Debate: Liability of companies for environmental damage
Date: WEDNESDAY, 19 MAY 2021
Speaker: Antonius Manders
Country: Italy
Language: NL

We hebben een initiatiefverslag opgesteld met een aantal aanbevelingen voor de Europese Commissie en de Raad die idealiter moeten worden opgenomen in een verordening om ervoor te zorgen dat de regels volledig geharmoniseerd zijn en in de gehele Unie op dezelfde wijze kunnen worden gehandhaafd. Zo kan een gelijk speelveld tot stand worden gebracht voor bedrijven en kan het milieu worden beschermd. Deze wetgeving moet in de eerste plaats preventief werken. Niemand heeft er immers baat bij als er schade moet worden hersteld die voorkomen had kunnen worden. Wij willen de Commissie, en vooral ook de lidstaten, daarom met klem verzoeken de bestaande richtlijn, die in wezen nooit of niet goed genoeg heeft gefunctioneerd, te herzien. Twintig jaar geleden wist nog niemand van PFAS en GenX. De wereld staat niet stil. We spreken enerzijds over kunstmatige intelligentie en willen anderzijds het milieu beschermen met twintig jaar oude wetgeving die nog altijd door de lidstaten wordt afgewezen.  We zijn aan dit initiatiefverslag begonnen met 180 verschillende amendementen en zijn er, met de steun van alle collega’s en de coördinatoren van de verschillende groepen, in geslaagd een eenduidig standpunt in te nemen. Wat mij betreft ligt hier dan ook een heel goed voorstel.  Ik wil daarvoor onder meer de adviseur van onze fractie, Julia Lindemann, en mijn medewerker Marijn Verhees bedanken, die enorm veel werk hebben verzet. Een aantal van de aanbevelingen licht ik graag toe. De huidige richtlijn milieuaansprakelijkheid is door alle lidstaten anders omgezet en ook het toezicht daarop loopt sterk uiteen. Daar moeten we vanaf. We hebben een volledig geharmoniseerd wetgevingsvoorstel nodig om een interne markt tot stand te brengen die als hefboom kan fungeren ten aanzien van andere landen en de Europese industrie naar een hoog niveau kan tillen. Daarbij pleiten we er uitdrukkelijk voor dat de wederkerigheid van wetgeving die wij hier kennen, oftewel de due diligence van commissaris Reynders, ook aan derde landen wordt opgelegd zodat we de Europese normen en waarden naar deze landen kunnen uitvoeren en de Europese industrie kunnen beschermen tegen goedkope bedrijven uit andere landen die wetgeving overschuiven. Verder zijn de bestaande definities onduidelijk. De techniek staat niet stil, wat inhoudt dat ook de definities moeten worden geactualiseerd. Voorts vestig ik graag de aandacht op de toegang van belanghebbenden tot de rechter. We verwijzen in het voorstel uitdrukkelijk naar het Verdrag van Aarhus, omdat we van mening zijn dat de regelgeving vervlochten moet zijn. Het kan niet zo zijn dat we enerzijds het Verdrag van Aarhus hebben en anderzijds geen toegang tot de rechter verschaffen. Ook moet er een Europese taskforce komen om de lidstaten te helpen de toekomstige wetgeving op de juiste manier ten uitvoer te leggen, informatie uit te wisselen over de situatie in andere landen en de lidstaten te begeleiden bij het correct handhaven van de wetgeving. Bovendien stellen we een verplichte verzekering voor bedrijven uit verschillende categorieën om ervoor te zorgen dat de belastingbetaler niet steeds het gelag moet betalen voor de vervuiling die door bedrijven wordt veroorzaakt. Voorts willen we kettingaansprakelijkheid invoeren, zodat er geen sprake is van een kleine rechtspersoon die schade aanricht en vervolgens failliet gaat of niet meer kan worden opgespoord en de belastingbetaler voor de schade laat opdraaien. Zo was er twintig jaar geleden bijvoorbeeld een dochteronderneming van Pfizer die vervuild suikerwater op de markt bracht. De onderneming had veel schade veroorzaakt die vervolgens op niemand kon worden verhaald, omdat niet duidelijk was of de kwestie onder de nationale of de EU-wetgeving viel. Zo ook Chemours, dat PFAS en GenX liet storten op een stortplaats in Italië en vervolgens zijn handen in onschuld waste omdat er zogezegd afval was verwerkt. Dit zal dankzij kettingaansprakelijkheid niet meer mogelijk zijn. Het is voor ons belangrijk dat ook de bestuurders van grote ondernemingen, die het milieu uit winstbejag willens en wetens schade toebrengen, persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de bestuurders van Volkswagen na het dieselgate-schandaal. De nadruk ligt in dit voorstel met name op preventie. Wij hopen dat de Commissie dit voorstel tot een verordening zal maken en dat de lidstaten niet alleen aan het nationale belang op de korte termijn zullen denken, maar ook aan het belang van onze kinderen en kleinkinderen en aan de toekomst van de Europese Unie. Ten slotte vinden wij dat de definitie van de term “ecocide” aan internationale organisaties moet worden overgelaten en vervolgens door de EU kan worden overgenomen.