Họ Ráy

Creta muộn - gần đây
|image = Arum_flower.jpg
|image_caption = Hoa của khoai mùng (Xanthosoma roseum)
|taxon = Araceae
|authority = Juss.
|subdivision_ranks = Các phân họ
|subdivision =
Gymnostachydoideae
Orontioideae
Lemnoideae
Pothoideae
Monsteroideae
Lasioideae
Zamioculcadoideae
Aroideae
}}

Họ Ráy hay họ Môn hoặc họ Chân bê (danh pháp khoa học: Araceae) là một họ thực vật một lá mầm, trong đó hoa của chúng được sinh ra theo một kiểu cụm hoa được gọi là bông mo. Các bông mo thông thường được kèm theo (đôi khi được che phủ một phần) một mo hay áo trùm tương tự như lá. Theo các nguồn khác nhau thì họ này có 106-114 chi và 3.750-4.025 loài. Sự đa dạng về loài lớn nhất thuộc về khu vực nhiệt đới của Tân thế giới, mặc dù chúng cũng phân bổ tại các khu vực nhiệt đới và ôn đới của Cựu thế giới. Các nghiên cứu di truyền học gần đây do Angiosperm Phylogeny Group tiến hành đã chứng minh rằng bèo tấm, trước đây được coi là một họ riêng (Lemnaceae), cũng thuộc về họ Ráy.

Trong số các loài ráy có hoa đơn tính cùng gốc thì bông mo thường xuất hiện dưới dạng các hoa cái ở phần đáy còn các hoa đực ở phần đỉnh của bông mo. Ở các loài ráy với các hoa hoàn chỉnh thì núm nhụy chỉ tiếp nhận sự thụ phấn trong một thời gian ngắn khi phấn đã được phát tán, vì thế nó ngăn chặn sự tự thụ phấn. Trong họ này có một số loài là đơn tính khác gốc.

Các chi như Hồng môn (Anthurium) và Vân môn (Zantedeschia) là hai chi có nhiều loài được biết đến nhất, cũng như khoai sọ (Colocasia antiquorum) và Xanthosoma roseum (khoai mùng). Trong số các cụm hoa lớn nhất trên thế giới là cụm hoa của Amorphophallus titanum (ráy khổng lồ hay hoa xác chết). Họ này cũng có nhiều loài là các cây cảnh: Dieffenbachia, Aglaonema, Caladium, Nephthys và Epipremnum nhưng có rất ít loài được đặt tên cụ thể. Trong chi Cryptocoryne có nhiều loài thực vật thủy sinh phổ biến. Cả khoai môn và Monstera deliciosa đều là các loại lương thực có giá trị (quả của Monstera deliciosa được gọi là "mít Mexico"). Philodendron chứa các loài cây quan trọng trong các hệ sinh thái của các rừng mưa cũng như hay được dùng làm cây cảnh trong gia đình. Symplocarpus foetidus là một loài ráy phổ biến ở miền đông Bắc Mỹ.

Xem thêm CATE-Araceae để biết thêm về dự án mới khởi động gần đây về phân loại họ Ráy.

Bộ sưu tập lớn nhất về các loài ráy Tân thế giới đang sinh tồn được duy trì tại Vườn thực vật Missouri.

Tại Việt Nam có khoảng 30 chi và 130-140 loài thuộc họ Ráy.

Các chi
Phân họ Aroideae
Aglaodorum, Schott - Mái dầm
Aglaonema, Schott – Minh ty, lượng ty, vạn niên thanh
Alocasia, (Schott) G. Don, nom. cons.- Ráy, dọc mùng, bạc hà (không nhầm với cây bạc hà chi Mentha thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae)).
Amorphophallus, Blume ex Decne., nom. cons. - Khoai nưa (khoai na).
Ambrosina, Bassi
Anchomanes, Schott
Anubias, Schott
Aridarum, Ridl.
Ariopsis, Nimmo
Arisaema, Mart. - Thiên nam tinh, nam tinh, na dại.
Arisarum, Mill.
Arophyton, Jum.
Arum, L. - Chân bê
Asterostigma, Fisch. & C. A. Mey.
Biarum, Schott, nom. cons.
Bognera, Mayo & Nicolson
Bucephalandra, Schott
Caladium, Vent. - Môn đốm, môn cảnh
Callopsis, Engl.
Carlephyton, Jum.
Cercestis, Schott
Chlorospatha, Engl.
Colletogyne, Buchet
Colocasia, Schott, nom. cons. - Khoai sọ (khoai môn), khoai nước (môn nước).
Cryptocoryne, Fisch. ex Wydler
Culcasia, P. Beauv., nom. cons.
Dieffenbachia, Schott
Dracunculus, Mill.
Eminium, (Blume) Schott
Filarum, Nicolson
Furtadoa, M. Hotta
Gearum, N. E. Br.
Gorgonidium, Schott
Hapaline, Schott, nom. cons.
Helicodiceros, Schott, nom. cons.
Heteroaridarum, M. Hotta
Homalomena, Schott - Thiên niên kiện
Hottarum, Bogner & Nicolson
Jasarum, G. S. Bunting
Lagenandra, Dalzell
Lazarum, A. Hay
Mangonia, Schott
Montrichardia, Crueg., nom. cons.
Nephthytis, Schott
Peltandra, Raf., nom. cons.
Philodendron, Schott, nom. cons.
Phymatarum, M. Hotta
Pinellia, Ten., nom. cons.
Piptospatha, N. E. Br.
Pistia, L. - Bèo cái
Protarum, Engl.
Pseudodracontium, N. E. Br.
Pseudohydrosme, Engl.
Remusatia, Schott
Sauromatum, Schott
Scaphispatha, Brongn. ex Schott
Schismatoglottis, Zoll. & Moritzi
Spathantheum, Schott
Spathicarpa, Hook.
Steudnera, K. Koch
Stylochaeton, Lepr.
Synandrospadix, Engl.
Syngonium, Schott
Taccarum, Brongn. ex Schott
Theriophonum, Blume
Typhonium, Schott - Bán hạ nam.
Typhonodorum, Schott
Ulearum, Engl.
Xanthosoma, Schott - Khoai mùng.
Zantedeschia, Spreng., nom. cons. - Vân môn.
Zomicarpa, Schott
Zomicarpella, N. E. Br.

Phân họ Calloideae
Calla L.- Thủy vu

Phân họ Gymnostachydoideae
Gymnostachys R. Br.

Phân họ Lasioideae
Anaphyllopsis A. Hay
Anaphyllum Schott
Cyrtosperma Griff.
Dracontioides Engl.
Dracontium L.
Lasia Lour.- Chóc gai.
Lasimorpha Schott
Podolasia N. E. Br.
Pycnospatha Thorel ex Gagnep.
Urospatha Schott

Phân họ Lemnoideae
Landoltia
Lemna
Spirodela
Wolffia
Wolffiella

Phân họ Monsteroideae
Alloschemone Schott
Amydrium Schott
Anadendrum Schott
Epipremnum Schott – Thượng cán.
Heteropsis Kunth
Holochlamys Engl.
Monstera Adans.
Rhaphidophora Hassk.
Rhodospatha Poepp.
Scindapsus Schott
Spathiphyllum Schott
Stenospermation Schott

Phân họ Orontioideae
Lysichiton Schott
Orontium L.
Symplocarpus Salisb. ex W. P. C. Barton, nom. cons.

Phân họ Pothoideae
Anthurium Schott - Hồng môn (vĩ hoa đỏ, buồm đỏ), hoa chúc.
Pedicellarum M. Hotta
Pothoidium Schott - Giả cam đá, giả thạch cam.
Pothos L. - Ráy leo, cam đá, thạch cam tử, cơm lênh.

Phân họ Zamioculcadoideae
Gonatopus Hook. f. ex Engl.
Zamioculcas Schott

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG II, với họ Maundiaceae vẫn nằm trong họ Juncaginaceae còn họ Limnocharitaceae vẫn đứng độc lập.

|2=
}}
}}
|2=
}}
|2=
}}
}}
}}
}}
}}
}}
}}
}}

Thư viện ảnh

Hình:Arisaema triphyllum.jpg|Arisaema triphyllum
Hình:Aglaonema commutatum2.jpg|Aglaonema
Hình:P Alom D9903.jpg|Alocasia macrorrhiza
Hình:Colpfl29.jpg|Dieffenbachia bowmannii
Hình:Philodendron01.jpg|Philodendron biffinatum
Hình:Calla lily.jpg|Zantedeschia aethiopica
Hình:Calla_palustris2.jpg|Thủy vu
Hình:Monstera deliciosa2.jpg|
Hình:Skunk Cabbage.jpg|
Hình:SKUNKCABBAGE-MOSS-400X575.jpg|
Hình:Eendekroos dicht bijeen.JPG|Bèo tấm

Ghi chú