Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2016

Chính phủ Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016 với các mục tiêu làm tổn hại đến chiến dịch tranh cử của Hillary Clinton, tăng khả năng Donald Trump làm ứng cử viên, và làm gia tăng bất hòa chính trị–xã hội ở Hoa Kỳ. Theo cộng đồng tình báo Hoa Kỳ, chiến dịch này—có biệt danh là Dự án Lakhta—do Tổng thống Nga Vladimir Putin trực tiếp ra lệnh. Báo cáo của Tư vấn Đặc biệt, được công bố vào tháng Tư năm 2019, đã xem xét nhiều lần tương tác giữa chiến dịch tranh cử của Trump và các quan chức Nga nhưng kết luận rằng không có đủ bằng chứng để đưa ra bất kỳ bản án âm mưu hoặc câu kết nào chống lại Trump hoặc các cộng sự của ông ta.

Cơ quan Nghiên cứu Internet (IRA), có trụ sở tại Saint Petersburg, Nga, được mô tả như một nhà máy troll, đã tạo ra hàng nghìn tài khoản mạng xã hội với tự nhận là người Mỹ ủng hộ các nhóm chính trị cực đoan và lên kế hoạch hoặc quảng bá các sự kiện ủng hộ Trump và chống lại Clinton. Họ đã tiếp cận hàng triệu người dùng mạng xã hội từ năm 2013 đến năm 2017. Các bài báo bịa đặt và phản thông tin đã được lan truyền từ những phương tiện truyền thông do chính phủ Nga kiểm soát, và được quảng bá trên mạng xã hội. Ngoài ra, các hacker máy tính liên quan đến cơ quan tình báo quân đội Nga (GRU) đã xâm nhập vào hệ thống thông tin của Ủy ban Quốc gia Dân chủ (DNC), Ủy ban Chiến dịch Quốc hội Dân chủ (DCCC) và các quan chức của chiến dịch Clinton, đặc biệt là chủ tịch John Podesta, và đã công bố các email và tập tin bị đánh cắp thông qua DCLeaks, Guccifer 2.0 và WikiLeaks trong chiến dịch bầu cử. Một số cá nhân có liên quan đến Nga đã liên hệ với nhiều cộng sự chiến dịch tranh cử của Trump, đưa ra cơ hội kinh doanh cho Tổ chức Trump và đưa ra nhiều thông tin gây tổn hại về Clinton. Các quan chức chính phủ Nga đã phủ nhận mọi dính líu đến bất kỳ vụ hack hoặc rò rỉ nào.

Các hoạt động can thiệp của Nga đã sinh ra nhiều tuyên bố mạnh mẽ từ các cơ quan tình báo Hoa Kỳ, cảnh báo trực tiếp của Tổng thống Hoa Kỳ lúc bấy giờ là Barack Obama đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin, gia hạn các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Nga, đóng cửa các cơ sở ngoại giao của Nga và trục xuất nhân viên của chúng. Ủy ban Tình báo của Hạ viện và Thượng viện đã tiến hành các cuộc điều tra riêng của họ về vấn đề này. Trump phủ nhận có can thiệp xảy ra, cho rằng đó là một "trò lừa bịp" do Đảng Dân chủ thực hiện để giải thích cho việc vì sao Clinton thua bầu cử.

Cục Điều tra Liên bang (FBI) đã mở cuộc điều tra Bão Crossfire về sự can thiệp của Nga vào tháng Bảy năm 2016, bao gồm tập trung vào mối liên hệ giữa các cộng sự của Trump với các quan chức Nga và nghi vấn về sự phối hợp giữa chiến dịch Trump và chính phủ Nga. Những nỗ lực của Nga nhằm can thiệp vào cuộc bầu cử lần đầu tiên được các thành viên Quốc hội Hoa Kỳ tiết lộ công khai vào tháng Chín năm 2016, được các cơ quan tình báo Mỹ xác nhận vào tháng Mười năm 2016 và được Giám đốc Văn phòng Tình báo Quốc gia giải thích chi tiết hơn vào tháng Một năm 2017. Việc sa thải James Comey, giám đốc FBI, vào tháng Năm năm 2017, là một phần do Comey điều tra về sự can thiệp của Nga.

Công việc của FBI được tiếp quản vào tháng Năm năm 2017 bởi cựu giám đốc FBI Robert Mueller, người đã dẫn đầu cuộc điều tra của Tư vấn Đặc biệt cho đến tháng Ba năm 2019. Mueller kết luận rằng sự can thiệp của Nga là "có quy mô và có hệ thống" và "vi phạm luật hình sự của Hoa Kỳ", và ông ta đã truy tố 26 công dân Nga và ba tổ chức của Nga. Cuộc điều tra cũng dẫn đến các bản cáo trạng và các bản kết tội những quan chức chiến dịch Trump và những người Mỹ có liên quan, về các tội danh không liên quan. Báo cáo của Tư vấn đặc biệt, được công bố vào tháng Tư năm 2019, đã xem xét nhiều lần tương tác giữa chiến dịch Trump và các quan chức Nga nhưng kết luận rằng, mặc dù chiến dịch Trump hoan nghênh các hoạt động của Nga và mong đợi được hưởng lợi từ chúng, nhưng không đủ bằng chứng để đưa ra bất kỳ bản án âm mưu hoặc câu kết nào chống lại Trump hoặc các cộng sự của ông ta.

Ủy ban Tình báo Thượng viện do Đảng Cộng hòa lãnh đạo đã đệ trình phần đầu tiên trong báo cáo 5 phần dài 1.313 trang của họ vào tháng Bảy năm 2019, trong đó họ kết luận rằng đánh giá của cộng đồng tình báo tháng Một năm 2017 cho rằng Nga đã can thiệp là "mạch lạc và được xây dựng tốt". Phần đầu tiên cũng kết luận rằng đánh giá là "thích đáng", vì học hỏi được từ các nhà phân tích rằng "không có áp lực về mặt chính trị để đưa ra kết luận cụ thể nào". Phần cuối cùng và phần thứ năm, là kết quả của ba năm điều tra, được công bố vào tháng Tám năm 2020, kết thúc một trong những "cuộc điều tra quốc hội được chú ý rộng rãi nhất" của Hoa Kỳ. Báo cáo của Ủy ban cho thấy chính phủ Nga đã tham gia vào một "chiến dịch sâu rộng" để phá hoại cuộc bầu cử để ủng hộ Trump, bao gồm sự hỗ trợ từ một số cố vấn của chính Trump.

Bối cảnh
Cơ quan nghiên cứu Internet
Bắt đầu từ mùa thu năm 2014, biên tập viên của báo The New Yorker Adrian Chen thực hiện một cuộc điều tra 6 tháng vào tuyên truyền trực tuyến của Nga bởi một nhóm gọi là Cơ quan nghiên cứu Internet. The New Yorker tường thuật nó được phổ biến rộng rãi trong các phương tiện truyền thông Nga là Evgeny Prigozhin, một cộng sự thân cận của Vladimir Putin, đứng đằng sau hoạt động đó đã thuê hàng trăm cá nhân làm việc tại Saint Petersburg. Nhóm được coi là một trang trại troll, một thuật ngữ dùng để chỉ những nỗ lực tuyên truyền kiểm soát nhiều tài khoản trực tuyến với mục đích cung cấp nhân tạo làm ra vẻ một tổ chức cơ bản địa phương (grassroots). Với tiêu đề Nhóm chống tin sai, nó khởi động lại Nhóm công tác các biện pháp tích cực được thành lập bởi chính quyền Reagan. Nó được thành lập dưới Văn phòng Chương trình Thông tin Quốc tế. Sau khi Bộ trưởng giao Hoa Kỳ John Kerry gọi RT là một cánh tay tuyên truyền của Kremlin, RT đòi hỏi một câu trả lời của Bộ Ngoại giao. Stengel viết rằng, RT tham gia vào một chiến dịch thông tin sai.

Andrew Weisburd và thành viên Viện Nghiên cứu Chính sách đối ngoại và là thành viên cao cấp tại Trung tâm An ninh mạng và Nội địa tại Đại học George Washington, Clint Watts, The Guardian tường thuật trong tháng 11 năm 2016 quảng bá Internet mẽ nhất cho Trump là các tuyên truyền viên Nga được trả tiền, ước tính có vài ngàn troll dính líu.

Weisburd và Watts cộng tác với đồng nghiệp JM Berger và công bố một bài báo tiếp theo bài trên Daily Beast của họ đăng trên tạp chí trực tuyến War on the Rocks, có tiêu đề: "trolling cho Trump: Làm thế nào Nga đang cố gắng tiêu diệt dân chủ của chúng ta". Họ nghiên cứu 7.000 tài khoản truyền thông xã hội thân Trump trong khoảng thời gian hai năm rưỡi.

Ngày 24 tháng 11 năm 2016, tờ Washington Post đưa tin Viện Nghiên cứu Chính sách đối ngoại tuyên bố tuyên truyền Nga làm trầm trọng thêm những lời chỉ trích của Clinton và hỗ trợ cho Trump. Chiến lược này liên quan đến phương tiện truyền thông xã hội, troll Internet được trả lương, botnet, và các trang web nói xấu Clinton.

Các chuyên gia và các công ty an ninh mạng, bao gồm cả CrowdStrike, Fidelis an ninh mạng, Mandiant, SecureWorks, và ThreatConnect, và các biên tập viên cho Ars Technica, tuyên bố sự rò rỉ của các email trong cuộc bầu cử Mỹ năm 2016 là một phần trong một loạt các cuộc tấn công vào DNC của hai nhóm tình báo Nga, được gọi là Fancy Gấu và Gấu Cozy. Các nhóm cũng được gọi tương ứng là APT28 và APT29. ThreatConnect cũng kết luận rằng dự án Rò rỉ DC cho thấy điểm nổi bật của tình báo Nga, phù hợp với mô hình tấn công của các hacker nhóm GRU Fancy Bear. Sau khi phân tích an ninh mạng của nhiều công ty, mối quan tâm về khả năng can thiệp của Nga và ảnh hưởng trong các cuộc bầu cử ở các nước khác gia tăng. Younger cho biết nhiệm vụ của MI6 là để chống lại tuyên truyền và thông tin sai để cung cấp cho chính phủ của ông một lợi thế chiến lược trong lĩnh vực chiến tranh thông tin, và hỗ trợ các quốc gia khác, bao gồm Hoa Kỳ và Châu Âu. Giám đốc Tình báo Quốc gia James R. Clapper cho biết sau những cuộc phản đối ở Nga 2011-13, sự tự tin của Putin trong khả năng sống còn của mình như là một chính trị gia đã bị thương tổn, và Putin đáp trả với những hoạt động tuyên truyền. Vào tháng 7 năm 2016, trong nội bộ CIA người ta đều cho là Nga hack DNC.

Ngày 07 tháng 10 năm 2016, Bộ An ninh Nội địa và Văn phòng Giám đốc tình báo quốc gia đã ban hành một tuyên bố chung về ảnh hưởng của Nga đối với cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016. Bản tuyên bố bày tỏ sự tin tưởng Nga can thiệp vào cuộc bầu cử bằng cách ăn cắp email từ các chính trị gia và các nhóm ở Hoa Kỳ và công bố thông tin. Bản tuyên bố đại diện cho các kết luận của 17 tổ chức tình báo trong chính phủ Hoa Kỳ và Bộ trưởng An ninh Nội địa Hoa Kỳ.

Bản báo cáo CIA 2016
Ngày 09 tháng 12, CIA nói với các nhà lập pháp Hoa Kỳ, Cộng đồng tình báo Hoa Kỳ kết luận Nga tiến hành các hoạt động trong cuộc bầu cử năm 2016 ở Hoa Kỳ để hỗ trợ Donald Trump đoạt chiến thắng nhiệm kỳ tổng thống. Nhiều cơ quan tình báo Hoa Kỳ kết luận những người có quan hệ trực tiếp với điện Kremlin giao cho WikiLeaks email bị hack từ DNC và các nguồn khác như John Podesta, chủ tịch chiến dịch tranh cử cho bà Hillary Clinton. Những tổ chức tình báo kết luận Nga hack RNC cũng như DNC-và đã chọn không để rò rỉ thông tin thu được từ RNC. Điều này dựa trên các bằng chứng thu được trước cuộc bầu cử. Một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết đây là sự đồng thuận của nhiều cơ quan tình báo. CIA cho biết nhân viên tình báo nước ngoài là các gián điệp Nga, Hoa Kỳ đã biết đến trước đây. Họ cho biết, động cơ của Putin bắt đầu là một mối hận thù đối với Hillary Clinton, và phát triển thành một mong muốn kích động sự mất lòng tin toàn cầu đối với Hoa Kỳ Theo ABC News, các hoạt động bắt đầu từ quân đội Nga ở cấp thấp, như là một nỗ lực để thâm nhập vào máy tính thuộc về các chính trị gia của đảng Dân chủ và Cộng hòa. Reuters cho biết theo chỉ đạo của Putin các mục tiêu phát triển từ chỉ trích nền dân chủ Mỹ đến tấn công Clinton.

Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ
]]

Vào tháng 6 năm 2016, Cục Điều tra Liên bang (FBI) thông báo Đảng Cộng hòa bang Illinois rằng, một số tài khoản email của họ có thể đã bị hack. Vào ngày 31 tháng 10 năm 2016, The New York Times nói rằng, FBI kiểm tra các mối liên hệ có thể có giữa Trump và Nga đã không tìm thấy một kết nối. Một quan chức giấu tên không cho là các máy chủ RNC đã bị hack, và tuyên bố rằng, nỗ lực của Nga để truy cập vào máy chủ RNC đã không thành công. Trong một buổi điều trần tại Ủy ban Tình báo Hạ viện, FBI cho biết họ không biết rõ về động cơ.

Ngày 16 tháng 12 năm 2016, Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương John O. Brennan nói FBI và Giám đốc tình báo quốc gia ủng hộ kết luận của CIA rằng chính phủ Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2016 với động cơ hỗ trợ Donald Trump để được bầu vào tòa Nhà Trắng, và tấn công các giá trị dân chủ của Hoa Kỳ. Brennan gửi một bức thư cho các nhân viên của ông nói rằng ông đã tổ chức một cuộc họp với Giám đốc Cục Điều tra Liên bang James Comey và Giám đốc Tình báo Quốc gia James R. Clapper, và rằng tất cả đều đồng ý về những kết luận này. Chính phủ Mỹ gọi các hoạt động trên mạng độc hại này của Nga dưới tên mã GRIZZLY STEPPE. Cùng với báo cáo, DHS "phát hành một danh sách dài các địa chỉ Internet, tập tin máy tính, mã phần mềm độc hại và những " chữ ký " khác mà nó cho biết tin tặc Nga đã sử dụng."

Điều trần tại Thượng viện Hoa Kỳ ngày 05/01/2017
Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia, James Clapper, nhấn mạnh tại buổi điều trần ở Ủy ban Quân vụ Thượng viện: "Đánh giá của chúng tôi hiện nay còn quả quyết hơn". Ông khẳng định, ông tin tưởng cao độ rằng Nga đã tấn công tin tặc các định chế và các nhân vật bên đảng Dân chủ cũng như phổ biến tuyên truyền và tin giả nhắm vào cuộc bầu cử ngày 8/11/16.

Phản ứng chính quyền
Chính phủ Obama

Tổng thống Obama và Vladimir Putin đã có một cuộc thảo luận về các vấn đề bảo mật máy tính trong tháng 9 năm 2016, diễn ra trong suốt một giờ rưỡi. Trong cuộc thảo luận, diễn ra bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 lúc đó đang được tổ chức ở Trung Quốc, Obama bày tỏ quan điểm của ông về các vấn đề an ninh mạng giữa Mỹ và Nga. Trong cuộc thảo luận này diễn ra vào ngày 31 tháng 10 năm 2016, Tổng thống Obama sử dụng cụm từ "cuộc xung đột vũ trang" để nhấn mạnh tính nghiêm trọng của tình hình. Cố vấn An ninh quốc gia Hoa Kỳ và cố vấn trưởng chống khủng bố loan báo nghiên cứu, và nói rằng sự xâm nhập của nước ngoài vào một cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ là chưa từng có và cần phải có một cuộc điều tra của chính quyền sau này. Các phân tích tình báo sẽ bao gồm chiến tranh mạng độc hại trong cuộc bầu cử năm 2008 đến năm 2016. Một quan chức chính quyền cao cấp nói với CNN, Nhà Trắng tin là Nga can thiệp vào cuộc bầu cử. Quan chức này cho biết lệnh của Tổng thống Obama sẽ là một báo cáo để học hỏi những bài học, với những lựa chọn bao gồm cả biện pháp trừng phạt và phản ứng mạng bí mật chống lại Nga. Earnest so sánh sự tương phản giữa ý kiến của Trump trên Twitter với kết luận tháng 10 năm 2016 của Cộng đồng Tình báo Hoa Kỳ. Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ John Kerry nói trong ngày 15 Tháng 12 năm 2016, về quyết định của Tổng thống Obama phê chuẩn tuyên bố chung tháng 10 năm 2016 của Bộ Nội An và Văn phòng Giám đốc tình báo quốc gia. Obama giải thích, Hoa Kỳ đã không công khai đáp lại hành động của Nga do lo sợ nếu làm như vậy sẽ bị cho là thiên vị đảng phái.

Trừng phạt đối với Nga
Ngày 29 tháng 12 năm 2016, chính phủ Hoa Kỳ công bố các biện pháp trừng phạt rộng lớn nhất chống lại nước Nga kể từ Chiến tranh Lạnh; Nó áp đặt lệnh trừng phạt với bốn quan chức hàng đầu của GRU và tuyên bố 35 gián điệp Nga ở Mỹ persona non grata và ra lệnh cho họ phải rời khỏi nước Mỹ trong vòng 72 giờ, và công bố thêm các biện pháp trừng phạt khác, một số trong đó có thể không được tiết lộ cho công chúng. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng công bố việc đóng cửa của hai dinh thự bên bờ sông được sử dụng bởi các nhân viên tình báo Nga, một ở Upper Brookville, New York, Long Island, và một ở Centreville, bang Maryland, trên Eastern Shore. Một tuyên bố của Nhà Trắng nói rằng "các hoạt động trên mạng của Nga được dự định để gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử, làm xói mòn lòng tin vào thể chế dân chủ Mỹ, gieo nghi ngờ về tính toàn vẹn của quá trình bầu cử của chúng ta, và làm suy yếu lòng tin vào các cơ quan của chính phủ Mỹ." Tổng thống Obama cho biết "những hành động này theo sau những cảnh báo tư nhân và công cộng lặp đi lặp lại mà chúng ta đã nói với cho chính phủ Nga, và là một phản ứng cần thiết và phù hợp đối với những nỗ lực để gây tổn hại lợi ích của Mỹ vi phạm những chuẩn mực quốc tế được thiết lập về cách đối xử."
Đóng cửa dinh thự
Ngày 30 tháng 12, hai dinh thự ở Maryland và New York được dùng như những nơi tu dưỡng sang trọng cho các nhà ngoại giao Nga khác nhau trong nhiều thập kỷ trước đó đã bị đóng cửa theo lệnh của chính phủ Mỹ. Theo cố vấn an ninh Obama Lisa Monaco, 2 tòa nhà này được dùng để thu thập thông tin tình báo.
Biệt thự ở Maryland, vị trí thơ mộng trên một bán đảo ở cửa biển hai con sông cách Washington-DC 90 phút bằng xe hơi, được mua vào năm 1972.
Biệt thự lỗng lẫy ở New York nằm ở ngay bờ biển của Long Island (59 phòng, 14 ha đất), được mua từ năm 1951. Trong một bản tuyên bố được đưa ra cho Reuters tại Moscow, Dmitry Peskov đại diện cho Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết không có việc Nga hay tổ chức chính phủ của họ tham gia. ABC News ghi nhận về báo cáo Putin trực tiếp tham gia các hoạt động bí mật, đại diện của ông gọi các cáo buộc này là "vô lý". Reuters tường thuật Sergei Lavrov xuất hiện trên đài truyền hình chính phủ Rossiya-24 để nói chuyện về những khẳng định Putin chỉ đạo can thiệp bầu cử.

Donald Trump

Trước khi tranh cử tổng thống của mình, Donald Trump tuyên bố với Fox News vào năm 2014, trong đó ông đồng ý với đánh giá của giám đốc FBI James Comey về hack chống Mỹ bởi Nga và Trung Quốc. Trump được cho xem một đoạn clip của Comey từ 60 Minutes thảo luận về sự nguy hiểm của các cuộc tấn công không gian mạng. Trong cuộc tranh luận thứ hai, Trump cho biết có thể không có ai hack cả, và hỏi tại sao trách nhiệm lại đổ vào Nga.
Sau cuộc bầu cử, Trump phủ nhận những phân tích của CIA. Nhóm chuyển giao của Trump đưa ra một tuyên bố chính thức, gây chú ý tới sự thiếu chính xác trước đây tại CIA. Bản tuyên bố cho biết, liên quan đến những người ở CIA đã kết luận sự can thiệp của Nga trong cuộc bầu cử, "Đây là những người mà cũng nói Saddam Hussein có vũ khí hủy diệt hàng loạt." Tuy nhiên, các nhà phân tích tình báo tham gia giám sát hoạt động của Nga khác với những người đánh giá rằng Iraq có kho dự trữ vũ khí hủy diệt hàng loạt. Phản ứng trước bài tường thuật của The Washington Post, Trump bác bỏ các báo cáo về sự can thiệp của Nga, và gọi chúng là "vô lý"; ông đổ lỗi cho phe Dân chủ thất vọng về kết quả cuộc bầu cử cho công bố các báo cáo này.

Trump ca ngợi Putin trì hoãn những biện pháp trả đũa chống lại Hoa Kỳ bằng cách nói rằng đó là một "một bước đi rất hay về sự trì hoãn" và nói thêm: "Tôi luôn biết rằng ông ta rất thông minh!".

WikiLeaks
Vào tháng 7 năm 2016, người sáng lập WikiLeaks Julian Assange nói rằng anh không thấy bằng chứng email bị rò rỉ từ DNC là từ Nga. Trong tháng 11 năm 2016, Assange cho biết Nga không phải là nguồn các email của John Podesta bị hack được Wikileaks công bố. Ngày 04.1.2017 trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Fox News, Assange phủ nhận đã nhận được các tài liệu từ chính phủ Nga. Tuy nhiên, ông không loại trừ ra rằng, chúng có thể được một nhóm trung gian tiết lộ.

Ủy ban Quốc gia Cộng hòa
RNC cho biết, máy chủ của họ không bị xâm nhập, trong khi thừa nhận các tài khoản email cá nhân của đảng Cộng hòa (bao gồm Colin Powell) bị vi phạm. Hơn 200 email của Colin Powell được đăng trên trang web DC Leaks. Tham mưu trưởng được chỉ định bởi Trump và Chủ tịch RNC Reince Priebus xuất hiện trên Meet the Press vào ngày 11 tháng 12 năm 2016, và đánh giá thấp các kết luận CIA. Ngày 11 tháng 12 năm 2016, các quan chức tình báo Hoa Kỳ trả lời sự phản đối của Trump về những phát hiện này trong một tuyên bố bằng văn bản, và cho là Trump tranh chấp kết luận của họ là động cơ chính trị hoặc không chính xác. Họ viết các quan chức tình báo được thúc đẩy để bảo vệ an ninh quốc gia Hoa Kỳ.

Tại buổi điều trần ở Ủy ban Quân vụ Thượng viện Hoa Kỳ ngày 05/01/2017, Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia, James Clapper tấn công Donal Trump, cho là có sự khác biệt giữa nghi ngờ và bôi nhọ.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài