Phước Long (huyện)

/)}} }} người/km²
| dân tộc = Kinh, Hoa, Khmer
| vùng = Đồng bằng sông Cửu Long
| tỉnh = Bạc Liêu
| huyện lỵ = Thị trấn Phước Long
| phân chia hành chính = 1 thị trấn, 7 xã
| thành lập =
20/05/1920: thành lập
16/10/2000: tái lập
| giải thể = 1/7/2025
| mã bưu chính = 96xxxx
}}
Phước Long là một huyện cũ thuộc tỉnh Bạc Liêu cũ, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Phước Long nằm ở phía bắc tỉnh Bạc Liêu, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Vĩnh Lợi và thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng
Phía tây giáp huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau
Phía nam giáp thị xã Giá Rai và huyện Hòa Bình
Phía bắc giáp huyện Hồng Dân.

Địa hình, địa mạo
Nhìn chung tương đối bằng phẳng, bề mặt bị chia cắt bởi hệ thống kênh rạch chằng chịt, nằm ở độ cao phổ biến từ trên dưới 0,8m so với mực nước biển, độ dốc trung bình từ 1–1,5&nbsp;cm/km, có xu hướng thấp dần từ Tây Bắc xuống Tây Nam. Địa hình của huyện thuận lợi cho việc tận dụng thủy triều đưa nước mặn vào nội đồng phục vụ nuôi trồng thủy sản, song cũng tạo thành những vùng trũng cục bộ đọng nước chua phèn gây trở ngại cho canh tác. Ngoài ra, còn gây khó khăn cho việc phát triển hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất, sinh hoạt trên địa bàn. (quy định kể từ ngày 1 tháng 10 năm 1964) về việc:
Tái lập tỉnh Bạc Liêu trên cơ sở tách các quận Vĩnh Lợi, Giá Rai, Vĩnh Châu của tỉnh Ba Xuyên và quận Phước Long của tỉnh Chương Thiện.
Quận Phước Long trở lại thuộc tỉnh Bạc Liêu, riêng quận Kiến Thiện vẫn thuộc tỉnh Chương Thiện cho đến năm 1975.

Sau năm 1965, cấp tổng bị giải thể, các xã trực thuộc quận.

Chính quyền Cách mạng
Trong giai đoạn 1956–1975, địa bàn quận Phước Long của chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn chính là huyện Hồng Dân của chính quyền Cách mạng.

Tháng 10 năm 1957, do tỉnh Bạc Liêu bị giải thể, huyện Hồng Dân thuộc tỉnh Sóc Trăng.

Tháng 11 năm 1973, Khu uỷ Tây Nam Bộ ban hành Quyết định về việc tái lập tỉnh Bạc Liêu, khi đó huyện Hồng Dân lại thuộc tỉnh Bạc Liêu cho đến năm 1976.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ đã giải thể quận Phước Long, đồng thời vẫn duy trì huyện Hồng Dân thuộc tỉnh Bạc Liêu cho đến đầu năm 1976. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng bỏ danh xưng "quận" có từ thời Pháp thuộc và lấy danh xưng "huyện" (quận và phường dành cho các đơn vị hành chánh tương đương khi đã đô thị hóa).

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện Vĩnh Thuận, An Biên (ngoại trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) của tỉnh Rạch Giá sẽ hợp nhất lại thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Từ năm 1976 đến nay
Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh mới, lấy tên là tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau.

Ngày 10 tháng 3 năm 1976, Ban đại diện Trung ương Đảng và Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc thành lập tỉnh Minh Hải trên cơ sở đổi tên tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau. Huyện Phước Long thuộc tỉnh Minh Hải.

Ngày 29 tháng 12 năm 1978, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 326-CP về việc phân vạch địa giới hành chính các huyện và thị xã thuộc tỉnh Minh Hải. Theo đó, huyện Hồng Dân được chia thành 2 huyện, lấy tên là huyện Hồng Dân và huyện Phước Long:
Huyện Hồng Dân có 16 xã, 1 thị trấn huyện lỵ. Phía bắc và phía đông giáp tỉnh Hậu Giang, phía tây giáp tỉnh Kiên Giang, phía nam giáp huyện Phước Long. Tuy nhiên trong văn bản không ghi rõ tên các xã, thực tế chỉ có 5 xã: Lộc Ninh, Ninh Hòa, Ninh Quới, Ninh Thạnh Lợi, Vĩnh Lộc.
Huyện Phước Long (mới thành lập) có 19 xã, 1 thị trấn huyện lỵ. Phía bắc giáp xã Ninh Thạnh Lợi, xã Ninh Quới (huyện Hồng Dân), phía đông giáp xã Vĩnh Hưng, xã Vinh Mỹ B (huyện Vĩnh Lợi), phía tây giáp xã Tân Phú (huyện Thới Bình), phía nam giáp xã Phong Thạnh và xã Phong Thạnh Đông (huyện Giá Rai). Tuy nhiên trong văn bản không ghi rõ tên các xã, thực tế chỉ có 4 xã: Phong Thạnh Tây, Phước Long, Vĩnh Phú Đông, Vĩnh Phú Tây.

Ngày 25 tháng 7 năm 1979, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 275-CP về việc:
Chia xã Vĩnh Phú Đông thành 4 xã: Vĩnh Phú Đông, Đông Phú, Hưng Phú và Đông Nam.
Chia xã Vĩnh Phú Tây thành 3 xã: Vĩnh Thạnh, Vĩnh Hồng và Vĩnh Tiến.
Chia xã Phước Long thành xã Phước Long và xã Phước Tây.
Chia xã Phong Thạnh Tây thành 3 xã: Phong Dân, Phong Hòa và Phong Hiệp.
Thành lập thị trấn Phước Long – huyện lỵ của huyện Phước Long.

Huyện Phước Long có thị trấn Phước Long và 12 xã: Đông Nam, Đông Phú, Hưng Phú, Phong Dân, Phong Hòa, Phong Hiệp, Phước Long, Phước Tây, Vĩnh Hồng, Vĩnh Phú Đông, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Tiến.

Ngày 17 tháng 5 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 75-HĐBT về việc sáp nhập huyện Phước Long vào huyện Hồng Dân.

Huyện Hồng Dân có 24 xã: Đông Nam, Đông Phú, Hòa Lợi, Hưng Phú, Lộc Ninh A, Lộc Ninh B, Ninh Hòa, Ninh Lợi, Ninh Quới A, Ninh Quới B, Ninh Thuận, Ninh Thạnh Lợi, Phong Dân, Phong Hòa, Phong Hiệp, Phước Long, Phước Tây, Vĩnh Hiếu, Vĩnh Hồng, Vĩnh Lộc, Vĩnh Phú Đông, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Tiến, Vĩnh Trung. và 2 thị trấn: Phước Long, Ngan Dừa. Huyện lỵ đóng tại thị trấn Phước Long.

Ngày 14 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 33B-HĐBT về việc:
Giải thể xã Vĩnh Hiếu để sáp nhập vào xã Vĩnh Lộc và xã Vĩnh Trung.
Thành lập xã Lộc Ninh trên cơ sở xã Lộc Ninh A và xã Lộc Ninh B.
Sáp nhập xã Ninh Thuận vào xã Ninh Thạnh Lợi.
Giải thể xã Phước Tây để sáp nhập vào xã Phước Long và xã Phong Hiệp.
Tách một phần diện tích và dân số của xã Phước Long để sáp nhập vào xã Hòa Lợi.
Tách một phần diện tích và dân số của xã Phước Tây để sáp nhập vào xã Phong Hiệp.
Tách một phần diện tích và dân số của xã Vĩnh Hồng để sáp nhập vào xã Vĩnh Tiến.
Tách một phần diện tích và dân số của xã Vĩnh Tiến để sáp nhập vào xã Phong Hòa.

Huyện Hồng Dân có 23 xã: Đông Nam, Đông Phú, Hòa Lợi, Hưng Phú, Lộc Ninh A, Lộc Ninh B, Ninh Hòa, Ninh Lợi, Ninh Quới A, Ninh Quới B, Ninh Thuận, Ninh Thạnh Lợi, Phong Dân, Phong Hòa, Phong Hiệp, Phước Long, Vĩnh Hiếu, Vĩnh Hồng, Vĩnh Lộc, Vĩnh Phú Đông, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Tiến, Vĩnh Trung. và 2 thị trấn: Phước Long (huyện lỵ), Ngan Dừa.

Ngày 9 tháng 11 năm 1990, Ban Tổ chức – Cán bộ của Chính phủ ban hành Quyết định số 483/QĐ-TCCP về việc:
Sáp nhập xã Đông Phú và xã Đông Nam vào xã Vĩnh Phú Đông.
Sáp nhập xã Ninh Quới A và xã Ninh Quới B vào xã Ninh Quới.
Sáp nhập xã Ninh Lợi vào xã Ninh Thạnh Lợi.
Sáp nhập xã Hòa Lợi vào xã Ninh Hòa.
Thành lập xã Phong Thạnh Nam trên cơ sở 3 xã: Phong Hòa, Phong Hiệp và Phong Dân.
Thành lập xã Vĩnh Phú Tây trên cơ sở xã Vĩnh Hồng và xã Vĩnh Tiến.

Huyện Hồng Dân có 11 xã: Hưng Phú, Lộc Ninh, Ninh Hòa, Ninh Quới, Ninh Thạnh Lợi, Phong Thạnh Nam, Phước Long, Vĩnh Lộc, Vĩnh Phú Đông, Vĩnh Phú Tây, Vĩnh Thanh và 2 thị trấn: Phước Long (huyện lỵ), Ngan Dừa.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Minh Hải thành tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau. Khi đó, huyện Hồng Dân trực thuộc tỉnh Bạc Liêu.

Ngày 25 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 82/1999/NĐ-CP về việc thành lập xã Ninh Quới A trên cơ sở 3.691 ha diện tích tự nhiên và 14.047 nhân khẩu của xã Ninh Quới.

Cuối năm 1999, huyện Hồng Dân có 2 thị trấn: Ngan Dừa, Phước Long và 12 xã: Hưng Phú, Lộc Ninh, Ninh Hòa, Ninh Quới, Ninh Quới A, Ninh Thạnh Lợi, Phong Thạnh Nam, Phước Long, Vĩnh Lộc, Vĩnh Phú Đông, Vĩnh Phú Tây, Vĩnh Thanh.

Ngày 25 tháng 9 năm 2000, Chính phủ ban hành Nghị định số 51/2000/NĐ-CP (nghị định có hiệu lực từ ngày 15 tháng 10 năm 2000) về việc thành lập huyện Phước Long thuộc tỉnh Bạc Liêu trên cơ sở 40.482 ha diện tích tự nhiên và 101.322 nhân khẩu của huyện Hồng Dân.

Huyện Phước Long có 40.482 ha diện tích tự nhiên và 101.322 nhân khẩu; có 7 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 6 xã: Phong Thạnh Nam, Phước Long, Vĩnh Phú Tây, Vĩnh Thanh, Vĩnh Phú Đông, Hưng Phú và thị trấn Phước Long.

Ngày 24 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 166/2003/NĐ-CP về việc chia xã Phong Thạnh Nam thành xã Phong Thạnh Tây A và xã Phong Thạnh Tây B:
Xã Phong Thạnh Tây A có 5.664 ha diện tích tự nhiên và 9.436 nhân khẩu.
Xã Phong Thạnh Tây B có 5.907 ha diện tích tự nhiên và 9.192 nhân khẩu.

Huyện Phước Long có 1 thị trấn và 7 xã.

Ngày 28 tháng 4 năm 2025, HĐND tỉnh Bạc Liêu ban hành Nghị quyết số 13/NQ-HĐND về việc tán thành chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bạc Liêu năm 2025. Theo đó, sắp xếp 8 đơn vị hành chính cấp xã của huyện Phước Long thành 4 đơn vị hành chính cấp xã.
Thành lập xã Phong Hiệp trên cơ sở xã Phong Thạnh Tây A và xã Phong Thạnh Tây B.
Thành lập xã Phước Long trên cơ sở thị trấn Phước Long và xã Vĩnh Phú Đông.
Thành lập xã Vĩnh Phước trên cơ sở xã Phước Long và xã Vĩnh Phú Tây.
Thành lập xã Vĩnh Thanh trên cơ sở xã Hưng Phú và xã Vĩnh Thanh.

Huyện Phước Long có 4 xã: Phong Hiệp, Phước Long, Vĩnh Phước, Vĩnh Thanh.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Bạc Liêu vào tỉnh Cà Mau.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Kinh tế - xã hội
Kinh tế
Giai đoạn 2016–2020, tình hình kinh tế của huyện có nhiều chuyển biến tích cực, sản xuất từng bước phát triển theo chiều sâu, nhất là việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, quy mô ngày càng mở rộng, chất lượng sản phẩm, hàng hóa ngày càng nâng lên. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp - thủy sản từ 45% (năm 2015) xuống còn 39,91% (năm 2020), tỷ trọng công nghiệp - xây dựng tăng từ 24% (năm 2015) lên 25,02% (năm 2020), thương mại - dịch vụ tăng từ 31% (năm 2015) lên 35,07% (năm 2020).

Năm 2020, dân số toàn huyện Phước Long là 125.015 người, trong đó, dân số thành thị là 21.473 người chiếm 17,18%, dân số nông thôn là 103.542 người chiếm 82,82%.

Theo thống kê ngày 1 tháng 11 năm 2021, dân số huyện Phước Long là 125.186 người, trong đó dân số thành thị là 21.273 người (16,99%), dân số nông thôn là 103.913 người (84,01%).

Cuối năm 2021, dân số của huyện Phước Long ước khoảng 125.628 người, trong đó, khu vực thành thị 21.578 người, chiếm 17,18%; khu vực nông thôn 104.049 người, chiếm 82,82%.

Huyện Phước Long có diện tích 417,91&nbsp;km², dân số năm 2022 là 126.432 người, trong đó, khu vực thành thị 21.693 người, chiếm 17,16%; khu vực nông thôn 104.739 người, chiếm 82,84%.

Huyện Phước Long có diện tích 417,92&nbsp;km², dân số quy đổi tính đến ngày 31/12/2022 là 147.885 người, mật độ dân số đạt /)}} }} người/km².

Huyện Phước Long có diện tích 417,91&nbsp;km², dân số quy đổi tính đến ngày 31/12/2024 là 151.612 người, mật độ dân số đạt /)}} }} người/km².

Văn hóa
Huyện Phước Long có 1 trung tâm văn hoá huyện, 7/7 xã đều có nhà văn hóa và 70 nhà văn hóa – khu thể thao ấp. Năm qua, song song với việc tăng cường cơ sở vật chất cho hoạt động văn hóa, huyện còn tập trung vào việc nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân, xây dựng và đẩy mạnh các phong trào văn hóa. Đến nay, toàn huyện duy trì giữ vững 7/7 xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới và thị trấn Phước Long đạt chuẩn văn minh đô thị; 78/78 ấp duy trì danh hiệu đạt chuẩn văn hóa 3 năm liền; công nhận 3.321 hộ gia đình văn hóa và 28.753 hộ gia đình đạt chuẩn gia đình văn hóa, chiếm 95,22%.

Danh nhân
Dương Thành Trung (sinh 1961): Nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (từ 2015).
Hồ Duy Phương.
Lê Minh Khái (sinh 1964): Nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ (từ 8/4/2021), nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ (2017-2021), nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu (2015-2017), nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu (2014-2015).

Kết nghĩa
Huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình.
Huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.

Chú thích

Tham khảo