Ấu (thực vật)

Ấu (tên khác: Ấu nước, ấu trụi, lăng mác)
là tên thông dụng tại Việt Nam để chỉ các loài thực vật có hoa thuộc họ Trapaceae trong bộ Đào kim nương (Myrtales). Họ này chỉ gồm một chi duy nhất là Trapa (củ ấu) với các loài phổ biến nhất là Trapa natans, Trapa bicornis và Trapa incisa.

Họ này đôi khi được coi là một phần của họ Anh thảo chiều (Onagraceae) hoặc phân họ Trapoideae của họ Bằng lăng (Lythraceae, chẳng hạn như APG II) khi theo các dữ liệu của phát sinh loài học.

Danh sách loài
Các loài trong họ Ấu là các thực vật thủy sinh sống một năm, có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới hoặc ôn đới ấm của đại lục Á-Âu và châu Phi. Chúng sống trong các vùng nước nông, chảy chậm, mực nước sâu tối đa 5 m. Các quả của chúng trông giống như đầu trâu với sừng là các gai nhọn và nói chung tại Việt Nam được gọi là củ ấu. Bên trong các "củ" này là một hạt chứa tinh bột. Thông thường các củ ấu hay được luộc để ăn.

Trapa acicularis
Trapa acornis
Trapa alatyrica
Trapa algeriensis
Trapa amurensis
Trapa annosa
Trapa annosa f. bicornis
Trapa annosa f. erecticornis
Trapa annosa f. pseudomuzzanensis
Trapa antennifera
Trapa araborum
Trapa arcuata
Trapa astrachanica
Trapa astrachanica var. caspica
Trapa austroafricana
Trapa bicornis: Ấu hoa trắng
Trapa bicornis var. acornis
Trapa bicornis var. bispinosa
Trapa bicornis var. coreanus
Trapa bicornis var. quadrispinosa
Trapa bicornis var. taiwanensis
Trapa bispinosa
Trapa borysthenica
Trapa brevicarpa
Trapa brevicarpa var. delicata
Trapa brevicarpa var. mirabila
Trapa brevicarpa subsp. calosa
Trapa brevicarpa subsp. rubida
Trapa brevicarpa f. effigia
Trapa brevicarpa f. miniata
Trapa brevicarpa f. muzzanensoides
Trapa brevicarpa f. perexcelsa
Trapa brevicarpa f. quadrata
Trapa carinthiaca
Trapa caspica
Trapa castanea
Trapa caucasica
Trapa chinensis
Trapa cochinchinensis
Trapa colchica
Trapa congolensis
Trapa conocarpa
Trapa conocarpa var. pyramidalis
Trapa conocarpa var. suecica
Trapa cruciata
Trapa danubialis
Trapa europaea
Trapa europaea var. clipeata
Trapa europaea var. egregia
Trapa europaea var. vulgata
Trapa fastigiata
Trapa flerovii
Trapa grozdovii
Trapa hungarica
Trapa hyrcana
Trapa incisa: Ấu dài
Trapa insperata
Trapa jankovicii
Trapa japonica
Trapa japonica var. jeholensis
Trapa japonica var. longicollum
Trapa japonica var. magnicorona
Trapa japonica var. tuberculifera
Trapa jeholensis
Trapa kasachstanica
Trapa kazakorum
Trapa komarovii
Trapa korshinskyi
Trapa krauselii
Trapa laevis
Trapa litwinowii
Trapa litwinowii var. chihuensis
Trapa longicarpa
Trapa longicarpa var. contortula
Trapa longicarpa var. loricata
Trapa longicarpa var. mammeata
Trapa longicarpa var. rubra
Trapa longicarpa var. spatiosa
Trapa longicarpa subsp. perlongicornis
Trapa longicarpa subsp. valida
Trapa longicarpa f. alticarpa
Trapa longicarpa f. amplicornis
Trapa longicarpa f. arcuata
Trapa longicarpa f. bicornis
Trapa longicarpa f. brevicola
Trapa longicarpa f. columnifera
Trapa longicarpa f. concamerata
Trapa longicarpa f. coronatoides
Trapa longicarpa f. depressa
Trapa longicarpa f. elata
Trapa longicarpa f. elongata
Trapa longicarpa f. falcata
Trapa longicarpa f. perangusticornis
Trapa longicarpa f. producticarpa
Trapa longicarpa f. pseudomuzzanensis
Trapa longicarpa f. subcoronata
Trapa longicarpa f. tesselata
Trapa longicarpa f. turgida
Trapa macropoda
Trapa macropoda var. bispinosa
Trapa macrorhiza
Trapa maleevii
Trapa manshurica
Trapa manshurica var. tranzschelii
Trapa manshurica f. komarovii
Trapa maeotica
Trapa maximowicii
Trapa media
Trapa metschorica
Trapa natans: Ấu nước
Trapa natans var. bispinosa
Trapa natans var. borysthenica
Trapa natans var. europaea
Trapa natans var. hamata
Trapa natans var. natans
Trapa natans var. pumila
Trapa numidica
Trapa okensis
Trapa pectinata
Trapa potaninii
Trapa pseudincisa
Trapa pseudincisa var. nanchangensis
Trapa pseudincisa var. potaninii
Trapa pseudocolchica
Trapa pseudoincisa
Trapa pseudoincisa var. aspinifa
Trapa pseudoincisa var. complana
Trapa pseudorossica
Trapa pyramidalis
Trapa quadricornis
Trapa quadrispinosa
Trapa quadrispinosa var. yongxiuensis
Trapa raciborskii
Trapa rossica
Trapa rossica var. pseudorossica
Trapa saissanica
Trapa sajanensis
Trapa septentrionalis
Trapa sibirica
Trapa spryginii
Trapa taiwanensis
Trapa tranzschelii
Trapa tuberculifera
Trapa turbinata
Trapa ucrainica
Trapa uralensis
Trapa verbanensis
Trapa wolgensis

Đặc điểm
Thân mọc ngầm dưới nước của các loài ấu dài tới 3,6-4,5 m (12–15&nbsp;ft), với các rễ ăn sâu trong lòng bùn. Chúng có hai dạng lá, các lá mọc ngầm dưới nước được phân chia như lông chim mọc dọc theo chiều dài thân và các lá mọc nổi trên mặt nước không phân chia mọc thành hình hoa thị trên mặt nước. Các lá mọc nổi có các khía răng cưa, hình trứng hoặc tam giác, dài khoảng 2–3&nbsp;cm, trên các cuống lá phình to và xốp, dài 5–9&nbsp;cm. Các hoa có màu trắng hay tím với 4 cánh hoa, mọc vào mùa hè và được thụ phấn nhờ côn trùng.

Chú thích

Tham khảo