Chợ Mới (huyện An Giang)

| ghi chú hình = Từ trái sang phải, từ trên xuống dưới: Cột Dây Thép, Giáo xứ Cù Lao Giêng, Chùa Phước Thành, Dinh Nguyễn Hữu Cảnh.
| vĩ độ = 10
| kinh độ = 105
| vĩ phút = 32
| vĩ giây = 46
| kinh phút = 24
| kinh giây = 11
| bản đồ 1 =
| diện tích = 369,06 km²
| dân số = 307.981 người
| thời điểm dân số = 1/4/2019
| dân số thành thị = 42.858 người (15,1%)
| dân số nông thôn = 273.123 người (85,9%)
| mật độ dân số = 835 người/km²
| vùng = Đồng bằng sông Cửu Long
| tỉnh = An Giang
| huyện lỵ = thị trấn Chợ Mới
| phân chia hành chính= 3 thị trấn, 15 xã
| thành lập = 1917
| trụ sở UBND = Số 01, đường Nguyễn Huệ, khóm Thị I, thị trấn Chợ Mới
|bí thư = Nguyễn Thị Minh Kiều
| chủ tịch UBND = Cù Minh Trọng
| mã hành chính = 893
| mã bưu chính =
| biển số xe = 67-L1-L2-L3-AL
| web =
|ghi chú logo=Biểu trưng}}
Chợ Mới là một huyện thuộc tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Chợ Mới nằm ở phía đông của tỉnh An Giang, có địa giới hành chính:
Phía đông giáp huyện Lấp Vò, huyện Cao Lãnh và thành phố Cao Lãnh thuộc tỉnh Đồng Tháp
Phía tây giáp huyện Châu Thành và huyện Châu Phú
Phía nam giáp thành phố Long Xuyên
Phía bắc giáp huyện Phú Tân và huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp.

Huyện Chợ Mới được bao bọc bởi sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Nao và rạch Cái Tàu Thượng, có 2 cù lao là cù lao Ông Chưởng và cù lao Giêng.

Chợ Mới có diện tích 355,71&nbsp;km², dân số là 442.908 người (theo tổng điều tra dân số năm 2020 của huyện để báo cáo Thủ tướng), bao gồm:
Độ tuổi lao động: 236.906 người: Độ tuổi có khả năng lao động: 211.621 người; Độ tuổi không có khả năng lao động: 7.011 người.
Độ tuổi học sinh: 18.274 người

Mật độ dân số: 866 người/km². về việc điều chỉnh địa giới một số xã thuộc huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang như sau:
Tách các ấp Phú Hạ 1, Phú Hạ 2, Kiến Quới 1, Kiến Quới 2, Kiến Thuận 1, Kiến Thuận 2, Kiến Hưng 1 và Kiến Hưng 2 của xã Kiến An lập thành xã Kiến Thành
Tách các ấp Long Phú 1, Long Phú 2, Long Quới 1, Long Quới 2 của xã Long Điền lập thành xã Long Điền B; đổi tên xã Long Điền thành xã Long Điền A.
Tách các ấp Bình Phú, Bình Quới, Bình Thạnh 1, Bình Thạnh 2, 2/3 ấp An Mỹ và 1/3 ấp An Thạnh của xã Hòa Bình lập thành xã Hòa An.

Ngày 12 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 8-HĐBT về việc phân vạch địa giới phường, thị trấn và một số xã của huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang như sau:
Thành lập xã Long Giang trên cơ sở tách các ấp Long Thuận, Long Phú, Long Mỹ 1, Long Mỹ 2, Long Thạnh 1, Long Thạnh 2 của xã Long Kiến
Sáp nhập ấp Long Qưới 1 và ấp Long Qưới 2 của xã Long Kiến vào xã Long Điền B
Sáp nhập một phần ấp Long Bình của xã Long Kiến vào xã An Thạnh Trung
Sáp nhập ấp An Ninh của xã An Thạnh Trung vào xã Long Kiến.

Ngày 17 tháng 10 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 119/2003/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Mỹ Luông trên cơ sở 808 ha diện tích tự nhiên và 15.540 nhân khẩu của xã Mỹ Luông, đổi tên xã Mỹ Luông thành xã Mỹ An.

Ngày 9 tháng 2 năm 2018, UBND huyện Chợ Mới tổ chức lễ công bố quyết định xã Hội An đạt chuẩn đô thị loại V của UBND tỉnh An Giang.

Ngày 19 tháng 12 năm 2019, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 1059/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Chợ Mới mở rộng (gồm thị trấn Chợ Mới và một phần các xã: Long Điền A, Long Điền B, Kiến Thành và Kiến An) là đô thị loại IV.

Ngày 13 tháng 2 năm 2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 721/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10 tháng 4 năm 2023). Theo đó, thành lập thị trấn Hội An trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Hội An.

Từ đó, huyện Chợ Mới có 3 thị trấn và 15 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Chợ Mới có 18 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 3 thị trấn: Chợ Mới (huyện lỵ), Hội An, Mỹ Luông và 15 xã: An Thạnh Trung, Bình Phước Xuân, Hòa An, Hòa Bình, Kiến An, Kiến Thành, Long Điền A, Long Điền B, Long Giang, Long Kiến, Mỹ An, Mỹ Hiệp, Mỹ Hội Đông, Nhơn Mỹ, Tấn Mỹ được chia thành 142 ấp.

Nông thôn mới
Huyện Chợ Mới có 9 xã đạt chuẩn nông thôn mới: Long Điền A, Long Điền B (2015), Kiến Thành (2016), Mỹ Hiệp, Hòa An (2017), Long Kiến, Tấn Mỹ, Bình Phước Xuân (2018), Kiến An (2019), An Thạnh Trung (2021), Long Giang (2022).

Danh nhân
Ung Văn Khiêm (Tấn Mỹ) - Ủy viên Trung ương Đảng - Bộ trưởng Bộ Ngoại giao - Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
Nguyễn Văn Hưởng (Mỹ Hiệp) - Bộ trưởng Bộ Y tế.
Nguyễn Văn Giàu (Mỹ Hiệp) - Ủy viên Trung ương Đảng - Thống đốc Ngân hàng Nhà nước - Bí thư Tỉnh Ủy Ninh Thuận - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội XIII.
Nguyễn Ngọc Trân (Mỹ Hiệp) - GS. TSKH. Đại biểu Quốc hội.
Trương Công Thận (Mỹ Hiệp) - Ủy viên Trung ương Đảng - Bí thư Tỉnh Ủy An Giang - Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Đảng.
Nguyễn Văn Hơn (Hội An) - Ủy viên Trung ương Đảng - Bí thư Tỉnh Ủy An Giang.
Nguyễn Hữu Khánh (Hội An) - Bí thư Tỉnh Ủy An Giang.
Nguyễn Tuấn Khanh (Long Điền A) - Ủy viên Trung ương Đảng - Bí thư Tỉnh Ủy Gia Lai - Bí thư Tỉnh Ủy Cà Mau - Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Đảng.
Nguyễn Hoàng Việt (Long Giang) - Ủy viên Trung ương Đảng - Bí thư Tỉnh Ủy An Giang - Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Đảng.
Lương Văn Cù (1915-1941) - Bí thư liên Tỉnh ủy Long Xuyên (cũ), quê ở xã Nhơn Mỹ.
Huỳnh Văn Hây (1913-1941) - Thành viên Uỷ ban khởi nghĩa Long Xuyên (cũ), đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam (1936), quê ở Kiến An.
Phan Thành Long, tên thật là Phan Văn Hân (1925-1968) - Bí thư Huyện ủy Chợ Mới, Tỉnh ủy viên Long Châu Tiền, Bí thư Tỉnh ủy Long Châu Sa, kiêm Tỉnh đội trưởng và Trương Tỷ Công an, Phó Bí thư Đặc ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, kiêm Bí thư phân khu Sài Gòn - Gia Định, quê ở Nhơn Mỹ..
Huỳnh Thị Hưởng (1945-1965) - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (1985), quê ở Hội An.
Nguyễn Văn Cưng (1909-1935) - Bí thư Ban Chấp hành lâm thời tỉnh Long Xuyên (cũ) năm 1930, quê ở xã Hoà An.
Lê Hùng Dũng (Tấn Mỹ) - Chủ tịch Liên Đoàn Bóng Đá VN (VFF) - Chủ tịch HĐQT Eximbank.
Nhà văn Nguyễn Quang Sáng (Mỹ Luông).
Nhà văn Lê Thành Chơn (Tấn Mỹ).
Nhà biên khảo Nguyễn Văn Hầu (Bình Phước Xuân).
Nhạc sĩ Hoàng Hiệp (Mỹ Hiệp).
Nghệ sĩ Can Trường.
Nghệ sĩ Nguyễn Ngọc Quang (Hội An).
Đạo diễn - Nghệ sĩ ưu tú Bạch Lan (Mỹ Hiệp).
Họa sĩ Chóe (Hội An).
Đạo diễn Nguyễn Quang Dũng (Mỹ Luông).
Nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Ngọc Bạch (Mỹ Hiệp).
Tướng nhà Nguyễn Thư Ngọc Hầu (Bình Phước Xuân).
Linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp (Mỹ An).
Giáo dục
Trên địa bàn huyện có 97 trường học ở các cấp, trong đó có 7 trường THPT:
Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh, thị trấn Chợ Mới
Trường THPT Huỳnh Thị Hưởng, thị trấn Hội An
Trường THPT Châu Văn Liêm, thị trấn Mỹ Luông
Trường THPT Nguyễn Văn Hưởng, xã Mỹ Hiệp
Trường THPT Lương Văn Cù, xã Mỹ Hội Đông
Trường THPT Ung Văn Khiêm, xã Long Kiến
Trường THPT Võ Thành Trinh, xã Hoà Bình

Văn hóa - Du lịch
Văn hóa
Tôn giáo

Chợ Mới là nơi có nhiều tôn giáo chung sống: Phật giáo, Hòa Hảo, Thiên chúa, Cao Đài, Tin Lành,...
Chợ Mới trong các tác phẩm văn học nghệ thuật
Thơ:
::"Ba phen quạ nói với diều
::Cù lao Ông Chưởng có nhiều cá tôm."
:::::::::(Ca dao)

::"Lung linh bóng nước con đò
::Nhớ sao Chợ Mới câu hò thủy chung
::Quê tôi miền đất anh hùng
::Hôm nay vẫn đẹp vô cùng ai ơi."
::::::(Nguyễn Ngọc Mỹ)

Văn: Chợ Mới được nhà văn Nguyễn Quang Sáng xem là quê hương văn học của mình, các địa danh của quê hương thường được nhắc đến trong các tác phẩm của ông như Dòng sông thơ ấu, Đất lửa, Nhà văn về làng,...
Nhạc: vọng cổ Chợ Mới (Trọng Nguyễn), bài hát Trở về dòng sông tuổi thơ (Hoàng Hiệp), bài hát Long Giang chiều mưa (Vũ Phương),...

Du lịch
Cù lao Ông Chưởng
:Ngày nay cả một cù lao rất rộng lớn được bao bọc xung quanh bởi bốn con sôngː sông Tiền (phía đông bắc), sông Vàm Nao (phía tây bắc), sông Hậu (phía tây) và rạch Ông Chưởng (phía đông và nam) được gọi là cù lao Ông Chưởng (Chợ Mới). Cù lao Ông Chưởng (Chợ Mới) là vùng đất bờ hữu ngạn (phía tây) rạch Ông Chưởng gồm địa bàn 5 xã: Kiến An, Kiến Thành, Mỹ Hội Đông, Nhơn Mỹ và Long Giang của huyện Chợ Mới tỉnh An Gianɡ. Ngày nay, Cù lao Ông Chưởng (thượng khẩu) gần như được bồi lấp dính liền thành chỏm phía bắc của cái cù lao Ông Chưởng (Chợ Mới) này. Trên cù lao Ông Chưởng (Chợ Mới) chỉ có một trong 4 đền thờ chính thờ Nguyễn Hữu Cảnh, đó là Dinh Ông Kiến An, nằm ở bờ phải cửa trên rạch Ông Chưởng.
Cù lao Giêng
:Gồm 3 xã: Tấn Mỹ, Mỹ Hiệp và Bình Phước Xuân. Đây là cù lao chia con sông Tiền làm hai nhánh. Nơi đây được huyện chọn để phát triển du lịch
Thánh đường Cù lao Giêng
:Là công trình kiến trúc Thiên chúa giáo bề thế vào bậc nhất Đồng bằng Sông Cửu Long. Công trình được Pháp cho xây dựng suốt 12 năm mới hoàn thành.
Chùa Đạo Nằm (Thành Hoa Tự)
:Ngôi chùa gắn với vị trụ trì sáng lập có cách tu khác thường là "Cửu niên diện bích" (chín năm nằm thiền).
Một số địa điểm hấp dẫn khác
:Chùa Bà Vú, Phủ thờ Mã Tộc, Đình Tấn Mỹ, Dương Công Phủ.
Cột dây thép (xã Long Điền A)
:Được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia. Nơi đây, tháng 4/1930, chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên của tỉnh An Giang đã được thành lập.
Thị trấn Mỹ Luông
: Nằm giữa huyện, có chợ, trung tâm thương mại, các ngân hàng, bệnh viện,... Nơi đây đang dự định khởi công xây dựng Khu vui chơi phức hợp và cầu Mỹ Luông-Tấn Mỹ (do tư nhân tài trợ).
Thị trấn Chợ Mới
: Đây là trung tâm hành chính huyện Chợ Mới, đô thị sung túc nhất huyện Chợ Mới. Đang khởi công xây dựng khu phức hợp thể dục thể thao và khu vui chơi trẻ em, siêu thị, trung tâm thương mại, nâng cấp đường Nguyễn Hữu Cảnh, đường dẫn cầu ông Chưởng, đường Lê Lợi..

Hình ảnh

Tập tin:Chùa Phước Thành (Cù lao Giêng, An Giang).JPG|Chùa Phước Thành, Bình Phước Xuân
Tập tin:Tây An Cổ Tự (Chợ Mới, An Giang).JPG|Tây An Cổ Tự, Long Giang
Tập tin:Thptchauvanliem1.jpg|Trường THPT Châu Văn Liêm, Mỹ Luông
Tập tin:Trường THPT Huỳnh Thị Hưởng (An Giang).JPG|Trường THPT Huỳnh Thị Hưởng, Hội An

Chú thích

Tham khảo
Chợ Mới (An Giang): Vùng đất giàu tiềm năng du lịch (08/01/2010) - Cổng Thông tin điện tử An Giang; Nguồn: TỔNG CỤC DU LỊCH, Thanh Thủy (st).