gegarandeerd dat alle gedetineerden menselijk worden behandeld, in overeenstemming met de elementaire mensenrechten; 11. dringt er bij Turkije op aan om overeenkomstig artikel 46 van het EVRM alle uitspraken van het EHRM volledig ten uitvoer te leggen, wat een onvoorwaardelijke verplichting is die voortvloeit uit het lidmaatschap van Turkije van de Raad van Europa; is ontsteld over het feit dat de Turkse autoriteiten, met name de rechterlijke macht, voortdurend richtinggevende uitspraken van het EHRM naast zich neerleggen en verzuimen deze toe te passen, zoals in de zaken Selahattin Demirtaş en Osman Kavala, waarvoor Turkije bij de Raad van Europa wordt geconfronteerd met de historische inzet van de inbreukprocedure; 12. veroordeelt de voortdurende vervolging, censuur en intimidatie van journalisten en onafhankelijke media in Turkije; maakt zich ook zorgen over het feit dat journalisten en politieke tegenstanders die afkomstig zijn uit Turkije in de EU worden geviseerd; roept de Turkse autoriteiten op om maatschappelijke organisaties, advocaten en andere wettelijke vertegenwoordigers en de pers binnen hun bevoegdheden en takenpakket te laten functioneren en hun beroep vrijelijk te laten uitoefenen, aangezien dit de democratie en samenleving in het algemeen gezonder maakt; 13. betreurt de aanvallen op politieke partijen en leden van de oppositie die steeds meer onder druk zijn komen te staan; maakt zich zorgen dat de onderdrukking en vervolging van de politieke oppositie na de laatste verkiezingen intenser zal worden wegens de verslechterende economische situatie in het land; maakt zich met name zorgen over het aanhoudende hardhandige optreden tegen Koerdische politici, journalisten, advocaten en kunstenaars, met inbegrip van de grootschalige arrestaties voorafgaand aan de verkiezingen, en over de lopende rechtszaak om de Democratische Volkspartij te ontbinden; is bezorgd over het gebruik van de rechterlijke macht om politieke beslissingen van oppositiepartijen te beïnvloeden, zoals de zaak tegen de burgemeester van de grootstedelijke gemeente Istanbul; 14. spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de verslechtering van de rechten van vrouwen, gendergerelateerd geweld en de toename van het aantal feminicides, die de ernstige tekortkomingen bij het bieden van doeltreffende bescherming aan vrouwen in Turkije weerspiegelen; maakt zich met name zorgen over “eremoorden”; betreurt het gebrek aan betrouwbare officiële gegevens over feminicides, hoewel er sprake is van coherente verslaglegging door vrouwenrechtenorganisaties; verzoekt de Turkse autoriteiten overlevenden van geweld tegen vrouwen te steunen en daders ter verantwoording te roepen; uit zijn bezorgdheid over de botsingen tussen betogers en de politie op 8 maart 2023, toen honderden vrouwen en lhbt+-activisten deelnamen aan de twintigste jaarlijkse vrouwenmars in Istanbul; herhaalt zijn krachtige veroordeling van de terugtrekking van Turkije uit het Verdrag van Istanbul, bij presidentieel decreet, als een grote tegenslag voor de inspanningen om de rechten van vrouwen in het land te bevorderen, en herhaalt zijn oproep aan de Turkse regering om dit onaanvaardbare besluit terug te draaien en zich te houden aan en te handelen in overeenstemming met de internationale verdragen, convenanten en verplichtingen waarbij het land partij is; dringt erop aan dat Turkije snel een doeltreffend nationaal actieplan vaststelt om kindhuwelijken en gedwongen huwelijken te bestrijden; 15. is bezorgd over wijdverbreide haatzaaiende uitlatingen jegens en discriminatie van de lhbti+-gemeenschap; betreurt de onophoudelijke aanvallen op en intimidatie van lhbti’ers en met name het bezigen van anti-lhbti-retoriek door politici en hoge ambtenaren, waaronder de president van de republiek; betreurt dat de autoriteiten sinds 2014 Pride-parades in grote steden, waaronder Istanbul, hebben verboden; herinnert eraan dat Turkije op grond van zijn verplichtingen uit hoofde van het EVRM een verantwoordelijkheid heeft om discriminatie van en geweld tegen lhbti’ers te bestrijden en dringt er bij de Turkse autoriteiten op aan dat zij hun verbintenissen nakomen en seksuele gerichtheid, genderidentiteit en geslachtskenmerken als beschermde gronden toevoegen aan bepalingen inzake de bestrijding van discriminatie; 16. blijft zeer bezorgd over de zogenaamde Koerdische kwestie en herhaalt dat dringend een geloofwaardig politiek proces moet worden hervat waarbij alle relevante partijen en democratische krachten worden betrokken om tot een vreedzame oplossing te komen; verzoekt de nieuwe Turkse regering daar door middel van de bevordering van dialoog en verzoening naartoe te werken; is verontrust over de ernstige en verslechterende onderdrukking van de Koerdische gemeenschap, met name in het zuidoosten van het land, met inbegrip van de verdere inperking van culturele rechten en wettelijke beperkingen op het gebruik van de Koerdische taal als onderwijstaal in het onderwijs; 17. neemt er kennis van dat extreemrechtse islamitische partijen sinds de laatste verkiezingen deel uitmaken van het Turkse parlement en de regeringscoalitie; uit zijn bezorgdheid over het steeds grotere gewicht van de islamitische agenda op wetgevingsgebied en allerlei terreinen van het openbaar bestuur, onder meer door de uitbreiding van de invloed van het Presidium voor Religieuze Zaken (Diyanet) in het onderwijsstelsel; maakt zich met name zorgen over de toenemende druk van overheidsinstanties en islamistische en ultranationalistische groeperingen op de Turkse culturele sector en kunstenaars, zoals recentelijk blijkt uit het toenemende aantal annuleringen van concerten, festivals en andere culturele evenementen die als kritisch of “immoreel” worden beschouwd, waarbij het doel is een ultraconservatieve agenda op te leggen die onverenigbaar is met de waarden van de EU; 18. is ingenomen met de nieuwe inzichten van de Commissie, die hebben geleid tot de stopzetting van de Erasmus+-financiering en de terugvordering van de middelen die zijn uitgekeerd aan de Turkse vereniging Yavuz Sultan Selim, waarvan het optreden in strijd was met de waarden van de EU; verzoekt de Commissie zich te blijven inspannen om ervoor te zorgen dat geen financiering uit EU-fondsen wordt verstrekt aan verenigingen die de waarden van de EU niet eerbiedigen ; 19. merkt op dat er geen aanzienlijke vooruitgang is geboekt met betrekking tot de bescherming van de rechten van etnische en religieuze minderheden, waaronder die van de Grieks-orthodoxe bevolking op de eilanden Gökçeada (Imvros) en Bozcaada (Tenedos); verzoekt de Turkse autoriteiten het historische en culturele karakter van culturele en religieuze monumenten en symbolen volledig te eerbiedigen, met name dat van monumenten en symbolen die door Unesco als werelderfgoed zijn aangemerkt; neemt met bezorgdheid kennis van de recente ontwikkelingen met betrekking tot het monument de Hagia Sophia en het Chora-museum; beklemtoont dat de beperkingen met betrekking tot de opleiding, benoeming en opvolging van geestelijken moeten worden opgeheven en dat het Halki-seminarie, dat al sinds 1971 gesloten is, moet worden heropend en dat alle belemmeringen die de goede werking ervan beletten, moeten worden weggenomen; herhaalt zijn verzoek aan Turkije om de rol te erkennen van het Oecumenisch Patriarchaat voor orthodoxe christenen over de hele wereld en de rechtspersoonlijkheid ervan en het algemeen gebruik van de kerkelijke titel van de oecumenische patriarch te erkennen; verzoekt Turkije alle relevante arresten van het EHRM en de aanbevelingen van de Raad van Europa inzake de bescherming van de eigendomsrechten van minderheden volledig ten uitvoer te leggen en wetgeving in te voeren die het mogelijk maakt dat alle religieuze gemeenschappen en etnische minderheden rechtspersoonlijkheid verwerven, door de desbetreffende aanbevelingen van de Commissie van Venetië uit te voeren; roept de Turkse autoriteiten op doeltreffend onderzoek in te stellen naar personen die verantwoordelijk zijn voor haatzaaiende uitlatingen tegen minderheden of vandalisme tegen religieuze plaatsen en hen te vervolgen; 20. vindt het zeer zorgwekkend dat onverminderd heel veel macht, zonder doeltreffende “checks-and-balances”, in de handen van de president van Turkije is geconcentreerd waardoor de democratische instellingen in het land aanzienlijk worden ondermijnd; wijst erop dat het gebrek aan autonomie op verschillende bestuursniveaus wegens een extreme afhankelijkheid van één persoon (de president) voor allerlei beslissingen ertoe kan leiden dat het systeem disfunctioneel wordt, zoals is gebleken uit de trage reactie op de rampzalige gevolgen van de aardbevingen in februari; 21. concludeert dat de Turkse regering geen interesse toont om de al lang bestaande en groeiende kloof tussen Turkije en de EU op het gebied van waarden en normen te dichten, aangezien zij de afgelopen jaren heeft laten zien dat het aan politieke wil ontbreekt om de noodzakelijke hervormingen door te voeren, in het bijzonder wat betreft de rechtsstaat, de grondrechten en de bescherming en inclusie van alle etnische, religieuze en seksuele minderheden; concludeert voorts dat de Turkse regering geen interesse heeft getoond om de criteria van Kopenhagen te eerbiedigen en te handhaven en haar optreden af te stemmen op het beleid en de doelstellingen van de EU; 22. maakt zich zorgen over de gebrekkige werking van de markteconomie van Turkije, met name aangaande het monetair beleid en de overheidsfinanciën, en het institutioneel en regelgevingskader, alsook over de directe inmenging door de Turkse president in het monetair beleid; is van mening dat de regering nu iets moet doen aan de economische kwetsbaarheden en de hoge inflatie; verzoekt de regering de geloofwaardigheid van belangrijke instellingen als de Turkse centrale bank en het Turkse bureau voor de statistiek te herstellen; is van mening dat sterkere en eerlijkere betrekkingen met de EU de tegenspoed deels kunnen verlichten en kunnen bijdragen tot het verbeteren van de levensstandaard van de Turkse bevolking; 23. verzoekt Turkije vooruitgang te boeken met zijn afstemming op de EU-richtlijnen en -wetgeving met betrekking tot het milieu en klimaatactie; prijst het werk van Turkse milieurechtenverdedigers; is ingenomen met het besluit van de Turkse regering om de Klimaatovereenkomst van Parijs te ratificeren en met haar toezegging om uiterlijk in 2053 klimaatneutraal te zijn; betreurt dat deze toezegging niet wordt gevolgd door specifieke maatregelen; betreurt het verder dat Turkije dan wel ambitieuze streefdoelen heeft geformuleerd voor gebieden als bestrijding van verontreiniging, afvalbeheer en bestrijding van klimaatverandering, maar dat de handhaving zwak blijft en meer prioriteit wordt toegekend aan het reageren op de huidige economische crises dan aan inspanningen om de economie te verduurzamen; verzoekt Turkije zijn bijdrage aan de bescherming van het klimaat en de biodiversiteit te verhogen en prioriteit toe te kennen aan de vaststelling van zijn klimaatwet; herhaalt zijn oproep aan de Turkse regering om een einde te maken aan haar plannen voor de kerncentrale Akkuyu, die wordt gebouwd in een regio die gevoelig is voor ernstige aardbevingen en daardoor niet alleen voor Turkije, maar ook voor het Middellandse Zeegebied een grote bedreiging vormt; verzoekt Turkije in dit verband om zich aan te sluiten bij de verdragen van Espoo en Aarhus van de Economische Commissie voor Europa van de VN en herhaalt zijn oproep aan de Turkse regering om de regeringen van zijn buurlanden te betrekken bij verdere ontwikkelingen in de Akkuyu-onderneming; 24. is verheugd dat Turkije, na een periode die gekenmerkt werd door confrontaties, recent stappen heeft ondernomen voor het normaliseren van de betrekkingen met een aantal landen, waaronder Armenië, Egypte, Israël en de Golfstaten; verzoekt Turkije deze positieve ontwikkelingen te volgen door concrete maatregelen te nemen ten aanzien van alle buurlanden; is ingenomen met de deelname van Turkije aan de topontmoetingen van de Europese politieke gemeenschap; blijft het echter zorgwekkend vinden dat het Turkse buitenlands beleid met betrekking tot veel aspecten nog altijd botst met de belangen van de EU en dat volgens het meest recente verslag van de Commissie over Turkije de kloof tussen de EU en Turkije niet kleiner, maar het afgelopen jaar juist groter is geworden, met een laagterecord (7 %) wat betreft samenvallende besluiten op het gebied van gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid; 25. veroordeelt de militaire interventies van Turkije in Syrië en zijn illegale bezetting van gebieden in Noord-Syrië, en keurt het af dat Turkije en lokale Syrische facties de rechten van burgers in de door Turkije bezette gebieden ongestraft schenden en hun vrijheden beperken; betreurt dat een groot deel van de plaatselijke bevolking bij de bezetting is gevlucht, en dat deze mensen tot op heden als gevolg van de Turkse bezetting en de aan Turkije gelieerde lokale islamitische milities niet hebben kunnen terugkeren; herhaalt dat een nieuwe grondaanval in Syrië ernstige gevolgen zou hebben voor de internationale veiligheid; 26. uit zijn bezorgdheid over de Turkse luchtaanvallen in het noorden van Syrië en Irak, met name op de regio Sinjar, het woongebied van de Jezidi’s, die in 2014 het slachtoffer werden van genocide door Da’esh, en de aanhoudende militaire aanwezigheid op Iraaks grondgebied; herhaalt dat de burgerbevolking nooit het slachtoffer mag worden van militaire zelfverdediging; verzoekt de Turkse autoriteiten terughoudendheid te betrachten en internationale normen volledig te eerbiedigen; 27. betreurt dat de standpunten en het beleid van Turkije ten aanzien van Libië grotendeels ongewijzigd zijn gebleven; merkt bezorgd op dat Turkije in oktober 2022 een nieuw memorandum van overeenstemming met de regering van nationale eenheid van Libië heeft ondertekend inzake koolwaterstoffen, dat ernstige gevolgen zou kunnen hebben voor de regionale stabiliteit in zoverre dat het een directe of indirecte uitvoering zou inhouden van de twee illegale memoranda van overeenstemming van 2019 inzake militaire samenwerking en maritieme afbakening; geeft andermaal aan de ondertekening te veroordelen van de memoranda van overeenstemming tussen Turkije en Libië over alomvattende samenwerking op het gebied van veiligheid en militaire samenwerking en over de afbakening van maritieme zones, die onderling verbonden zijn en duidelijke schendingen vormen van het internationaal recht, de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad en de soevereine rechten van de EU‑lidstaten; roept Turkije op samen te werken met operatie IRINI die tot doel heeft het wapenembargo tegen Libië te handhaven en mensensmokkel en -handel te bestrijden; 28. benadrukt de toenemende relevantie van de Westelijke Balkan in het buitenlands beleid van Turkije en de bijzondere banden van Turkije met landen als Bosnië en Herzegovina en Servië, de belangrijkste gesprekspartner van Turkije voor Balkan-aangelegenheden; 29. is bezorgd over de inmenging van Turkije in de EU-lidstaten, die gericht is op Europese burgers van Turkse oorsprong; verzoekt de Commissie de aanbevelingen van de Bijzondere Commissie buitenlandse inmenging in de democratische processen in de EU (ING2) in het pakket inzake verdediging van de democratie uit te voeren om inmenging door buitenlandse autoriteiten te bestrijden; verzoekt de StratCom-afdelingen van de Europese Dienst voor extern optreden vermoedens van op de EU gerichte Turkse desinformatie te documenteren en verslag uit te brengen van deze bevindingen aan het Europees Parlement; 30. herinnert eraan dat Turkije als lid van de NAVO een geostrategische rol speelt bij het waarborgen van de regionale en Europese veiligheid en dat het land zijn NAVO-verplichtingen moet nakomen; 31. is een voorstander van de normalisering van de betrekkingen tussen Armenië en Turkije in het belang van verzoening, regionale stabiliteit en veiligheid, en sociaal-economische ontwikkeling, en is ingenomen met de tot nu toe gemaakte vorderingen; neemt met waardering kennis van de aanwezigheid van de premier van Armenië bij de inhuldiging van de nieuw gekozen president van Turkije; pleit voor een snelle uitvoering van de overeenkomsten die zijn bereikt door de speciale vertegenwoordigers van de Turkse en Armeense regering over onder meer het openen van het luchtruim en de grenzen tussen de twee landen; roept beide partijen op om te goeder trouw en zonder voorafgaande voorwaarden aan het proces deel te nemen; hoopt dat dit een aanzet kan geven tot het normaliseren van de betrekkingen in de zuidelijke Kaukasus; spoort Turkije er opnieuw toe aan de Armeense genocide te erkennen, zodat de weg wordt geëffend voor een daadwerkelijke verzoening tussen het Turkse en het Armeense volk, en om zich volledig te houden aan zijn plicht om het Armeense culturele erfgoed te beschermen; 32. prijst de inspanningen van Turkije om de grootste vluchtelingenbevolking ter wereld van bijna vier miljoen mensen op te blijven vangen; is in dit verband verheugd dat de EU middelen blijft verstrekken voor vluchtelingen en gastgemeenschappen in Turkije, en zegt met klem toe dit in de toekomst te blijven doen; verzoekt de Commissie een voorstel te presenteren voor de voortzetting van de financiering voor Syrische vluchtelingen en gastgemeenschappen in Turkije na 2024; verzoekt de Commissie volledige transparantie en nauwkeurigheid te waarborgen bij de toewijzing van fondsen onder de paraplu van de opvolger van de EU-faciliteit voor vluchtelingen in Turkije, en ervoor te zorgen dat deze fondsen in de eerste plaats rechtstreeks bij de vluchtelingen en gastgemeenschappen terechtkomen en worden beheerd door organisaties die verantwoordingsplicht en transparantie garanderen; steunt een objectieve beoordeling van de samenwerking tussen de EU en Turkije op het gebied van vluchtelingen en migratie en onderstreept hoe belangrijk het is dat beide partijen hun respectieve toezeggingen in het kader van de gezamenlijke verklaring EU-Turkije van 2016 en de overnameovereenkomst tussen de EU en Turkije ten aanzien van alle lidstaten nakomen, met inbegrip van de hervatting van de overname van repatrianten van Griekenland en de activering van de vrijwillige regeling voor toelating op humanitaire gronden; herhaalt dat de Turkse autoriteiten alleen terugkeeroperaties op vrijwillige basis mogen uitvoeren en alleen als zij deze veilig uitvoeren; maakt resoluut bezwaar tegen de instrumentalisering van migranten door de Turkse regering; benadrukt dat de bescherming van alle rechten en vrijheden van vluchtelingen en migranten moet worden gewaarborgd; merkt op dat de betreurenswaardige instrumentalisering van vluchtelingen door Turkije de afgelopen jaren tot een aanhoudende toename van het aantal asielaanvragen in Cyprus heeft geleid; wijst op de verplichting van Turkije om de noodzakelijke maatregelen te nemen om te voorkomen dat nieuwe zee- of landroutes voor illegale migratie tussen Turkije en de EU ontstaan; uit zijn diepe bezorgdheid over de geloofwaardige berichten van willekeurige deportaties en onverwijlde pushbacks van personen die worden opgepakt wanneer zij de grens proberen over te steken; veroordeelt de xenofobe aanvallen op vluchtelingen in Turkije en de aanwakkering van haatzaaiende retoriek jegens vluchtelingen en migranten door Turkse politici; betreurt dat internationale en nationale organisaties geen toegang hebben tot de meer dan dertig uitzetcentra in Turkije om toezicht te houden en bijstand te verlenen; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat door de EU gefinancierde projecten toegankelijk zijn en naar behoren worden gemonitord; 33. verwelkomt de recente de-escalatie van de spanningen in het oostelijk Middellandse Zeegebied en het positieve momentum dat zich de laatste tijd lijkt te ontwikkelen, met name na de aardbevingen in februari; spreekt de hoop uit dat een eventueel nieuw tijdperk in het Turkse buitenlands beleid tot positieve resultaten gaat leiden in de bilaterale betrekkingen tussen Turkije en alle EU-lidstaten; blijft zich er ten volle van bewust dat een positieve dynamiek gemakkelijk op elk moment kan omslaan zolang de onderliggende problemen onopgelost blijven; uit zijn bezorgdheid over bepaalde uitspraken van Turkse functionarissen over de soevereiniteit van de Griekse eilanden; verzoekt Turkije de soevereiniteit van alle EU-lidstaten over hun territoriale zee en luchtruim evenals hun soevereine rechten, waaronder het recht op de exploratie en exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, te eerbiedigen overeenkomstig het EU-recht en het internationaal recht; betuigt zijn volledige solidariteit met Griekenland en de Republiek Cyprus; herhaalt zijn oproep aan Turkije om oprechte bereidheid te tonen om te goeder trouw tot een oplossing te komen voor de afbakening van exclusieve economische zones en het continentaal plat in zowel de Egeïsche Zee als het oostelijk Middellandse Zeegebied, met volledige inachtneming van het internationaal recht en het beginsel van goede nabuurschapsbetrekkingen, en zich te weerhouden van alle unilaterale en illegale activiteiten of bedreigingen; uit zijn ernstige bezorgdheid over het feit dat Turkije Griekenland formeel nog steeds bedreigt met een oorlog (casus belli) als dit land zou besluiten zijn wettige recht uit hoofde van artikel 3 van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee uit te oefenen en zijn territoriale wateren in de Egeïsche Zee tot 12 zeemijl uit te breiden; dringt er bij alle betrokken belanghebbenden op aan zich te goeder trouw in te zetten voor de vreedzame beslechting van geschillen; 34. betreurt dat de kwestie-Cyprus nog altijd niet is opgelost; herhaalt met klem zijn standpunt dat de enige duurzame oplossing voor de kwestie-Cyprus bestaat uit een billijke, alomvattende en uitvoerbare regeling, waarin ook rekening wordt gehouden met de externe aspecten, binnen het VN-kader en gebaseerd op een federatie van twee gemeenschappen en twee zones met één internationale rechtspersoonlijkheid, één soevereiniteit, één burgerschap en politieke gelijkheid, overeenkomstig de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over deze kwestie en het internationaal recht, en met inachtneming van de beginselen waarop de Unie is gegrondvest; betreurt dat de Turkse regering afstand heeft gedaan van de overeengekomen basis van een oplossing en van het VN-kader, om als enige een tweestatenoplossing op Cyprus te verdedigen; roept Turkije op af te zien van dit onaanvaardbare voorstel voor een tweestatenoplossing; veroordeelt met klem elk initiatief om de internationale erkenning van de illegaal afgescheiden entiteit in Cyprus op welke wijze dan ook te faciliteren of te ondersteunen, en wijst erop dat dergelijke initiatieven uitermate schadelijk zijn voor de totstandbrenging van een gunstig klimaat voor de hervatting van de besprekingen over een akkoord onder toezicht van de Verenigde Naties; steunt alle constructieve voorstellen die erop gericht zijn de impasse in het proces om tot een akkoord te komen te doorbreken en pleit in dit opzicht voor een actievere betrokkenheid van de EU; vindt het verwerpelijk dat Turkije de resoluties 550 (1984) en 789 (1992) van de VN-Veiligheidsraad blijft schenden, waarin Turkije wordt opgeroepen het gebied Varosha onder tijdelijk bestuur van de VN over te dragen aan zijn rechtmatige bewoners, door de openstelling van de stad Varosha voor het publiek te steunen; is van mening dat deze schending het wederzijds vertrouwen en daarmee het vooruitzicht van een hervatting van rechtstreekse besprekingen over een alomvattende oplossing voor het Cypriotische probleem ondermijnt; dringt er nogmaals bij Turkije op aan zijn illegale en unilaterale activiteiten in Varosha te staken; roept Turkije voorts op zijn troepen terug te trekken uit Cyprus en zich te onthouden van unilateraal optreden dat ervoor zorgt dat de permanente opdeling van het eiland dichterbij komt, en geen handelingen te verrichten die het demografische evenwicht wijzigen; dringt erop aan de onderhandelingen inzake de hereniging van Cyprus onder toezicht van de secretaris-generaal van de VN zo snel mogelijk te hervatten op het punt waar ze in 2017 in Crans-Montana zijn afgebroken; verzoekt Turkije nogmaals te voldoen aan zijn verplichting van de volledige, niet-discriminatoire uitvoering van het aanvullend protocol bij de Overeenkomst van Ankara ten aanzien van alle lidstaten, met inbegrip van de Republiek Cyprus; blijft bezorgd over de onderwijsbeperkingen waarmee in enclaves wonende Grieks-Cyprioten worden geconfronteerd; betreurt het feit dat Turkije nog steeds geen vorderingen maakt in de richting van de normalisering van zijn betrekkingen met de Republiek Cyprus; onderstreept dat samenwerking met alle EU-lidstaten, met inbegrip van de Republiek Cyprus, op gebieden als justitie en binnenlandse zaken, luchtvaartwetgeving en luchtverkeerscommunicatie, van essentieel belang blijft; betreurt de aanhoudende weigering van Turkije om de luchtvaartwetgeving na te leven en het feit dat Turkije vaartuigen die onder de vlag varen van één lidstaat de toegang tot de Bosporus en de Straat der Dardanellen ontzegt; is van mening dat dit een gebied is waarop Turkije kan aantonen dat het zich inzet voor vertrouwenwekkende maatregelen; 35. keurt de start van illegale bouwwerkzaamheden door de Turkse bezettingsmacht in de bufferzone nabij het dorp Pyla/Pile in Cyprus af, alsook de aanvallen op VN-vredeshandhavers en de schade aan VN-voertuigen op 18 augustus 2023; dringt erop aan de status van de bufferzone en het mandaat van de VN-vredeshandhavingsmacht in Cyprus te eerbiedigen; herinnert eraan dat bedreiging van de veiligheid van VN‑vredeshandhavers en schade aan VN‑eigendommen volgens het internationaal recht een misdrijf vormen; dringt er bij Turkije en de Turks-Cypriotische leiders op aan al deze unilaterale activiteiten stop te zetten en terug te draaien en verdere acties en provocaties te vermijden die niet bevorderlijk zijn voor de hervatting van de onderhandelingen onder leiding van de VN; 36. verzoekt Turkije in dit kader nogmaals de Turks-Cypriotische gemeenschap de nodige ruimte te geven om overeenkomstig haar rol als rechtmatige gemeenschap van het eiland te kunnen optreden, een recht dat is vastgelegd in de grondwet van de Republiek Cyprus; roept de Commissie nogmaals op haar inspanningen op te voeren met betrekking tot de samenwerking met de Turks-Cypriotische gemeenschap en wijst erop dat zij bij de Europese Unie hoort; roept alle partijen op meer moed aan de dag te leggen bij het samenbrengen van de gemeenschappen; benadrukt dat de EU-wetgeving na de alomvattende oplossing van de kwestie-Cyprus op het hele eiland ten uitvoer moet worden gelegd; benadrukt ondertussen dat de Republiek Cyprus verantwoordelijk is voor het opvoeren van haar inspanningen om de samenwerking tussen de Turks-Cyprioten en de EU te bevorderen; prijst het belangrijke werk van het onder de twee gemeenschappen ressorterende Comité inzake Vermiste Personen en herhaalt zijn oproep aan Turkije om zijn inspanningen op te voeren om cruciale informatie uit zijn militaire archieven te verstrekken, alsook toegang tot getuigen in afgesloten gebieden; roept Turkije op samen te werken met de relevante internationale organisaties, met name de Raad van Europa, teneinde de illegale handel in en de opzettelijke vernieling van cultureel erfgoed te bestrijden; veroordeelt de herhaalde pogingen van Turkije om Turks-Cypriotische journalisten en progressieve burgers in de Turks-Cypriotische gemeenschap te intimideren en de mond te snoeren, waarmee het land hun recht op vrijheid van mening en meningsuiting schendt; Te volgen koers in de betrekkingen tussen de EU en Turkije 37. herhaalt zijn vaste overtuiging dat Turkije een land van strategisch belang is op politiek en economisch gebied en op het gebied van energie en buitenlands beleid, een partner die essentieel is voor de stabiliteit in de ruimere regio en een belangrijke bondgenoot, onder andere binnen de NAVO; bevestigt dat de EU zich inzet voor de best mogelijke betrekkingen met Turkije op basis van dialoog, respect en wederzijds vertrouwen, in overeenstemming met het internationaal recht en goede nabuurschapsbetrekkingen; pleit voor een langetermijnvisie voor de betrekkingen tussen de EU en Turkije op basis van samenwerking in plaats van confrontatie; 38. is – tegen de achtergrond van al het voorgaande – van oordeel dat, bij ontstentenis van een drastische koerswijziging door de Turkse regering, het proces van toetreding van Turkije tot de EU in de huidige omstandigheden niet kan worden hervat; dringt er bij de Turkse regering en de instellingen van de Europese Unie en de lidstaten op aan de huidige impasse te doorbreken en vooruitgang te boeken in de richting van een hechter, dynamischer en strategisch partnerschap; beveelt aan deze kwestie aan te pakken met de hoogste mate van verantwoordelijkheid en toewijding en een reflectieproces op gang te brengen om een parallel en realistisch kader voor de betrekkingen tussen de EU en Turkije te vinden dat de belangen van alle betrokken partijen omvat; roept de Commissie derhalve op te kijken naar mogelijke formats voor een voor beide partijen aantrekkelijk kader middels een alomvattend en inclusief proces, zoals een gemoderniseerde associatieovereenkomst; 39. benadrukt dat democratie, de rechtsstaat en grondrechten, evenals wederzijdse eerbiediging van de soevereiniteit, de territoriale integriteit en het respect voor de rechten van minderheden leidend zijn bij goede nabuurschapsbetrekkingen tussen de EU en Turkije, en dat elk mogelijk kader voor die betrekkingen stevig geworteld is in de beginselen van het internationaal recht en multilateralisme; 40. neemt kennis van en prijst de democratische en pro-Europese aspiraties van de meeste Turken (met name de jongeren), en belooft dat de EU hen niet in de steek zal laten; belooft met klem steun, met inbegrip van directe financiële bijstand, te zullen blijven geven aan het onafhankelijke maatschappelijk middenveld van Turkije, en deze steun op te voeren, ongeacht de omstandigheden en ongeacht het kader waarbinnen de betrekkingen zich in de toekomst zullen afspelen, en in dit verband onder meer regelmatig toezicht te houden op de stand van zaken met betrekking tot het recht op vrijheid van vergadering en vereniging in Turkije, de bescherming van mensenrechtenverdedigers en de steeds kleiner wordende burgerruimte; pleit er wederom voor de wederzijdse kennis en het wederzijds begrip tussen verenigingen in Turkije en de EU-lidstaten te versterken en te verdiepen, culturele groei en sociaal-culturele uitwisselingen te bevorderen en alle manifestaties van maatschappelijke, religieuze, etnische en culturele vooroordelen tegen te gaan; spoort de EU en Turkije aan gedeelde waarden te bevorderen door jongeren te ondersteunen, de deelname van jongeren te bevorderen en voort te bouwen op eerdere ervaringen met betrekking tot samenwerking op het gebied van onderzoek en onderwijs; is in dit kader verheugd over de overeenkomsten uit hoofde waarvan Turkije de status van met het programma geassocieerd derde land heeft verkregen met betrekking tot Horizon Europa, Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps voor de periode 2021-2027 en roept op tot meer EU-steun voor deze programma´s; 41. bekrachtigt zijn steun voor een opgewaardeerde douane-unie met een ruimer, beide partijen ten goede komend toepassingsgebied, dat een breed scala aan gebieden van wederzijds belang zou kunnen omvatten, waaronder onderlinge afstemming op het gebied van digitalisering en de Green Deal; is van oordeel dat een dergelijke modernisering moet stoelen op robuuste conditionaliteit in verband met mensenrechten en fundamentele vrijheden, eerbiediging van het internationale recht en goede nabuurschapsbetrekkingen, en dat dit slechts kan worden bereikt als Turkije het aanvullend protocol bij de Overeenkomst van Ankara zonder voorbehoud en op niet-discriminatoire wijze ten aanzien van alle lidstaten toepast; benadrukt dat beide partijen zich vanaf het begin van de onderhandelingen ten volle bewust moeten zijn van deze democratische conditionaliteit, aangezien het Parlement geen toestemming voor de definitieve overeenkomst zal geven wanneer er op dit gebied geen vooruitgang is geboekt; betreurt dat de bestaande douane-unie haar volledig potentieel slechts kan bereiken indien Turkije het aanvullend protocol volledig en doeltreffend op niet-discriminatoire wijze toepast ten aanzien van alle lidstaten; is bereid in te stemmen met visumliberalisering zodra de Turkse autoriteiten aan de zes uitstaande benchmarks voldoen en deze daadwerkelijk op niet-discriminatoire wijze ten opzichte van alle lidstaten worden verwezenlijkt; betreurt ten zeerste de voortdurende pogingen van de Turkse autoriteiten om de EU er de schuld van te geven dat zij geen vooruitgang heeft geboekt met betrekking tot dit dossier, zonder de nodige stappen te ondernemen om te voldoen aan de zes bekende benchmarks; moedigt de lidstaten aan maatregelen in te voeren voor het opzetten van versnelde procedures voor visumaanvragen voor Turkse Erasmus-studenten; o o o 42. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van de Europese Raad, de Raad en de Commissie; verzoekt dat deze resolutie in het Turks wordt vertaald en wordt voorgelegd aan de president, de regering en het parlement van de Republiek Turkije. Het Europees Parlement, – gezien zijn eerdere resoluties over Belarus, – gezien de conclusies van de Raad van 12 oktober 2020 en van 21 en 22 oktober 2021 over Belarus, – gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 15 december 2021 in Brussel, – gezien de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de G7 van 4 november 2022 over Belarus, – gezien de verklaring van hoge vertegenwoordiger Josep Borrell van 3 maart 2023 over de veroordeling van Ales Bjaljatski en andere mensenrechtenverdedigers en de verklaring van hoge vertegenwoordiger Josep Borrell van 17 januari 2023 over de rechtszaken tegen oppositieleiders en journalisten in Belarus, – gezien de aan de VN-Mensenrechtenraad gerichte verslagen van 4 mei 2022 en 20 juli 2022 van de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechtensituatie in Belarus, Anaïs Marin, de oproep van VN-deskundigen van 10 oktober 2022 tot onmiddellijke vrijlating van de gevangengenomen Nobelprijswinnaar Ales Bjaljatski en andere mensenrechtenverdedigers in Belarus, en de reactie van 3 maart 2023 van de woordvoerder van de VN voor de mensenrechten, Ravina Shamdasani, op de veroordeling van mensenrechtenverdedigers in Belarus, – gezien de onafhankelijkheidsverklaring waarmee Belarus zich op 25 augustus 1991 onafhankelijk verklaarde van de Sovjet-Unie, – gezien de verklaring van staatssoevereiniteit van de Wit-Russische Socialistische Sovjetrepubliek van 27 juli 1990, – gezien het Akkoord van Białowieża, dat op 10 december 1991 door de Hoge Raad van Belarus is geratificeerd en waarmee het einde van de Sovjet-Unie is afgekondigd, – gezien de op 15 maart 1994 aangenomen grondwet van de Republiek Belarus, – gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het Handvest van de Verenigde Naties, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing en alle andere mensenrechtenverdragen waarbij Belarus partij is, – gezien de verklaring en het actieprogramma van Wenen van 25 juni 1993, – gezien het Verdrag inzake de non-proliferatie van kernwapens, – gezien het Memorandum van Boedapest inzake veiligheidsgaranties, – gezien het World Report 2022 van Human Rights Watch over Belarus, – gezien het VN-Verdrag tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, – gezien het op 28 juni 2022 aangenomen tweede evaluatieverslag van de groep van deskundigen inzake actie tegen mensenhandel van de Raad van Europa over de tenuitvoerlegging van het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bestrijding van mensenhandel door Belarus, – gezien de verslagen van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van 4 maart 2022 en 3 februari 2023 over de situatie van de mensenrechten in Belarus in de aanloop naar en de nasleep van de presidentsverkiezingen van 2020, – gezien het verslag van het Moskou-mechanisme van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) van 11 mei 2023 over de ernstige bedreiging voor de menselijke dimensie van de OVSE in Belarus sinds 5 november 2020, – gezien het onderzoeksverslag van de onderzoeksmissie van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie van juli 2022 getiteld “Event involving Ryanair flight FR4978 in Belarus airspace on 23 May 2021 [23 mei 2021]”, – gezien resolutie 2495 (2023) van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 27 april 2023 getiteld “Deportations and forcible transfers of Ukrainian children and other civilians to the Russian Federation or to temporarily occupied Ukrainian territories: create conditions for their safe return, stop these crimes and punish the perpetrators”, – gezien Besluit GB.347/INS/14 (Rev. 1) van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) van 20 maart 2023 en haar resolutie van 12 juni 2023 over de maatregelen die de Raad van Beheer overeenkomstig artikel 33 van het Statuut van de IAO heeft aanbevolen met betrekking tot Belarus, – gezien artikel 54 van zijn Reglement, – gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken ( A9‑0258/2023 ), A. overwegende dat het onrechtmatige regime van Aljaksandr Loekasjenka drie jaar na de frauduleuze presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020 de systematische onderdrukking van het Belarussische volk, die zich uitstrekt tot alle geledingen van de samenleving, met inbegrip van kwetsbare en gemarginaliseerde personen, verder opvoert; overwegende dat de rechtbanken meer dan 3 000 personen op grond van politiek gemotiveerde aanklachten tot diverse straffen hebben veroordeeld en dat meer dan 1 500 personen nog steeds op politieke gronden gevangen zitten, terwijl duizenden anderen worden gefolterd om niet toe te geven dat zij die status hebben en onder de voortdurende druk van intimidatie, bedreigingen en mogelijke arrestatie en verzonnen aanklachten leven; overwegende dat het regime van Loekasjenka honderden politieke veroordelingen op grond van strafrechtelijke aanklachten heeft uitgesproken en onder meer bijna honderd Belarussische advocaten hun vergunning heeft afgenomen, honderden mediakanalen heeft gesloten en ruim duizend niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) heeft uitgeschreven; overwegende dat tal van mediaondernemers en journalisten zich gedwongen zagen Belarus te ontvluchten en hun activiteiten in ballingschap te hervatten, voornamelijk in Litouwen en Polen; overwegende dat meer dan 30 journalisten en mediawerkers nog steeds gevangen zitten op grond van valse strafrechtelijke aanklachten; overwegende dat vier grote onafhankelijke vakbonden en het Belarussische Congres van Democratische Vakbonden zijn opgedoekt en dat ten minste 14 van hun leiders en leden gevangen zijn gezet; overwegende dat vrijgelaten politieke gevangenen te maken krijgen met extreme discriminatie, aangezien het regime hun verbiedt zich vrij te verplaatsen en hun de toegang tot de arbeidsmarkt, hun bankrekeningen en andere financiële activa ontzegt; overwegende dat het optreden van het regime en de ontzegging van medische zorg en rechtsbijstand hebben geleid tot de dood van politieke gevangenen, onder wie Vitold Ashurak, Dzmitry Dudoits, Aliaksandr Vikhor, Mikalai Klimovicz, Dzmitryj Sarokin en Ales Pushkin; overwegende dat alleen al in de afgelopen jaren ongeveer 300 000 Belarussen het land zijn ontvlucht uit angst voor een soortgelijk lot; B. overwegende dat de onderdrukking door het regime van Loekasjenka in de verslagen van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten over de situatie in Belarus wordt vergeleken met misdrijven tegen de menselijkheid; C. overwegende dat het in mei, respectievelijk juni 2023 drie jaar geleden was dat de Belarussische oppositieblogger Siarhei Tsichanowski en Viktar Babaryka werden gearresteerd op grond van politiek gemotiveerde beschuldigingen toen zij zich kandidaat stelden voor het presidentschap van Belarus; overwegende dat Palina Sharenda-Panasiuk, een politieke gevangene en activiste van de burgercampagne “Europees Belarus”, uit protest tegen de folterende omstandigheden waarin zij gevangen zat, heeft besloten afstand te doen van haar Belarussische staatsburgerschap, dat zij nadat zij een formele aanvraag had ingediend, is afgevoerd om een psychiatrisch onderzoek te ondergaan en dat sindsdien niet geweten is waar zij is; D. overwegende dat ten minste 1 300 kinderen met een handicap in Belarus opgesloten zitten in instellingen waar er problemen zijn met correcte diagnose, onderwijs of maatschappelijke re-integratie en waar het ontbreekt aan publieke verantwoording en transparantie; E. overwegende dat de internationale gemeenschap, met inbegrip van de EU en haar lidstaten, de uitslag van de presidentsverkiezingen niet heeft erkend en Aljaksandr Loekasjenka niet erkent als president van Belarus; overwegende dat de Belarussische autoriteiten geen doeltreffend onderzoek hebben ingesteld naar de wijdverbreide beschuldigingen van foltering en andere vormen van mishandeling van vreedzame betogers door ordehandhavers in augustus 2020 na de frauduleuze presidentsverkiezingen; F. overwegende dat het regime de laatste resten van politiek pluralisme in het land uit de weg aan het ruimen is, onder meer door de aanstaande zogenaamde herregistratie van politieke partijen, die waarschijnlijk zal leiden tot de eliminatie van alle partijen behalve die welke het regime steunen; overwegende dat met de nieuwe grondwet van februari 2022 nieuwe, ondemocratische instellingen worden gecreëerd die alleen dienen om de greep van het regime op de macht veilig te stellen en het parlement te beroven van de laatste schijn van zeggenschap over het politieke proces; G. overwegende dat in januari 2022 wijzigingen van het Belarussische wetboek van strafrecht in werking zijn getreden waarbij strafrechtelijke aansprakelijkheid voor deelname aan de activiteiten van niet-geregistreerde organisaties opnieuw is ingevoerd; overwegende dat momenteel geen enkele mensenrechtenorganisatie in het land haar activiteiten legaal kan uitvoeren; overwegende dat in mei 2022 verdere wijzigingen van het wetboek van strafrecht van kracht zijn geworden waarmee de autoriteiten de toepassing van de doodstraf hebben uitgebreid tot pogingen tot terrorisme, een aanklacht die al eerder is gebruikt in processen tegen politieke activisten; overwegende dat Loekasjenka in juli 2022 wetgeving heeft ondertekend op grond waarvan onderzoek en processen bij verstek mogelijk worden op grond van 48 artikelen van het wetboek van strafrecht; overwegende dat het regime van Loekasjenka in januari 2023 een wet heeft aangenomen waarmee personen in ballingschap die van zogenaamde aan extremisme gerelateerde misdrijven worden beschuldigd – de lijst van deze personen bevat al meer dan 2 000 namen – het staatsburgerschap wordt ontnomen; H. overwegende dat het regime van Loekasjenka de soevereiniteit van Belarus op gevaarlijke wijze ondermijnt door het om te vormen tot een satellietstaat van Rusland en toe te laten dat Belarus door Rusland wordt opgeslokt in een zogenaamde statenunie, waardoor het risico van een rechtstreekse bezetting extreem groot wordt, tegen de duidelijke wil van de meerderheid van de Belarussen in; overwegende dat Loekasjenka een statenuniepact tussen Belarus, Rusland en Kazachstan heeft voorgesteld om kernwapens te delen; I. overwegende dat het regime van Loekasjenka uitingen van de nationale identiteit van de Belarussische burgers, waaronder de taal en cultuur van de natie, verder aan het vernietigen is; overwegende dat het een agressief beleid van russificatie voert door middel van willekeurige detenties en vooral door de brute behandeling van culturele figuren, waaronder schrijvers, kunstenaars en musici, en mensen die in het openbaar Belarussisch spreken, alsook door het verbieden van nationale en historische symbolen van Belarus, zoals de wit-rood-witte vlag en het wapen van Pahonia, en het opdoeken van uitgeverijen, particuliere scholen en Belarussische taalcursussen; J. overwegende dat het regime van Loekasjenka etnische, religieuze en seksuele minderheden, in het bijzonder de Litouwse en Poolse etnische gemeenschappen, blijft marginaliseren door hun leiders, zoals Andrzej Poczobut, te vervolgen, Litouwse en Poolse onderwijsinstellingen te sluiten, onderwijs in hun etnische talen af te schaffen en Poolse herdenkingsbegraafplaatsen te vernietigen; overwegende dat het ook religieuze gemeenschappen en individuen blijft onderdrukken, hetgeen in strijd is met het recht op vrijheid van godsdienst en levensovertuiging; overwegende dat talrijke rooms-katholieke, protestantse, orthodoxe en Grieks-katholieke priesters en predikanten het slachtoffer zijn geworden van diverse vormen van vervolging, gaande van boetes tot lange gevangenisstraffen; overwegende dat de Belarussische orthodoxe kerk vaak de belangen van het regime dient, onder meer door de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne te steunen; overwegende dat wijlen de aartsbisschop van Grodno, Artemy Kishchanka, de enige hiërarch van de aan Moskou ondergeschikte Belarussische orthodoxe kerk – het Belarussische exarchaat – die in 2020 het geweld van het regime van Loekasjenka tegen vreedzame demonstranten heeft veroordeeld, met pensioen is gestuurd en daarna te maken kreeg met pesterijen die zijn gezondheid aantastten en zijn dood bespoedigden; K. overwegende dat lhbti-personen in Belarus te maken hebben met verdere systemische discriminatie en geweld; overwegende dat Belarus wetgeving tegen “lhbti-propaganda” zou kunnen invoeren die vergelijkbaar is met die in Rusland; overwegende dat Belarussen die in Rusland wonen, werken of hun toevlucht zoeken, tot de meest kwetsbaren voor grensoverschrijdende repressie door de Belarussische autoriteiten behoren; L. overwegende dat de Belarussische autoriteiten vaak hun toevlucht nemen tot surveillance, onlinecensuur en desinformatie, en technologie inzetten om controle over de bevolking uit te oefenen; overwegende dat dergelijke onderdrukkingspraktijken de zoveelste stap vormen in de richting van digitaal autoritarisme en de onderdrukking van de digitale rechten van de mensen in Belarus, met steeds zwaardere intimidatie van burgers en een krimpende ruimte voor het maatschappelijk middenveld tot gevolg; M. overwegende dat Belarus zich in oktober 2022 met ingang van 8 februari 2023 heeft teruggetrokken uit het Eerste Facultatieve Protocol bij het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, en daarmee het mandaat van het Mensenrechtencomité van de VN heeft geblokkeerd om klachten over mensenrechten van personen in Belarus te ontvangen en te beoordelen; overwegende dat Belarussen hierdoor verstoken blijven van internationale bescherming, aangezien noch de VN-Mensenrechtenraad, noch het Europees Hof voor de Rechten van de Mens klachten van Belarussen kan behandelen; N. overwegende dat het onrechtmatige regime van Loekasjenka actief steun verleent en volledig medeplichtig is geworden aan de ongerechtvaardigde aanvalsoorlog en de oorlogsmisdrijven van Rusland tegen Oekraïne; overwegende dat het regime de Russische militaire agressie tegen Oekraïne en het gebruik van terroristische middelen door Rusland rechtstreeks mogelijk maakt en steunt, zoals blijkt uit het omleiden van Ryanair-vlucht FR4978 in mei 2021 en de aankondiging dat de door de Russische staat gesponsorde terroristische organisatie Wagnergroep welkom is; overwegende dat de meerderheid van de Belarussen tegen de deelname van hun land aan deze oorlog is en dit laat blijken door vreedzame protesten te organiseren, die hebben geleid tot arrestaties, vervolgingen en wangedrag van de politie, door transporten van Russisch militair materieel te saboteren en door zich aan te sluiten bij of steun te verlenen aan Belarussische regimenten die aan de zijde van de Oekraïense strijdkrachten vechten; overwegende dat verzet tegen de betrokkenheid van Belarus – het enige land in Europa en Centraal-Azië dat de doodstraf toepast – bij de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne wordt ontmoedigd door het gebruik van de doodstraf; overwegende dat de medeplichtigheid van het regime van Loekasjenka aan de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne door de EU en de NAVO nadrukkelijk aan de kaak is gesteld en aanleiding heeft gegeven tot een gezamenlijke aanpak van beide organisaties op basis van vergelijkbare of zelfs gezamenlijke beoordelingen, en dat de samenwerking tussen de EU en de NAVO dienovereenkomstig moet worden versterkt; O. overwegende dat de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa op 27 april 2023 met eenparigheid van stemmen de deportatie, heropvoeding en russificatie van Oekraïense kinderen – waarvan sommigen naar het Dubrava-kamp zijn gestuurd, dat eigendom is van Belaruskali – heeft veroordeeld; overwegende dat deze misdrijven, waaraan het regime van Loekasjenka medeplichtig is, kunnen neerkomen op genocide; P. overwegende dat het regime van Loekasjenka een rechtstreekse bedreiging vormt voor de veiligheid van de EU en haar burgers; overwegende dat dit blijkt uit zijn aanvaarding van de plaatsing van Russische tactische kernwapens op zijn grondgebied, zijn weigering om de nucleaire veiligheidsvoorschriften toe te passen in de Belarussische kerncentrale in Astravyets, zijn georkestreerde kaping van een civiele vlucht, Ryanair FR4978, zijn voortdurende instrumentalisering van migratie en mensenhandel, zijn agressieve oorlogsretoriek sinds augustus 2020 en zijn bevordering van een grotere Russische militaire aanwezigheid in Belarus door middel van permanente gezamenlijke manoeuvres; Q. overwegende dat het regime van Loekasjenka migranten uit niet-EU-landen onder dwang over zijn grenzen met Letland, Litouwen en Polen blijft sturen; overwegende dat migranten in Belarus te maken krijgen met foltering en andere vormen van mishandeling door grenswachten en andere functionarissen, belemmeringen bij het aanvragen van asiel, en refoulement; R. overwegende dat de Belarussische democratische krachten onder leiding van Svjatlana Tsichanowskaja een gevestigde structuur hebben die gestaag internationale erkenning krijgt, zoals de recente vorming van het verenigd overgangskabinet, de vernieuwde coördinatieraad en de missie van democratisch Belarus in Brussel; overwegende dat het verenigd overgangskabinet, de leden van verschillende democratische oppositiepartijen in de diaspora en andere Belarussen een cruciale rol spelen om actieve steun te blijven verlenen aan politieke gevangenen, hun families en activisten die zich nog in Belarus bevinden; S. overwegende dat Svjatlana Tsichanowskaja en de leiders van democratische politieke partijen publiekelijk de Europese aspiraties van Belarus hebben uitgesproken; T. overwegende dat de EU en haar lidstaten als reactie op de aanhoudende repressie een aantal beperkende maatregelen tegen het regime van Loekasjenka hebben genomen, waaronder sancties tegen 195 personen en 34 entiteiten die schuldig zijn aan directe betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen en steun aan het regime; overwegende dat de EU en haar lidstaten meer dan 100 miljoen EUR hebben uitgetrokken om het Belarussische volk en zijn democratische aspiraties te steunen; U. overwegende dat het regime van Loekasjenka het effect van de westerse sancties tegen Belarus weet te beperken door gebruik te maken van bijstand van Rusland, zoals het gebruik van Russische vervoers- en haveninfrastructuur voor de uitvoer van Belarussische goederen, preferentiële toegang tot de Russische markt en uitstel van schuldaflossingen aan Rusland, en door de sancties te omzeilen; V. overwegende dat het bbp van Belarus in 2022 als gevolg van de westerse sancties met 4,7 % is gedaald, d.w.z. slechts half zoveel als verwacht; overwegende dat de EU‑invoer uit Belarus in 2022 ruim is gehalveerd ten opzichte van voorgaande jaren, van 6,54 miljard EUR in 2021 tot 3,19 miljard EUR; overwegende dat de uitvoer van Belarus naar Rusland met meer dan 40 % is gestegen, van 16,3 miljard USD in 2021 tot 23 miljard USD in 2022; overwegende dat de uitvoer van Belarus naar China in 2022 bijna is verdubbeld; W. overwegende dat het regime van Loekasjenka het centraal geplande economische model uit het Sovjettijdperk aan het herstellen is, met name door de detailhandelsprijzen te reguleren, door de industriële productie van staatsbedrijven op een hoog niveau te handhaven, zelfs als er geen vraag is, door particuliere bedrijven onder de knoet te houden, onder meer door buitenlandse investeerders te verbieden hun belangen in bedrijven in Belarus te verkopen, en door regels op te leggen die de confiscatie van particuliere eigendommen mogelijk maken; overwegende dat Belarus zich niet heeft neergelegd bij de belangrijkste bevindingen van de IAO-onderzoekscommissie van 2004 en dat het regime van Loekasjenka nog steeds vakbondsleden vervolgt; X. overwegende dat honderden Belarussen momenteel dankzij EU-steun een beurs krijgen en dat nog veel meer Belarussen deelnemen aan onlineopleidingen om hun beroepsvaardigheden te verbeteren en zullen deelnemen aan professionele uitwisselingen; Voortdurende onderdrukking door het regime van Loekasjenka en EU-steun voor onderdrukte personen 1. veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de niet-aflatende onderdrukking en de systematische en wijdverbreide mensenrechtenschendingen die het regime van Loekasjenka voortdurend begaat, waaronder talrijke gevallen van mishandeling en foltering, alsook incommunicado-detentie van en ontoereikende medische bijstand aan politieke gevangenen en andere personen die op politieke gronden worden vervolgd, zoals journalisten, mensenrechtenactivisten, onafhankelijke vakbondsactivisten en anderen; veroordeelt ook het onder druk zetten van die vervolgde personen door moedwillig hun familieleden te arresteren en te veroordelen en de vergunningen van hun advocaten in te trekken; blijft solidair met het moedige Belarussische volk en leden van maatschappelijke organisaties die met gevaar voor eigen leven opkomen voor een soeverein, vrij en democratisch Belarus waar recht, vrede en mensenrechten prevaleren; 2. eist dat het regime van Loekasjenka een einde maakt aan deze spiraal van geweld, foltering, repressie en propaganda tegen afwijkende stemmen en vermeende critici, alle politieke gevangenen, hun familieleden en alle willekeurig vastgehouden personen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaat, algemene amnestie afkondigt voor iedereen die sinds 2020 op politieke gronden is gearresteerd en een vreedzame machtsoverdracht mogelijk maakt na de organisatie van vrije en eerlijke verkiezingen; 3. vraagt de Belarussische autoriteiten onmiddellijk een einde te maken aan de wrede, onmenselijke en onterende omstandigheden waaronder politieke gevangenen in voorarrest en detentie worden gehouden, zoals het ontzeggen van medische behandeling, elementaire hygiëneproducten en toegang tot advocaten en familieleden; veroordeelt de praktijk van “kettingarrestaties” of ongerechtvaardigde verlengingen van het voorarrest voor kleine overtredingen of op grond van valse beschuldigingen van “extremisme”; is ernstig bezorgd over het feit dat de gevangengenomen democratische oppositieleiders Viktar Babaryka en Maria Kalesnikava in het geheim naar een ziekenhuis zijn overgebracht zonder dat er enige informatie over hun gezondheidstoestand is verstrekt; is ook bezorgd over het aanhoudende gebrek aan informatie over de toestand van de oppositiepolitici Siarhei Tsikhanouski, Mikalai Statkevich en Maksim Znak, de journalisten Ihar Losik, Katsiaryna Bakhvalava (pseudoniem: Andreyeva) en Andrzej Poczobut (de laatste is ook een van de leiders van de Poolse minderheid in Belarus) en de activiste van de burgercampagne “Europees Belarus” Palina Sharenda-Panasiuk; 4. vraagt het regime van Loekasjenka de nodige medische behandeling te verstrekken aan en te zorgen voor behoorlijk medisch toezicht op alle politieke gevangenen met ernstige ziekten en gezondheidsproblemen, onder wie Maria Kalesnikava, Viktar Babaryka, Ales Bialiatski, Ryhor Kastusiou, Iryna Melkher, Halina Dzerbysh, Henadz Fiadynich, Marfa Rabkova, Vasil Berasneu, Viachaslau Areshka, Uladzimir Hundar, Uladzimir Matskevich, Mikalai Statkevich, Alena Hnauk, Andrei Voinich, Aliaksandr Fiaduta, Mikita Zalatarou, Dzmitry Zalomski, Aliaksei Hubich, Vadzim Hurman, Antanina Kanavalava, Andrei Skurko, Darya Afanasieva, Arsenii Maiseichyk, Ihar Mints, Pavel Hancharyk, Siarhei Batura, Viachaslau Dashkevich, Daniil Kastsiukevich, Mikhail Khamitsevich, Palina Sharenda-Panasiuk, Andrzej Poczobut, Kseniya Lutskina, Maryna Markevich, Yauhen Liulkovich, Volha Tsybulskaya, Volha Zalatar, Artsiom Bayarski, Pavel Kuchynski, Uladzimir Malakhouski, Ruslan Slutski, Alena Maushuk, Larysa Kuzmenka, Kiryl Palcheuski, Yury Prakharenka, Siarhei Verashchahin, Viachaslau Rahashchuk, Aliaksandr Kapshul, Raman Karanevich, Vital Melnik, Aksana Zaretskaya en Viktoryia Kulsha; 5. vraagt de Belarussische autoriteiten diplomaten en internationale organisaties, waaronder onafhankelijke medische stichtingen, in het bijzonder het Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC), toe te staan politieke gevangenen te bezoeken zodat zij hun toestand kunnen beoordelen en hulp kunnen bieden; verzoekt de Commissie, de EU-lidstaten en internationale instellingen zoals het ICRC en Unicef systematische en brede steun te blijven verlenen aan Belarussische politieke gevangenen en hun familieleden die zich in een kwetsbare financiële situatie bevinden, alsook aan politieke gevangenen die hun straf hebben uitgezeten, onder meer door financiële steun en hulp bij medische en psychologische revalidatie; 6. eist een onafhankelijk onderzoek naar en een deskundigenverslag over de dood van politieke gevangenen die door het regime werden vastgehouden en de dood van activist Raman Bandarenka in november 2020, die het gevolg was van een zware afranseling, naar verluidt door politieagenten in burger of hun handlangers; 7. vraagt het regime van Loekasjenka zich te onthouden van elke vorm van intimidatie, ook van voormalige politieke gevangenen die nu zijn vrijgelaten; dringt er bij het regime op aan deze voormalige gevangenen in staat te stellen hun leven in vrijheid te leiden en hun volledige toegang te geven tot de arbeidsmarkt, het maatschappelijke leven en hun bankrekening en bezittingen; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over het vermeende gebruik van dwangarbeid door gevangenen in Belarussische strafkolonies, met name door toeleveranciers van grote in de EU gevestigde bedrijven; vraagt alle in de EU gevestigde bedrijven de betrekkingen met Belarussische toeleveranciers die in hun toeleveringsketens gebruikmaken van dwangarbeid te beëindigen, zelfs als die toeleveranciers nog niet onder beperkende maatregelen vallen, en vraagt de Raad sancties op te leggen aan Belarussische bedrijven die in hun toeleveringsketens gebruikmaken van dwangarbeid; is verheugd over de recente aanneming van de resolutie van de IAO over de maatregelen die de Raad van Beheer overeenkomstig artikel 33 van het Statuut van de IAO heeft aanbevolen met betrekking tot de systematische schending van de vrijheid van vereniging, de onderdrukking van de democratische vakbondsbeweging en de voortdurende vervolging van onafhankelijke vakbondsleiders en activisten door Belarus, en verzoekt de lidstaten van de IAO daar gevolg aan te geven; 8. herhaalt dat de unilaterale terugtrekking van het regime van Loekasjenka uit het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap, die op 28 januari 2021 is aangekondigd, geen legitimiteit heeft, aangezien het de werkelijke wil van het Belarussische volk en zijn verlangen naar een vrije, democratische staat niet weerspiegelt; 9. hekelt nogmaals het besluit van het regime van Loekasjenka om Belarus terug te trekken uit het Verdrag van Aarhus, een internationale overeenkomst die het mensenrecht op een schoon, gezond en duurzaam milieu ten uitvoer legt; 10. verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten na te gaan of het mogelijk is om vertegenwoordigers van de Belarussische democratische krachten, met name Svjatlana Tsichanowskaja, de legitieme vertegenwoordiger van het Belarussische volk, en het maatschappelijk middenveld toe te staan de lege zetels in bilaterale en multilaterale fora in te nemen die eerder door vertegenwoordigers van de Belarussische autoriteiten werden bezet, met name in het kader van het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap; verzoekt de Commissie onafhankelijke, niet aan het regime gelieerde Belarussische deskundigen als nationale vertegenwoordigers van Belarus op te nemen in samenwerkingsprogramma’s zoals EU4Climate, EU4Environment en andere initiatieven; moedigt de Raad Buitenlandse Zaken aan om Svjatlana Tsichanowskaja, als leider van het Belarussische verenigd overgangskabinet, een permanente uitnodiging te doen toekomen om deel te nemen aan zijn vergaderingen die over Belarus gaan; vraagt de leiders van de lidstaten en de politieke leiders van de andere deelnemende staten van de Europese Politieke Gemeenschap de Belarussische democratische krachten op te nemen in de Europese Politieke Gemeenschap, bijvoorbeeld door hun de status van waarnemer toe te kennen; 11. hekelt politiek gemotiveerde “showprocessen” en valse aanklachten die bedoeld zijn om vertegenwoordigers en aanhangers van de democratische krachten, het maatschappelijk middenveld, onafhankelijke mediakanalen, vrije vakbonden, mensenrechtenverdedigers en nationale, religieuze en seksuele minderheden angst aan te jagen; veroordeelt het besluit van de Belarussische autoriteiten van 23 augustus 2023 om het prominente mensenrechtencentrum Viasna en al zijn filialen tot “extremistische organisatie” te verklaren en dringt aan op de onmiddellijke vrijlating van de voorzitter en oprichter ervan, Ales Bjaljatski, winnaar van de Nobelprijs voor de vrede en van de Sacharovprijs, en van zijn collega’s Valjantsin Stefanovitsj, Oeladzimir Labkovitsj, Marfa Rabkova en Andrej Tsjapjoek; hekelt voorts met name de veroordeling tot lange gevangenisstraffen van Henadz Fjadynitsj, Vasil Berasnew, Viachaslau Areshka, Maryna Zolatava en Liudmila Chekina, alsook de veroordeling bij verstek van vooraanstaande figuren van de democratische krachten zoals Svjatlana Tsichanowskaja, Pavel Latoesjka, Maryja Maroz, Volha Kavalkova, Sjarhej Dylewski, Valery Tsapkala, Stsjapan Poetsila en Jan Roedzik op basis van valse aanklachten zoals “samenzwering om de macht te grijpen” of “vorming van extremistische organisaties”; hekelt het feit dat de democratische oppositieleiders Pavel Sevyarynets en Mikalai Statkevich nog steeds gevangen zitten; hekelt het feit dat het regime van Loekasjenka Belarussen in het buitenland over de grenzen heen onderdrukt en dat Rusland die onderdrukking faciliteert en er actief aan meewerkt; dringt er bij het regime op aan onmiddellijk op te houden met het onttrekken en het dreigen met het onttrekken van kinderen aan het ouderlijk gezag om hun ouders te straffen omdat ze protesteren of politiek actief zijn; moedigt de Raad en de Commissie aan om nieuwe mogelijkheden te verkennen om de vrijlating van alle politieke gevangenen in Belarus te bewerkstelligen; 12. dringt er bij de Belarussische autoriteiten op aan onmiddellijk alle doodvonnissen om te zetten en een onmiddellijk moratorium op de toepassing van de doodstraf in te stellen als eerste stap in de richting van de volledige en permanente afschaffing daarvan; 13. verzoekt de Commissie en de lidstaten om mensenrechtenverdedigers, advocaten en maatschappelijke organisaties in staat te blijven stellen diensten te verlenen aan politieke gevangenen en hun families, met name sociale bijstand, gezondheidszorg en gratis rechtsbijstand; verzoekt de diplomaten van de EU en de lidstaten ondanks de huidige moeilijkheden in contact te treden met vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, mensenrechtenverdedigers, onafhankelijke mediakanalen, prodemocratische groeperingen en de familieleden van politieke gevangenen in Belarus en ze te steunen; 14. verzoekt de Commissie, de lidstaten en de Europese Dienst voor extern optreden met internationale partners, zoals het Moskou-Mechanisme van de OVSE en de VN-Mensenrechtenraad, en met mensenrechtenactivisten en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld ter plaatse samen te werken bij het monitoren, documenteren en melden van de ernstige mensenrechtenschendingen en misdrijven tegen de menselijkheid die in Belarus plaatsvinden, om ervoor te zorgen dat de daders ter verantwoording worden geroepen en dat er gerechtigheid komt voor de slachtoffers; wijst op de waardevolle werkzaamheden van ngo’s in en buiten Belarus die gevallen van foltering documenteren en zo een belangrijke basis leggen voor de toekomstige vervolging van door het Loekasjenka-regime gepleegde misdrijven; spreekt nogmaals zijn steun uit voor het Internationaal Platform inzake Verantwoordingsplicht voor Belarus; 15. herhaalt zijn oproep aan de EU-lidstaten om de weg te effenen voor de strafrechtelijke vervolging van Belarussische functionarissen die verantwoordelijk zijn voor of medeplichtig zijn aan verkiezingsfraude en ernstige mensenrechtenschendingen en misdrijven tegen de menselijkheid, op grond van de erkende beginselen van extraterritoriale en universele jurisdictie; sluit zich aan bij de oproep van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten aan alle leden van de VN om te overwegen er op deze manier voor te helpen zorgen dat er meer verantwoording wordt afgelegd; is voorstander van verdere besprekingen over de mogelijke oprichting in Den Haag van een internationaal tribunaal voor mensenrechtenschendingen in Belarus; Betrokkenheid van het regime van Loekasjenka bij de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne 16. veroordeelt in de sterkst mogelijke bewoordingen de betrokkenheid van het regime van Loekasjenka bij de ongerechtvaardigde, illegale en niet-uitgelokte aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne en de bevordering van haatzaaiende uitlatingen, desinformatie en propaganda waarin de oorlogszuchtige retoriek van Moskou weerklinkt; veroordeelt in dit verband de massale levering van munitie en militair materieel door het regime aan de Russische agressoren, en met name de vervaardiging van onderdelen voor het Russische leger, alsook de stationering van Russische troepen in Belarus en de opleiding van die troepen door Belarussische instructeurs, de verwelkoming van de illegale en door de staat gesponsorde Russische terroristische organisatie Wagnergroep, het dreigement om aan de agressie deel te nemen, in combinatie met de stationering van troepen aan de grens tussen Belarus en Oekraïne, waardoor Oekraïense troepen daar niet kunnen worden weggehaald, en het gebruik van het grondgebied, het luchtruim en de infrastructuur van Belarus als uitvalsbasis voor de invasie en voor aanhoudende raketaanvallen op militaire en burgerdoelwitten in Oekraïne; merkt op dat de overgrote meerderheid van de Belarussen deze veelzijdige betrokkenheid bij de Russische aanvalsoorlog afkeurt; betuigt zijn volledige steun aan de Belarussische activisten die zich binnen Belarus tegen de agressoren verzetten door spoorwegen en andere door het Russische leger gebruikte aanvoerlijnen te blokkeren, aan de Belarussische cyberpartizanen en aan de vrijwilligers, in het bijzonder het Kastuś Kalinouskiregiment en het voormalige Pahoniaregiment, die aan de zijde van de Oekraïense strijdkrachten moedig vechten om de agressoren af te weren; spreekt zijn volledige steun uit voor het verlenen van bijstand aan deze verzetslieden; 17. laakt de illegale overbrenging van ruim 2 150 kinderen, waaronder wezen, vanuit door Rusland bezette gebieden in Oekraïne naar zogenaamde vakantiekampen in Belarus, waar zij worden gerussificeerd en geïndoctrineerd; veroordeelt krachtig de betrokkenheid van het Rode Kruis van Belarus bij de illegale deportatie van Oekraïense kinderen; steunt het onderzoek van de Oekraïense aanklagers naar de rol van Belarus bij de gedwongen deportaties en is van mening dat het optreden van Loekasjenka zelf en zijn regime ook kan worden beschouwd als een misdrijf tegen de menselijkheid, namelijk “deportatie of onder dwang overbrengen van bevolking” overeenkomstig het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof; stelt Loekasjenka verantwoordelijk voor deze oorlogsmisdrijven, net als Vladimir Poetin en Maria Lvova-Belova, en verzoekt het Internationaal Strafhof daarom te overwegen een soortgelijk internationaal aanhoudingsbevel uit te vaardigen tegen Loekasjenka; verzoekt de Raad de lijst van personen tegen wie de EU sancties heeft genomen, uit te breiden tot al wie betrokken is bij de gedwongen deportatie van Oekraïense kinderen naar Belarus; 18. pleit voor meer synergie en samenhang tussen het strategisch kompas van de EU en het strategisch concept van de NAVO, met name wat betreft de uitvoering ervan, om de Russische agressie tegen Oekraïne en de medeplichtigheid van het regime van Loekasjenka in dit conflict tegen te gaan; onderstreept het belang van intensievere samenwerking tussen de EU en de NAVO bij de aanpak van alle relevante aspecten van de betrokkenheid van Belarus bij de oorlog van Rusland tegen Oekraïne; acht het noodzakelijk een gemeenschappelijke strategie te ontwikkelen voor het behoud van de onafhankelijkheid van Belarus, met inbegrip van internationale steun daarvoor, en voor de overgang van het land naar democratie, met deelname van de EU en internationale instellingen zoals de OVSE, de Raad van Europa en de G7; 19. is van mening dat het regime van Loekasjenka de ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne mogelijk helpt te maken en aldus medeplichtig is geworden aan de door Rusland gepleegde misdrijven, wat inhoudt dat het verantwoordelijk is voor de vernielingen en de schade die in Oekraïne zijn aangericht; is voorts van mening dat het speciale internationale tribunaal voor het misdrijf agressie van Rusland tegen Oekraïne bevoegd moet zijn om niet alleen een onderzoek in te stellen tegen Poetin en de Russische politieke en militaire leiders, maar ook tegen de Belarussische leiders; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten daarom alle nodige maatregelen te nemen om de strafrechtelijke vervolging mogelijk te maken van Belarussische functionarissen die medeplichtig zijn aan het misdrijf agressie, oorlogsmisdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid en genocide tegen Oekraïne; is in dit verband ingenomen met de stappen die zijn gezet in de richting van de oprichting van een kantoor van het Internationaal Strafhof in Oekraïne; vraagt de EU en haar lidstaten juridische mogelijkheden te vinden om activa in beslag te nemen van de Belarussische leiders en aanverwante Belarussische entiteiten die betrokken zijn bij de Russische oorlog, en die activa zo mogelijk te gebruiken om de wederopbouw van Oekraïne te ondersteunen; 20. verzoekt de EU en haar lidstaten het toepassingsgebied van hun sancties (beperkende maatregelen) te verbreden en te versterken en een nieuwe reeks sancties aan te nemen tegen Belarus en Rusland en de personen en juridische entiteiten die verantwoordelijk zijn voor of medeplichtig zijn aan de ernstige mensenrechtenschendingen in Belarus, in het kader van de sanctieregelingen tegen Rusland en Belarus en de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (EU-Magnitski-wet), waaronder sancties tegen rechters, openbare aanklagers, wetshandhavers, functionarissen van gevangenissen en strafkolonies, propagandisten en agenten van de beruchte KGB en het GUBOPiK/HUBAZiK (hoofddirectoraat voor de bestrijding van georganiseerde criminaliteit en corruptie); 21. vraagt dat tegen Belarus soortgelijke sancties worden getroffen als tegen Rusland; benadrukt dat Belarussische potas, de belangrijkste inkomstenbron van het regime, op de sanctielijst moet blijven staan en niet over EU-grondgebied mag worden vervoerd, vooral omdat Belaruskali, de grootste potasproducent van Belarus, rechtstreeks betrokken is bij het illegaal overbrengen, russificeren en indoctrineren van Oekraïense kinderen; vraagt de EU en haar lidstaten dringend hun capaciteit op te voeren om het werkelijke effect van sancties en mogelijke nevenschade te beoordelen, teneinde de volledige tenuitvoerlegging ervan te waarborgen en omzeilingsstrategieën te doorkruisen, en de speciale EU-gezant voor de uitvoering van EU-sancties op passende wijze te ondersteunen bij zijn werkzaamheden om alle mazen te dichten en de effectieve uitvoering van alle sancties te verbeteren; 22. vraagt dat Rusland en Belarus op de EU-lijst worden geplaatst van derde landen met een hoog risico ten aanzien van de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering; vraagt dat er een lijst wordt opgesteld van directe familieleden van degenen die banden hebben met het criminele regime van Loekasjenka en in EU-landen verblijven; vraagt dat hun inreisvisa en verblijfsstatus onmiddellijk worden herbezien; dringt er bij het Internationaal Olympisch Comité en andere internationale sportfederaties op aan om atleten uit Belarus en de Russische Federatie, van wie velen de ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne steunen of er zelfs aan hebben deelgenomen, niet toe te laten op de Olympische Spelen van 2024 in Parijs of andere internationale sportevenementen; 23. betreurt dat bepaalde lidstaten lobbyen voor de opheffing van de sancties tegen Belarussische potasproducenten, waaronder Belaruskali, en verzoekt de lidstaten gemeenschappelijke benaderingen te vinden voor de uitdagingen die de sancties met zich meebrengen; veroordeelt de derde landen die Rusland en Belarus helpen om de opgelegde sancties te omzeilen en verzoekt de Commissie en de lidstaten om te overwegen secundaire maatregelen tegen deze derde landen te nemen; betreurt dat de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken en Handel in februari 2023 officieel op bezoek is geweest in Minsk, hetgeen in strijd is met het EU-beleid ten aanzien van Belarus, Rusland en de aanvalsoorlog tegen Oekraïne; vraagt de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid om naast sancties ook andere maatregelen te overwegen en een coherente en alomvattende langetermijnbenadering ten aanzien van Belarus te ontwikkelen, in nauwe samenwerking met de partners van de EU; Soevereiniteit van Belarus en bescherming van zijn taal en nationale cultuur 24. stelt met grote bezorgdheid vast dat Belarus zich op politiek, economisch, militair en cultureel gebied steeds meer ondergeschikt maakt aan Moskou; betreurt dat Belarus een satellietstaat van Rusland is geworden en veroordeelt het optreden van beide regimes, dat ertoe zouden kunnen leiden dat Belarus uiteindelijk door Rusland wordt opgeslokt en geannexeerd; veroordeelt het historisch revisionisme van het regime Loekasjenka en de pogingen van dit regime om zijn misdaden te rechtvaardigen, in het bijzonder de onderdrukking van het Belarussische volk en de aanvalsoorlog tegen Oekraïne; veroordeelt de plaatsing van Russische tactische kernwapens onder Russisch bevel op het grondgebied van Belarus, in flagrante schending van de kernwapenvrije status van Belarus, die is ingetrokken na het frauduleuze constitutionele referendum van 27 februari 2022; herhaalt zijn veroordeling van die plaatsing, die in strijd is met het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens en kan leiden tot plaatsingen van kernwapens in de regio; verzoekt de EU, haar lidstaten en de NAVO alle mogelijke stappen te ondernemen om met deze plaatsing om te gaan; betreurt de dreigende retoriek van Loekasjenka over het mogelijke gebruik van kernwapens; verzoekt de EU samen te werken met de Internationale Organisatie voor Atoomenergie en de Groep Europese regelgevers op het gebied van nucleaire veiligheid om de nucleaire veiligheid van de Belarussische kerncentrale in Astravyets te waarborgen, en betreurt dat de tweede reactor van de Belarussische kerncentrale is opgestart zonder dat naar behoren rekening is gehouden met de door de internationale gemeenschap geuite bezorgdheid over de nucleaire veiligheid; verzoekt de instellingen en lidstaten van de EU geen overeenkomsten te erkennen die het regime van Loekasjenka heeft gesloten met Rusland en waarin tegen de wil van het volk in afstand wordt gedaan van de soevereiniteit van Belarus; 25. verzoekt de EU en de lidstaten eensgezind te blijven bij het aanpakken van de veelzijdige dreigingen die het regime van Aleksandr Loekasjenka voor de EU inhoudt, met name de voortdurende en toenemende door de staat gestuurde instrumentalisering van migratie, die doelbewust menselijk leed veroorzaakt aan de grenzen van Belarus met Letland, Litouwen en Polen en daarbuiten; veroordeelt ten stelligste het gebruik van migratie voor politieke doeleinden door de Belarussische autoriteiten en beschouwt dit als een doelbewust georkestreerde represaille van het regime van Loekasjenka tegen EU-lidstaten voor hun steun aan de democratische krachten van Belarus, met als doel deze lidstaten te destabiliseren; maakt zich zorgen over de humanitaire situatie aan de grenzen van Belarus met EU-lidstaten; vraagt de EU-lidstaten in kwestie het EU-recht te eerbiedigen, aangezien het handhaven van Europese basisnormen, het internationaal recht en eerbied voor de waardigheid van elk mensenleven, met name in moeilijke omstandigheden, centraal staan in het democratische Europese project waaraan de EU ook Belarus wenst te laten deelnemen; benadrukt dat het recht op asiel moet worden gewaarborgd en dat er menswaardige en fatsoenlijke opvangvoorzieningen moeten worden geboden aan migranten en asielzoekers die aan de grenzen gestrand zijn; 26. is van mening dat de komst naar Belarus van het Russische militaire privébedrijf Wagnergroep potentiële veiligheidsrisico’s met zich meebrengt voor Oekraïne, de EU‑buurlanden van Belarus en de EU als geheel; herhaalt zijn verzoek aan de Raad om de Wagnergroep toe te voegen aan de EU-lijst van terroristische organisaties, en verzoekt de EU en haar lidstaten de activiteiten van de Wagnergroep in de gaten te blijven houden en de bescherming van de grenzen van de EU te versterken om provocaties van de Wagnergroep of pogingen van huurlingen van de Wagnergroep om de EU binnen te komen, te voorkomen, en de toenemende smokkel van goederen uit Belarus te blijven bestrijden; 27. wijst erop dat Belarus in toenemende mate economisch afhankelijk is van Rusland en andere niet-democratische landen, waaronder China; betreurt het dat het centraal geleide economische model uit het Sovjettijdperk opnieuw terrein wint in Belarus, waardoor het land nog meer geïsoleerd zal raken van de wereldmarkt, achterstand zal oplopen op het gebied van innovatie en modernisering en met een voortdurende braindrain te kampen zal hebben, hetgeen allemaal niet in het belang is van de Belarussische bevolking, die de voorbije jaren blijk heeft gegeven van steeds meer ondernemersgeest; 28. herinnert alle EU-bedrijven die actief zijn in Belarus aan zijn eerdere oproep om bijzondere zorgvuldigheid aan de dag te leggen en hun verantwoordelijkheid voor de eerbiediging van de mensenrechten te nemen, overeenkomstig de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten; verzoekt deze bedrijven af te zien van nieuwe investeringen in het land en publiekelijk bij de Belarussische autoriteiten te protesteren tegen de voortdurende onderdrukking van werknemers en burgers in het algemeen; 29. verzoekt de Commissie en de EU-lidstaten kleine en middelgrote ondernemingen in Belarus te blijven steunen, aangezien zij een belangrijke rol hebben gespeeld bij de ondersteuning van de prodemocratische beweging in Belarus, zowel tijdens de presidentsverkiezingen van 2020 als daarna; 30. betuigt zijn solidariteit met de Belarussen die hun nationale identiteit willen beschermen en koesteren en zich met name inspannen om het gebruik van de Belarussische taal te verspreiden; betreurt de recente veroordeling van kunstmanager Pavel Belavus tot dertien jaar gevangenisstraf wegens zijn inspanningen om de Belarussische taal en cultuur te bevorderen; verbindt zich ertoe zijn communicatie in het Belarussisch uit te breiden, met name door zijn verslagen en resoluties over Belarus en het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap in die taal te vertalen, en verzoekt de andere EU-instellingen dit voorbeeld te volgen; 31. dringt er bij het Belarussische regime op aan een einde te maken aan zijn discriminatie van en geweld tegen alle minderheden, met name etnische, religieuze en seksuele minderheden; hekelt de Belarussische autoriteiten omdat zij de etnische Litouwse en Poolse gemeenschappen in het land in het vizier nemen, met name met de recente besluiten om Litouwse en Poolse scholen op te doeken en onderwijs in het Litouws en het Pools af te schaffen; vraagt de Belarussische autoriteiten de rechten van de Litouwse en Poolse minderheid te eerbiedigen, met inbegrip van het recht op onderwijs in het Litouws en het Pools; laakt de arrestatie van Andżelika Borys, Andrzej Poczobut en andere leden van de Poolse gemeenschap; is van mening dat de beschuldigingen van “aanzetten tot haat” en “goedpraten van het nazisme” die tegen Andżelika Borys zijn ingebracht, politiek en ongegrond zijn en geen enkele juridische waarde hebben, en neemt er nota van dat zij van deze beschuldigingen is vrijgesproken; 32. laakt ten stelligste de vervolging van religieuze gemeenschappen in Belarus, waaronder de vervolging van zowel geestelijken als leken die bij hun religieuze activiteiten weigeren het standpunt van het regime van Loekasjenka te steunen en het oneens zijn met zijn beleid; laakt in dit verband de veroordeling van de orthodoxe priester Siarhei Rezanovich, zijn echtgenote en zoon tot 16 jaar gevangenis, de druk die is uitgeoefend op wijlen de orthodoxe aartsbisschop Artemy Kishchanka, en de regelmatige arrestaties van geestelijken, waaronder de gevangenneming in mei 2023 van de katholieke priesters Viachaslau Adamovich, Andrei Kulik en Aliaksandr Shautsou en de catechist Uladzislau Beladzed; laakt ook de inbeslagname van kerken van katholieken in Minsk en het verbod op politieke activiteiten in het kader van protestantse evangelisatie; 33. dringt er bij het regime van Loekasjenka op aan onmiddellijk een einde te maken aan de vervolging en discriminatie van en het geweld tegen lhbti-personen en zorg te dragen voor hun volledige bescherming en inclusie in de samenleving; steunt de lhbti-organisaties in Belarus in hun pleidooi voor wetsherzieningen die gelijke rechten en bescherming voor iedereen waarborgen; 34. betreurt het ontbreken van wetgeving ter bestrijding van discriminatie ten aanzien van personen met een handicap in Belarus en de gedwongen sluiting in 2021 van de belangrijkste organisatie voor de rechten van personen met een handicap in het land, het Bureau voor de rechten van personen met een handicap; betreurt de problemen die kinderen met een handicap in Belarus ondervinden met betrekking tot correcte diagnoses, onderwijs en maatschappelijke re-integratie en het gebrek aan publieke verantwoordingsplicht en transparantie in de instellingen waar deze kinderen geplaatst zijn; onderstreept de noodzaak van de-institutionalisering en van de intrekking van Wet nr. 183-Z van de Republiek Belarus van 30 juni 2022 inzake de rechten van personen met een handicap en hun maatschappelijke integratie, die kinderen en volwassenen met een handicap discrimineert en hun toegang tot lager, middelbaar en hoger onderwijs beperkt naargelang van de ernst van hun handicap; is ontzet over het feit dat de Belarussische autoriteiten personen met verschillende handicaps in dezelfde instellingen blijven plaatsen en geen enkele groep gespecialiseerde zorg bieden, dat meer dan 10 000 personen met een handicap die in zogenaamde psychoneurologische instellingen verblijven hun wettelijke rechten worden ontzegd, en dat directeuren van deze instellingen door rechtbanken als hun wettelijke voogden zijn aangewezen; onderstreept dat de bepalingen die onvrijwillige opsluiting mogelijk maken, moeten worden ingetrokken; Steun voor democratie en Europese aspiraties 35. benadrukt dat Belarus historische banden heeft met de rest van Europa en het erfgoed van de Europese cultuur en identiteit deelt, en dat het gezien de aspiraties van het Belarussische volk deel moet blijven uitmaken van de Europese politieke, culturele en economische ruimte; verwelkomt en steunt de verklaringen van Svjatlana Tsichanowskaja en de leiders van de Belarussische democratische politieke partijen over de Europese aspiraties van de Belarussen; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten een ambitieuzere en bredere strategie te ontwikkelen, gekoppeld aan een breed economisch plan, ter ondersteuning van de democratische krachten in Belarus, waaronder oppositiepartijen, activisten uit het maatschappelijk middenveld, mensenrechtenactivisten, onafhankelijke kunstenaars, onafhankelijke vakbonden en vrije media, zowel in Belarus als daarbuiten, met als doel een democratische transitie in het land te bevorderen en de onafhankelijkheid en soevereiniteit van Belarus in stand te houden; dringt aan op uitgebreide programma’s voor capaciteitsopbouw, opleiding in juridische deskundigheid voor het opstellen van wetgeving en over digitale en persoonlijke veiligheid, mentorinitiatieven, stages en andere opleidingsmogelijkheden om deze actoren mondiger te maken en hun potentieel te bevorderen; 36. dringt aan op betere communicatie van de EU met de mensen in Belarus om hen van informatie te voorzien en desinformatie en propaganda van de door de staat gecontroleerde media tegen te gaan; dringt er bij de EU-lidstaten op aan contacten tussen hun eigen bevolking en de Belarussische bevolking te bevorderen en hun maatregelen te coördineren om iets te doen aan de problemen waarmee democratische krachten en activisten uit het maatschappelijk middenveld in ballingschap worden geconfronteerd, bijvoorbeeld bij het verkrijgen van verblijfsvergunningen of het openen van bankrekeningen en in het kader van visumaanvraagprocedures in Belarus en in derde landen, onder meer als gevolg van een onjuiste toepassing van de sanctieregeling; benadrukt dat het Belarussische volk niet gelijkgesteld moet worden met het regime Loekasjenka en dat Belarussen die in ballingschap leven niet gediscrimineerd mogen worden op grond van de betrokkenheid van het regime bij de oorlog tegen Oekraïne; betreurt het dat het regime van Loekasjenka doelbewust diplomaten van de EU, haar lidstaten en andere landen uitwijst of hun accreditatie niet verlengt om ze te dwarsbomen bij het steunen van vervolgde Belarussen en het afgeven van visa; neemt nota van de inspanningen van middenveldorganisaties in de EU om hun Belarussische tegenhangers te ondersteunen en Belarussische burgers bij te staan tijdens de herplaatsingsprocedure, en vraagt de EU en haar lidstaten hun werk mogelijk te blijven maken; 37. moedigt de lidstaten ertoe aan de procedures voor het verkrijgen van visa en verblijfsvergunningen voor personen die Belarus om politieke redenen ontvluchten of voor slachtoffers van geweld die medische behandeling nodig hebben, verder te vereenvoudigen; verzoekt de Commissie en de lidstaten regels en procedures op te stellen voor gevallen waarin mensenrechtenverdedigers en andere activisten uit het maatschappelijk middenveld in Belarus hun staatsburgerschap wordt ontnomen, en steun te verlenen aan Belarussische burgers in de EU van wie de identiteitsdocumenten binnenkort vervallen maar niet kunnen worden vernieuwd omdat zij niet naar Belarus kunnen terugkeren; 38. verzoekt de Raad zijn conclusies over Belarus te herbezien en te actualiseren en zich daarbij te concentreren op de preventie en beheersing van veiligheidsrisico’s die het regime van Loekasjenka met zich meebrengt, een doeltreffend overheidsbeleid van de EU, betrokkenheid van het Belarussische volk, met inbegrip van burgers in ballingschap, gestructureerde samenwerking met de Belarussische democratische krachten en het Belarussische maatschappelijk middenveld, en steun voor de slachtoffers van het regime van Loekasjenka; 39. is ingenomen met de opening in Brussel van de officiële missie van democratisch Belarus op 1 maart 2023; is ingenomen met de oprichting van het verenigd overgangskabinet als centraal uitvoerend orgaan van de democratische beweging, dat samen met de coördinatieraad, een gemeenschappelijk orgaan dat de Belarussische democratische samenleving vertegenwoordigt, door de internationale gemeenschap moet worden behandeld als de democratische vertegenwoordigers van het Belarussische volk; dringt aan op de ondertekening van een overeenkomst voor het officialiseren en systematiseren van de samenwerking tussen het Europees Parlement en de Belarussische democratische krachten en het Belarussische maatschappelijk middenveld, met inbegrip van het verenigd overgangskabinet en de coördinatieraad; benadrukt dat de Raad en de Commissie de internationale aandacht en steun voor de prodemocratische beweging in Belarus, die naar aanleiding van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne is verschoven, aan de gang moet houden; vraagt de Raad en de Commissie voorbereid te zijn op verschillende scenario’s, zoals de (gedwongen) vervanging van Loekasjenka of de feitelijke annexatie of bezetting van Belarus door Rusland, en hierover overleg te plegen met het verenigd overgangskabinet; 40. is ingenomen met de goedkeuring door de Commissie van het steunprogramma EU4Belarus ter ondersteuning van de maatschappelijke veerkracht en de ontwikkeling van menselijk kapitaal, dat tot doel heeft de democratische aspiraties in Belarus te ondersteunen; is van mening dat deze steun van essentieel belang is voor het bestendigen van de veranderingen in de Belarussische samenleving die zijn voortgekomen uit de vreedzame prodemocratische beweging tijdens de presidentsverkiezingen van 2020; dringt erop aan dat de middelen van EU4Belarus strategisch worden ingezet voor activiteiten ter ondersteuning van de Europese aspiraties van het Belarussische volk; 41. verzoekt de Commissie en de lidstaten steun te blijven verlenen aan de culturele en educatieve activiteiten van Belarussische maatschappelijke organisaties en academische instellingen, met inbegrip van activiteiten ter ondersteuning van de Belarussische taal en de onafhankelijke media, en die steun nog uit te breiden; benadrukt het belang van steun voor digitalisering en het creëren van ruimten voor prodemocratische burger- en politieke participatie van de Belarussen; verzoekt de Commissie en de lidstaten steun te blijven verlenen aan de onafhankelijke Belarussische media, die na de presidentsverkiezingen van 2020 zijn gedecimeerd en hun activiteiten hebben moeten verplaatsen en heropbouwen; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband de capaciteit van Belarussische mediakanalen te versterken, zoals Charter 97, Radio Racyja, Euroradio, Belsat TV, Naša Niva en Novy Čas, en bijzondere aandacht te besteden aan nieuwe media zoals NEXTA, Malanka en Zerkalo (voorheen TUT.BY); is verheugd over de verhuizing van Radio Free Europe/Radio Liberty en de opening van zijn kantoor in Litouwen, dat geloofwaardige mediaberichtgeving biedt voor het publiek in Belarus; 42. benadrukt dat het belangrijk is de banden en samenwerking tussen Belarus enerzijds en jongeren en de academische gemeenschap in de EU anderzijds voortdurend te versterken; is verheugd dat de EU financiële middelen heeft toegewezen om opleidingsmogelijkheden te bieden aan Belarussische studenten en vakmensen, met name via het project EU4Belarus MOST+ (“mobiliteitsregeling voor gerichte interpersoonlijke contacten”); verwacht dat deze steun zal worden voortgezet en dat Belarussen in aanzienlijke mate zullen kunnen deelnemen aan EU-programma’s zoals Erasmus+ en Horizon Europa; vraagt ook om blijvende steun voor Belarussische onafhankelijke academische instellingen, zoals de Europese Universiteit voor geesteswetenschappen in Vilnius; 43. benadrukt dat een aanzienlijk deel van de financiële steun van de EU moet blijven verlopen via flexibele en onpartijdige EU-mechanismen, zoals het Europees Fonds voor Democratie (EFD), zodat de steun goed terechtkomt bij maatschappelijke organisaties, onafhankelijke media en prodemocratische groeperingen en zodat er verantwoording wordt afgelegd; pleit voor meer laagdrempelige financiering voor ngo’s in Belarus en daarbuiten; wenst dat het EFD meer aandacht besteedt aan Belarus en dat de lidstaten het EFD meer middelen ter beschikking stellen om de Belarussische democratische krachten te ondersteunen; 44. steunt de voorbereidingen voor een door de EU geleide internationale donorconferentie om de Belarussische democratische krachten bij te staan; vraagt de EU op operationeel niveau met de vertegenwoordigers van de Belarussische democratische krachten in gesprek te gaan om de werkzaamheden af te ronden met het oog op de vaststelling van een routekaart voor de uitvoering van het economisch en investeringspakket van 3 miljard EUR dat de Commissie reeds heeft gepland als een manier om de democratische aspiraties van het Belarussische volk te steunen; roept op tot een politieke dialoog tussen de EU en de Belarussische democratische krachten om tot een gezamenlijke visie op bovengenoemd steunplan te komen; benadrukt dat een inhoudelijke openbare discussie nodig is om draagvlak onder de bevolking te creëren voor een aanzienlijke betrokkenheid van de EU; 45. uit zijn bezorgdheid over de transparantie, vrijheid en eerlijkheid van de parlements- en gemeenteraadsverkiezingen van 2024 in Belarus, met name in het licht van nieuwe wettelijke beperkingen voor politieke partijen en verklaringen van de centrale kiescommissie waarin het belang van internationale verkiezingswaarneming en de rol van het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten in twijfel worden getrokken; laakt het feit dat de activiteiten van democratische oppositiepartijen in Belarus aan ondraaglijke voorwaarden en beperkingen zijn onderworpen; laakt met name de in februari 2023 aangenomen nieuwe wet op politieke partijen, die duidelijk tot doel heeft de activiteiten van democratische krachten te dwarsbomen en te ontmoedigen door deze krachten extra beperkingen op te leggen en ze ertoe te verplichten zich te laten registreren bij het ministerie van Justitie; is van mening dat met deze wet doelbewust wordt getracht democratische partijen formeel te liquideren en ze te beletten deel te nemen aan de parlementsverkiezingen van 2024, en uiteindelijk zal leiden tot een feitelijk verbod op politieke partijen die tegen het regime gekant zijn; verzoekt de nationale politieke partijen van de lidstaten en de Europese politieke partijen en stichtingen hun samenwerking met en steun voor democratische politieke partijen in Belarus verder uit te bouwen; 46. vraagt de leiders van de Belarussische democratische krachten eendrachtig te blijven en innovatieve methoden te blijven gebruiken om de Belarussen te informeren en met hen in contact te treden, met name in het land zelf, teneinde hun vertrouwen in democratische veranderingen behouden, en hen te mobiliseren voor de komende verkiezingen; o o o 47. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Internationale Arbeidsorganisatie, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de vertegenwoordigers van de Belarussische democratische krachten, het Internationaal Comité van het Rode Kruis, het Internationaal Olympisch Comité, de Europese Voetbalbond (UEFA), de Wereldvoetbalfederatie (FIFA), de Internationale IJshockeyfederatie, de Internationale Tennisfederatie, de Association of Tennis Professionals, de Women’s Tennis Association en de feitelijke autoriteiten van de Republiek Belarus.