Takahata Isao

| ngày mất =
| nơi mất = Tokyo, Nhật Bản
| nguyên nhân cái chết = Ung thư phổi
| học vị = Đại học Tokyo
| nghề nghiệp = Đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất phim hoạt hình
| năm hoạt động = 1961–2018
| nơi sinh = Ujiyamada, Mie, Nhật Bản
}}

là một đạo diễn, nhà biên kịch và nhà sản xuất phim. Năm 1985, ông đồng sáng lập Studio Ghibli với đồng sự lâu năm Miyazaki Hayao cùng các cộng tác viên của Miyazaki là Suzuki Toshio và Tokuma Yasuyoshi. Takahata đã giành được sự hoan nghênh trên trường quốc tế với công việc đạo diễn của các bộ phim hoạt hình Nhật Bản, nổi bật trong số đó là Mộ đom đóm (1988), Omohide Poro Poro (1991), Pom Poko (1994), và Gia đình nhà Yamada (1999). Bộ phim cuối cùng mà ông đạo diễn là Chuyện nàng công chúa Kaguya (2013), được đề cử giải Oscar cho hạng mục Phim hoạt hình hay nhất tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 87.

Tiểu sử và sự nghiệp
Những năm đầu sự nghiệp
Takahata được sinh tại Ujiyamada (nay là Ise), Mie, Nhật Bản, vào ngày 29 tháng 10 năm 1935, là con út trong một gia đình có bảy anh chị em và là con trai thứ ba. Cha ông, Takahata Asajiro (1888–1984), là một hiệu trưởng trường trung học cơ sở, đã trở thành giám đốc sở giáo dục quận Okayama sau chiến tranh.

Takahata tốt nghiệp Đại học Tokyo năm 1959 với tấm bằng cử nhân ngành Văn học Pháp. Trong thời gian ở trường, ông đã được xem bộ phim Pháp Le Roi et l'Oiseau (Nhà vua và con chim nhại), bộ phim đã khiến ông bắt đầu có hứng thú với hoạt hình. Takahata quan tâm nhiều hơn đến hoạt hình như một phương tiện, và muốn viết và chỉ đạo cho các tác phẩm hoạt hình hơn là tự tạo ra những hình ảnh động. Một người bạn gợi ý rằng ông nên nộp đơn xin một công việc chỉ đạo tại Toei Animation; Takahata đã vượt qua kỳ thi tuyển và được thuê làm trợ lý cho một số chương trình truyền hình và phim truyền hình của Toei—bao gồm Ōkami Shōnen Ken (Cậu bé người sói Ken), do Ōtsuka Yasuo làm cố vấn. Takahata và Miyazaki vẫn là cộng tác viên trong một số dự án phim hoạt hình khác trong suốt những năm 1970, bao gồm cả việc sản xuất loạt phim hoạt hình dài tập Lupin đệ tam theo yêu cầu của Ōtsuka, do xếp hạng kém của bộ phim.

Studio Ghibli
Đồng thời với những sự kiện này, Miyazaki cũng đã có bộ phim đạo diễn đầu tay trong bộ phim Lâu đài Cagliostro có sự góp mặt của nhân vật Lupin đệ tam vào năm 1979, là một thành công về mặt phê bình. và nhà phê bình phim uy tín Roger Ebert đã phát biểu, "Đây là bộ phim hoạt hình nhân văn nhất mà tôi đã từng xem." Những bộ phim của Ghibli khác mà Takahata từng làm đạo diễn bao gồm Chỉ hôm qua (1991) và Pom Poko (1994). Khi bộ phim tiếp cận các thị trường phương Tây vào năm sau, nó đã nhận được đề cử Phim hoạt hình hay nhất tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 87. Takahata tiếp tục làm việc tại Ghibli, đảm nhiệm vai trò nhà sản xuất nghệ thuật cho Rùa đỏ (2016), bộ phim đầu tiên có sự hợp tác của nhà diễn hoạt và đạo diễn người Hà Lan Michaël Dudok de Wit với Ghibli. Bộ phim ra mắt vào tháng 9 năm 2016.

Takahata đã được chẩn đoán bị ung thư phổi và qua đời ngày 5 tháng 4 năm 2018 tại một bệnh viện ở Tokyo, ở tuổi 82.

Ảnh hưởng và phong cách
Takahata chịu ảnh hưởng từ chủ nghĩa hiện thực mới Ý, các tác phẩm của Paul Grimault, một nhà diễn hoạt người Pháp, cũng như nhà biên kịch Jacques Prévert và các đạo diễn thuộc Làn sóng mới Pháp, bao gồm Jean-Luc Godard. Cũng giống như Miyazaki, Takahata và Michel Ocelot là những người ngưỡng mộ tác phẩm của nhau. Ocelot liệt kê các tác phẩm Mộ đom đóm và Pom Poko của Takahata trong những bộ phim yêu thích của ông.

Tác phẩm chính
;Đạo diễn

Hols: Hoàng tử Thái Dương (tiếng Nhật: 太陽の王子　ホルスの大冒険 Taiyō no Ōji - Horusu no Daibouken), 1968
A-tarou người tham công tiếc việc (truyền hình) (Mōretsu Atarō), 1969
Đội bóng chày Apache (truyền hình) (Apatchi Yakyūgun), 1971
Lupin đệ tam (truyền hình) (Rupan Sansei), 1971
Tiến lên Gấu trúc! (パンダ・コパンダ Panda Kopanda), 1972
Nơi thấp nhất của vùng đất thấp Kitarou (truyền hình) (Gegege no Kitarō), 1972
Xe tăng Suzunosuke (truyền hình) (Akadō Suzunosuke), 1973
Cô bé Heidi (truyền hình) (Arupusu no Shōjo Haiji), 1974
Hành trình tìm mẹ (truyền hình) (Haha wo Tazunete Sanzen-ri), 1976
Conan – Cậu bé tương lai (truyền hình) (Mirai Shōnen Konan), 1978
Anne tóc đỏ (truyền hình) (Akage no An), 1979
Chie Cô bé hạt tiêu (truyền hình) (じゃリン子チエ Jarinko Chie), 1981
Gauche nghệ sĩ cello (セロ弾きのゴーシュ Serohiki no Gōshu), 1982
Câu chuyện về những kênh đào vùng Yanagawa (Yanagawa Horiwari Monogatari), 1987
Mộ Đom đóm (火垂るの墓 Hotaru no Haka), 1988
Ngày hôm qua (おもひでぽろぽろ Omohide Poro Poro), 1991
Pom Poko (総天然色漫画映画　平成狸合戦ぽんぽこ Heisei Tanuki Gassen Pon Poko), 1994
Gia đình nhà Yamada (ホーホケキョ　となりの山田 Hōhokekyo Tonari no Yamada-kun), 1999
Những ngày mùa Đông (冬の日 Fuyu no Hi) (đồng đạo diễn), 2003
Chuyện công chúa Kaguya (かぐや姫の物語 Kaguya-hime no Monogatari), 2013

;Nhà sản xuất
Hols: Hoàng tử Thái Dương (Taiyou no Ouji - Horusu no Daibōken), 1968
Nausicaä của thung lũng Gió (Kaze no Tani no Naushika), 1984
Lâu đài trên không Laputa (Tenkū no Shiro Rapyuta), 1986
Những đợt sóng (Umi ga Kikoeru), 1993

;Biên kịch
Chie Cô bé hạt tiêu (Jarinko Chie), 1981
Gauche nghệ sĩ cello (Sero Hiki no Goshu), 1982
Câu chuyện về những kênh đào vùng Yanagawa (Yanagawa Horiwari Monogatari), 1987
Mộ Đom đóm (Hotaru no Haka), 1988
Ngày hôm qua (Omohide Poro Poro), 1991
Pom Poko (Heisei Tanuki Gassen Pon Poko), 1994
Gia đình nhà Yamada (Houhokekyo Tonari no Yamada-kun), 1999

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của hãng phim Ghibli (tiếng Nhật)
Thông tin về Takahata tại Nausicaa.net
GhibliWorld.com: a Personal Conversation with Isao Takahata


Isao Takahata anime at Media Arts Database