Biệt chính Nhân dân

Biệt chính Nhân dân là tổ chức bán dân sự của chính quyền Việt Nam Cộng hòa tồn tại trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam từ năm 1966 đến năm 1975.

Lịch sử
Biệt chính Nhân dân được thành lập vào năm 1966 trong khuôn khổ chương trình bình định nông thôn của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, hoạt động song song với Thám sát Tỉnh và Cảnh sát Đặc biệt. Thành phần chủ yếu là các viên chức chính phủ, vừa làm công tác hành chính như kiểm tra dân số, theo dõi bồi thường chiến tranh, vừa đảm trách nhiệm vụ tình báo nhằm phát hiện và triệt phá cơ sở hạ tầng cộng sản ở nông thôn, đồng thời là tiền đề cho công tác yểm trợ chiến dịch Phượng Hoàng sau này.

Tổ chức này có ưu điểm là linh hoạt, nắm bắt được tình hình dân chúng và cung cấp dữ liệu hữu ích cho các chiến dịch quân sự, góp phần phá vỡ nhiều âm mưu của đối phương. Tuy nhiên, do nhân sự phần lớn không được huấn luyện quân sự chuyên nghiệp, lại phụ thuộc nhiều vào cố vấn Mỹ và CIA, nên hoạt động đôi khi gây sai sót, tổn thất và có thể làm giảm lòng tin của dân chúng, khi mà cường độ chiến tranh ngày càng gia tăng nhiều hơn nữa.

Từ năm 1967, một bộ phận nhân sự Biệt chính Nhân dân được cải tuyển sang lực lượng Cán bộ Xây dựng Nông thôn, khi ngành này được thành lập vào đầu năm 1966. Cùng với các thành phần khác mà môi trường hoạt động là địa bàn nông thôn như: Biệt chính Tiền phong, Cán bộ Hành chánh Lưu động hay Cán bộ Ấp Tân sinh. Họ là thành phần nòng cốt hỗ trợ cảnh sát và quân đội khá hiệu quả trong hoạt động an ninh, tình báo. Sau khi Sài Gòn thất thủ ngày 30 tháng 4 năm 1975 thì tổ chức này mới chính thức giải thể.

Nhiệm vụ
Biệt chính Nhân dân gồm các viên chức chính phủ với ba nhiệm vụ chính:
Kiểm tra dân số ở nông thôn.
Theo dõi và giải quyết khiếu nại về việc bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Thâu thập tin tức tình báo nhằm phát hiện Việt Cộng nằm vùng, tay sai hoặc cảm tình viên.
Ngoài ra họ còn cung cấp hồ sơ dân số chi tiết giúp lực lượng Đồng Minh thuận lợi trong hành quân lục soát. Tuy chủ yếu làm công tác tình báo, họ vẫn có khả năng tác chiến khi cần.

Hoạt động
Cuối năm 1966 tại tỉnh Phước Tuy, một toán Biệt chính Nhân dân phát hiện kế hoạch họp của tổ ám sát Việt Cộng gần chợ Đất Đỏ. Họ tổ chức đột kích độc lập, thu giữ nhiều tài liệu quan trọng và cùng lời khai của tù binh đã giúp phá vỡ âm mưu đánh bom câu lạc bộ sĩ quan Mỹ ở Vũng Tàu, đồng thời phối hợp với Cảnh sát Đặc biệt bắt giữ 64 đặc công chỉ trong một đêm. Trong khi đó, các toán Thám sát Tỉnh hoạt động thường xuyên trong vùng đối phương kiểm soát, cải trang thành cán binh cộng sản hoặc nhân viên kinh tài để thâm nhập. Họ từng giả dạng Việt Cộng tiếp xúc trực tiếp với trung đội địch tại xã Ngãi Giao, và cũng sử dụng biên lai thuế tịch thu được để thu tiền từ dân khai thác gỗ nhằm khai thác thêm tin tức tình báo.

Biệt chính Nhân dân dù không phải là đơn vị quân đội chính quy nhưng được huấn luyện cơ bản và trang bị vũ khí khi cần. Bên cạnh đó họ còn phối hợp chặt chẽ với lực lượng Thám sát Tỉnh về những công tác vừa mang tính hành chính vừa mang tính tình báo. Tổ chức này chủ yếu lo thu thập thông tin từ dân sự, còn Thám sát Tỉnh triển khai các hoạt động xâm nhập và kiểm chứng trực tiếp trong vùng địch, từ đó mang lại nhiều thành công trong việc triệt hạ cơ sở hạ tầng cộng sản. Chính cơ cấu song song này đã tạo điều kiện cho việc hình thành các chương trình bình định quy mô lớn mà tiêu biểu là chiến dịch Phượng Hoàng.

Tham khảo