Mikhail Borisovich Khodorkovsky

| cư trú =
| quốc tịch = Nga
| dân tộc = Do Thái (về phía cha)Nga (chính thống giáo; phía mẹ)
| học vấn = Đại học Hóa học và Kỹ nghệ Mendeleev Nga
| nghề nghiệp = Chủ tịch nhóm Menatep (1990-)Phó bộ trưởng Nhiên liệu và Năng lượng Nga (1993) Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm tổng giám đốc Yukos (1997–2004) Viết bài cho báo The New Times (2011-)
| tài sản =
| người hôn phối = Elena Dobrovolskaya (ly dị), Inna Khodorkovskaya
| con cái = 4
| chữ ký =
| website =
| nơi sinh = Moskva, CHXHCNXV Liên bang Nga, Liên Xô
| cha mẹ =
}}
Vladimir Putin vào ngày 20 tháng 12 năm 2002]]
Mikhail Borisovich Khodorkovsky (tiếng Nga: Михаи́л Бори́сович Ходорко́вский, ; sinh ngày 26 tháng 6 năm 1963) là một doanh nhân Nga giàu có và nhiều thế lực (Tài phiệt Nga), một nhà văn, và cũng là một nhân vật của công chúng.

Vào năm 2003, Khodorkovsky được tạp chí Expert bình bầu làm người của năm (2003) cùng với Roman Abramovich. Năm 2004, Khodorkovsky trở thành người giàu nhất nước Nga và là một trong những người giàu nhất thế giới, hạng thứ 16 trong danh sách tỷ phú của Forbes.

Khodorkovsky đã thành đạt trong guồng máy cộng sản trong chế độ Liên Xô và lập nhiều thành tích kinh doanh trong thời Cởi mở và Đổi mới. Sau khi Liên xô bị giải thể ông ta dần trở nên giàu có nhờ sự phát triển lĩnh vực dầu hỏa tại Siberia với tư cách là tổng giám đốc của hãng Yukos, một trong những công ty lớn nhất của Nga xuất phát từ việc tư nhân hóa tài sản công cộng trong thập niên 1990.

Ông bị bắt ngày 25 tháng 10 năm 2003, khi được mời ra làm nhân chứng, nhưng chỉ vài ngày sau bị giữ lại và buộc tội lừa đảo. Chính phủ Nga dưới quyền của Putin giữ các chứng khoán của Yukos sau đó với lý do trốn thuế. Những hành động tiếp theo của chính phủ làm cho ngân phiếu công ty này mất giá và như vậy làm tiêu tan tài sản của Khodorkovsky. Ông bị kết tội trốn thuế và bị xử tù 9 năm vào tháng 5 năm 2005. Trong khi ngồi tù, Khodorkovsky và đối tác kinh doanh của ông Platon Lebedev tiếp tục bị buộc tội và kết tội thêm về tham ô và rửa tiền vào tháng 10 năm 2010, làm tăng thêm hạn tù cho tới năm 2014. Khodorkovsky được ân xá bởi tổng thống Vladimir Putin sau nhiều cuộc vận động trả tự do cho ông bởi Hans-Dietrich Genscher, cựu ngoại trưởng Đức, và được ra khỏi tù ngày 20/12/2013.

Tiểu sử
Khodorkovsky sinh tại Moscow, nơi ông ta lớn lên trong một gia đình Xô viết bình thường với căn nhà có 2 phòng, cha mẹ ông đều là kỹ sư làm việc cả cuộc đời tại một công ty sản xuất dụng cụ đo lường. Cha ông là người gốc Do thái và mẹ ông là người Nga theo đạo chính thống giáo. Khodorkovsky ngay từ hồi còn nhỏ rất tham vọng và học rất giỏi. Ở trên đại học ông trở thành phó chủ tịch đoàn Thanh niên Cộng sản (Komsomol) tại trường mình (Viện Hóa học và Kỹ nghệ Nga Moscow Mendeleev), nơi mà ông tốt nghiệp kỹ sư Hóa học vào năm 1986. Dính líu vào Komsomol là một trong những cách để có thể tiến thân trong guồng máy Cộng sản và để đạt được một mức sống cao nhất.

Khi thời kỳ Đổi mới bắt đầu, Khodorkovsky dùng những quan hệ của mình trong tổ chức Cộng sản để dành một chỗ đứng trong thị trường tự do. Ông lợi dụng sự giúp đỡ của một số người có nhiều thế lực để bắt đầu những hoạt động thương mại dưới danh nghĩa của Komsomol. Tình bạn với một lãnh tụ Komsomol, Alexey Golubovich, đã giúp ông rất nhiều trong những thành công kế tiếp, bởi vì cha mẹ của Golubovich có địa vị cao trong nhà băng chính phủ Liên Xô.

Phim tài liệu Khodorkovsky
Tại Hội phim Quốc tế Berlin 2011 phim tài liệu Khodorkovsky được chiếu lần đầu tiên. Nhà đạo diễn Đức, người gốc Nga, đã bỏ 5 năm ra để làm cuốn phim này, đã nói chuyện với hơn 70 nhân chứng, thu thập tài liệu phỏng vấn hơn 180 tiếng. Theo như Tuschi cho biết phim này tốn khoảng 400.000 Euro và đã được nhiều chương trình tài trợ phim và được đài truyền thanh, truyền hình Bayern hỗ trợ tài chính. Cao điểm của phim này là cuộc phỏng vấn Khodorkovsky, mà Tuschi đã có thể thực hiện trong thời gian ông ta bị xử án. Trước khi phim được chiếu lần đầu tiên thì những phòng sản xuất của Tuschi tại Berlin đã bị kẻ trộm xâm nhập và họ đã lấy đi 4 máy tính chứa cuốn phim định chiếu. Trước đó, vào đầu tháng giêng 2011, Tuschi cho biết, có kẻ lạ mặt lấy mất một đĩa cứng có chứa một phần của cuốn phim tài liệu này ở Bali.

Chú thích

Liên kết ngoài

Khodorkovsky & Lebedev Communications Center (English)
Khodorkovsky's official Russian website
Mikhail Khodorkovsky collected news and commentary at The New York Times

;Bài viết
Guilty of Being Right, City Journal online, 12-28-2010
Independent Institute Ivan Eland discusses the international fallout from Khodorkovsky's arrest
Council on Foreign Relations Interview with Marshall I. Goldman on Khodorkovsky
Centre for Eastern Studies report: "The Yukos Affair: its Motives and Implications" (in Polish and English)
New York Times Magazine article on Khodorkovsky
Keith Gessen on Khodorkovsky in the London Review of Books
Foreign Policy article on second trial
Julia Ioffe: "Unlikely Martyr". Tablet Magazine article on Khodorkovsky, ngày 31 tháng 5 năm 2011
;Tài liệu
Khodorkovsky Legal Updates
Khodorkovsky Related Legal Cases
Michael Khodorkovsky Statements
Complete text transcript and audio (Russian) of Khodorkovsky's Closing Statement at Khamovnichesky Court
Dialogues – Lyudmila Ulitskaya and Mikhail Khodorkovsky English translation of the correspondence between Mikhail Khodorkovsky and the Russian writer Lyudmila Ulitskaya