Họ Cá chép

| image = Common carp.jpg
| image_width = 200px
| image_caption = Cá chép (Cyprinus carpio)
| regnum = Animalia
| phylum =
Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Cypriniformes
| subordo = Cyprinoidei
| familia = Cyprinidae
| familia_authority = Rafinesque, 1815
| type_genus = Cyprinus
| type_genus_authority = L., 1758
| subdivision_ranks = Các chi
| subdivision = (Nhiều, xem văn bản)
|name=Họ Cá chép}}
Họ Cá chép (danh pháp khoa học: Cyprinidae, được đặt tên theo từ Kypris trong tiếng Hy Lạp, tên gọi khác của thần Aphrodite), bao gồm cá chép và một số loài có quan hệ họ hàng gần như cá giếc, cá trôi, cá anh vũ, cá mè vinh v.v....
Đặc trưng
Các loài cá trong họ này có lẽ có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, châu Phi và đại lục Á-Âu. Loài có kích thước lớn nhất đã biết trong họ này là cá hô (Catlocarpio siamensis), có thể dài tới 3 m (10&nbsp;ft). Loài lớn nhất tại Bắc Mỹ là Ptychocheilus lucius dài tới 1,83&nbsp;m (6&nbsp;ft). Ngược lại, nhiều loài nhỏ hơn 5&nbsp;cm (2 inch); và loài cá nước ngọt nhỏ nhất là Danionella translucida ở Myanma cũng thuộc họ Cá chép nghĩa rộng, chỉ dài tối đa 12&nbsp;mm.

Một vài loài cá dạng cá chép đã được đưa vào các vùng nước bên ngoài khu vực phân bố tự nhiên của chúng nhằm mục tiêu cung cấp thực phẩm, thể thao, hay kiểm soát sinh học đối với một số loài dịch hại. Chẳng hạn, cá chép và cá trắm cỏ là quan trọng nhất trong số này tại khu vực Florida. Trong một số trường hợp, chúng lại trở thành loài xâm hại và cạnh tranh với các loài cá bản địa hay hủy hoại môi trường, ví dụ cá chép có thể sục sạo tại các bờ ao hồ, làm giảm độ trong của nước và gây khó khăn cho sự phát triển của các loài thực vật thủy sinh

Một loạt các loài cá dạng cá chép là các loài cá cảnh quan trọng trong các bể cảnh, trong đó đáng chú ý có cá vàng, được nhập khẩu lần đầu tiên vào châu Âu khoảng năm 1728 nhưng đã được người Trung Quốc nuôi trước đó rất lâu. Các loại cá cảnh phổ biến khác còn có cá đòng đong (Puntius spp.), cá ngựa vằn (Danio spp.) và cá lòng tong (Rasbora spp.).

Cá ngựa vằn (Danio rerio) là động vật nghiên cứu tiêu chuẩn trong các hoạt động nghiên cứu di truyền học phát triển.

Phân loại
Họ Cá chép nghĩa rộng là họ cá nước ngọt lớn nhất, với khoảng 3.155 loài cá dạng cá chép. Kể cả khi chia nhỏ thì họ Cá chép nghĩa hẹp vẫn chứa khoảng 1675 loài. Phân chia dưới đây là của họ Cyprindae nghĩa hẹp.
Các chi
Phân họ Probarbinae Yang, 2015 – Đông Nam Á.
Catlocarpio – cá hô.
Probarbus
Phân họ Labeoninae Bleeker, 1859 – Châu Phi và nhiệt đới châu Á.
Labeo – cá trôi Ấn Độ.
Gibelion – cá chép Ấn Độ (một số tác giả coi loài này thuộc chi Catla hay Labeo)
Diplocheilichthys
Neorohita
Parapsilorhynchus
Longanalus
Protolabeo
Sinilabeo
Altigena
Bangana – cá hỏa
Cirrhinus – cá trôi, cá linh
Gymnostomus
Incisilabeo
Speolabeo
Schismatorhynchos
Vinalabeo
Garra
Paracrossocheilus
Tariqilabeo
Nhánh Osteochilus
Barbichthys
Crossocheilus
Epalzeorhynchos – cá chuôn hai màu.
Henicorhynchus
Labiobarbus
Lobocheilos
Osteochilus – cá mè lúi.
Thynnichthys
Nhánh Semilabeo
Ageneiogarra
Cophecheilus
Discogobio
Hongshuia
Linichthys
Mekongina
Paraqianlabeo
Parasinilabeo
Placocheilus
Prolixicheilus
Pseudocrossocheilus
Pseudogyrinocheilus
Ptychidio
Qianlabeo
Rectoris
Semilabeo – cá anh vũ.
Sinigarra
Sinocrossocheilus
Stenorynchoacrum
Vinagarra
Phân họ Torinae Karaman, 1971 – Châu Phi và nhiệt đới châu Á.
Nhánh Labeobarbus
Arabibarbus
Carasobarbus
Labeobarbus
Mesopotamichthys
Pterocapoeta
Barbopsis
Nhánh Hypselobarbus
Hypselobarbus
Lepidopygopsis
Osteochilichthys
Naziritor
Neolissochilus
Tor
Acapoeta
Sanagia
Pterocapoeta
Phân họ Smiliogastrinae Bleeker, 1863 – Châu Phi và nhiệt đới châu Á.
Amatolacypris
Barbodes – cá he.
Barboides
Caecobarbus
Chagunius
Cheilobarbus
Desmopuntius
Eechathalakenda
Enteromius
Haludaria
Hampala
Namaquacypris
Caecocypris
Capoeta
Cyprinion
Kantaka
Luciobarbus
Scaphiodonichthys
Schizocypris
Semiplotus

Phát sinh chủng loài
Năm 2016, Stout đã phân chia và sắp xếp lại họ Cyprinidae nghĩa rộng (sensu lato) thành họ Cyprinidae nghĩa hẹp (sensu stricto) và một loạt các họ khác; bao gồm Danionidae, Paedocyprididae, Sundadanionidae, Xenocyprididae, Acheilognathidae, Gobionidae, Tanichthyidae và Leuciscidae.

Cây phát sinh chủng loài dưới đây vẽ cho họ Cyprinidae nghĩa hẹp (sensu stricto).
}}
}}
|1=}}}}}}}}}}}}}}

Tham khảo

Liên kết ngoài