Chi Chút chít

Chi Chút chít, danh pháp khoa học: Rumex (L.), là một chi thực vật của khoảng 200 loài cây thân thảo sống một năm, hai năm và lâu năm trong họ rau răm (Polygonaceae).

Các loài trong chi này chủ yếu là các loại cây thân thảo sống lâu năm phổ biến, sinh trưởng tốt tại các vùng đất chua chủ yếu tại khu vực Bắc bán cầu, nhưng đã được du nhập gần như khắp mọi nơi.

Nhiều loài là các loại cỏ dại gây phiền toái (và đôi khi được gọi là cỏ chút chít), nhưng một số (đáng chú ý là chút chít Rumex acetosa) có lá ăn được, sử dụng trong các món xúp và xà lách.

Đây là các loại thực vật mọc thẳng với rễ cái dài. Các lá mọng nước và dày tạo thành cụm hình hoa thị tại gốc. Các lá sát gốc có thể khác với các lá ở gần cụm hoa. Chúng có thể có hoặc không có lá kèm. Các gân lá nhỏ. Các mép lá nhẵn hoặc có khía tai bèo.

Các hoa không dễ nhận thấy xuất hiện phía trên các lá và mọc thành cụm giống như một vòng xoắn. Chúng chủ yếu là hoa lưỡng tính, nhưng cũng có thể có chức năng hoặc là như hoa đực hoặc là như hoa cái. Hoa và hạt mọc trên các cụm dài ở trên đỉnh của thân chòi ra từ gốc. Mỗi hạt là một quả bế.

Các loài trong chi Rumex bị ấu trùng của một số loài Lepidoptera phá hại - xem Danh sách Lepidoptera phá Rumex.

Các loài trong chi này có một số công dụng. Chút chít lá rộng (Rumex obtusifolius) còn dược gọi là chút chít bơ do các lá rộng bản của nó đã được dùng để gói và bảo quản bơ. Phần lớn các loài đều chứa axít oxalic và tanin. Chúng có các tính chất làm se và tẩy nhẹ. Tại Vương quốc Anh, các lá giã nhỏ được dùng để làm giảm ngứa do va chạm phải lông của các loài cây tầm ma. Một điều đáng chú ý là các loài chút chít sống khá gần môi trường sinh sống của tầm ma .
Các loài
Rumex acetosa: chút chít thông thường hay cây chút chít trồng trong vườn
Rumex acetosa phân loài acetosa
Rumex acetosa phân loài ambiguus - chút chít trồng trong vườn
Rumex acetosa phân loài arifolius - chút chít trồng trong vườn
Rumex acetosa phân loài hibernicus
Rumex acetosa phân loài hirtulus
Rumex acetosa phân loài vinealis
Rumex acetosella - chút chít cừu, chút chít đồng, chút chít đỏ
Rumex acetosella phân loài acetosella
Rumex acetosella phân loài acetoselloides
Rumex acetosella phân loài multifidus
Rumex acetosella phân loài pyrenaicus - chút chít cừu hạt tròn
Rumex x acutus - chút chít lá sắc
Rumex albescens - chút chít Oahu
Rumex x alexidis - chút chít Alex
Rumex alpestris
Rumex alpinus - đại hoàng thầy tu
Rumex altissimus - chút chít lá đào, chút chít lá trơn
Rumex angiocarpus
Rumex aquaticus - chút chít miền tây
Rumex aquaticus phân loài aquaticus
Rumex aquaticus phân loài arcticus
Rumex aquaticus phân loài protractus
Rumex aquaticus x longifolius
Rumex aquitanicus
Rumex arcticus (đồng nghĩa của Rumex aquaticus phân loài arcticus): chút chít vùng Bắc cực
Rumex azoricus
Rumex balcanicus
Rumex beringensis - chút chít ven biển Bering
Rumex brownei - chút chít Browne
Rumex brownii - chút chít đầm lầy
Rumex bucephalophorus - chút chít đỏ
Rumex bucephalophorus phân loài bucephalophorus
Rumex bucephalophorus phân loài aegaeus
Rumex bucephalophorus phân loài canariensis
Rumex bucephalophorus phân loài gallicus
Rumex bucephalophorus phân loài hispanicus
Rumex bucephalophorus thứ aegaeus
Rumex bucephalophorus thứ subaegaeus
Rumex chrysocarpus - Amamastla
Rumex confertus - chút chít châu Á
Rumex x confusus
Rumex conglomeratus - chút chít cụm
Rumex costaricensis
Rumex crispus - chút chít quăn, chút chít lá hẹp, chút chít chua, chút chít vàng
Rumex crispus phân loài crispus
Rumex crispus phân loài littoreus
Rumex crispus phân loài uliginosus
Rumex crispus x confertus
Rumex crispus x longifolius
Rumex crispus x obtusifolius
Rumex crispus x patientia
Rumex crispus x pulcher
Rumex cristatus: chút chít Hy Lạp
Rumex cristatus phân loài cristatus
Rumex cristatus phân loài kerneri
Rumex crystallinus - chút chít lá bóng
Rumex densiflorus - chút chít hoa dày
Rumex dentatus - chút chít răng
Rumex dentatus phân loài dentatus
Rumex dentatus phân loài halacsyi
Rumex dentatus phân loài reticulatus
Rumex diclinis
Rumex digynus
Rumex dimidiatus
Rumex dimorphophyllus
Rumex x dissimilis - chút chít
Rumex x dobrogensis
Rumex x dolosus
Rumex dregeanus
Rumex drobovii
Rumex drummondii
Rumex × dufftii
Rumex dumosiformis
Rumex dumosus - chút chít thô
Rumex dumosus thứ dumosus
Rumex × dumulosus
Rumex durispissimus
Rumex ecklonianus
Rumex ecuadoriensis
Rumex elbrusensis
Rumex ellenbeckii
Rumex engelmanni
Rumex ephedroides
Rumex erosus
Rumex x erubescens
Rumex erythrocarpus
Rumex esquirolii
Rumex euxinus
Rumex evenkiensis
Rumex x exspectatus
Rumex x fallacinus
Rumex fascicularis
Rumex fascilobus
Rumex fenestratus phân loài puberulus
Rumex fimbriatus
Rumex x finitimus
Rumex flexicaulis
Rumex flexuosiformis
Rumex flexuosus
Rumex foliosus
Rumex fontano-paludosus
Rumex foveolatus
Rumex x franktonis - chút chít Frankton
Rumex fraternus
Rumex fringillimontanus
Rumex frutescens - chút chít lá nêm
Rumex fueginus
Rumex fueginus thứ brachythrix
Rumex fueginus thứ ovato-cordatus
Rumex fueginus thứ tanythrix
Rumex fueginus thứ typicus
Rumex gamsii
Rumex gangotrianus
Rumex gieshueblensis
Rumex giganteus - Pawale
Rumex ginii
Rumex gmelini
Rumex gmelinii thứ latus
Rumex gombae
Rumex gracilescens
Rumex gracilipes
Rumex graminifolius - chút chít lá cỏ
Rumex granulosus
Rumex x griffithii
Rumex x grintzescui
Rumex gussonii
Rumex x gusuleacii
Rumex hadmocarpus
Rumex halophilus
Rumex hararensis
Rumex hasslerianus
Rumex hastatulus - chút chít Heartwing
Rumex hastatus
Rumex hayekii
Rumex hazslinszkyanus
Rumex x heimerlii
Rumex hellenicus
Rumex henrardi
Rumex hesperius
Rumex × heteranthos
Rumex heterophylus
Rumex hexagynus
Rumex hippiatricus
Rumex hirsutus
Rumex horizontalis
Rumex hoschedei
Rumex hostilis
Rumex hultenii
Rumex hungaricus
Rumex x hybridus
Rumex hydrolapathum - chút chít nước loại lớn
Rumex hymenosepalus - chút chít Canaigre
Rumex x impurus
Rumex inconspicuus
Rumex integer
Rumex integrifolia
Rumex x intercedens
Rumex intermedius
Rumex intermedius phân loài algarbiensis
Rumex intermedius phân loài lusitanicus
Rumex interruptus
Rumex x inundatus
Rumex iseriensis
Rumex jacutensis
Rumex japonicus
Rumex x johannis-moorei
Rumex kamtshadalus
Rumex kaschgaricus
Rumex x kaschmirianus
Rumex kerneri - chút chít Kerner
Rumex khekii
Rumex x khorasanicus
Rumex x knafii
Rumex komarovii
Rumex krausei - chút chít Krause
Rumex lachanus
Rumex lacustris
Rumex lanceolatus
Rumex langloisii
Rumex lanuginosus
Rumex lapponicus
Rumex lanuginosus
Rumex latifolius
Rumex lativalvis
Rumex leptocaulis
Rumex leptophyllus
Rumex limoniastrum
Rumex linearis
Rumex x lingulatus
Rumex litoralis
Rumex lonaczewskii
Rumex longifolius - chút chít Dooryard
Rumex longifolius thứ nanus
Rumex longisetus
Rumex lorentzianus
Rumex x lousleyi
Rumex ludovicianus
Rumex lugdunensis
Rumex lunaria
Rumex luxurians
Rumex x lycheanus
Rumex maderensis
Rumex magellanicus
Rumex magellanicus thứ donatii
Rumex magellanicus thứ dusenii
Rumex maritimus - chút chít vàng, chút chít lá cứng
Rumex marschallianus
Rumex maximus
Rumex megalophyllus
Rumex meyeri
Rumex × mezei
Rumex microcarpus
Rumex microdon
Rumex x mirabilis
Rumex mixtus
Rumex moedlingensis
Rumex x monistrolensis
Rumex montanus
Rumex monticola
Rumex muelleri
Rumex x munshii
Rumex muretii
Rumex muricatus
Rumex x nankingensis
Rumex natalensis
Rumex neglectus
Rumex nematopodus - chút chít Arizona
Rumex nemorosus
Rumex nepalensis
Rumex nervosus
Rumex nevadensis
Rumex nigricans
Rumex nikkoensis
Rumex nivalis
Rumex oblongifolius
Rumex obovatus - chút chít nhiệt đới
Rumex obtusifolius - chút chít lá rộng, chút chít đắng, chút chít lá cùn
Rumex obtusifolius phân loài obtusifolius
Rumex occidentalis
Rumex occidentalis thứ perplexus
Rumex occultans
Rumex ochotensis
Rumex orbiculatus - chút chít nước loại lớn
Rumex orientalis
Rumex orthoneurus - chút chít núi Chiricahua
Rumex x oryzetorum
Rumex osswaldii
Rumex oxysepalus
Rumex x pakistanicus
Rumex pallidus - chút chít ven biển
Rumex x palustroides
Rumex pamiricus
Rumex x pannonicus
Rumex papilio
Rumex paraguayensis - chút chít Paraguay
Rumex patagonicus
Rumex patientia - đại hoàng thầy tu
Rumex paucifolius - chút chít bãi cỏ, chút chít cừu, chút chít ít lá
Rumex peisonis
Rumex peregrinus
Rumex persicaris
Rumex peruanus
Rumex pictus
Rumex pilatensis
Rumex planivalvis
Rumex polycarpus
Rumex polygamus
Rumex polyklonos
Rumex polyrrhizus
Rumex ponticus
Rumex popovii
Rumex praecox
Rumex pratensis
Rumex procerus
Rumex x promiscuus
Rumex x propinquus
Rumex protractus
Rumex pseudonatronatus - chút chít đồng
Rumex x pseudopulcher
Rumex pseudoscutatus
Rumex pseudoxyria
Rumex pulcher
Rumex pulcher phân loài divaricatus
Rumex pulcher phân loài pulcher
Rumex pulcher phân loài woodsii
Rumex quarrei
Rumex raulini
Rumex rechingerianus
Rumex rectinervius
Rumex recurvatus
Rumex x rhaeticus
Rumex rhodesius
Rumex x romanicus
Rumex romassa
Rumex x rosemurphyae
Rumex roseus
Rumex rossicus
Rumex rothschildianus
Rumex rugosus (đồng nghĩa của Rumex acetosa) - chút chít lá nhăn
Rumex rothschildianus
Rumex ruwenzoriensis
Rumex sagittatus - chút chít leo
Rumex x sagorski
Rumex salicetorum
Rumex salicifolius - chút chít lá liễu
Rumex salicifolius phân loài angustivalvis
Rumex salicifolius thứ denticulatus
Rumex salicifolius f. escallosus
Rumex salicifolius phân loài montigenitus
Rumex salicifolius thứ nudivalvis
Rumex salicifolius thứ oreolapathum - chút chít lá liễu
Rumex salicifolius thứ triangularis
Rumex salicifolius thứ trigranis
Rumex salinus
Rumex samuelssoni
Rumex sanguineus - chút chít gân đỏ
Rumex sanninensis
Rumex schimperi
Rumex schischkinii
Rumex x schmidtii
Rumex x schreberi
Rumex x schultzei
Rumex scutatus - chút chít Pháp, chút chít lá hình khiên
Rumex scutatus phân loài gallaecicus
Rumex sellowianus
Rumex semigraecus
Rumex shultzii
Rumex sibiricus - chút chít Siberi
Rumex similans
Rumex x similatus
Rumex simonkaianus
Rumex simpliciflorus
Rumex sinuatus
Rumex x skofitzi
Rumex skottsbergii - chút chít Lava
Rumex songaricus
Rumex x sorkhabadensis
Rumex spathulatus
Rumex spiralis - chút chít có cánh
Rumex spurius
Rumex stenoglottis
Rumex x stenophylloides
Rumex stenophyllus (đồng nghĩa của Rumex acetosa) - chút chít lá hẹp
Rumex subalpinus - chút chít chân núi Alp
Rumex subarcticus
Rumex x subdubius
Rumex subrotundus
Rumex subtrilobus
Rumex subvirescens
Rumex suffruticosus
Rumex suzukianus
Rumex sylvaticus
Rumex sylvestris
Rumex x talaricus
Rumex tenax
Rumex tenellus
Rumex thyrsoides
Rumex tianschanicus
Rumex tibeticus
Rumex tingitanus
Rumex tmoleus
Rumex toepffieri
Rumex tolimensis
Rumex tomentellus
Rumex × transbaicalicus
Rumex triangularis
Rumex triangulivalvis
Rumex trifidus
Rumex trinervius
Rumex tuberosus
Rumex tunetanus
Rumex turcestanicus
Rumex ucranicus
Rumex x ujskensis
Rumex x uludaghensis
Rumex uncinulatus
Rumex undulatus
Rumex ursinus
Rumex uruguayensis
Rumex ussuriensis
Rumex usticanus
Rumex utahensis
Rumex venosus - chút chít gân
Rumex verrietianus
Rumex verticillatus - chút chít đầm lầy
Rumex vesceritensis
Rumex vesicarius
Rumex violascens - chút chít hoa tím
Rumex wachteri
Rumex x weberi
Rumex × wildtianus
Rumex woodii
Rumex woodsii
Rumex x wrightii
Rumex × xenogenus
Rumex yezoensis
Rumex yungningensis
Rumex zsakii

Tham khảo