Debate: Activities of the European Ombudsman – annual report
Date: MONDAY, 14 FEBRUARY 2022
Speaker: EMILY O'REILLY
Language: GA

A Chomhaltaí Uaisle, is mian liom mo bhuíochas a ghabháil leis an rapóirtéir, an Uasal Evi, agus leis na scáth-rapóirtéirí, as ucht a gcuid oibre ar an tuarascáil seo. Ós rud é gur teanga iomlán oifigiúil de chuid an Aontais Eorpaigh í an Ghaeilge, ó thús na bliana seo, is breá liom labhairt as Gaeilge anocht. Ba bhliain dhúshlánach do chách í, céad bhliain na paindéime, leis an neamhchinnteacht a bhí chomh forleathan sin. Cé go raibh ar an Aontas Eorpach gníomhú go tapaidh, ag an am céanna bhí sé fíor-riachtanach cloí go daingean leis an trédhearcacht agus an chuntasacht ionas go mbeadh tuiscint níos fearr ag saoránaigh ar an mbealach ina ndéantar cinntí. 'Sé chuid deo mo ról mar Ombudsman Eorpach ná cuidiú leis na hinstitúidí sa phróiseas seo. Ag tús na paindéime, scrúdaigh mé an chaoi inar chomhlíonaigh an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú (ECDC) a ról. Ba é toradh m’imscrúdaithe ná go raibh ECDC i bponc, ó thaobh faisnéis ábharthach a bhailiú go tráthúil, mar gheall ar cé chomh leisciúil is a bhíonn na Ballstáit an fhaisnéis a chur ar fáil. Is iad na Ballstáit amháin a choimeádann an fhaisnéis ábhartha. Agus anailís déanta agam sa chás, chuir mé roinnt moltaí faoi bhráid ECDC faoi conas gur féidir a chuid measúnuithe agus moltaí a chur faoi bhráid an phobail ar bhealach níos réamhghníomhaí. D’aontaigh an Lárionad (ECDC) liom agus as seo amach, beidh ECDC níos réamhghníomhaí sa bhealach ina soláthraíonn sé faisnéis. Tá áthas orm freisin go bhfuil cinneadh déanta ag na comhreachtóirí sainordú ECDC a athnuachan. Is sampla é seo faoi cé chomh gasta is gur féidir leis na hinstitiúidí gníomhú chun ceachtanna a fhoghlaim, agus feabhsaithe a dhéanamh, agus iad ag tabhairt aghaidh ar dhúshláin. Ba é ceann d’iarmhairtí tosaigh na paindéime ná an t-aistriú a tharla chun cianoibrithe sna hinstitiúidí go léir. I gcás m’Oifige féin, tharla an t-aistriú seo go réidh agus go gasta. Agus ba mhaith liom mo bhuíochas a ghabháil le foireann m’Oifige faoin mbealach inar chinntigh siad go rachadh ár seirbhís don phobal ar aghaidh i gcónaí – in ainneoin na ndúshlán proifisiúnta agus pearsanta a bhí os ár gcomhair. Leis an tuiscint go gcuireann an phaindéim brú níos géire orthu siúd atá leochailleach, i mí an Mheithimh 2020, chuir mé tús le tionscnamh straitéiseach faoin mbealach ina ndéanann an Coimisiún freastal ar riachtanais ball foirne faoi mhíchumas i gcomhthéacs na modhanna oibre nua seo. In ainneoin na paindéime, d’fhan líon na ngearán chun m’Oifige seasmhach; agus, mar is iondúil, bhí m’obair dírithe ar thrédhearcacht, ar ionracas agus ar chearta bunúsacha. Bhain imscrúdú tábhachtach le cinneadh an Choimisiúin i gcás an chomhlachta BlackRock. Chinn an Coimisiún conradh a bhronnadh ar BlackRock chun staidéar a dhéanamh ar mhaoiniú inbhuanaithe cé go bhfuil leasanna airgeadais ag an gcomhlacht sin san earnáil i gceist. Fiú amháin má bhíonn ach an fhéidearthacht ann i leith coinbhleacht leasa, d’fhéadfadh sé sin a bheith chun dochair d’inchreidteacht an Aontais Eorpaigh. Is mar gheall air sin gur mhol mé don Choimisiún gur fiú dó a threoirlínte i leith soláthar poiblí a athnuachan. Mhol mé freisin don Choimisiún gur fiú smaoineamh ar na forálacha faoi choinbhleacht leasa, sa Rialachán Airgeadais, a neartú. Bhí áthas orm a fheiceáil gur chuir an Pharlaimint m’imscrúdú san áireamh agus an Rialachán ábhartha á leasú aici. Is sampla soiléir é seo, nuair a thagann comhfhórsaí le chéile, den tionchar is féidir a bheith acu ó thaobh riarachán an Aontais Eorpaigh a fheabhsú. Sampla eile den tionchar de chuid m’Oifige ná ceist a bhain le ‘doirse imrothlacha’ [‘ I rith na bliana, bhí ceist chosaint na gceart bunúsach idir lámha againn i gcónaí. D’eisigh m’Oifig treoirlínte, dírithe ar na hinstitiúidí, faoi cheist an ilteangachais. Chomh maith leis sin, rinne mé measúnú iar-iniúchta maidir leis an gcóras gearán á oibriú ag Frontex. Idir an dá linn, tá ceist na hinbhuanaitheachta tar éis eirí níos ábhartha don Aontas Eorpach. Is mar gheall air sin, tar éis gearán faighte ag m’Oifig, gur chinn mé go raibh mí-riarachán i gceist nuair a shocraigh an Coimisiún an chaibidlíocht faoin gComhaontú AE-Mercosur a thabhairt chun críche roimh don mheasúnú inbhuanaitheachta agus tioncair a bheith curtha i gcrích. Le linn 2020, lean mé ar aghaidh ag obair ar cheist trédhearcachta an phróisis reachtaigh sa Chomhairle. Tá an cheist seo tábhachtach ó thaobh rialtais na mBallstát de sa chaoi ina ndiúltaíonn siad freagracht a ghlacadh as cinntí ag teacht, mar a dhéarfá, ón mBruiséil. I ndáiríre, is iad teachtaí na mBallstát féin a dhéanann na cinntí seo – fíric shimplí nach dtuigtear go minic. Cé gur glacadh céimeanna beaga i leith trédhearcachta, tá a lán fós le déanamh. Ach cé go raibh deacrachtaí áirithe againn i rith 2020, ba bhliain chomórtha í freisin dúinn leis an gceiliúradh cúig bliana is fiche ar bhunú na hOifige. Bhí mé bródúil as a bheith in ann é seo a cheiliúradh le comhdháil ar líne le Líonra Eorpach na nOmbudsman agus le Leas-Uachtarán an Choimisiúin Šefčovič, a ghlac páirt i gcruinnithe faoi impléachtaí COVID-19 i gcás oifigí Ombudsman i gcoitinne. I mbliana, tionólfar comhdháil bhliantúil an Líonra seo, in áitreabh na Parlaiminte anseo in Strasbourg, ar an seachtú lá is fiche d’Aibreán, i dtaca le hUachtaránacht na Comhairle ag an bhFrainc, agus ag díriú ar shaincheist an digitithe agus riaracháin phoiblí. Dhá bhliain tar éis thús na paindéime, tuigeann muid go bhfuil cinnteoireacht oscailte agus cuntasach ríthábhachtach ó thaobh thacaíocht agus chosaint an phobail ag am seo an ghátair. Tá mé dóchasach, nuair a bheidh deireadh leis an bpaindéim seo, go mbeidh an tAontas níos láidre ná mar a bhí sé ar dtús. Agus tá súil agam go dtiocfaidh cuid de na feabhsuithe seo ón obair atá á déanamh ag m’Oifig fein – Oifig bheag, mar a deirim go minic, ach le sainordú mór. Mo bhuíochas arís as ucht bhur dtacaíochta. Táim ag tnúth le dul ar aghaidh lenár gcomhoibriú amach anseo.