Debate: Communication on ensuring availability and affordability of fertilisers
Date: WEDNESDAY, 9 NOVEMBER 2022
Speaker: Janusz Wojciechowski
Language: PL

Jeśli chodzi o cła antydumpingowe – była świadoma decyzja, żeby jednak nie zdecydować się na ich uchylenie. Musimy chronić naszą produkcję. Unia Europejska jest mocno uzależniona od importu nawozów: w przypadku nawozów azotowych jest to około 30%, a w przypadku nawozów fosforowych, potasowych większość stanowi import, więc ochrona producentów w Unii Europejskiej przed dumpingiem jest po prostu konieczna. Być może w bardzo krótkim czasie poprawilibyśmy sytuację, ale w dłuższej perspektywie moglibyśmy ją pogorszyć i zdecydowanie stracić to, co mamy – możliwość produkcji na miejscu.  Jest rzeczywiście ciężar na pomoc publiczną, przyznaję to. We Wspólnej Polityce Rolnej, której budżet wynosi 58 mld euro rocznie (taka jest mniej więcej kwota do dyspozycji, którą w zdecydowanej większości rozdysponowuje się na płatności bezpośrednie, na programy z drugiego filaru), możliwości działania finansowego z budżetu Unii Europejskiej są niewielkie. Wszyscy o tym wiemy. Tak funkcjonuje Wspólna Polityka Rolna. Możliwości interwencji kryzysowej są niewielkie i w gruncie rzeczy to jest rezerwa kryzysowa, co do której jesteśmy otwarci. A poza tym rzeczywiście ciężar walki z kryzysem w dużej mierze przeniósł się na pomoc publiczną. Jeszcze raz przypomnę tę kwotę 455 mld euro, które państwa członkowskie przeznaczyły na pomoc publiczną dla gospodarki dotkniętej skutkami rosyjskiej agresji na Ukrainę. Podnosimy problem pomocy publicznej, żeby wskazać również państwom członkowskim, że należy w większym stopniu dostrzegać kwestie bezpieczeństwa żywnościowego i włączać ten sektor, choćby produkcję nawozów. To daje potem możliwość pewnej kontroli też nad tymi podmiotami (czy nie odnoszą nadmiernych zysków?), kreowania pewnej polityki w tym zakresie. Wiem, że to nie jest rozwiązanie długofalowe i że jest ono ryzykowne, gdyż tworzy też pewne nierówności konkurencyjne na rynku. Dziś jednak innego instrumentu nie mamy, dlatego stawiamy tak mocno kwestię pomocy publicznej.  Myślę, że działanie, które wskazujemy w komunikacie, żeby organy publiczne spróbowały podjąć taką akcję, żeby zorganizować publiczne zakupy nawozów i dystrybuować je po niższej, dużo niższej cenie dla rolników, to byłoby jakieś rozwiązanie. Pomoc dla zakładów produkujących, dla przedsiębiorstw produkujących nawozy była konieczna – czy jest wciąż konieczna – choćby z tego powodu, że w pewnym momencie zakłady te przerwały produkcję. W sierpniu mieliśmy do czynienia z taką sytuacją. Część z nich, czy istotna część, przerwała produkcję, bo z powodów wysokich kosztów energii nie była pewna, czy rolnicy będą w stanie kupić nawozy, zatem tego rodzaju działania to konieczność.  Myślę, że to, co na tę chwilę mogliśmy zaproponować, zostało zawarte w tym komunikacie. Oczywiście będziemy cały czas analizować i monitorować sytuację. Pewne rzeczy będą w tym dokumencie, o którym wspomniałem, który ma zostać przyjęty na początku przyszłego roku i nad którym Komisja pracuje.  Jeszcze tylko dodam, że Komisja zaproponowała zniesienie taryf celnych na import amoniaku i mocznika. Czekamy teraz na stanowisko Rady w tym zakresie. Natomiast cła antydumpingowe służą jednak zapewnieniu produkcji nawozów w Unii Europejskiej, ochronie naszych producentów przed dumpingiem, który jest zawsze złym zjawiskiem i w dłuższej perspektywie bardzo niebezpiecznym.  Jeszcze raz dziękuję Wysokiej Izbie i Szanownym Państwu Posłom za, po pierwsze, inspirację do tego komunikatu i, po drugie, za bardzo ciekawą, ważną debatę.