Choi Hong Hi

| birth_place = Hwadae, Myongchon, Hamgyong Bắc, Triều Tiên thuộc Nhật
| death_date =
| death_place = Bình Nhưỡng, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
| martial_art = Taekkyeon, Karate, Taekwondo
| teacher = Funakoshi Gichin (Karate), Han Il Dong (Taekkyeon), Kim Hyun Soo (Karate)
| rank = Cửu Đẳng Huyền Đai Taekwondo (ITF) Nhị Đẳng Huyền Đai Shotokan Karate
| module=}}
| rr=Choe Honghui
| mr=Ch'oe Honghŭi
|hanviet = Thôi Hoằng Hi
}}
}}

Choi Hong Hi hay Choe Hong Hui (hangul: 최홍희; âm Việt: Chuê-Hôông-Hi; hanja: 崔泓熙, Hán-Việt: Thôi Hoằng Hi; (9 tháng 11 năm 1918 - 15 tháng 6 năm 2002), hiệu là Thương Hiên (hangul: 창헌; hanja: 蒼軒, Chang Heon), còn được gọi là tướng Choi, từng là một tướng lĩnh quân đội và chính trị gia Hàn Quốc. Tuy nhiên, ông được biết đến nhiều hơn với tư cách là người sáng lập ra Liên đoàn Taekwon-Do quốc tế, tổ chức võ thuật taekwondo hiện đại đầu tiên trên thế giới. Lúc nhỏ, ông thường xuyên đau yếu nhưng lại sở hữu được một tinh thần mạnh mẽ. Năm 12 tuổi, ông tham gia phong trào phản kháng sự thống trị của Nhật Bản đối với Triều Tiên, do đó bị đuổi khỏi trường học. Vì vậy, ông được thân phụ gửi đến Han Il Dong để học tập về văn hóa và thư pháp. Han đồng thời cũng là một võ sư của Taekkyeon, một môn võ truyền thống của Triều Tiên thiên về sử dụng cước pháp (Park, 1993, p.&nbsp;241). Tại đây, ông đã gặp Kim Hyun Soo, một người đồng hương Triều Tiên, cũng là một võ sư Karate. Chính Kim đã hướng dẫn ông bắt đầu tập luyện môn võ này, khi đấy đang là thời thượng tại Nhật Bản. Ông đạt được nhất đẳng Karate năm 1939, và đạt được nhị đẳng sau đó không lâu. năm 1972, Choi phải lưu vong tại Canada và ông dời trụ sở của ITF về Toronto (Canada). Tại đây, ông tiếp tục những nỗ lực truyền bá Taekwondo đến các nước Đông Âu. Năm 1974, giải Vô địch Taekwon-Do thế giới (World Taekwon-Do Championships) lần đầu tiên đã được tổ chức tại Montreal (Canada).

Từ năm 1974 đến 1979, Choi vẫn liên tục thực hiện các chuyến lưu diễn nhằm quảng bá Taekwondo đến nhiều nước trên thế giới, từ châu Âu, châu Á, đến châu Phi, châu Mỹ, châu Úc. Năm 1980, lần đầu tiên, Choi cùng 15 môn đệ, gồm cả con trai ông là Choi Joong Hwa, đã thực hiện chuyến biểu diễn Taekwondo tại CHDCND Triều Tiên, nơi sinh của ông.

Bằng những nỗ lực không mệt mỏi, Choi tiếp tục truyền bá Taekwondo không phân biệt tôn giáo, chủng tộc, ranh giới quốc gia hoặc ý thức hệ. Tháng 10 năm 1981, ông đã gặp gỡ với ông Csandi, Chủ tịch Ủy ban tổ chức Olympic Quốc tế tại Budapest, Hungary để thảo luận về việc công nhận của ITF bởi IOC. Tháng 1 năm 1983, ông thực hiện một chuyến viếng thăm Colorado, Mỹ và phong cấp cho ông Charles E. Sereff, Chủ tịch Liên đoàn Taekwon-Do Hoa Kỳ, cấp thất đẳng.

Năm 1985, ông đã tổng hợp tất cả các tài liệu kỹ thuật mà ông đã nghiên cứu trong nhiều năm và xuất bản Bộ bách khoa toàn thư về Taekwon-Do. Để có thể thiết lập một nền tảng vững chắc cho sự truyền bá môn võ của mình ra toàn thế giới, đặc biệt là ở các quốc gia Chủ nghĩa xã hội cũng như Thế giới thứ ba, ông đã cho di chuyển trụ sở của ITF về Viên, thủ đô nước Áo.

Tháng 8 năm 1988, người cha để của Taekwon-Do hiện đại đã có thể nhìn thấy ước mơ giới thiệu và truyền bá môn võ của mình mà không bị ảnh hưởng bởi tôn giáo, chủng tộc, ranh giới quốc gia hoặc ý thức hệ, khi dẫn đầu phái đoàn của ITF đến biểu diễn tại Moskva, Liên Xô.

Vinh danh
Suốt cuộc đời mình, Choi Hong Hi đã cống hiến cho sự nghiệp truyền bá Taekwondo, không phân biệt tôn giáo, chủng tộc, ranh giới quốc gia hoặc ý thức hệ. Chính vì điều này, ông gặp nhiều khó khăn và ngăn trở từ chính quyền tổng thống Park Chung-hee. Năm 2000, ông trở về Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, sống phần đời còn lại tại thủ đô Bình Nhưỡng, cho đến khi qua đời vì ung thư. hay qua các bản tuyên cáo.

Mặc dù Taekwondo được xem như là sự hiện đại hóa của các môn võ thuật cổ truyền Hàn Quốc và có sự góp sức của rất nhiều võ sư Hàn Quốc, nhưng không thể phủ nhận những nền móng mà Choi đã xây dựng để Taekwondo hiện đại được truyền bá khắp thế giới. Có thể tóm tắt những công lao của ông đối với môn võ này như sau:
Hệ thống khoa học quy trình huấn luyện
Xây dựng các bài quyền đơn giản khoa học
Tiêu chuẩn hóa võ phục, đẳng cấp trong môn phái
Xây dựng tinh thần dân tộc Triều Tiên trong hệ thống các đòn thế và bài quyền
Nỗ lực truyền bá môn võ mới từ quân đội, đến người dân Hàn Quốc và ra thế giới suốt 60 năm.
Xây dựng nguyên tắc Taekwondo không phân biệt.
Xây dựng những tổ chức cũng như những giải đấu quốc tế Taekwondo đầu tiên tại Hàn Quốc về trên thế giới.
Đẩy mạnh hòa giải giữa Hàn Quốc và Triều Tiên, những năm cuối đời ông đã đến sống tại Bình Nhưỡng, thủ đô của Triều Tiên; sau khi ông mất ông đã được phía CHDCND Triều Tiên vinh danh

Chính vì thế, Choi được thành viên của Liên đoàn Taekwon-Do quốc tế tôn sùng là tổ sư của môn võ Taekwondo. Hệ thống đòn thế và bài quyền do ông xây dựng ở Ngô Đạo quán và Chương Đào quán, về sau được xem như một hệ phái Taekwondo lớn lấy theo tên hiệu của ông là hệ phái Chang Heon, lấy theo tên hiệu của ông.

Gia đình
Ông lập gia đình với bà Choi Joon Hee. Ông bà có với nhau 3 người con, một trai tên là Choi Jung Hwa, và hai gái là Sunny và Meeyun.

Chú thích