Octavio Paz

| period = 1931 - 1965
| genre =
| subject =
| debut_works = Caballera (1931)
| influenced = Gerardo Diego, Juan Ramón Jiménez, Sor Juana Inés de la Cruz, D. H. Lawrence, Nathaniel Hawthorne, Yeats, Alfonso Reyes, Antonio Machado
| influences = Guillermo Sheridan, Eric Whitacre, Carlos Fuentes, Eliot Weinberger, Ilan Stavans, Monique Fong Wust
| awards = Giải Jerusalem năm 1977Giải văn học quốc tế Neustadt năm 1982Giải Hòa bình của ngành kinh doanh sách Đức năm 1984giải Nobel Văn học năm 1990
| religion = Công giáo La Mã
| signature =
| website =
| footnotes =
}}

Octavio Paz Lozano (31 tháng 3 năm 1914 - 19 tháng 4 năm 1998) là nhà thơ, nhà văn México đoạt giải Nobel Văn học năm 1990.

Tiểu sử
Octavio Paz sinh tại Thành phố Mexico. Là con một nhà báo nổi tiếng (Octavio Paz Solórzano), ông từ nhỏ đã đọc các tác phẩm của văn học thế giới, mười tuổi đã in thơ, 19 tuổi xuất bản tập thơ Luna Silvestre (Trăng hoang) khi đang học luật tại Đại học Quốc gia Mexico. 22 tuổi, ông sang Tây Ban Nha hoạt động xã hội, viết bài chống phát xít; năm 1939 trở về México viết báo và đấu tranh cho quyền lợi người lao động. Năm 1943, ông sang nghiên cứu văn hóa Mỹ với tư cách nghiên cứu sinh được học bổng của tổ chức Guggenheim. Thời kỳ này, Paz cho ra đời những tập thơ trữ tình đầy chất trí tuệ, hình tượng ẩn dụ như Raiz del hombre (Cội rễ con người), Entre la piedra y flora (Giữa đá và hoa), Libretad bajo palabra (Tự do dưới lời thề)...

Năm 1945, ông bắt đầu hoạt động ngoại giao ở Liên Hợp Quốc, làm đại sứ tại Pháp, Nhật Bản, Ấn Độ... Năm 1968, ông từ chức để phản đối chính quyền Mexico đàn áp sinh viên, trở về nước tiếp tục viết văn. Năm 1972, Octavio Paz trở thành thành viên Viện Hàn lâm Mexico; năm 1981 được trao giải Miguel de Cervantes. Năm 1984 nhà nước Mexico tổ chức mừng thọ ông kéo dài 5 ngày liên tục. Paz là nhà văn viết nhiều về những vấn đề của văn hóa, văn học, những suy ngẫm của ông được viết bằng một ngôn ngữ phóng khoáng, mang đậm chất thơ ca, hướng về quá khứ lịch sử và cuộc sống của ngày hôm nay. Ông được đánh giá là một trong những nhà thơ uy tín nhất viết bằng tiếng Tây Ban Nha.

Ông được tặng Giải Jerusalem năm 1977, Giải văn học quốc tế Neustadt năm 1982, Giải Hòa bình của ngành kinh doanh sách Đức năm 1984. Năm 1990, ông được trao giải Nobel với toàn thể 15 phiếu đồng tình, một điều chưa từng thấy trong lịch sử giải. Paz mất tại Thành phố Mexico.

Tác phẩm
Luna silvestre (Vầng trăng màu ánh bạc, 1933), thơ
Raiz del hombre (Cội rễ con người, 1937), thơ
Entre la piedra y flora (Giữa đá và hoa, 1941), thơ
A la orilla del mundo (Nơi tận cùng thế giới, 1942),
Libretad bajo palabra (Tự do dưới lời thề, 1948), thơ
El laberinto de la soledad (Mê cung của nỗi cô đơn, 1950), biên khảo
Aguila o sol (Chim đại bàng hay mặt trời, 1951), thơ
El arco y la lira (Cây cung và đàn Lyre, 1956), biên khảo về thơ
Las peras del olmo (Bóng mát cây du, 1957), phê bình văn học
Piedra del sol (Đá mặt trời, 1957), trường ca
Salamandra (1962), thơ
Corriente alterna (Dòng điện xoay chiều, 1967), tiểu luận
Blanco (1967), thơ
East slope (Miền dốc phía Đông, 1968), thơ
El castillo de la pureza (Lâu đài thanh khiết, 1968), tiểu luận
Ladera Este (Bờ phía Đông, 1969), thơ
La centena (Lúa mạch, 1969), thơ
Posdata (Những dòng tái bút, 1970), khảo cứu
Topoemas (Các hình thể, 1971), thơ
Los hijos del limo (Những đứa trẻ bùn lầy, 1974), tiểu luận
El mono gramatico (Nhà ngữ pháp khỉ, 1974), thơ
Pasado en claro (1975), thơ
Vuelta (1976), thơ
Prueba del nueve (1985), thơ
El fuego de cada día (1989), thơ

Chú thích

Tham khảo
Nhà thơ giải Nobel 1900 - 2006. Nhà xuất bản Lao động, Hà Nội, 2006.

Liên kết ngoài
Octavio Paz's complete poems and essays from Vuelta magazine and literary criticism on his work (Spanish)
Nobel museum biography and list of works
Boletin Octavio Paz
"Octavio Paz" The Art of Poetry No. 42 Summer 1991 The Paris Review
Nobel lecture
Recorded in Washington D.C. on ngày 18 tháng 10 năm 1988. Video (1 Hr)
Pegasos biography