Debate: Need for an urgent EU action plan to ensure food security inside and outside the EU in light of the Russian invasion of Ukraine
Date: WEDNESDAY, 23 MARCH 2022
Speaker: Janusz Wojciechowski
Language: PL

Państwo, które jest znane od kilku wieków co najmniej ze swoich imperialnych skłonności, zaatakowało Ukrainę, czyli  kraj, który jest ważnym producentem rolnym. Niszczy infrastrukturę tego kraju, zablokowało porty, uniemożliwiło eksport dziesiątek milionów ton zbóż tak ważnych dla bezpieczeństwa żywnościowego na całym świecie. Padł zarzut, że nie mówiłem o Afryce. Mam wrażenie, że wymieniłem Afrykę wśród tych regionów, które są dotknięte skutkami tej sytuacji.  Co Unia Europejska w tej sytuacji może zrobić? Oczywiście pomagamy Ukrainie w różny sposób, także w tej dziedzinie. Przede wszystkim trwa wielki wysiłek, żeby pomóc uchodźcom – to jest wielki wysiłek Europejczyków (dwa czy ponad trzy miliony uchodźców przybyłych w ciągu trzech tygodni). W wielkim kryzysie migracyjnym w 2015 roku było milion osiemset tysięcy migrantów w ciągu całego roku. Wielki szacunek dla wszystkich, którzy pomagają uchodźcom. Ponad 2 miliony uchodźców jest w kraju najlepiej mi znanym, w moim ojczystym kraju, w Polsce. Pomagamy rolnikom ukraińskim, zdając sobie sprawę z tego, jak ważni są dla bezpieczeństwa żywnościowego, jak ważna jest ich praca. Oni bronią nie tylko własnych pól, ale bezpieczeństwa żywnościowego w szerszym światowym wymiarze.  Dostarczamy paliwo. Polska jest gotowa dostarczyć i już dostarcza paliwo ukraińskim rolnikom, a Unia Europejska, Komisja Europejska jest gotowa ponieść skutki finansowe tych dostaw – i to jest bardzo ważne i stąd zmiany i te, które prezentowałem w pierwszym moim wystąpieniu i które są zawarte w tym komunikacie. W sytuacji, kiedy o kilkadziesiąt milionów ton zmniejszy się podaż żywności na świecie (już to wiemy), zablokowana Ukraina jako ofiara agresji i w dużej mierze zablokowana Rosja jako sprawca agresji, czy możemy pozwolić sobie na to, żeby ziemie w Unii Europejskiej, 4 miliony hektarów ziemi zdolnej do produkcji, nie produkowało? Nie, to nie byłoby rozsądne. To byłoby sprzeczne z racjonalnością i troską o bezpieczeństwo żywnościowe. I dlatego ta zmiana została zaproponowana i myślę, że większość z Państwa występujących w tej debacie podeszło do tego ze zrozumieniem.  Duża część dyskusji dotyczyła właśnie bezpieczeństwa żywnościowego. Przypomnę tylko, że w strategii „od pola do stołu” jest wyraźnie zapisane (sam o to wnosiłem, żeby taki zapis się w niej znalazł) że mamy monitorować wpływ realizacji tej strategii na bezpieczeństwo żywnościowe – podobnie jest zresztą w strategii bioróżnorodności. I mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją, że musimy zareagować na te elementy strategii, które mogą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe. Odłogowanie właśnie w tym momencie taki wpływ ma i dlatego trzeba było to zrobić, to znaczy pozwolić na produkcję na obszarach dotychczas ugorowanych.  Natomiast inne elementy strategii, w moim głębokim przekonaniu, mają wręcz pozytywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe: rolnictwo węglowe i wielkie plany jego rozwoju, wspieranie rolników w praktykach korzystnych dla środowiska, ale też korzystnych dla gleby, dla klimatu – to jest pozytywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe – czy krótkie łańcuchy dostaw, które mają zdecydowanie pozytywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe, są wręcz niezbędne dla tego bezpieczeństwa, czy rolnictwo precyzyjne, które ma absolutnie pozytywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe. Dobrostan zwierząt – każdy rolnik wie, że w produkcji zwierzęcej dobrostan przynosi lepszą produkcję, a brak dobrostanu przynosi straty. To każdy rolnik wie, więc nie ma powodu, aby od tych elementów, które mają pozytywny wpływ na produkcję, odstępować. W związku z tym nie mogę zgodzić się z wypowiedziami, które mówią, żeby tę strategię wyrzucić do kosza. Nie, trzeba monitorować, oceniać wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe, a wiele elementów tych strategii ma bardzo pozytywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe. Polityka rolna staje się polityką bezpieczeństwa. Do tej pory sobie z tego nie zdawaliśmy w pełni sprawy, że na równi z polityką obronną, z polityką energetyczną, a może nawet w niektórych elementach bardziej, nie da się żyć bez żywności i musimy tę politykę tak traktować.  Tu nawiążę, przepraszam, że nie odniosę się oczywiście szczegółowo do wypowiedzi, ale pan Dorfmann o tym wspomniał, i kilku innych mówców, między innymi pan Lins, że potrzebujemy więcej funduszy. To nie jest rolą komisarza takie postulaty zgłaszać tu w tym momencie, ale na tę politykę bezpieczeństwa żywnościowego, na Wspólną Politykę Rolną, wielką politykę bezpieczeństwa żywnościowego dzisiaj wydajemy około 0,3% produktu krajowego brutto Unii Europejskiej. Te 58 miliardów euro, które rocznie wydajemy na WPR, w porównaniu z 15 bilionami euro produktu krajowego brutto Unii Europejskiej, no to jest właśnie tyle. Myślę, że trzeba się głęboko nad tym zastanowić. Jeśli chcemy mieć bezpieczeństwo żywnościowe, zapewnić fundamentalne bezpieczeństwo żywnościowe, musimy zwiększyć możliwości naszego działania w tym obszarze.  Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo, bardzo dziękuję. Ta debata była bardzo potrzebna i oczywiście to jest początek wysiłków na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa żywnościowego. Dziękuję za debatę, ale dziękuję przede wszystkim za inspirację do decyzji, które już podjęliśmy w ramach Komisji. Myślę, że odniosą one skutek w tym krótkoterminowym wymiarze, a w dłuższym - musimy głęboko rzeczywiście przemyśleć naszą strategię działania nad tym, żeby Europa była bezpieczna pod względem żywnościowym i żeby miała też pozytywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe na świecie.