undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
J

J, j (đọc là "giây" - /dʒeɪ/ theo tiếng Anh hoặc "gi" - /ʒi/ theo tiếng Pháp, âm đọc nặng hơn so với /zi/ - "di") là chữ thứ 10 trong phần lớn các bảng chữ cái dựa trên chữ Latinh. Tuy nhiên, do ảnh hưởng từ bảng chữ cái của tiếng Ý khi J không được dùng nên nó cũng không được sử dụng trong chữ Quốc Ngữ của tiếng Việt mà thay vào đó là sử dụng cặp chữ "gi" cho âm /j/. Ví dụ như Jarai thành "Gia Rai", Jeh-Tariang thành "Giẻ Triêng".

Đầu tiên J chỉ là chữ hoa cho chữ I nên nhiều người ở những nước nói tiếng Đức vẫn viết tên Isabel như Jsabel hay Ines như Jnes, trong khi ở Ý người ta vẫn có thể gặp chữ J được sử dụng như chữ I hoa trong cách viết cổ, còn cách viết hiện đại thì GI thay J.

Nhà nhân văn học Pierre de la Ramée (mất năm 1572) là người đầu tiên phân biệt chữ I với chữ J. Đầu tiên, hai cái chữ I và J đều phát âm như /i/, /i:/ và /j/ nhưng các ngôn ngữ trong nhóm ngôn ngữ Rôman phát triển thêm các âm mới (từ /j/ và /g/ cũ) cho I và J; do đó chữ J trong tiếng Anh (đến từ tiếng Pháp) có âm khác hẳn với chữ I.

Trong những ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ German ngoài tiếng Anh, chữ J phát âm như /j/. Trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Azeri và tiếng Tatar, chữ J lúc nào cũng phát âm như /ʒ/.

Trong tiếng Nhật, ざじずぜぞ là các chữ trong cùng một hàng được viết theo romaji là za-ji-zu-ze-zo. じ được dịch sang "ji" (dùng chữ J) thay vì "zi" (dùng chữ Z) thể hiện rằng chữ này nên đọc nặng âm "dờ" hơn so với các chữ khác.

Trong bảng mã ASCII dùng ở máy tính, chữ J hoa có giá trị 74 và chữ j thường có giá trị 106.
Trong hệ đo lường quốc tế, J là ký hiệu cho joule.
Theo mã số xe quốc tế, J được dùng cho Nhật Bản (Japan).
Trong Hoá Học J là một trong hai chữ cái không có trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học.
J được gọi là Juliet trong bảng chữ cái âm học NATO.
Trong bài tây J là Bồi (bài Tây)

Tham khảo
P

P, p là chữ thứ 16 trong phần nhiều chữ cái dựa trên Latinh và là chữ thứ 20 trong bảng chữ cái tiếng Việt. Trong tiếng Việt, chữ P thường làm phụ âm /p/ đứng ở đuôi, hoặc ghép với chữ H để thành phụ cặp chữ Ph mang phụ âm /f/ ("phờ") như chữ F trong các ngôn ngữ khác. Chữ P không bao giờ đứng riêng để làm phụ âm đầu cho một âm tiết của từ thuần Việt hoặc từ Hán Việt. Những từ như "Pin", "Pa tê", "Pi", "Phan Si Păng", "Pác Bó" hay "Pằng" đều là từ ngoại lai, từ gốc tiếng dân tộc thiểu số và từ gợi âm thanh.

Trong bảng mã ASCII dùng ở máy tính, chữ P hoa có giá trị 80 và chữ p thường có giá trị 111.
Trong hệ đo lường quốc tế:
p được dùng cho tiền tố picô – hay 10−18.
P được dùng cho tiền tố pêta – hay 1015.
Trong hóa sinh học, P là biểu tượng cho proline.
Trong hóa học, P là ký hiệu cho nguyên tố phosphor (Z = 15), và là ký hiệu cho hạt proton.
Trong vật lý hạt, p là ký hiệu cho proton.
Trong tin học, &lt;p&gt; là một thẻ HTML để bắt đầu một đoạn văn mới.
Trong toán học, chữ \mathbb{P} bảng đen đậm chỉ tới tập hợp các số nguyên tố.
Trong môn cờ vua, P là ký hiệu để ghi quân Quân (Pawn).
Theo mã số xe quốc tế, P được dùng cho Bồ Đào Nha (Portugal).
P được gọi là Papa trong bảng chữ cái âm học NATO.
Trong bảng chữ cái Hy Lạp, P tương đương với Π và p tương đương với π.
Trong bảng chữ cái Cyrill, P tương đương với П và p tương đương với п.

Tham khảo
Q

Q, q (gọi là "quy" - /kwi/ theo tiếng Pháp hoặc "kiu" - /kju/ theo tiếng Anh) là chữ cái thứ 17 trong phần nhiều bảng chữ cái dựa trên Latinh và là chữ thứ 21 trong chữ cái tiếng Việt. Trong tiếng Việt Q luôn luôn đi trước U tạo thành cặp chữ QU, dùng cho âm /kw/, gần giống âm của cặp chữ ...CO và ...KO nếu sau nó là một nguyên âm A hoặc E. Liên kết QU cũng thường xảy ra trong các ngôn ngữ thuộc nhóm German và nhóm Rôman: trong tiếng Anh và tiếng Đức dùng cho âm /kw/; trong tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý... dùng cho âm /k/.

Trong bảng mã ASCII dùng ở máy tính, chữ Q hoa có giá trị 81 và chữ q thường có giá trị 112.
Trong hóa sinh học, Q là ký hiệu của glutamin.
Trong toán học, \Q chỉ tập hợp các số hữu tỉ.
Trong Hoá Học Q là một trong hai chữ cái không có trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học.
Trong môn cờ vua, Q là ký hiệu để ghi quân Hoàng hậu (Queen).
Trong bộ bài Tây, Q là một lá bài có in hình hoàng hậu, viết tắt cho Queen.
Theo mã số xe quốc tế, Q được dùng cho Qatar.
Q được gọi là Quebec trong bảng chữ cái âm học NATO.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Y

Y, y là chữ cái thứ 25 trong phần nhiều chữ cái dựa trên Latinh và là chữ thứ 29 và cuối cùng trong chữ cái tiếng Việt. Y còn có tên khác là "i gờ-rét", phiên âm từ tiếng Pháp "i grec" có nghĩa là "i Hy Lạp" do liên tưởng tới chữ Upsilon của bảng chữ cái Hy Lạp.

Trong tiếng Việt, chính tả mặc định nếu vần IÊ không có phụ âm đứng trước thì chữ I sẽ chuyển thành chữ Y. Ví dụ như yêu kiều là đúng chính tả, còn iêu kyều, iêu kiều, yêu kyều là sai chính tả.
Trong Hoá Học, Y là ký hiệu cho nguyên tố Ytri (Yttrium Z = 39).

Tham khảo
Z

Z, z (gọi là dét hoặc di) là chữ cái thứ 26 và cuối cùng trong phần nhiều bảng chữ cái dựa trên hệ chữ Latinh. Mặc dù cũng được phát triển trên hệ thống chữ Latinh, bảng chữ cái tiếng Việt không sử dụng chữ này mà sử dụng chữ "d" cho âm /z/ ("dờ"). Tuy nhiên một số ít người Việt vẫn sử dụng chữ này trong tiếng Việt, ví dụ như chính chủ tịch Hồ Chí Minh khi viết di chúc đã viết chữ "z" thay "d" (ông viết "nhân zân" thay vì viết "nhân dân"). Một số người Việt đôi khi thay D bằng Z hoặc thêm Z sau D để biểu thị đúng âm "dờ" (ví dụ như Hồ Dzếnh, Nguyễn Dzoãn Cẩm Vân), đặc biệt nếu phải viết tên riêng không dấu (ví dụ như Doãn viết thành "Dzoan"/"Zoan" thay vì "Doan" để phân biệt với Đoàn, hay Dương viết thành "Dzuong"/"Zuong" thay vì "Duong" để phân biệt với Đường).

Trong hoá học, Z là ký hiệu cho số hiệu nguyên tử.
Trong toán học, \Z là ký hiệu tập hợp các số nguyên.

Tham khảo
Manitoba

| seat_type = Thủ phủ
| seat = Winnipeg
| parts_type = Thành phố lớn nhất
| parts = Winnipeg
| leader_title = Thủ hiến
| leader_name = Heather Stefanson (PCC)
| leader_title1 = Tỉnh trưởng
| leader_name1 =
| area_total_km2 = 647.797
| area_rank = 8
| area_land_km2 = 553.556
| area_water_km2 = 64.241
| area_water_percent = 14,5
| population_as_of = 2018
| population_total = 1.352.154
| population_rank = 5
| population_density_km2 = 1.80
| population_density_rank = t8
| established_title3 = Gia nhập Canada
| established_date3 = 15 tháng 7 năm 1870 (thứ 5)
| timezone1 = UTC-6
| postal_code_type = Viết tắt bưu điện
| postal_code = MB
| postal2_code_type = Tiền tố bưu điện
| postal2_code = R
| iso_code = CA-MB
| blank_name_sec1 = Đại diện Quốc hội
| blank_info_sec1 = Hạ viện: 14 ghếThượng viện: 6 ghế
| website = www.gov.mb.ca
}}
Manitoba ( ) là một trong ba tỉnh bang nằm ở trung tâm của Canada, có cùng biên giới với Ontario, Saskatchewan và Nunavut, phía bắc giáp vịnh Hudson và phía nam giáp hai bang Minnesota và Bắc Dakota của Hoa Kỳ.

Hầu hết dân Manitoba có nguồn gốc Anh. Nhưng nhiều thay đổi trong mô hình nhập cư và di trú đã biến tỉnh này là nơi mà không có một sắc tộc nào nổi bật về số lượng.

Có trên 700 tổ chức ở tỉnh này hỗ trợ cho công dân mới và dân nhập cư. Khoảng 60% trong số một triệu người dân Manitoba sinh sống ở thành phố chính Winnipeg, thủ phủ của tỉnh bang này. Thành phố lớn thứ hai là Brandon, ở phía tây nam Manitoba. Tên Manitoba có thể đến từ tiếng Cree manitou bou có nghĩa là "Eo biển hẹp của Thần linh Vĩ đại". Manitoba cũng là quê hương của Vườn Hoà bình Quốc tế - khu vườn lớn nhất thế giới dành tặng cho hoà bình thế giới.

Tham khảo
Labrador

| flag = Flag of Labrador.svg
| symbol =
| motto = Munus splendidum mox explebitur&nbsp; (Latin)"Our splendid task will soon be fulfilled"
| nickname = "The Big Land"
| image = File:Labrador-Region.PNG
| map_caption = Labrador (đỏ) nằm trong Canada
| country =
| state = Newfoundland and Labrador
| state_type = Tỉnh
| border = QuebecNunavut
| part =
| landmark =
| river =
| area = 294,330
| area_water = 31340
| area_water_percent = 4
| highest = Mount Caubvick
| highest_elevation = 1652
| elevation_max_footnotes = (Mount Caubvick)
| city_type = Khu dân cư lớn nhất
| city = Labrador City
| population = 27,197
| population_date = 2016
| population_footnotes =
| population_density_km2 = 0.09
| blank_name_sec1 = Coastline
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 = Longest river
| blank1_info_sec1 = Grand River (Newfoundland name: Churchill River)()

| established = 1763
| free_type = MP
| free = 1
| free2_type = MHA
| free2 = 4
| free3 = English, Innu, Inuit, Métis
| free3_type = Nhóm dân tộc
}}
Labrador là phần đất liền của tỉnh bang Newfoundland và Labrador; phần còn lại của Newfoundland và Labrador, Newfoundland, là phần nhô ra biển.Đây là vùng địa lý lớn nhất cực bắc, Đại Tây Dương.

Labrador chiếm phần phía đông của Bán đảo Labrador. Phía tây và nam giáp tỉnh Québec của Canada. Labrador cũng có một đường biên giới đất liền với lãnh thổ của Nunavut trên đảo Killiniq của Canada.

Mặc dù Labrador chiếm 71% diện tích đất của tỉnh, nhưng chỉ có 8% dân số của tỉnh. Các thổ dân ở Labrador gồm có người da đỏ miền Bắc của Nunatsiavut, người Inuit miền Nam - Métis của Nunatukavut (NunatuKavut) và Innu . Nhiều người dân không phải là thổ dân ở Labrador đã không định cư lâu dài ở Labrador cho đến khi phát triển tài nguyên thiên nhiên trong những năm 1940 và 1950. Trước những năm 1950, rất ít người không phải là thổ dân sống ở Labrador quanh năm. Một số người nhập cư châu Âu làm việc theo mùa vụ cho thương gia nước ngoài và đưa gia đình họ được gọi là Người định cư.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Labrador, Canada
Project Gutenberg có sách điện tử cho The Lure of the Labrador Wild của Dillon Wallace
Trang thông tin về Labrador
Tháng 4 năm 2004

__NOTOC__
2004: Tháng 1 - tháng 2 - tháng 3 - tháng 4 - tháng 5 - tháng 6 - tháng 7 - tháng 8 - tháng 9 - tháng 10 - tháng 11 - tháng 12

Tháng 4 năm 2004

Thứ Hai, ngày 5 tháng 4
Hoàng thân Trưởng thôn (Emir Sheikh) Hamad bin Khalifa al-Thani của Qatar kêu gọi những nước thuộc khối Ả Rập hãy nghĩ đến đề nghị về dân chủ của Mỹ hơn bỏ những đó thẳng đi. Ông al-Thani nói những người Ả-rập đừng lạm dụng Tranh chấp Israel-Palestine và sự lo sợ về an ninh để bào chữa cho việc làm chậm các sửa đổi này. (HaAretz )
Chiếm đóng Iraq: Paul Bremer nói là giáo sĩ đạo Hồi quá khích người Shi'a Moqtada Sadr là kẻ phi luật pháp và khuyến cáo là các cuộc chống đối của các giáo sĩ và những người theo họ sẽ không được nhân nhượng. (Middle East Online)
Tại Hàn Quốc chủ tịch của đảng Uri Chung Dong-young kêu gọi các đảng đối lập rút lại đề nghị bãi chức Tổng thống Roh Moo-hyun. (Hankooki)

Sự kiện theo tháng
2004: Tháng 3 - tháng 5

Tham khảo
Thể loại:Sinh thái học

Sinh thái học là khoa học về môi trường sống và sự ảnh hưởng lẫn nhau của sinh vật và môi trường.

Lưu ý là chủ đề này không bao hàm những vấn đề thuộc môi trường hay kinh tế học hoặc dân tộc học. Vấn đề quan tâm tại đây là khoa học sinh thái.
Quận Cam, California

Quận Cam hay Quận Orange () là một quận (hạt) ở miền nam tiểu bang California, Hoa Kỳ. Với dân số 3.010.232 theo Thống kê Dân số 2010 của Mỹ, Quận Cam là quận đông dân thứ nhì tại tiểu bang này và thứ ba toàn quốc.

Địa lý
Theo Điều tra Dân số 2010 của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, Quận Cam có tổng diện tích 2.460 km² trong đó đất liền là 2.050 km² mặt nước chiếm 410 km² (16,6% tổng diện tích). Quận giáp Thái Bình Dương về phía tây, Quận Los Angeles về phía bắc, Quận San Bernardino về phía đông bắc, Quận Riverside về phía đông và Quận San Diego về phía nam. Điểm cao nhất của Quận là Santiago Peak(1.734 m) cách phía đông Santa Ana khoảng 32&nbsp;km. Gần Santiago Peak là Modjeska Peak chỉ thấp hơn 60 m, đỉnh của nó được biết với cái tên Saddleback có thể thấy được từ hầu hết mọi nơi trong Quận.

Danh lam thắng cảnh
Thời tiết ấm áp và các bãi biển quanh năm tại khu vực này thu hút hàng triệu du khách hàng năm.

Huntington Beach là một điểm nóng để tắm nắng và lướt sóng. Nhiều cuộc thi lướt sóng (surfing) được tổ chức tại thành phố này hàng năm. Một số công viên giải trí nổi tiếng trên thế giới có tại quận này, như Disneyland và Disney's California Adventure tại Anaheim và Knott's Berry Farm tại Buena Park. Trường Đại học California tại Irvine và nơi sinh trưởng của cố Tổng thống Richard Nixon cũng ở trong quận này. Khu vực Little Saigon (Tiểu Sài Gòn) trong quận này cũng đáng được chú ý, vì đây là nơi cư ngụ của số người Việt đông đảo nhất ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Dân số
Theo thống kê, quận này có 3.010.232 người, 935.287 hộ và 667.794 gia đình. Mật độ dân số là 1.392 người/km². Có 969.484 đơn vị nhà cửa. Các dân tộc trong quận này gồm có 64,81% người da trắng, 1,67% người Mỹ gốc Phi, 0,70% người da đỏ, 13,59% người Mỹ gốc Á, 0,31% người gốc các đảo Thái Bình Dương, 14,80% các dân tộc khác, và 4,12% lai nhiều hơn một chủng tộc. 30,76% dân số là người Hispanic.

Vào năm 2007, có khoảng 135.000 người gốc Việt trong số 3 triệu dân trong quận, và có 10 người Việt được bầu vào các cơ quan chính quyền địa phương như Hội đồng thành phố, Ban lãnh đạo nhà trường và Hội đồng quận. Cuối năm 2014, lần đầu tiên cả ba thành phố nằm cận kề nhau ở Quận Cam, nơi có đông người Việt sinh sống, đều có thị trưởng là người gốc Việt Nam: Tạ Đức Trí thị trưởng của thành phố Westminster, Michael Võ thị trưởng ở thành phố Fountain Valley và Bảo Nguyễn, thị trưởng thành phố Garden Grove.

Các thành phố trực thuộc

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức của quận Cam
Tài liệu cử tri (tiếng Việt)
Thể loại:Nhà vật lý

Nhà vật lý là một nhà khoa học chuyên sâu vào lĩnh vực vật lý. Các nhà vật lý làm việc tại các trường đại học với các chức danh như giáo sư, giảng viên, nghiên cứu viên, hoặc trong các phòng thí nghiệm. Các nhà vật lý chuyên nghiệp thường phải có bằng tiến sĩ. Một số nhà vật lý cũng sử dụng kiến thức của họ để làm việc trong các lĩnh vực khác như tin học hoặc tài chính...
SAP

|slogan = Run Simple (formerly: The best-run businesses run SAP.)
|foundation = Weinheim, Baden-Württemberg, Đức ()
|founder = Dietmar HoppHans-Werner HectorHasso PlattnerKlaus TschiraClaus Wellenreuther
|location_city = Walldorf
|location_country = Đức
|area_served = Worldwide
|key_people = Hasso Plattner (Chairman)Bill McDermott (CEO)
|industry = Enterprise software
|products = See list of SAP products
|revenue = €17,56&nbsp;tỷ (2014)
|operating_income = €4,331&nbsp;tỷ (2014)
|parent =
|homepage =
|footnotes =
|intl = yes}}

]]
Công ty Cổ phần SAP (tiếng Đức: SAP Aktiengesellschaft, thường được viết tắt là SAP AG) là công ty phần mềm lớn nhất châu Âu, có trụ sở chính tại Walldorf, (Đức).

Tiểu sử
1972: năm nhân viên của IBM (Claus Wellenreuther, Hans-Werner Hector, Klaus Tschira, Dietmar Hopp và Hasso Plattner) thành lập công ty SAP - Systemanalyse und Programmentwicklung (Phân tích hệ thống và phát triển phần mềm) - đặt trụ sở chính tại Weinheim và văn phòng ở Mannheim.
1973: sản phẩm kế toán đầu tiên ra đời: System RF, sau này được đổi tên thành R/1
1976: thành lập công ty SAP GmbH (GmbH: công ty trách nhiệm hữu hạn) chuyên về tiêu thụ và cố vấn. Năm năm sau, công ty Systemanalyse und Programmentwicklung được giải thể, các quyền hạn được chuyển sang SAP GbmH.
1977: trụ sở chính được chuyển từ Weinheim về Walldorf.
1979: sản phẩm R/2 ra đời.
1988: công ty được chuyển thể thành công ty cổ phần. Vốn điều lệ được nâng lên trong hai bước từ 5 triệu Mark Đức thành 60 triệu Mark Đức. Vào tháng 10 cổ phần được niêm yết trên thị trường chứng khoán.
1990: phát hành cổ phần ưu đãi nâng vốn điều lệ lên 85 triệu Mark Đức.
1991: giới thiệu sản phẩm R/3 tại hội chợ CeBIT ở Hannover, Đức.
1999: giới thiệu sản phẩm mySAP.com.
2003: Hasso Plattner, người thành lập SAP cuối cùng còn lại trong hội đồng quản trị, rút lui khỏi hội đồng quản trị.
2004: phiên bản đầu tiên của SAP NetWeaver04 có mặt trên thị trường.

Các sản phẩm
mySAP ERP: phần mềm hoạch định tài nguyên doanh nghiệp.
mySAP Business Suite: bao gồm các phần mềm dùng trong doanh nghiệp như hoạch định tài nguyên doanh nghiệp (ERP), quản lý quan hệ khách hàng (tiếng Anh: Customer Relationship Management - CRM), quản lý quan hệ người cung cấp (tiếng Anh: Supplier Relationship Management - SRM), quản lý dây chuyền cung cấp (tiếng Anh: Supply Chain Management – SCM).
SAP NetWeaver: phần mềm tích hợp ứng dụng doanh nghiệp.
Các giải pháp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ: SAP Business One, mySAP All-in-One.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chính của SAP
Tera-

Tera (viết tắt T) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 1012 hay 1.000.000.000.000 lần.

Độ lớn này được công nhận từ năm 1960, theo tiếng Hy Lạp nghĩa là con quỷ khổng lồ.

Trong tin học, ví dụ viết liền trước byte hoặc bit, độ lớn này còn mang nghĩa 240 = 10244 = 1.099.511.627.776.

Xem thêm
Tiền tố SI

Tham khảo

Liên kết ngoài
BIPM website
Gam

Gram (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp gramme /ɡʁam/), còn gọi là gờ ram, cờ ram, là đơn vị đo khối lượng bằng 1/1000 kilôgam. Trong hệ đo lường quốc tế SI, gam là đơn vị đo được suy ra từ đơn vị cơ bản kilôgam theo định nghĩa trên.

Định nghĩa ban đầu của gam khởi đầu từ năm 1975 là khối lượng nước nguyên chất có thể tích bằng một khối lập phương có cạnh 1x1x1 cm (cen-ti-mét) ở nhiệt độ nước đá bắt đầu tan chảy. Ban đầu nhiệt độ chuẩn được quy định tại 0 độ C nhưng sau đó đã được thay đổi lại thành 4 độ C - là nhiệt độ tại đó các phân tử nước cô đặc nhất.

Một số giá trị quy đổi khối lượng tương đương
1 gram = 5 carat
1 gram = 15,4324 grain
1 gram = 0,0352736 ounce avdp (oz)
1 gram = 0,0321492 ounce troy (ozt)
1 gram = 0,643014 pennyweight

Xem thêm
Hệ đo lường quốc tế

Chú thích
Murein

Murein là thành phần sinh hóa cấu thành nên thành tế bào của các loài sinh vật nhân sơ. Lớp murein nằm bên ngoài màng sinh chất thường dày từ 20 - 80&nbsp;nm (vi khuẩn gram dương) hoặc 7 - 8&nbsp;nm (vi khuẩn gram âm). Lớp này chiếm tương ứng từ 90% hoặc 10% trọng lượng khô của hai loại vi khuẩn trên.

Chức năng của murein là làm thành tế bào trở nên rắn chắc để tế bào không bị áp suất thẩm thấu phá vỡ. Đồng thời cũng hình thành nên hình dạng đặc trưng của vi khuẩn. Một số thuốc kháng sinh như penicillin tiêu diệt vi khuẩn bằng cách làm gián đoạn quá trình hình thành cấu trúc thành tế bào.

Thành phần hóa học của murein là peptidoglycan, một loại polisaccarit có chứa nitơ. Peptidoglycan là các chuỗi lặp lại của hai loại đường là N-acetyl glucosamin (GlcNAc) và axít N-acetyl muramic (MurNAc). Mỗi phân tử MurNAc được gắp với một chuỗi khoảng 4 đến 5 amino acid. Các amino acid của những sợi peptidoglycan khác nhau được liên kết với nhau tạo thành một tấm lưới dày và rắn chắc. Trình tự của các amino acid và cấu trúc chính xác của thành tế bào là đặc trưng cho mỗi loài vi khuẩn.


Tham khảo
Thể loại:Lịch sử

Lịch sử là môn học nghiên cứu và phân tích những sự kiện đã xảy ra. Trong thực tế, chỉ có một số sự kiện lịch sử được xem là "có thật". Đa số các nhà nghiên cứu các sự kiện lịch sử này, hay sử gia, tin rằng với quan điểm hiện tại chúng ta có thể thay đổi cách hiểu những sự kiện xưa. Vì thế cách giải thích những sự kiện xưa thay đổi thường xuyên qua các thời kỳ. Những giải thích dựa theo các nguồn gốc "căn bản"&nbsp;– những văn kiện được viết ra vào lúc đó hay gần sau lúc đó&nbsp;– thường được xem là có giá trị nhất.
Tạ

Trong khoa đo lường, tạ là đơn vị đo khối lượng thuộc hệ đo lường cổ Việt Nam, hiện nay tương đương với 100 kilôgam, được sử dụng trong giao dịch đời thường ở Việt Nam.

Thời Pháp thuộc thì một tạ có trọng lượng thay đổi tùy theo mặt hàng. Một tạ gạo được ấn định là 100 ký trong khi một tạ thóc là 68 ký và một tạ than là 60 ký.

Một tạ cũng bằng 1/10 tấn, 10 yến và bằng 100 cân.

Theo, trước kia, giá trị của tạ trong hệ đo lường cổ của Việt Nam là 60,45 kg.

Đến đầu thế kỉ 21, một số vùng ở Việt Nam vẫn dùng đơn vị tạ với giá trị bằng 60&nbsp;kg.

Xem thêm
Đơn vị đo khối lượng
Hệ đo lường cổ Việt Nam
Tấn
Yến
Cân

Tham khảo
Tấn

Trong đo lường, tấn (đôi khi kí hiệu là "t") là đơn vị đo khối lượng thuộc hệ đo lường cổ Việt Nam, hiện nay tương đương với 1000 kilôgam, tức là một megagram, được sử dụng trong giao dịch thương mại ở Việt Nam.

Một tấn bằng 10 tạ, 100 yến, 1000 cân, 10000 lạng.

Trước kia, giá trị của tấn trong hệ đo lường cổ của Việt Nam là 604,5 kg.

Khi nói về trọng tải của tàu bè, tấn còn có thể mang ý nghĩa chỉ dung tích, 2,8317 mét khối hoặc 1,1327 mét khối.

Cần phân biệt và tránh nhầm lẫn với đơn vị tấn của hệ đo lường Anh và Mỹ, không theo hệ thống SI, theo đó, ở Hoa Kỳ, ton (tấn) hay là short ton là tấn thiếu có khối lượng bằng 2.000 pound, tức 907,18474 kg, và long ton (tấn dư) ở Anh với khối lượng 2.240&nbsp;pound tức 1.016,0469088&nbsp;kg bởi các từ này cũng thỉnh thoảng gọi là ton, khác hẳn với tonne.

Quy đổi
Một tấn tương ứng với:
Theo ki-lô-gram: 1.000 ki-lô-gram
Theo gam: 1.000.000 gam

Xem thêm
Đơn vị đo khối lượng
Hệ đo lường cổ Việt Nam
Tạ
Yến
Cân

Tham khảo
Địa Trạch Lâm

Quẻ Địa Trạch Lâm, đồ hình ||:::: còn gọi là quẻ Lâm (臨 lin2), là quẻ thứ 19 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).

Giải nghĩa: Đại dã. Bao quản. Việc lớn, người lớn, cha nuôi, vú nuôi, giáo học, nhà sư, kẻ cả, dạy dân, nhà thầu. Quân tử dĩ giáo tư chi tượng: người quân tử dạy dân, che chở, bảo bọc cho dân vô bờ bến.

Tham khảo

en:List of I Ching hexagrams 1-32
Sơn Trạch Tổn

Quẻ Sơn Trạch Tổn, đồ hình ||:::| còn gọi là quẻ Tổn (損 sun3), là quẻ thứ 41 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).

Giải nghĩa: Thất dã. Tổn hại. Hao mất, thua thiệt, bớt kém, bớt phần dưới cho phần trên là tổn hại. Phòng nhân ám toán chi tượng: tượng đề phòng sự ngầm hại, hao tổn.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 41
Trạch Địa Tụy

Quẻ Trạch Địa Tụy, đồ hình:::||: còn gọi là quẻ Tụy (萃 cui4), là quẻ thứ 45 của Kinh Dịch.

Nội quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).
Ngoại quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).

Giải nghĩa: Tụ dã. Trưng tập. Nhóm họp, biểu tình, dồn đống, quần tụ nhau lại, kéo đến, kéo thành bầy. Long vân tế hội chi tượng: tượng rồng mây giao hội.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 45
Đơn vị đo chiều dài

Một đơn vị đo chiều dài là một chiều dài chuẩn (thường không đổi theo thời gian) dùng để làm mốc so sánh về độ lớn cho mọi chiều dài khác.

Trong hệ đo lường quốc tế
Kêtamét
Rônnamét
Yôtamét
Zêtamét
Êxamét
Pêtamét
Têramét
Gigamét
Mêgamét
Kilômét
Héctômét
Đềcamét
Mét
Đêximét
Xăngtimét
Milimét
Micrômét
Nanômét
Picômét
Femtômét
Atômét
Zéptômét
Yóctômét
Rontômét
Kéctômét

Trong thiên văn học
Đơn vị thiên văn (AU) (~149 gigamét)
Năm ánh sáng (~9,46 pêtamét)
Phút ánh sáng (~18 gigamét)
Giây ánh sáng (~300 mêgamét)
Parsec (pc) (~30,8 pêtamét)
Kilôparsec (kpc)
Mêgaparsec (Mpc)
Gigaparsec (Gpc)
Teraparsec (Tpc)

Trong vật lý
Trong vật lý còn có thêm:
Độ dài Planck
Bán kính Bohr
Fermi (fm) (= 1 femtômét)
Angstrom (Å) (= 100 picômét)
Micrôn (= 1 micrômét)

Trong hệ đo lường cổ của Việt Nam
Dặm
Mẫu
Lý còn được gọi là lí
Sải
Thước (1 mét)
Tấc (1/10 thước)
Phân (1/10 tấc)
Li (1/10 phân)

Trong hàng hải
Hải lý (1852 mét)

Trong hệ đo lường Anh Mỹ
Inch (1inch ≈ 2,54 xăngtimét)
Foot hay ft (1&nbsp;ft ≈ 0.3048 mét)
Yard hay yd(1yd ≈ 0,9144 mét)
Mile/Dặm Anh (1609 mét)

Xem thêm
Hệ đo lường quốc tế
Hệ đo lường cổ Việt Nam
Hệ đo lường Anh Mỹ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam
Trung tâm đo lường Việt Nam
Đổi đơn vị đo lường trực tuyến
Yôtamét

&emsp;

| units2 = Hệ thống đơn vị thiên văn
| inunits2 = &emsp;&emsp;
| units3 = Hệ đo lường Anh/Mỹ
| inunits3 =
| units4 = Hải lý
| inunits4 =
}}
Một yôtamét (viết tắt là Ym) là một đơn vị đo khoảng cách bằng 1024 mét. (1 triệu tỷ mét, tiếng Anh là Septillion)

Trong hệ đo lường quốc tế, yôtamét là đơn vị đo được suy ra từ đơn vị cơ bản mét theo định nghĩa trên.

Yôtamét có thể được dùng để đo khoảng cách giữa các thiên hà, tuy nhiên các nhà thiên văn thường quen dùng năm ánh sáng và parsec hơn.

Chữ yôta (hoặc trong viết tắt là Y) viết liền trước các đơn vị trong hệ đo lường quốc tế để chỉ rằng đơn vị này được nhân với 1024 lần. Xem thêm trang độ lớn trong SI.

Các chuyển đổi
1 Ym = 105 700 000 năm ánh sáng = 32 408 000 parsec
Đường kính của Nhóm Thiên hà Địa phương = 2 Ym
Khoảng cách đến quasar xa nhất = 100 Ym
Khoảng cách đến chân trời vũ trụ = 130 Ym
;Diễn giải:
1,2 Ym - 127 triệu năm ánh sáng: khoảng cách đến nguồn Chớp gamma gần nhất, GRB 980425 về phía chòm sao Viễn Vọng Kính
1,3 Ym - 137 triệu năm ánh sáng: khoảng cách cụm thiên hà Centaurus Cluster
1,9 Ym - 201 triệu năm ánh sáng: đường kính của siêu đám địa phương Xử Nữ
2,3 Ym - 225 đến 250 triệu năm ánh sáng - Ánh sáng đi được trong chân không trong một năm thiên hà
2,8 Ym - 296 triệu năm ánh sáng - Khoảng cách đến siêu đám Coma về phía chòm sao Hậu Phát
3,2 Ym - 338 triệu năm ánh sáng - Khoảng cách đến Stephan's Quintet
4,7 Ym - 496 triệu năm ánh sáng - Chiều dài của Vạn Lý Trường Thành CfA2, một trong những kiến trúc thượng tầng quan sát lớn nhất trong Vũ trụ
6,1 Ym - 645 triệu năm ánh sáng - Khoảng cách đến siêu sao Shapley
9,5 Ym - 996 triệu năm ánh sáng - Đường kính của Supervoid Eridanus

Xem thêm
Hệ đo lường quốc tế
Độ lớn trong SI
Năm ánh sáng
Parsec

Tham khảo

en:MetreSI prefixed forms of metre
nl:Yottameter
Thể loại:Ngữ hệ Ấn-Âu

Ngữ hệ Ấn-Âu là một tổng hợp bao gồm khoảng hơn 400 ngôn ngữ mà các nhà nghiên cứu về ngôn ngữ tin rằng có chung một nguồn gốc. Những người dùng các thứ tiếng của hệ thống này sống từ Ấn Độ cho đến Tây Âu, từ Địa Trung Hải cho đến Bắc Âu và bao gồm khoảng 3 tỉ người.
Lý thuyết hấp dẫn lượng tử vòng

Việc tìm kiếm một lý thuyết lượng tử của trường hấp dẫn, qua đó tìm hiểu các đặc điểm của không-thời gian, lượng tử vẫn là một vấn đề mở. Một trong những hướng tiếp cận hiện đại chính là thuyết hấp dẫn lượng tử vòng. Thuyết này có cơ sở định nghĩa toán học khá tốt, bao gồm môi trường độc lập, không xáo trộn của lượng tử hóa hấp dẫn, cùng với các cặp vật chất quy ước. Thuyết hấp dẫn lượng tử vòng ngày nay hình thành một khối lượng lớn các nghiên cứu, từ nền tảng toán học cho đến các ứng dụng của nó vào ngành vật lý học. Một số kết quả nổi bật đó là:

Tính toán được các đại lượng vật lý như diện tích và thể tích, trùng hợp với các đại lượng dự đoán trong vật lý thang Planck
Tạo ra được một công thức đạo hàm từ công thức entropy lỗ đen (black hole) của Jacob Bekenstein và Stephen Hawking.
Phác họa một hình ảnh vật lý phong nhã của thế giới lượng tử, có đặc điểm là như sợi polymer liên kết bởi các đại lượng rời rạc trong thang đo Planck. Đây là tính chất quan trọng bậc nhất, miêu tả sự lượng tử hóa của thế giới tự nhiên, biểu hiện ở chính không-thời gian.

Các vấn đề tồn tại từ trước đó như việc thiếu giá trị của tích hữu hướng, tìm hiểu đặc điểm của các vòng, cũng như sự bổ sung các điều kiện tự nhiên, đã được giải quyết một cách trọn vẹn. Tuy nhiên, một vấn đề mở bấy lâu nay chính là việc tìm hiểu bản chất động lực học của không-thời gian.

Giới thiệu khái quát

Hấp dẫn lượng tử: Chúng ta đang ở đâu?
Vấn đề của vật lý năng lượng cao
Vấn đề của vật lý tương đối tính
Vòng hay là dây?

Lịch sử của thuyết hấp dẫn lượng tử vòng

Ý tưởng chính và cơ sở vật lý
Lý thuyết trường lượng tử trên một đa tạp khác
Ý nghĩa vật lý của bất biến diffeomorphism
Vấn đề chưa được biết đến

Quá trình hình thành
Đại số vòng
Hấp dẫn lượng tử vòng
Trạng thái vòng và mạng spin
Bất biến Diffeomorphism
Động lực học của không-thời gian

Kết quả vật lý
Kỹ thuật
Ý nghĩa vật lý

Vấn đề mở

Xem thêm
Lý thuyết dây

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nguyên tử của không gian và thời gian
Đỏ thắm

Màu đỏ thắm (tên tiếng Anh: crimson) là màu sắc đa số người cảm nhận khi nhìn vào hình bên. Màu này đỏ sẫm có ánh xanh rất nhẹ. Thông thường, nó có thể coi là màu của máu.

Trong phối màu in ấn, nhuộm
Màu đỏ Alizarin là chất màu được tổng hợp lần đầu tiên năm 1868 bởi các nhà hóa học người Đức Carl Gräbe và Carl Lieberman và thay thế cho các chất màu tự nhiên chiết từ rễ cây thiến thảo (một cây loại Rubia họ Rubiaceae). Màu đỏ Alizarin là một thuốc nhuộm được lấy ra từ rễ cây này bằng phèn chua. Nói chung nó không phải là một chất bền màu, khi trộn với bột son (ochre), bột màu sienna và bột màu umber.

Màu đỏ thắm, hay đỏ thẫm (carmine) đôi khi được sử dụng để chỉ thuốc nhuộm sản xuất từ xác khô của bọ yên chi cái (cochineal) mặc dù thông thường người ta vẫn gọi nó là chất màu "yên chi" từ tên của loài bọ này. Nó có lẽ được phát hiện ra trong cuộc viễn chinh của người Tây Ban Nha tới México là ông Hernán Cortés và được đem về châu Âu trong những năm đầu của thập niên 1500. Màu đỏ thẫm này lần đầu tiên được Mathioli miêu tả năm 1549.

Chất màu đỏ thẫm có thể là hỗn hợp muối nhôm và calci của axít carminic và màu carmine là màu chứa nhôm hay nhôm-thiếc của dịch chiết từ bọ yên chi, trong khi dịch màu đỏ thắm được sản xuất bằng cách trộn chất chiết của bọ yên chi với dung dịch 5 phần trăm phèn chua và kem tartar (muối kali của axít tartaric KHC4H4O6). Màu tía được sản xuất tương tự màu đỏ thẫm với sự bổ sung thêm của vôi sống để sản xuất màu tía thẫm. Thuốc nhuộm màu đỏ thẫm (carmine) có xu hướng bay màu nhanh.

Thuốc nhuộm này đã từng được đánh giá cao ở cả châu Mỹ và châu Âu. Nó được sử dụng trong các tranh của Michelangelo và trên vải áo của kỵ binh Hungary, người Thổ Nhĩ Kỳ,áo choàng đỏ của Vương quốc Anh và Cảnh sát Hoàng gia Canada.

Ngày nay thuốc nhuộm màu đỏ thẫm carmine được sử dụng trong nhuộm màu thực phẩm, y tế và mỹ phẩm cũng như trong một số sơn dầu và màu nước được các họa sĩ sử dụng.

Sử dụng, biểu tượng
Màu đỏ thắm (crimson) là màu truyền thống của nhiều trường đại học, trong đó có Đại học Harvard, Đại học Saint Joseph's, Đại học Alabama và Đại học Bang Washington.
Tờ nhật báo của trường Harvard tên là The Harvard Crimson, còn tờ nhật báo của trường Alabama là The Crimson White.
Các đội điền kinh của Harvard mang danh the Crimson, còn đội của trường Alabama gọi là The Crimson Tide.
Trường trung học duPont Manual chấp nhận màu đỏ thắm năm 1892, đội bóng bầu dục của họ gọi là the Manual Crimsons.

Tọa độ màu
Số Hex = DC143C
RGB (r, g, b) = (220, 20, 60)
CMYK (c, m, y, k) = (14, 92, 76, 0)
HSV (h, s, v) = (348, 91, 86)

Xem thêm

Danh sách màu

Tham khảo
Xanh berin

Màu xanh berin hay xanh bi, xanh ngọc là màu nằm giữa màu xanh lá cây và màu xanh lam.

Khoáng chất
Đây là màu được coi là một trong những màu phổ biến nhất của khoáng chất berin có thể sử dụng trong công nghiệp đá quý (Be3Al2(SiO3)6), rất gần với ngọc lục bảo.

Tọa độ màu
Số Hex = 7FFFD4
RGB (r, g, b) = (127, 255, 212)
CMYK (c, m, y, k) = (50, 0, 17, 0)
HSV (h, s, v) = (160, 50, 100)

Xem thêm
Danh sách màu
Danh sách khoáng chất

Tham khảo
Anh đào (màu)

Màu anh đào là màu đỏ ánh tía, dao động từ thẫm đến chói. Nó có tên gọi này là do có màu giống như màu của quả anh đào chín.

Tọa độ màu
Số Hex = DE3163
RGB (r, g, b) = (222, 49, 99)
CMYK (c, m, y, k) = (13, 81, 61, 0)
HSV (h, s, v) = (343, 78, 87)

Xem thêm
Danh sách màu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Check out the entire crayola crayon history including Cerise, added in 1993
Thể loại:Ngữ hệ Nhật Bản

Ngữ hệ Nhật Bản là một nhóm ngôn ngữ nhỏ tất cả đều tập trung tại quần đảo Nhật và đã phát triển độc lập với các ngôn ngữ khác sau nhiều thế kỷ. Ngữ hệ Nhật Bản được chia ra làm 2 nhóm chính: tiếng Nhật và Nhóm ngôn ngữ Lưu Cầu.
Ngọc lam (màu)

Màu ngọc lam hay xanh Thổ (turquoise) là màu có giá trị trung bình do pha trộn của màu xanh lam và xanh lá cây, là màu của loại đá quý ngọc lam.

Cảm giác về màu sắc này là nữ tính, ngọt ngào, trong khi đó các sắc thái sẫm hơn thông thường là phức tạp và tao nhã hơn. Nó có liên hệ mật thiết với vùng Trung Đông và tây nam nước Mỹ. Thuật ngữ turquoise có xuất xứ từ tiếng Pháp với nghĩa Turkey (Thổ Nhĩ Kỳ).

Màu xanh lam là màu sắc gắn liền với thiên nhiên, với bầu trời, đại dương, và được cho là biểu tượng của sự bình yên, mở rộng, và không gian vô tận.

Tọa độ màu
:Số Hex = 40E0D0
:RGB (r, g, b) = (64, 224, 208)
:CMYK (c, m, y, k) = (71, 0, 7, 12)
:HSV (h, s, v) = (174, 71, 88)

Xem thêm
Danh sách màu
Ngọc lam

Tham khảo
Thể loại:Chiến tranh Việt Nam

Chiến tranh Việt Nam (1954-1975) là giai đoạn cuối và khốc liệt nhất của Chiến tranh Đông Dương (1945-1975). Đây là cuộc chiến giữa một bên là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và nhân dân hai miền Nam - Bắc với sự trợ giúp từ các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là của Liên Xô và Trung Quốc. Bên kia là Hoa Kỳ với sự hỗ trợ của Việt Nam Cộng hoà và các đồng minh khác như Úc, New Zealand, Hàn Quốc, Thái Lan và Philippines tham chiến trực tiếp. Cuộc chiến này tuy gọi là "Chiến tranh Việt Nam" nhưng chiến sự lan ra toàn bộ Đông Dương với chiến sự tại Lào và Campuchia ở các mức độ khác nhau. Do đó cuộc chiến còn được gọi là Chiến tranh Đông Dương lần thứ 2.
Lam sẫm

Màu lam sẫm (ultramarine), hay còn gọi là màu xanh hải quân, là biến thái sẫm màu của màu xanh lam. Một số người nhầm màu này với màu đen, đặc biệt khi nó liên quan đến màu quần áo. Nó có tên gọi xanh hải quân do đồng phục của Hải quân Hoàng gia Anh có màu này từ năm 1748 và sau đó được chấp nhận bởi các lực lượng hải quân khác trên thế giới.

Tọa độ màu
Số Hex = 000080
RGB (r, g, b) = (0, 0, 128)
CMYK (c, m, y, k) = (100, 100, 0, 50)
HSV (h, s, v) = (240, 100, 50)

Xem thêm
Danh sách màu

Tham khảo
Ba Bể (định hướng)

Ba Bể là một địa danh, tên một hồ nước ngọt tại tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam. Ngoài ra, danh xưng này còn được đặt cho:

Huyện cũ Ba Bể thuộc tỉnh Bắc Kạn.
Vườn quốc gia Ba Bể, có trung tâm là hồ Ba Bể.
Xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên.
Chu trình tiềm tan

Chu trình tiềm tan hay Tiềm sinh virus (tiếng Anh là lysogeny hoặc lysogenic cycle) là một pha (phase) trong chu kỳ sinh sản của virus. Pha này bổ sung với pha tan (lytic phase), xảy ra sau giai đoạn xâm nhiễm của virus động vật.

Chu kỳ tiềm tan bao gồm các giai đoạn sau:
virus tiêm bộ gen (genome) vào tế bào vật chủ.
bộ gen của virus gắn xen/chèn vào nhiễm sắc thể của vật chủ.
khi bộ gen tế bào vật chủ nhân đôi trong nguyên phân thì sẽ đồng thời nhân cả bộ gen của virus và truyền virus qua các thế hệ tế bào tiếp theo.
khi được "kích hoạt", bộ gen của virus sẽ tách ra khỏi DNA vật chủ và chuyển sang pha tan. Nghĩa là bộ gen của virus sẽ được khuếch đại và phiên mã tạo ra hạt virus. Virus sẽ thực hiện động tác đóng gói và phá vỡ màng tế bào vật chủ để tự giải phóng.
Hình ảnh

Tập tin:Bacteriophage lambda genome insertion.png

Chú thích


Tham khảo
Hạ Long (định hướng)

Hạ Long (下龍, nghĩa là rồng đáp xuống) có thể là tên của:

Địa danh
Phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
Vịnh Hạ Long: một vùng biển nằm trong vịnh Bắc Bộ thuộc tỉnh Quảng Ninh và là một trong 8 di sản thế giới được UNESCO công nhận tại Việt Nam.

; Địa danh cũ
Thành phố Hạ Long, tỉnh lỵ cũ tỉnh Quảng Ninh
Phường Hạ Long (thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định); nay là một phần của phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình
Xã Hạ Long, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh
Tên cũ của phường Hồng Gai thuộc thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh: phường Hạ Long.

Tên người
Hạ Long (; 1896–1969), Nguyên soái Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Bí danh của Phạm Chuyên, điệp viên người Việt Nam

Khác
Văn hóa Hạ Long
Thể loại:Bách khoa toàn thư

Bách khoa toàn thư (còn được gọi là từ điển bách khoa hay bách khoa thư) là bộ sách tra cứu về nhiều lĩnh vực kiến thức nhân loại.
Thể loại:Tin sinh học

Tin sinh học là một lĩnh vực khoa học sử dụng các công nghệ của các ngành toán học ứng dụng, tin học, thống kê và khoa học máy tính để giải quyết các vấn đề sinh học.
Thể loại:Linux

Linux là tên gọi của một hệ điều hành máy tính và cũng là tên của Hạt nhân Linux của nó. Nó có lẽ là một ví dụ nổi tiếng nhất của phần mềm tự do và của việc phát triển mã nguồn mở.
Nhóm bor

Nhóm bor là các nguyên tố hóa học thuộc nhóm 13 của bảng tuần hoàn, bao gồm bor (B), nhôm (Al), gali (Ga), indi (In), thali (Tl) và nihoni (Nh). Nhóm này nằm trong khối p của bảng tuần hoàn. Các nguyên tố trong nhóm bor có đặc điểm là có ba electron hóa trị.

Bor là một á kim, ít phổ biến trên Trái Đất. Các nguyên tố còn lại là kim loại yếu (nằm giữa kim loại và á kim trong bảng tuần hoàn). Nhôm là nguyên tố xuất hiện nhiều trên Trái Đất và là nguyên tố phổ biến thứ ba trong vỏ Trái Đất (8,3%). Nihoni hiện tại chưa phát hiện trong tự nhiên, đây là một nguyên tố tổng hợp.

Một số nguyên tố nhóm 13 có vai trò trong hệ sinh thái. Bor là một nguyên tố vi lượng ở người và cần thiết cho một số loài thực vật. Thiếu bor làm cây cối phát triển còi cọc, trong khi dư thừa bor cũng ức chế sự phát triển. Nhôm không có vai trò sinh học, không có độc tính đáng kể, được coi là an toàn. Indi và gali có thể kích thích sự trao đổi chất; gali có khả năng tự liên kết với các protein sắt. Thali có độc tính cao, can thiệp vào chức năng của nhiều loại enzym quan trọng. Nguyên tố này được sử dụng làm thuốc trừ sâu.

Đặc điểm

Mặc dù nằm trong khối p, các nguyên tố trong nhóm bor, đặc biệt là bor và nhôm trong liên kết hóa học thường vi phạm quy tắc octet. Tất cả các nguyên tố của nhóm bor đều có hóa trị ba.

Phản ứng hóa học

Hydride
Hầu hết các nguyên tố trong nhóm bor đều có xu hướng dễ phản ứng theo chiều tăng dần số hiệu nguyên tử. Bor, nguyên tố đầu tiên trong nhóm, thường không phản ứng với nhiều nguyên tố ở nhiệt độ thường. Bor tạo thành nhiều hợp chất với hydro gọi là boran. Boran đơn giản nhất là diboran B2H6.

Các nguyên tố nhóm 13 tiếp theo là nhôm và gali, tạo thành ít muối hydride bền hơn, mặc dù cả AlH3 và GaH3 có tồn tại. Indi chưa có dữ liệu cho thấy có tạo muối hydride, ngoại trừ indi có trong các phức chất như phức phosphin H3InP(Cy)3. Muối thali và hydro không bền, chưa tổng hợp được trong phòng thí nghiệm.

Oxide
Tất cả các nguyên tố thuộc nhóm bor được biết là tạo thành oxide hóa trị ba, với hai nguyên tử liên kết cộng hóa trị với ba nguyên tử oxy. Những yếu tố này cho thấy xu hướng tăng pH (từ acid đến base).

Ghi chú

Tham khảo
Baryon

Baryon hay còn gọi là baryon fermion là các hạt hadron có spin bán nguyên (do đó là fermion) chứa 3 quark hóa trị và 3 phản quark hóa trị.

Tên Baryon xuất phát từ chữ Hy Lạp βαρύς (barys) có nghĩa là nặng vì thời gian khi đặt tên, các hạt cơ bản khác hầu hết là nhẹ hơn.

Ví dụ:
Hạt nhân có thành phần là các fermion: proton và neutron
Hyperon là các hạt Δ, λ, Ω... có thời gian tồn tại rất ngắn, và nặng hơn các thành phần hạt nhân. Chúng thường không xuất hiện trong hạt nhân, mà chỉ được hình thành trong các phản ứng va chạm, sau đó phân rã thành các dạng khác.

Danh sách các hạt Baryon

[1]ít nhất 1 triệu tỉ tỉ tỉ năm (1035). Xem phân rã proton.
[2]đúng với các nơtron tự do; trong hầu hết các hạt nhân thông thường, nơtron là bền.

Sơ đồ Baryon

Tham khảo
Thể loại:Có người đề nghị xóa đi

Thể loại này liệt kê những trang và tập tin có người đề nghị xóa đi. Xem Biểu quyết xóa bài và Biểu quyết xóa tập tin. Một số bản mẫu tự động thêm trang vào thể loại này, ví dụ như .

Bảo quản viên chú ý: Trước khi xóa bài, hãy kiểm tra lịch sử trang và bản mẫu yêu cầu xóa. Tránh trường hợp bản mẫu yêu cầu xóa sử dụng không đúng mục đích.
Pha (vật chất)

tan chảy nhanh chóng cho thấy sự chuyển đổi pha từ rắn sang lỏng.]]
Trong các ngành khoa học vật lý, một pha là một vùng không gian (một hệ nhiệt động), trong đó tất cả các tính chất vật lý của vật liệu về cơ bản là đồng nhất. Ví dụ về tính chất vật lý bao gồm mật độ, chỉ số khúc xạ, từ hóa và thành phần hóa học. Một mô tả đơn giản là một pha là một vùng vật liệu đồng nhất về mặt hóa học, khác biệt về mặt vật lý và thường là có thể tách rời về mặt cơ học. Trong một hệ thống bao gồm nước đá và nước trong bình thủy tinh, các khối nước đá là một pha, nước là pha thứ hai và không khí ẩm là pha thứ ba so với nước đá và nước. Thủy tinh của bình là một pha riêng biệt khác.

Thuật ngữ pha đôi khi được sử dụng như một từ đồng nghĩa với trạng thái của vật chất, nhưng có thể có một số pha trộn lẫn của cùng một trạng thái của vật chất. Ngoài ra, thuật ngữ pha đôi khi được sử dụng để chỉ một tập hợp các trạng thái cân bằng được phân định theo các biến trạng thái như áp suất và nhiệt độ theo ranh giới pha trên sơ đồ pha. Do các ranh giới pha liên quan đến những thay đổi trong tổ chức vật chất, chẳng hạn như thay đổi từ lỏng sang rắn hoặc thay đổi tinh tế hơn từ cấu trúc tinh thể này sang cấu trúc tinh thể khác, nên cách sử dụng sau này tương tự như sử dụng "pha" như một từ đồng nghĩa với trạng thái vật chất. Tuy nhiên, trạng thái của vật chất và cách sử dụng sơ đồ pha không tương xứng với định nghĩa chính thức được nêu ở trên và ý nghĩa dự định phải được xác định một phần từ bối cảnh sử dụng thuật ngữ này.

Vật chất thông thường có thể ở các dạng sau:
Thể rắn
Thể lỏng
Thể khí
Plasma
Quark-gluon plasma
Đông đặc Bose-Einstein
Đông đặc fermion
Vật chất lạ, tinh thể lỏng, siêu lỏng, siêu rắn, siêu dẫn, thuận từ, sắt từ...

Xem thêm
Trạng thái vật chất
Tham khảo

Liên kết ngoài
Acid và base Lewis

Trong hóa học, một acid Lewis là bất kỳ acid nào mà có thể nhận một cặp điện tử và tạo ra liên kết cộng hóa trị phối hợp, được đặt theo tên của nhà hóa học người Mỹ Gilbert Lewis. Thuật ngữ acid là mơ hồ; đây chỉ là một trong các cách diễn giải chấp nhận được. Một electrophile (chất ưa điện tử) là một acid Lewis. Một acid Lewis thông thường có LUMO rỗng. Một số acid Lewis phổ biến là nhôm chloride, sắt(III) chloride, bor trifluoride và yterbi(III) triflat. Không giống như các acid thông thường, một acid Lewis không cần thiết phải có ion hydro như là một electrophil, một phân tử khác sẽ đảm nhận vai trò này.

Một base Lewis là bất kỳ phân tử hay ion nào có thể tạo ra liên kết cộng hóa trị phối hợp mới bằng cách cung cấp một (các) cặp electron. Một chất nucleophile (ưa thích điện tích dương) là một base Lewis.

Xem thêm
Acid
base

Tham khảo
Kỹ thuật xây dựng

Kỹ thuật xây dựng là một lĩnh vực kỹ thuật liên quan đến kế hoạch, thi công và quản lý các công trình xây dựng như đường cao tốc, cầu, sân bay, cảng biển, đường sắt, đường hầm, tòa nhà hay cao ốc, đập, hồ chứa nước, công trình trên biển... Các dự án xây dựng đòi hỏi kiến thức về kỹ thuật và những nguyên tắc quản lý, thủ tục kinh doanh, kinh tế học, luật pháp và những mối quan hệ giữa các bên trong dự án. Kỹ sư xây dựng tham gia vào giai đoạn khảo sát mặt bằng, vị trí, địa chất công trình...; tham gia vào giai đoạn thiết kế sơ bộ, thiết kế bản vẽ thi công, đảm bảo và kiểm soát chất lượng công trình; đảm nhiệm vai trò tư vấn, giám sát ví như kiểm tra vật liệu, chất lượng bê tông, lập và theo dõi tiến độ dự án. Ngoài ra người kỹ sư xây dựng với vai trò là kỹ sư định giá còn đảm nhiệm công tác đo bóc khối lượng dự toán, lập và thẩm định giá công trình nhằm đưa ra những số liệu về chi phí cho toàn bộ dự án.

Các phân ngành trong xây dựng gồm:
Kết cấu
Địa kỹ thuật
Kỹ thuật vận tải
Kỹ thuật môi trường
Kỹ thuật thủy lợi
Xây dựng
Vật liệu xây dựng
Xem thêm
Quản lý xây dựng
Kỹ thuật xây dựng dân dụng
Kỹ thuật kết cấu
Kỹ sư xây dựng (Civil enginneer)
Kỹ sư định giá (Quantity surveyor)

Tham khảo
Xăng ether

Xăng ête, ête dầu hỏa hay tên thông dụng dung môi cao su (benzine) là một nhóm các hydrocarbon lỏng dễ cháy và dễ bay hơi, được sử dụng chủ yếu để làm dung môi. Xăng ête thu được từ chưng cất phân đoạn dầu mỏ như là sản phẩm trung gian giữa xăng naphta nhẹ hơn và dầu hỏa nặng hơn. Nó có khối lượng riêng khoảng 0,7 đến 0,8 khối lượng riêng của nước tùy thuộc vào thành phần của nó. Xăng ête là hỗn hợp của các alkan, ví dụ như pentan C5H12, hexan C6H14 và heptan C7H16 v.v có nhiệt độ sôi khoảng 60-70&nbsp;°C (140-160&nbsp;°F).

Tham khảo
IRC

:Bài này giải thích về dạng liên lạc trên Internet. Để đọc về các nghĩa khác, xem IRC (định hướng).

IRC là chữ viết tắt từ cụm từ Internet Relay Chat (Chat chuyển tiếp Internet) trong tiếng Anh. IRC là một dạng liên lạc cấp tốc qua mạng Internet. Nó được thiết kế với mục đích chính là cho phép các nhóm người trong một phòng thảo luận (channel) liên lạc với nhau. Tuy nhiên, nó cũng cho phép hai người dùng liên lạc riêng nếu họ thích.

Hiện nay IRC là mạng trò chuyện trực tuyến lớn, có vài triệu kênh trên máy phục vụ trên khắp thế giới. Giao thức viễn thông này cũ hơn IM; IRC từng là hoàn toàn dựa vào nhập thô ASCII. Tuy nhiên, hiện thời có một số ứng dụng đồ họa làm cho dễ sử dụng IRC hơn, gần bằng dùng IM.

Ngoài tán gẫu, IRC còn dùng để chia sẻ tập tin và tư liệu theo hình thức mạng ngang hàng.

Sự sử dụng của các kênh IRC đã giảm thường xuyên vào năm 2003, mất đi 60% của số người dùng. Vào tháng 4 năm 2011, 100 kênh IRC phục vụ hơn nửa triệu người cùng một thời điểm.

Phần mềm
Có nhiều ứng dụng khách IRC cho người dùng trên bất kỳ hệ điều hành. Một ứng dụng phổ biến là XChat. XChat là phần mềm miễn phí trên Linux/BSD, mặc dù phiên bản trên Windows là phần mềm dùng thử trong 30 ngày, cũng đã được dịch sang tiếng Việt.

Conversation là một thí dụ của ứng dụng khách IRC mới, dễ dùng, dựa vào đồ họa. Không cần học hiểu lại cách sử dụng lệnh IRC.

Các ứng dụng khách Jabber cũng có khả năng trò chuyện qua IRC, nhưng chưa có truyền tải hữu hiệu.

Chương trình thông dụng khác để truy cập vào các máy chủ IRC là KVIrc và mIRC. mIRC là một phần mềm chia sẻ (shareware) dành cho người sử dụng IRC trên Windows (không hoạt động trên các hệ điều hành khác như Linux, Mac OS, PalmOS, Epoc, Atari's...), được sáng tạo, phát triển và đăng ký bản quyền bởi Khaled Mardam-Bey ().

Lịch sử
]]
IRC được sáng tạo ra bởi Jarkko Oikarinen (bí danh "WiZ") vào khoảng cuối tháng 8 năm 1988 để thay thế một chương trình có tên là MUT (MultiUser Talk) trên một kênh BBS gọi là OuluBox tại Phần Lan. Ông tìm được cảm hứng cho dự án của mình từ hệ thống Bitnet Relay Chat của mạng Bitnet.

IRC được nhiều người chú ý đến từ khi nó được dùng sau sự kiện "tấm màn sắt" (Iron Curtain) để viết phóng sự trực tuyến về sự sụp đổ của Liên Bang Xô Viết trong khi tất cả các phương tiện truyền thông khác không hoạt động được. Thời gian gần đây, nó cũng được dùng một cách tương tự để viết phóng sự trong trận chiến giữa Kuwait và Iraq.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thông tin về IRC tại IRC Beginner (cho người mới dùng)

IRC/2 Numerics List
History of IRC
IRC.org – Technical and Historical IRC6 information; Articles on the history of IRC
IRChelp.org – Internet Relay Chat (IRC) help archive; Large archive of IRC-related documents
IRCv3 – Working group of developers, who add new features to the protocol and write specs for them