undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Chu Huề vương

Chu Huề vương (chữ Hán: 周携王; ~ 800 TCN - 750 TCN), là một vị vua không chính thức của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Vào thời gian trị vì của ông, tại Hạo Kinh đã lập một thiên tử là Chu Bình vương, tạo nên cục diện nhị vương đầu thời Đông Chu.

Ông tên thật là Cơ Dư Thần (姬余臣) hay Cơ Dư (姬余), con trai thứ của Chu Tuyên vương, vị vua thứ 11 của nhà Chu và là em của Chu U vương - vua thứ 12 nhà Chu.

Sự nghiệp
Cuối thời Tây Chu, anh ông là Chu U vương sủng ái Bao Tự, phế Thân hậu và thái tử Nghi Cữu để lập con Bao Tự là Bá Phục làm thái tử. Thân hầu là cha của Thân hậu hoảng sợ, mời quân Khuyển Nhung vào Hạo Kinh phục hồi lại ngôi vị cho cháu mình. Tuy nhiên sau đó quân Nhung tiến vào Hạo Kinh giết Chu U vương. Thân hầu tỉnh ngộ, liền mời quân các nước chư hầu vào kinh hợp sức đẩy lui Khuyển Nhung. Thân hầu cùng Lỗ Hiếu công, Hứa Văn công lập Nghi Cữu làm vua, tức Chu Bình vương.

Cùng lúc, Quắc công Hàn lập Cơ Dư Thần lên ngôi, tức là Chu Huề vương. Từ đó nhà Chu hình thành cục diện nhị vương.

Sau đó Tấn Văn hầu giết chết Chu Huề vương ở đất Huề. Về năm mất của ông, sử sách ghi là năm thứ 21 nhưng không nói rõ là đời vua nào. Theo Vương Quốc Duy trong cổ bản trúc thư kỉ niên tập giáo là năm thứ 21 của Tấn Văn hầu, tức 760 TCN, lại có ý kiến cho là năm thứ 21 của Chu Bình vương, tức 750 TCN.

Danh hiệu Huề vương
Theo Xuân Thu Tả truyện chính nghĩa và Trúc thư kỉ niên, viết "Quắc công Hàn lập vương tử Dư Thần ở đất Huề", do đó Huề là một địa danh.

Trúc thư kỉ niên nghĩa chứng quyển 27, chỉ nói Huề là một địa danh, không nói rõ đất ấy ở đâu. Tân Đường thư cho rằng đất Huề nằm ở Ung Châu, có thể là đất phong của Huề Vương trước khi lên ngôi, có thể là một địa danh nào đó ở gần Hạo Kinh.

Đồng Thư Nghiệp trong nghiên cứu về Tả truyện, không công nhận Huề là địa danh.

Tham khảo
Hàn Tương vương

Hàn Tương vương (chữ Hán: 韓襄王; trị vì: 311 TCN - 296 TCN), hay Hàn Tương Ai vương (韓襄哀王), Hàn Điệu Tương vương (韓悼襄王), tên thật là Hàn Thương (韓倉), đi thuyết phục ông án binh, không giúp Tây Chu nữa, nên cả Tây Chu và Đông Chu đều phải lui binh.

Năm 306 TCN, Tần Chiêu Tương vương lên nối ngôi lại đánh Hàn, chiếm đất Vũ Toại. Năm 301 TCN, Tần Chiêu Tương vương lại đánh chiếm đất Nhương của nước Hàn. Hàn Tương vương buộc phải thần phục nước Tần, cùng Tần đánh Sở, đánh bại tướng Sở là Đường Muội năm 300 TCN.

Năm 299 TCN, thái tử Hàn Anh qua đời. Quân Sở đang vây đất Ung Thị nước Hàn. Hàn Tương vương xin Đông Chu trợ giúp binh khí và lương thực để đánh Sở. Tô Đại bèn đi thuyết phục tướng quốc nước Hàn là Hàn Công Thúc không nên đòi binh khí và lương thực của Đông Chu; đồng thời Tô Đại còn thuyết phục nước Hàn nên tặng đất Cao Đô cho Đông Chu, để nước Tần giận Chu mà không thân Chu nữa. Hàn công Thúc nghe theo, bèn cắt Cao Đô cho Đông Chu.

Ngôi thái tử bỏ trống, hai con thứ của Hàn Tương vương là công tử Cao và công tử Kỷ Sắt tranh ngôi thái tử. Lúc đó công tử Kỷ Sắt đang ở nước Sở, gặp lúc quân Sở đang vây đất Ung Thị nước Hàn. Hàn Tương vương cầu cứu Tần. Tần sai Công Tôn Muội đi cứu Hàn. Quân Sở phải giải vây Ung Thị rút lui, vua Sở không cho công tử Kỷ Sắt về Hàn nữa. Hàn Tương vương bèn lập công tử Cao làm thái tử.

Sau đó Hàn Tương vương theo kế hợp tung, giao hảo với Tề và Ngụy, cùng nhau liên minh chống Tần. Năm 298 TCN, 3 nước hợp vinh đánh Tần dưới sự chỉ huy của Mạnh Thường quân nước Tề. Liên quân 3 nước cùng tiến đến ải Hàm Cốc, thu được thắng lợi. Sang năm 297 TCN, quân 3 nước lại đánh bại quân Tần.

Đến năm 296 TCN, Mạnh Thường quân lại chỉ huy liên quân đánh tới cửa Hàm Cốc lần thứ 2, chiếm được thành Diêm Thị. Tần Chiêu Tương vương sau nhiều thất bại liên tiếp phải cầu hòa, trả lại đất Phong Lăng cho nước Ngụy và đất Vũ Toại cho nước Hàn.

Năm 296 TCN, Hàn Tương vương mất. Con ông là Hàn Ly vương nối ngôi.

Xem thêm
Hàn Ly vương
Hàn Tuyên Huệ vương
Tần Vũ vương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Hàn thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng

Ghi chú
Vương tử Đái

Cơ Đái (chữ Hán: 姬带; trị vì: 636 TCN-635 TCN), hay vương tử Đái (王子带), Thúc Đái (叔带), là vị vương thất cướp ngôi nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc và không được xem là vua chính thống của nhà Chu.

Ông là con trai của thứ của Chu Huệ Vương – vua thứ 17 nhà Chu và em của Chu Tương vương - vua thứ 18 nhà Chu.

Tranh ngôi lần đầu
Cơ Đái có người anh là Cơ Trịnh được vua cha lập làm thái tử. Ông là con Huệ hậu - người vợ thứ của Chu Huệ vương, được lập sau khi mẹ Cơ Trịnh qua đời. Ông được vua cha yêu quý.

Năm 652 TCN, Chu Huệ vương mất, anh ông là Cơ Trịnh lên nố ngôi, tức là Chu Tương vương.

Năm 650 TCN, Cơ Đái ngầm liên minh với các ngoại tộc người Nhung, Địch định đánh Tương vương để tranh ngôi. Chu Tương vương biết chuyện bèn mang quân đánh đuổi Cơ Đái. Thúc Đái chạy sang nước Tề.

Tề Hoàn công đang làm bá chủ chư hầu, bèn sai Quản Trọng đi giảng hòa giữa nhà Chu và tộc người Địch, sai Thấp Bằng đi giảng hòa giữa tộc người Nhung với nước Tấn.

Năm 643 TCN, Tề Hoàn công qua đời, Thúc Đái xin quay trở lại nhà Chu. Chu Tương vương ưng thuận tha tội cho ông.

Tranh ngôi lần hai
Năm 636 TCN, Chu Tương vương không bằng lòng với Địch vương hậu bèn phế truất. Nước Địch bất bình bèn mang quân đánh Chu. Chu Tương vương phải bỏ chạy sang nước Trịnh, Trịnh Văn công có hiềm khích với Tương vương lúc trước nên an trí vua Chu tại Phạm Thành, không cử binh giúp.

Vương tử Đái được người Địch lập làm vua Chu mới. Ông lập Địch vương hậu bị Tương vương phế truất làm vương hậu và cùng nhau về sống ở ấp Ôn.

Năm 635 TCN, Chu Tương vương cầu cứu nước Tấn. Tấn Văn công (khi đó mới lên ngôi và chưa làm bá chủ chư hầu) mang quân đón Tương vương về đánh đất Chu, giết vương tử Đái. Năm đó Thúc Đái 38 tuổi.

Cơ Đái tranh ngôi làm vua 2 lần, chỉ có một lần chiếm được ngôi vua và cả hai lần đều thất bại nhanh chóng, không được xem là vị vua chính thống của nhà Chu.

Xem thêm
Chu Huệ vương
Tấn Văn Công

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên những điều chưa biết - Chu bản kỷ, Bùi Hạnh Cẩn - Việt Anh dịch (2005), Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích
Citropsis articulata

Citropsis articulata là một loài thực vật trong họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của miền Trung và Tây Phi, và được người ta ăn và sử dụng trong y học thảo dược truyền thống châu Phi.

Tại Uganda, người ta tin rằng rễ cây nay nếu uống một lần một ngày hoặc một lần trong ba ngày được coi là một loại thuốc kích thích tình dục mạnh mẽ cho nam giới. Khoa học đã không điều tra tính xác thực của niềm tin này. Các nhà bảo tồn ở Uganda đang lo ngại rằng nhu cầu loại cây này đe dọa sự sống còn của đa dạng di truyền của loài này tại các quốc gia đó.
Chú thích

Tham khảo
Liên kết ngoài
BBC Article on Omuboro
Omuboro page at Aphrodisiology
Article on overharvesting
Quản lý rủi ro dự án

Quản lý rủi ro dự án là nghệ thuật và khoa học của việc nhận biết, phân tích và phản hồi rủi ro thông qua vòng đời dự án và trong các lợi ích tốt nhất để đạt được các mục tiêu của dự án. Quản lý rủi ro dự án được xem là khía cạnh quan trọng trong việc quản lý dự án và là một trong chín lĩnh vực kiến thức được định nghĩa trong PMBOK. Quản lý rủi ro có thể xem như là một sự kiện hay một hoạt động không thể dự đoán được có thể tác động đến quy trình dự án, kết quả có thể là tích cực hoặc tiêu cực. Nó có thể tác động tích cực trong việc lựa chọn dự án, định nghĩa quy mô dự án và phát triển lịch trình thực tế và đánh giá được đúng chi phí bỏ ra.
Dự đoán và phòng tránh được vấn đề
Ngăn chặn sự bất ngờ xảy ra với các bên liên quan tham gia dự án.
Nâng cao khả năng dàn xếp.
Đạt được các cam kết của khách hàng.
Giảm thiểu sự kéo dài lịch trình phát triển dự án.
Giảm sự tăng chi phí dự án quá mức.

Công cụ
Cấu trúc chia nhỏ rủi ro (risk breakdown structure) được xem là một công cụ hữu ích để nhận biết các rủi ro xảy ra đến dự án trong các danh mục khác nhau.

.]]

Chứng chỉ
PMI Risk Management Professional (PMI-RMP)

Xem thêm
Khung quản lý rủi ro
Tài chính dự án
Khẩu vị rủi ro
Sách A Guide to the Project Management Body of Knowledge

Tham khảo

Liên kết ngoài
10 nguyên tắc vàng trong quản lý rủi ro dự án, ProjectSmart, Tiếng Anh.
Risk Management Basics , ProjectPerfect, Tiếng Anh.
Áo lụa Hà Đông (bài hát)

"Áo lụa Hà Đông" là bài hát được sáng tác bởi nhạc sĩ Ngô Thụy Miên vào năm 1971, phổ nhạc từ bài thơ cùng tên của cố thi sĩ Nguyên Sa.
Hoàn cảnh sáng tác

Vào năm 1930, xứ Bắc kỳ tổ chức cuộc thi hoa hậu ở Hà Nội, cho bất cứ ai, làm nghề gì, không kể tuổi tác... miễn là khi đi thi phải mặc áo lụa Hà Đông. Cuối cùng, người đăng quang trong cuộc thi là người đẹp Lý Lệ Hà. Cô xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo ở Thái Bình, vì mưu sinh phải trôi nổi lên Hà Nội kiếm sống và làm nghề hát cho các quán rượu.

Sau khi thay đổi cuộc đời, cô trở nên nổi tiếng và là niềm ước mơ của bao công tử nhà giàu trong cả nước. Tuy nhiên chẳng ai có thể với tới được người đẹp "chân lấm, tay bùn" này và chỉ một thời gian sau Lý Lệ Hà trở thành người tình của quốc vương Bảo Đại.

Có lẽ cũng như bao chàng trai si mê sắc đẹp khác, dù đã trải qua hơn 20 năm sau, nhà thơ Nguyên Sa vẫn mơ tưởng đến nụ cười, ánh mắt khuynh đảo của hoa hậu đầu tiên và buộc ông phải viết bài thơ ca ngợi người đẹp mặc áo lụa ấy. Đến năm 1969, khi nghe câu chuyện về hoa hậu "thuần nông" phút chốc trở thành người yêu của ông vua cuối cùng Việt Nam, Ngô Thụy Miên đã viết nên ca khúc nổi tiếng "Áo Lụa Hà Đông" khi mới 21 tuổi, được phổ lời từ bài thơ của Nguyên Sa như để ngưỡng mộ những cô gái tựa như đóa sen vươn lên từ đầm lầy.

Cũng nhờ bài hát này, rất nhiều người đã biết tới làng lụa Vạn Phúc, nơi xuất phát của lụa Hà Đông nổi tiếng.

Lưu hành
Bài hát cũng được nhiều ca sĩ nổi tiếng trình diễn thành công, nằm trong danh sách những bài hát được cho là thành công nhất của Thái Thanh, Tuấn Ngọc, Duy Trác...

Sau năm 1975, bài hát cũng được trình diễn trong chương trình Duyên dáng Việt Nam. Bài hát này và bài "Niệm khúc cuối" là một trong hai bài hát của Ngô Thụy Miên được cấp phép tại Việt Nam.

Đánh giá
Báo Tuổi trẻ: Những giai điệu ngọt ngào của bài Áo lụa Hà Đông của nhạc sĩ Ngô Thụy Miên (thơ Nguyên Sa) ra đời cách đây đã gần bốn mươi năm. Vậy mà mỗi khi thoáng thấy bóng dáng chiếc áo lụa trên đường phố Sài Gòn, nhiều người lại nghĩ ngay đến những ca từ thiết tha của bài hát ấy: Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát, bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông...
Báo Công an Đà Nẵng: Nếu như Từ Công Phụng và Du Tử Lê được coi là một sự hòa quyện giữa thơ và nhạc, Phạm Duy và Phạm Thiên Thư là tri kỷ thì Ngô Thụy Miên và Nguyên Sa là cuộc gặp gỡ đầy thú vị của hai tâm hồn lãng mạn, dậy lửa yêu đương. Cuối năm 1969, sau bốn năm hai ca khúc đầu tay, Ngô Thụy Miên đã đến với những dòng thơ của Nguyên Sa. Ông nói, tôi đến không từ một sự lựa chọn vì tôi đã nhìn thấy mình trong thơ Nguyên Sa, tôi đã nghe được những rung động thầm kín nhất của tuổi trẻ mình được ông tạo nên bằng những lời thơ ngọt ngào, tình tứ và tươi mát. Cũng giống như bao anh em thanh niên, sinh viên học sinh của thập niên 60, Ngô Thụy Miên yêu và thuộc không ít thơ của Nguyên Sa. Nhắc đến "Áo lụa Hà Đông", không ai không biết. Bới thế, khi gieo nhạc bài thơ này, Ngô Thụy Miên đã biến nó trở thành một giai điệu bất hủ, sống mãi cùng thời gian...

Tham khảo
Đinh Tích Nhưỡng

Đinh Tích Nhưỡng (chữ Hán: 丁錫壤) là một võ tướng triều Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Xuất thân
Đinh Tích Nhưỡng dòng dõi danh tướng Đinh Văn Tả, quê làng Hàm Giang, huyện Cẩm Giàng, trấn Hải Dương.
Ông đỗ Tạo sĩ, sớm cầm quân, được trông coi thủy quân Bắc Hà.

Trở thành danh tướng
Tháng 9 năm 1785, Bắc Hà bị dịch hoàng trùng, mất mùa nặng. Dân chúng vùng ven biển nổi dậy dưới quyền của Trần Liên và Ba Bá, quấy phá hai trấn An Quảng và Sơn Nam. Quân triều đình nhiều lần đánh đuổi nhưng không dẹp yên được.

Đoan Nam vương Trịnh Tông phái Trịnh Tự Quyền lãnh bộ binh, Đinh Tích Nhưỡng lãnh thủy binh đi dẹp loạn. Đinh Tích Nhưỡng kéo thủy binh đánh phá nhiều trận, thắng lớn, lại chiêu hàng. Trần Liên về hàng, được bảo tấu về triều phong trước An Ninh bá, chức Kiểm điểm (Hoàng Lê Nhất thống chí gọi người này là Thiêm Liêm). Đinh Tích Nhưỡng được phong tước Liễn Trung hầu, Trấn thủ Hải Dương.

Bại trận làm mất Thăng Long

Quân Tây Sơn dưới quyền chỉ huy của Nguyễn Huệ tiến ra bắc. Trịnh Tông phái Trịnh Tự Quyền và Đinh Tích Nhưỡng kéo đi cứu Sơn Nam của Trấn thủ Đỗ Thế Dận. Đinh Tích Nhưỡng kéo thủy binh đến Lục Khẩu thì gặp thủy quân Tây Sơn.

Quân Tây Sơn nhân đêm tiến đánh rồi lui mấy lược. Đinh Tích Nhưỡng sai quân bắn trả đến sáng thì mới biết là thuyền rỗng, tượng gỗ, hết cả tên đạn. Quân Tây Sơn phản công, thủy quân Bắc Hà bại trận. Quân trên bộ của Trịnh Tự Quyền cũng tan vỡ. Tây Sơn thẳng tiến ra bắc, lấy Thăng Long

Quyền thần lập họ Trịnh

Sau khi Tây Sơn rút về Thuận Hóa, Đinh Tích Nhưỡng lập hiệu quân Đông Giang ủng hộ Trịnh Bồng, ép các triều thần và Chiêu Thống khôi phục tước vị vương cho Trịnh Bồng. Hoàng Phùng Cơ cũng bị lôi kéo. Trịnh Bồng được lập làm Yến Đô vương, tái lập chúa Trịnh. Đinh Tích Nhưỡng được phong Liễn Vũ công, Đông quân Đô đốc phủ.

Nguyễn Hữu Chỉnh kéo binh về Thăng Long ủng hộ Chiêu Thống. Đinh Tích Nhưỡng kéo quân về giữ Hải Dương là đất bản địa. Trịnh Bồng cô thế phải bỏ chạy khỏi Thăng Long.

Phản tướng

Đinh Tích Nhưỡng ủng hộ Trịnh Bồng chống lại Nguyễn Hữu Chỉnh. Tuy nhiên ông lại bại trận quyết định ở sông Ngô Đồng dưới tay Hoàng Viết Tuyển. Nguyễn Hữu Chỉnh lại chiêu hàng Đinh Tích Nhưỡng khiến Trịnh Bồng nghi ngờ rời bỏ Đinh Tích Nhưỡng. Nguyễn Hữu Chỉnh vì bận đối phó với Tây Sơn và Hoàng Phùng Cơ nên cũng chưa tính đến.

Tây Sơn lại ra Bắc Hà đánh Nguyễn Hữu Chỉnh. Chiêu Thống chạy ra ngoài Cần vương. Đinh Tích Nhưỡng lại xin về hàng Chiêu Thống nhưng Chiêu Thống không nhận. Đinh Tích Nhưỡng nổi giận đem quân đến vây đánh nhà vua nhưng bị đánh bại, dân chúng Hải Dương nổi lên đánh lại Đinh Tích Nhưỡng.

Đinh Tích Nhưỡng sai Trần Liên về hàng Ngô Văn Sở, dẫn đường bắt Chiêu Thống nhưng thất bại. Sau này Đinh Tích Nhưỡng hàng Tây Sơn nhưng không được trọng dụng. Số phận của ông về sau chưa được rõ.

Nhận định

Đinh Tích Nhưỡng có hành trạng giống Mạnh Đạt thời Tam Quốc. Ông tuy được mệnh danh là chiến tướng Bắc Hà nhưng ở những thời điểm quyết định đều thất bại. Nếu Dương Trọng Tế chỉ biết họ Trịnh, Hoàng Phùng Cơ trung hậu với cả Lê và Trịnh thì Đinh Tích Nhưỡng lại phản phúc với cả Lê và Trịnh.
Vương tử Triều

Vương tử Triều (chữ Hán: 王子朝; trị vì: 520 TCN-516 TCN), là vị vương thất cướp ngôi nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc và không được xem là vua chính thống của nhà Chu.

Ông tên thật là Cơ Triều (姬朝), con trai thứ của Chu Cảnh vương, vua thứ 24 của nhà Chu và em Chu Điệu vương, vua thứ 25 nhà Chu.

Ghi chép trong Tả truyện
Năm 527 TCN, dưới thời cha Cơ Triều là Chu Cảnh vương, thái tử mất. Vương tử Triều được vua cha yêu quý, cùng một người anh khác là vương tử Mãnh tranh giành ngôi vua. Các đại thần Thiền Mục công, Lưu Văn công ủng hộ vương tử Mãnh, đại phu Tân Khởi về phe Tử Triều.

Tháng 4 năm 520 TCN, Chu Cảnh vương bị bệnh, tập hợp đại thần ban lệnh giết vương tử Mãnh để cho Tử Triều làm thái tử. Tuy nhiên việc chưa thành thì Cảnh vương chết, phó thác Tử Triều cho Tân Khởi. Tuy nhiên lúc đó, nhân dân cùng các đại thần giết Tân Khởi, lập Cơ Mãnh làm vua, tức Chu Điệu vương.

Tháng 6 năm đó, Tử Triều xúi giục vương tộc hai chi Linh vương và Cảnh vương nổi loạn, cùng Mao bá Phủ, Doãn Văn công, Triệu Trang công tranh ngôi với Điệu vương, Điệu vương chạy sang nước Tấn. Đến tháng 10, Tấn Khoảnh công sai Tuân Lịch phò Điệu vương về kinh.

Không lâu sau Điệu vương bệnh chết, thái tử Cái lên ngôi tức Chu Kính vương. Sau khi quân Tấn rút đi, Tử Triều một lần nữa nổi loạn, chiếm thành Liễu vương rồi xưng Chu vương. Kính vương ở phía đông và Tử Triều ở phía tây, hình thành cục diện nhị vương.

Năm 516 TCN, Triệu Ưởng và Tuân Lịch nước Tấn hội chư hầu đem quân cứu Kính vương, Tử Triều thất bại, cùng Mao bá Phủ, Duẫn Văn công và Triệu Trang công trốn sang nước Sở.

Năm 505 TCN, nước Ngô chiếm Dĩnh đô của Sở, nhân tình hình rối loạn, năm 504 TCN, vua Chu sai người sang Sở giết Tử Triều.

Ghi chép trong sử ký
Tuy nhiên sử ký ghi chép khác với Tả truyện về Cơ Triều, viết rằng sau khi Điệu vương lên ngôi mới 7 tháng thì Cơ Triều làm binh biến giết Điệu vương. Con Điệu vương là Cơ Cái được nước Tấn giúp, đem quân về kinh, Cơ Triều thần phục Kính vương.

Năm 516 TCN, Tử Triều lại làm loạn, giành ngôi với Chu Kính vương. Kính vương lại chạy sang nước Tấn. Tấn Khoảnh công triệu tập chư hầu đưa Kính vương về nước và xây thành cho nhà Chu. Tuy nhiên Cơ Triều vẫn được tha.

Năm 504 TCN, Tử Triều lại khởi loạn lần thứ 3, Kính vương lại chạy sang nước Tấn. Tấn Định công mang quân đưa Kính vương về nước, dẹp dứt loạn Tử Triều.

Tuy sử liệu ghi chép khác nhau nhưng đều thống nhất điểm chung là: Tử Triều tranh ngôi làm vua 3 lần nhưng đều thất bại, không được xem là vị vua chính thống của nhà Chu.

Xem thêm
Chu Cảnh vương
Chu Điệu vương
Chu Kính vương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Chu bản kỷ
Xuân Thu Tả thị truỵên

Ghi chú
Trận Chipotte

PhápQuân đoàn số 21 Sư đoàn Bộ binh số 44Lữ đoàn Thuộc địa (các trung đoàn số 5 và 6)
| combatant2 = Quân đoàn Trừ bị XIVQuân đoàn XVQuân đoàn XIVLữ đoàn Landwehr số 60
| commander1 = Tướng Legrand-Girarde Tướng de Vassart Tướng Simonin
| commander2 = Tướng von Schubert Tướng von Daimling Tướng Freiherr von Hoiningen
| strength1 =
| strength2 =
| casualties1 = 30.000 quân thương vong
| casualties2 = Không rõ
}}

Trận col de la Chipotte và Saint-Benoît-la-Chipotte là một trong những trận đánh đã diễn ra ở tả ngạn sông Meurthe vào năm 1914 trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, tại vùng núi giữa sông này và Mortagne. Col de la Chipotte là một vị trí quan trọng trên con đường dẫn tới Charmes, Épinal, do đó quân đội Đức đã tấn công quyết liệt vào vị trí này, với quyết tâm phá vỡ chiến ngại vật.

Trận Chipotte là một trong những trận đánh dữ dội nhất trong giai đoạn đầu của cuộc chiến tranh. Cùng với những trận đánh khác dọc theo chiến tuyến Meurthe như trận khe hở Charmes hay trận Grand Couronné, các tập đoàn quân số 1 và số 2 của Pháp đã phòng ngự thành công trước các đợt tấn công của các tập đoàn quân số 6 và số 7 ở cánh trái của quân đội Đức từ Nancy đến Saint-Dié. Chiến thắng này, cùng với thắng lợi chiến lược của quân đội Pháp và Lực lượng Viễn chinh Anh trong trận sông Marne lần thứ nhất, đã góp phần phá vỡ kế hoạch tấn công của Đức, và đưa chiến tranh chuyển sang thế cầm cự cho cả hai phe.

Chú thích

Tham khảo
Jean-Paul Claudel, La Chipotte 1914 - tragiques combats des Vosges, Gérard Louis, Ediprint, 2004, 95 p., broché 14 x ,
Saint-Benoît et la Chipotte dans la Grande Guerre, Comité des Saint-Benoît de France, (Publié sous l'égide de la Société Philomatique Vosgienne - Collection "Temps de Guerre"), 2006, 39 p., broché 16,5 x ,
Louis Sadoul (préf. Louis Madelin de l'Académie française), Une petite ville vosgienne - Raon-L'Etape de ses origines à 1918, Édition du Syndicat d'Initatives de Raon-l'Etape, 1934, La Guerre dans les Vosges, 205-233, relié 16,5 x
L'Alsace et les combats des Vosges - 1914-1918, Volume II, (Metzeral - Le Linge - La Chipote), Guides illustrés Michelin des Champs de Bataille, 1920, 128 p., broché 14 x
Abbé Alphonse Collé, La Bataille de la Mortagne - La Chipotte, (pref. Louis Madelin de l'Académie française), Librairie catholique Emmanuel Vitte, 1925, 287 p., relié 14,5 x
Capitaine Humbert, La Division Barbot, Mémoires et récits de guerre, Librairie Hachette & Cie, 79 Boulevard Saint-Germain, Paris, 1919, 245 p., broché 12 x
Vrahovice

|subdivision_type1 = Vùng
|subdivision_name1 = Olomoucký
|subdivision_type2 = Huyện
|subdivision_name2 =Prostějov
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =

|government_footnotes =
|government_type =
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =

|area_magnitude =
|unit_pref =
|area_footnotes =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 =
|area_metro_km2 =

|population_as_of =
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total =
|population_density_km2 =

|timezone = CET
|utc_offset =+1
|timezone_DST = CEST
|utc_offset_DST =+2
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =

|postal_code_type = NUTS 5
|postal_code =
|area_code =
|blank_name =
|blank_info =
|blank1_name =
|blank1_info =
|website =
|footnotes =
}}

Vrahovice là một làng thuộc huyện Prostějov, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.

Tham khảo
Lê quý kỷ sự

Lê quý kỷ sự (Ghi chép những chuyện cuối thời Lê) là một tác phẩm sử học chép tay do Nguyễn Bảo (tức Nguyễn Thu, 1799-1855), từng làm Biên tu Quốc sử quán triều Nguyễn (Việt Nam) soạn thảo.

Giới thiệu
Sách ghi chép các sự kiện lịch sử từ năm Cảnh Hưng thứ 38 (1777) đến năm Chiêu Thống thứ 3 (1789), là giai đoạn có nhiều biến cố quan trọng trong lịch sử Việt Nam.

Trong sách, các sự kiện được trình bày gọn, sáng và sinh động theo lối "cương mục" (nêu tóm tắt ý chính, sau đó mới chép chi tiết). Qua đó, Lê quý kỷ sự đã góp thêm một tiếng nói phản ánh cục diện rối bời của triều đình Lê-Trịnh; khẳng định ảnh hưởng to lớn của phong trào Tây Sơn do ba anh em Nguyễn Nhạc lãnh đạo, và đã đưa nước nhà thoát khỏi nguy cơ bị phong kiến Trung Quốc đô hộ lần nữa. Nhưng cũng vì tác giả chưa thoát khỏi quan điểm chính thống, hơn nữa, lại hoàn thành sách dưới triều nhà Nguyễn (là triều đại thù địch với nhà Tây Sơn), nên phần ghi chép về "dựng lại nước sắp đổ, diệt trừ giặc xâm lăng" của nhà Tây Sơn có phần sơ lược hơn phần ghi chép về xã hội Việt Nam dưới thời Lê mạt.

Về giá trị về văn học, tác giả đã biết sử dụng cách hành văn của thể ký khiến sự việc và nhân vật được kể lại sinh động, hoạt bát, chứ không khô khan như lối hành văn chép chính sử đương thời.

Về giá trị sử học, sách đã cung cấp một số chi tiết lịch sử mới, có giá trị tham khảo cho việc nghiên cứu bối cảnh xã hội Việt Nam cuối thế kỷ 18, cũng như về việc quân Tây Sơn tiến quân ra Bắc diệt Trịnh và đại phá quân Thanh. Vì những giá trị ấy, khiến tác giả trở nên nổi tiếng khi làm ra quyển sách này.

Lê quý kỷ sự đã được nhà xuất bản Khoa học xã hội (Hà Nội) tổ chức dịch và xuất bản năm 1974.

Xem thêm
Nguyễn Thu
Phong trào Tây Sơn

Chú thích
Thôi Thế An

| nơi sinh = Ma Cao thuộc Bồ Đào Nha
| nơi ở = Ma Cao
| ngày chết =
| nơi chết =
| chức vụ = Trưởng quan Khu hành chính đặc biệt Ma Cau nhiệm kỳ 3
| bắt đầu = 20 tháng 12 năm 2009
| kết thúc = 20 tháng 12 năm 2019
| tiền nhiệm = Hà Hậu Hoa
| kế nhiệm =Hạ Nhất Thành
| địa hạt =
| phó chức vụ =
| phó viên chức =
| chức vụ 2 = Trưởng ty ty văn hóa xã hội Ma Cao nhiệm kỳ 1
| bắt đầu 2 = 20 tháng 12 năm 1999
| kết thúc 2 = 12 tháng 5 năm 2009
| tiền nhiệm 2 = không (chức vụ hình thành)
| kế nhiệm 2 = Hà Hậu Hoa (kiêm nhiệm)Trương Dụ (張裕)
| địa hạt 2 =
| phó chức vụ 2 =
| phó viên chức 2 =
| chức vụ 3 =
| bắt đầu 3 =
| kết thúc 3 =
| tiền nhiệm 3 =
| kế nhiệm 3 =
| địa hạt 3 =
| phó chức vụ 3 =
| phó viên chức 3 =
| chức vụ 4 =
| bắt đầu 4 =
| kết thúc 4 =
| tiền nhiệm 4 =
| kế nhiệm 4 =
| địa hạt 4 =
| phó chức vụ 4 =
| phó viên chức 4 =
| chức vụ 5 =
| bắt đầu 5 =
| kết thúc 5 =
| tiền nhiệm 5 =
| kế nhiệm 5 =
| địa hạt 5 =
| phó chức vụ 5 =
| phó viên chức 5 =
| đa số =
| đảng =
| nghề =
| giáo dục =
| học trường = Đại học Bang CaliforniaĐại học bang Oklahoma tại Stillwater
| dân tộc =
| đạo =
| chữ ký =
| họ hàng =
| vợ = Hoắc Huệ Phân
| chồng =
| kết hợp dân sự =
| con =
| website =
| chú thích =
}}
Thôi Thế An (, , sinh 13 tháng 1 năm 1957). Ông là trưởng quan hành chính của Khu hành chính đặc biệt Ma Cao từ năm 2009 đến năm 2019. Ông cũng từng đảm nhiệm chức vụ trưởng ty ty văn hóa xã hội của Ma Cao, giữ chức chủ tịch và các chức vụ khác của Ủy ban Macau Grand Prix (Giải đua ô tô Công thức 1 Ma Cao).

Gia đình
Thôi Thế An xuất thân từ Thôi gia, một trong "tam đại gia tộc Ma Cao". Ông nội của ông là Thôi Cửu Căn (崔九根), cha của ông là Thôi Đức Thắng (崔德勝), chú của ông là Thôi Đức Kỳ (崔德祺). Anh trai và em họ của Thôi Thế An là Thôi Thế Xương (崔世昌) và Thôi Thế Bình (崔世平), cũng là hai nhân vật chính trị trong cơ quan lập pháp và hành chính của Ma Cao. Phu nhân của ông là Hoắc Huệ Phân (霍慧芬), bà là cháu gái họ của Hoắc Anh Đông (霍英東)- một doanh nhân có uy thế tại Hồng Kông và từng là phó chủ tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc, Hoắc phu nhân đã tốt nghiệp Middlesex Polytechnic tại Luân Đôn, Anh Quốc.

Học tập
Năm 1973, Thôi Thế An theo học tại trường Trung học Lĩnh Nam Ma Cao, sau đó sang Hoa Kỳ du học. Ông lấy bằng cử nhân ngành quản lý vệ sinh đô thị tại Đại học Bang California tại Sacramento. Ông nhận được học vị thạc sĩ ngành quản lý y khoa, tiến sĩ ngành vệ sinh công cộng tại Đại học bang Oklahoma tại Stillwater.

Sự nghiệp
Sau đó, Thôi Thế An trở về Ma Cao, thành lập "phòng hóa nghiệm y học X quang Thôi thị".

Tháng 6 năm 2009, ông trở thành ứng cử viên duy nhất trong cuộc bầu cử trưởng quan hành chính Ma Cao. Ông được 286 trên tổng số 300-thành viên trong hội đồng đề cử. Trong ngày bầu cử, 26 tháng 5, 282 thành viên hội đồng đã bỏ phiếu cho Thôi Thế An (14 phiếu trắng, 4 không bỏ phiếu) và ông đảm nhiệm chức vụ trưởng quan hành chính Ma Cao từ tháng 12 năm 2009.

Xem thêm

Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
Đặc khu trưởng Ma Cao

Tham khảo
Keith Lincoln Ware

|ngày mất=
|nơi sinh= Colorado
|placeofdeath= Việt Nam
|hình=Keith Ware.jpg
|chú thích hình=
|phục vụ= Hoa Kỳ
|thuộc= Lục quân Hoa Kỳ
|năm phục vụ=1941-1968
|cấp bậc=Thiếu tướng
|chỉ huy=Sư đoàn Bộ binh 1
|tham chiến=Thế chiến thứ haiChiến tranh Việt Nam
|awards=Huân chương Danh dự Hoa KỳTrái tim TímSao bạc
|family=
|laterwork=
|signature=
}}
Keith Lincoln Ware (sinh ngày 23 tháng 11 năm 1915 mất ngày 13 tháng 9 năm 1968) là một sĩ quan Lục quân Hoa Kỳ, người đã nhận được Huân chương Danh dự trong Thế chiến thứ hai, và đã bị giết trong một chiến dịch trong chiến tranh Việt Nam.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Ware tham chiến ở mặt trận châu Âu, chỉ huy tiểu đoàn 1, trung đoàn bộ binh 15, sư đoàn bộ binh 3. Ware được thưởng Huân chương Danh dự (như anh hùng quân đội) do chiến tích chỉ huy tiểu đoàn đánh chiếm một cao điểm của quân Đức ngày 26 tháng 12 năm 1944. Ông bị thương trong trận này.

Ngày 13 tháng 9 năm 1968, trong khi dùng máy bay trực thăng đi quan sát trận địa trong chiến dịch giải vây Lộc Ninh, Ware lúc đó là tư lệnh Sư đoàn kỵ binh 1 Anh Cả Đỏ cùng với ba sĩ quan tham mưu và bốn thành viên phi hành đoàn đã bị bắn hạ và tử trận. Ware là sĩ quan cấp tướng thứ hai của Mỹ tử vong tại chiến trường Việt Nam và là tướng đầu tiên tử vong lúc chiến đấu (người đầu tiên Alfred Judson Force Moody tử vong vì đau tim). Thi hài Ware được quân Mỹ thu hồi ngay trong trận đánh và đưa về mai táng tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington.

Tham khảo

Liên kết ngoài

(Includes DSC and MoH citations.)
William Dean

|ngày mất=
|nơi sinh= Illinois
|placeofdeath= California
|hình=William F. Dean.jpg
|chú thích hình=
|phục vụ= Hoa Kỳ
|thuộc= Lục quân Hoa Kỳ
|năm phục vụ=1921–1955
|cấp bậc=Thiếu tướng
|chỉ huy=Sư đoàn Bộ binh 44 Hoa KỳSư đoàn Bộ binh 7 Hoa KỳSư đoàn Bộ binh 24 Hoa Kỳ
|tham chiến=Thế chiến thứ haiChiến tranh Triều Tiên
|awards=Huân chương Danh dự Hoa KỳSao Đồng
|family=
|laterwork=
|signature=
}}
William Frishe Dean (sinh ngày 1 tháng 8 năm 1899 – 24 tháng 8 năm 1981) là một thiếu tướng trong quân đội Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai và chiến tranh Triều Tiên, Ông đã nhận được Huân chương Danh dự cho hành động của mình vào ngày 20 và 21 tháng 7 năm 1950, trong Trận Taejon tại Hàn Quốc. Dean cũng là sĩ quan cao cấp nhất của Mỹ bị bắt bởi Bắc Triều Tiên trong cuộc chiến tranh Triều Tiên.

Tham khảo

Tư liệu
Cá nhám cưa mũi ngắn

Cá nhám cưa mũi ngắn (danh pháp hai phần: Pristiophorus nudipinnis) là một loài cá nhám cưa trong họ Pristiophoridae. Loài này được tìm thấy ở bờ biển đông Úc ở độ sâu từ 37-165 mét. Chiếc mũi ngắn của nó dài đến 1,2 m. Chúng đẻ trứng với con non mới nở dài khoảng 25&nbsp;cm.
Chú thích

Tham khảo
Trịnh Lan Trinh

| tên = Jeong Nan-jeong
| tên gốc = 정난정
| chồng = Yun Won-hyeong
| cha = Jeong Yun-gyeom
| mẹ = Nam thị
}}
Trịnh Lan Trinh (; ?- 1565) là một nhân vật sống trong thời đại của vương triều Triều Tiên.

Cuộc đời
Xuất thân trong gia đình họ Trịnh. Là con gái thứ hai của Đô tổng quan Thanh Khê quân Trịnh Doãn Khiêm (鄭允謙, 정윤겸). Có một anh trai tên Trịnh Thục (鄭淑) và một em trai Trịnh Đạm (鄭淡). Có mẹ xuất thân là vợ lẽ. Bà đã từng là một kỹ nữ, sau này trở thành tiểu thiếp của Doãn Nguyên Hành, em trai Văn Định Vương hậu. Năm 1551, vợ cả của Doãn Nguyên Hành là Kim phu nhân qua đời (có giả thuyết cho là Trịnh Lan Trinh hạ độc). Trịnh Lan Trinh được Văn Định Vương hậu phá lệ phong làm chính thất (danh phận các vợ lẽ thời Triều Tiên không cao, vợ lẽ cũng không được nâng lên làm vợ cả). Bà được phong làm chính nhất phẩm Trinh Kính phu nhân (貞敬夫人).

Lúc Văn Định vương hậu còn ở ngôi Trung điện bà đã giúp Văn Định vương hậu vượt qua rất nhiều sóng gió trong hoàng cung, nên rất được Văn Định Vương hậu tin tưởng và trọng dụng.

Trong thời gian Văn Định Vương hậu nhiếp chính, bà đã vu cáo Phượng Thành quân và Hồng Hi tần có âm mưu cấu kết làm phản nên Phượng Thành quân bị ban chết còn Hồng Hi tần bị đuổi ra ngoài cung sống.

Bà còn tham gia cùng với Văn Định Vương hậu phục hưng Phật giáo ở Triều Tiên, đưa đại sư vào trong cung tham vấn việc nước, xây dựng nhiều chùa chiền. Tuy nhiên các hoạt động cúng tế của bà vô cùng tốn kém khiến người dân vô cùng khó khăn. Điều này khiến người dân rất căm phẫn. Mẹ của Kim phu nhân tố cáo Trịnh Lan Trinh hạ độc con gái mình, tuy nhiên bà có Văn Định Vương hậu đứng sau chống đỡ nên không có vấn đề gì.

Qua đời
Năm 1565, Văn Định Vương hậu qua đời nên bà và chồng không còn ai bảo vệ, thì cùng lúc vụ án của Kim phu nhân lại được lật lại, dân chúng đã phẫn nộ và tấn công bà đến chết, chồng bà là Doãn Nguyên Hành cũng tự tử.

Trong văn hóa đại chúng
Được diễn bởi Park Yoo Mi trong Bộ phim Flower of the prison (2016)

Trong phim Ladies of the palace, nhân vật Trịnh Lan Trinh do Kang-soo yeon thể hiện.

Tham khảo
Cá nhám cưa Bahamas

Cá nhám cưa Bahamas (danh pháp khoa học: Pristiophorus schroederi) là một loài cá nhám cưa thuộc học Pristiophoridae, được tìm thấy ở tây trung bộ Đại Tây Dương từ Bahamas và Cuba ở độ sâu từ 400 đến 1.000 m. Loài cá nhám cưa này dài ít nhất 80&nbsp;cm.
Loài này được tìm thấy ở thềm lục địa và sườn dốc đảo. Nó đẻ trứng.

Chú thích

Tham khảo


Database entry includes justification for why this species is listed as data deficient


http://www.marinespecies.eu/species.php?species_group=sharks&id=228

Liên kết ngoài
Species Description of Pristiophorus schroederi at www.shark-references.com
Vương Tự Dụng

Vương Tự Dụng (, ? – 1633), người Tuy Đức (có thuyết là Nghi Xuyên), Thiểm Tây, còn có tên là Vương Hòa Thượng, xước hiệu là Tử Kim Lương, một trong những thủ lĩnh đầu tiên của phong trào khởi nghĩa nông dân cuối đời Minh.

Quá trình hoạt động
Năm Sùng Trinh đầu tiên (1628), ông cùng bọn "Hỗn thiên vương" khởi nghĩa, về sau gia nhập nghĩa quân Vương Gia Dận. Năm thứ 4 (1631), Gia Dận bị hại, Tự Dụng được đề cử làm minh chủ, hoạt động ở một dải bắc bộ Hà Nam. Năm thứ 6 (1633), nghĩa quân giao tranh với quan quân ở Vũ An, ông bị thương, trốn vào trong núi rồi mất. Tàn dư nghĩa quân hơn 2 vạn người theo về với Lý Tự Thành.

Tham khảo
Ngô Vĩ Nghiệp - Tuy khấu kỉ lược
Đái Lạp, Ngô Thù - Hoài Lăng lưu khấu thủy chung lục
Trịnh Thiên Đĩnh, Tôn Việt - Minh mạt nông dân khởi nghĩa sử liệu
Minh sử

Chú thích
Waiting 4U Tour

}}

Waiting 4U Tour là một chuyến lưu diễn hòa nhạc chung của nam ca sĩ người Úc Cody Simpson và nam ca sĩ người Mỹ Greyson Chance. Tour diễn được tổ chức nhằm quảng bá cho EP đầu tay của Simpson, 4 U (2010), đồng thời nhằm gây được sự quan tâm và chú ý của công chúng đối với Greyson Chance. Cả hai ca sĩ thông báo về tour diễn vào ngày 10 tháng 3 năm 2011, trong một cuộc trò chuyện trực tiếp với người hâm mộ trên Ustream.

Danh sách biểu diễn
Danh sách biểu diễn của Greyson Chance
"Heart Like Stone"
"Light Up the Dark"
"Fire"
"Paparazzi"
"Empire State of Mind"
"Unfriend You"
"Waiting Outside the Lines"

Danh sách biểu diễn của Cody Simpson
"Round of Applause"
"iYiYi"
"Don't Cry Your Heart Out"
"Not Just You"
"I Found You"
"All Day"

Lịch trình

Tham khảo
Rận mu

Rận mu hay còn gọi là rận lông mu, rận cua, chấy cua, rận bẹn (danh pháp khoa học: Pthirus pubis) là một loài rận thuộc côn trùng hút máu không có cánh sống và sinh sản ở vùng lông mu của con người như vùng da lông mu, vùng sinh dục nhất là ở nam giới. Khi ký sinh trên cơ thể con người, rận mu là tác nhân gây ra bệnh rận mu hay rận lông mu gây ra triệu chứng ngứa ngáy ở vùng sinh dục.

Đặc điểm
Rận mu là những sinh vật ký sinh sống ở lỗ chân lông vùng sinh dục có hình thù giống con cua, nó là loài côn trùng có nhiều chân bám rất chắc vào da và lông của con người, Rận mu không có cánh, thân trắng, màu giống với màu da của con người và rận này có khả năng đổi màu.

Trong những năm gần đây, trào lưu tẩy lông (wax) tất cả mọi nơi trên cơ thể, ở cả nam lẫn nữ diễn ra ngày càng tăng. Năm 2011, tại Mỹ có đến 80% thanh niên ở nước trong độ tuổi đại học đi theo xu hướng tẩy lông cơ thể và đây vốn đang là mốt thời thượng tại nhiều nơi. Trào lưu tẩy lông, đặc biệt vùng kín để mặc bikini đã bùng nổ mạnh mẽ và điều này dẫn đến hệ quả là số lượng loài ký sinh này đang giảm đột biến. Một phòng khám chuyên về sức khỏe giới tính tại Sydney nước Úc cho biết chưa nhận ca nhiễm rận mu nào ở nữ giới từ năm 2008, trong khi các trường hợp ở nam giới giảm đến 80% trong thập niên qua.

Chú thích

Liên kết ngoài

Crab louse on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
Edinburgh Royal Infirmary on Pubic Lice
Medline Plus article
Guideline on the Management of Phthirus pubis infestation (UK, 2007)
Genetic Analysis of Lice Supports Direct Contact Between Modern and Archaic Humans
Bệnh rận mu

| ICD9 =
| ICDO =
| OMIM =
| DiseasesDB = 10028
| MedlinePlus = 000841
| eMedicineSubj = med
| eMedicineTopic = 1769
| MeshID = D010373
}}
Bệnh rận mu là một căn bệnh do loài rận mu (Pthirus pubis) gây ra. Đây một loài côn trùng ký sinh phổ biến ở vùng lông mu của con người, thậm chí chúng có thể sống trên các khu vực có lông khác, bao gồm cả lông mi, gây ra bệnh rận mu. Người nhiễm bệnh thường bị ngứa nhiều ở khu vực lông mu nhất là những vùng nhạy cảm của con người. Bệnh này ảnh hưởng đến khoảng 2% dân số toàn thế giới. Bệnh rận mu tuy do loài rận ký sinh nhưng được xếp vào nhóm các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Nguyên nhân

Bệnh do tác nhân chính là rận mu gây ra, rận mu dài từ 1 đến 3mm và có 6 chân. Rận mu hút máu người nơi chúng cư trú như ở chân lông mu (chúng dễ thích nghi với lông ở nam giới cứng và khô), dương vật, bìu, bẹn, bao quy đầu. Rận mu ngoài cư trú và sinh sản bằng hình thức đẻ trứng ở lông vùng sinh dục, chúng có thể trú ở cả ở lông mi, lông mày hoặc có thể thấy ở cả tóc. Ngoài ra rận có thể trú trong áo quần, giường chiếu mùng mền, khăn bông nhiễm mầm bệnh.

Rận mu thường lây qua quá trình quan hệ chung chăn chung gối giữa các cá thể.

Triệu chứng

Các triệu chứng chủ yếu gồm:
Ngứa, thường là các khu vực có lông hay tóc. Do cơ thể quá mẫn với nước bọc của rận mu nên cơn ngứa có thể trở nên dữ dội hơn trong hai hoặc nhiều tuần sau khi nhiễm bệnh.

Chú thích

Xem thêm
Rận mu
Bệnh lây truyền qua đường tình dục

Liên kết ngoài

crab louse on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
Edinburgh Royal Infirmary on Pubic Lice
Medline Plus article
Guideline on the Management of Phthirus pubis infestation (UK, 2007)
Genetic Analysis of Lice Supports Direct Contact Between Modern and Archaic Humans
Quốc huy Argentina

Quốc huy Argentina có hình bầu dục, huy trưng này vốn là tỉnh huy của tỉnh Liên hợp La Plata, năm 1813 đổi thành quốc huy Argentina.

Mô tả
Quốc huy có hình elíp, được tạo ra từ hai nhánh nguyệt quế ôm lại. Nửa hình elíp phía trên màu xanh, nửa dưới hình elíp có màu trắng và có hai cánh tay bắt chặt nhau với một cây gậy, trên cây gậy có một chiếc mũ Frigia màu đỏ. Trên cùng của hình elíp là mặt trời đang ló rạng.

Ý nghĩa
Nửa phía trên màu xanh da trời rọi chiếu bốn phương, gọi là mặt trời tháng 5, nó tượng trưng cho sức mạnh vĩ đại đấu tranh giành thắng lợi của nhân dân, tượng trưng cho chân lý, tôn nghiêm và phồn vinh, đồng thời cũng tượng trưng cho sự ra đời của một quốc gia mới.

Nửa dưới hình elíp màu trắng. Hai màu lam và trắng là màu quốc kỳ Argentina. Màu xanh da trời tượng trưng cho chính nghĩa, màu trắng tượng trưng cho niềm tin, sự thuần khiết, sự chính trực và cao thượng.

Giữa hình elíp có hai tay bắt chặt nhau, tượng trưng cho sự đoàn kết, trong tay là một cây gậy dài đứng thẳng, gọi là cây gậy tự do. Trên đầu gậy có chiếc mũ mềm màu đỏ hình nón rũ xuống. Cây gậy dài tượng trưng cho quyền lợi, pháp lệnh, tôn nghiêm và chủ quyền. Chiếc mũ đỏ Frigia, cũng gọi là chiếc mũ tự do.

Toàn bộ hình elíp được tạo bởi lá nguyệt quế màu lục, vòng ôm lá nguyệt quế tượng trưng cho thắng lợi và quang vinh, màu lục tượng trưng cho lòng trung thành và tình hữu nghị.

Đọc thêm
Quốc kỳ Argentina

Tham khảo

Nguồn gốc tên gọi các quốc gia trên thế giới - Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin.
Norderoogsand

| locator map size =
| map caption = Vị trí của Norderoogsand
| location = Biển Bắc
| coordinates =
| archipelago = Đảo chắn Bắc Frisia
| waterbody =
| total islands =
| major islands =
| area km2 = 9.4
| area footnotes =
| rank =
| length km = 5.5
| length footnotes =
| width km = 2.7
| width footnotes =
| coastline km =
| coastline footnotes =
| elevation m = 4
| elevation footnotes =
| highest mount =
| Country heading = ---
}}

Norderoogsand là một bãi cát trong vùng biển Wadden thuộc biển Bắc. Một phần của bãi cát đã dần nổi lên khỏi mặt biển để trở thành một đảo chắn và hiện nằm cách bờ biển bang Schleswig-Holstein của Đức 25 kilômét. Tên gọi Norderoogsand bắt nguồn từ tên của đảo Norderoog ở phía đông thực thể này.

Địa lý
Norderoogsand là một bãi cát cạn nước có chiều dài tính theo trục bắc-nam là 5,5&nbsp;km, chiều rộng 2,7&nbsp;km và tổng diện tích khoảng 9,4&nbsp;km². Qua thời gian, phần phía bắc Norderoogsand đã nổi lên tạo thành một đảo chắn hình lưỡi liềm dài 700 mét, rộng 200 m với diện tích khoảng 14 hecta. Nơi cao nhất của đảo đạt độ cao 4 m.

Sinh vật
Norderoogsand nằm trong vùng lõi của khu bảo tồn mang tên Các vườn quốc gia biển Wadden. Về thực vật, ngoài một số loài như Leymus arenarius và cỏ thuộc chi Ammophila (họ Hòa thảo) thì người ta còn tìm thấy tại đây một vài loài cây thường mọc ở các đầm lầy mặn như cỏ xanh-pie và thực vật thuộc chi Halimione (họ Dền). Về động vật, tính đến mùa hè năm 2012, có 149 cặp Larus argentatus, 74 cặp Larus fuscus, bốn cặp Haematopus ostralegus, hai cặp Charadrius hiaticula, hai cặp Anser anser, hai cặp Larus marinus, hai cặp Somateria mollissima và một cặp Falco peregrinus đã tìm đến đây sinh sản.

Tham khảo
Tần Chiêu vương

Tần Chiêu Vương (chữ Hán:秦昭王) có thể là:
Danh sách
Tần Chiêu Vương Doanh Tắc, vị quân chủ thứ 33 của nước Tần thời Tây Chu và Xuân Thu Chiến Quốc, thụy hiệu này gọi tắt theo gốc là Chiêu Tương Vương
Tần Chiêu Vương Chu Bỉnh Song, phiên vương nước Tần đời nhà Minh
Xem thêm
Chiêu Vương
Xung Chiêu Vương
Hiếu Chiêu vương
Cảnh Chiêu vương
Văn Chiêu Vương
Vũ Chiêu vương
Sở Chiêu Vương
Chu Chiêu Vương
Yên Chiêu Vương
Chiêu Tương Vương
Tần Hiếu Vương
Tần Huệ Vương
Tần Điệu Vương
Tần Mẫn Vương
Tần Trang Vương
Tần Vũ Liệt Vương
Tần Hiến Công
Tần Huệ công
Lâu đài St. Emmeram

Lâu đài St. Emmeram hay Lâu đài Thurn & Taxis là một Lâu đài của dòng họ công tước Thurn & Taxis tại Regensburg của nước Đức.

Lịch sử
Dòng họ công tước Thurn & Taxis tậu được vào năm 1810 mảnh đất của tu viện Sankt Emmeram mà đã có từ thế kỷ thứ 8, với cả các tòa nhà. Từ năm 1812 nó được tu sửa bởi kiến trúc sư Jean Baptiste Métivier thành nơi cư ngụ của họ. Những người trong gia đình Thurn & Taxis ở trong lâu đài này cho tới bây giờ.

Viện bảo tàng

Nhà máy chế tạo bia
2005 khu nhà chòi cũ của lâu đài được dùng để xây một hãng sản xuất bia.

Chú thích

Liên kết ngoài
Thurn und Taxis Museen
Thurn und Taxis Schlossfestspiele
Blériot-SPAD S.81

Blériot-SPAD S.81 là một loại máy bay tiêm kích của Pháp, được phát triển vào năm 1923 theo yêu cầu của Không quân Pháp.

Biến thể
S.81.01
S.81/1
S.81-bis
S.81/2
S.81/3
S.81/4
S.81/6

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Pháp

Tính năng kỹ chiến thuật (S.81/1)

Tham khảo



aviafrance.com

Xem thêm
Dòng Trợ thế Thánh Gioan Thiên Chúa

Dòng Trợ thế Thánh Gioan Thiên Chúa (tiếng Latin: Ordo Hospitalarius Sancti Ioannis de Deo) là một dòng tu Giáo hoàng, trực thuộc Tòa Thánh, ngay từ đầu đã được Giáo hội Công giáo Rome cho phép một số tu sĩ lãnh tác vụ linh mục để thi hành công tác mục vụ trong cộng đoàn và ban các bí tích cho bệnh nhân. Dòng được Giáo hoàng Piô V chính thức thành lập ngày 1 tháng 1 năm 1572, qua Sắc chỉ Licet ex debito.

Hình thành

Tháng 12 năm 1539, một tín đồ Công giáo người Bồ Đào Nha là João Cidade Duarte đã mua một căn nhà tại phố Lucena (Tây Ban Nha để làm nơi trú thân cho những người nghèo khổ, bệnh tật không nơi trú ngụ. Hằng ngày ngoài việc tắm rửa, băng bó những vết thương lở loét cho bệnh nhân… João còn đi xin của bố thí để nuôi họ. Thấy công việc bác ái tốt lành của Gioan nên Giám mục Ramirez là Giám mục thành Tuy đã đặt tên cho Gioan Cidade là Gioan Thiên Chúa, và Ngài ban cho Gioan một chiếc áo giống như áo nhà tu, để Gioan không thể cởi đổi áo lành lấy áo rách của những người nghèo như đã thường làm trước đây.

Xem thêm
Thánh Gioan Thiên Chúa

Ghi chú

Liên kết ngoài
Hospitaller Order of Saint John of God
Australia
Australia and New Zealand
United States
International
Sierra Leone
The Netherlands
Breguet 410

Breguet 410 là một loại máy bay ném bom của Pháp vào đầu thập niên 1930.

Biến thể
;;Bre 410 M4
;;Bre 411 M5
;;Bre 413
;;Bre 413 M4
;;Bre 414

Quốc gia sử dụng
;
Armée de l'Air
; Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
Breguet
Airwar - Breguet 413
Postcard - Breguet 413
Flying fortresses
Breguet 470

Breguet 470 Fulgur là một loại máy bay chở khách của Pháp trong thập niên 1930. Chỉ có một chiếc được chế tạo, sau đó bán cho Cộng hòa Tây Ban Nha trong thời gian xảy ra Nội chiến Tây Ban Nha.

Quốc gia sử dụng
; Cộng hòa Tây Ban Nha
LAPE (Líneas Aéreas Postales Españolas)

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Ghi chú

Tham khảo

"The Exhibits Described:Large Civil Machines". Flight, ngày 22 tháng 11 năm 1934. p.&nbsp;1238.
"Marseilles–Damascus-Paris". Flight ngày 26 tháng 8 năm 1937, các trang&nbsp;204–207.
"Paris–Saigon–Perhaps". Flight ngày 29 tháng 10 năm 1936, p.&nbsp;445.
"Plane Facts:The unique Fulgur". Air International, June 1984, Vol. 26, No. 5. ISSN 0306-5634. các trang&nbsp;306–307.

Liên kết ngoài
Aviafrance
Caudron C.59

Caudron C.59 là một loại máy bay hai tầng cánh của Pháp, do hãng Caudron chế tạo giai đoạn 1922-1924. Loại máy bay này phù hợp cho nhiều mục đích sử dụng.

Quốc gia sử dụng
;:
;:
;:
Không quân Bulgary
;:
;
Không quân Pháp
Hải quân Pháp
;:
Không quân Phần Lan
;
Portuguese Air Force

;:
;:
Không quân Tây Ban Nha
;:
Không quân Thổ Nhĩ Kỳ
;:

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo

Kalevi Keskinen, Kyösti Partonen, Kari Stenman: Suomen Ilmavoimat I 1918–27, 2005. ISBN 952-ngày 99 tháng 2 năm 9432.
Kalevi Keskinen, Kari Stenman, Klaus Niska: Suomen ilmavoimien lentokoneet 1918–1939, Tietoteos, 1976.
Trận Buzancy

Vương quốc Phổ Vương quốc Sachsen
| combatant2 = Đế chế Pháp
| commander1 = Tướng Senff von Pilsach
| commander2 = Tướng de Failly
| units1 = Trung đoàn Kỵ binh số 3 (Sachsen), một đội kỵ binh thuộc Trung đoàn Uhlan số 18 và khẩu đội pháo Zwinker
| units2 = Trung đoàn Chasseur số 12 thuộc Quân đoàn số 5
| casualties1 = 32 binh lính và 27 ngựa chiến thương vong; 2 đại úy bị thương
}}

Trận chiến Buzancy là một cuộc giao tranh quy mô nhỏ trong cuộc tấn công vào Pháp của quân đội Đức trong các năm 1870 – 1871, đã giành chiến thắng trước Trung đoàn kỵ binh nhẹ Chasseur số 12 thuộc Quân đoàn V của quân đội Đế chế Pháp dưới quyền chỉ huy của viên tướng Pierre-Louis Charles de Failly (một phần thuộc Tập đoàn quân Châlons do Thống chế Patrice de Mac-Mahon), đội hình của quân Pháp đã bị xé lẻ và hầu như là bị tiêu diệt hoàn toàn. Trong khi đó, vào ngày 23 tháng 8, các tập đoàn quân của Đức đã khởi đầu cuộc hành quân xuống Châlons. Mặc dù vậy, vào ngày 24 tháng 8, Tổng hành dinh của Tập đoàn quân do Thái tử Friedrich Wilhelm chỉ huy tại Ligny đã nhận được tin về sự trống rỗng của doanh trại quân Pháp ở Châlons, và cho đến ngày 25 tháng 8 tình hình đã cho thấy rõ ràng là MacMahon đang mang quân đi cứu viện Bazaine. Vào ngày 26 tháng 8 năm 1870, Tập đoàn quân Maas đã phát hiện được quân của MacMahon, do đó mọi tập đoàn quân của Đức đều được lệnh bắc tiến trong đó Tập đoàn quân Maas nằm ở cánh trái của đội hình. Trận đánh Buzancy đã cho thấy hiệu quả của pháo đội kỵ binh trong chiến đấu. Mặc dù quân Pháp có lợi thế về quân số, sự thiếu thốn pháo binh đã dẫn đến thất bại của họ.

Chú thích

Liên kết ngoài
1870, Le Combat De Buzancy
Caudron C.60

Caudron C.60 là một loại máy bay hai tầng cánh của Pháp, do hãng Caudron phát triển từ loại Caudron C.59.

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Phần Lan
;
Không quân Pháp
;
Hải quân Latvia
; Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha
;
Không quân Venezuela

Tính năng kỹ chiến thuật (C.60)

Xem thêm

Tham khảo

Kalevi Keskinen, Kyösti Partonen, Kari Stenman, Suomen Ilmavoimat I 1918-27, 2005. ISBN 952-99432-2-9.
Kalevi Keskinen, Kari Stenman, Klaus Niska, Suomen ilmavoimien lentokoneet 1918-1939, Tietoteos, 1976.
Dewoitine D.1

Dewoitine D.1 là một loại máy bay tiêm kích một chỗ của Pháp trong thập niên 1920, do công ty công nghiệp Dewoitine phát triển.

Biến thể
;D.1.01
;D.1bis
;D.1ter
;D.1
;AC.2

Quốc gia sử dụng
;
;
Hải quân Pháp
;
Regia Aeronautica
;
;
Không quân Thụy Sĩ
;
Không quân Hoàng gia Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật (D.1.01)

Xem thêm

Tham khảo
Dewoitine D.9

Dewoitine D.9 là một loại máy bay tiêm kích của Pháp, do hãng Dewoitine chế tạo. Hãng Ansaldo của Ý cũng mua giấy phép sản xuất loại máy bay này tại Italy với tên gọi Ansaldo AC.3.

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Bỉ
;
Không quân Italy
;
Không quân Thụy Sĩ
;
Không quân Hoàng gia Nam Tư

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu
Thánh đường Mubarak

|tradition=|administration=|website=|architect=|architecture_type=Thánh đường Hồi giáo|architecture_style=|year_completed=1750|construction_cost=|capacity=|dome_quantity=}}
Thánh đường Mubarak hiện tọa lạc tại ấp Châu Giang, xã Phú Hiệp, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang, Việt Nam. Đây từng là thánh đường Hồi giáo lớn nhất của tỉnh, và là di tích Lịch sử-Văn hóa cấp quốc gia (công nhận năm 1989). Nó được cho là đã được xây dựng vào năm 1750 và được cải tạo lại vào năm 1808. Đây là một trong những nhà thờ Hồi giáo lâu đời nhất Hồi giáo của cộng đồng người Chăm.

Lịch sử, kiến trúc
Ban đầu, thánh đường được dựng bằng cây lá, và được trùng tu nhiều lần cũng bằng vật liệu này. Năm 1922, thánh đường được xây kiên cố hơn nên có tường vôi, cột cây tròn và lợp ngói. Đến năm 1965, thánh đường được xây mới bằng bê tông cốt sắt, và tồn tại cho đến nay. Tất cả đều do các tín đồ người Chăm ở đây góp công, góp của.

Được thiết kế bởi kiến trúc sư người Ấn Độ là Mohamet Amin, thánh đường Mubarak có kiến trúc mang nét đặc thù của đạo Hồi. Nhìn từ xa, ngôi thánh đường giống các kiểu kiến trúc cổ ở Ấn Độ, Ba Tư. Cổng chính hình vòng cung, trước là sân rộng. Trên nóc có một tháp lớn hai tầng hình bầu dục, dưới chân tháp có hình trăng lưỡi liềm và ngôi sao, tượng trưng cho đạo Hồi. Bốn góc trên nóc có 4 tháp nhỏ, giữa nóc có hai tháp bầu tròn nhô cao. Hai bên cửa chính của thánh đường có 4 vòm hình cung nhọn đầu, mỗi vòm cách nhau 2,4 mét chia đều cho mỗi bên. Bên hông thánh đường, mỗi bên cũng có 6 vòm hình vòng cung nhọn đầu.

Bên trong thánh đường, do đặc điểm của đạo Hồi nên không có tượng thờ bất kỳ vị thần thánh nào nhưng có hậu tẩm, là nơi chức sắc đứng hướng dẫn tín đồ làm lễ. Có Minbar là nơi thầy giảng giáo lý trong buổi lễ thứ Sáu hàng tuần. Vách tường bên trong được trang trí bởi màu trắng và xanh, và trên trần có treo những chùm đèn. Bên góc thánh đường có tháp cao để chức sắc kêu gọi tín đồ đến hành lễ...

Lễ, Tết
Mỗi năm, tại thánh đường có 3 kỳ lễ lớn:
Lễ Maulid: là lễ mừng ngày sinh Thiên sứ Mohammed (S.A.W) (là vị Thiên sứ cuối cùng) vào 12 tháng 3 Hồi lịch.
Lễ Raya Haji: là lễ hành hương đến thánh địa Mecca ở Ả Rập Saudi vào ngày 10 tháng 12 Hồi lịch.
Lễ Ramadan (tháng ăn chay) từ ngày 1 đến ngày 30 tháng 9 Hồi lịch.

Ngoài ra, còn có Tết của người Chăm gọi là Hari Raya, vào ngày 1 tháng 10 Hồi lịch.

Xem thêm
Hồi giáo tại Việt Nam
Chú thích