Huy Du

| nơi sinh = Tiên Du, Bắc Ninh
| ngày mất =
| quốc tịch =
| đảng =
| nghề nghiệp = Nhạc sĩ
| vợ = Nguyễn Thị Nhung
| khen thưởng =
| lĩnh vực hoạt động = Âm nhạc
| dòng nhạc = Nhạc đỏ, nhạc phim, nhạc kịch, nhạc thiếu nhi, giao hưởng
| tác phẩm âm nhạc = Đường chúng ta đi' Anh vẫn hành quân Nổi lửa lên em'Trên đỉnh Trường Sơn ta hát Bế Văn Đàn sống mãi
| năm hoạt động =
| chữ ký =
| chức vụ = Phó Chủ nhiệmỦy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội
| bắt đầu = 1987
| kết thúc = 1992
| chức vụ 2 = Đại biểu Quốc hội khóa VII, VIII
| bắt đầu 2 = 1982
| kết thúc 2 = 1992
| giải thưởng 1 = Giải thưởng Hồ Chí Minh
| năm 1 = 2000
| hạng mục 1 = Văn học Nghệ thuật
| tiêu đề thông tin khác 1 = Hội Nhạc sĩ Việt Nam
| thông tin khác 1 = Tổng Thư ký (1983-1989)
}}

Huy Du, tên đầy đủ là Nguyễn Huy Du (1 tháng 12 năm 1926 - 17 tháng 12 năm 2007) là một nhạc sĩ chuyên về nhạc đỏ của Việt Nam, nổi tiếng với các ca khúc như Đường chúng ta đi, Anh vẫn hành quân, Nổi lửa lên em,...và tác phẩm khí nhạc Miền Nam quê hương ta ơi (viết cho Violin và Piano). Ông được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt II về Văn học - Nghệ thuật năm 2000.

Tiểu sử
Huy Du còn có bí danh là Huy Cầm, sinh tại quê hương xã Tân Chi huyện Tiên Du, (nay là xã Tiên Du) tỉnh Bắc Ninh, là con thứ 2 trong một gia đình có 10 anh chị em. Cha ông là nhà giáo Nguyễn Huy Hoàng. Khi cha ông chuyển về Hà Nội dạy học, ông cũng theo cha đến Hà Nội sống và học tập. Ở đây ông bắt đầu được học piano và violon. Ông cùng nhạc sĩ Nguyễn Văn Tường (Phong Nhã) cùng những người bạn khác hợp thành ban nhạc biểu diễn tại rạp Tố Như hàng đêm.

Năm 1944, ông tham gia tổ chức Thanh niên cứu quốc và đến năm 1945 ông nhập ngũ và hoạt động trong Đội tuyên truyền vũ trang. Từ năm 1947 đến năm 1949, Huy Du dạy nhạc ở trường Thiếu sinh quân liên khu III. Năm 1949, ông làm trưởng đoàn văn công của Bộ tư lệnh liên khu III rồi trưởng đoàn văn công Sư đoàn 320 (năm 1951).

Từ năm 1956 đến năm 1962, Huy Du học tại Nhạc viện Bắc Kinh, Trung Quốc.Năm 1962, ông trở về nước làm việc tại Đoàn ca múa Tổng cục Chính trị (Quân đội nhân dân Việt Nam) cho đến năm 1977. Đây là giai đoạn ông cho ra đời hàng loạt tác phẩm nổi tiếng nhất của mình.

Huy Du đã từng là Tổng thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam khoá III, Đại biểu Quốc hội khoá VII, khóa VIII, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá - Giáo dục Quốc hội khoá VIII. Ông từng là Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc. Ông nghỉ hưu vào năm 1990.

Ngày 17 tháng 12 năm 2007, ông mất tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô, thọ 81 tuổi và an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch., Hà Nội.
Đường chúng ta đi (lời thơ Xuân Sách) (1968)
Trên đỉnh Trường Sơn ta hát
Đêm Trường Sơn
Việt Nam ơi! Mùa xuân đến rồi
Chiều không em (phỏng thơ Nguyễn Thụy Kha)
Người mù hát tình ca (phỏng thơ Thế Hùng)
Biển cả quê hương
Nhớ về cửa biển
Chợ Chờ em vẫn chờ ai (thơ Phạm Tiến Duật)
Khát vọng mùa xuân (thơ Huy Cừ)
Đường chân trời (thơ Hoàng Trần Cương)
Ba Vì năm xưa
Sẽ về Thủ đô
Thề quyết bảo vệ Tổ quốc
Tiếng hát bên lò

Giao hưởng
Miền Nam quê hương ta ơi (1959) viết cho violon và piano – sau này ông phối âm cho violon và dàn nhạc giao hưởng.
Kể chuyện sông Hồng (1960). viết cho violon, cello và piano.

Nhạc thiếu nhi
Thương con mèo
Trâu lá đa (thơ Lữ Huy Nguyên)

Nhạc cho phim
Ông đã viết nhạc cho những phim:
Bạch Long Vĩ
Rừng o Thắm (đồng tác giả)
Quảng Trị giải phóng
Đại thắng mùa xuân (đồng tác giả)
Dã tràng
Tiểu thư Yến Ngọc

Nhạc cho kịch nói
Cố nhân
Hành trình đến tự do
Quê hương

Đánh giá
Giáo sư, tiến sĩ Huỳnh Khái Vinh đã từng nhận xét: "Huy Du là một nhạc sĩ tài ba, nhạc của ông không chỉ đi sâu vào nhiều đối tượng khán, thính giả rất rộng, rất sâu mà còn mang tính chất cao sang, rất trang trọng, đầy sức hấp dẫn".
"Có vào chiến trường mới nghiệm sinh hết mình ảnh hưởng của Huy Du" (Nhà văn Xuân Thiều)
"Một Huy Du nở rộ trong thời chống Mỹ. Một Huy Du vẫn vững vàng và sôi nổi trong hòa bình xây dựng. Từ Huy Du trẻ trung đến Huy Du già dặn, Huy Du đã và vẫn là nhạc sĩ của Quân đội, của tuổi trẻ và tình yêu, và khát vọng mùa xuân… " (Giáo sư Trần Quốc Vượng)
"Những sáng tác của Huy Du cùng với nhiều nhạc sĩ Cách mạng khác đã tạo được cái nền vững chắc cho âm nhạc Việt Nam hiện đại trên một căn bản dân tộc. Nền nhạc đó khác một cách đương nhiên với âm nhạc lãng mạn trước đó và sau này ở Sài Gòn (trước năm 1975) mà sự khác nhau không phải là vấn đề đề tài, hoặc đặc tính tuyên truyền như nhiều người lầm tưởng, mà là khác về thực chất âm nhạc. Tôi không phải là người đứng trong đội ngũ của ông, song tôi hiểu điều này." (Nhạc sĩ Dương Thụ, 1987)
"Tính giai điệu là một đặc điểm trong âm nhạc Huy Du. Nhờ giai điệu đẹp, dễ đọng lại trong lòng người, bài hát tạm rời bỏ lời ca (dù đó là lời thơ cũng rất …nên thơ) vẫn không mất đi giá trị nghệ thuật của nó. Chả thế mà không ít ca khúc của ông vẫn được diễn tấu như nhạc không lời. Có thể nói, ở ông nhạc hát tiềm ẩm chất khí nhạc, và ngược lại, nhạc đàn đầy tính ca xướng. Giai điệu nhiều chất hát đã làm cho các tác phẩm hòa tấu của ông dễ nghe dễ nhớ, dễ cảm nhận như những bài ca không lời(…) Giản dị, tự nhiên, chân thành, giàu chất hát chất thơ – đó là những gì nói gắn gọn về con người và âm nhạc Huy Du." (Nguyễn Thị Minh Châu – nhà phê bình âm nhạc)

::"Đời Huy Du cuộc viễn du ngời sáng
::Khắp nước non trọn ngày tháng hào hùng
:::Huy Du đêm nhạc tưng bừng
::Họ Huy, Huy Cận xin mừng Huy Du...
:::...Nhạc thơ thơ nhạc nòi tình
::Đêm nay Huy Cận tưởng mình… Huy Du"

(Nhà thơ Huy Cận, 1996)

Chú thích

Liên kết ngoài