unkadlabs/qor-af-soomaali huggingface dataset:
Gabar dhalinyaro ah ayaa u adkeysan wayday dhibaatooyinka nolosha dunida ee is daba socda, Aabaheed ayey u tagtay waxayna u sheegtay inay u dul-qaadan kari wayday dhibaatooyinka Nolosha oo markay mid ka baxdaba ay dhibaato kale ku furmayso!

Aabihii markuu gabadhiisa dhageystay ayuu u kaxeeyey xagga jikada ama madbakha guriga, wuxuu soo qaatay saddex weel oo uu mid walba biyo ka buuxiyey, Saddexdii weel ayuu dabka saaray, weel wuxuu ku riday Karooto / dabacaseeye Weelna wuxuu ku riday Ukun Weelna wuxuu ku shubay Qaxwe,
In muddo ah kadib biyihii way karkareen wixii ku jirayna way bislaadeen,

kadib ayuu saddexdii weelba dabka ka dajiyey, waxuuna u sharxay wixii uu u dan lahaa

Wuxuu yiri Saddexdaa walxood ee aan dabka saaray Dhibka saddexdoodaba haleelay waa biyaha karkaraayey, balse mid walba wuxuu uga falceliyey qaab kaduwan kuwa kale.

Karootadu markii hore way adkayd laakiin markay dhibaato la kulantay way daciiftay, Ukuntana qolof adag ayey kor ka leedahay Gudahana qalbi jilicsan markay dhibaato la kulanto qalbigeeda ayaa adkaada oo is bedela, Laakiin qaxwadu markay dhibaatada la kulantay waxay isku dayday inay dhibkaas xaliso wayna ku guuleysatay oo biyihii ayeyba badashay oo ka dhigtay Qaxwe Faa'ido leh!

Marka adigu feker markay dhibaato ku asiibto ma waxaa tahay Karootada oo kale oo markay dhibaato qabsato daciif noqota, mise waxaa tahay sida ukunta oo markay dhibaato qabsato korka aan laga dareemin balse gudaha iska bedesha, mise waxaa tahay sida Qaxwaha oo kale oo Biyaha karkaraaya bedela oo ah asalka dhibaatada haysata ka dhiga biyo dhadhan fiican?

Dulucda sheekadu waxay tahay: Aduunyada intaad nooshahay dhibaatooyin badan ayaad la kulmaysaa, waxaad isku daydaa inaad dhibaatada aad qaabab fudud uga faa'ideysato adiguna aad beddesho inta aysan iyadu ku beddelin saameyn xunna kugu yeelan.
Ghana waa dalka ugu weyn qaaradda Afrika ee soo saara dahabka, waxayna 2018-kii dhaaftay Koonfur Afrika oo iyadu muddo dheer hormuud ka ahayd dhoofinta iyo soo saarida badeecaddan, sidoo kale dalkan ayaa kaalinta 6aad kaga jira guud ahaan caalamka marka la eego dalalka ugu badan ee soo saara dahabka.

Waddankani ayaa leh taariikh dheer oo ku saabsan qodista iyo dhoofinta dahabka, waxaana ay warshadaha macdantiisu yihiin laf-dhabarta dhaqaalihiisa. Sannad walba Ghana waxa ay soo saartaa celcelis ahaa 130-140 tan oo dahab ah, waxaana ay ka heshaa dakhli ku dhow7 bilyan oo doollar.

Guud ahaan macdanta ay Ghana dhoofiso, dahabku wuxuu ka yahay 90%, halka ay isla badeecaddani kaligeed ka tahay 40% isku darka dhoofinta iyo wax-soosaarka guud ee dalkan.
Burkina Faso, ayaa ku dhawaaqday maalgelin dhan 592 bilyan oo Faran CFA (qiyaastii 902 milyan oo doolar ) si ay u gaadho isku-filnaansho dhanka cuntada ah. Tallaabadani waxay qayb ka tahay dadaallada dowladda ee lagu yareynayo ku tiirsanaanta waxyaabaha dibadda uga yimaad waddankan iyo xaqiijinta amniga cuntada (Food Security) ee shacabka dalkaas, ee uu hoggaamiyo madaxweynaha da'da yar Ibrahim Traoré.
Waqtiyoow; wax yar joogso
Waqtiyoow; wax yar ii naxariiso; oo ii hibeey dhowr daqiiqo oo farxad leh. Intaa kaddib, iska qaado baaqiga ka dhimman noloshayda, iska qaado dhallinyaronimadayda iyo labadayda dhaayood ba.
Waqtiyoow ii yar dhimri aniga, oo u dhimri sidoo kale jaceylkayga, jaceylkayga nolosha ee dhammayska ah; oo farxaddiisa iyo xasillooniddiisa nafeed ka shaqeey; iyo riyo-maalmaadkaan maskaxdayda aniga mashquulisay; iyo damqashooyinkiisa, shucuurtiisa iyo wax kasta oo ku soo dhaca mala-awaalkiisa.
Waqtiyoow, u naxariiso kuwa la jacelyahay ee weli ku jira maalmihii dahabiga ahaa ee cimrigooda dhallinyaranimada.
Waqtiyoow, sii oo u hadiyeey dhowr daqiiqo, ka hor inta aadan gudbin ee aadan tegin. U hibeey daqiiiqado ay goobjoog ugu noqdaan adduunyo farxadi ku lammaan tahay; oo ay la marqaamaan khamriga farxadda.
Waqtiyoow; wax yar joogso
Waqtiyoow; wax yar ii naxariiso oo ii haddiyeey daqiiqado farxad leh. Waqtiyoow, waxaad timid dhammaadkii, adigoon waxba ka ogayn billoowgii.
Waqtiyoow, waad timid oo iska qulqulaysaa, ma garanaysid weli qisada laba is jeclaa oo wada noolaa muddo; oo maalintii ay kulmeen noqday tusaale iyo astaan [jaceyl].

Hees Soodaani ah: Ibraahin Rashiid
Warshadaha wax soo-saar ee Shiinaha ayaa hoggaaminaya dakhliga guud ee caalamka. Waddankani oo kaliya ayaa warshadihiisu soo saaran in ka badan $4.16 tirilyan sannadkii, taasoo ka dhigan qiyaastii 26% wax soo-saarka warshadeed ee dunida. Halka isku darka warshadaha wax soo-saar ee waddamada USA, India iyo German ay iyaguna soo saaraan qiyaastii $4.11 tirilyan. Maraykanka oo keliya oo dabcanna kaalinta 2aad ku jira ayaa isaguna kaligiis warshadihiisu soo saaraan dakhli dhan $2.49 tirilyan sannadkii.

Tani ayaa muujinaysaa awoodda iyo kaalinta weyn ee warshadaha Shiinuhu ku leeyihiin dhaqaalaha guud ee warshadaha caalamka.
Booliiska Finland ayaa mar ay baadhayeen gaadhi la xaday, waxa ay ka heleen kaneeco dhimatay oo caloosheeda dhiig ku jiray. Markii la baadhay dhiiggaas DNA ahaan, waxaa la ogaaday inuu ka yimid qofkii gaadhiga xaday, taas oo suurto gelisay in si fudud loo aqoonsado loona soo qabto tuuggii.
Muhiimadda Waxbarashada
Waxbarashadu waa furaha horumarka qofka iyo bulshada. Waxay qofka siisaa aqoon, xirfad, iyo karti uu kula jaanqaadi karo isbeddellada dunida maanta. Xilligan casriga ah ee tiknoolajiyaddu si xawli ah u horumarayso, qofka aan waxbaran waxaa ku adkaanaysa inuu helo shaqo, ka faa'iidaysto adeegyada casriga ah, ama la qabsado nolosha maalinlaha ah. Bal suurayso qof aan wax akhrin karin ama qori karin sida ay ugu adkaan karto inuu safar caalami ah galo, uga dhoofo garoon diyaaradeed, ama isticmaalo adeegyada elektaroonigga ah ee maanta lagama maarmaanka noqday.
Qofka Muslimka ah, gaar ahaan Soomaaliga ah, mudnaanta koowaad waa barashada diinta Islaamka. Aqoonta diintu waa waajib, waayo qofku cibaadadiisa si sax ah uma gudan karo haddii uusan baran aqoonta aasaasiga ah ee diintiisa.
Waxaa lama huraan ah in qof kastaa barto waxbarashada aasaasiga ah, oo ka kooban Dugsi Qur'aanka, dugsi hoose, iyo dugsi dhexe. Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya wuxuu dhigaya in waxbarashada aasaasiga ahi ay tahay waajib saaran muwaadin kasta. Waxbarashadu ma aha oo keliya waddada guusha shakhsiga, balse waa tiirka lagu dhiso bulsho aqoon leh, dhaqaale xooggan, iyo dal horumaray.
Celcelis ahaan, qaaradda Yurub ayaa ugu koronto qaalisan, isla jeerkaasna kaalinta koowaad kaga jirta adduunka marka la joogo korontada lagu isticmaalo guryaha iyo goobaha shaqada. Celceliska halkii kWh qiime ahaan waa 0.245 doollar. Dhanka kale, Aasiya ayaa ah meesha ugu korontada jaban adduunka, iyada oo celcelis ahaan halkii unit ee qaaraddani uu yahay 0.084 doollar.

Qiimaha korontada Afrika celcelis ahaan waa mid iska macquul ah marka loo eego caalamka. Inkasta oo ay weli jiraan caqabado dhinaca kaabayaasha dhaqaalaha ah, haddana celceliska halkii unit ayaa dhan qiime 0.127 doollar ah.

Marka la joogo Somaliland, celceliska qiimaha korontadu waa $0.66 halkii kWh. Magaalada Hargeysi oo ah caasimadda SL, waa mid ka mid ah magaalooyinka ugu korontada qaalisan adduunka, haddaanay 1aadba ahayn. Tusaale ahaan, qiimaha halkii kWh ee Hargeysi imika waa $0.73. Qoyska ku nool Hargeysa ee bishii isticmaala 100 kWh waxaa lagu soo dalacaa $73, waana dhaqaale culus oo dhiig bax ah runtii.

Qoyska isla intaa in leeg isticmaala ee ku nool magaalada Addis Ababa, oo la jaar ah Hargeysa, waxaa lagu soo dalacaa keliya $0.6, waa qiime aan xataa dhamayn 1-dollar, waana farqi ka badan $72 inta ay is dheer yihiin labadaa magaallo.

Magaalada aad ku sugan tahay imika, waa imisa halkii unit qiime ahaan?

Source: Global Petrol Prices.
Ivory Coast waa waddanka ugu horreeya adduunka ee soo saara kookaha (Cocoa), taas ah midho marka la shiido laga sameeyo shukulaatada iyo sharaabo kale. Ku dhawaad 40% ayuu kaligii soo saara, marka la eegayo wax-soosaarka caalamka.

Sidoo kale, waxa uu dalkani ku leeyahay in ka badan 14 warshadood oo midhahan lagu farsameeyo, si shukulaatadan looga sameeyo, kuwaas oo ku kala yaala gobollada dalkani.dakhliga sannadlaha ah ee uga soo xerooda ayaa lagu qiyaasa $5 ilaa $6 bilyan oo dollar.
Sannadkii ina dhaafay, tuugta internet-ka wax ku dhacda (hackers) ayaa ka lunsaday bangiyada Kenya lacag rikoodh jabin ah oo gaadhaysa $12 milyan. Dhacdan oo noqotay tii ugu weynayd ee nooceeda ah ee dalkan ka dhacda, ayaa la fuliyay iyadoo la adeegsanayo dal-daloolyo iyo nugayl ku jiray adeegyada bangiyada, mobaylka iyo kuwa online-ka ee bangiyadaas.
Jahligu waa cadaw kan ugu wayn ee bulsho leedahay. Qofku waxa uu aqoondarro ugu dhaco ayaa ka xun, wax walba oo uu isagu gacantiisa ku doonto si kasta oo ay saamayn adag u leedahay. Jahligu kaliya maaha kan cilmiga maaddiga ama diiniga aadan aqoon u lahayn, balse dhan walba oo nolosha ah ayuu gali karaa. Qof wax yaqaan oo mutacallim sheeganaya ayaa gali kara khaladaad waawayn oo naftiisa ama nafta cidda ku xariirtaba wax yeelaya.

Waxa aad arkaysaa dad waawayn oo aan waligood wax baran, haddana wacyigoodu sida uu u korran yahay aad ka yaabayso, dhinaca kalana waxaa jira kuwo wax bartay oo wacyiga eber ka ah, garaadna haba sheegin. Turkidu waxa ay dhahdaa qofkaas Okumuş cahil. Waa qof shahaadooyin wata oo aqoon sheeganaya, waxse aan aqoon oo nolosha caadiga ah waxba yahay ku ah.

Waxa aan idinkaga digayaa in aad noqotaan jaahillo shahaadooyin wata. Naftiinna jaanis u siiya in ay wax badan is waydiiso. İn aadan is moodin qof wax yaqaan ee aad meel walba cilmiga ka doonto. Cilmi waxaa u wanaagsan kan damiirkaaga iyo dadnimadaada koriya, wixii kasoo hara shahaadooyin lagu shaqo tago weeye.

Cilmi kasta noqo qof wax uga bilaaban yihiin. Dhaqanka bulshadaadana aad u baro, u fiirsiga aad u fiirsato oo kaliya ayaad ka baranaysaa kumanaan cashar oo aan jaamacad iyo iskuul toonna lagu baran.
Sanadkan 2026 wuxu ahaa mid la yaabkisa wata marka dhankeyga laga eego sababta ugu weyn ayaa wexe tahay inaan aniga dib u bilaaway xirfadeydii tignoolajiyada wax kasta wexe u muuqden wax cusub oo qariib qariib ah wax kasta sidii aan ku ogaaa we ahayen hadana halkeedii ma tagnen oo si xawaara sara ah bee ku socdeen anigu waxa igu danbeysay mid gacmaha lagu qoro qofkastana uu xabaarihisa ku socdo balse waxaa ogaaday hada in ee ku so biiren. Ai wax la dhahaa midas marki igu horeysay ee an maqlaya ma ahan oo chatgpt baaa ku dhawad sanado isticmalayay lkn qeybta ka isticmalayay ma ahan qeyb kale oo ka duwan baa la iga tusiyay wax kastana ay ku filan yihiin hal qoraal oo aad qorto in ay wax badan oo isku kaaya qasna ay xalin karto waliba hal qoral oo iska qor ah ma ahan wa qoraal faah faahsan kala dhig dhigsan qodabkastana sida aad u rabto in aad si nadiif ah uqorto u sharaxdo si aad u hesho natiijo qurux bdn markiba waxa bilaway in aan labada dhinac aan iska so wada dhiso xogana aan saaro isla qoralkan aan qoraya baa lo isticmalaya mustaqbalka ama dhawan wana ku faraxsanahay midaas dadkasna inaa ka mid ahay baas wax la siista jirin
Markii la galay AI era, waxaa soo baxay caqabad cusub oo si weyn u saameysay developers-ka iyo ganacsatada. Waagii hore, waxaa laga yaabaa inaad haysato laba ama saddex project oo waqti badan qaata, laakiin ugu dambeyn waad dhameyn jirtay. Maanta, AI ayaa ka dhigtay in daqiiqado gudahood lagu bilaabi karo laguna dhisi karo projects cusub, taas oo sababtay in dad badan ay mar kasta bilaabaan project kale ka hor inta aysan dhameystirin kii hore.
Markii hore waxaad haysatay 3 projects oo aad dhameyn lahayd, maanta waxaad isku arkeysaa adigoo haysta tobannaan projects oo qabyo ku wada haray.
Tani waxay noqotay mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee casriga AI.
Garaad gacmeedku wuxuu si fudud kuugu dhiirrigelin karaa fikrad kasta oo cusub, wuxuuna kaa caawin karaa inaad isla markiiba bilowdo. Sidaas darteed, ma habboona in fikrad kasta oo maskaxdaada ku soo dhacda aad isla markiiba AI ula tagto. Shaqada AI waa inuu ku caawiyo, fikraddaadana sii ballaariyo oo uu kuu muujiyo sida ay ugu muuqan karto mid wanaagsan, taas oo si fudud kuugu dhalin karta xamaasad aad ku bilowdo project kale adigoo kii hore aan weli dhameystirin.
Guusha ma timaaddo tirada projects-ka aad bilowdo, waxay ka timaaddaa kuwa aad dhameystirto. Sidaas darteed, haddii aad heshay fikrad aad rumeysan tahay inay qiimo leedahay, ku adkeyso oo gaarsii meel wanaagsan ka hor inta aadan u gudbin project kale. Diiradda iyo dhameystirka ayaa maanta ka qiimo badan bilaabista mashruucyo badan.
Token maxxing waa in si aad ah loo kordhiyo isticmaalka tokens-ka AI, waxaana hadda loo arkaa arrin muujineysa dadaal badan, wax soo saar, iyo la qabsiga isbeddelka cusub. Arrintan waxaa si weyn u isticmaala shirkadaha waaweyn ee tech-ga, kuwaas oo mararka qaar sameeya leaderboard lagu cabbiro isticmaalka AI.
Shirkadda Meta ayaa ka mid ah shirkadaha adeegsada habkan, qofka aan si aad ah u isticmaalin AI mararka qaar loo arko inuusan dadaal badan sameyneyn ama uusan la jaanqaadi karin isbeddelka cusub, taas oo keeni karta in uu shaqada ku waayo.
Muhiimadu ma ahan tirada tokens-ka baxaaya oo keliya, balse waa waxa lagu sameeyo tokens-kaas. Inkastoo maanta token maxxing loo arko dadaal iyo howl karnimo, wuxuu noqon karaa geed aan miro lahayn haddii AI-ga iyo tokens-kaas aan lagu beddelin wax la taaban karo.
Xilligan aan ku jirno waa xilligii ugu fiicnaa ee development-ga. Token maxxing hala sameeyo, hala dadaalo, wax hala dhiso. Ha noqdo product, tool, ama adeeg dadka faa'iido u leh.