Debate: Union Civil Protection Mechanism
Date: MONDAY, 26 APRIL 2021
Speaker: Nikos Androulakis
Country: Greece
Language: EL

Όμως, παρά τη σημαντική του συνεισφορά, η πανδημία ανέδειξε και τις αδυναμίες του. Μέχρι πριν από έναν χρόνο ο μηχανισμός ήταν επικεντρωμένος στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, όπως οι πυρκαγιές και οι σεισμοί. Αν και είχαμε προβλέψει την πιθανότητα μιας υγειονομικής κρίσης, κανείς δεν περίμενε μια παγκόσμια κρίση όπως αυτή που βιώνουμε σήμερα. Η πανδημία απέδειξε ότι δεν ήμασταν όσο έτοιμοι έπρεπε. Μέσα από αυτό το πρίσμα, αποφασίσαμε να τριπλασιάσουμε τον προϋπολογισμό σε σχέση με την αρχική πρόταση. Είναι χαρακτηριστικό ότι, τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Πρόεδρος Michel είχε προτείνει τη μείωση της χρηματοδότησης του μηχανισμού στο 1 δισεκατομμύριο για την περίοδο 2021-2027. Η κρίση που ακολούθησε κατέδειξε πόσο λάθος ήταν αυτή η πρόταση. Μόνο για το 2020, ο προϋπολογισμός ανήλθε στα 500 εκατομμύρια. Βάσει της συμφωνίας στην οποία καταλήξαμε, ο μηχανισμός θα έχει στη διάθεσή του 3,1 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 2 δισεκατομμύρια από το Ταμείο Ανάκαμψης, ώστε να γίνουν όλες οι απαραίτητες επενδύσεις και να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τις νέες ανάγκες που δημιουργούνται. Χάρη, επίσης, στην επιμονή του Κοινοβουλίου, συμπεριλάβαμε στην απόφαση τον τρόπο με τον οποίον θα δώσουμε και θα διαθέσουμε αυτά τα χρήματα, προβλέποντας ότι το 85% θα πάει στην ετοιμότητα, δηλαδή στην αγορά μέσων για το RescEU, το 15% στην αντιμετώπιση και το 5% στην πρόληψη. Όσον αφορά ιδιαίτερα την πρόληψη, εκτός από τον διπλασιασμό των διαθέσιμων κονδυλίων σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, επιβάλλαμε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις ώστε τα κράτη μέλη να είναι καλύτερα προετοιμασμένα. Συμπεριλάβαμε τις υδρογεωλογικές αστάθειες που προκαλούνται από σεισμούς ή πλημμύρες ως έναν από τους κινδύνους με τους οποίους θα πρέπει να ασχολείται ο μηχανισμός. Ζητάμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημιουργήσει μια κοινή λίστα με καταστροφές που θα έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις και να υποχρεώνουμε έτσι τα κράτη να ενημερώνουν για το πώς σκοπεύουν να τις αντιμετωπίσουν. Πετύχαμε, επίσης, την ανάπτυξη χαρτογραφικών δεδομένων για την έγκαιρη κινητοποίηση δυνάμεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις παραμεθόριες περιοχές και για κινδύνους που εκφεύγουν του ελέγχου μιας χώρας, όπως π.χ. την υπερχείλιση ενός ποταμού ή μια δασική πυρκαγιά. Ενισχύσαμε το δίκτυο γνώσεων του μηχανισμού, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών. Καταφέραμε, παρά τις αντιδράσεις του Συμβουλίου, να διατηρήσουμε την πρόβλεψη για τη δημιουργία πανευρωπαϊκών στόχων ανθεκτικότητας, δηλαδή τι θα πρέπει να παραμείνει σε λειτουργία στην περίπτωση μιας καταστροφής, και υποχρεώνουμε τα κράτη μέλη να τους λαμβάνουν υπόψη όταν συντάσσουν τα εθνικά σχέδια αντιμετώπισης κινδύνων, αλλά και την Επιτροπή όταν συντάσσει τα ευρωπαϊκά σχέδια. Όσον αφορά το RescEU, δίνουμε για πρώτη φορά το δικαίωμα στην Επιτροπή, σε περιπτώσεις ανάγκης, να παρακάμπτει τα κράτη μέλη και να προβαίνει η ίδια σε αγορά μέσων που έχουμε ανάγκη. Επιπλέον, αναφορικά με τις δασικές πυρκαγιές, διορθώσαμε μια αδικία που υπήρχε από την προηγούμενη αναθεώρηση, προβλέποντας ότι η αγορά των πυροσβεστικών αεροπλάνων και των ελικοπτέρων μέσω RescEU θα χρηματοδοτείται πλέον με το 100% της αξίας τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Διασφαλίσαμε, τέλος, τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε σημαντικές αποφάσεις για τη διαχείριση του προϋπολογισμού, ενισχύοντας έτσι τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.  Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω μέσα από την καρδιά μου τους σκιώδεις εισηγητές, τη Γραμματεία και τους συνεργάτες μας. Με τη βοήθεια όλων για μήνες, καταφέραμε αυτό το αποτέλεσμα. Επίσης, θέλω να ευχαριστήσω τον Επίτροπο Lenarčič —που δυστυχώς απουσιάζει σήμερα— για τη συνεισφορά του, αλλά και την πορτογαλική προεδρία του Συμβουλίου για την ευελιξία που επέδειξε και μας επέτρεψε να καταλήξουμε σε αυτό το πολύ σημαντικό αποτέλεσμα. Φίλες και φίλοι, η πανδημία λειτούργησε ως επιταχυντής των εξελίξεων. Οι εσωτερικές μας αδυναμίες επανήλθαν στο προσκήνιο, όπως συνέβη άλλωστε και κατά την οικονομική κρίση πριν από περίπου δέκα χρόνια. Οι παγκόσμιες αλλαγές και οι ραγδαίες εξελίξεις απειλούν τον γεωπολιτικό ρόλο της Ευρώπης. Για να ανατρέψουμε τα δυσμενή σενάρια χρειάζονται μεγάλες αποφάσεις. Όμως, δυνάμεις της συντήρησης που εθελοτυφλούν στέκονται εμπόδιο στο μεγάλο άλμα που χρειάζεται η Ευρώπη. Γι’ αυτό, όσοι πιστεύουμε στο όραμα της Ενωμένης Ευρώπης, της Ευρώπης των λαών, έχουμε περισσότερο ανάγκη την ενότητα, τη συνεννόηση και την αλληλεγγύη. Το μόνο, λοιπόν, αντίδοτο σε αυτή τη δύσκολη πραγματικότητα είναι τα πολλά σταθερά βήματα που θα σφυρηλατήσουν το κοινό μας μέλλον. Γι’ αυτό, σας προτρέπω έμπρακτα να στηρίξετε το RescEU ως ένα τέτοιο βήμα που ενσαρκώνει τον τελικό στόχο του ευρωπαϊκού σχεδίου. Ένα παράδειγμα ειρήνης, ευημερίας και ισότητας για όλη την ανθρωπότητα.