undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
2 tháng 10

Ngày 2 tháng 10 là ngày thứ 275 (276 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 90 ngày trong năm.

Sự kiện
945 – Quân Nam Đường chiếm được kinh thành Kiến châu của Mân, Hoàng đế Mân Vương Diên Chính đầu hàng.
1535 – Nhà thám hiểm người Pháp Jacques Cartier đi ngược dòng sông Saint-Laurent tới làng Hochelaga của người Iroquois, nay thuộc Montréal, Canada.
1627 – Chu Do Kiểm trở thành hoàng đế triều Minh, tức Sùng Trinh Đế, là hoàng đế thứ 17 và cuối cùng của Triều đại này.
1928 – Thánh Josemaría Escrivá thành lập Opus Dei, một tổ chức toàn cầu của người thế tục trong Giáo hội Công giáo Rôma.
1936 – Khánh thành tuyến đường sắt xuyên Đông Dương nối giữa Hà Nội và Sài Gòn, được người Pháp xây dựng từ năm 1898.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Đức bắt đầu tiến hành một cuộc tiến công tổng lực nhằm vào thủ đô Moskva của Liên Xô.
1955 - ENIAC chấm dứt hoạt động.
1964 – Sử thi vũ đạo Âm nhạc Đông phương hồng công diễn tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh, Trung Quốc.

Sinh
1452 – Richard III của Anh, quốc vương Anh (m. 1485)
1810 – Nguyễn Phúc Cự, tước phong Thường Tín Quận vương, hoàng tử con vua Gia Long (m. 1849).
1835 – Nguyễn Phúc Hồng Hưu, tước phong Gia Hưng vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị (m. 1885).
1847 – Paul von Hindenburg, thống chế và chính khách người Đức (m. 1934)
1851 – Ferdinand Foch, quân nhân, người hùng chiến tranh Pháp (m. 1929)
1869 – Mahatma Gandhi, anh hùng dân tộc Ấn Độ (m. 1948)
1882 – Boris Mikhailovich Shaposhnikov, chỉ huy cao cấp của Hồng quân được phong hàm Nguyên soái Liên Xô (m. 1945)
1883 – Karl von Terzaghi, kỹ sư xây dựng và địa chất người Áo
1917 – Christian de Duve, nhà tế bào học và nhà hóa sinh người Bỉ
1933 – John Gurdon, nhà sinh vật học Anh
1935 – Omar Sívori, cầu thủ bóng đá người Argentina (m. 2005)
1940 – Graham Greene, tiểu thuyết gia người Anh
1945 – Don McLean, nhạc sĩ Mỹ
1946 – Sonthi Boonyaratglin, tổng tư lệnh của Quân đội Hoàng gia Thái Lan kiêm người đứng đầu của Hội đồng Anh ninh Quốc gia, hội đồng quân đội thống trị vương quốc
1951
Romina Power, nữ ca sĩ và diễn viên Mỹ
Sting, ca sĩ kiêm diễn viên người Anh
1952 – Phêrô Nguyễn Văn Khảm, giám mục Công giáo người Việt Nam, Giám mục chính tòa Giáo phận Mỹ Tho
1962 – Jeff Bennett, Diễn viên lồng tiếng Mỹ được liệt kê vào trong số "các tên tuổi lồng tiếng hàng đầu"
1967 – Thomas Muster, cựu tay vợt số một thế giới người Áo
1970 – Maribel Verdú, Diễn viên người Tây Ban Nha
1971
Tiffany Darwish, ca sĩ, dien viên Mỹ
Đàm Vĩnh Hưng, nam ca sĩ người Việt Nam
1978 – Hamasaki Ayumi, nữ ca sĩ, nhạc sĩ và cũng là một Diễn viên người Nhật Bản
1992 – Vũ Cát Tường, nữ ca sĩ người Việt Nam
1992 – Alisson Becker, cầu thủ bóng đá người Brazil

Mất
1496 – Lương Thế Vinh (s. 1441)
1849 – Nguyễn Phúc Miên Cung, tước phong Sơn Định Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1824).
1988 – Trần Duy Hưng, bác sĩ, chính khách Việt Nam (s. 1912)
2008 – Choi Jin Sil, Diễn viên nữ người Hàn Quốc (s. 1968)
2012 – Nguyễn Chí Thiện, nhà thơ người Việt Nam (s. 1939)

Những ngày lễ và kỷ niệm
Ấn Độ – Gandhi Jayanti (s. nhật Mahatma Gandhi, 1869)

Tham khảo
14 tháng 10

Ngày 14 tháng 10 là ngày thứ 287 (288 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 78 ngày trong năm.

Sự kiện
982 – Da Luật Long Tự đăng cơ hoàng đế triều Liêu ở tuổi 11, tức Liêu Thánh Tông, Thái hậu Tiêu Xước nhiếp chính.
1066 – Tại Trận Hastings, quân lực William Nhà chinh phạt đánh bại quân đội Anh và giết Harold Godwinson, vua Anh người Anglo-Saxon cuối cùng lên ngôi.
1756 – Trong Chiến tranh Bảy năm, Cuộc vây hãm Pirna kết thúc với chiến thắng của quân Phổ trước quân Sachsen.
1758 – Thống chế Áo Leopold Joseph von Daun đánh tan quân Phổ của nhà vua Friedrich II Đại Đế trong trận đánh tại Hochkirch.
1926 – Cuốn sách đầu tiên kể chuyện về con gấu giả tưởng Winnie-the-Pooh của nhà văn Anh A. A. Milne được xuất bản lần thứ nhất.
1939 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Tàu ngầm Đức U-47 đánh chìm tàu chiến HMS Royal Oak của Hải quân Hoàng gia Anh trong khi tàu Anh đang đậu tại cảng ở Scapa Flow thuộc Orkney, Scotland.
1943 – Đệ nhị Cộng hòa Philippines được thành lập trong khi Nhật Bản chiếm đóng, với tổng thống là José P. Laurel.
1944 – Do liên hệ với âm mưu 20 tháng 7, Thống chế Erwin Rommel của Đức bị buộc phải tự sát.
1949 – Nội chiến Trung Quốc: Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc chiếm Quảng Châu.
1950 – Tổng trấn Trung phần Phan Văn Giáo đã chủ trì việc bàn giao quản lý quần đảo Hoàng Sa giữa chính phủ Pháp và chính phủ Bảo Đại
1952 – Chiến tranh Đông Dương: Việt Minh bắt đầu tiến hành Chiến dịch Tây Bắc chống lại quân Liên hiệp Pháp.
1964 – Leonid Brezhnev trở thành Tổng bí thư của Đảng Cộng sản Liên Xô trong một hội nghị diễn ra dưới sự vắng mặt của người tiền nhiệm Nikita Khrushchev.
1973 – Đối diện với phong trào phản đối chính phủ của sinh viên Thái Lan, chính phủ quân sự của Thanom Kittikachorn từ chức.
2025 - Microsoft ngừng hỗ trợ cho Windows 10.

Sinh
1633 – Vua James II của nước Anh
1644 – William Penn, nhà đầu tư bất động sản, nhà triết học và là người sáng lập nên bang Pennsylvania
1809 – Nicolas Liez, họa sĩ người Pháp
1890 – Dwight David Eisenhower, Tổng thống thứ 34 của Hoa Kỳ
1906 – Hannah Arendt, triết gia người Đức gốc Do Thái (về sau bà đã trở thành công dân Mỹ)
1928 – Gary Graffman, nghệ sĩ đàn piano người Hoa Kỳ
1950 – Sheila Young, VĐV trượt Patin người Hoa Kỳ
1952 – Nguyễn Văn Thạc, liệt sĩ, nhà văn người Việt Nam
1956 – Gabriela von Hasburg, nghệ sĩ điêu khắc người Luxembourg
1960 – Phan Văn Giang, Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam.
1961 – Brian Lewis, cầu thủ bóng đá người Anh
1965 – Karyn White, nữ ca sĩ người Mỹ
1973 – George Floyd (m. 2020)
1974 – Lam Trường, ca sĩ người Việt Nam gốc Hoa
1985 – Nguyễn Anh Đức, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
1992 – Ahmed Musa, cầu thủ bóng đá người Nigeria

Mất
1944 – Erwin Rommel, Thống chế Đức (s. 1891)
1970 – Nữ sĩ Cao Ngọc Anh mất tại Sài Gòn
2018 – Song Ngọc, nhạc sĩ, ca sĩ người Mỹ gốc Việt (Sinh 1943)
2019 – Sulli, ca sĩ, diễn viên, người mẫu Hàn Quốc (sinh 1994).

Những ngày lễ và kỉ niệm
Ngày Tiêu chuẩn Thế giới
Ngày bảo vệ Ukraina
Ngày Năm mới trong Lịch Hồi giáo
Ngày thành lập Hội nông dân Việt Nam (1930)
Ngày thành lập Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội (1954)

Tham khảo
28 tháng 10

Ngày 28 tháng 10 là ngày thứ 301 (302 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 64 ngày trong năm.

Sự kiện

312 – Constantinus Đại đế giành thắng lợi trước Maxentius trong trận chiến trên cầu Milvian bắc qua sông Tevere ở phía bắc thành La Mã, trở thành Hoàng đế La Mã duy nhất.
1459 – Lê Nghi Dân tiến hành binh biến, sát hại Lê Nhân Tông.
1707 – Trận động đất Hōei được ước tính mạnh trên 8 độ Mw làm hơn 5.000 người thiệt mạng ở ba đảo lớn Honshu, Shikoku và Kyūshū của Nhật Bản.
1636 – Một cuộc bỏ phiếu của Đại phán của Thuộc địa Vịnh Massachusetts đã thành lập đại học đầu tiên trên lãnh thổ sau này trở thành một phần của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, ngày nay được biết đến là Đại học Harvard.
1762&nbsp;– Chiến tranh Bảy năm: Quân Phổ đánh tan Quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh trong trận đánh tại Freiberg.
1886 – Tổng thống Grover Cleveland chủ tọa buổi lễ khánh thành Tượng Nữ thần Tự do tại thành phố New York.
1868&nbsp;– Thomas Alva Edison xin cấp bằng sáng chế đầu tiên.
1918 – Hội đồng Quốc gia Tiệp Khắc tuyên bố tại Praha rằng Tiệp Khắc trở thành một quốc gia độc lập từ Đế quốc Áo-Hung.
1940 – Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, quân đội Ý bắt đầu tiến vào Hy Lạp, sau khi Hy Lạp bác bỏ tối hậu thư yêu sách về việc chiếm đóng lãnh thổ Hy Lạp của Ý.
1962 – Khủng hoảng Tên lửa Cuba kết thúc với việc Nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev ra lệnh rút các tên lửa của Liên Xô khỏi Cuba.
1966 – Ngày thành lập Học viện Kỹ thuật Quân sự Việt Nam
1998 – Một máy bay phản lực trở khách của Air China đã bị không tặc bởi phi công bất mãn Yuan Bin và bay tới Đài Loan.
2014 – Phi thuyền Cygnus CRS Orb-3 nổ sau 6 giây rời bệ phóng tại Virginia
2020 - Bão Molave đổ bộ Quảng Ngãi gây thiệt hại nặng nề

Sinh
1830 – Nguyễn Phúc Lương Trinh, phong hiệu Bái Ân Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1891)
1955 – Bill Gates, giám đốc và người sáng lập Microsoft
1967 – Julia Roberts, nữ diễn viên nổi tiếng người Mỹ, biết đến nhiều nhất qua vai chính trong phim Pretty Woman
1973 – Kim Seo Hyung, nữ diễn viên Hàn Quốc
1977 – Lâm Hùng, ca sĩ người Việt Nam
1981 - Lương Mạnh Hải, diễn viên, dẫn chương trình người Việt Nam
1990 -
Sam (Nguyễn Hà My), nữ diễn viên, người mẫu, người dẫn chương trình người Việt Nam
Phương Ly, nữ ca sĩ người Việt Nam

Mất
1976 – Luật sư Trần Văn Tuyên, bí thư Việt Nam Quốc dân Đảng và phó thủ tướng Việt Nam Cộng hòa mất khi bị giam trong trại cải tạo lao động ở Việt Nam.

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo
Thiên cầu

, phía trên là thiên cực Bắc, phía dưới là thiên cực Nam.]]
và hệ mặt trời với thế giới (quả địa cầu) ở trung tâm phía trong.]]
Trong thiên văn học và ngành hàng hải, thiên cầu là một hình cầu tự quay tưởng tượng với bán kính rất lớn, đồng tâm với Trái Đất. Tất cả các thiên thể trên bầu trời quan sát từ Trái Đất có thể được coi là nằm trên bề mặt của hình cầu này. Hình chiếu của xích đạo và các cực địa lý của Trái Đất lên thiên cầu là gọi là xích đạo thiên cầu (xích đạo trời) và các thiên cực.

Nhiều xã hội cổ đại tin rằng các ngôi sao là cách xa Trái Đất như nhau và thiên cầu là mô hình thực tế của vũ trụ. Mô hình này là sự trừu tượng hóa hữu ích nhưng không chính xác. Mọi thứ người ta nhìn thấy trên bầu trời là rất xa đến mức các khoảng cách của chúng không thể đánh giá chỉ bằng cách nhìn vào chúng. Do khoảng cách tới chúng là không rõ, người ta cần biết hướng về phía thiên thể để định vị chúng trên bầu trời. Theo nghĩa này, mô hình thiên cầu là một công cụ rất thực tế cho thiên văn học phương vị.

Trục vũ trụ
Do Trái Đất tự quay xung quanh trục của nó nên các thiên thể trên thiên cầu sẽ dường như tự quay xung quanh các cực bầu trời với chu kỳ 24 giờ; đây là chuyển động hàng ngày. Ví dụ, Mặt Trời sẽ dường như mọc ở hướng đông và lặn ở hướng tây, cũng giống như các ngôi sao, các hành tinh và Mặt Trăng. Cứ mỗi đêm kế tiếp, một ngôi sao đã cho nào đó sẽ mọc khoảng 4 phút sớm hơn so với thời điểm mọc của nó trong đêm hôm trước. Thêm vào cùng với chuyển động hàng ngày là chuyển động thực của các thiên thể do chúng cũng thay đổi vị trí tương đối của mình so với Trái Đất. Ví dụ, trong hành trình cả một năm của mình, tương đối so với các ngôi sao, Mặt Trời sẽ đi theo một vòng tròn lớn (còn gọi là hoàng đạo).

Trục vũ trụ khi đó là đường thẳng tưởng tượng đi qua các cực bầu trời này, là đường mà các thiên thể trên thiên cầu xoay quanh nó. Trục vũ trụ chỉ có tính biểu kiến, nghĩa là do cảm giác quan sát chủ quan của con người trên Trái Đất hình dung nên. Trục này song song với trục quay của Trái Đất và nghiêng với mặt phẳng nằm ngang tại nơi quan sát một góc bằng vĩ độ địa lý nơi ấy.

Thiên cầu được chia đôi bằng cách chiếu xích đạo vào trong không gian. Điều này chia thiên cầu thành Bắc thiên cầu và Nam thiên cầu. Tương tự, người ta cũng có thể xác định chí tuyến Bắc bầu trời, chí tuyến Nam bầu trời, thiên cực Bắc và thiên cực Nam.

Do Trái Đất tự quay từ tây sang đông, thiên cầu sẽ tự quay (biểu kiến) từ đông sang tây. Nếu một ngôi sao nào đó đủ gần với cực bầu trời phía trên đường chân trời thì ngôi sao này cũng sẽ luôn luôn nằm trên đường chân trời và quay vòng quanh cực; các ngôi sao như thế gọi là sao quanh cực.

Các hướng về phía các thiên thể khác nhau trên bầu trời có thể định lượng bằng cách tạo ra hệ tọa độ bầu trời.

Xem thêm
Hỗn thiên nghi
Hệ tọa độ bầu trời
Đường chân trời
Điểm phân
Vũ trụ địa tâm
Chuyển động thuận và nghịch hành
Điểm chí
Hoàng đạo

Liên kết ngoài

SkyandTelescope.com SkyChart
Bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005

| silver =
| bronze =
| prev = 2003
| next = 2007
}}

Môn bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005 bao gồm bóng đá nam và bóng đá nữ. Nội dung bóng đá nam diễn ra từ ngày 20 tháng 11 đến ngày 4 tháng 12 năm 2005 và nội dung bóng đá nữ diễn ra từ ngày 23 tháng 11 đến 3 tháng 12 năm 2005. Các trận đấu được tổ chức tại hai thành phố Bacolod và Marikina của Philippines. Độ tuổi tham dự giải đấu là U-23 đối với nam, và không giới hạn độ tuổi đối với nữ.

Lịch thi đấu
Dưới đây là lịch thi đấu cho môn bóng đá.

Địa điểm
Tổng cộng ba địa điểm đã được sử dụng cho giải đấu. Sân vận động Paglaum và sân vận động Panaad tại Bacolod là nơi tổ chức các trận đấu của giải nam, trong khi các trận đấu của giải nữ chỉ diễn ra tại sân vận động Marikina ở Marikina.

Các quốc gia tham dự

Giải đấu nam

Vòng bảng
Chín đội tuyển được chia thành hai bảng thi đấu vòng tròn một lượt. Mỗi bảng chọn hai đội đứng đầu vào bán kết.

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Huy chương vàng

Giải đấu nữ

Vòng bảng
Năm đội tuyển thi đấu vòng tròn một lượt tính điểm, hai đội đứng đầu giành quyền thi đấu trận chung kết. Đội xếp thứ ba được trao huy chương đồng sau khi vòng bảng kết thúc.

Tranh huy chương vàng

||0–1|}}

Huy chương vàng

Tóm tắt huy chương

Bảng huy chương

Danh sách huy chương

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả chính thức
Phần mềm nguồn mở

]]
Phần mềm nguồn mở là phần mềm với mã nguồn được công bố và sử dụng một giấy phép nguồn mở. Giấy phép này cho phép bất cứ ai cũng có thể nghiên cứu, thay đổi, cải tiến phần mềm và phân phối phần mềm ở dạng chưa thay đổi hoặc đã thay đổi.

Năm 1998 một nhóm người chủ trương rằng thuật ngữ phần mềm tự do nên được thay thế bằng phần mềm nguồn mở vì thuật ngữ này ít mơ hồ hơn và dễ sử dụng hơn cho giới doanh nghiệp.

Định nghĩa Nguồn mở của Tổ chức Sáng kiến Nguồn mở (Open Source Initiative - OSI) thể hiện một triết lý nguồn mở và xác định ranh giới về việc sử dụng, thay đổi và tái phân phối phần mềm nguồn mở. Giấy phép phần mềm cung cấp cho người dùng các quyền vốn bị cấm bởi bản quyền, gồm các quyền về sử dụng, thay đổi và tái phân phối. Một vài giấy phép phần mềm nguồn mở đã được thẩm định thuộc giới hạn của Định nghĩa Nguồn mở. Ví dụ nổi bật nhất là Giấy phép Công cộng GNU (GPL). Trong khi nguồn mở cho phép công chúng truy cập vào nguồn của một sản phẩm, giấy phép nguồn mở cho phép tác giả điều chỉnh cách truy cập đó.

Hiện tại
Thuật ngữ "phần mềm nguồn mở" có nghĩa gần tương đương với "mã nguồn mở" nhưng với độ bao hàm cao hơn. Phần mềm nguồn mở thì có hệ quả là mã nguồn mở, nhưng điều ngược lại thì không đúng (ví dụ một phần mềm có mã nguồn mở nhưng giấy phép "đóng" - hệ quả của tình huống này là người dùng được truy cập vào mã nguồn nhưng có thể bị ngăn cấm quyền sao chép, chỉnh sửa, phân phối lại...).

Ngày nay có rất nhiều dạng mở (không đóng) bao gồm: phần cứng, phần mềm nguồn mở, tài liệu/ học liệu mở, thiết kế mở... Phần mềm nguồn mở ngày nay phát triển với tốc độ khá cao, cho thấy nó có nhiều động lực hơn so với mã đóng. Không nghi ngờ ngày nay sự phát triển lĩnh vực công nghệ thông tin có thể nói tới nguồn mở như cái gì đó năng động nhất. Tốc độ phát triển của nó có thể nói đến từng giờ một.

Ở Việt Nam, phần mềm tự do nguồn mở là thuật ngữ được khuyến khích sử dụng, thay thế cho hai thuật ngữ là phần mềm tự do và phần mềm nguồn mở (đặc biệt là thay thuật ngữ "mã nguồn mở" - bởi vì sự bó hẹp và dễ gây ngộ nhận của nó).

Xem thêm
Danh sách phần mềm nguồn mở

Chú thích

Liên kết ngoài

The Open Source Initiative's definition of open source
Open Sources: Voices from the Open Source Revolution — an online book containing essays from prominent members of the open source community
Free / Open Source Research Community — Many online research papers about Open Source
FreeOpenSourceSoftware.org - Wiki on open source history, organizations, licenses, people, software.
KDE developer Aaron Seigo's presentation at the 2nd Trans-Pacific Open Source Software Conference in Honolulu, Hawaii, January 2006.
Nhặng hại tằm

Nhặng hại tằm là bệnh của tằm do nhặng gây ra. Bệnh xảy ra chủ yếu vào mùa hè. Nhặng đẻ trứng trên mình tằm. Trứng nở, dòi chui vào để lại vết đen trên mình tằm. Khi dòi đẫy sức chui ra hóa nhộng làm cho tằm chết, ở giai đoạn kén làm cho kén thủng đầu không ươm tơ được.

Biện pháp phòng trừ
Biện pháp phòng: dùng mành ngăn không cho nhặng vào phòng tằm.
Biện pháp trừ bằng thuốc hoá học: diệt trứng ruồi bằng cách phun Bi58 lên mình tằm với tỉ lệ 1/500, phun 1 lần vào ngày thứ 3 ở tuổi 4 và ngày thứ 2, 4, 6 ở tuổi 5. Phun vào buổi chiều để làm trứng do nhặng đẻ buổi sáng rơi khỏi mình tằm, không nở được thành dòi.

Tham khảo
Bộ chế hòa khí

Bộ chế hòa khí, chế hòa khí hay bình xăng con là một dụng cụ dùng để trộn không khí với nhiên liệu theo một tỉ lệ thích hợp và cung cấp hỗn hợp này cho động cơ xăng, hoạt động theo nguyên tắc hoàn toàn cơ học. Bộ phận này hiện vẫn được sử dụng trong các động cơ nhỏ, động cơ cũ hay trong các ô tô đặc biệt như ô tô đua nhỏ. Tuy nhiên, đa số các xe ô tô được sản xuất từ sau đầu thập niên 1980 dùng hệ thống phun nhiên liệu được điều khiển bởi máy tính thay cho bộ chế hòa khí. Đa số các xe mô tô hiện nay vẫn dùng bộ chế hòa khí do hệ thống này nhỏ gọn, rẻ tiền và dễ sửa chữa. Nhưng từ năm 2005, nhiều thiết kế xe mô tô đã dùng hệ thống phun nhiên liệu điện tử.

Phân loại
Chế hoà khí thông thường gồm hai loại:

+ chế 1 họng
+ chế 2 họng

Chế hoà khí là bộ phận quan trọng trên xe ôtô vì vậy khi sủa chữa phải đảm bảo tính cẩn thận tránh làm rơi vỡ hoặc méo
vì chế hoà khí không phải làm bằng kim loại.

Chu trình
Đầu tiên, xăng được chuyển vào buồng phao (float chamber) thông qua ống dẫn đầu vào (feed pipe) và đường dẫn nhiên liệu (fuel inlet). Khi khoang chứa đã nạp đầy đến một mức độ nhất định, phao và kim chỉ van nâng lên và việc nạp nhiên liệu được ngưng lại hoặc cũng có thể quan sát qua mát thần trên chế hoà khí xi lanh giảm xuống. Áp suất của khí quyển sẽ đẩy không khí vào trong bộ chế hòa khí. Đó là nơi mà không khí sẽ được trộn với một lượng xăng thích hợp từ buồng phao để tạo ra hỗn hợp xăng + không khí, tỷ lệ xăng/không khí thông thường vào khoảng 1g xăng/14,7g không khí.

Nếu lượng xăng> 1g/14,7g không khí hỗn hợp được gọi là hỗn hợp giàu, được dùng khi động cơ khởi động hoặc đang tăng ga, tăng tải. Nếu động cơ luôn hoạt động trong trạng thái hỗn hợp giàu sẽ sinh ra hiện tượng đống muội đen trong buồng đốt, bugi và ống xã, hiệu suất sử dụng nhiên liệu giảm, "ăn xăng".

Nếu lượng xăng< 1g/14,7g không khí hỗn hợp được gọi là hỗn hợp nghèo, sinh ra do điều chỉnh các thông số bị sai lệch, các đường nạp xăng bị bẩn hoặc tắc. Nếu động cơ hoạt động trong trạng thái hỗn hợp nghèo công suất giảm, lực moment giảm (động cơ bị yếu) sinh ra hiện tượng đóng trắng trong buồng đốt và bugi.

Lượng nhiên liệu được phun sương sau khi đã hòa trộn với nhau được van tiết lưu còn gọi là bướm ga (throttle valve) điều chỉnh. Ở trong động cơ xe ô tô, van tiết lưu được đóng và mở nhờ sự vận hành của bàn đạp tăng tốc.

Tham khảo

Heldstab, Wayne, "The secret of the super mileage caburator: how they work, how to build them".
Delphi

| Type = Văn hóa
| Criteria = i, ii, iii, iv, vi
| ID = 393
| Region = châu Âu
| Year = 1987
| Session = 11
| Link = http://whc.unesco.org/en/list/393
}}

Delphi (tiếng Hy Lạp: Δελφοί Delphoi) là một địa điểm khảo cổ và hiện cũng là một trị trấn thuộc vùng Phocis ở miền trung Hy Lạp. Vào thời cổ đại nó từng nơi thờ thần Apollo. Đây cũng là một đền thờ toàn Hy Lạp, tức đền thờ chung của các thành phố thuộc Hy Lạp cổ đại. Delphi được sùng kính khắp cõi Hy Lạp như là nơi đặt hòn đá ομφαλός (omphalos), tức trung tâm của vũ trụ.
Trên triền dốc Tây Nam của ngọn núi Parnassos, cách vịnh Corinth không đến 10&nbsp;km, Delphi đã từng là trung tâm tôn giáo của Hy Lạp vào thế kỷ thứ VI TCN. Tại đây có một quảng trường tròn ngoạn mục bằng đá với những di tích của thánh đường lớn nhất để thờ phụng Thần Apollo và nói ra những lời sấm truyền của nữ tiên tri Pythia. Con đường thiêng liêng uốn khúc đến đền thờ có hai bên đường là những kho báu - những ngôi miếu nhỏ để các đô thành lừng lẫy lên đặt đồ tế lễ. Phía trên đền có một nhà hát, một sân vận động và một đấu trường ở gần suối Castalic, tất cả đều phục vụ cho các cuộc thi đấu Pythian toàn Hy Lạp. Phía bên kia suối là thánh đường Athéna Pronaia mà toà nhà nổi tiếng nhất là nhà tròn cẩm thạch Tholos xây dựng vào đầu thế kỷ thứ IV TCN.
Tham khảo

Burkert, Walter, Greek Religion 1985.

Xem thêm
Các địa danh Hy Lạp cổ
Nghệ thuật Hy Lạp
Kỹ thuật đánh giá phần mềm Delphi
Công cụ phát triển phần mềm Delphi
Danh sách tích phân với hàm lôgarít

Dưới đây là danh sách tích phân với hàm lôgarít.

Chú ý: bài này quy ước x &gt; 0.

: \int\ln cx\,dx = x\ln cx - x
: \int (\ln x)^2\; dx = x(\ln x)^2 - 2x\ln x + 2x
: \int (\ln cx)^n\; dx = x(\ln cx)^n - n\int (\ln cx)^{n-1} dx
: \int \frac{dx}{\ln x} = \ln|\ln x| + \ln x + \sum^\infty_{i=2}\frac{(\ln x)^i}{i\cdot i!}
: \int \frac{dx}{(\ln x)^n} = -\frac{x}{(n-1)(\ln x)^{n-1}} + \frac{1}{n-1}\int\frac{dx}{(\ln x)^{n-1}} \qquad\mbox{(}n\neq 1\mbox{)}
: \int x^m\ln x\;dx = x^{m+1}\left(\frac{\ln x}{m+1}-\frac{1}{(m+1)^2}\right) \qquad\mbox{(}m\neq -1\mbox{)}
: \int x^m (\ln x)^n\; dx = \frac{x^{m+1}(\ln x)^n}{m+1} - \frac{n}{m+1}\int x^m (\ln x)^{n-1} dx \qquad\mbox{(}m\neq -1\mbox{)}
: \int \frac{(\ln x)^n\; dx}{x} = \frac{(\ln x)^{n+1}}{n+1} \qquad\mbox{(}n\neq -1\mbox{)}
: \int \frac{\ln x\,dx}{x^m} = -\frac{\ln x}{(m-1)x^{m-1}}-\frac{1}{(m-1)^2 x^{m-1}} \qquad\mbox{(}m\neq 1\mbox{)}
: \int \frac{(\ln x)^n\; dx}{x^m} = -\frac{(\ln x)^n}{(m-1)x^{m-1}} + \frac{n}{m-1}\int\frac{(\ln x)^{n-1} dx}{x^m} \qquad\mbox{(}m\neq 1\mbox{)}
: \int \frac{x^m\; dx}{(\ln x)^n} = -\frac{x^{m+1}}{(n-1)(\ln x)^{n-1}} + \frac{m+1}{n-1}\int\frac{x^m dx}{(\ln x)^{n-1}} \qquad\mbox{(}n\neq 1\mbox{)}
: \int \frac{dx}{x\ln x} = \ln|\ln x|
: \int \frac{dx}{x^n\ln x} = \ln|\ln x| + \sum^\infty_{i=1} (-1)^i\frac{(n-1)^i(\ln x)^i}{i\cdot i!}
: \int \frac{dx}{x (\ln x)^n} = -\frac{1}{(n-1)(\ln x)^{n-1}} \qquad\mbox{(}n\neq 1\mbox{)}
: \int \sin (\ln x)\;dx = \frac{x}{2}(\sin (\ln x) - \cos (\ln x))
: \int \cos (\ln x)\;dx = \frac{x}{2}(\sin (\ln x) + \cos (\ln x))

Xem thêm
Danh sách tích phân

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tính biểu thức tích phân
Vật đen

Trong vật lý học, vật đen tuyệt đối, hay ngắn gọn là vật đen, là vật hấp thụ hoàn toàn tất cả các bức xạ điện từ chiếu đến nó, bất kể bước sóng nào. Điều này có nghĩa là sẽ không có hiện tượng phản xạ hay tán xạ trên vật đó, cũng như không có dòng bức xạ điện từ nào đi xuyên qua vật.

Một vật thể ở trạng thái cân bằng nhiệt động (thermodynamic equilibrium) với môi trường xung quanh sẽ phát ra một loại bức xạ điện từ gọi là bức xạ vật đen. Quang phổ của vật đen là quang phổ liên tục và chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ của vật đen.

Khi nhiệt độ của một vật không thay đổi, theo định luật bảo toàn năng lượng:

:F0 = F'ht + F'px + F'tq = F'bxn

Ở đây:
F0 là thông lượng bức xạ điện từ chiếu vào vật.
F'ht là phần thông lượng bức xạ điện từ chiếu vào bị hấp thụ.
F'px là phần thông lượng bức xạ điện từ chiếu vào bị phản xạ (hay tán xạ).
F'tq là phần thông lượng bức xạ điện từ chiếu vào bị truyền qua.
F'bxn là thông lượng bức xạ điện từ mà vật đen bức xạ trở lại môi trường.

Ở trường hợp giới hạn lý tưởng, khi không có sự phản xạ, tán xạ hay truyền qua của các bức xạ điện từ chiếu đến vật, vật là một vật đen tuyệt đối (F'px = 0, F'tq = 0):
:F0 = F'ht = F'bxn

Vật đen định nghĩa như trên là một vật lý tưởng, không tồn tại trong thực tế, có đặc tính biến tất cả năng lượng nhận được thành năng lượng bức xạ đặc trưng cho nhiệt độ của vật, với bất kỳ trị số nào của bước sóng. Mô hình vật đen là một mô hình lý tưởng trong vật lý, nhưng có thể áp dụng gần đúng cho nhiều vật thể thực tế. Các vật thể thực đôi khi được mô tả chính xác hơn bởi khái niệm vật xám. Vật thể trên thực tế gần đúng với khái niệm vật đen nhất là lỗ đen, là vật có lực hấp dẫn mạnh đến nỗi hút gần như tất cả các vật chất (hạt, sóng bức xạ) nào ở gần nó.

Ngoài ra, một vật có màu đen không hẳn là một vật đen. Ví dụ, chiếc tàu lặn sơn màu đen đi trong đêm tối. Tuy con người khó nhìn thấy nó, nhưng nó vẫn bị phát hiện bởi radar, có nghĩa là nó vẫn phản xạ các tia đó ở bước sóng vô tuyến.

Xem thêm
Vật xám
Bức xạ vật đen
Định luật Planck
Định luật Stefan–Boltzmann
Vật chất tối
Tinh vân tối
Vantablack

Chú thích

Tham khảo






Liên kết ngoài



Vật đen tuyệt đối và nền vi ba vũ trụ
Bề mặt Mohorovičić

, Newfoundland. Một phần của đá lớp phủ cổ bị phơi ra bề mặt, chỉ ra sự tồn tại của điểm gián đoạn này.]]

Điểm gián đoạn Mohorovičić, thông thường được nói đến như là Moho, là ranh giới giữa lớp vỏ và lớp phủ của Trái Đất. Điểm gián đoạn Mohorovičić được Andrija Mohorovičić, một nhà địa chấn học người Croatia, xác định lần đầu tiên năm 1909, khi ông quan sát thấy sự gia tăng đột ngột của vận tốc lan truyền các sóng động đất (đặc biệt là các sóng P) tại điểm này.

Vị trí của điểm gián đoạn Mohorovičić dao động từ khoảng 5&nbsp;km ở gần các sống núi đại dương tới khoảng 75&nbsp;km ở gần lớp vỏ lục địa.

Trong thời gian những năm cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960 đã có đề xuất được đưa ra tại Ủy ban điều hành của Quỹ khoa học quốc gia Hoa Kỳ (NSF) để khoan lỗ dọc theo đáy đại dương để đạt tới ranh giới này. Tuy nhiên, công việc này, có tên gọi là Dự án Mohole, chưa bao giờ nhận được sự ủng hộ cần thiết và đề xuất đã bị Quốc hội Hoa Kỳ hủy bỏ vào năm 1967.

Xem thêm
Điểm gián đoạn Gutenberg
Điểm gián đoạn Lehmann

Tham khảo

Harris, P., 1972, 'The composition of the earth', in Gass, I.G., Smith, P.J. và Wilson, R.C.L. (eds), Understanding the Earth: A Reader in the Earth Sciences. The Open University Press.
Bảng chú giải thuật ngữ của Schlumberger Oilfield

Liên kết ngoài
Khoan lỗ tới đáy của lớp vỏ Trái Đất (2005)
Dự án Mohole, 1958-1966
Guanin

Guanine (gua-nin) là một trong năm loại nucleobase chính có trong các axit nuclêic (DNA và RNA). Guanine là một dẫn xuất thuộc nhóm purine và là một tautomer. Nucleoside chứa guanine có hai loại tuỳ theo thành phần đường pentôza (đường 5C) mà nó chứa:

- Nếu đường 5C là ribôza, thì nucleoside gọi là guanosine (gu-a-nô-zin).

- Nếu đường 5C là đêoxyribôza, thì nucleoside gọi là deoxyguanosine (đê-oxy gu-a-nô-zin).

Trong cấu trúc xoắn kép ở DNA và đôi khi ở RNA, guanine tạo thành cặp với cytosine nhờ ba liên kết hiđrô hình thành theo nguyên tắc bổ sung.

Guanine còn là tên gọi của một chất vô định hình màu trắng có trong vây của một số loài cá, trong phân các loài chim biển, trong gan và tụy các loài thú. Đúng ra, tên gọi của loại nucleobase này xuất phát từ thuật ngữ guano, vì nó được phân lập lần đầu từ phân chim (thổ ngữ Quechua Nam Mỹ, huanu - nghĩa là phân động vật).

Trong công nghệ mỹ phẩm, guanine tinh thể được dùng như một gia chất trong nhiều sản phẩm (Ví dụ như thuốc gội đầu), để tạo hiệu ứng lấp lánh như ngọc trai. Nó tạo ra độ bóng sáng cho các sản phẩm để vẽ mắt và sơn móng. Nó có thể kích thích mắt. Ngoài ra nó còn dùng để chế tạo ngọc trai nhân tạo, các hạt nhôm và đồng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Computational Chemistry Wiki
Thể loại:Bộ Sếu

Bộ Sếu (Gruiformes) thuộc về lớp Chim, bao gồm nhiều họ.

Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Liên mạng

Liên mạng (tiếng Anh: internetwork hoặc viết gọn thành internet) là hai hay nhiều mạng máy tính nối với nhau bằng các thiết bị Gateway cung cấp một phương thức phổ thông để định tuyến các gói thông tin giữa các mạng. Các thiết bị định tuyến có nhiệm vụ hướng dẫn giao thông dữ liệu theo đường đúng (trong số một số các đường có thể) đi qua liên mạng để tới đích. Kết quả của hệ thống các mạng kết nối với nhau được gọi là liên mạng, hoặc chỉ đơn giản là internet,

(Một số người đã nhầm lẫn khi gọi việc liên kết các mạng với nhau bằng các cầu (bridge) là liên mạng. Thực ra hệ thống đó chỉ là kết nối của các mạng con và việc gửi dữ liệu qua nó không đòi hỏi các giao thức liên mạng, chẳng hạn giao thức IP).

Ban đầu, liên mạng là một cách để kết nối các kiểu công nghệ mạng khác nhau. Nhưng rồi nó đã trở nên phổ biến rộng rãi qua sự phát triển của nhu cầu kết nối hai hoặc nhiều mạng cục bộ với nhau thành một dạng mạng diện rộng. Hiện nay, định nghĩa của liên mạng bao hàm cả việc kết nối các mạng máy tính thuộc các kiểu khác, chẳng hạn các mạng cá nhân PAN.

Internet chính là ví dụ thực tế nổi tiếng nhất của liên mạng. Đó là một mạng gồm các mạng chạy nhiều giao thức bậc thấp khác nhau, được thống nhất bởi một giao thức liên mạng - giao thức IP.

Giao thức IP chỉ cung cấp một dịch vụ chuyển gói tin không đáng tin cậy qua một liên mạng. Để gửi dữ liệu một cách đáng tin cậy, các ứng dụng phải sử dụng một giao thức tầng Giao vận, chẳng hạn giao thức TCP, giao thức này cung cấp một dòng đáng tin cậy (reliable stream). (Thuật ngữ không đáng tin cậy ở đây không có nghĩa là IP không đáng tin cậy, mà là nó gửi các gói tin mà không liên lạc và thiết lập một kết nối với máy đích từ trước. Dịch vụ đáng tin cậy thì làm ngược lại). Do TCP là giao thức giao vận được sử dụng rộng rãi nhất, người ta thường gọi TCP và IP liền nhau là "TCP/IP". Một số ứng dụng thường sử dụng một giao thức giao vận đơn giản hơn (giao thức UDP) cho các nhiệm vụ không đòi hỏi việc gửi dữ liệu một cách tuyệt đối đáng tin cậy, chẳng hạn như video streaming.

Xem thêm
Lịch sử Internet

Tham khảo

Liên kết ngoài
Máy tính - Mạng
E-book (định dạng pdf) - Cơ bản về các kiến trúc liên mạng chính (từ chương 4 đến chương 9).
Xác nhận hai pha (khoa học máy tính)

Trong lĩnh vực cơ sở dữ liệu, xác nhận hai pha (tiếng Anh: two-phase commit protocol, hay 2PC) là một thuật toán phân tán đảm bảo các nút khác nhau của một hệ thống phân tán xác nhận một giao dịch.

Trong quá trình xác nhận, nếu một trong các nút của hệ thống phủ nhận giao dịch thì toàn bộ giao dịch sẽ bị hủy bỏ. Giao dịch chỉ được hoàn thành khi tất cả các nút của hệ thống xác nhận nó.

Quá trình xác nhận bao gồm 2 pha là:

- Gửi yêu cầu: nút điều phối (coordinator) gửi câu truy vấn yêu cầu xác nhận giao dịch tới tất cả các nút tham gia, sau đó đợi trả lời từ các nút đó.

- Xác nhận giao dịch: khi nút điều phối nhận được trả lời đồng ý của tất cả các nút tham gia, nó sẽ gửi lại thông điệp xác nhận tới tất cả các nút tham gia một lần nữa để hoàn tất việc giao dịch, và giao dịch đó được xác nhận thành công. Trong trường hợp nút điều phối nhận được ít nhất một trả lời phủ định giao dịch từ một nút tham gia nào đó, hoặc nếu sau khoảng thời gian nhất định vẫn chưa nhận được toàn bộ trả lời từ các nút tham gia, thì nút điều phối sẽ gửi thông điệp hủy bỏ việc xác nhận tới tất cả các nút tham gia, và việc xác nhận giao dịch thất bại.

Tham khảo
Tỉ lệ nghịch

nhỏ|300x300px|Hai đại lượng x,y tỉ lệ nghịch, được biểu diễn qua đồ thị hàm số y=\frac{a}{x}|thế=
Tỉ lệ nghịch là mối tương quan giữa hai đại lượng, mà nếu tăng đại lượng này bao nhiêu lần thì đại lượng kia giảm bấy nhiêu lần. Nói khác đi là: Nếu "a" là đại lượng thứ nhất, thì đại lượng tỉ lệ nghịch với "a" là "nghịch đảo - có hệ số - của a" (\frac{k}{a}), và "k" là một hằng số dương bất kì. Có công thức: y=\frac{k}{x}

Trong toán học thì đồ thị biểu diễn mối tương quan "tỉ lệ nghịch" giữa hai đại lượng là hai cánh cung nằm ở hai góc vuông I và III của hệ quy chiếu Ox, Oy. Hai cánh cung này được gọi là đường cong hyperbol.

Định nghĩa
Hai đại lượng tỉ lệ nghịch x và y liên hệ với nhau bởi công thức y=\frac{a}{x} hay xy=a (với a là một số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a.

Tính chất
Nếu hai đại lượng x và y tỉ lệ nghịch với nhau thì :

Tích hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi; còn gọi là hệ số tỉ lệ a.
Tỉ số hai giá trị bất kỳ của đại lượng này bằng nghịch đảo tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia: nếu x_1y_1=x_2y_2 thì \frac{x_1}{x_2}=\frac{y_2}{y_1}.

Xem thêm
Tỉ lệ thuận

Tham khảo

en:Proportionality (mathematics)Inverse proportionality
Chu kỳ giao hội

Chu kỳ giao hội là khoảng thời gian mà một thiên thể cần để xuất hiện lại tại cùng một vị trí trên bầu trời so với vị trí của Mặt Trời khi quan sát từ Trái Đất. Đây chính là khoảng thời gian giữa hai lần giao hội (hoặc xung đối) liên tiếp của thiên thể với Mặt Trời và là chu kỳ quỹ đạo biểu kiến của thiên thể khi quan sát từ Trái Đất. Sở dĩ chu kỳ giao hội khác chu kỳ theo sao (chu kỳ quỹ đạo thật sự) là vì Trái Đất quay xung quanh Mặt Trời.

Các hành tinh

Đối với các hành tinh trong (ở gần Mặt Trời hơn Trái Đất), chu kỳ giao hội là khoảng thời gian giữa hai lần giao hội dưới (hoặc giao hội trên) liên tiếp với Mặt Trời.

Đối với các hành tinh ngoài (ở xa Mặt Trời hơn Trái Đất), chu kỳ giao hội là khoảng thời gian giữa hai lần giao hội (hoặc xung đối) liên tiếp với Mặt Trời.

Chu kỳ giao hội của các hành tinh trong Hệ Mặt Trời là (tính bằng ngày Trái Đất hoặc năm Trái Đất):
Sao Thủy: 115,88 ngày hay 0,317 năm
Sao Kim: 583,92 ngày hay 1,599 năm
Sao Hỏa: 779,94 ngày hay 2,135 năm
Sao Mộc: 398,88 ngày hay 1,092 năm
Sao Thổ: 378,09 ngày hay 1,035 năm
Sao Thiên Vương: 369,66 ngày hay 1,012 năm
Sao Hải Vương: 367,49 ngày hay 1,006 năm
Sao Diêm Vương: 366,74 ngày hay 1,004 năm

Mặt Trăng

Quan hệ giữa chu kỳ theo sao và chu kỳ giao hội
Nicolaus Copernicus đã đề xuất công thức toán để tính chu kỳ theo sao của một hành tinh theo chu kỳ giao hội của nó.

Nếu gọi:
E = chu kỳ theo sao của Trái Đất (còn gọi là năm sao)
P = chu kỳ theo sao của một hành tinh khác
S = chu kỳ giao hội của một hành tinh đó (nhìn từ Trái Đất)

Trong khoảng thời gian S, Trái Đất di chuyển được một góc (360°/E)×S (giả định quỹ đạo Trái Đất hình tròn), còn hành tinh đang xét di chuyển được một góc (360°/P)×S.

Trong trường hợp của hành tinh trong, hành tinh này sẽ quay được hơn một vòng quỹ đạo trước khi nó và Trái Đất lại có cùng tương quan vị trí so với Mặt Trời. Do đó ta có:

: \frac{S}{P} 360^\circ = \frac{S}{E} 360^\circ + 360^\circ

Sau khi biến đổi ta được kết quả:

: P = \frac1{\frac1E + \frac1S}

Đối với hành tinh ngoài với suy luận tương tự ta thu được kết quả:

: P = \frac1{\frac1E - \frac1S}

Công thức trên sẽ trở nên dễ hiểu nếu xem xét các vận tốc góc của Trái Đất và hành tinh: vận tốc góc biểu kiến của hành tinh bằng vận tốc góc thực (theo sao) của nó trừ đi vận tốc góc của Trái Đất và chu kỳ giao hội của nó sẽ là một vòng quỹ đạo chia cho vận tốc góc biểu kiến đó.

Xem thêm
Chu kỳ theo sao

Tham khảo
Trường Chinh (định hướng)

Trường Chinh có thể là:

Nhân vật
Trường Chinh, chính khách Việt Nam, nguyên Chủ tịch nước thứ hai của Việt Nam thống nhất trên danh nghĩa là Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Việt Nam từ năm 1981 đến năm 1987.

Sự kiện, sự vật
Cuộc hành quân Trường Chinh của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc để tránh sự tấn công của quân đội Quốc Dân Đảng.
Tên lửa Trường Chinh của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Địa danh
Phường Trường Chinh (thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum); nay là một phần phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi
Đường Trường Chinh, Thành phố Hồ Chí Minh
Mã Minh

| nơi sinh = Saketa, Bắc Ấn Độ
| ngày mất =
}}
Mã Minh (sa. aśvaghosha, zh. 馬鳴, sinh khoảng năm 80 CN – mất khoảng năm 150 CN) hay A-na Bồ-đề (zh. 阿那菩提, sa. Ānabodhi) là nhà thơ, nhà văn và luận sư Phật giáo Đại thừa người Ấn Độ, sống giữa thế kỉ 1 và 2, được xem là một trong những luận sư quan trọng nhất của Phật giáo. Ông là tổ thứ 12 của Thiền tông Ấn Độ.

Cuộc đời
Mã Minh sinh ra trong một gia đình theo Bà-la-môn giáo ở Saketa, miền Bắc Ấn Độ. Ông được tổ thứ 10 của Thiền tông Ấn Độ là Bà-lật-thấp-bà (sa. pārśva) giác ngộ và chuyển sang theo Phật giáo. Tác phẩm quan trọng nhất của sư là bộ Hi khúc Xá-lợi tử, Phật sở hạnh tán, bộ Tôn-già-lợi Nan-đà. Sư cũng được xem là tác giả của bộ Đại thừa khởi tín luận. Tác phẩm nổi tiếng nhất của sư là quyển Phật sở hạnh tán (Cuộc đời Đức Phật) thi phẩm nổi tiếng về kể cuộc đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, được viết bằng thơ Sanskrit. Với thiên tài thi ca Sanskrit vô tiền khoáng hậu, Mã Minh đã góp phần đưa văn học Sanskrit Phật giáo đến đỉnh cao văn chương và triết lý. Và đây cũng là một trong những kiệt tác của văn học phương Đông.

Các tác phẩm của Sư đọc rất dễ hiểu và có nhiều ẩn dụ. Thí dụ như chuyện Tôn-già-lợi Nan-đà "chàng trai tuấn tú Nan-đà" người tuy đã vào chùa đi tu nhưng vẫn còn thương yêu người vợ. Chỉ sau nhiều lần giảng dạy của Phật, chàng mới hết nghiệp yêu thương và sống viễn li. Mã Minh được xem là một trong bốn vị minh triết Phật giáo, được xếp vào "bốn mặt trời chiếu rọi thế giới". Ba vị kia là Long Thụ, Thánh Thiên và Đồng Thụ (sa. kumāralāta, một Đại sư của Kinh lượng bộ).

Tác phẩm còn lưu lại
Các tác phẩm được liệt kê dưới tên Mã Minh:
Đại thừa khởi tín luận (sa. mahāyānaśraddhotpāda-śāstra);
Phật sở hành tán (sa. buddhacarita-kāvya);
Đại tông địa huyền văn bản luận (sa. mahāyānabhūmiguhyavācāmūla-śāstra);
Đại trang nghiêm kinh luận (sa. mahālaṅkāra-sūtra-śāstra);
Ni-kiền tử vấn vô ngã nghĩa kinh;
Thập bất thiện nghiệp đạo kinh (sa. daśaduṣṭakarmamārga-sūtra);
Sự sư pháp ngũ thập tụng;
Lục đạo luân hồi kinh;
Hi khúc Xá-lợi tử (sa. śāriputraprakaraṇa);
Tôn-già-lợi Nan-đà (sa. saundarananda-kāvya).

Chú thích

Tham khảo
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Khoa học xã hội

là một nhánh của khoa học xã hội]]

Khoa học xã hội (tiếng Anh: Social science) là một trong những nhánh của khoa học, có mục đích nghiên cứu các xã hội và các mối quan hệ giữa các cá nhân trong các xã hội đó. Thuật ngữ này trước đây được sử dụng để chỉ lĩnh vực xã hội học, "khoa học về xã hội" ban đầu, được đặt ra vào thế kỷ 19. Ngoài xã hội học, bây giờ nó bao gồm một loạt các ngành lĩnh vực khác, bao gồm nhân học, khảo cổ học, kinh tế học, địa lý nhân văn, ngôn ngữ học, khoa học quản lý, khoa học truyền thông, khoa học chính trị và tâm lý học.

Các nhà khoa học xã hội theo chủ nghĩa thực chứng sử dụng các phương pháp tương tự như các phương pháp của khoa học tự nhiên làm công cụ để hiểu xã hội, và do đó định nghĩa khoa học theo nghĩa hiện đại chặt chẽ hơn của nó. Ngược lại, các nhà khoa học xã hội theo chủ nghĩa diễn dịch có thể sử dụng phương pháp phê bình xã hội hoặc cách diễn giải tượng trưng hơn là xây dựng các lý thuyết có thể sai theo thực nghiệm, và do đó coi khoa học theo nghĩa rộng hơn của nó. Trong thực hành học thuật hiện đại, các nhà nghiên cứu thường chiết trung, sử dụng nhiều phương pháp luận (ví dụ, bằng cách kết hợp cả nghiên cứu định lượng và định tính). Thuật ngữ nghiên cứu xã hội cũng đã có được một mức độ tự chủ khi các nhà thực hành từ các lĩnh vực khác nhau có cùng mục tiêu và phương pháp.

Lịch sử

Phân ngành
Danh sách sau đây là các lĩnh vực vấn đề, khoa học xã hội ứng dụng và các ngành trong khoa học xã hội.

Nhân loại học
Nghiên cứu kinh doanh (Business studies)
Giáo dục công dân
Nghiên cứu giao tiếp (Communication studies)
Tội phạm học
Nhân khẩu học
Nghiên cứu phát triển (Development studies)
Kinh tế học
Giáo dục
Nghiên cứu môi trường
Khoa học dân gian (Folkloristics)
Nghiên cứu về giới (Gender studies)
Địa lý nhân văn
Lịch sử
Quan hệ lao động (Industrial relations)
Khoa học thông tin
Quan hệ quốc tế
Pháp luật
Khoa học thư viện
Ngôn ngữ học
Nghiên cứu truyền thông (Media studies)
Chính trị học
Tâm lý học
Hành chính công
Xã hội học
Công tác xã hội
Phát triển bền vững

Các lĩnh vực nghiên cứu bổ sung
Các lĩnh vực ứng dụng bổ sung hoặc liên ngành liên quan đến khoa học xã hội hoặc là khoa học xã hội ứng dụng bao gồm:

Khảo cổ học
Nghiên cứu khu vực (Area studies)
Khoa học hành vi (Behavioural sciences)
Khoa học xã hội tính toán (?) (Computational social science)
Nhân khẩu học
Nghiên cứu phát triển (Development studies)
Khoa học xã hội môi trường (Environmental social science)
Nghiên cứu môi trường
Nghiên cứu về giới (Gender studies)
Khoa học thông tin
Quan hệ quốc tế và Giáo dục quốc tế (International education)
Quản lý pháp lý (?) (Legal management)
Khoa học thư viện
Quản lý
Marketing
Kinh tế chính trị
Hành chính công
Nghiên cứu tôn giáo

Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu xã hội
Học thuyết

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
Khái niệm

Khái niệm là một đối tượng, một hình thức cơ bản của tư duy (bao gồm một ý tưởng, một ý nghĩa của một tên gọi chung trong phạm trù lôgic, hoặc một sự suy diễn) phản ánh những thuộc tính chung, bản chất của các đối tượng sự vật, quá trình, hiện tượng trong tâm lý học và mối liên hệ cơ bản nhất các đối tượng trong hiện thực khách quan. Một khái niệm có hai thuộc tính là ngoại hàm (hay ngoại trương hay ngoại diên) và nội hàm.

Phân loại
Immanuel Kant đã chia các khái niệm ra thành: khái niệm aprioric (sản phẩm của trí tuệ) và khái niệm aposterioric (được tạo ra từ quá trình trừu tượng hóa kết quả thực nghiệm).

Việc tạo ra một khái niệm là một chức năng cơ bản của sự cảm nhận và suy nghĩ. Các khái niệm cho phép ta hệ thống hóa hiểu biết của ta về thế giới.

Hai dạng khái niệm cơ bản:
Khái niệm cổ điển (dập khuôn, mang tính Aristoteles) – với các giới hạn rõ rệt, dựa vào các định nghĩa chính xác, có mang các điều kiện cần và đủ, để đối tượng cho trước có thể được coi như là một đại diện xứng đáng trong một thể loại cho trước;
Khái niệm tự nhiên (mờ, nhòe) – thay vì dựa vào các định nghĩa và các điều kiện cần và đủ, thì lại dựa vào sự đồng dạng so với những đối tượng tiêu bản đã được lưu lại trong trí nhớ.

Xem thêm
Ý tưởng
Tranh luận về universali
Khái niệm luận
Khái niệm phổ biến
Phạm trù
Định nghĩa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Khối lập phương

Khối lập phương là một khối đa diện đều ba chiều có 6 mặt đều là hình vuông, có 12 cạnh bằng nhau, 8 đỉnh, cứ 3 cạnh gặp nhau tại 1 đỉnh, có 4 đường chéo cắt nhau tại một điểm. Khối lập phương là tập hợp những điểm nằm bên trong và các điểm nằm trên các mặt, cạnh, đỉnh này.

Khối lập phương là khối 6 mặt đều duy nhất và là 1 trong 5 khối đa diện đều, với 9 mặt đối xứng.

Khối lập phương cũng là hình khối lục diện vuông, hình hộp chữ nhật có các cạnh bằng nhau, hoặc hình khối mặt thoi vuông.

Công thức
Nếu cạnh của khối lập phương là a:

Xem thêm
Khối lồi
Khối không lồi
Khối đa diện
Khối đa diện đều
Ellipsoid
Hình cầu
Mặt cầu
Hyperboloid
Paraboloid
Khối tròn xoay
Lập phương Rubik
Khối túc phương
Hình lăng trụ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tái tuần hoàn khí thải

Tái tuần hoàn khí thải là một kỹ thuật làm giảm thiểu các oxide của nitơ được dùng trong phần lớn các động cơ xăng, động cơ diesel, tuốc bin hơi. Việc giảm thiểu rất cần thiết, đặc biệt là tại các động cơ đốt trong nhằm giới hạn các chất độc hại này nằm trong giới hạn cho phép.

Tại vòng tua nhỏ thì lượng oxy trong luồng khí nạp vẫn dư để tái tuần hoàn nạp vào buồng đốt cho chu kỳ sau, mặt khác nhiệt lượng của khí tái tuần hoàn được tận dụng nhằm nâng cao hiệu suất động cơ, đồng thời cho phép nhiên liệu cháy tốt

Tại vòng tua cao hơn thì lượng khí cần nhiều hơn, các van tuần hoàn sẽ tùy theo tua động cơ và tải sẽ được điều chỉnh để mang lại hiệu suất cao nhất.

Ngoài ra việc tái tuần hoàn như vậy cho phép đốt triệt để nhiên liệu giảm thiểu sự ô nhiễm môi trường.

Tham khảo
Inkscape

| latest_release_date =
| operating_system = Đa nền tảng
| genre = Phần mềm xử lý đồ họa vector
| license = GPL
| website = https://inkscape.org
}}

Inkscape là một trình soạn thảo đồ họa vector miễn phí và mã nguồn mở. Phần mềm này có thể được sử dụng để tạo hoặc chỉnh sửa đồ họa vector như minh họa, sơ đồ, nghệ thuật vẽ đường, biểu đồ, logo và các bức tranh phức tạp. Định dạng đồ họa vector chính của Inkscape là Đồ họa vector có thể mở rộng (SVG); tuy nhiên, nhiều định dạng khác có thể được nhập và xuất.

Inkscape được bắt đầu vào năm 2003, Tuy Inkscape vẫn chưa có được nhiều tính năng như các phần mềm xử lý đồ họa vector thương mại, nhưng hiện nay nó có thể được dùng trong nhiều ứng dụng. Inkscape chưa hỗ trợ đầy đủ SVG và CSS. Nó chưa có các hiệu ứng lọc SVG, hoạt hình, và phông chữ SVG. Inkscape hiện đang được phát triển mạnh, và ngày càng có nhiều tính năng mới.

Tính năng
Inkscape quản lý bản vẽ theo các lớp và cho phép chuyển giữa các lớp một cách linh hoạt.
Chức năng nhân bản đối tượng (clone) rất có ích khi cần sao chép với số lượng lớn hay tạo ra các họa tiết.
Inkscape hiện đang phát triển tính năng nhận diện hình: đổi từ ảnh bitmap ra các đường nét.
Cho phép xuất ra nhiều định dạng, Inkscape có thể tạo ra các file EPS, EMF, và các định dạng ảnh bitmap (PNG, JPEG, v.v...)
Các đối tượng hình vẽ gồm có một số loại đặc biệt: hình sao, đường cong Bézier, gradient màu.

Kĩ thuật phần mềm
Inkscape được xây dựng dựa trên bộ công cụ GTK+. Mặc dù chạy tốt trên Linux và gần như suôn sẻ trên Windows, vấn đề tương thích với Mac OS X còn đang được khắc phục. Đối với Windows kích thước của file cài đặt khi tải xuống lớn hơn đáng kể so với Linux, vốn hỗ trợ mặc định cho GTK+ nếu sử dụng giao diện GNOME.

Xem thêm
SVG

Tham khảo

Liên kết ngoài


Inkscape Wiki
Hình ứng dụng Inkscape
Trang trừng bày các tác phẩm tạo ra với Inkscape
Trang so sánh Inkscape và Sodipodi
Hướng dẫn sử dụng Inkscape (tiếng Anh)
Giải trí với Inkscape và SVG
Hướng dẫn tạo ra đồ họa vector với Inkscape (tiếng Anh)
Định Hương

Trưởng lão Định Hương tức Lã Định Hương (呂定香, ?-1050) tu tại chùa Cảm Ứng, Ba Sơn, phủ Thiên Đức, người Châu Minh, gia thế dòng tịnh hạnh. Trưởng lão là một trong ba người (một người khuyết lục) thuộc thế hệ thứ 6, dòng Vô Ngôn Thông.

Cơ duyên và hành trạng

Thuở nhỏ Định Hương thọ giáo với Thiền sư Đa Bảo tại chùa Kiến Sơ. Trải qua 24 năm, môn đồ của Thiền sư Đa Bảo có hơn trăm người nhưng chỉ có Sư cùng với Quốc Bảo Hòa được chọn làm thủ lĩnh, nhưng Sư thấu rõ nhất tông chỉ của Đa Bảo. Một hôm Sư hỏi Đa Bảo: Làm thế nào để thấy được chân tâm?
:Đa Bảo dạy: Chính ngươi tự phát hiện.
:Sư bỗng nhiên hiểu được yếu chỉ, liền thưa: Hết thảy đều như thế, chứ có riêng gì tôi.
:Đa Bảo hỏi: Ngươi đã hiểu chưa?.
:Sư đáp: Khi đệ tử hiểu rồi, cũng giống như lúc chưa hiểu.
:Đa Bảo dạy: Nên đem tâm đó mà quyết chắc
:Sư bưng tai, đứng quay lưng lại.
:Đa Bảo liền quát: Đi. Sư sụp lạy.
:Đa Bảo dạy: Từ nay ngươi hãy như một kẻ đui điếc trong việc tiếp người.
Đô tướng thành hoàng sứ là Nguyễn Tuân khâm phục tài đức của Sư, nên mời về chùa đó ở. Người học vân tập, dạy dỗ dắt dìu, công Sư không ít.

Ngày 3 tháng 3 năm Canh Dần nhằm niên hiệu Sùng Hưng Đại Bảo thứ 2 (1050) triều Lý Thái Tông, Sư nhuốm bệnh, họp chúng để từ biệt, đọc kệ:

Nói kệ xong, Sư lặng lẽ viên tịch.

Nguyên bản chữ Hán

□第六世三人一人鈌錄□□□□□□□□
定香長老
天德府芭山感應寺定香長老姓呂氏朱明人也世修淨行弱歲依{dư}建初多寶禪師踰二十四年寶門徒百餘惟師與國抱和為首𢮪(1)然師深得其奧一日問寶云如何得見真心寶云是汝自發師豁然領旨悟(2)云一切皆然非惟某甲寶云汝了也未師云弟子了時还同不了宝云須以此心保任師掩耳背立寶便喝去師禮宝云汝後还似一箇聾瞶接人在都將城隍使阮郇欽其名德延就此寺居焉學徒雲集教人演化功為不少李太宗崇興大寶三年庚寅三月三日疾會眾訣別說偈云
:本來無處所
:處所是真宗
:真宗如是幻
:幻有即空空
偈畢奄然而化□□□□□□□□□□□□□
𢮪 = 選
悟; Nguyễn, LMT = 語

Chú thích
Về ý và từ của bài thơ được rút ra từ định nghĩa Không Không trong Đại trí độ luận:
Hà đẳng vi Không Không? (Những gì là Không Không?)
Nhất thiết Pháp Không thời Không diệc Không, thị danh Không Không. (Tất cả mọi vật đều Không, cái Không ấy cũng Không nên gọi là Không Không)

Tham khảo

Lê Mạnh Thát: Nghiên cứu về Thiền Uyển Tập Anh, Nhà xuất bản TP HCM 1999.
Thiền Uyển Tập Anh - Bản tiếng Việt
Thiền Uyển Tập Anh - Bản chữ Hán
Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy

Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy có thể là:

Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy (công chúa), con gái thứ 17 của vua Minh Mạng nhà Nguyễn.
Tên húy của vua Bảo Đại trước khi lên ngôi.
Cực giá lạnh

Cực giá lạnh là một điểm trên bán cầu Bắc hoặc bán cầu Nam mà nhiệt độ không khí cực tiểu đã từng được ghi nhận.

Cực giá lạnh Nam
Trên bán cầu Nam thì cực giá lạnh nằm gần trạm Nam cực Sa-iu-dơ (gần Vostok), nơi mà vào ngày 21 tháng 7 năm 1983 đã ghi nhận được nhiệt độ thấp nhất trên Trái Đất là -89,3°C.

Cực giá lạnh Bắc
]]
Trên bán cầu Bắc thì cực giá lạnh nằm tại miền Siberia, gần thành phố Oymyakon, nơi có nhiệt độ thấp nhất là -77,8&nbsp;°C đã được ghi nhận vào ngày 26 tháng 1 năm 1938.

Tại núi Logan, Canada ngày 26 tháng 5 năm 1991, người ta đã đo được nhiệt độ trên đỉnh núi với độ cao 5959 mét là -77.5 °C (-106.6 °F)

Thông thường thì người ta hay dùng khái niệm điểm cực giá lạnh trong khuôn khổ cho mỗi quốc gia. Ví dụ như: Tại Ba Lan thì điểm cực giá lạnh nằm tại Suwałki, nơi có nhiệt độ không khí trung bình trong mùa đông thấp nhất. Nhưng nhiệt độ không khí trong ngày đạt cực tiểu (-41&nbsp;°C, vào ngày 11 tháng 1 năm 1940) lại được ghi nhận tại Siedlce, là một vùng khác cách xa Suwałki gần 100&nbsp;km.

Xem thêm
Cực bất khả tiếp cận
Điểm có nhiệt độ cao nhất đã từng được ghi nhận là 57.7&nbsp;°C (135.9&nbsp;°F) ngày 13 tháng 9 năm 1922 tại Al 'Aziziyah (tiếng Ả Rập: العزيزيه, xem List of weather recordsHighest temperature ever recorded)
Các kỷ lục về thời tiết (List of weather records)

Tham khảo

Liên kết ngoài