undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Vượn cáo chuột xám

Vượn cáo chuột xám (danh pháp hai phần: Microcebus murinus) là một loài vượn cáo chuột nhỏ, một loại động vật linh trưởng chỉ được tìm thấy trên đảo Madagascar. Trọng lượng từ 58-67 gram, nó là loài lớn nhất trong các loài vượn cáo chuột (chi Microcebus), một nhóm bao gồm các loài linh trưởng nhỏ nhất thế giới. Loài này được đặt tên như vậy là do kích thước và màu sắc của nó giống chuột nhắt và được biết đến tại địa phương (trong tiếng Malagasy) là tsidy, koitsiky, titilivaha, pondiky, và vakiandry. Gần như không thể phân biệt với nhau bởi bề ngoài, vượn cáo chuột màu xám và tất cả các loài vượn cáo chuột khác trong chi đã được coi là loài bí ẩn. Vì lý do này, vượn cáo chuột màu xám được coi là loài vượn cáo chuột duy nhất trong nhiều thập kỷ cho đến khi các nghiên cứu gần đây đã bắt đầu để phân biệt giữa các loài.
Giống như tất cả các loài vượn cáo chuột khác, loài này hoạt động về đêm và sinh sống trên cây. Nó là hoạt động rất tích cực, và mặc dù nó tìm kiếm thức ăn một mình, nhóm gồm các con đực và cái sẽ hình thành các nhóm ngủ và chia sẻ lỗ cây vào ban ngày. Nó biểu hiện một hình thức của thái ngủ mê trong suốt những tháng mùa đông lạnh và khô ráo, và trong một số trường hợp trải qua mùa ngủ mê theo mùa, đây là điều không bình thường đối với động vật linh trưởng. Vượn cáo chuột xám có thể được tìm thấy trong các loại rừng trên khắp miền tây và miền nam Madagascar. Chế độ ăn của nó bao gồm chủ yếu là trái cây, côn trùng, hoa và mật hoa. Trong hoang dã, động vật săn mồi tự nhiên săn bắt nó gồm có cú, rắn, và các động vật ăn thịt động vật có vú đặc hữu. Việc bị săn thịt tạo áp lực cho loài này cao hơn ở bất kỳ loài linh trưởng khác, với tỷ lệ bị săn bắt là 1/4 tổng số cá thể bị các loài săn thịt bắt mỗi năm. Điều này được cân đối lại tỷ lệ sinh sản cao. Sinh sản diễn ra theo mùa, và tiếng kêu có âm riêng biệt được sử dụng để ngăn chặn sự lai giống với các loài có phạm vi phân bố chồng lấn. Thời gian mang thai kéo dài khoảng 60 ngày, và thường mỗi lứa vượn cáo chuột xám mẹ đẻ hai con non. Các con thông thường sống độc lập sau hai tháng sau khi sinh và có thể sinh sản sau một năm. Vượn cáo chuột màu xám có tuổi thọ sinh sản năm năm, mặc dù các cá thể nuôi nhốt đã được ghi nhận có tuổi thọ lên đến 15 năm.

Ghi chú

Tham khảo
Sán dây bò

Sán dây bò (danh pháp hai phần: Taenia saginata) là một loài ký sinh trùng. Sán dây hiện diện ở những nơi gia súc được nuôi bởi những người bệnh duy trì vệ sinh kém, phân con người được xử lý không phù hợp, chương trình kiểm dịch thịt tồi, thịt được ăn khi nấu chưa chín kỹ. Là bệnh tương đối phổ biến ở châu Phi, một số phần của Đông Âu, Đông Nam Á, và châu Mỹ La tinh.
Loài này dài từ 4 – 12 m, thân có trên 1.000 đốt, đốt trưởng thành dài khoảng 20 – 30&nbsp;mm. Cùng với sán dây lợn (Taenia solium) nó là một trong những loài ký sinh ở gia súc và lây qua con người khi ăn phải thịt trâu, bò hoặc thịt lợn có nang ấu trùng sán mà không được đun nấu chín kỹ.
Sán dây bò trưởng thành ký sinh ở ruột non. Trứng sán dây theo đốt già rụng ra khỏi cơ thể sán rồi ra ngoài theo phân. Khi trứng sán dây bò được trâu, bò ăn phải vào trong cơ thể, trứng sán phát triển thành nang ấu trùng sán. Để thực hiện được chu kỳ phát triển của ký sinh trùng, sán dây bò cần phải có vật chủ trung gian là trâu, bò, lợn. Con người gần như là vật chủ chính duy nhất của ký sinh trùng và cũng là nguồn lây nhiễm duy nhất.
Ba tháng sau kể từ khi người ăn phải thịt trâu, bò, lợn có nang ấu trùng, ký sinh trùng sán dây trưởng thành về sinh dục và bắt đầu đứt các đốt già. Sán dây có thể sống trong cơ thể con người từ 50 - 70 năm. Bệnh nhân có các triệu chứng như bị đầy bụng, đau vùng rốn, dần dần thấy yếu mệt, chóng mặt, hoa mắt,...
Chú thích

Tham khảo
Tijuana (đô thị)

|subdivision_type1 = Bang
|subdivision_name1 = Baja California
|subdivision_type2 = Thủ phủ
|subdivision_name2 =Tijuana

|government_footnotes =
|government_type =
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =

|area_magnitude =
|unit_pref =
|area_footnotes =
|area_total_km2 =

|area_land_km2 =
|area_water_km2 =
|area_total_sq_mi =
|area_land_sq_mi =
|area_water_sq_mi =
|area_water_percent =
|area_urban_km2 =
|area_urban_sq_mi =
|area_metro_km2 =
|area_metro_sq_mi =
|area_blank1_title =
|area_blank1_km2 =
|area_blank1_sq_mi =

|population_as_of =2005
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total =1410700
|population_density_km2 =
|population_density_sq_mi =
|population_metro =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban =
|population_density_urban_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =

|timezone = CST
|utc_offset = -6
|timezone_DST = CDT
|utc_offset_DST = -5
|latd=32|latm=31|lats=30|latNS=N
|longd=117|longm=0|longs=0|longEW=W
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =

|postal_code_type =
|postal_code =
|area_code =
|blank_name =
|blank_info =
|blank1_name =
|blank1_info =
|website =
|footnotes =
}}
Tijuana là một đô thị thuộc bang Baja California, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 1410700 người.

Tham khảo
Lê Hãn

Lê Hãn (sinh 1929) là một Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Kỹ thuật Quân khu 7. Ông là con trai trưởng của cố Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Lê Duẩn.

Thân thế sự nghiệp
Ông còn có tên là Lê Thạch Hãn, sinh năm 1929 tại thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị.

Năm 1945, ông tham gia giành chính quyền tại Quảng Trị và được chọn làm thư ký cho ông Trần Hữu Dực, Chủ tịch tỉnh Quảng Trị khi mới 16 tuổi. Năm 1946, Lê Hãn gia nhập đoàn quân Nam tiến và được đưa đi học một lớp tình báo của Trung Bộ mở ở Quảng Ngãi.

Năm 1951, ông được cử sang Trung Quốc học pháo binh. Cuối năm 1953, Ông được lệnh về nước để tham gia chiến dịch Đông Xuân. ông được phân công làm Chính trị viên, Bí thư chi bộ Đại đội pháo binh 113.

Năm 1955, ông được cử sang Liên Xô học ở Học viện Không quân Zhukov (nay là Học viện Phòng thủ Không gian Zhukov), nơi đào tạo các kỹ sư chế tạo máy bay. (Trước đó Lê Hồng Phong cũng học ở học viện này).

Sự nghiệp
Có khá ít các tài liệu về Đại tá Lê Hãn, về sự nghiệp của ông có thể tóm lược qua các bài viết về Cha Ông, Cố TBT Lê Duẩn như sau: Ông được đào tạo chính quy trong quân đội ở Trung Quốc và Liên Xô, ông nói được thành thạo 2 ngôn ngữ này.

Ông đã tham gia các trận đánh lẫy lừng ở Tây Bắc, thượng Lào và chiến dịch Điện Biên Phủ trong vai trò Bí thư chi bộ Đại đội pháo binh 113.

Gia đình

Mẹ ông Lê Hãn là Bà Lê Thị Sương (25 tháng 12 năm 1910 - 6 tháng 8 năm 2008) kết hôn với Cố Tổng Bí thư Lê Duẩn năm 1929.

Năm 1964, ông Lê Hãn kết hôn với bà Nguyễn Khánh Nam (con gái đầu lòng của ông Nguyễn Khánh Mỹ, Vụ trưởng Vụ khu vực I, phụ trách các nước XHCN, Bộ Ngoại thương lúc bấy giờ). Ông bà sinh được 3 người con, 2 trai một gái.
Con trai đầu của Lê Hãn là Lê Khánh Hải (Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII; Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước), thông gia với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.

Xem thêm
Lê Duẩn

Ghi Chú

Tham khảo
Con trai cố TBT Lê Duẩn: 'Tôi làm kinh tế tư nhân vì... '
Acid phenylpyruvic

|Section2=
|Section3=
}}

Axit phenylpyruvic là một dẫn xuất của axit pyruvic.

Xem thêm
Phenylpyruvat decarboxylase
Phenylpyruvat tautomerase
Phenylceton niệu

Tham khảo
Cahokia

| established =
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = Cơ quan Bảo tồn Di tích Lịch sử Illinois
| embedded1 =
| designation1_free2name = Vùng
| designation1_free2value = Châu Mỹ
| designation2 = NRHP
| designation2_offname = Các gò đất Cahokia
| designation2_date = 15 tháng 10 năm 1966
| designation2_number = 66000899
| designation3 = NHL
| designation3_offname = Các gò đất Cahokia
| designation3_date = 19 tháng 7 năm 1964 là một di chỉ khảo cổ về một thành phố của người Bản địa châu Mỹ. Nó nằm ở phía Nam của bang Illinois, giữa Đông St. Louis và Collinsville, phía Đông bắc của thành phố St.Louis. Khu vực bảo tồn rộng 2.200 mẫu Anh (890 ha), có chứa khoảng 80 gò đất, nhưng thành phố cổ thực sự lớn hơn nhiều. Trong thời kỳ hoàng kim của nó, Cahokia có diện tích khoảng 6 dặm vuông và bao gồm khoảng 120 gò đất nhân tạo với nhiều kích cỡ, hình dạng, và các chức năng khác nhau.

Cahokia là đô thị định cư lớn nhất và có ảnh hưởng nhất trong nền văn hóa Mississippi có xã hội phát triển tiên tiến trên phần lớn khu vực bây giờ là Đông Nam Hoa Kỳ, bắt đầu từ hơn 500 năm trước khi người châu Âu xuất hiện, vào khoảng thế kỷ 11 - 12. Cahokia tại thời kỳ đỉnh điểm vào những năm 1200 là một trong số những thành phố có dân lớn nhất trên thế giới, không có thành phố bản địa nào ở Hoa Kỳ bắt kịp cho đến cuối thế kỷ 18. Ngày nay, Cahokia được coi là khu vực khảo cổ lớn nhất và phức tạp nhất trong thời kỳ tiền Colombo phía Bắc Mexico.

Các gò đất Cahokia là một Danh lam Lịch sử Quốc gia và được chỉ định là khu vực bảo vệ của quốc gia. Ngoài ra, nó cũng là Di sản thế giới của UNESCO tại Hoa Kỳ. Đó là những gò đất xây dựng thời tiền sử lớn nhất ở Bắc Mỹ. tuy nhiên Cahokia như hiện nay được xác định là khu định cư trong khoảng năm 600 trong Giai đoạn cuối Woodland. Xây dựng gò tại địa điểm này bắt đầu trong khoảng thời gian thuộc văn hóa Mississippi, khoảng thế kỷ thứ 9. Những cư dân không để lại chữ viết gì ngoài các ký hiệu trên đồ gốm, đồng, gỗ và đá, nhưng các gò và bãi chôn cất cho thấy một xã hội phức tạp và tinh vi của Cahokia. Người ta vẫn chưa rõ tên ban đầu của thành phố.

Các Gò đất sau đó đã được đặt theo tên của bộ tộc Cahokia, một bộ lạc lịch sử Illiniwek sống trong khu vực, trước khi các nhà thám hiểm người Pháp là những đầu tiên tới đây vào thế kỷ 17. Vì đây là thế kỷ sau khi Cahokia đã bị bỏ rơi. Nhiều nhóm dân tộc rất có thể đã định cư tại Cahokia. Mặc dù tranh luận rộng rãi, một số nhà khảo cổ kết nối Cahokia với những bộ tộc nói tiếng Dhegihan Siouan. Đó là người Osage, Kaw, Omaha, Ponca và Quapaw. Nhiều bộ lạc người thổ dân châu Mỹ khác di cư qua nhiều thế kỷ và những người sống ở đó tại thời điểm người châu Âu tới đây thường không phải là con cháu của các dân tộc đã từng sống trước đó.
Tham khảo
Công viên hòa bình quốc tế Waterton-Glacier

| location = Alberta, Canada và Montana, Hoa Kỳ
| formed = 18 tháng 6 năm 1932
| governing_body = Cục Công viên Quốc gia Canada, Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ
| embedded =
| criteria = Thiên nhiên:(vii), (ix)
| ID = 354rev
| year = 1995
| area =
}}
}}

Công viên hòa bình quốc tế Waterton-Glacier là công viên hòa bình quốc tế đầu tiên trên thế giới. Nó được thành lập năm 1932 trên cơ sở của Vườn quốc gia Các hồ Waterton (thuộc tỉnh Alberta, Canada) và Vườn quốc gia Glacier (tiểu bang Montana,Hoa Kỳ). Cả hai đều là khu dự trữ sinh quyển thế giới, di sản thế giới của UNESCO công nhận vào năm 1995.
Lịch sử
Sự kết hợp của hai vườn quốc gia để thành lập một công viên hòa bình đạt được thông qua những nỗ lực của Rotary International từ Alberta và Montana vào ngày 18 tháng 6 năm 1932. Địa điểm được đề xuất bởi Charles Arthur Mander.
Mô tả
Cả hai vườn quốc gia được quản lý riêng biệt và có phí vào cửa tham quan riêng biệt. Nằm tại biên giới giữa hai quốc gia, công viên có cảnh quan tuyệt đẹp, hệ động thực vật phong phú, những đồng cỏ, khu rừng, núi cao phủ tuyết cộng thêm là một môi trường khí hậu đặc biệt ở Bắc Mỹ (giao hòa giữa núi cao, băng tuyết, đồng cỏ và sông hồ). UNESCO đưa công viên này vào danh sách Di sản thế giới vào năm 1995 bởi cảnh quan tuyệt đẹp và hệ động thực vật tự nhiên hoang dã vô cùng phong phú, đặc trưng ở Tây Bắc Thái Bình Dương.
Đọc thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

UNESCO World Heritage Site Entry
Phan Văn Từ

Việt Nam
| ethnicity = Kinh
| citizenship = Việt Nam
| education =
| alma_mater =
| period =
| genre =
| subject =
| movement =
| awards =
| notableworks = Nhịp cầu nối những bờ vui
| spouse =
| children =
}}

Phan Văn Từ (sinh năm 1940) là nhà thơ, nhà báo sinh sống và làm việc tại Nghệ An. Ông từng làm việc tại đài phát thanh truyền hình Nghệ An, nay đã nghỉ hưu. Ông là hội viên hội nhà báo Việt Nam, hội viên hội văn nghệ Nghệ An.

Tiểu sử
Phan Văn Từ sinh năm 1940, mất năm 2014, quê ở làng Liên Trì, xã Liên Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ông có tuổi thơ vất vả. Phan Văn Từ từng học tại trung cấp thương nghiệp (nay là trường Đại học thương mại), sau đó ông công tác tại ti thương nghiệp Yên Bái.

Vào những năm 70 thế kỉ XX, lúc đất nước trong thời kì chiến tranh, Phan Văn Từ tham gia nhập ngũ. Sau đó, ông về công tác tại đài Tiếng nói Nghệ An.

Tác phẩm
Ông có một số bài thơ như Chim bã trầu và Nhịp cầu nối những bờ vui (đã được nhạc sĩ Văn An phổ nhạc và trở thành một bài hát nổi tiếng ). Nhìn chung thơ văn của ông cũng được xem là có "thương hiệu" với bạn đọc và ông cũng là một nhà thơ có tiếng trong làng văn học Việt Nam.

Một số giải thưởng
Giải Hồ Xuân Hương với tác phẩm "Mũi tên".
Giải thưởng hàng năm của Liên hiệp Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài
Ngày thơ Việt Nam tại Nghệ An, Nhân Dân Điện Tử, ngày 14 tháng 02 năm 2011
Ấm áp Ngày thơ trên quê hương Bác Hồ, Dân Trí
Phenylacetaldehyd

| CASNo = 122-78-1
| CASOther =
| PubChem = 998
| UNII_Ref =
| UNII = U8J5PLW9MR
| SMILES = O=Ccc1ccccc1
| ChemSpiderID_Ref =
| ChemSpiderID = 13876539
| InChI = 1/C8H8O/c9-7-6-8-4-2-1-3-5-8/h1-5,7H,6H2
| InChIKey = DTUQWGWMVIHBKE-UHFFFAOYAO
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/C8H8O/c9-7-6-8-4-2-1-3-5-8/h1-5,7H,6H2
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = DTUQWGWMVIHBKE-UHFFFAOYSA-N
}}
| Section2 =
| Section3 =
| SPhrases =
| Autoignition =
}}
| Section4 =
}}

Phenylacetaldehyde là một hợp chất thơm được tìm thấy trong kiều mạch, chocolate nhiều loại thức ăn và nhiều loài hoa.
Nó có vai trò kháng khuẩn trong liệu pháp ấu trùng và nó cũng có mặt trong các loại chất được thêm vào thuốc lá để làm tăng mùi hương.

Nhiều loài côn trùng (như Lepidoptera, Hymenoptera, Coleoptera và Neuroptera) truyền tín hiệu cho nhau bằng chất này.

Phenylacetaldehyê tinh khiết có mùi ngọt, giống mật ong, hoa hồng, cỏ xanh.

Phenylacetaldehyde thường bị nhiễm polyme polystyren oxid do tính không bền của nguyên tử alpha carbon benzylic và do phản ứng của aldehyde. Phản ứng ngưng tụ aldol của dime đầu tiên tạo nên các chất cho Michael và chất nhận Michael.

Tham khảo
Thể loại:Aldehyde

Aldehyde là một nhóm chức chứa một nhóm carbonyl tận cùng, hoặc là một hợp chất chứa một nhóm carbonyl tận cùng.

(Trong đó -R đại diện cho nhánh carbon.)
Thể loại:Pheromone

Pheromone là chất hóa học được tổng hợp từ một sinh vật sống, đóng vai trò truyền tín hiệu để liên lạc tới các cá thể cùng loài.
Gà lôi Satyr

| superphylum=Deuterostomia
| phylum = Chordata

| subphylum = Vertebrata
| infraphylum = Gnathostomata
| superclassis = Tetrapoda
| classis = Aves
| subclassis = Carinatae
| infraclassis = Neornithes
| parvclassis = Neognathae
| ordo = Galliformes
| superfamilia = Phasianoidea
| familia = Phasianidae
| genus=Tragopan
| species = T. satyra
| binomial = Tragopan satyra
| binomial_authority = (Linnaeus, 1758)
}}

Gà lôi Satyr, tên khoa học Tragopan satyra, là một loài chim thuộc họ Trĩ. Loài này được tìm thấy ở trong Himalaya ở Ấn Độ, Tây Tạng, Nepal và Bhutan. Chúng cư trú trong rừng gỗ sồi ẩm và đỗ quyên rừng rậm dày đặc và các cụm tre. Chúng phân bố ở độ cao khoảng từ 8.000 đến 14.000 feet trong mùa hè và 6.000 feet trong mùa đông. Con trống dài khoảng 70&nbsp;cm.

Chú thích

Tham khảo
Civetone

| ChemSpiderID = 4475121
| InChI = 1/C17H30O/c18-17-15-13-11-9-7-5-3-1-2-4-6-8-10-12-14-16-17/h1-2H,3-16H2/b2-1-
| InChIKey = ZKVZSBSZTMPBQR-UPHRSURJBS
| SMILES1 = O=C1CCCCCCC\C=C/CCCCCCC1
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/C17H30O/c18-17-15-13-11-9-7-5-3-1-2-4-6-8-10-12-14-16-17/h1-2H,3-16H2/b2-1-
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = ZKVZSBSZTMPBQR-UPHRSURJSA-N
| CASNo_Ref =
| CASNo=74244-64-7
| PubChem=5315941
| UNII_Ref =
| UNII = P0K30CV1UE
| SMILES=C1CCCC=CCCCCCCCC(=O)CCC1
}}
|Section2=
|Section3=
}}

Civetone là một ceton vòng và là một trong những thành phần có trong nước hoa xưa nhất từng được biết. Nó là một pheromone chiết xuất từ cầy hương châu Phi. Nó có mùi xạ hương mạnh, nhưng trong dung dịch rất loãng nó có mùi dễ chịu. Civetone khá tương đồng với muscone, chất tạo mùi hương chủ yếu được tìm thấy trong xạ hương, do cả hai đều là ceton vòng lớn. Ngày nay, civetone có thể được tổng hợp từ các tiền chất hóa học có trong dầu cọ.

Tham khảo
Kermanshah

|subdivision_type1 = Tỉnh
|subdivision_name1 = Kermanshah
|subdivision_type2 = Huyện
|subdivision_name2 = Kermanshah
|subdivision_type3 = Bakhsh
|subdivision_name3 = Trung tâm
|leader_title = Thị trưởng
|leader_name = Peyman Ghorbani
|established_title = Ngày thành lập
|established_date = Thế kỷ 4
|area_total_km2 =
|area_footnotes =
|population_as_of = 2012
|population_total =828313
|population_blank1_title= Tên gọi dân cư
|population_blank1 = Kermanshahi
|population_density_km2 = auto
|timezone = IRST
|utc_offset = +3:30
|timezone_DST = IRDT
|utc_offset_DST = +4:30
|coordinates_display = %
|latd=34|latm=18|lats=51|latNS=N
|longd=47|longm=03|longs=54|longEW=E
|elevation_m = 1,350
|website = www.kermanshahcity.ir
|postal_code_type = Mã bưu chính
|postal_code = 67146
|area_code = 0831
|footnotes =
}}
Kermanshah (, , also Romanized as Kermânsâh; also known as Bahtaran, Bākhtarān, Kermānshāhān and Qahremānshahr) là một thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Kermanshah, Iran. Theo điều tra dân số năm 2006, thành phố này có dân số 784.602 người với 198.117 gia đình.
Đa số dân cư ở đây là người Kurd Kermanshah và người Ba Tư Kermanshah. Kermanshah có cự ly 525&nbsp;km so với thủ đô Tehran ở phía tây của Iran. Kermanshah có khí hậu miền núi và ôn hòa. Phần lớn dân cư là tín đồ Hồi giáo Shia.

Khí hậu

|source 2 = Iran Meteorological Organization (cực độ)
|date=August 2010
}}

Tham khảo

Nguồn






Liên kết ngoài


Pictures of Inscription and Bas relief of Darius the Great - Free Pictures of IRAN irantooth.com
Photos from Bisotun Complex - From Online Photo Gallery Of Aryo.ir
Photos from Taqwasan - From Online Photo Gallery Of Aryo.ir
Photos from Moavenol Molk Tekieh - From Online Photo Gallery Of Aryo.ir
Valin

| ChemSpiderID = 6050
| UNII_Ref =
| UNII = 4CA13A832H
| ChEMBL_Ref =
| ChEMBL = 43068
| KEGG_Ref =
| KEGG = D00039
| InChI = 1/C5H11NO2/c1-3(2)4(6)5(7)8/h3-4H,6H2,1-2H3,(H,7,8)/t4-/m0/s1
| InChIKey = KZSNJWFQEVHDMF-BYPYZUCNBW
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/C5H11NO2/c1-3(2)4(6)5(7)8/h3-4H,6H2,1-2H3,(H,7,8)/t4-/m0/s1
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = KZSNJWFQEVHDMF-BYPYZUCNSA-N
| CASNo = 516-06-3
| CASNo_Ref =
| CASNo1 =72-18-4
| CASNo1_Comment = (L-isomer)
| CASNo1_Ref =
| CASNo2 = 640-68-6
| CASNo2_Comment = (D-isomer)
| CASNo2_Ref =
| EC-number = 208-220-0
| PubChem = 1182
| DrugBank_Ref =
| DrugBank = DB00161
| ChEBI_Ref =
| ChEBI = 57762
| SMILES = CC(C)[C@@H](C(=O)O)N
}}
| Section2 =
| C=5 | H=11 | N=1 | O=2
| Appearance =
| Density = 1.316 g/cm³
| MeltingPt = phân hủy ở 298 °C
| Solubility = tan được
| pKa=2.32 (carboxyl), 9.62 (amino)
}}
| Section7 =
}}
Valin (viết tắt là Val hoặc V) là một α-amino acid với công thức hóa học HOOCCH(NH2)CH(CH3)2. L-Valin là một trong 20 amino acid sinh protein. Các codon của nó là GUU, GUC, GUA, và GUG. Nó là một amino acid thiết yếu không phân cực. Nguồn thức ăn chứa valin gồm pho mát, cá, thịt gia cầm, đậu phộng, đậu lăng... Giống như leucin và isoleucin, valin là một amino acid mạch nhánh. Nó được đặt theo tên của cây nữ lang (Valerian). Trong bệnh hồng cầu hình liềm, valin thay thế cho amino acid ưa nước là axit glutamic trong phân tử hemoglobin. Do valin có tính kị nước, hemoglobin trở nên bất thường và dễ kết dính với nhau

Sinh tổng hợp
Valin là một amino acid thiết yếu, do đó phải được lấy từ thức ăn, chủ yếu là protein. Trong các loài thực vật, nó được tổng hợp từ axit pyruvic qua nhiều giai đoạn. Một phần đầu của quá trình chuyển hóa cũng tạo ra leucin. Chất trung gian α-cetoisovalerat tham gia phản ứng khử amin với glutamat. Các enzym tham gia quá trình sinh tổng hợp này gồm:
Acetolactat synthase (còn được gọi là acetohydroxy acid synthase)
Acetohydroxy acid isomeroreductase
Dihydroxyacid dehydratase
Valin aminotransferase

Điều chế
Hỗn hợp racemic của valin có thể được điều chế bằng phản ứng brom hóa axit isovaleric, tiếp theo đó bằng phản ứng amin hóa dẫn xuất α-bromo mới thu được
:HO2CCH2CH(CH3)2 + Br2 → HO2CCHBrCH(CH3)2 + HBr
:HO2CCHBrCH(CH3)2 + 2 NH3 → HO2CCH(NH2)CH(CH3)2 + NH4Br

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sinh tổng hợp Isoleucin và Valin
Đá Suối Ngọc

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = none
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Đá Suối Ngọc là một rạn san hô vòng thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa, cách đá Vành Khăn 28,3 hải lý (52,4&nbsp;km) về phía nam.

Đá Suối Ngọc là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát đá này.

Tên gọi: đá Suối Ngọc; tiếng Anh: Alicia Annie Reef; ; Hán-Việt: Tiên Nga tiêu.
Đặc điểm: đá Suối Ngọc phần nhiều nổi lên khỏi mặt nước. Ở góc phía bắc có một bãi cát nhỏ với độ cao khoảng 1,2 m so với mặt biển. Tổng diện tích của rạn vòng là 14&nbsp;km².

Tham khảo
Bãi Cái Mép

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = none
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Bãi Cái Mép là một rạn san hô vòng thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa.

Bãi Cái Mép là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát rạn vòng này.

Tên gọi: bãi Cái Mép; tiếng Anh: Bombay Shoal; tiếng Filipino: Abad Santos; ; Hán-Việt: Bồng Bột ám sa.
Đặc điểm: vụng biển sâu từ 29 đến 33 m. Trên vành san hô có một vài hòn đá nổi lên với độ cao 0,6 m so với mặt biển. Tổng diện tích của rạn vòng là 2,5&nbsp;km².

Tham khảo
Hàn Quốc Quang phục Quân

Hàn Quốc Quang phục Quân hay Đại Hàn Quang phục Quân được thành lập vào ngày 17 tháng 9 năm 1940 tại Trùng Khánh, Trung Hoa Dân Quốc bởi chính phủ Lâm thời Đại Hàn Dân Quốc, chỉ huy bởi các tướng Ji Cheong-cheon và Lee Beom-seok - một người anh hùng trong trận chiến Thanh Sơn Lý chống lại Đế quốc Nhật Bản đồng thời là thủ tướng tương lai của Hàn Quốc. Đây là lực lượng tiền thân của quân đội Hàn Quốc sau này.

Xem thêm
Chính phủ Lâm thời Đại Hàn Dân quốc

Tham khảo
Imola (Hungary)

|subdivision_type1 = Hạt
|subdivision_name1 = Borsod-Abaúj-Zemplén
|subdivision_type2 = Tiểu vùng
|subdivision_name2 =Kazincbarcikai
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =

|government_footnotes =
|government_type =
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =

|area_magnitude =
|unit_pref =
|area_footnotes =
|area_total_km2 = 18,12
|area_land_km2 =
|area_metro_km2 =

|population_as_of =2010
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total =93
|population_density_km2 =5,13

|timezone = CET
|utc_offset =+1
|timezone_DST = CEST
|utc_offset_DST =+2
|latd=|latm=|lats=|latNS=N
|longd=|longm=|longs=|longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =

|postal_code_type =
|postal_code =
|area_code =
|blank_name =
|blank_info =
|blank1_name =
|blank1_info =
|website =
|footnotes =
}}

Imola là một thị trấn thuộc hạt Borsod-Abaúj-Zemplén, Hungary. Thị trấn này có diện tích 18,12&nbsp;km², dân số năm 2010 là 93 người, mật độ 5,13 người/km².

Tham khảo
Lee Beom-seok

|birth_place = Hán Thành, Đế quốc Đại Hàn (nay là Seoul, Hàn Quốc)
|death_date =
|death_place = Seoul, Hàn Quốc
|religion =
|spouse = Kim Maria
|party =
}}

Lee Beom-seok (Hangul: 이범석, 1900–1972) là nhà hoạt động cách mạng và vận động độc lập dân tộc người Triều Tiên đồng thời là thủ tướng đầu tiên của Hàn Quốc; tại nhiệm từ năm 1948 đến năm 1950. Bên cạnh đó, ông từng là lãnh đạo của Liên đoàn Thanh niên dân tộc Hàn Quốc với bí danh "Chulgi".

Tham khảo
Bãi Phù Mỹ

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Bãi Phù Mỹ là một rạn san hô vòng thuộc cụm An Bang (cụm Thám Hiểm) của quần đảo Trường Sa. Rạn vòng này nằm cách bãi Trăng Khuyết 17,7 hải lý (32,8&nbsp;km) về phía đông bắc.

Bãi Phù Mỹ là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát rạn vòng này.

Tên gọi: bãi Phù Mỹ; tiếng Anh: Investigator Northeast Shoal hay Northeast Investigator Shoal; tiếng Filipino: Dalagang Bukid; , Hán-Việt: Hải Khẩu tiêu.
Đặc điểm: vành san hô nổi lên ở nhiều chỗ; ngay cả lúc thủy triều lên thì vẫn có một số hòn đá nổi ở mặt tây.

Tham khảo
Bãi Đồi Mồi

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = none
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Bãi Đồi Mồi là một rạn san hô vòng thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Rạn vòng này nằm cách bãi Cái Mép 28,1 hải lý (52&nbsp;km) về phía tây nam và cách bãi Phù Mỹ 12,9 hải lý (23,9&nbsp;km) về phía đông nam.

Bãi Đồi Mồi là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát rạn vòng này.

Tên gọi: bãi Đồi Mồi; tiếng Anh: Royal Captain Shoal; tiếng Filipino: Kanduli; ; Hán-Việt: Hạm Trưởng tiêu.
Đặc điểm: vụng biển có độ sâu từ 27 đến 31 m. Có thể nhìn thấy một số xác tàu đắm ở góc tây bắc và tây nam. Tổng diện tích của bãi là 8&nbsp;km².

Tham khảo
Đá Phật Tự

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = none
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Đá Phật Tự là một rạn san hô thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Đá này cách bãi Hải Sâm 29,3 hải lý (54,3&nbsp;km) về phía đông nam.

Đá Phật Tự là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát đá này.

Tên gọi: đá Phật Tự; tiếng Anh: Hardy Reef; tiếng Filipino: Sakay; , Hán-Việt: Bán Lộ tiêu.
Đặc điểm: có một dải cát hẹp nổi lên ở giữa.

Tham khảo
Bãi Cỏ Mây

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = Philippines
| country admin divisions title =Tỉnh
| country admin divisions =Palawan
|country admin divisions title 1=Đô thị|country admin divisions 1=Kalayaan}}
Bãi Cỏ Mây (có nơi ghi là bãi Cò Mây; tiếng Anh: Second Thomas Shoal; tiếng Filipino: Ayungin; , Hán-Việt: Nhân Ái tiêu.) là một rạn san hô vòng thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Rạn vòng này nằm về phía đông nam của đá Vành Khăn và cách bãi Sa Bin 35 hải lý (64,8&nbsp;km) về phía tây.

Bãi Cỏ Mây là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện Philippines đang kiểm soát rạn vòng này và dùng xác tàu BRP Sierra Madre mắc cạn tại đây vào năm 1999 để làm chỗ đóng quân cho binh lính làm nhiệm vụ canh gác bãi Cỏ Mây.

Đặc điểm
Rạn san hô Bãi Cỏ Mây có hình dạng giống củ cà rốt với chiều dài tính theo trục chính bắc-nam là 9 hải lý (16,7&nbsp;km) và chiều rộng tối đa là 3 hải lý (5,6&nbsp;km) ở gần đầu mút phía bắc. Diện tích của rạn vòng này vào khoảng 60&nbsp;km².

Tham khảo
Đá Long Điền

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = none
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Đá Long Điền là một rạn san hô thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm cách bãi Sa Bin 18 hải lý (33,3&nbsp;km) về phía tây nam.

Đá Long Điền là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát đá này.

Tên gọi: đá Long Điền; tiếng Anh: Boxall Reef; tiếng Filipino: Rajah Sulayman; , Hán-Việt: Ngưu Xa Luân tiêu
Đặc điểm: khá cạn, có diện tích 2,7&nbsp;km².

Tham khảo
Đá Ba Cờ

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = none
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Đá Ba Cờ là một rạn san hô thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm về phía đông của đảo Vĩnh Viễn và cách đá Khúc Giác 3,8 hải lý (7&nbsp;km) về phía bắc.

Đá Ba Cờ là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát đá này.

Tên gọi: đá Ba Cờ; tiếng Anh: Baker Reef; ; Hán-Việt: Củng Trân tiêu.
Đặc điểm: có diện tích khoảng 0,2 km² (20 ha).

Hình ảnh
thế=|giữa|nhỏ|Hình chụp vệ tính Đá Ba Cờ (trên) và đá Khúc Giác (dưới) trong [[cụm Hồ Tràm (nguồn: NASA)]]

Tham khảo
Chuột lang Brasil

| name = Cavia aperea
| image = Wildmeerschweinchen-06.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Chuột lang Brasil
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Rodentia
| familia = Caviidae
| subfamilia = Caviinae
| genus = Cavia
| species = C. aperea
| binominal = Cavia aperea
| binominal authority = Erxleben, 1777
| image2 = Die vergleichende Osteologie (1821) Cavia aperea.jpg
| binomial = Cavia aperea
| binomial_authority = Erxleben, 1777
}}

Chuột lang Brasil (danh pháp khoa học: Cavia aperea) là một loài chuột thuộc chi Chuột lang, họ Chuột lang ở Nam Mỹ. Nó được tìm thấy ở Argentina, Brasil, Colombia, Ecuador, Paraguay và Uruguay. Chuột lang Brasil đã giao phối thành công với chuột lang nhà Cavia porcellus, dù nhiều con cái trở nên vô sinh trong các thế hệ sau.
Phân loài

Cavia aperea aperea
Cavia aperea guianae (Venezuela, Guyana)
Cavia aperea anolaimae (Bogotá)
Cavia aperea nana (Bolivia)
Cavia aperea resida (São Paulo)
Cavia aperea festina (Peru)
Cavia aperea hypoleuca (Paraguay)
Cavia aperea pamparum (Argentina và Uruguay)
Cavia aperea sodalis (Bolivia)
Cavia aperea osgoodi (Peru)
Hình ảnh

Tập tin:Cavia aperea pamparum Esteros del Iberá.jpg
Tập tin:Cuis común (Cavia aperea), Tierpark Hellabrunn, Múnich, Alemania, 2012-06-17, DD 01.JPG
Tập tin:Wildmeerschweinchen Frankfurt Zoo.jpg

Chú thích

Tham khảo
Chiến dịch Quyết Thắng 202

Việt Nam Cộng hòa
|combatant2= Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
|commander1=Đỗ Cao Trí
|commander2=Nguyễn Đôn
|strength1= 5.000
|strength2= 1.000
|casualties1=Theo Mỹ:23 chết87 bị thươngTheo Quân Giải phóng: 15/19 máy bay trực thăng ngay trong đợt giao chiến đầu tiên
|casualties2=Theo Mỹ:62 chết17 bị bắt
|notes=
|campaignbox=
}}

Chiến dịch Quyết Thắng 202 là một chiến dịch của Quân đội Việt Nam Cộng hòa vào năm 1964 có sự yểm trợ của Không quân Hoa Kỳ. Biệt kích VNCH đã được trực thăng của quân đội Hoa Kỳ không vận đến các vị trí của Quân Giải phóng miền Nam tại làng Đỗ Xá nằm sâu trong dãy Trường Sơn tại giáp giới ba tỉnh Kontum, Quảng Ngãi và Quảng Tín, sau đó tấn công QGP bằng hỏa lực gắn trên trực thăng, súng phun lửa và các toán bắn tỉa.

Chiến dịch kéo dài một tháng thì kết thúc. Theo thống kê của Mỹ - QLVNCH thì phía Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam chịu tổn thất là 62 chết, 17 bị bắt, mất 2 súng phòng không 12,7 ly, 1 súng đại liên 7,62 ly, 69 súng cá nhân và một số lượng lớn mìn và lựu đạn, các dụng cụ công binh, chất nổ, thuốc men và tài liệu. Quân Mỹ - VNCH còn phá hủy 185 căn nhà, 17 tấn lương thực và 292 mẫu mùa màng. Ngược lại, Quân Giải phóng cũng coi đây là một chiến thắng khi đã bảo vệ được căn cứ Nước Là - "thủ đô kháng chiến" của Khu 5.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chiến dịch Đỗ Xá
Chiến dịch Đỗ Xá
Đá Mỏ Vịt

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country =
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Đá Mỏ Vịt (tiếng Anh: Hirane Shoal; ; Hán-Việt: An Đường tiêu) là một rạn san hô thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Bãi này nằm cách đá Ba Cờ 18 hải lý (33,3&nbsp;km) về phía đông bắc và có độ sâu dưới 1,8 m.

Đá Mỏ Vịt là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát đá này.

Tham khảo
Chồn ecmin

Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern
| image =
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Carnivora
| familia = Mustelidae
| subfamilia = Mustelinae
| genus = Mustela
| species = M. erminea
| binomial = Mustela erminea
| binomial_authority = Linnaeus, 1758
| range_map = Stoat area.png
| range_map_caption = Phạm vi phân bố chồn ermine(xanh lá cay - bản địa, đỏ - nhập nội)
}}
]]
Chồn ecmine (danh pháp hai phần: Mustela erminea) là một loài động vật thuộc họ Chồn bản địa Âu Á và Bắc Mỹ. Loài này được phân biệt với chiếc bụng trắng bởi kích thước lớn hơn và đuôi dài với một đầu màu đen nổi bật. Phạm vi phân bố của chồn đã mở rộng kể từ cuối thế kỷ XIX bao gồm New Zealand và là nơi loài này gây ra sự suy giảm các quần thể chim bản địa.

Chồn ecmine được IUCN xếp vào nhóm loài ít quan tâm do phạm vi phân bố rộng quanh vùng cực vì loài này không phải đối mặt với bất kỳ mối đe dọa đáng kể với sự sống còn. Loài được liệt kê trong số "100 loài loài xâm lấn tồi tệ nhất thế giới".

Hình ảnh

Tập tin:Leefgebied hermelijn.jpg
Tập tin:Mustela.erminea.jpg
Tập tin:Veasel.jpg
Tập tin:Suffolk-stoats.jpg
Mustela erminea MHNT.ZOO.2010.11.236.12.jpg |Mustela erminea

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

ARKive
Mustela erminea taxonomy
Stoat control information
Stoat 'playing'(?) in snow
Fiordland Islands NZ stoat eradication
BBC Wildlife finder including video footage and sound files
Stoat images
Smithsonian Institution - North American Mammals: Mustela erminea
Smithsonian Wild: Mustela erminea
Đá Long Hải

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = none
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Đá Long Hải là một rạn san hô vòng thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm về phía đông bắc của cụm Sinh Tồn, phía đông của cụm Nam Yết và phía tây nam của đảo Vĩnh Viễn.

Đá Long Hải là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát rạn vòng này.

Tên gọi: đá Long Hải; tiếng Anh: Livock Reef; , Hán-Việt: Tam Giác tiêu
Đặc điểm: có dạng hơi giống hình tam giác với tổng diện tích là 10&nbsp;km². Một vài hòn đá vẫn nổi trên mặt biển ngay cả khi thủy triều lên.

Tham khảo
Đá Lục Giang

| map-custom = yes
| native name =
| native name link =
| other_names =
| location = Biển Đông
| coordinates =
| country claim = Đài Loan
| country 1 claim = Philippines
| country 2 claim = Trung Quốc
| country 3 claim = Việt Nam
| country = none
| country admin divisions title =
| country admin divisions =
}}
Đá Lục Giang là một rạn san hô thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm cách đá Long Hải 3 hải lý (5,6&nbsp;km) về phía đông bắc.

Đá Lục Giang là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát đá này.

Tên gọi: đá Lục Giang; tiếng Anh: Hopps Reef; tiếng Filipino: Diego Silang; , Hán-Việt: Lộc Sa tiêu
Đặc điểm: có diện tích khoảng 0,85&nbsp;km² (85 ha).

Tham khảo
Thỏ rừng châu Âu

| image = Feldhase Schiermonnikoog.JPG
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Lagomorpha
| familia = Leporidae
| genus = Lepus
| species = L. europaeus
| binomial = Lepus europaeus
| binomial_authority = Pallas, 1778
| range_map = European Hare area.png
| range_map_caption = Phạm vi phân bố(đỏ tối - bản địa, đỏ - nhập nội)
}}
Thỏ rừng châu Âu (danh pháp hai phần: Lepus europaeus), Còn được gọi là Thỏ nâu, Thỏ rừng phương Đông và Thỏ đồng cỏ phương Đông, là một loài thỏ bản địa miền bắc, trung, và tây Âu và Tây Á. Nó là một loài động vật có vú thích nghi với khí hậu ôn đới, xứ mở. Nó có liên quan đến loài thỏ trông bề ngoài tương tự cùng họ nhưng khác chi. Nó sinh sản trên mặt đất thay vì sinh trong một cái hang và dựa vào tốc độ chạy để thoát khỏi kẻ thù.

Bình thường nó là một loài nhút nhát, thỏ rừng thay đổi hành vi của chúng vào mùa xuân, ban ngày có thể nhìn thấy chúng rượt đuổi nhau quanh đồng cỏ. Trong thời kỳ điên cuồng vào mùa xuân, chúng có thể "đấm bốc", thỏ rừng dùng bàn chân tấn công thỏ khác. Trong một thời gian dài, người ta cho rằng nó là cuộc tranh đấu giữa các con đực, nhưng các quan sát gần hơn đã tiết lộ thông thường, một con thỏ cái đánh một con thỏ đực để biểu hiện thỏ cái chưa sẵn sàng để giao phối hoặc là một thử nghiệm sự quyết tâm của thỏ đực.

Thỏ rừng châu Âu giảm sút ở Trung Âu do thay đổi trong tập quán canh tác. Động vật săn mồi tự nhiên săn bắt thỏ rừng châu Âu gồm có đại bàng vàng, cáo đỏ và sói xám. Thỏ rừng nhỏ hơn có nguồn gốc từ Nam Âu với trước đây xem như thỏ rừng châu Âu nhưng đã được tách ra trong những năm gần đây loài riêng biệt, Lepus castroviejoi ở miền bắc Tây Ban Nha.
Hình ảnh

File:Lepus europaeus (Causse Méjean, Lozère)-cropped.jpg
File:Lepus europaeus (cropped).jpg
File:Lepus europaeus (Causse Méjean, Lozère).jpg
Tập tin:Feldhase.jpg
Tập tin:Feldhase 078-11.06.08.jpg
Tập tin:Running hare.jpg
File:Feldhase, European hare, Lepus europaeus.jpg
File:Brown Hare - geograph.org.uk - 1322278.jpg

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chuột nâu

| image = Rattus norvegicus 1.jpg
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Rodentia
| familia = Muridae
| subfamilia = Murinae
| genus = Rattus
| species = R. norvegicus
| binomial = Rattus norvegicus
| binomial_authority = (Berkenhout, 1769)
| range_map = Brown rat distribution.png
| range_map_caption = Phạm vi phân bố chuột cống nâu
| name = Rattus norvegicus
}}
Chuột nâu, tên khoa học Rattus norvegicus, là một trong những loài chuột cống phổ biến nhất và được biết đến nhiều nhất. Được John Berkenhout mô tả năm 1769, Thật vậy, với hiếm có trường hợp ngoại lệ, hầu như toàn bộ các loài chuột nâu sống ở bất cứ nơi nào con người sống, đặc biệt là ở các khu vực đô thị.

Việc sinh sản chọn lọc nhóm loài chuột nâu phổ biến nhất Rattus norvegicus đã tạo ra loài chuột thí nghiệm, một mô hình một sinh vật quan trọng trong nghiên cứu sinh học, cũng như con chuột làm con vật cưng.
Hình ảnh

Tập tin:Co-swand-09-12.jpg
Tập tin:WildRat.jpg
Tập tin:Brown rat at Marlborough, Wiltshire - geograph.org.uk - 607897.jpg
Tập tin:Bike cycle crash and kill mouse.jpg

Chú thích

Tham khảo
Kỷ băng hà (phim)

| producer = Lori Forte
| screenplay = Michael J. WilsonMichael BergPeter Ackerman
| story = Michael J. Wilson
| starring = Ray RomanoJohn LeguizamoDenis LearyGoran VišnjićJack Black
| music = David Newman
| editing = John Carnochan
| studio = Blue Sky Studios
| distributor = 20th Century Fox
| released =
| runtime = 81 phút
| country = Hoa Kỳ
| language = English
| budget = $59 million
| gross = $383,257,136
}}

Kỉ Băng Hà (tiếng Anh: Ice Age) là một bộ phim hoạt hình đồ hoạ máy tính được sản xuất bởi Blue Sky Studios và hãng 20th Century Fox của điện ảnh Hoa Kỳ năm 2002. Bộ phim được đạo diễn bởi Carlos Saldanha và Chris Wedge, từ câu chuyện của Michael J. Wilson. Các diễn viên lồng tiếng cho phim gồm Ray Romano, John Leguizamo, và Denis Leary. Bộ phim từng được đề cử cho hạng mục phim hoạt hình xuất sắc tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 75.

Bộ phim nhận được nhiều phản ứng tốt từ giới phê bình và khán giả, khởi nguồn loạt phim Kỷ băng hà, tính tới thời điểm năm 2016, bộ phim đã có 5 phần đã được công chiếu. Bốn phần tiếp theo đã được công chiếu gồm Ice Age 2: The Meltdown (Kỉ băng hà 2: Băng tan), Ice Age 3: Dawn of the Dinosaurs (Kỉ băng hà 3: Khủng long thức giấc), Ice Age 4: Continental Drift (Kỉ băng hà 4: Lục địa trôi dạt) và Ice Age 5: Collision Course (Kỉ băng hà 5: Trời sập).

Nội dung
Giữa thời điểm sắp chuyển sang kỉ băng giá, mọi con vật đều đi kiếm nơi ấm áp để sống. Manny, Sid, Diego phải theo bước chân con người để đưa 1 cậu bé bị lạc trở về với gia đình... nhưng Diego lại có một âm mưu khác để bắt chú bé đi vì Diego là 1 chú cọp nhận nhiệm vụ bắt sống đứa bé về cho Soto... Nhưng suốt quá trình trải qua những khó khăn cùng nhau 3 người bạn đã có được những tình cảm thật thân thiết để rồi cùng nhau chống lại đàn cọp gian ác.

Kỉ băng hà 1

Tham khảo

Liên kết ngoài








Ice Age nhiều khung và cụm từ
Bồi âm

Bồi âm (còn gọi là bội âm, hài âm hoặc họa âm) là những âm có tần số cao hơn tần số cơ bản của một âm. Sóng âm chính và các bồi âm đều gọi chung là các sóng thành phần. Những sóng hài là những sóng thành phần có tần số dao động là bội số nguyên của tần số sóng âm chính (bao gồm cả sóng âm chính).

Những nghiên cứu trên các âm thanh phát ra từ nhạc cụ hoặc giọng hát cho thấy những âm này không phải là các đơn âm (pure tone) mà chúng là tổ hợp gồm âm chính và nhiều bồi âm kết hợp vào nhau. Do đó, tùy thuộc vào nguồn phát ra âm thanh mà các sóng thành phần của bồi âm rất cụ thể, chúng hòa vào nhau tạo ra những âm sắc đặc trưng cho từng loại nhạc cụ cũng như tiếng nói/hát của con người và tiếng kêu của động vật.

Thuật ngữ trong âm nhạc
Trong âm nhạc, tần số dao động của bồi âm có thể là bội số nguyên của tần số âm chuẩn hoặc là bội số không phải là số nguyên của tần số âm chuẩn. Sở dĩ có độ lệch như thế là do cấu tạo của từng loại nhạc cụ mà thành.

;Bảng các bồi âm tương ứng với các nốt nhạc:

;Ký hiệu bằng nốt nhạc
Dưới đây là hình biểu diễn các bồi âm bằng nốt nhạc, tuy nhiên không phải tất cả các bồi âm đều tương ứng đúng với tần số dao động âm chuẩn của nốt nhạc (được ký hiệu bằng chữ x).

Tham khảo

John R. Pierce: Klang. Musik mit den Ohren der Physik; Heidelberg, Berlin, Oxford: Spektrum, 1999; ISBN 3-8274-0544-0

Liên kết ngoài
Wie die Obertöne entstehen
Die Partialschwingungen einer Trommel in animierten Graphiken
Harmonische, Partialtöne, Teiltöne und Obertöne (PDF-Datei; 255 kB)
Die Teiltondichte und die Teiltonreihe (PDF-Datei; 47 kB)
Unterscheide Obertöne von Harmonischen, Partialtönen und Teiltönen (PDF-Datei; 42 kB)
Die Frequenzverhältnisse, die sich für Intervalle aus der Obertonreihe ergeben
Hörproben der gesungenen Obertonreihe bzw. Naturtonreihe
Obertonspektren verschiedener Instrumente
Obertongesang
Obertöne, Harmonische und Teiltöne aus der Grundfrequenz
Partialtöne und Klang
Das kleine Obertonbrevier (PDF-Datei; 1,52 MB)
Thỏ núi

| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref =
| image = Mountain Hare Scotland.jpg
| image_caption = Thỏ núi trong bộ lông mùa hè
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Lagomorpha
| familia = Leporidae
| genus = Lepus
| species = L. timidus
| binomial = Lepus timidus
| binomial_authority = Linnaeus, 1758
| range_map = Mountain Hare area.png
| range_map_caption =Phạm vi phân bố Thỏ tuyết(xanh lá cây - bản địa, đỏ - nhập nội)
}}
Thỏ núi (danh pháp hai phần: Lepus timidus), còn được gọi là Thỏ tuyết.

Phân bố
Thỏ tuyết là loài thỏ rừng phần lớn được thích nghi với môi trường sống cực và miền núi. Loài phân bố từ Fennoscandia với miền Đông Xibia, Ngoài ra còn có quần thể bị cô lập trong dãy núi Alps, Ireland, Ba Lan, Scotland và Hokkaidō. Nó cũng đã được du nhập đến Shetland và quần đảo Faroe.

Mô tả

Thỏ núi là một loài lớn, mặc dù nó hơi nhỏ hơn so với thỏ rừng châu Âu. Nó phát triển đến chiều dài 45–65&nbsp;cm, với một cái đuôi dài 4–8&nbsp;cm, và khối lượng 2-5,3&nbsp;kg, con cái là hơi nặng hơn con đực. Trong mùa hè, đối với tất cả các quần thể thỏ rừng núi, màu lông có các sắc thái khác nhau của màu nâu. Để chuẩn bị cho mùa đông hầu hết quần thể thỏ núi thay bộ lông màu trắng (hoặc phần lớn là màu trắng). Đuôi vẫn hoàn toàn trắng quanh năm, phân biệt thỏ núi với thỏ rừng châu Âu (Lepus europaeus), trong đó có một mặt đen trên đuôi. Phân loài Lepus timidus hibernicus (thỏ núi Ailen) có bộ lông màu nâu quanh năm và các cá thể hiếm khi có bộ lông có màu trắng. Giống thỏ núi Ireland cũng có thể có mặt trên màu xám/tối trên đuôi, mà trong các quần thể khác luôn luôn có màu trắng. Màu đuôi này kết hợp với kích thước lớn của nó (so với hầu hết các quần thể khác của thỏ núi) và các sắc thái khác nhau của màu nâu ở thỏ Ireland, có thể khiến một người quan sát thiếu kinh nghiệm nhầm thỏ núi Ireland là con thỏ rừng châu Âu.

Hành vi
Thỏ núi ở một số vùng là con mồi yêu thích của đại bàng vàng và có thể bị cú Á Âu Bubo bubo và cáo đỏ săn bắt. Chồn ermine có thể săn bắt thỏ núi non.

Trong khu vực phía bắc của Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển, thỏ rừng núi và thỏ rừng châu Âu cạnh tranh với nhau môi trường sống. Thỏ rừng châu Âu có kích thước lớn hơn, thường là có thể đẩy bật thỏ rừng ra khỏi môi trường sống trong cuộc tranh đua nhưng lại ít thích nghi hơn để sống trong vùng tuyết: đôi chân của nó nhỏ và lông vào mùa đông của nó là một hỗn hợp của màu trắng và nâu. Trong khi lông mùa đông màu lông thực sự là một cách ngụy trang rất tốt trong các khu vực ven biển của Phần Lan, nơi tuyết bao phủ các cây bụi nhưng trong một thời gian ngắn, thỏ núi thích nghi tốt hơn đối với điều kiện tuyết nhiều hơn ở khu vực nội địa.

Thỏ Bắc Cực (Lepus arcticus) đã từng được coi là một phân loài thỏ rừng núi, nhưng nay nó được coi là một loài riêng biệt. Tương tự như vậy, một số nhà khoa học tin rằng các thỏ núi Ireland được coi là một loài riêng biệt. Thỏ núi có 14 phân loài được công nhận.
Chú thích

Tham khảo
Gáo vàng

| synonyms =
}}
| range_map = Nauclea orientalis distribution map.png
| name = Nauclea
}}
Gáo vàng hay còn gọi vàng kiên, gáo nam (danh pháp hai phần: Nauclea orientalis) là một loài thực vật thuộc họ Thiến thảo. Trong rừng mưa nhiệt đới loài này thuộc tầng gỗ cao hoặc tầng vượt tán. Trong tên gọi latin của nó thì "orientalis" còn có nghĩa là phương Đông. Tên chi Nauclea được cho là có nguồn gốc từ tiếng Hy Lap "naus" nghĩa là "tàu", còn "kleio" có nghĩa là "gần". Loài này trong tự nhiên rất dễ nhầm lẫn với loài Gáo trắng, tuy nhiên phân bổ tự nhiên của loài này hẹp hơn khi không vươn tới vùng Ấn Độ và Nam Trung Hoa, chỉ phân bổ vùng Nam Á, Đông Nam Á, đảo Papua New Guinea, và Australia. Cây gỗ lớn nhanh ưa đất ẩm, có thể sinh trưởng được ở vùng bán ngập, ven sông suối. Sinh trưởng trong tự nhiên Gáo vàng có thể cao tới 30-35m, đường kính ngang ngực có thể đạt tới 100&nbsp;cm. Tán cây hình tháp, tương tự như dáng thông, tùng. Hoa mọc thành cụm màu vàng và có mùi thơm. Gỗ màu vàng hoặc cam, giải phẫu cấu tạo gỗ cho thấy mạch gỗ có sợi to và dài (đặc điểm này khiến cho gỗ dễ dàng sấy khô hoặc ngâm tẩm hóa chất), có thể đóng đồ gia dụng bình thường, nhưng dễ mối mục nếu không được ngâm tẩm xử lý bằng hóa chất.

Xem thêm
Gáo trắng
Gáo cam
Gáo tròn
Ảnh

Hình:Gáo vàng.jpg|Một cây gáo vàng nhỏ.
Hình:Gáo vàng 2.jpg|Một nhánh cây gáo vàng.
Tập tin:Nauclea orientalis.JPG|Hoa tự của Gáo vàng
Tập tin:Nauclea orientalis 2.JPG|Hình dạng và mặt trên của lá Gáo vàng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ahar

|subdivision_type1 =Tỉnh
|subdivision_name1 =Đông Azerbaijan
|subdivision_type2 =Huyện
|subdivision_name2 =Ahar
|subdivision_type3 =Bakhsh
|subdivision_name3 =Trung tâm
|leader_title =
|leader_name =
|established_title =
|established_date =
|area_total_km2 =
|area_footnotes =
|population_as_of = 2006
|population_total =85782
|population_density_km2 =auto
|timezone = IRST
|utc_offset = +3:30
|timezone_DST = IRDT
|utc_offset_DST = +4:30
|coordinates_display = %
|latd=38|latm=28|lats=39|latNS=N
|longd=47|longm=04|longs=12|longEW=E
|elevation_m =
|website =
|area_code =
|footnotes =
}}
Ahar () là thành phố huyện lỵ huyện Ahar, tỉnh Đông Azerbaijan, Iran. Theo điều tra dân số năm 2006, thành phố có dân số 85.782 người trong 20.844 người. Thành phố được biết đến với chợ bán thảm Ahar. Vào thế kỷ 12-13, Ahar đã là kinh đô của một tiểu vương quốc nhỏ và tồn tại trong thời gian ngắn được trị vì bởi triều đại Pishteginid có nguồn gốc Gruzia. (1155-1231).
Tham khảo