Võ thuật Okinawa

tập luyện Karate dưới sự hướng dẫn của Đại sư Shinpan Gusukuma Lâu đài Shuri khoảng năm 1938, Tỉnh Okinawa, Nhật Bản.]]
Võ thuật Okinawa bao gồm các môn võ thuật truyền thống có nguồn gốc từ người dân bản địa trên đảo Okinawa. Do vị trí địa lý (nằm giữa "Nhật Bản đại lục" và Đài Loan), Okinawa chịu ảnh hưởng của nhiều nền văn hóa có lịch sử giao thương và trao đổi văn hóa lâu đời, bao gồm Nhật Bản, Trung Quốc và Đông Nam Á, những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của võ thuật Okinawa. Võ thuật Okinawa truyền thống được xem là nền tảng của môn võ Karate hiện đại.

Lịch sử
Năm 1429, ba vương quốc trên đảo Okinawa thống nhất thành Vương quốc Lưu Cầu. Khi vua Shō Shin lên ngôi năm 1477, ông đã cấm luyện tập võ thuật do lo ngại về nguy cơ tạo phản. Mặc dù vậy, các môn võ thuật được biết dưới tên gọi Tō-te và Ryukyu kobudō vẫn tiếp tục được truyền dạy một cách bí mật. Lệnh cấm tập võ được tiếp tục vào năm 1609 sau khi Okinawa bị phiên Satsuma của Nhật Bản xâm lược. Các lệnh cấm này đã góp phần vào sự phát triển của kobudō, một môn võ thuật sử dụng các dụng cụ gia đình và nông nghiệp thông thường làm vũ khí. Người Okinawa kết hợp võ thuật Trung Quốc với các biến thể địa phương hiện có để tạo thành , đôi khi được gọi là .

Từ thế kỷ 18, võ thuật Okinawa thường được gọi là te hoặc tii (手, trong tiếng Nhật và tiếng Okinawa có nghĩa là "tay"). Do các môn võ te thường khác nhau giữa các địa phương, vì vậy để phân biệt các loại te khác nhau, các trường phái thường được thêm tên của địa phương vào phía trước, đặc biệt ở 3 địa phương khác nhau – Shuri, Naha và Tomari. Vì vậy, các trường phái võ thuật ở những nơi này thường được gọi là Shuri-te, Naha-te và Tomari-te.

Mặc dù vậy, cả Shuri-te, Naha-te và Tomari-te đều được xem làm thuộc về một nhóm các môn võ thuật được định nghĩa chung là Tode-jutsu hoặc To-de. Khi Lưu Cầu bị sát nhập vào Nhật Bản, các môn võ này bắt đầu được gọi là Okinawa-te hoặc Karate-jutsu trong tiếng Nhật. Nó được truyền dạy một cách có hệ thống ở Nhật Bản sau thời kỳ Taishō (sau năm 1926), hình thành nên nền tảng của môn võ Karate-do hiện đại.

Các trường phái võ thuật Okinawa chính
Shuri-te

, thường được gọi là "Cha đẻ của karate hiện đại"]]
là trường phái võ thuật Okinawa phát triển từ trước Thế chiến thứ hai tại các địa phương xung quanh Shuri, kinh đô cũ của Vương quốc Lưu Cầu.

Một số đại sư Shuri-te danh tiếng:

Sakugawa Kanga
Matsumura Sokon
Bushi Tachimura
Itosu Ankō
Asato Ankō
Chōyū Motobu
Motobu Chōki
Yabu Kentsū
Chomo Hanashiro
Funakoshi Gichin
Kyan Chōtoku
Chibana Chōshin
Mabuni Kenwa
Toyama Kanken
Tatsuo Shimabuku

Một số bài quyền Kata quan trọng:

Naihanchi
sanchin (Shuri-te)
Pinan
Kūsankū
Passai
Jion
Jitte
Rohai
Chinto
Gojushiho

Các trường phái Karate hiện đại được cho là kế thừa Shuri-te bao gồm Shotokan, Shitō-ryū, Shōrin-ryū, Shudokan, Shuri-ryū, Shōrinji-ryū, Isshin-ryū, Gensei-ryū và Motobu-ryū.

Tomari-te

chỉ đến trường phái võ thuật Okinawa phát triển từ Tomari, Okinawa.

Một số đại sư Tomari-te danh tiếng:

Matsumora Kosaku
Oyadomari Kokan
Motobu Chōki
Kyan Chōtoku
Nakasone Seiyu

Một số bài quyền Kata quan trọng:

Naihanchi (Koshiki)
Eunibu
Rōhai
Wanduan
Passai (Tomari)
Chintō
Chinsu
Chinpu
Wankan
Wanshū
Seisan
Jumu
Nichin
Juma
Ananku

Các trường phái Karate hiện đại được xem là kế thừa của Tomari-te bao gồm Wado-ryu, Motobu-ryū, Matsubayashi-ryu, Shōrinji-ryū và Shōrin-ryū.

Naha-te

là trường phái võ thuật Okinawa phát triển từ trước Thế chiến thứ hai tại các địa phương xung quanh Naha, thủ phủ thương mại cũ của Vương quốc Lưu Cầu, nay là thủ phủ của tỉnh Okinawa.

Một số đại sư Naha-te danh tiếng:

Arakaki Seishō
Higaonna Kanryō
Miyagi Chojun
Kyoda Jūhatsu
Mabuni Kenwa

Một số bài quyền Kata quan trọng:

Sanchin
Saifā
Seiunchin
Shisochin
Seipai
Seisan
Sanseru
Tensho
Kururunfa
Suparinpei
Bechurin

Các trường phái Karate hiện đại được xem là kế thừa của Naha-te bao gồm Shōrei-ryū (phái truyền thống), Gōjū-ryū, Uechi-ryū, Ryūei-ryū, Shito-ryu và Tōon-ryū.

Xem thêm
Okinawa
Karate
Võ thuật Nhật Bản
Peichin

Chú thích