Shenyang J-16

| developed_from = Shenyang J-11Sukhoi Su-30MKK
}}

Shenyang J-16 (tiếng Trung: 歼-16), còn gọi là Tiềm Long (; Bính âm: Qián Lóng; dịch nghĩa: Rồng ẩn nấp; Tên định danh NATO: Flanker-N) là một loại máy bay tiêm kích cường kích đa năng thế hệ 4,5 hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, chủ yếu được sử dụng bởi Không quân Trung Quốc (PLAAF). Nhà sản xuất là Shenyang Aircraft Corporation (Tập đoàn Máy bay Thẩm Dương), họ đã phát triển J-16 từ Shenyang J-11

Thiết kế và phát triển
Vào thập niên 1990, Trung Quốc đã mua các máy bay chiến đấu chiếm ưu thế trên không Sukhoi Su-27 từ Nga, bao gồm cả những chiếc được sản xuất theo giấy phép tại Trung Quốc dưới tên gọi Shenyang J-11A. J-11A được tiếp tục phát triển thành biến thể một chỗ ngồi J-11B và biến thể hai chỗ ngồi J-11BS với công nghệ nội địa. J-16 là máy bay tấn công có nguồn gốc từ mẫu J-11BS.

J-16 trang bị một radar mảng quét điện tử chủ động AESA, Máy bay sử dụng nhiều vật liệu composite hơn nhằm giảm trọng lượng. và tăng cường khả năng Áp chế Phòng không Đối phương (Suppression of Enemy Air Defenses - SEAD) kết hợp với các hộp đo lường hỗ trợ điện tử.

Buồng lái trang bị hệ thống màn hình hiển thị gắn trên mũ bảo hiểm (HMD) để cải thiện nhận thức tình huống của phi công.

Phiên bản tác chiến điện tử J-16D được phát triển vào thập niên 2010. Nó được cho là đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 2015. J-16D được thiết kế để Áp chế Phòng không Đối phương (SEAD), có chứa thiết bị gây nhiễu bên trong và mang theo nhiều thiết bị tác chiến điện tử bên ngoài.

Theo nhà nghiên cứu hàng không Justin Bronk thuộc Royal United Services Institute, J-16 có nhiều lợi thế hơn so với các biến thể Flanker của Nga nhờ ứng dụng rộng rãi vật liệu composite, tên lửa tầm xa hơn, cảm biến và hệ thống điện tử hàng không hiện đại. J-16 đại diện cho sự chuyển đổi của ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc thoát khỏi sự phụ thuộc vào công nghệ Nga trong quá khứ, để hướng tới phát triển các sản phẩm phái sinh hiện đại vượt trội so với bản gốc của Nga về nhiều mặt.

Quân đội Trung Quốc đang phát triển khả năng tự hành tiên tiến cho các máy bay chiến đấu. Tháng 3 năm 2021, có thông tin cho rằng một biến thể J-16 với phi công phụ ở ghế sau đã bị thay thế bằng một thuật toán trí tuệ nhân tạo có tên là "chiến thắng tình báo" () đang được thử nghiệm tại Shenyang Aircraft Corporation. Một chiếc máy bay tương tự cũng được phát hiện bằng hình ảnh vệ tinh tại một căn cứ thử nghiệm gần Malan, Tân Cương vào tháng 6 năm 2021.

Lịch sử hoạt động
đang cất cánh]]
Chuyến bay đầu tiên được cho là đã diễn ra vào năm 2011-2012.

Tháng 4 năm 2014, PLAAF đã tiếp nhận một trung đoàn J-16.

J-16 đi vào hoạt động năm 2015

Theo Bộ Quốc phòng Úc, ngày 26 tháng 5 năm 2022, một chiếc J-16 đã chặn một máy bay giám sát Boeing P-8 Poseidon của Không quân Hoàng gia Úc trên Biển Đông khi chiếc máy bay này đang tiến hành các hoạt động giám sát hàng hải thông thường trên vùng biển quốc tế. Bộ trưởng Quốc phòng Úc mới đắc cử Richard Marles cho biết, chiếc J-16 đầu tiên bay sát bên cạnh chiếc P-8, phóng pháo sáng và sau đó bay ra phía trước, rồi thả vật gây nhiễu vào đường bay làm một số rơi vào động cơ của P-8. Theo người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, các phi công Úc đã hành động "nguy hiểm và khiêu khích" đồng thời phớt lờ các cảnh báo lặp đi lặp lại trước khi chiếc J-16 đuổi máy bay Úc đi. Trong một bài báo của Lowy Institute - một tổ chức tư vấn của Úc, cho biết vụ ngăn chặn đánh dấu sự leo thang trong các hành động vùng xám mà Trung Quốc đang sử dụng để thực thi các yêu sách của mình ở Biển Đông.

Trong số tất cả các máy bay được triển khai ở eo biển Đài Loan, máy bay chiến đấu J-16 được sử dụng thường xuyên nhất, có thể là do khả năng tác chiến điện tử của nó. Tháng 8 năm 2022, Trung Quốc đã điều động một lượng lớn máy bay chiến đấu J-16 đến eo biển Đài Loan, để đáp trả lại chuyến thăm Đài Loan của bà Nancy Pelosi.

Biến thể

J-16
J-16D: Phiên bản tác chiến điện tử (EW). Được trang bị hộp thiết bị EW ở đầu cánh; hệ thống EW nội bộ thay thế IRST và pháo 30 mm. Chuyến bay đầu tiên diễn ra vào tháng 12 năm 2015. Rupprecht
Đặc điểm tổng quát
Kíp lái: 2 người lực đẩy 135&nbsp;kN (30.000&nbsp;lbf) khi đốt nhiên liệu phụ trội tăng áp (đốt sau)

Hiệu suất bay
Tốc độ tối đa: Mach 2 (2.120 km/h; 1.320 dặm/h; 1.140 hải lý/giờ)
Tầm bay: 3.000&nbsp;km (1.900&nbsp;dặm; 1.600&nbsp;hải lý)
Trần bay: 17.300&nbsp;m (56.800&nbsp;ft)
Giới hạn g: +9
Vận tốc tăng độ cao: 230&nbsp;m/giây (45.000&nbsp;ft/phút)

Vũ khí
1 × pháo 30 mm GSh-30-1
12 giá treo vũ khí bên ngoài, gồm có:
PL-12
Tên lửa chống hạm
Tên lửa không đối đất
AKF-98
KD-88
Tên lửa chống bức xạ
Hộp nhắm mục tiêu YINGS-III

Hệ thống điện tử hàng không
Radar mảng quét điện tử chủ động (AESA)
Tìm kiếm và theo dõi bằng tia hồng ngoại (IRST)
Hộp chứa thiết bị tác chiến điện tử (đối với phiên bản J-16D)

Xem thêm
Máy bay tiêm kích phản lực thế hệ 4,5

Máy bay có sự phát triển liên quan
Shenyang J-11
Shenyang J-15
Sukhoi Su-30MKK

Máy bay có vai trò, cấu hình và thời đại tương đương
Dassault Rafale
Boeing EA-18G Growler
Eurofighter Typhoon
Boeing F-15EX Eagle II
Boeing F/A-18E/F Super Hornet
KAI KF-21 Boramae
Sukhoi Su-35S

Danh sách liên quan
Danh sách máy bay tiêm kích

Tham khảo
Trích dẫn

Thư mục