Bảy nàng con gái của Eva

Bảy nàng con gái của Eva (tựa gốc: The Seven Daughters of Eve) là một cuốn tiểu thuyết khoa học nữa hư cấu xuất bản năm 2001 của Bryan Sykes có nội dung trình bày cho công chúng kết quả nghiên cứu khoa học về nguồn gốc con người và sự phát tán của những dòng dõi con người. Trong tác phẩm này, nhà nghiên cứu Sykes giải thích các nguyên tắc của di truyền học và tiến hóa của con người, các đặc điểm của DNA ty thể và các phân tích về DNA cổ đại để liên kết di truyền giữa con người hiện đại với tổ tiên thời tiền sử. Theo dõi sự phát triển của di truyền học ty thể, Sykes lần ngược lại quá trình di cư của con người, bàn luận về "thuyết rời khỏi châu Phi" và nghi ngờ nghiêm trọng về lý thuyết của Thor Heyerdahl về nguồn gốc Peru của người Polynesia, vốn phản đối thuyết về nguồn gốc của người Peru có nguồn gốc từ Indonesia. Ông cũng mô tả việc sử dụng DNA ty thể để xác định hài cốt của Hoàng đế Nicholas II của Nga và trong việc đánh giá cấu tạo di truyền của người châu Âu hiện đại. Tựa đề của cuốn sách xuất phát từ một trong những thành tựu chính của di truyền học ty thể, đó là phân loại tất cả người châu Âu hiện đại thành bảy nhóm đơn bội ty thể. Mỗi nhóm đơn bội được xác định bởi một tập hợp các đột biến đặc trưng trên bộ gen ty thể và có thể được truy tìm theo dòng dõi mẹ (thị tổ) của một người đến cội nguồn một người phụ nữ thời tiền sử. Sykes gọi những người phụ nữ này là "mẹ của gia tộc", mặc dù những người phụ nữ này không phải tất cả đều sống cùng thời điểm. Tất cả những người phụ nữ này đều có chung một tổ tiên mẹ đó là một cá thể mang Eve ty thể (di truyền của Eva). Phần một phần ba cuối của cuốn sách dành cho một loạt các câu chuyện hư cấu, do Sykes viết ra để mô tả những phỏng đoán sáng tạo của ông về cuộc sống của mỗi một trong bảy "mẹ của gia tộc" này. Nửa sau này thường nhận được nhiều đánh giá trái chiều khi so sánh với phần đầu. Ông lấy mẫu gen của 6.000 người châu Âu từ khắp các miền trên châu Âu và tập trung vào khu vực của quỹ gen được truyền từ mẹ đến các con mà không có sự thay đổi, tất cả 6.000 mẫu được quy tụ chung quanh 7 mô hình tiêu biểu.

Tác phẩm của ông, "Bảy nàng con gái của Eva" ghi lại quá trình tìm mối liên kết giữa người hiện đại và cổ đại thông qua những sợi DNA đặc biệt. Trong cuốn sách Bảy nàng con gái của Eva, ông lần đầu tiên mô tả lịch sử của thế giới từ hơn 100 nghìn năm trước thông qua di truyền học. Đây cũng là câu chuyện của riêng tác giả trong chuyến hành trình kỳ thú tìm về quá khứ và dùng lối kể chuyện gần gũi và giàu liên tưởng để giúp câu chuyện trở nên dễ hiểu và hấp dẫn, một số phần trong sách được viết ra theo trí tưởng tượng làm sinh động hơn cuộc sống của bảy người con gái đem lại một cách tiếp cận khoa học và phiêu lưu về thời đại trước cả bình minh của lịch sử. Bằng những thông tin có được nhờ di truyền học, kết hợp với các tài liệu khảo cổ học, khí tượng học, những quy luật di cư của loài người lúc đó, Bryan Sykes đã phác họa những nét chính về thời kỳ và cuộc sống của những người phụ nữ này. Thông qua tác phẩm, Bryan Sykes còn đưa ra nhiều suy tư, khám phá về DNA cũng chính là công cụ để tái kết nối con người với những bí ẩn của quá khứ và làm tăng thêm ý thức về bản ngã của mỗi cá nhân. Mỗi người không chỉ là hiện thân của hiện tại mà còn chưa đựng "món quà quý giá nhất" từ tổ tiên xa xưa.
Mẫu tổ
Trong Bảy nàng con gái của Eva, Bryan Sykes đã lần đầu tiên mô tả lại nghiên cứu của ông về một gien nổi bật, được truyền đi một cách nguyên vẹn trong nhiều thế hệ, thông qua một dòng những người mẹ. Sau khi phân tích hàng ngàn chuỗi AND trên khắp thế giới, Sykes thấy rằng chúng tập hợp lại một số ít các nhóm. Thông qua đó sẽ được biết người châu Âu và người Bắc Mỹ có thể phân ra chỉ 7 nhóm, gần như mọi người có nguồn gốc châu Âu, cho dù họ có sinh sống ở đâu trên thế giới đi nữa đều có thể truy theo dòng mẹ đến một trong bảy người phụ nữ. Cho dù người có nguồn gốc châu Âu có sinh sống ở đâu trên thế giới đi nữa đều có thể truy theo dòng mẹ đến một trong bảy người phụ nữ. Bảy người phụ nữ trên được gọi là Bảy nàng con gái của Eva, họ là Ursula, Xenia, Helena, Velda, Tara, Katrine và Jasmine, dựa trên những quy luật di cư của loài người lúc đó, Sykes đã phác họa được bức tranh cuộc sống và thế giới rất khác biệt và sống động của họ. cũng như của miền bắc Iberia nhưng đặc biệt là ở người Sami của miền bắc Scandinavia: người Sami Thụy Điển (68%), người Sami Phần Lan (37%) và người Sami Na Uy (33%).
Tara: tương ứng với Nhóm đơn bội T. Tara là người phụ nữ lớn tuổi nhất, sống cách đây 45.000 năm ở Hy Lạp ngày nay. Nàng có vóc người cân đối và duyên dáng, một phụ nữ có đức tính kiên trì và bất khuất. Tara sống cách đây 17.000 năm, nàng sinh ra ở vùng Toscama thuộc tỉnh Firenze của nước Ý ngày nay, tính tình cương nghị và mạnh mẽ.
Những người khác đưa ra con số là 10 với những đặc điểm di truyền thường bao gồm các nhóm đơn bội I, M và W. Một bài báo năm 2004 đã lập lại bản đồ các nhóm đơn bội châu Âu thành H, J, K, N1, T, U4, U5, V, X và W. Theo các tác giả Richards, Macaulay, Torroni và Bandelt thì bao gồm cả I, W và N1b cũng như 7 người con gái của Sykes trong cuộc khảo sát toàn châu Âu năm 2002 của họ (nhưng minh họa cho mức độ phức tạp của câu hỏi, cũng tách ra tiền V, HV1 và tiền HV1, và tách ra U để bao gồm U1, U2, U3, U4 và U7 cũng như U5). Tương tự như vậy, Sykes đã phát minh ra tên cho 29 "mẫu tổ" khác trên toàn thế giới (trong đó có bốn người Mỹ bản địa, chín người Nhật Bản và 12 người đến từ Châu Phi ) mỗi nhóm tương ứng với một nhóm đơn bội khác nhau được các nhà di truyền học xác định: "Fufei, Ina, Aiyana/Ai, Yumi, Nene, Naomi, Una, Uta, Ulrike, Uma, Ulla, Ulaana, Lara, Lamia, Lalamika, Latasha, Malaxshmi, Emiko, Gawuia, Djia, Saikeda, Machieda, Lingaire, Lubaya, Limber, Lila, Lungile, Latifa và Layla".
Phê bình
Tờ Nature nhận xét sách: "Chính xác về mặt khoa học và dễ tiếp cận đối với người bình thường. Bảy cô con gái của Eva được công nhận là một tác phẩm quan trọng, đưa nhân học phân tử đến với đông đảo khán giả". Còn theo Wall Street Journal thì sách "thú vị, trực tiếp và rõ ràng. Một cái nhìn hấp dẫn về nhân học trong kỷ nguyên của gen". Robin McKie trong The Guardian đồng tình rằng phần đầu của cuốn sách là "một tác phẩm hấp dẫn, sôi nổi, một cuộc phiêu lưu của một cậu bé", trong khi những câu chuyện sau "cố gắng biến tiểu thuyết thành khoa học". Erika Hagelberg viết trong Heredity cho biết cuốn sách này "nhắm đến những người chơi cá cược" và không mô tả "một bản tường thuật chính xác về một lĩnh vực khoa học đầy cảm hứng", ông cũng bình luận rằng "những lời kể dài dòng về cuộc sống của những bà mẹ trong gia tộc, thiếu tài liệu tham khảo và cách xử lý sự kiện một cách hời hợt khiến cuốn sách này không được xếp vào thể loại khoa học đại chúng nghiêm túc".
Tham khảo
Bryan Sykes The Seven Daughters of Eve: The Science That Reveals Our Genetic Ancestry, W.W. Norton, 17 May 2002, hardcover, 306 pages,
Chú thích