Chi Xoài

| name = Mangifera
}}
Chi Xoài (danh pháp khoa học: Mangifera) thuộc họ Đào lộn hột (Anacadiaceae), là những loài cây ăn quả vùng nhiệt đới. Người ta không biết chính xác nguồn gốc của xoài, nhưng nhiều người tin là chúng có nguồn gốc ở Nam và Đông Nam Á, bao gồm miền đông Ấn Độ, Myanma, Bangladesh theo các mẫu hóa thạch được tìm thấy ở khu vực này có niên đại khoảng 25 tới 30 triệu năm trước. Trong kinh Vệ Đà có chỉ dẫn tới xoài như là "thức ăn của các vị thần".

Từ nguyên
Tên gọi khoa học của chi này (mangifera) có nguồn gốc từ manga trong tiếng Malayalam , và được những người Bồ Đào Nha phổ biến sau khi họ thám hiểm Ấn Độ, vì thế mà có từ manga trong tiếng Bồ Đào Nha.

, Ấn Độ]]
Các loài
Được công nhận
Mangifera caesia
Mangifera casturi
Mangifera indica: Xoài tượng, xoài
Mangifera laurina: Xoài cọng dài, xoài núi
Mangifera lineariflia
Mangifera odorata: Xoài thơm
Mangifera persiciforma
Mangifera rubropetala
Mangifera siamensis
Mangifera sylvatica

Chưa giải quyết dứt khoát
Mangifera acutigemma
Mangifera afraicana
Mangifera altissima
Mangifera amba
Mangifera andamanica
Mangifera anisodora
Mangifera applanata
Mangifera austroindica
Mangifera axillaris
Mangifera balba
Mangifera beccarii
Mangifera blommessteinii
Mangifera bompardii
Mangifera bullata
Mangifera caloneura
Mangifera cambodiana: Xoài cơm (xoài voi)
Mangifera campnospermoides
Mangifera camptosperma: Xoài bui, bui
Mangifera cochinchinensis: Xoài nụt, xoài nứt
Mangifera collina
Mangifera decandra
Mangifera dewildei
Mangifera domestica
Mangifera duperreana: Quéo, xoài lửa, mo ho
Mangifera equina
Mangifera flava: Xoài vàng
Mangifera foetida: Xoài hôi, xoài cà lăm, muỗm
Mangifera fragrans
Mangifera gabonensis
Mangifera gandaria
Mangifera gedebi
Mangifera gladiata
Mangifera glauca
Mangifera gracilipes
Mangifera griffithii
Mangifera havilandii
Mangifera horsefieldii
Mangifera inocarpoides
Mangifera kemanga
Mangifera khasiana
Mangifera khoonmengiana
Mangifera kukula
Mangifera lagenifera
Mangifera lalijiawa
Mangifera lanceolata
Mangifera langong
Mangifera laxiflora
Mangifera leschenaultii
Mangifera linnaei
Mangifera longipetiolata
Mangifera macrocarpa
Mangifera magnifica
Mangifera maingayi
Mangifera mariana
Mangifera maritima
Mangifera mekongensis: Xoài thanh ca
Mangifera membranacea
Mangifera merrillii
Mangifera microphylla
Mangifera minor
Mangifera minutifolia: Xoài lá nhỏ, xoài rừng
Mangifera monandra
Mangifera mucronulata
Mangifera nicobarica
Mangifera oblongifolia
Mangifera oppositifolia
Mangifera orophila
Mangifera oryza
Mangifera pajang
Mangifera paludosa
Mangifera parish
Mangifera parkinsonii
Mangifera parvifolia
Mangifera pedicellata
Mangifera pentandra
Mangifera philippinensis
Mangifera polycarpa
Mangifera pseudoindica
Mangifera quadrifida
Mangifera racemosa
Mangifera reba: Quéo
Mangifera rigida
Mangifera rostrata
Mangifera rubra
Mangifera rufocostata
Mangifera rumphii
Mangifera salomonensis
Mangifera sativa
Mangifera sclerophylla
Mangifera silvestris
Mangifera similis
Mangifera spathulifolia
Mangifera subsessilifolia
Mangifera sulavesiana
Mangifera sumatrana
Mangifera sumbawaensis
Mangifera superba
Mangifera swintonioides
Mangifera taipa
Mangifera taipon
Mangifera timorensis
Mangifera torquenda
Mangifera transversalis
Mangifera utana
Mangifera verticillatta
Mangifera viridis
Mangifera whitmorei
Mangifera xylocarpa
Mangifera zeylanica

Đồng nghĩa
Mangifera austroyunnanensis = Mangifera indica
Mangifera camptosperma var. linearifolia = Mangifera lineariflia
Mangifera foetida var. odorata = Mangifera odorata
Mangifera hiemalis = Mangifera persiciforma
Mangifera longipes = Mangifera laurina: Xoài cọng dài, xoài núi
Mangifera pinata Desr. = Sorindeia madagascariensis
Mangifera pinata]] L. f. = Spondias pinnata

Chưa xác định
Mangifera dongnaiensis: Xoài Đồng Nai

Chủng loại
Các loài xoài có thể chia làm hai loại, một loại có nguồn gốc từ Ấn Độ còn loại kia có nguồn gốc từ Philippines và Đông Nam Á. Chủng loại Ấn Độ không chịu được điều kiện quá ẩm ướt, có chồi non màu đỏ, dễ bị nấm mốc sương, quả đơn phôi có màu sáng và hình dạng bình thường. Chủng loại Đông Nam Á chịu được điều kiện quá ẩm ướt, có chồi màu lục nhạt hay đỏ và kháng nấm mốc sương. Quả của chúng là đa phôi có màu lục nhạt và dài hình quả thận.

Nơi trồng ở Việt Nam
Xoài được trồng nhiều nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long và một số khu vực miền Trung, Tây Bắc... Năm 2013, sản lượng xoài cả nước vào khoảng 780.000 tấn (đứng thứ 13 trên thế giới), riêng khu vực trồng nhiều nhất cả nước là Đồng bằng sông Cửu Long là khoảng 417.268 tấn, trong đó: Đồng Tháp 123.870 tấn, Tiền Giang 61.290 tấn, Vĩnh Long 54.230 tấn, An Giang 64.251 tấn, các tỉnh còn lại 113.627 tấn... (Nguồn Niên giám thống kê các tỉnh ĐBSCL 2014).

Lợi ích
Vỏ quả xoài chín cũng như quả xoài có tác dụng cầm máu tử cung, khai huyết, chảy máu ruột, dưới dạng cao lỏng với liều 10g cao lỏng cho vào 120ml nước rồi cứ cách một hay hai giờ cho uống một thìa cà phê.

Chữa đau răng, viêm lợi: Vỏ xoài phơi khô 3 phần, quả me một phần, quả bồ kết một phần. Tất cả sấy khô tán nhỏ, đắp vào nơi răng đau, lợi viêm đã rửa sạch.

Nhân xoài: được người Malaysia, Ấn Độ và Brazil dùng làm thuốc trị giun sán (liều 1,5 đến 2g sấy khô, tán bột); chữa chảy máu tử cung, trĩ; kiết lị. Nhân xoài còn giảm nguy cơ gây ung thư: Phenol có trong xoài cũng như tính chất chống oxy hóa của xoài ngăn ngừa, làm giảm nguy cơ ung thư, trong đó bao gồm ung thư tuyến tiền liệt. Ngoài ra, chất xơ pectin của xoài cũng giúp ngăn ngừa ung thư.

Với bệnh kiết lị, nghiền 20 đến 25g nhân với 2 lít nước, nấu kỹ cho tới khi cạn còn hơn 1 lít thì lọc để bỏ bã, thêm vào nước lọc 300 - 400g đường và tiếp tục đun cho tới khi còn 1 lít. Mỗi ngày dùng hai hay ba lần, mỗi lần dùng 50 đến 60g thuốc chế như trên. Đây là công thức của người Philippines.

Vỏ thân xoài (dùng tươi hoặc khô): Tươi thì giã vắt lấy nước, được dùng như vỏ quả, vỏ khô dưới dạng thuốc sắc được dùng chữa thấp khớp (đắp nóng bên ngoài), hoặc rửa khí hư bạch đới của phụ nữ. Tại miền Bắc Việt Nam, vỏ được dùng sắc uống chữa sốt hay chữa đau răng.

Nhựa vỏ cây xoài: có màu đen không mùi, vị đắng hắc, để ra không khí đặc lại, hoà vào nước chanh dùng bôi trị ghẻ lở.

Lá xoài: được dùng tại một số vùng ở Ấn Độ để nuôi trâu bò nhưng lá già chứa một lượng nhỏ chất độc cho nên nếu trâu bò ăn lâu ngày có thể gây ngộ độc chết trâu bò.

Hình ảnh

Hình:Xoài ở Nam Việt Nam..jpg|Một loại xoài ghép (chưa biết tên khoa học) cho trái lớn và thơm ngon ở miền Nam Việt Nam.
Hình:Hoaxoai.jpg|Hoa xoài.
Hình:Bông xoài.jpg|Một nhánh hoa xoài.
Hình:The tangent surface of mango tree's trunk.jpg|Mặt cắt của thân cây xoài.
Tập tin:Mango tree (227084493).jpg
Tập tin:Starr 071024-0216 Mangifera indica.jpg
Tập tin:Mango blossoms.jpg
Tập tin:A depiction of Mango sapling.JPG

Hình ảnh

Tập tin:Mangifera rostrata Blanco1.62.png
Tập tin:MANGOTREE247.JPG
Tập tin:A view of Mango tree.jpg
Tập tin:A view-Mango flower.jpg

Tham khảo