Họ Lá bỏng

Họ Lá bỏng hay họ Trường sinh, họ Cảnh thiên (danh pháp khoa học: Crassulaceae) là một họ thực vật mọng nước, thân thảo trong bộ Tai hùm. Họ này ở Việt Nam hiện có 4 chi với 10 loài trong số 34 chi 1.370 loài toàn thế giới. Họ này phổ biến khắp thế giới, nhưng chủ yếu có mặt tại Bắc bán cầu và miền nam châu Phi, thông thường trong các khu vực khô và/hoặc lạnh, những nơi khan hiếm nước.

Không một thành viên nào của họ này là cây trồng có tầm quan trọng kinh tế, nhưng nhiều loài là các loại cây phổ biến trong nghề làm vườn; với nhiều thành viên có bề ngoài hấp dẫn kỳ lạ, sống khỏe, thường chỉ cần sự chăm sóc tối thiểu. Một số loài quen thuộc với những người làm vườn như phỉ thúy (Crassula ovata) và trường sinh blossfeld (Kalanchoe blossfeldia).

Quang hợp CAM (viết tắt từ Crassulacean Acid Metabolism nghĩa là trao đổi chất axít cảnh thiên) được đặt tên theo họ này, do cách thức quang hợp kiểu như vậy lần đầu tiên được phát hiện trong các loại cây cảnh thiên.

Đặc điểm sinh học
Thân: Thân mềm sống nhiều năm
Cành cây: Cành nhỏ, yếu
Lá: Lá đơn, dày, mọng nước, mọc đối, mọc cách hay mọc vòng.
Hoa: Cánh hoa rõ, nhị có khi đẳng số và xen kẽ với cánh hoa, lá noãn rời.

Phân loại
Phân loại trong họ này gặp khó khăn do nhiều loài đã lai ghép với nhau, cả trong thiên nhiên lẫn trong gieo trồng. Một số phân loại cũ đưa họ này vào bộ Rosales, nhưng các phân loại mới hơn xếp nó trong bộ Saxifragales. Theo truyền thống, họ này chia thành 6 phân họ là Crassuloideae, Cotyledonoideae, Echeverioideae, Kalanchoideae, Sedoideae và Sempervivoideae, về cơ bản dựa trên cấu trúc hoa. Theo phân loại phát sinh loài thì họ này chia ra thành 2 phân họ (như GRIN) là Sedoideae (gồm 2 tông Kalanchoeae và Sedeae. Tông Sedeae chia ra thành 2 phân tông là Sedinae và Telephiinae) và Crassuloideae, hoặc thành 3 phân họ (như APG) là Crassuloideae, Kalanchoideae và Sempervivoideae.

Truyền thống
Phân họ Crassuloideae

Crassula
Dinacria (APG coi là đồng nghĩa của Crassula).
Vauanthes (APG coi là đồng nghĩa của Crassula).
Kalosanthes
Pagella (APG coi là đồng nghĩa của Crassula).
Rhopalota (APG coi là đồng nghĩa của Crassula).
Rochea (APG coi là đồng nghĩa của Crassula).

Phân họ Cotyledonoideae
Adromischus
Chiastophyllum
Cotyledon
Mucizonia
Pistorinia
Tylecodon. APG xếp vào phân họ Kalanchoideae.
Umbilicus

Phân họ Echeverioideae
Dudleya
Echeveria - Liên đài, thạch liên đài, hoa đá, sen đá
Graptopetalum
Pachyphytum
Tacitus (APG coi là đồng nghĩa của Graptopetalum).
Thompsonella

Phân họ Kalanchoideae: Các đặc điểm là bội số của 4 (4 lá đài, 4 cánh hoa, 8 nhị và 4 lá noãn). Ngoài ra, 4 cánh hoa thường hợp lại thành ống.
Bryophyllum - Lạc địa sinh căn
Kalanchoe - Trường sinh, lá bỏng, già lam thái
Kitchingia (APG coi là đồng nghĩa của Kalanchoe).
Phân họ Sedoideae
Afrovivella (APG coi là đồng nghĩa của Rosularia).
Cremnophila
Diamorpha
Hylotelephium - Bát bảo
Hypagophytum
Lenophyllum
Meterostachys
Parvisedum (APG coi là đồng nghĩa của Sedella).
Phedimus - Phí thái (APG coi là đồng nghĩa của Sedum).
Pseudosedum - Hợp cảnh thiên
Rosularia - Ngõa liên
Sedum - Cảnh thiên, thùy bồn thảo
Sempervivella (APG coi là đồng nghĩa của Rosularia).
Sinocrassula - Thạch liên, sen đá
Villadia

Phân họ Sempervivoideae
Aeonium
Aichryson
Greenovia
Jovibarba (APG coi là đồng nghĩa của Sempervivum).
Monanthes
Orostachys - Ngõa tùng
Rhodiola - Hồng cảnh thiên, cảnh thiên đỏ
Sempervivum

GRIN
Phân họ Sedoideae
Tông Kalanchoeae
Adromischus
Cotyledon
Kalanchoe
Tylecodon
Tông Sedeae
Phân tông Sedinae
Aeonium
Afrovivella
Aichryson
Cremnophila
Diamorpha
Dudleya
Echeveria
Graptopetalum
×Graptoveria [= Graptopetalum × Echeveria]
Jovibarba
Lenophyllum
Monanthes
Ohbaea
Pachyphytum
Phedimus
Pistorinia
Prometheum
Rosularia
Sedella
Sedum
Sempervivum
Tacitus
Thompsonella
Villadia
Phân tông Telephiinae
Hylotelephium
Hypagophytum
Kungia
Meterostachys
Orostachys
Perrierosedum
Pseudosedum
Rhodiola
Sinocrassula
Umbilicus
Phân họ Crassuloideae
Crassula
Tillaea

APG III
Phân họ Crassuloideae: 1-2 chi và khoảng 196 loài
Crassula (gồm cả Bulliarda, Combesia, Danielia, Dinacria, Gomara, Grammanthes, Hypagophytum, Pagella, Rhopalota, Rochea, Tillaea, Tillaeastrum, Vauanthes)
Hypagophytum.
Phân họ Kalanchoideae: 4 chi và 200 loài.
Kalanchoe (gồm cả Bryophyllum, Kitchingia)
Tylecodon
Adromischus
Cotyledon (gồm cả Cotyliphyllum).
Phân họ Sempervivoideae: 28 chi và 975 loài.
Sinocrassula
Kungia
Meterostachys
Orostachys
Hylotelephium
Perrierosedum
Umbilicus (gồm cả Chiastophyllum)
Pseudosedum
Rhodiola (gồm cả Chamaerhodiola, Clementsia, Kirpicznikovia, Poenosedum, Tetradium, Tolmachevia)
Phedimus (gồm cả Aizopsis, Asterosedum, Spathulata)
Sempervivum (gồm cả Diopogon, Jovibarba)
Petrosedum
Aichryson (gồm cả Macrobia)
Monanthes (gồm cả Petrophyes)
Aeonium (gồm cả Greenovia, Megalonium)
Pistorinia
Rosularia (gồm cả Afrovivella, Monanthella)
Prometheum (gồm cả Pseudorosularia)
Sedella Britton & Rose (gồm cả Parvisedum)
Dudleya (gồm cả Hasseanthus, Stylophyllum)
Sedum (gồm cả Aithales, Altamiranoa, Amerosedum, Anacampseros, Breitungia, Cepaea, Chetyson, Clausenellia, Cockerellia, Congdonia, Corynephyllum, Diamorpha, Etiosedum, Gormania, Helladia, Hjaltalinia, Keratolepis, Leucosedum, Macrosepalum, Ohbaea, Oreosedum, Procrassula, Sedastrum, Sedella Fourrier, Sempervivella, Telmissa, Tetrorum, Triactina)
Mucizonia
Villadia
Lenophyllum
Graptopetalum (gồm cả Byrnesia, Tacitus)
Thompsonella
Echeveria (gồm cả Courantia, Oliveranthus, Oliverella, Urbinia)
Pachyphytum
Cremnophila
X Graptoveria = Graptopetalum X Echeveria
X Sedeveria = Sedum X Echeveria

Phân bổ

Cây mọc tập trung vùng ấm khô như châu Phi, mặc dù có thể tìm thấy trên toàn thế giới. Ở Việt Nam có 4 chi: Echeveria, Kalanchoe, Rhodiola và Sedum.

Hình ảnh

Tập tin:Fetthenne Sedum spectabile.jpg
Tập tin:Rosularia 05660.jpg

Ghi chú

Liên kết ngoài

Crassulaceae page @ SucculentCity
Crassulaceae in Topwalks

Thuốc bỏng
Thủy bồn thảo