uznlp-uz/uz_medner huggingface dataset:
Bemor o‘zini bir necha yildan beri psoriaz kasalligidan aziyat chekishini aytadi So‘nggi haftalarda teri toshmalarining kuchayishi , bo‘g‘imlarda og‘riq va yurish paytida hansirash kuzatilgan Shu sababli , shifokor tavsiyasi bilan kasalxonaga yotqizilgan Avvalroq appendektomiya ( appendiks olib tashlash ) operatsiyasi o‘tkazilgan Anamnesis vitae : Irsiy kasalliklar haqida ma’lumot yo‘q Yuqumli kasalliklar bilan og‘rimagani ma’lum . Spirtli ichimlik ichmaydi , chekmaydi . Psoriaz kasalligi oilaviy kuzatuvda mavjud Bemorning umumiy ahvoli : Bemor hushyor , umumiy ahvoli o‘rtacha og‘irlikda .
Teri quruq , ayrim joylarda psoriazga xos kumushrang qoplamali dog‘lar mavjud Yurak urish ritmik , yurak tovushlari bo‘g‘iq , nafas olish biroz qiyinlashgan . O‘pka eshitilishi pasaygan vezikulyar tipda . Qorin biroz shishgan , palpatsiyada o‘ng pastki sohada yengil og‘riq seziladi . Ich chiqarish va peshob normal .
Clopidogrel 75 mg — 1 tabletka kuniga 1 marta Yallig‘lanishga qarshi va antigistamin preparatlar Vitamin D va omega-3 qo‘shimchalari Endovaskulyar protsedura ( diagnostik va davolovchi maqsadda ) Simptomatik terapiya — og‘riqni kamaytiruvchi va yurak faoliyatini qo‘llovchi vositalar
Davolash davomida bemorning umumiy ahvoli yaxshilangan . Nafas olish me’yorga kelgan , qorin og‘riqlari kamaygan , teridagi psoriaz belgilari biroz susaygan . Tavsiya : Surunkali psoriaz va revmatizm uchun doimiy terapevtik kuzatuvda bo‘lish . Shifokor tavsiya etgan Clopidogrel 75 mg dori vositasini muntazam qabul qilish . Yurak va bo‘g‘im tizimi faoliyatini nazorat qilib borish . Yog‘li , achchiq , allergiya chaqiruvchi ovqatlardan tiyilish , parhezga rioya etish . Teri holatini namlovchi kremlar bilan parvarish qilish . Davolovchi shifokor : Mirzohidov Abdunaim
Bemor : Tuleyeva Saodat , 1962 yilda tug‘ilgan Manzil : Xorazm viloyati , Urganch shahri Kirish sanasi : 2023-07-16 00:00:00 y Chiqish sanasi : 2023-07-28 00:00:00 y Asosiy tashxis : Osteoartrit ( surunkali degenerativ bo‘g‘im kasalligi ) Qo‘shimcha tashxis : Endokardit ( yurak ichki qavati yallig‘lanishi ) O‘tkazilgan muolaja : Jarrohlik aralashuvi ( laparoskopik ) Shikoyatlari : Bemor ko‘ngil aynishi , umumiy holsizlik , jismoniy harakat vaqtida bo‘g‘im og‘rishi , yurak sohasida og‘riq , hansirash , ba’zan issiqlik chiqishi va ishtaha pasayishidan shikoyat qiladi
Bemor bir necha yildan beri osteoartrit bilan og‘rishini aytadi . So‘nggi oylarda bo‘g‘imlardagi og‘riqlar kuchayib , yurish qiyinlashgan , shuningdek yurak sohasida og‘riq va nafas qisishi paydo bo‘lgan . Shu sababli , shoshilinch tarzda kasalxonaga yotqizilgan . O‘tkazilgan tekshiruvlar natijasida endokardit belgilariga ham shubha aniqlanib , jarrohlik ( laparoskopik ) aralashuv o‘tkazilgan Anamnesis vitae : Oldingi operatsiya — appendektomiya o‘tkazilgan Irsiy yurak yoki bo‘g‘im kasalliklari haqida ma’lumot yo‘q Spirtli ichimlik iste’mol qilmaydi , chekmaydi . Ish faoliyatida jismoniy yuklama mavjud bo‘lgan .
Bemorning umumiy ahvoli : Bemor hushyor , umumiy ahvoli og‘irlik darajasida . Teri va shilliq pardalar oqarib ketgan , yurak urish tez ( PS – 98–100/min ) , yurak tovushlari bo‘g‘iq , ritm buzilgan . O‘pka eshitilishi pasaygan , nafas olish sathi cheklangan . Qorin biroz shishgan , laparoskopik operatsiya joyida tikuvlar toza , yiringlanish belgilari yo‘q . Bo‘g‘imlarda harakat chegaralangan , palpatsiyada og‘riq seziladi .
Azithromycin 500 mg — 1 tabletka kuniga 1 marta Doxycycline 100 mg — 1 tabletka kuniga 2 marta Yallig‘lanishga qarshi vositalar ( NSAID ) Og‘riqni kamaytiruvchi va yurak faoliyatini qo‘llovchi dori vositalari Infuzion terapiya ( 0.9% NaCl , glyukoza 0.05 ) Vitamin va immunomodulyatorlar Postoperatsion parvarish Bemorning holati : Davolash fonida bemorning umumiy ahvoli biroz og‘irligicha qolgan . Yurak sohasidagi og‘riqlar va bo‘g‘im og‘riqlari qisman kamaygan bo‘lsa-da , to‘liq remissiya qayd etilmadi . Dinamik kuzatuv zarur .
Parhez ( yog‘li va tuzli ovqatlardan saqlanish ) . Jismoniy faollikni cheklash , ortiqcha yuklama bermaslik . Yurak faoliyatini nazoratda tutish , muntazam terapevt va kardiolog kuzatuvida bo‘lish . Davolashda buyurilgan Azithromycin va Doxycycline dori vositalarini to‘liq kursda qabul qilish . Fizioterapiya va reabilitatsiya mashqlarini shifokor tavsiyasi asosida bosqichma-bosqich qo‘llash . Davolovchi shifokor : Fozilov Jamshid
Bemor : Rasulova Malika , 1948 yilda tug‘ilgan Manzil : Namangan viloyati , Namangan shahri Kirish sanasi : 2024-12-19 00:00:00 y Chiqish sanasi : 2024-12-30 00:00:00 y Asosiy tashxis : Poliomiyelit ( bolalikda o‘tkazilgan , surunkali nevrologik oqibatlar bilan ) Qo‘shimcha tashxis : Ateksiya ( harakat muvofiqligining buzilishi ) O‘tkazilgan muolaja : Monitorli kuzatuv va intensiv terapiya Shikoyatlari : Bemor yurak urishining tezlashishi , ko‘ngil aynishi , ba’zan isitma , umumiy holsizlik , harakat paytida muvozanatni yo‘qotish , bosh aylanishi va yurganda beqarorlik holatlaridan shikoyat qiladi
Bemor bolalik davrida poliomiyelit kasalligini boshdan kechirgan Oxirgi yillarda oyoqlarda kuchsizlanish , harakat muvofiqligining pasayishi va charchoqlik kuchaygan . 2024-yil dekabr oyida holati yomonlashib , yurak urishining tezlashishi va isitma paydo bo‘lgach , kasalxonaga yotqizilgan Tekshiruv davomida vegetativ o‘zgarishlar , ateksiya va yengil gipertenziya belgilar aniqlangan Anamnesis vitae : Oldin poliomiyelit bilan og‘rigan . Doimiy ravishda gipertenziyaga qarshi dori vositalarini qabul qiladi . Penitsillin guruhidagi dorilarga allergiyasi yo‘q Spirtli ichimlik ichmaydi , chekmaydi .
Bemorning umumiy ahvoli : Bemor hushyor , umumiy ahvoli o‘rtacha og‘irlikda , holsiz . Teri normal rangda , harorat 37,8°C . Yurak urish tez — PS 95–100/min , yurak tovushlari bo‘g‘iq , ritmik . Nafas olish biroz tezlashgan , o‘pka eshitilishi toza . Asab tizimi holatida : muvozanat buzilgan , yurishda noaniqlik ( ateksiya ) seziladi , reflekslar past . Qorin yumshoq , og‘riqsiz . Ich chiqarish va peshob normal .
Azithromycin 500 mg — 1 tabletka kuniga 1 marta Levofloxacin 500 mg — 1 tabletka kuniga 1 marta Infuzion suyuqliklar ( NaCl 0.9% , glyukoza 0.05 ) Vitamin B1 , B6 , B12 — nerv tolalarini qo‘llab-quvvatlash uchun Sedativ va kardioprotektiv vositalar Monitorli kuzatuv va intensiv terapiya Fizioterapevtik mashqlar va massaj Bemorning holati : Davolash jarayonida bemorning ahvoli barqarorlashgan Yurak urish tezligi me’yorga kelgan , isitma pasaygan , ko‘ngil aynishi to‘xtagan . Ateksiya belgilari biroz saqlanib qolgan , biroq umumiy harakat muvofiqligi yaxshilangan .
Nevropatolog va terapevt nazoratida bo‘lish . Poliomiyelit oqibatidagi harakat buzilishlari uchun reabilitatsion mashqlarni davom ettirish . Azithromycin va Levofloxacin dorilarini kurs bo‘yicha to‘liq tugatish . Qon bosimi va yurak faoliyatini doimiy nazoratda ushlash . To‘liq dam olish , stressdan saqlanish va vitaminli parhezga rioya etish . Davolovchi shifokor : Anvarova Dilfuza
Bemor : Saidov Aziz Tug‘ilgan sana : 1968-yil 26-iyul Manzil : Xorazm viloyati , Urganch shahri Kasallikka yotqizilgan sana : 2024-yil 13-sentabr Chiqarilgan sana : 2024-yil 24-sentabr Asosiy tashxis : Prostatit Surunkali yallig‘lanishli jarayon sifatida kechayotgan prostat bezining ( prostata ) yallig‘lanishi . Kasallik davriy tarzda kuchayib turadi , bu safar bemorda umumiy holsizlik , to‘satdan charchoq va ko‘ngil aynishi bilan namoyon bo‘lgan Qo‘shimcha ma’lumot : Bemor ilgari ham prostatit tashxisi bilan davolangan . Kasallikning surunkali shakli qaytalanish holatlari bilan kechmoqda .
Anamnesis morbi ( kasallik tarixi ) Bemor 2024-yil sentabr oyida to‘satdan kuchli holsizlik , charchoq va ko‘ngil aynishi shikoyatlari bilan tibbiy muassasaga murojaat qilgan . Tekshiruv natijalariga ko‘ra , ilgari mavjud bo‘lgan prostatit kasalligining qaytalanishi aniqlangan Anamnesis vitae ( hayot tarixi ) Bemor ilgari surunkali yallig‘lanish holatlari bilan davolangan Chekmaydi , spirtli ichimlik iste’mol qilmaydi . Parhezga rioya qiladi , biroq jismoniy faollik past . Bemorning umumiy holati : Holati : o‘rtacha og‘ir . Tana harorati : 37.1°C Yurak urishi : 85/min Qon bosimi : 120/80 mm sim . Nafas olish : 18/min .
Shikoyatlar : to‘satdan charchoq , holsizlik , ko‘ngil aynishi . Laborator va instrumental tekshiruvlar : Qon tahlili : ECHT biroz oshgan , yengil yallig‘lanish jarayoniga mos ko‘rsatkichlar . Siymo tahlili : yengil yallig‘lanish belgilarini ko‘rsatgan UZI ( qorin bo‘shlig‘i ) : prostata bezida biroz kattalashish qayd etilgan Olib borilgan muolajalar : Psixoterapiya — ruhiy zo‘riqish va stress ta’sirini kamaytirish maqsadida . Medikamentoz yordam — yallig‘lanishga qarshi va metabolik barqarorlashtiruvchi davo . Buyurilgan dori vositalari : Metformin 500 mg — kuniga 2 marta ( metabolik holatni yaxshilash va umumiy energiya almashinuvini tartibga solish uchun ) .
Davolanish jarayonida holat : Bemorning holati davolanish jarayonida yomonlashgan , surunkali kasallik faollashuvi qayd etilgan . Holsizlik va charchoq simptomlari davom etgan Tavsiya va nazorat : Surunkali kasalliklar uchun belgilangan doimiy terapiyani davom ettirish . Ruhiy holatni barqaror saqlash uchun psixoterapevt nazoratida bo‘lish . Parhezga rioya qilish : achchiq , sho‘r va yog‘li ovqatlardan tiyilish . Jismoniy faoliyatni me’yorda ushlab turish . 2 haftadan so‘ng terapevt ko‘rigiga qayta kelish . Allergik anamnez : Dori vositalariga nisbatan allergik reaksiya aniqlanmagan Chiqarilish holati : Bemorning umumiy ahvoli nisbatan barqaror , ammo surunkali kasallik alomatlari saqlanib qolgan . Uy sharoitida davo davom ettiriladi Davolovchi shifokor : G‘aybullayev Aziz Ko‘p hollarda sil bilan kasallangan bemor ( sil kasal ) kasallikning faol bo‘lmagan shaklida kasalxonaga yotishi talab qilinmaydi va ularning harakatlari , ijtimoiy faoliyati cheklanmaydi . Sil bilan kasallangan kishi bilan doimiy kundalik aloqada bo‘lish , masalan oila sharoitida , nafaqat bemorning sog‘ligi to‘g‘risida qayg‘urish , balki uyda gigienaga to‘g‘ri rioya qilish , boshqa oila a’zolarining immunitetini mustahkamlash va kasallanishni ertaroq aniqlash uchun ( agar yuqgan bo‘lsa ) tez-tez organizmning Mantu probasiga reaktsiyani aniqlash tavsiya etiladi .
Sil kasalligi yuqishining asosiy yo‘li — havo-tomchi yo‘llari orqali Kox tayoqchasini nafas olish yo‘llariga tushishidir . Kam hollarda kundalik aloqalar va transplatsental uzatish holatlari qayd etiladi . Bakteriya nafas olish yo‘llari orqali tanaga kiradi , keyin bronxlar shilliq qavatiga va alveolalarga o‘tadi va qon orqali butun tanaga tarqaladi . Inson tanasi uchun Kox tayoqchasi begona mikroorganizmdir .
Ko‘p hollarda sil bilan kasallangan bemor ( sil kasal ) kasallikning faol bo‘lmagan shaklida kasalxonaga yotishi talab qilinmaydi va ularning harakatlari , ijtimoiy faoliyati cheklanmaydi .
Sil bilan kasallangan kishi bilan doimiy kundalik aloqada bo‘lish bemorning gigienaga rioya qilish immunitetini organizmning Mantu probasiga aniqlash tavsiya etiladi .
Sil kasalligi yuqishining asosiy yo‘li havo-tomchi yo‘llari orqali Kox tayoqchasini nafas olish yo‘llariga tushishidir .
Kam hollarda kundalik aloqalar va transplatsental uzatish holatlari qayd etiladi .
Bakteriya nafas olish yo‘llari orqali tanaga kiradi keyin bronxlar shilliq qavatiga va alveolalarga o‘tadi va qon orqali butun tanaga tarqaladi .
Inson tanasi uchun Kox tayoqchasi begona mikroorganizmdir .
Odatda bunday bakteriyalar organizmga tushsa va rivojlansa immun hujayralari hujum qilib ko‘payishi va rivojlanishini oldini oladi .
Hozirgi kunda ko‘pchilik odamlar yuqori qon bosimi kabi muammoga duch kelishmoqda .
Tez-tez qon bosimning ortishi gipertonik kasallikning paydo bo‘lishiga olib keladi .
Biroq surunkali shaklga ega bo‘lgan gipertonik kasallik hayotga xavf tug‘dirmaydi yurak-qon tomir tizimining asoratlar paydo bo‘lishi uchun xavf omilidir .
Shunga qaramay , gipertonik kasallikning kuchayish davri ham bor .
Tibbiyotda bu gipertonik kriz sifatida tanilgan .
Bronxit bronxial shilliq qavatdagi yallig‘lanish jarayoni bilan tavsiflangan pastki nafas yo‘llarining keng tarqalgan kasalligi hisoblanadi .
Bronxit belgilari va davolash usullari kasallikning shakliga bog‘liq o‘tkir yoki surunkali shuningdek kasallikning bosqichi .
Bronxitni davolash barcha shakllari va bosqichlarida zudlik bilan boshlanishi kerak va to‘liq tugatilishi kerak bronxlardagi yallig‘lanish jarayoni xavfli og‘ir asoratlar pnevmoniya surunkali obstruktiv o‘pka kasalligi yurak-qon tomir tizimi buzilishi sabab bo‘ladi .
Tug‘ma yurak porogi (TYP) yurak va yirik tomirlar tuzilishidagi nuqsonlar bemor tug‘ilganidanoq mavjud bo‘ladi .
Aksariyat poroklar yurak ichida qon aylanishi qon oqimini buzadi .
Yurak poroklari tug‘ma nuqsonlar bolalar o‘limining asosiy sababidir .
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar orasida tug‘ma yurak porogi uchrashi ko‘rsatkichi 0.01 ni tashkil etadi .
TYP uchrash ko‘rsatkichi asab tizimining tug‘ma poroklaridan keyin ikkinchi o‘rinda .
Vitiligo (vitiligo teri usti kasalligi) pes melaninning parchalanishi derma pigmentatsiyasini yo‘qotishi bilan tavsiflanadigan teri kasalligi turi .
Ushbu jarayon natijasida terining ayrim joylari rangini yo‘qotadi oq dog‘lar hosil bo‘lishi bilan namoyon bo‘ladi .
Kasallik uzoq vaqtdan buyon ma’lum pes deb nomlanadi .
Statistikaga ko‘ra dunyo aholisining 1 foiziga yaqini vitiligo kasalligiga chalingan .
Kasallik populyatsiyaga bog‘liq emas qora tanli odamlarda dog‘lar seziladi .
Ko‘p hollarda kasallik 10 yoshdan 30 yoshgacha bo‘lgan davrda namoyon qiladi 50 foizini tashkil qiladi .
Kasallikning asosiy belgisi terida oq dog‘lar paydo bo‘lishidir .
Pes tananing yuz og‘iz quloq ko‘z burun atrofi qo‘llar oyoqlar chov anal atrofi sohalariga ta’sir qiladi .
Oq dog‘lar boshning sochli joylarida erkaklarda soqol mo‘ylov sohalarida paydo bo‘lishi mumkin .
To‘g‘ri ichakdagi pulsatsiyalovchi og‘riqlar bilan yashash oson emas .
Gemorroy bilan o‘tirish turish hojatga chiqish uqubatga aylanadi .
Men kabi gemorroy dunyo aholisining 12.5 foizi aziyat chekadi .
Bu kasallik nima gemorroy uy sharoitida qutulish mumkin .
Gemorroy kichik tos chanoq sohasida qon aylanishi buzilishlari tufayli paydo bo‘ladi .
To‘g‘ri ichakdagi venalardan qon qayta oqishi buzilgan bo‘lsa .
Defakatsiya vaqtida kuchanish ich qotishi diareya homiladorlik tomirlar devorlarining cho‘zilishi shishishiga gemorroidal tugunlar paydo bo‘lishiga olib keladi .
Gemorroidal tugunlar To‘g‘ri ichakning ichida anus atrofida joylashishi mumkin .
Uretrit siydik chiqarish kanali shilliq qavatining bakterial virusli infektsiya bilan shikastlanishi .
Kasallik rivojlanish jarayonida siydik yo‘llarining shishishi yallig‘lanishi yuzaga keladi . Kechishi bo‘yicha o‘tkir va surunkali shakllari farqlanadi .
Kasallik bemor shikoyatlarining majmuasi bo‘lgan uretral sindrom bilan kechadi . Siydik chiqarish paytida og‘riq bilan namoyon bo‘ladi .
Patologiya ayollarda erkaklarda uchraydi .
Quturish kasalligi quturish virusi Rabies virus qo‘zg‘atadigan virusli kasallik issiqqon hayvonlar odamlarda uchraydi .
Odamga kasallangan hayvonlar tishlaganda tirnaganda so‘lagi orqali yuqadi .
Virus yuqqanda markaziy asab tizimining og‘ir shikastlanishi kuzatiladi .
Virus shikastlangan teri orqali asab oxirlari tomon harakatlanadi miya orqa miya tarqaladi .
Kasallik insonlar uchun halokatli hisoblanadi favqulodda emlash oldini olish mumkin .
Odamlarda quturish kasalligining asosiy belgisi gidrofobiya suvdan qo‘rqish sanaladi .
Suv ichishdan qo‘rqish kuzatilsa suvni ko‘rganda qo‘rqish belgilari kuzatiladi .
Yutunish mushaklarining titroqli harakati qo‘rquv tutqanoq nafas olishdagi uzulishlar aniqlanishi mumkin .
Tutqanoq tovush va yorug‘lik ta’siri oqibatida boshlanadi .
Bemor hamma narsani sindirib odamlarga tashlana boshlaydi zo‘ravon hujumdan keyin falajlikning boshlang‘ich belgisi boshlanadi .
Nafas olish to‘xtashi va o‘lim sodir bo‘ladi .
Tishlashdan boshlab kasallik belgilari paydo bo‘lgunigacha inkubatsion davri deb ataladi .
Odatda kasallik alomatlari 4 12 hafta o‘tib namoyon bo‘ladi .
Inkubatsiya davri bir necha kun yoki olti yilgacha cho‘zilishi mumkin .
Verona jelatinli qizil rangda 0 o‘lchamdagi kapsulalar Verona markirovkasi bo‘lgan .
Kapsulaning tarkibi jigar rangdan amorf gigroskopik kukundan iborat .
Yassi oyoqlik oyoq panjasi shaklining o‘zgarishi bo‘lib bo‘ylama ko‘ndalang yoyining pasayishi bilan ifodalanadi .
Ko‘ndalang va bo‘ylama yassiq oyoqlik birgalikda kuzatilishi ehtimoli mavjud .
Oyoq panjasining boshqa deformatsiyalari bilan birgalikda ko‘ndalang yassi oyoqlik 0.5523 , bo‘ylama yassi oyoqlik – 0.293 hollarni tashkil etadi .
Ko‘pincha yassi oyoqlik orttirilgan bo‘ladi , lekin asosan biriktiruvchi to‘qimaning tug‘ma yetishmovchiligi , noziklik fonida rivojlanadi .
Bunday oyoq ko‘pincha aristokratik deb ham ataladi .
Salmonellyoz – bu salmonella avlodiga mansub bakteriyalar tomonidan keltirib chiqariladigan , fekal-oral mexanizm bilan yuqadigan , asosan oshqozon-ichak traktining zararlanishi bilan kechadigan o‘tkir yuqumli kasallik hisoblanadi .
Kasallikning kechish tabiati har bir holatda farq qilib , alomatlarsiz shikastlanishdan to toksik va degidratatsion shok darajasigacha boradi .
Patogenlar organizmga asosan ifloslangan yoki noto‘g‘ri qayta ishlangan oziq-ovqat mahsulotlari iste’moli natijasida kiradi .
Salmonellyoz KXT 2010 ( kasalliklarning xalqaro tasnifi 2010-yil ) bo‘yicha – A02 kodiga ega .
Salmonellyoz – butun dunyo bo‘yalb tarqalgan ichak infektsiyasi .
So‘nggi 10 yil ichida bemorlarning turli guruhlari orasida kasallik tarqalishining o‘sish tendentsiyasi kuzatilmoqda .
Infektsiya manbai hayvonlar va odamlar sanaladi ( bemor va bakteriya tashuvchisi ) .
Salmonellyozning tarqalishida asosiy rol infektsiya alomatlarsiz ( bakterial tashish ) yoki aniq namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan hayvonlar hissasiga to‘g‘ri keladi .
Shamollash – yuqori nafas yo‘llarining virusli yuqumli kasalligi bo‘lib , nafas yo‘llarini qoplagan shilliq qavatni yallig‘lanishga olib keladi .
Kasallikni chaqiradigan virus balg‘am , so‘lak , burundan ajraladigan shilliq va boshqa ajralmalarda mavjud bo‘ladi .
Virus havo-tomchi yo‘li orqali yuqadi . Shamollash tibbiyotda O‘RK ( o‘tkir respirator kasalliklar ) yoki O‘RVI ( o‘tkir respirator virusli infektsiya ) deb ataladi .
An’anaviy nomlanishiga esa kasallik ko‘pincha organizmning sovqotishidan keyin kuzatilishi sabab bo‘lgan .
Yurak yetishmovchiligi ( lotincha : insufficientia cordis ) – dekompensatsiyalangan miokard disfunksiyasi natijasida kelib chiqadigan sindrom .
Chap qorincha yetishmovchiligi , miya qon aylanishining pasayishi ( bosh aylanishi , ko‘zning qorayishi , hushidan ketish ) va koronar qon aylanishining ( stenokardiya ) pasayishi bilan namoyon bo‘ladi , bu aorta malformatsiyasi , yurak tomirlari kasalligi , arterial gipertenziya , obstruktiv kardiyomiyopatiyaga xosdir .
Oʻng qorincha turiga ko‘ra esa YY – oʻng qorinchadan o‘pka arteriyasiga qonning yetarli darajada chiqarilmasligi va tizimli qon aylanishida qonning turgʻunligi bilan tavsiflangan turi .
Yurak yetishmovchiligi qanchalik tez rivojlanishiga qarab , u oʻtkir va surunkali turiga boʻlinadi .
Oʻtkir yurak yetishmovchiligi travma , toksinlar , yurak kasalliklari bilan bogʻliq bo‘lishi va davolanmasa , tezda oʻlimga olib kelishi mumkin .
Surunkali yurak yetishmovchiligi uzoq vaqt davomida rivojlanadi va xarakterli belgilar majmuasi bilan namoyon bo‘ladi ( nafas qisilishi , charchoq va jismoniy faoliyatning pasayishi , shish va boshqalar ) .
Hozirgi kunda dunyoda yurak yetishmovchiligi sindromi bilan kasallangan 25 milliondan ortiq odam bor .
Qoʻshma Shtatlarda yurak yetishmovchiligidan oʻlim 2016-yilda barcha yurak-qon tomir oʻlimlarining 9.3 foizini tashkil etdi .
Rossiyada yurak yetishmovchiligining tarqalishi 1998-yildagi 4.9 foizdan 2014-yilda 10.2 foizgacha oshdi .
Yurakning chap qorinchasining ustun yetishmovchiligi oʻpka qon aylanishida qonning turgʻunligi bilan sodir bo‘ladi .
Koʻp miqdorda karbonat angidrid qonda toʻplanadi ( bu nafaqat nafas qisilishi , siyanoz , balki hemoptizi va boshqalar bilan keladi ) .
Oʻng qorinchada esa-tizimli qon aylanishida turgʻunlik bilan sodir bo‘ladi ( nafas qisilishi , shish , kengaygan jigar ) .
Yurak yetishmovchiligi natijasida organlar va toʻqimalarning gipoksiyasi , atsidoz va boshqa metabolik kasalliklar paydo bo‘ladi .
Glaukoma ( yunoncha glaucos – och ko'k , ko'kimtir-yashil ) , ko'k suv , nazla – ko'z kasalligi ; asosiy belgilari : ko'z ichi bosimining oshishi , ko'ruv maydonining torayishi va ko'ruv nervi diski atrofiyasi .
Gipertoniya kasalligi klinik kechishiga qarab ikki xil bo‘ladi : sokin , uzoq muddat davom etadigan va shiddatli , tez rivojlanadigan va qisqa vaqt ichida bosh miya , buyrak yetishmovchiligi hamda ko‘rishning keskin pasayishiga olib keladigan shakl .
Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti tomonidan 1978-yilda qabul qilingan gipertoniya kasalligining tasnifi quyidagi bosqichlardan iborat .
I bosqich qon bosimi oshishining koʻrsatkichi 140/90 mm simob ustunidan yuqori bo‘lib ( masalan , 150 – 180/90-* 105 ) markaziy nerv sistemasi , yurak-tomir va buyrak sistemasining zararlanishi belgilarisiz kechadi , uzoq muddat davom etmaydi va bemor iztirobdan qutilgandan keyin hamda qon bosimini tushiruvchi , tinchlantiruvchi dorilar ichilgandan va organizmga maʼlum muddat dam berilgandan keyin uning ahvoli yaxshilanadi va arterial bosim koʻrsatkichlari tez orada moʻtadillashadi .
Gastrinomalar – bu odatda o‘n ikki barmoqli ichak yoki oshqozon osti bezida joylashgan , gastrin chiqaradigan va Zollinger-Ellison sindromi ( ZES ) deb nomlanuvchi klinik sindrom ni keltirib chiqaradigan neyroendokrin o‘smalar ( to‘rlar ) .
Ko‘p sonli gastrinomalar oshqozon osti bezi yoki o‘n ikki barmoqli ichakda , teng chastotada rivojlanadi va taxminan 0.1 pankreatikoduodenal mintaqaning limfa tugunlarida birlamchi neoplazmalar sifatida paydo bo‘ladi ( gastrinoma uchburchagi ) .
Gastrinomalarning aksariyati sporadik ( 75-80% ) , taxminan 20-25% ko‘p endokrin neoplaziya turi 1 (bilan bog‘liq ) .
Gastrinomalarning 0.5 dan ortig‘i malign bo‘lib , mintaqaviy limfa tugunlari va jigarga metastaz berishi mumkin .
Gastrinomalarning to‘rtdan biri 1-turdagi endokrin neoplaziya , Zollinger-Ellison sindromi , oshqozon yarasi kasalligi bilan bog‘liq .
Bachadon miomasi har qanday ayolni qo‘rqidatadigan tashxis .
Ultratovush diagnostikasi shifokorining bunday qarori hatto eng bardoshli ayollarni ham vahimaga tushiradi .
Biroq , birdan mioma xavfidan xavotir olmaslik kerek .
Birinchidan , navbatdagi menstrual siklda boshqa mutaxassisga murojaat qilish va ultratovush tekshiruvni (UZI) takrorlash kerek .
Bachadon miomasi nima , u nima uchun paydo bo‘ladi , miomani konservativ va jarrohlik usullari bilan davolash va uning qanday alamatlari mavjud ? Bu haqida batafsil to‘xtalib o‘tamiz .
Bachadon miomasi – bachadon yoki bachadon boʻyni devoridagi yaxshi sifatli neoplazmadir ( oʻsma ) .
Bundan tashqari , bu kasallik ba’zan fibromioma , leyomioma deb ham ataladi .
Koʻpgina hollarda miomaning bachadondagi koʻp oʻchoqlari mavjud , ularning har birining oʻlchamlari bir necha millimetrdan bir necha santimetrgacha oʻzgarib turadi .
Mioma oʻlchamlarini ifodalash uchun , ginekologlar homiladorlikning turli davrlaridagi ( haftalarda ) ayollar bachadonning kattaligi bilan qiyosiy oʻlchovdan foydalanadilar .
Kistik fibroz ( kistik fibroz ) – bu kistik fibrozning transmembran regulyatori genining mutatsiyasidan kelib chiqadigan va tashqi sekretsiya bezlarining shikastlanishi , nafas olish organlarining jiddiy buzilishi bilan tavsiflangan tizimli irsiy autosomal retsessiv kasallik .
Kistik fibroz nafaqat keng tarqalganligi , balki davolanishga harakat qilgan birinchi irsiy kasalliklardan biri bo‘lgani uchun ham alohida qiziqish uyg‘otadi .
Kistik fibroz birinchi marta 1938-yilda Doroti Andersen tomonidan alohida nozologiya sifatida tan olingan .
Gastrit ( lotincha : gastritis , qadimgi yunoncha : γαστήρ gaster oshqozon + itis yalligʻlanish ) – oshqozon shilliq qavatidagi paydo boʻladigan yalligʻlanish yoki distrofik oʻzgarishlar .
Kasallik ushbu aʼzo vazifalarining buzilishiga olib keladi , shuningdek epiteliya hujayralarining atrofiyasi rivojlanib ularni oʻrniga biriktiruvchi toʻqimalar rivojlanadi .
Helicobacter pylori gastriti bilan ogʻrigan bemorning oshqozon shilliq qavatining gistologik koʻrinishi .
Kasallikning rivojlanishi oshqozonning asosiy funksiyalariga salbiy taʼsir koʻrsatadi .
Birinchi navbatda sekretor funksiyasining buzilishiga olib keladi .