Đặng Xuân Hải

| nơi sinh = Xuân Trường, Nam Định
| ngày mất =
| quốc tịch =
| đảng =
| nghề nghiệp =
| lĩnh vực hoạt động = Điện ảnh
| bố mẹ =
| bố = Đặng Xuân Quát
| mẹ = Nguyễn Thị Hồng
| danh hiệu = Nghệ sĩ ưu tú (1993)Nghệ sĩ nhân dân (2012)
| nghệ danh điện ảnh =
| năm hoạt động điện ảnh = 1966 &ndash; 2005
| thể loại điện ảnh = Phim tài liệu
| đào tạo điện ảnh = Trường Điện ảnh Việt Nam
| chủ đề điện ảnh = Chiến tranh Việt Nam
| công ty quản lý điện ảnh = Điện ảnh Quân đội nhân dân
| tác phẩm điện ảnh = Cuộc đụng đầu lịch sử'Nước mắt nụ cười'Thị xã vẫn yên tĩnh'Mùa xuân toàn thắng'Cột mốc vàng Điện Biên Phủ
| module =
}}
| chức vụ 3 = Giám đốc Điện ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam
| bắt đầu 3 = 1995
| kết thúc 3 = 2005
| tiền nhiệm 3 = Phạm Hoà
| kế nhiệm 3 = Vũ Văn Chính
| chức vụ 2 = Phó Tổng thư ký Hội Điện ảnh Việt Nam
| bắt đầu 2 = 2005
| kết thúc 2 = 2010
| tiền nhiệm 2 =
| kế nhiệm 2 =
| trưởng chức vụ 2 = Tổng thư ký
| trưởng viên chức 2 = Trần Luân Kim
| phó chức vụ 2 = Phó Tổng thư ký
| phó viên chức 2 =
| chức vụ = Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam
| bắt đầu = 2010
| kết thúc = 2020
| tiền nhiệm = Trần Luân Kim
| kế nhiệm = Đỗ Lệnh Hùng Tú
| phó chức vụ = Phó Chủ tịch
| phó viên chức =
}}
Đặng Xuân Hải (sinh ngày 19 tháng 10 năm 1944) là một nhà quay phim, đạo diễn phim tài liệu, Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông từng đảm nhiệm chức vụ Giám đốc Điện ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam và Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam.

Tiểu sử
Đặng Xuân Hải sinh ngày 19 tháng 10 năm 1944 tại thôn Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định (nay là xã Xuân Hồng, tỉnh Ninh Bình). Gia đình ông có truyền thống khoa bảng, bố của ông tên Đặng Xuân Quát, là người em thứ 2 cùng cha khác mẹ của Tổng Bí thư Trường Chinh (Đặng Xuân Khu). Mẹ ông tên Nguyễn Thị Hồng, Đặng Xuân Hải là con thứ hai trong gia đình có 9 anh chị em, người em kế ông là Đặng Xuân Cự, nguyên Viện trưởng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Sự nghiệp
Nhà quay phim chiến trường
Tháng 4 năm 1963, Đặng Xuân Hải nhập ngũ, sau khi hoàn thành một năm huấn luyện, năm 1964, ông là lính bộ binh theo đoàn hành quân vào mặt trận Trị Thiên - Huế.

Năm 1966, ông được đơn vị cử đi học lớp quay phim cấp tốc ngay tại mặt trận này, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của nhà quay phim Tô Cương, Đặng Xuân Hải bắt đầu sự nghiệp với công việc của một phóng viên quay phim chiến trường. Với bút danh Xuân Thảo, ông là người quay lại cảnh kéo lá cờ ở Cố đô Huế cũng như các trận đánh trên đường phố nội thành, trong quá trình tham gia bộ phim này ông bị thương nặng khi đang tác nghiệp tại Đại nội Kinh thành Huế. Vì không biết đường, tổ của ông ông vào tiến vào thành phố đã phải dò hỏi để đến được Dinh Độc Lập, tuy không ghi lại được hình ảnh cánh cổng Dinh Độc Lập bị húc đổ, đạo diễn Trần Việt đã thu xếp với Ban phụ trách quân quản để tổ quay của Đặng Xuân Hải ghi hình toàn bộ nội các của Dương Văn Minh. Thành quả cuối cùng là bộ phim tài liệu Chiến thắng lịch sử Xuân 1975 do Trần Việt đạo diễn đã giành được giải Bông sen Vàng tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 4.

Công tác quản lý
Đặng Xuân Hải từng giữ chức Giám đốc của hãng Điện ảnh Quân đội nhân dân từ năm 1995, đến 2005 ông chính thức nghỉ hưu. Tháng 7 năm 2015, Đặng Xuân Hải tái đắc cử chức vụ này và đảm nhiệm cho tới năm 2021.

Vinh danh
Năm 1993, Đặng Xuân Hải được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Năm 2012, Đặng Xuân Hải xin xét duyệt Giải thưởng Nhà nước và danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân với 4 tác phẩm: Vài hình ảnh chiến thắng Xuân 1968, Thị xã vẫn yên tĩnh, Nước mắt nụ cười và Cột mốc vàng Điện Biên Phủ.

Nhưng nhà quay phim Doãn Huyến và đạo diễn Trần Duy Hinh đã làm đơn khiếu nại, phản đối hồ sơ của ông Hải. Ông Hinh cho rằng khi thực hiện phim tài liệu Vài hình ảnh chiến thắng Xuân 1968, ông Hải lúc này mới học quay phim, thời lượng ông quay được không nhiều và trong danh đề phần quay phim không sắp theo thứ tự chữ cái, tên ông Hải đứng thứ 13 trong số 14 người. Ngoài ra, trong đợt xét duyệt năm 2005, ông đã trượt danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân với tỉ lệ phiếu bầu là 3/7, trong lần xét duyệt năm 2012 ông cũng không có thêm tác phẩm đề cử mới nào.

Tên của ông Hải sau đó đã bị rút khỏi danh sách xét duyệt chính thức được trình lên Chủ tịch nước. Chỉ vài ngày trước khi Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công bố danh sách chính thức các nghệ sĩ được phong danh hiệu, đã có nhiều nghệ sĩ đứng ra ủng hộ Đặng Xuân Hải.

Ngày 15 tháng 5 năm 2012, danh sách xét duyệt được bổ sung 3 cá nhân là ông Đặng Xuân Hải (xét Giải thưởng Nhà nước và danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân), họa sĩ Nguyễn Gia Trí (xét Giải thưởng Hồ Chí Minh) và nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Liễn (xét Giải thưởng Nhà nước). Ngày 18 tháng 5, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã có quyết định phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân cho ông Đặng Xuân Hải. Việc này diễn ra ngay trước lễ phong tặng chính thức danh hiệu cho ông một ngày.

Tác phẩm

Thành tựu
Danh hiệu
Nghệ sĩ ưu tú (1993).
Nghệ sĩ nhân dân (2012).

Giải thưởng

Chú thích
Tham khảo

Nguồn