Ba Đình (quận)

| ghi chú hình = Từ trái sang phải, từ trên xuống dưới: Hoàng thành Thăng Long, Chùa Một Cột, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Cột cờ Hà Nội, Nhà thờ Cửa Bắc, Đền Quán Thánh
| vĩ độ = 21.0367
| kinh độ = 105.836
| bản đồ 1 =
| vùng = Đồng bằng sông Hồng
| thành phố = Hà Nội
| thành lập = 1961
| giải thể = 16/6/2025
| chủ tịch UBND = Tạ Nam Chiến
| chủ tịch HĐND = Nguyễn Công Thành
|bí thư = Hoàng Minh Dũng Tiến
| đại biểu quốc hội = 3 đại biểu
|trụ sở UBND = Số 25, phố Liễu Giai, phường Liễu Giai
| phân chia hành chính = 13 phường
| diện tích = 9,21 km²
| dân số = 226.315 người
| thời điểm dân số = 2022
| mật độ dân số = }} người/km²
| mã hành chính = 001
| mã bưu chính =
| mã điện thoại =
| biển số xe = 29-B1, 29-B2, 29-BA
| web =
}}

Ba Đình là một quận cũ nằm ở trung tâm thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Ba Đình là một trong 4 quận trung tâm của thủ đô. Đây là nơi tập trung nhiều cơ quan quan trọng của Đảng, Nhà nước nói chung và Hà Nội nói riêng.

Địa lý
]]

Quận Ba Đình nằm ở trung tâm thành phố Hà Nội, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp quận Long Biên với ranh giới tự nhiên là sông Hồng
Phía đông nam giáp quận Hoàn Kiếm với ranh giới là các phố Hàng Đậu, Phan Đình Phùng, Lý Nam Đế và đường tàu
Phía tây giáp quận Cầu Giấy với ranh giới là đường Bưởi sông Tô Lịch
Phía nam giáp quận Đống Đa với ranh giới là các phố Nguyễn Thái Học, Giảng Võ, Láng Hạ, Huỳnh Thúc Kháng, Nguyên Hồng, Đê La Thành, đường Nguyễn Chí Thanh
Phía bắc giáp quận Tây Hồ với ranh giới là khu dân cư An Dương, đường Thanh Niên, đường Hùng Vương, đường Hoàng Hoa Thám.

Dân số năm 2017 là 247.100 người.

Tên gọi
Tên gọi Ba Đình xuất phát từ chiến khu Ba Đình của cuộc khởi nghĩa Ba Đình diễn ra từ năm 1886 - 1887 hưởng ứng phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX của các nhà cách mạng yêu nước là Phạm Bành, Đinh Công Tráng và nhân dân huyện Nga Sơn, Thanh Hóa.

Năm 1945 tên gọi Ba Đình được đặt cho vườn hoa ngã sáu phía sau vườn bách thảo, nơi này Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2 tháng 9 năm 1945.

Tháng 6 năm 1981, chuyển các khu phố thành quận, khu phố Ba Đình đổi thành quận Ba Đình, gồm 15 phường: Bưởi, Cầu Giấy, Cống Vị, Điện Biên, Đội Cấn, Giảng Võ, Kim Mã, Ngọc Hà, Nguyễn Trung Trực, Phúc Xá, Quán Thánh, Thành Công, Thụy Khuê, Trúc Bạch, Yên Phụ. Toàn bộ khu vực Hoàng thành Thăng Long khi đó nằm trong quận này.

Tháng 10 năm 1995, 3 phường: Bưởi, Thụy Khuê, Yên Phụ thuộc quận Ba Đình chuyển sang trực thuộc quận Tây Hồ. Quận Ba Đình còn 12 phường: Cầu Giấy, Cống Vị, Điện Biên, Đội Cấn, Giảng Võ, Kim Mã, Ngọc Hà, Nguyễn Trung Trực, Phúc Xá, Quán Thánh, Thành Công, Trúc Bạch. Ngày 22 tháng 11 năm 1996, phường Cầu Giấy đổi tên thành phường Ngọc Khánh do trùng tên với quận Cầu Giấy mới thành lập.

Ngày 5 tháng 1 năm 2005, điều chỉnh địa giới hành chính giữa hai phường Ngọc Khánh và Cống Vị, đồng thời thành lập 2 phường Liễu Giai (tách ra từ các phường Ngọc Hà và Cống Vị) và Vĩnh Phúc (tách ra từ phường Cống Vị). Ngày 1 tháng 1 năm 2025, sáp nhập phường Nguyễn Trung Trực vào phường Trúc Bạch.

Đến tháng 6 năm 2025, quận Ba Đình có 13 phường.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 (áp dụng từ ngày 30 tháng 6 năm 2025). Theo đó, giải thể quận Ba Đình và sắp xếp lại các phường mới thuộc quận Ba Đình cũ:
Sáp nhập phường Quán Thánh, Trúc Bạch, một phần các phường Điện Biên, Đội Cấn, Kim Mã, Ngọc Hà, một phần các phường Của Đông, Cửa Nam, Đồng Xuân (thuộc quận Hoàn Kiếm cũ) và một phần phường Thụy Khuê (thuộc quận Tây Hồ cũ) thành phường Ba Đình.
Sáp nhập một phần các phường Cát Linh, Cống Vị, Kim Mã, Láng Hạ, Ngọc Khánh và Thành Công vào phường Giảng Võ.
Sáp nhập phường Liễu Giai, Vĩnh Phúc, một phần phường Nghĩa Đô (thuộc quận Cầu Giấy cũ) và phần còn lại của các phường Cống Vị, Đội Cấn, Kim Mã, Ngọc Khánh vào phần còn lại của phường Ngọc Hà.

Hành chính
Quận Ba Đình có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 13 phường: Cống Vị, Điện Biên, Đội Cấn, Giảng Võ, Kim Mã, Liễu Giai, Ngọc Hà, Ngọc Khánh, Phúc Xá, Quán Thánh, Thành Công, Trúc Bạch, Vĩnh Phúc.

| width="50%" valign="top" style="background: f9f9f9;" |

|-
| colspan="2" |Nguồn: Phương án tổng thể sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023–2025 của thành phố Hà Nội
|}

Các địa điểm nổi tiếng

Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh
Quảng trường Ba Đình
Toà nhà Quốc hội Việt Nam
Chùa Một Cột
Bảo tàng Hồ Chí Minh
Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch
Cột cờ Hà Nội
Bảo tàng Quân đội
Bảo tàng Mỹ thuật
Hoàng thành Thăng Long
Công viên Lê Nin
Phủ Chủ tịch
Hồ Trúc Bạch
Hồ Thành Công
Đền Quán Thánh
Hồ Hữu Tiệp
Chợ Long Biên
Chợ Châu Long
Công viên Thủ Lệ
Triển lãm Giảng Võ
Bến xe Kim Mã
Cung thể thao Quần Ngựa
Lotte Center Hà Nội
Đài Truyền hình Việt Nam
Nhà thờ Cửa Bắc
Trung tâm Chiếu phim Quốc gia
Hiệu bánh cốm Nguyên Ninh
Vườn bách thảo Hà Nội
Nhà hàng đặc sản bánh tôm Hồ Tây
Kem Hồ Tây
Phố đi bộ Đảo Ngọc – Ngũ Xã
Vinhomes Metropolis 29 Liễu Giai
Ngôi nhà số 300 Kim Mã
Tòa nhà Capital Place 29 Liễu Giai

Đường phố

An Xá
Bà Huyện Thanh Quan
Bắc Sơn
Bưởi
Cao Bá Quát
Cầu Giấy
Châu Long
Chu Văn An
Chùa Một Cột
Cửa Bắc
Đào Tấn
Đặng Dung
Đặng Tất
Điện Biên Phủ
Độc Lập
Đốc Ngữ
Đội Cấn
Đội Nhân
Giang Văn Minh
Giảng Võ
Hàng Bún
Hàng Cháo
Hàng Đậu
Hàng Than
Hoàng Diệu
Hoàng Hoa Thám
Hoàng Văn Thụ
Hòe Nhai
Hồng Hà
Hồng Phúc
Hùng Vương
Huỳnh Thúc Kháng
Khúc Hạo
Kim Mã
Kim Mã Thượng
La Thành
Lạc Chính
Láng Hạ
Lê Duẩn
Lê Hồng Phong
Lê Trực
Liễu Giai
Linh Lang
Lý Nam Đế
Lý Văn Phức
Mạc Đĩnh Chi
Mai Anh Tuấn
Nam Cao
Nam Tràng
Nghĩa Dũng
Ngọc Hà
Ngọc Khánh
Ngũ Xã
Nguyễn Biểu
Nguyễn Cảnh Chân
Nguyễn Chí Thanh
Nguyễn Công Hoan
Nguyên Hồng
Nguyễn Khắc Hiếu
Nguyễn Khắc Nhu
Nguyễn Phạm Tuân
Nguyễn Thái Học
Nguyễn Thiếp
Nguyễn Tri Phương
Nguyễn Trung Trực
Nguyễn Trường Tộ
Nguyễn Văn Ngọc
Núi Trúc
Ông Ích Khiêm
Phạm Hồng Thái
Phạm Huy Thông
Phan Đình Phùng
Phan Huy Ích
Phan Kế Bính
Phó Đức Chính
Phúc Xá
Quần Ngựa
Quán Thánh
Sơn Tây
Tân Ấp
Thái Hà
Thanh Bảo
Thành Công
Thanh Niên
Tôn Thất Đàm
Tôn Thất Thiệp
Trần Huy Liệu
Trần Phú
Trần Tế Xương
Trấn Vũ
Trịnh Hoài Đức
Trúc Bạch
Vạn Bảo
Văn Cao
Vạn Phúc
Vĩnh Phúc
Yên Ninh
Yên Phụ
Yên Thế

Hạ tầng
Hiện nay, các phường phía tây quận Ba Đình là những khu dân cư tập trung với những khu nhà chung cư được xây dựng sớm nhất của Hà Nội như Giảng Võ, Thành Công, Ngọc Khánh, Vĩnh Phúc, Cống Vị, Liễu Giai...

Các dự án đường sắt đô thị đi qua địa bàn quận là các tuyến số 1 (Ngọc Hồi - Yên Viên), tuyến số 2 (Nội Bài - Thượng Đình), tuyến số 3 (Trôi - Nhổn - Yên Sở), tuyến số 5 (Hồ Tây - Hòa Lạc), trong đó tuyến số 3 đoạn Nhổn - Ga Hà Nội (một phần của tuyến Trôi - Nhổn - Yên Sở) hiện đang được thi công; tuyến số 1, tuyến số 2 đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo (một phần của tuyến Nội Bài - Thượng Đình) và tuyến số 5 hiện đang được đầu tư xây dựng.

Trên địa bàn quận Ba Đình đã và đang xây dựng các khu đô thị như: khu đô thị 671 Hoàng Hoa Thám, khu đô thị bệnh viện 354, khu đô thị Vinhomes Gallery Giảng Võ...

Hệ thống đường sắt đô thị
Tuyến số 3 (Đang xây dựng): (Quận Cầu Giấy) ← Ga Cầu Giấy - Ga Kim Mã → (Quận Đống Đa)

Hệ thống xe buýt
Điểm đầu cuối và trung chuyển
Điểm trung chuyển Long Biên (17, 24, 47A, 50, 54, 58, 65, 98, 100, E05, E07)
Bến xe Kim Mã (99, 107, BRT01)
Các tuyến xe buýt hoạt động

Xem thêm

Quận Tây Hồ
quận Đống Đa
quận Hoàn Kiếm
Sông Hồng
Quảng trường Ba Đình
Khởi nghĩa Ba Đình
Chiến khu Ba Đình

Chú thích

Liên kết ngoài
Quận Ba Đình trên Cổng giao tiếp điện tử thành phố Hà Nội.