Nhà tù Victoria

border
| caption = Bên ngoài nhà tù Victoria
| location = Trung Hoàn, Hồng Kông
| latitude = 22.281073
| longitude = 114.153944
| locmapin = Hồng Kông
| built = 1841
| demolished =
| architect =
| architecture = Kiến trúc Victoria
| governing_body =
| owner =
| designation1 = HK Declared Monument
| designation1_offname =
| designation1_date = 8 tháng 9 năm 1995
| designation1_number = 55
}}
border
| picsize = 250px
| piccap = Bức tường bên ngoài nhà tù Victoria
| t = 域多利監獄
| s = 域多利监狱
| p = Yù duōlì jiānyù
| l = Nhà tù Victoria
| j = wik6 do1 lei6 gaam1 juk6
| hv = Vực Đa Lợi giam ngục
| t2 = 中央監獄
| s2 = 中央监狱
| p2 = Zhōngyāng jiānyù
| l2 = Nhà tù Trung ương
| j2 = zung1 joeng1 gaam1 juk6
| footnote =
}}

Nhà tù Victoria (), hay Victoria Gaol, là nhà tù đầu tiên và lâu nhất cho đến nay tại Hồng Kông. Công trình nằm cạnh con đường Old Bailey ở khu Trung Hoàn trên đảo Hồng Kông, giáp với Trạm cảnh sát Trung khu và Toà án trung ương, là tâm điểm của hệ thống chấp pháp Hồng Kông trước đây. Từ năm 1995, khu nhà tù Victoria được liệt kê là di tích pháp định của Hồng Kông.

Lịch sử
Trong những năm đầu, Hồng Kông trở thành điểm nóng của cướp biển, kẻ trộm, buôn bán ma túy và buôn lậu, và cũng là nơi ẩn náu của những kẻ chạy trốn triều đình nhà Thanh. Hồng Kông lúc đó không có trật tự công cộng. Sau khi chỉ huy quân đội Anh là William Caine trở thành Chánh án đầu tiên tại đây vào ngày 30 tháng 4 năm 1841, ông đã cho dựng một khu để giam cầm những tên tội phạm bị bắt ở góc đường Bailey và Stanton. Khi tỷ lệ tội phạm tăng vọt, khu vực không đủ còn đủ các phòng giam nên Caine đã chỉ định địa điểm trên một con dốc ở con đường Old Bailey (hiện đối diện với nhà tù Victoria). Nó được hoàn thành vào ngày 9 tháng 8 cùng năm và được đặt tên là Victoria Gaol. Victoria Gaol được cho là một trong những tòa nhà đầu tiên được người Anh dựng lên ở Hồng Kông kể từ giữa thế kỉ XIX, là nhà tù chính và duy nhất của Hồng Kông cho đến năm 1937. Mặt chính của nhà tù vẫn được giữ theo kiến trúc Victoria, được xây dựng chủ yếu bằng đá granit và gạch.

Trong suốt cuộc nổi dậy Thái Bình Thiên Quốc, một lượng lớn người tị nạn và binh lính Thái Bình Thiên Quốc đã đến Hồng Kông. Sự bùng nổ dân số đã đẩy tỷ lệ tội phạm tăng lên, với số lượng kẻ trộm bị bắt giữ và cướp biển tăng lên từng ngày. Do đó, các nhà tù ở đây dần trở nên quá tải. Để giải quyết tình hình, Chính phủ Hồng Kông bắt đầu mở rộng các công trình nhà tù ở phía đông đường Old Bailey (nay là nhà tù Victoria), và được hoàn thành vào năm 1858. Năm 1879, nhà tù không còn được quản lý bởi lực lượng cảnh sát. Năm 1899, Pháp lệnh Nhà tù được sửa đổi và năm sau nhà tù Victoria Gaol được đổi tên thành "Victoria Prison", để tưởng nhớ Victoria của Anh của Vương quốc Anh.

Nhà tù dành cho phụ nữ Lệ Chi Giác (Lai Chi Kok) được mở cửa vào tháng 4 năm 1932, làm giảm bớt áp lực cho nhà tù Victoria. Sau khi hoàn thành nhà tù Hồng Kông tại Stanley (sau này gọi là nhà tù Stanley), nhà tù Victoria đã bị đóng cửa một thời gian. Tuy nhiên, nhà tù Stanley đã nhanh chóng trở nên quá tải và vào năm 1939, nhà tù Victoria đã mở cửa trở lại để giam giữ các tù nhân đang chờ xét xử. Trong Thế chiến II, nhà tù Victoria đã bị quân đội Nhật chiếm và sử dụng để bắt giam binh lính quân đội Anh và nhân viên của các lực lượng luật định gốc châu Âu. Hầu hết các cơ sở của nhà tù đã bị phá hủy bởi hỏa hoạn trong chiến tranh, và việc cải tạo lớn phải được thực hiện sau chiến tranh. Vào tháng 6 năm 1946, nhà tù Victoria được đổi tên thành "Victoria Remand Prison". Năm 1966, nó được đổi tên thành "Victoria Reception Centre" (Trung tâm tiếp nhận Victoria), nơi chứa các cá nhân đang chờ tuyên án, kháng cáo hoặc người chưa bị kết án. Một số tù nhân đang thụ án ngắn hơn cũng bị giam ở đây. Sau năm 1975, Hồng Kông chứng kiến số lượng lớn người tị nạn đến từ Việt Nam. Năm 1977, Trung tâm tiếp nhận Lệ Chi Giác đã được hoàn thành để thay thế các chức năng của Trung tâm tiếp nhận Victoria. Còn Trung tâm tiếp nhận Victoria đã được thay đổi để chứa các tù nhân đang chờ hồi hương hoặc trục xuất, và lại được đổi tên thành Victoria Prison.

Vào ngày 8 tháng 9 năm 1995, nhà tù Victoria cùng với Trạm cảnh sát Trung khu và Toà án trung ương liền kề, được liệt kê là di tích pháp định của Hồng Kông.

Cuộc sống trong tù

Mặc dù nhà tù Victoria nằm gần khu dân cư, nhưng các tù nhân trong nhà tù bị cách ly với thế giới bên ngoài. Sau đó, các hạn chế về các chuyến thăm được nới lỏng và các tù nhân có thể gặp bạn bè và người thân của họ hai lần mỗi tháng trong 30 phút mỗi lần; các cá nhân bị giam giữ chờ hồi hương được phép thăm 15 phút mỗi ngày.

Theo hồ sơ của Cục Dịch vụ Cải huấn vào năm 1843, Victoria Gaol (lúc đó nằm ở phía tây đường Old Bailey) đã giam giữ 482 tù nhân, trong đó 90% là người Trung Quốc và những người nước ngoài còn lại chủ yếu là người Ấn Độ, một số người Bồ Đào Nha và người Anh và những người có quốc tịch Mỹ. Vào thời điểm đó, người Trung Quốc và người nước ngoài bị bỏ tù riêng trong các phòng giam khác nhau. Phòng giam người nước ngoài lớn gấp 4 đến 5 lần so với phòng của người Hoa. Người Trung Quốc bị buộc phải nhồi nhét vào phòng có điều kiện vệ sinh kém.

Đối với tù nhân, cuộc sống trong tù chủ yếu bao gồm công việc. Họ rời phòng giam lúc 7 giờ sáng, ăn sáng tại căng tin, sau đó bắt đầu một ngày làm việc. Sau khi ăn một bữa trưa đơn giản lúc 12 giờ, các tù nhân lại làm việc vào lúc 2 giờ chiều cho đến 5 giờ chiều. Sau bữa tối và nghỉ ngơi, các tù nhân được trở về phòng giam lúc 7 giờ tối. Trong mỗi phòng có hai thùng nhựa: một màu đỏ và một màu vàng, được sử dụng cho mục đích rửa và vệ sinh. Kể từ khi nhà tù ngừng hoạt động, các thùng đó đã được gỡ bỏ và chỉ còn lại những chiếc giường tầng.
Đới Vọng Thư: nhà thơ hiện đại Trung Quốc, biên tập viên của Tinh đảo Nhật báo (Sing Tao Daily), đã bị người Nhật bắt vào năm 1942 và bị giam tại nhà tù Victoria trong khoảng 7 tuần. Trong thời gian này, ông đã nhiều lần bị đánh đập và tra tấn. Sau khi ra tù, ông đã viết một số tác phẩm như "Ngục trung đề bích" và "Ngã dụng tàn tổn đích thủ chưởng".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Antiquities and Monuments Office
Stanley Prison - Hong Kong Correctional Services
Hong Kong Disciplined Services Collectibles