Debate: European Defence Fund
Date: THURSDAY, 29 APRIL 2021
Speaker: Zdzisław Krasnodębski
Country: Greece
Language: PL

Chciałbym jednak zacząć od przypomnienia, czym jest oraz czym nie jest Fundusz zaproponowany przez Komisję Europejską w maju 2018 roku, ponieważ narosły różne mity w tym względzie – pozytywne i negatywne. Otóż EDF nie jest pierwszym krokiem do powstania armii europejskiej, a pieniądze z jego budżetu nie posłużą państwom członkowskim na wspólny zakup uzbrojenia. Marzenie o powołaniu pierwszego legionu europejskiego czy jakiejkolwiek innej stałej formacji wojskowej w ramach Unii trzeba odłożyć na później. Być może kiedyś to marzenie zrealizujemy. Te prawie 8 mld euro, które ostatecznie znalazły się w Funduszu, są rzeczywiście przeznaczone na politykę obronną Unii, jednak realizowaną wyłącznie w zakresie projektów badawczych i rozwojowych prowadzonych wspólnie przez wszystkie państwa członkowskie.  Należy też podkreślić, że EDF nie będzie dotował bilateralnej współpracy między państwami, gdyż minimalna liczba uczestników finansowanego projektu to trzy podmioty z trzech państw członkowskich. Ponadto celem Funduszu jest nie tylko wsparcie projektów badawczo-rozwojowych europejskiego przemysłu obronnego, ale także włączanie w sieci współpracy i łańcuchy dostaw nowych podmiotów, również takich – i to jest ważne – które dotychczas nie działały w tej branży. Następny ważny punkt: na preferencyjnych warunkach uczestniczyć w tym Funduszu będą mogły małe i średnie przedsiębiorstwa, a także przedsiębiorstwa średniej kapitalizacji (tzw.  Dzięki temu Funduszowi państwa członkowskie będą mogły zaoszczędzić od 25 do 100 miliardów euro rocznie. To jest oczywiście niebagatelna suma, zważywszy na to, ile państwa członkowskie wydawały do tej pory na zobowiązania sojusznicze powzięte w NATO.  Ponadto jest to oczywiście możliwość rozwoju bazy przemysłowej i dostępu do zaawansowanych technologii dzięki współpracy z zagranicznymi partnerami. Dla państw o mniej rozwiniętym przemyśle obronnym jest to jedna z największych zalet tego Funduszu.  Następnie ważne jest, żeby zdać sobie sprawę, gdzie są zagrożenia. Pierwszym zagrożeniem jest to, żeby państwa członkowskie mogły kupować te produkty, które będą rozwijane w ramach tego Funduszu, bo inaczej ten Fundusz będzie jedynie sztuką dla sztuki.  Tutaj trzeba podkreślić, że istotną rolę będzie odgrywała Komisja Europejska za pośrednictwem nowo powstałej Dyrekcji Generalnej ds. Przemysłu Obronnego i Kosmosu (DG DEFIS), dlatego że ważne jest, jakie programy będą wybierane przez Komisję. My jako Parlament Europejski będziemy przyglądać się wdrażaniu EDF, a w przyszłej kadencji, jeśli ten Fundusz nie spełni swoich zadań i tych oczekiwań, które były z nim związane, zwłaszcza pod względem sprawiedliwego i przejrzystego rozdzielania środków z Funduszu, będziemy postulować jego przegląd. Niektórzy z państwa wahają się nad poparciem naszego porozumienia z Radą z powodów ideologicznych. Otóż chciałbym im powiedzieć, że dużym sukcesem i istotną zmianą w porównaniu z częściowym poprzednikiem EDF – Europejskim Programem Rozwoju Przemysłu Obronnego (EDIDP) – było wywalczenie przez Parlament kontroli etycznej nad finansowanymi projektami, w tym też są dużo bardziej restrykcyjne zapisy dotyczące technologii, które nie będą mogły uzyskać finansowania z Funduszu. Pamiętam, ile trwały nasze dyskusje na ten temat, i tym bardziej doceniam ustępstwa poczynione przez Radę w tym zakresie. Chciałbym też podkreślić, że jestem przekonany, że tocząca się rywalizacja między Chinami i Stanami Zjednoczonymi, a także niestabilna sytuacja na naszych południowych i wschodnich granicach (o czym mieliśmy okazję debatować wczoraj z wysokim przedstawicielem) sprawiają, że Unia powinna przywiązywać coraz większą wagę do wspólnej obrony, a co za tym idzie, zwiększać wydatki w tym obszarze. Należy jednak cały czas pamiętać, że to NATO i silne związki transatlantyckie pozostają podstawą europejskiego bezpieczeństwa i to się nieprędko zmieni, ale powinniśmy jako Europejczycy robić znacznie więcej dla naszej obrony.  Na zakończenie podkreślę jeszcze, że celem Funduszu jest wyłącznie wspieranie wspólnych europejskich projektów w fazie badań i rozwoju. W głosowaniu w komisji ITRE wynik naszych negocjacji poparła zdecydowana większość posłów. By uchronić porozumienie z Radą, proszę państwa o odrzucenie wszystkich poprawek plenarnych i o zagłosowanie za tekstem w takiej formie, w jakiej go wynegocjowaliśmy.