Debate: Building a comprehensive European port strategy
Date: TUESDAY, 16 JANUARY 2024
Speaker: Tom Berendsen
Country: Netherlands
Language: NL

Inlichtingendiensten waarschuwen al langer voor de groeiende Chinese invloed in onze havens. Ze benoemen het risico van spionage, van sabotage, van economische afhankelijkheid. We kennen de agenda van China. Met de Nieuwe Chinese Zijderoute bouwen ze in de wereld een positie in kritieke infrastructuur op en zorgen ze ervoor dat landen steeds afhankelijker worden van hen. Die afhankelijkheid is een probleem. Die les moeten wij toch geleerd hebben bij het Russische gas? Met invloed in de havens heeft China de mogelijkheid om onze import en export te frustreren en onze import op het gebied van defensiematerieel, kritische grondstoffen en energie te frustreren. Wij hebben de verantwoordelijkheid om onze wereld goed over te laten aan onze kinderen, de verantwoordelijkheid voor onze veiligheid, onze economie, onze banen van de toekomst. Maar het wordt moeilijk om onze manier van leven te beschermen in een door China gedomineerde wereld. Kortom: een Europees antwoord is nodig. Het publiek belang wordt op dit moment onvoldoende beschermd.  Er kan alleen een Europese oplossing komen. Havens concurreren met elkaar en op dit moment doen ze dat om Chinese investeringen in ruil voor het opgeven van controle in de eigen haven. Dat is niet in het publiek belang. Onze Eurocommissaris heeft al een aantal keren op dit onderwerp geantwoord dat de Europese Commissie vindt dat er voldoende instrumenten zijn om hiertegen in te gaan, maar ik ben het daar niet mee eens. Het BDI-mechanisme, de screening van buitenlandse investeringen, is zaak van de lidstaten, zij moeten dat zelf doen. Maar het grote probleem is dat de Europese havens met elkaar concurreren. Dat betekent dat als Nederland tegen de Rotterdamse haven op basis van dit mechanisme zou zeggen: “Wij staan Chinese investeringen niet meer toe”, dan gaan die Chinese investeringen naar andere landen toe, naar Antwerpen, naar Hamburg, als die lidstaten niet dezelfde afspraken nakomen. Daar zit dus het probleem. Er moeten Europese afspraken komen. We hebben een Europese havenstrategie nodig die die buitenlandse invloed vermindert en tegelijkertijd ook de concurrentiepositie van die havens versterkt. Zeker als wij kritisch zijn over buitenlandse investeringen, moeten we er natuurlijk voor zorgen dat de broodnodige investeringen voor onze havens er wel zijn. Publiek en privaat. Wij hebben die investeringen ook nodig om ervoor te zorgen dat de havens hun plek in de energietransitie kunnen innemen, want daar hebben zij natuurlijk heel veel potentie en heel veel kansen als energiehubs, voor energiedragers, voor energieopwekking, voor de invoer van kritieke grondstoffen, voor CO₂-afvang en -opslag, voor onderhoudsstations, voor offshore-energiefaciliteiten, als knooppunten in vervoersystemen die de energietransitie ondersteunen. Kortom: heel veel kansen. Een Europese havenstrategie is hard nodig. Ik wil de collega’s bedanken voor de goede samenwerking. Morgen is er voor dit verslag een grote meerderheid en het signaal van dit Europees Parlement is dan ook glashelder: “Europese Commissie, pak de controle terug in onze Europese havens. Bescherm het publiek belang en kom met een Europese havenstrategie.”