Debate: Recommendation to the Council and the VPC/HR concerning the Implementation and governance of Permanent Structured Cooperation
Date: MONDAY, 19 OCTOBER 2020
Speaker: Radosław Sikorski
Country: Sweden
Language: PL

Z każdym konfliktem w sąsiedztwie Unii zdajemy sobie coraz bardziej sprawę z naszej zależności i niemalże bezbronności w obliczu potencjalnego zagrożenia. Owocuje to co prawda robieniem kroków naprzód, ale niestety zbyt małych, by móc realnie powiedzieć, że jesteśmy w stanie zapewnić sobie bezpieczeństwo w naszym otoczeniu.  W ostatnich latach do zagrożeń konwencjonalnych doszły także konflikty o charakterze hybrydowym, takie jak cyberataki, dezinformacja czy naciski gospodarcze. Do tego globalne wyzwania: zmiany klimatu i pandemie. Zdaliśmy sobie sprawę, że Europa musi mieć wpływ na budowanie porządku w swoim regionie. Nasza miękka siła musi być uzupełniona siłą twardą. Unia Europejska potrzebuje wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony dla własnego bezpieczeństwa, dla stabilizowania sytuacji w swoim otoczeniu. Ci, którzy dzisiaj, także w moim kraju, tak głośno krzyczą o narodowej suwerenności, nie dostrzegają albo ignorują naszą zależność w dziedzinie bezpieczeństwa. Nadszedł czas na budowanie większej odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo, nie w kontrze do NATO, ale obok i dla wsparcia NATO.  Wypracowanie kompromisu wokół PESCO unaoczniło jednak stopień oderwania politycznej retoryki od wojskowej rzeczywistości. Polityczne narracje o europejskiej autonomii strategicznej zderzają się z rzeczywistością rażących braków w zdolnościach wojskowych oraz obecną niepewnością co do amerykańskiej obecności wojskowej na kontynencie.  Czym więc jest PESCO? Stała współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa opisana w Traktacie z Lizbony już ponad dekadę temu realnie została ustanowiona dopiero w 2017 r. Jest to forma współpracy wojskowej i obronnej, w której uczestniczy obecnie 25 państw członkowskich, w tym Polska. Opiera się na dwóch filarach: realizacji 20 zobowiązań i wspólnej realizacji projektów.  Główne rekomendacje zawarte w moim sprawozdaniu dotyczą apelu do uczestniczących państw członkowskich o przejście z poziomu priorytetów krajowych w dziedzinie obronności na rzecz podejścia europejskiego, gdyż żadne państwo członkowskie nie jest w stanie sprostać obecnym zagrożeniom we własnym zakresie. W pierwotnym zamyśle PESCO była koncepcją awangardową, obejmującą państwa członkowskie najbardziej rozwinięte i ambitne w dziedzinie obrony. Uczestnictwo 25 państw oznacza, iż PESCO nie jest współpracą liderów. Apelujemy, aby w wyniku pandemii COVID-19 nie dochodziło do cięć krajowych budżetów na obronność, gdyż paradoksalnie wydatki na wojsko mogą zwiększyć gotowość na ewentualną kolejną pandemię. Kilka spośród realizowanych obecnie projektów PESCO, takich jak mobilność wojskowa czy europejskie dowództwo medyczne, zwiększyłoby naszą zdolność do podejmowania wspólnego działania w pandemii.  Rekomendujemy również rozważenie włączenia do PESCO systemu grup bojowych Unii Europejskiej, który bezsprzecznie wymaga reformy. Sugerujemy, że mogłoby to zwiększyć jego zdolność operacyjną i sprawność poprzez utworzenie stałych jednostek wielonarodowych wykorzystywanych do zadań wojskowych czy zarządzania kryzysami. Zamiast sklejania brygady z batalionów narodowych brygada europejska powinna składać się z ochotników z państw członkowskich i być finansowana ze wspólnego budżetu oraz podlegać Radzie do Spraw Zagranicznych.  Wreszcie apelujemy o niezwłoczne przyjęcie decyzji regulującej przyszłą współpracę w ramach PESCO z państwami trzecimi.