Debate: Ukrainian cereals on the European market
Date: WEDNESDAY, 10 MAY 2023
Speaker: Janusz Wojciechowski
Language: PL

Ja mogę odpowiedzieć, dlaczego ja się nie sprzeciwiłem i dlaczego Komisja Europejska nie sprzeciwiła się otwartemu handlowi z Ukrainą w 2022 roku. Trwała wojna. Ukraina była okrążona z trzech stron, i atakowana i okrążona – od wschodu, od południa i od północy. Panowie chcieliście, żeby Unia Europejska, w dodatku rękoma komisarza z Polski, zamknęła Ukrainę od Zachodu? Nigdy! Tego nie wolno było zrobić. Po stokroć, nie wolno było tego zrobić. I dlatego decyzje, jakie podjęła Komisja Europejska, były najlepszymi z możliwych.  Przypomnę te decyzje. Czy przewidywaliśmy trudności? Tak, przewidywaliśmy. Dlatego już w marcu 2022 r., w pierwszych tygodniach wojny, Komisja Europejska przygotowała pakiet rozwiązań związanych z kryzysem wojennym, w tym pomoc publiczną dla rolników dotkniętych tym kryzysem wojennym. Zabiegałem osobiście, żeby rolnictwo zostało włączone w ten pakiet pomocowy – zostało włączone. I jeśli już Pan tak wyeksponował – czy też inni mówcy – sprawy polskie, to przypomnę, że z tego pakietu pomocowego Polska trzykrotnie, za zgodą Komisji Europejskiej, uzyskała zgodę pomoc publiczną. Pierwszy raz – 838 mln euro na pomoc nawozową, drugi raz – 126 mln euro na pomoc na dopłaty do zbóż. Trzeci raz, to jest decyzja sprzed kilku dni, 435 mln euro na kolejną pomoc do zbóż, i w międzyczasie trzykrotnie rezerwę kryzysową – 44 mln euro, potem 30 mln euro i ostatni pakiet – 40 mln euro. Łącznie 1 620 mln euro. Przykro mi było słuchać, że niektórzy to jałmużną nazywali. 1 620 mln euro pomocy dla rolników w jednym kraju, dotkniętych skutkami tej wojny w Ukrainie.  Szanowni Państwo! Już bez jakichś emocji chciałem z całego serca podziękować wszystkim państwu posłom nie tylko za tę debatę, ale przede wszystkim za to, że ten trudny problem rozwiązaliśmy w duchu europejskiej solidarności. Że przyjęte rozwiązania dla pięciu krajów rzeczywiście dotkniętych tym nadmiernym importem zostały przyjęte ze zrozumieniem, że 22 kraje okazały solidarność i zgodziły się na te pierwszy raz w historii Unii Europejskiej regionalne rozwiązania. Nie było nigdy takiej interwencji. Jeżeli była, to na całym rynku unijnym. Tu zostały przyjęte rozwiązania dotyczące pięciu krajów. Wyjątkowa, bez precedensu sytuacja. Dziękuję za zrozumienie tej solidarności europejskiej. Była potrzebna i została okazana.  Dziękuję państwu posłom za wczorajsze głosowanie i przedłużenie tego rozporządzenia liberalizującego handel z Ukrainą. To jest bardzo dobra decyzja i dzięki tej decyzji te środki ochronne zastosowane wobec tych pięciu krajów będą mogły być przedłużone, bo ich przedłużenie będzie konieczne. Bez tej decyzji tego przedłużenia by nie było. 5 czerwca wróciłby stan z porozumienia z 2014 roku, czyli bezcłowy handel – ten, który za pana ministra Sikorskiego został wprowadzony, czyli bezcłowy handel na rzepak, na kukurydzę. Te dwa produkty najważniejsze z punktu widzenia Polski akurat. Ta decyzja o przedłużeniu tych ram jest niesłychanie ważna.  Szanowni Państwo! Korytarze solidarnościowe. To nieprawda, że one nie zadziałały. Komisja ma pełne dane, ile zostało nadane w poszczególnych państwach członkowskich i ile zostało przyjęte jako import docelowy. Proszę bardzo, Rumunia – i tutaj wielkie podziękowania dla Rumunii, dla rumuńskich rolników i dla całej infrastruktury, która przyjęła największy ciężar korytarzy solidarnościowych – 9 mln ton zboża, ziarna zostało wysłane do Rumunii. Zostało 2,5 mln ton, a 6,5 mln ton przejechało jako tranzyt. W przypadku Polski nadane zostało 4 mln 100 tys. ton. 3 mln 400 tys. ton zostało, a 700 tys. ton przejechało – dokładnie tyle, ile miało przejechać. Wystarczy, proszę państwa, popatrzeć na mapę Europy i świata. Polska nie leży na szlaku handlowym z Ukrainy do Azji czy do Afryki. No nie leży, ani nawet do Hiszpanii. Tu, gdzie było zapotrzebowanie na tranzyt, tam on miał miejsce, a gdzie indziej go nie było. Przez Węgry tranzytem przejechało 300 tys. ton, przez Słowację jeszcze mniej. Największy ciężar tranzytu przyjęła na siebie Rumunia. Więc teza, że korytarze solidarnościowe się nie sprawdziły, jest po prostu nieuprawniona. Problemem stał się import docelowy – i ten został ograniczony w drodze naprawdę bardzo dobrego porozumienia.  Szanowni Państwo! Jeszcze raz chcę podziękować za rozwiązanie tego problemu w duchu europejskiej solidarności. To jest najważniejsze, że tę solidarność potrafiliśmy osiągnąć. Co będzie dalej? Proszę państwa, toczy się wojna i trzeba pamiętać, co robi na rynkach światowych Rosja. W ubiegłym roku wyeksportowała 15 mln ton zboża. W tym roku zamierza zwiększyć do 25 mln ton. I politycy rosyjscy nie ukrywają, że ich celem jest całkowite wyparcie Ukrainy z rynków światowych i zastąpienie ukraińskiego eksportu własnym eksportem. Korzystają z tego, że żywność jest wyłączona z sankcji. Wykorzystują to na rynku. Pamiętajmy, że Rosja nie pierwszy raz w swojej imperialnej polityce używa żywności jako broni.  Ale myślę, że te rozwiązania, które Komisja Europejska przyjęła naprawdę w duchu europejskiej solidarności, to są najlepsze rozwiązania, jakie można było przyjąć w tej sytuacji. Co do innych produktów Komisja analizuje sytuację. Jeśli chodzi o drób, to mięso drobiowe jest problemem w całej Unii Europejskiej – zaczyna być. I niewykluczone, że ta klauzula bezpieczeństwa, którą zamierzamy w tej sprawie uruchomić, może doprowadzić do przywrócenia kwoty taryfowej. Nie przesądzam tego, bo to będzie zależało od analizy rynku. To samo dotyczy jaj. To samo dotyczy również cukru. Co do innych produktów to postępowanie na podstawie klauzuli bezpieczeństwa przesądzi, czy zastosujemy środki ochronne czy nie. Ale też przypomnę, że to właśnie w tym rozporządzeniu liberalizującym została wprowadzona klauzula bezpieczeństwa, dzięki której można było zastosować środki ochronne.  Szanowni Państwo, jeszcze raz dziękuję. To jest bardzo trudna debata, ale pamiętajmy, że winę za tę sytuację, stuprocentową, ponosi Rosja, która dopuściła się niesprawiedliwej, niczym nieuzasadnionej, brutalnej agresji przeciwko Ukrainie i że tam toczy się walka nie tylko o wolność Ukrainy, ale także o naszą.