Maggie Smith

| hình = Maggie Smith - Vintage (trim).jpg
| ghi chú hình = Smith năm 1970
| cỡ hình = 220px
| tên khai sinh = Margaret Natalie Smith
| ngày sinh = 28 tháng 12 năm 1934
| quốc tịch = Anh
| nghề nghiệp = Diễn viên
| năm hoạt động = 1952–2024
| người hôn phối = Robert Stephens (1967–1974)Beverley Cross (1975–1998; khi ông mất)
| con cái = Chris LarkinToby Stephens
| nơi sinh = Ilford, Essex, Anh
| ngày mất = 31 tháng 12 năm 2024( 90 tuổi)
| nơi mất = London, Anh
}}
Dame Margaret Natalie Smith (28 tháng 12 năm 1934 – 27 tháng 9 năm 2024) được biết đến là một trong những diễn viên ưu tú của Anh. Bà xuất hiện lần đầu tiên trên sân khấu kịch vào năm 1952 và từ đó đã có một sự nghiệp diễn xuất đồ sộ trên cả sân khấu, điện ảnh và truyền hình trong suốt 60 năm. Smith đã nhận được nhiều rất giải thưởng, trong đó có bảy giải thưởng Hàn lâm Anh quốc, hai giải Oscar, ba giải Quả cầu vàng, ba giải Emmy và một giải Tony. Bà còn là một trong số ít những nữ diễn viên nhận được cả ba giải thưởng diễn xuất danh giá: Oscar, Emmy và Tony.

Những bộ phim được đánh giá cao của bà bao gồm Othello (1965), The Prime of Miss Jean Brodie (1969), Travels with My Aunt (1972), California Suite (1978), Clash of the Titans (1981), A Room with a View (1985) và Gosford Park (2001). Bà cũng xuất hiện trong một số phim nổi tiếng như Hook (1991), hai phần của phim Sister Act cũng như loạt phim Harry Potter với vai Giáo sư Minerva McGonagall. Hiện Smith đang thủ vai chính Violet Crawley trong bộ phim Downton Abbey, bà đã nhận được một giải Quả cầu vàng và hai giải Emmy liên tiếp cho vai diễn này.

Tháng 9 năm 2012, bà đã được tôn vinh bằng giải thưởng Di sản tại liên hoan Stratford Shakespeare ở khách sạn Fairmont Royal York.

Tiểu sử
Margaret Natalie Smith được sinh ra tại Ilford, Essex, là con gái của Margaret Smith (nhũ danh Hutton), một thư ký quê ở Glasgow, và Nathaniel Smith, một nhà bệnh lý học làm việc tại trường Đại học Oxford quê ở Newcastle upon Tyne. Bà có hai người anh trai sinh đôi, Alistair và Ian. Smith theo học tại trường Trung học Oxford.

Sự nghiệp
Năm 1952, được sự giới thiệu của Oxford University Dramatic Society, Smith bắt đầu sự nghiệp của mình với vai diễn Viola tại nhà hát Oxford, sau đó tham gia bộ phim đầu tay vào năm 1956. Vai diễn chuyên nghiệp đầu tiên trên sâu khấu Broadway của bà nằm trong vở New Faces of '56. Smith làm việc tại nhà hát Hoàng gia trong những năm 1960, đáng chú ý nhất là vai Desdemona trong vở Othello, và nhận được đề cử Oscar đầu tiên cho vai diễn của mình trong bộ phim cùng tên năm 1965.

Bà xuất hiện cùng Ronnie Barker tại nhà hát Oxford trong nhiều vở kịch như The Housemaster.

Năm 1969, Smith nhận được giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất với vai diễn một giáo viên người Scotland trong bộ phim The Prime of Miss Jean Brodie, cũng như giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất với vai diễn Diana Barry trong bộ phim California Suite. Bà cũng cùng Michael Palin xuất hiện trong các bộ phim The Missionary và A Private Function.

Smith tham gia Sister Act vào năm 1992 và thủ vai chính trong Tea with Mussolini vào năm 1999 với vai Lady Hester.

Những vai diễn đáng chú ý khác của Smith bao gồm vai Charlotte Bartlett trong bộ phim A Room with a View do hãng Merchant Ivory sản xuất, vai Nữ công tước York trong bộ phim Richard III của Ian McKellen và vai Lila Fisher trong bộ phim Love and Pain and the Whole Damn Thing năm 1973. Nhờ sự thành công toàn cầu của loạt phim Harry Potter, bà được biết đến một cách rộng rãi với vai Giáo sư Minerva McGonagall. Trước đó bà đã từng cùng Daniel Radcliffe xuất hiện trong bộ phim David Copperfield của BBC. Smith cũng thủ vai Wendy trong bộ phim Hook về Peter Pan, và vai bà Medlock trong bộ phim The Secret Garden.

Năm 2010, bà bắt đầu tham gia phim truyền hình Downton Abbey trong vai Violet Crawley. Với vai diễn này, bà nhận được hai giải Emmy cũng như đề cử thứ chín của mình cho giải Quả cầu vàng ở hạng mục nữ diễn viên phụ trong phim truyền hình xuất sắc nhất vào năm 2012. Năm 2013, bà đã chiến thắng ở hạng mục này.

Bà đã xuất hiện trong rất nhiều vở kịch tại liên hoan Stratford Shakespeare ở Stratford, Ontario từ năm 1976 đến năm 1980, bao gồm vai nữ hoàng Elizabeth trong vở Richard III, Cleopatra, Lady Macbeth, Virginia Woolf trong vở Virginia cũng như đóng cùng Brian Bedford trong những vở kịch như Private Lives của Noël Coward, Tháng 9 năm 2012, Smith nhận được giải thưởng Di sản danh giá của liên hoan Stratford Shakespeare cho sự nghiệp của mình.

Trên sân khấu Broadway, Smith xuất hiện trong những vở kịch như The Lady in the Van và Private Lives. Bà nhận được giải Tony cho nữ diễn viên kịch xuất sắc nhất vào năm 1990 với vai một hướng dẫn viên du lịch lập dị trong vở Lettice and Lovage của Peter Shaffer. Năm 2007, bà tham gia vở The Lady from Dubuque của Edward Albee tại nhà hát Royal Haymarket.

Năm 1954, Smith xuất hiện trong chương trình truyền hình Oxford Accents của BBC do Ned Sherrin sản xuất. Bà đóng nhiều vai trong vở New Faces of 1956 tại nhà hát Ethel Barrymore từ ngày 14 tháng 6 đến ngày 22 tháng 12 năm 1956. Smith cũng tham gia vở nhạc kịch hài Share My Lettuce được dựa trên cuốn sách của Bamber Gascoigne, công diễn tại Lyric Hammersmith vào ngày 21 tháng 8 năm 1957. Sau đó vở kịch được chuyển đến nhà hát Comedy vào ngày 25 tháng 9 năm 1957 và nhà hát Garrick vào ngày 27 tháng 1 năm 1958. Các màn biểu diễn của Smith trong vở kịch này bao gồm Love's Cocktail (solo), On Train He'll Come (solo), Party Games (solo), Bubble Man (cùng với Kenneth Williams) và Menu (cùng với Kenneth Williams). Một trong những sự biểu dương đầu tiên dành cho diễn xuất của bà là đề cử giải Gương mặt mới triển vọng nhất của Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh và Truyền hình Anh quốc (bộ phim Nowhere To Go năm 1958). Ở Hollywood, bà được đề cử giải Quả cầu vàng cho Ngôi sao mới của năm (hạng mục nữ diễn viên) vào năm 1964 với vai diễn của mình trong bộ phim The V.I.P.s.

]]

Năm 2012, Smith thủ vai chính Muriel trong bộ phim hài The Best Exotic Marigold Hotel, cũng như vai Jean Horton trong phim Quartet.

Smith nhận được bằng Tiến sĩ Văn học danh dự của trường Đại học Bath. cũng như hai bằng danh dự khác của trường Đại học St. Andrews vào năm 1971 và trường Đại học Cambridge vào năm 1995.

Năm 1999, Smith nhận được giải thưởng William Shakespeare do Shakespeare Theatre Company trao tặng tại Washington, DC.

Đời tư
Smith đã kết hôn hai lần. Bà kết hôn với diễn viên Robert Stephens vào ngày 29 tháng 6 năm 1967 tại Greenwich, 10 ngày sau khi đứa con đầu lòng của họ được sinh ra. Họ có với nhau hai người con trai, Chris Larkin (sinh năm 1967) và Toby Stephens (sinh năm 1969), sau đó ly hôn vào ngày 6 tháng 5 năm 1974.

Smith cũng đã tham gia vào nhiều hoạt động từ thiện. Tháng 9 năm 2011, bà hỗ trợ quyên góp 4.6 triệu đô la Mỹ để xây dựng lại nhà hát Court ở New Zealand sau vụ động đất Christchurch năm 2011. Tháng 7 năm 2012, bà trở thành người bảo trợ cho Hiệp hội Bệnh tăng nhãn áp Quốc tế với mong muốn hỗ trợ tổ chức này cũng như tăng nhận thức thức về bệnh tăng nhãn áp. Ngày 27 tháng 11 năm 2012, Smith quyên góp một bức tranh vẽ bàn tay của mình cho cuộc đấu giá Celebrity Paw năm 2012 để gây quỹ cho Cats Protection.

Smith qua đời tại Luân Đôn, vào ngày 27 tháng 9 năm 2024, thọ 89 tuổi.

Danh sách vai diễn
Điện ảnh và truyền hình

Sân khấu kịch

Twelfth Night, nhà hát Oxford, 1952
He Who Gets Slapped, Clarendon Press Institute, 1952
Cinderella, nhà hát Oxford, 1952
Rookery Nook, nhà hát Oxford, 1953
The Housemaster, nhà hát Oxford, 1953
Cakes and Ale, Festival Edinburgh, 1953
The Love of Four Colonels, nhà hát Oxford, 1953
The Ortolan, Maxton Hall, 1954
Don't Listen Ladies, nhà hát Oxford, 1954
The Government Inspector, nhà hát Oxford, 1954
The Letter, nhà hát Oxford, 1954
A Man About The House, nhà hát Oxford, 1954
On the Mile, Festival Edinburgh, 1954
Oxford Accents, Nhà hát New Watergate, London, 1954
Theatre 1900, nhà hát Oxford, 1954
Listen to the Wind, nhà hát Oxford, 1954
The Magistrate, nhà hát Oxford, 1955
The School For Scandal, nhà hát Oxford, 1955
New Faces of '56, nhà hát Ethel Barrymore, New York, 1956
Share My Lettuce, Nhà hát Lyric Hammersmith và Comedy, 1957
The Stepmother, nhà hát St. Martin, 1958
The Double Dealer, Old Vic, 1959
As You Like It, Old Vic, 1959
Richard II, Old Vic, 1959
The Merry Wives of Windsor, Old Vic, 1959
What Every Woman Knows, Old Vic, 1960
Rhinoceros, nhà hát Strand, 1960
Strip the Willow, lưu diễn ở Anh, 1960
The Rehearsal, nhà hát Bristol Old Vic và Globe, 1961
The Private Ear và The Public Eye, nhà hát Globe, 1962
Mary, Mary, nhà hát Queen, 1963
The Recruiting Officer, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1963
Othello, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1964
The Master Builder, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1964
Hay Fever, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1964
Much Ado About Nothing, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1965
Trelawney of the Wells, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1965
Miss Julie, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1966
Black Comedy, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1966
A Bond Honoured, nhà hát Hoàng gia/Old Vic, 1966

The Country Wife, nhà hát Chichester Festival, 1969
The Beaux Stratagem, nhà hát Hoàng gia/Old Vic and Ahmanson Theatre, Los Angeles, 1970
Hedda Gabler, nhà hát Hoàng gia/Cambridge Theatre, 1970
Design For Living, nhà hát Ahmanson, Los Angeles, 1971
Private Lives, nhà hát Queen, 1972
Peter Pan, London Coliseum, 1973
Snap, nhà hát Vaudeville, 1974
Private Lives, lưu diễn ở Mỹ và nhà hát 46th Street, New York, 1975 [đề cử giải Tony]
The Way of the World, Stratford, Canada, 1976
Antony and Cleopatra, Stratford, Canada, 1976
Three Sisters, Stratford, Canada, 1976
The Guardsman, Stratford, Canada và nhà hát Ahmanson, Los Angeles, 1976
A Midsummer Night's Dream, Stratford, Canada và nhà hát Ahmanson, Los Angeles, 1977
Richard III, Stratford, Canada, 1977
As You Like It, Stratford, Canada, 1977
Hay Fever, Stratford, Canada, 1977
Macbeth, Stratford, Canada, 1978
Private Lives, Stratford, Canada, 1978
Night and Day, nhà hát Phoenix, Washington D.C. và nhà hát ANTA, New York, 1979 [đề cử giải Tony]
Much Ado About Nothing, Stratford, Canada, 1980
The Seagull, Stratford, Canada, 1980
Virginia, Stratford, Canada, 1980 và nhà hát Royal Haymarket, 1981
The Way of the World, nhà hát Chichester Festival và Royal Haymarket, 1984
The Interpreters, nhà hát Queen, 1985
The Infernal Machine, Lyric Hammersmith, 1986
Coming Into Land, nhà hát Hoàng gia/Lyttelton, 1987
Lettice and Lovage, nhà hát Globe, 1987
Lettice and Lovage, nhà hát Ethel Barrymore, New York, 1990 [giải Tony]
The Importance of Being Earnest, Aldwych Theatre, 1993
Three Tall Women, nhà hát Wyndham, 1994 và 1995
Talking Heads, nhà hát Chichester Festival và nhà hát Comedy, 1996
A Delicate Balance, nhà hát Royal Haymarket, 1997
The Lady in the Van, nhà hát Queen, 1999
The Breath of Life, nhà hát Royal Haymarket, 2002
Talking Heads, lưu diễn ở Úc, 2004
The Lady From Dubuque, nhà hát Royal Haymarket, 2007

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài





You have to laugh – Bài phỏng vấn của The Guardian, 20 tháng 11 năm 2004.

Maggie Smith trên Emmys.com