Andry Rajoelina

| nơi sinh = Antsirabe, Madagascar
| nơi ở = Không được tiết lộ}}
| quốc tịch =
| ngày mất =
| nơi mất =
| nguyên nhân mất =
| chức vụ = Tổng thống Madagascar thứ 8
| bắt đầu = 16 tháng 12 năm 2023
| kết thúc = 14 tháng 10 năm 2025
| tiền nhiệm = Richard Ravalomanana (cầm quyền)
| kế nhiệm =
| trưởng chức vụ = Thủ tướng
| trưởng viên chức =
| bắt đầu 2 = 19 tháng 1 năm 2019
| kết thúc 2 = 9 tháng 9 năm 2023
| tiền nhiệm 2 = Rivo Rakotovao (cầm quyền)
| kế nhiệm 2 = Christian Ntsay (cầm quyền)
| bắt đầu 3 = 17 tháng 3 năm 2009
| kết thúc 3 = 25 tháng 1 năm 2014
| tiền nhiệm 3 = Hyppolite Ramaroson (với tư cách là Cục trưởng Cục Quân sự)
| kế nhiệm 3 = Hery Rajaonarimampianina
| trưởng chức vụ 3 = Thủ tướng
| trưởng viên chức 3 =
| chức vụ 4 = Thị trưởng Thành phố Antananarivo thứ 51
| bắt đầu 4 = 12 tháng 12 năm 2007
| kết thúc 4 = 3 tháng 2 năm 2009
| tiền nhiệm 4 = Hery Rafalimanana
| kế nhiệm 4 = Guy Randrianarisoa (nắm quyền)
| đảng = Đảng Tuổi trẻ Malagasy Quyết tâm
| nghề nghiệp = Chính khách, doanh nhân
| dân tộc = Người Malagasy
| tôn giáo = Giáo hội Công giáo Rôma
| vợ =
| con = 3
| website =
}}
Andry Nirina Rajoelina (, sinh ngày 30 tháng 5 năm 1974) là một chính khách và doanh nhân người Madagascar từng giữ chức Tổng thống Madagascar từ năm 2019 đến năm 2025. Ông là cựu lãnh đạo chính phủ lâm thời từ năm 2009 đến năm 2014 sau cuộc khủng hoảng chính trị Madagascar 2009 và cuộc đảo chính do quân đội hậu thuẫn sau khi giữ chức thị trưởng thành phố Antananarivo một năm trước đó. Trước khi tham gia chính trường, Rajoelina đã tham gia vào khu vực tư nhân tại công ty in ấn và quảng cáo Injet năm 1999 và các kênh phát thanh và truyền hình Viva năm 2007.

Ông thành lập Đảng Tuổi trẻ Malagasy Quyết tâm và được bầu làm Thị trưởng Thành phố Antananarivo năm 2007. Trong thời gian đó, ông đã lãnh đạo một phong trào đối lập chống lại Tổng thống lúc bấy giờ là Marc Ravalomanana và khơi mào cuộc khủng hoảng chính trị năm 2009. Rajoelina được một hội đồng quân sự bổ nhiệm làm Chủ tịch Cơ quan Chuyển tiếp Cấp cao Madagascar (HTA), một động thái bị cộng đồng quốc tế coi là đảo chính. Rajoelina giải tán Thượng viện và Quốc hội, chuyển giao quyền lực cho nhiều cơ cấu quản trị mới chịu trách nhiệm giám sát quá trình chuyển đổi sang một cơ quan lập hiến mới. Điều này mâu thuẫn với một quy trình do quốc tế làm trung gian nhằm thành lập một chính phủ chuyển tiếp. Cử tri đã thông qua một hiến pháp mới trong một cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc gây tranh cãi vào tháng 11 năm 2010, mở ra nền Cộng hòa Đệ Tứ.

Ông giữ chức Chủ tịch HTA cho đến khi cuộc tổng tuyển cử được tổ chức vào năm 2013 và từ chức vào năm 2014. Ông thắng cử tổng thống năm 2018 và nhậm chức Tổng thống Madagascar vào ngày 19 tháng 1 năm 2019. Nhiệm kỳ của ông bao gồm việc chỉ đạo chính phủ ứng phó với đại dịch COVID-19 tại Madagascar, trong đó ông đã quảng bá thông tin sai lệch và các phương pháp điều trị chưa được chứng minh cho căn bệnh này cũng như cuộc khủng hoảng an ninh lương thực năm 2021 và cơn bão Batsirai. Sau đó, Rajoelina đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Madagascar năm 2023.

Vào tháng 9 năm 2025, các cuộc biểu tình lan rộng nổ ra phản đối tình trạng cắt nước và điện thường xuyên khiến hơn 20 người thiệt mạng. Đáp lại, Rajoelina đã sa thải Thủ tướng Christian Ntsay vào ngày 29 tháng 9 năm 2025. Vào ngày 12 tháng 10, văn phòng của Rajoelina cho biết một nỗ lực lật đổ chính phủ của ông đang diễn ra và đã tuyên bố cho biết tình hình đã được kiểm soát. Tuy nhiên, vào ngày 13 tháng 10, một nhà lập pháp đối lập đã báo cáo rằng Rajoelina đã chạy trốn khỏi đất nước. Rajoelina đã phát biểu trước toàn quốc vào cuối ngày hôm đó, tuyên bố rằng ông ta đã chạy trốn "vì sợ tính mạng của mình" nhưng vẫn kiên quyết nói rằng ông ta "sẽ không để Madagascar bị phá hủy" và từ chối từ chức. Sau khi cố gắng giải tán Quốc hội, ông đã bị luận tội và cách chức. Sau đó, quân đội Madagascar tuyên bố rằng họ đã nắm quyền đất nước.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài