Tên của Rus', Nga và Ruthenia

Tên gọi Rus' (Русь) ban đầu được dùng để chỉ người Rus', là một nhóm người Viking di cư thành lập quốc gia trung cổ Rus' Kiev tại Đông Âu vào thế kỷ 10. Cái tên dần đề cập tới lãnh thổ của chính thể này và các thân vương quốc kế tục nó mà cư dân đa số nói tiếng Đông Slav. Trong sử liệu phương Tây, nó được biết đến nhiều hơn với cái tên tiếng Latinh Ruthenia từ thế kỷ 11 trở đi, mà theo nghĩa rộng, các lãnh thổ của nó ngày nay thuộc Belarus, Ukraina, và Nga thuộc châu Âu. Thuật ngữ Россия Rossiya, xuất phát từ tiếng Hy Lạp Byzantine định nghĩa của Rus', Ρωσσία Rhōssía - đánh vần là Ρωσία (Rosía phát âm là [roˈsia]) trong tiếng Hy Lạp hiện đại.

Một trong những tư liệu lịch sử sớm nhất đề cập đến những người được gọi là Rus' (như Rhos) có từ năm 839 trong Annales Bertiniani. Biên niên này xác định họ là một bộ lạc Germanic được gọi là người Thụy Điển. Theo Biên niên sử chính (Primary Chronicle) của Kievan Rus', được biên soạn vào khoảng năm 1113, Rus' là một nhóm người Varangians, Norsemen đã di chuyển đến một nơi nào đó từ vùng Baltic (nghĩa đen là "từ ngoài biển"), đầu tiên đến Đông Bắc Châu Âu, rồi đến phía nam nơi họ tạo ra nhà nước Kiev thời trung cổ. Vào thế kỷ thứ 11, thuật ngữ thống trị trong ngôn ngữ Latinh cổ là Ruscia. Nó đã được sử dụng, bởi nhiêu người khác, Thietmar của Merseburg, Adam của Bremen, Kosmas của Praha và Giáo hoàng Grêgôriô VII trong bức thư của ông đến Izyaslav I. Rucia, Ruzzia, Ruzsia là những cách viết thay thế. Trong thế kỷ thứ 12, Ruscia dần dần nhường chỗ cho hai thuật ngữ Latin khác là "Russia" và "Ruthenia". "Russia" (đánh vần là Rossia và Russie) là hình thức ngôn ngữ La Mã thống trị, lần đầu tiên được sử dụng bởi Liutprand của Cremona vào những năm 960 và sau đó bởi Peter Damian trong những năm 1030. Nó trở nên phổ biến trong các tài liệu tiếng Anh và tiếng Pháp trong thế kỷ thứ 12. Ruthenia, lần đầu tiên được ghi nhận vào các biên niên sử Augsburg đầu thế kỷ 12, là một hình thức Latin được ưa thích bởi Chancery Apostolic của Giáo hội Latinh.

Tên hiện đại của Nga (Rossija), được sử dụng vào thế kỷ 15, có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Ρωσία, từ đó bắt nguồn từ Ῥῶς, một tên Hy Lạp đầu tiên của người dân Rus'.

Một giả thuyết về một chính thể tồn tại trước Kievan Rus' là Rus' Khaganate thế kỷ thứ 9. Tên gọi và giả thuyết này được suy ra từ một số nguồn Byzantine, tiếng Latinh, tiếng Ba Tư và tiếng Ả Rập đề cập rằng người Rus' bị cai trị bởi một khả hãn.

Từ nguyên
Theo lý thuyết nổi bật nhất, cái tên Rus', giống như tên tiếng Phần Lan của Thụy Điển (Ruotsi), bắt nguồn từ một thuật ngữ tiếng Bắc Âu cổ cho "những người chèo thuyền " (rods- (chèo)) vì chèo là phương pháp chính để di chuyển trên các dòng sông của Đông Âu, và nó có thể được liên kết với khu vực ven biển Roslagen của Thụy Điển (các đội chèo thuyền) hoặc Roden, như đã được biết đến trong thời gian trước đó. Cái tên Rus' về sau đó có cùng nguồn gốc với tên Phần Lan, tiếng Estonia, tiếng Võro và Bắc Sami cho Thụy Điển: Ruotsi, Rootsi, Roodsi và Ruoŧŧa. Điều đó là đáng chú ý các yếu tố địa phương Finnic và tiếng Permic trong sử dụng ở miền bắc của lãnh thổ chính nước Nga giống với (Rus-liên quan) tên cho cả Thụy Điển và Nga (tùy vào ngôn ngữ): do đó tiếng Veps ho tên Thụy Điển và người Thụy Điển là Ročinma/Ročin, trong khi trong ngôn ngữ Komi lân cận, thuật ngữ tương ứng về mặt từ ngữ Ročmu / Roč có nghĩa là Nga và người Nga.

Học giả người Đan Mạch Tor Karsten đã chỉ ra rằng lãnh thổ của Uppland, Södermanland và Östergötland ngày nay được gọi là Roðer hoặc roðin. Thomsen theo đó đã gợi ý rằng Roðer có lẽ bắt nguồn từ roðsmenn hoặc roðskarlar, có nghĩa là người đi biển hoặc người chèo thuyền. [cần số trang] Ivar Aasen, nhà triết học và từ điển học người Na Uy, lưu ý các biến thể phương ngữ Na Uy Rossfolk, Rosskar, Rossmann.

George Vernadsky đưa ra giả thuyết về sự liên kết của Rus và Alans. Ông tuyên bố rằng Ruxs trong tiếng Alanic có nghĩa là "ánh sáng rạng rỡ", do đó, tên dân tộc Roxolani có thể được hiểu là "ánh sáng Alans". Ông đưa ra giả thuyết rằng cái tên Roxolani là sự kết hợp của hai tên bộ lạc riêng biệt: Rus và Alans. Ở Ukraine, Ros và Rusna, gần Kiev và Pereyaslav, tương ứng, có tên bắt nguồn từ một thuật ngữ Slavic có nghĩa là "nước", gần giống với rosa (sương), rusalka (nữ thần nước), ruslo (giường suối). (Một mối quan hệ của rosa với tiếng Phạn rasā́- "chất lỏng, nước trái cây; dòng sông huyền thoại" đã giải nghĩa cho nó; so sánh trong tiếng Avestan Raŋhā "dòng chảy huyền thoại" và cũng là tên cổ của sông Volga, Ῥᾶ Rā, từ một tên Scythian)
Rusiy (Русый), ánh sáng màu nâu, nói về màu tóc (bản dịch "tóc đỏ", cùng nguồn gốc với Slavic "ryzhiy", "tóc đỏ", không phải là khá chính xác);
Một từ proto-Slavic định nghĩa cho "gấu", ám chỉ arctos và ursus.

Cái tên Rus có thể bắt nguồn từ tiếng Iran của sông Volga (bởi F. Knauer, Moscow 1901), cũng như từ Rosh của Ezekiel. Giáo sư George Vernadsky đã đề xuất một dẫn xuất từ Roxolani hoặc từ thuật ngữ Aryan ronsa (độ ẩm, nước). Tên sông Ros là phổ biến ở Đông Âu. Danilevskiy cho thấy nguồn lịch sử lâu đời nhất, Biên niên sử chính (Primary Chronicle), không nhất quán trong những gì nó được gọi là "Rus'": trong các đoạn liền kề, Rus' được xếp nhóm với người Varang, với người Slav, và cũng tách biệt với người Slav và người Varang. Danilevskiy gợi ý rằng ban đầu, những người Ru' (Nga) không phải là một quốc gia mà là một tầng lớp xã hội, có thể giải thích sự bất thường trong Biên niên sử chính và thiếu các nguồn không phải là tiếng Slav.

Từ Rus' tới Russia

Từ Rus' tới Ruthenia

Tiểu Nga, Tân Nga

Xem thêm
Tên của Ukraina
Chú thích