Xuân quang xạ tiết

| image = HappyTogether Poster.jpg
| caption = Áp phích chiếu rạp của phim
| director = Vương Gia Vệ
| writer = Vương Gia Vệ
| producer = Vương Gia Vệ
| starring =
| cinematography = Christopher Doyle
| editing =
| music = Chung Định Nhất
| production_companies =
| distributor = Golden Harvest Company
| released =
| runtime = 97 phút
| country =
| language =
| budget =
| gross = Xem bên dưới
}}

Xuân quang xạ tiết (; ) là một bộ phim điện ảnh Hồng Kông thuộc thể loại tâm lý – lãng mạn – chính kịch ra mắt vào năm 1997 do Vương Gia Vệ làm đạo diễn, viết kịch bản và sản xuất, với sự tham gia diễn xuất của ba diễn viên chính gồm Trương Quốc Vinh, Lương Triều Vỹ và Trương Chấn. Tác phẩm xoay quanh mối quan hệ phức tạp giữa hai nhân vật đồng tính, Lê Diệu Huy và Hà Bảo Vinh, trong hành trình từ Hồng Kông đến Argentina để hàn gắn tình cảm nhưng lại phải đối mặt với nỗi cô đơn, xa cách và tổn thương. Kết hợp giữa phong cách kể chuyện phi tuyến tính của Vương Gia Vệ, kỹ thuật quay phim của Christopher Doyle với loạt hình ảnh ẩn dụ, bộ phim khắc họa những chủ đề về bản sắc, cô đơn, cảm giác lưu vong và khát khao được thuộc về của các nhân vật trong bối cảnh chuyển giao Hồng Kông.

Nội dung và những hình ảnh của Xuân quang xạ tiết được lấy cảm hứng từ tiểu thuyết The Buenos Aires Affair của Manuel Puig. Quá trình sản xuất phản ánh phương pháp làm phim ngẫu hứng đặc trưng của Vương Gia Vệ và diễn ra chủ yếu tại Argentina trong vòng 5 tháng, với nhiều thử thách tài chính và bất tiện về địa điểm. Christopher Doyle sử dụng kỹ thuật quay cầm tay và góc quay rộng để tạo ra không gian cảm xúc, đồng thời áp dụng các hiệu ứng ánh sáng và màu sắc để thể hiện trạng thái tâm lý của nhân vật. Bộ phim trải qua một quá trình hậu kỳ bao gồm cắt giảm nhiều phân cảnh, sau đó lấy tiêu đề chính thức là Xuân quang xạ tiết. Vương Gia Vệ lựa chọn các sáng tác tango Argentina của Astor Piazzolla và các bản nhạc quốc tế thể nghiệm để lồng ghép vào phim.

Sau khi ra mắt tại Liên hoan phim Cannes 1997, Xuân quang xạ tiết nhận được nhiều lời khen ngợi từ giới phê bình nhờ chiều sâu tâm lý nhân vật, hình ảnh ấn tượng và diễn xuất xuất sắc của dàn diễn viên chính. Các ấn phẩm liên quan cũng được phát hành như album nhạc phim, đoạn phim hậu trường và sách ảnh. Về sau, Xuân quang xạ tiết được đánh giá là tác phẩm điện ảnh Hồng Kông kinh điển và tiên phong trong việc khắc họa nhân vật đồng tính một cách chân thực, không rập khuôn bệnh lý hóa hay biếm họa, mà tập trung vào mối liên hệ cảm xúc và hiện thực đời sống của họ. Bộ phim có sức ảnh hưởng lâu dài, trở thành biểu tượng của điện ảnh queer châu Á và giúp Vương Gia Vệ trở thành đạo diễn người Hồng Kông đầu tiên giành giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Cannes.

Nội dung
Xuân quang xạ tiết xoay quanh mối quan hệ giữa Lê Diệu Huy (Lương Triều Vỹ) và Hà Bảo Vinh (Trương Quốc Vinh), một cặp tình nhân đồng tính nam đến từ Hồng Kông trong bối cảnh giữa thập niên 1990. Họ thường xuyên chia tay rồi tái hợp và mỗi lần như vậy, Bảo Vinh là người chủ động nói câu "chúng ta hãy làm lại từ đầu đi", trong khi Diệu Huy lại là người dễ mềm lòng theo lời đề nghị đó. Để cứu vãn mối quan hệ, họ quyết định cùng nhau đến Argentina để thăm thác Iguazu. Tuy nhiên, chuyến đi không như mong đợi, họ bị lạc đường và quyết định chia tay một lần nữa. Diệu Huy hết tiền trở về Hồng Kông nên đành phải ở lại Buenos Aires, tìm kiếm nhiều công việc khác nhau và trở thành người gác cửa tại một quán tango. Trong khi đó, Bảo Vinh sống cuộc sống phóng túng và lăng nhăng. Tình cờ gặp lại lúc Bảo Vinh bị đánh trọng thương, Diệu Huy quyết định chăm sóc anh trong căn phòng trọ nhỏ bé của mình. Cặp đôi có những giây phút hạnh phúc bên cạnh nhau nhưng cũng đầy nghi kỵ và ghen tuông.

Sau khi Bảo Vinh bình phục, mâu thuẫn giữa họ lại nảy sinh, phần lớn xuất phát từ sự kiểm soát của Diệu Huy (anh giấu hộ chiếu của Bảo Vinh) và bản tính không muốn bị ràng buộc của Bảo Vinh. Bảo Vinh cuối cùng cũng rời đi. Trong thời gian này, Diệu Huy kết bạn với Trương (Trương Chấn), một đồng nghiệp người Đài Loan tại nhà hàng Trung Quốc nơi anh chuyển sang làm việc đầu bếp sau đó. Trương là một người đang đi du lịch vòng quanh thế giới và ghi âm giọng nói của những người anh gặp. Trước khi rời Buenos Aires, Trương đề nghị Diệu Huy ghi lại nỗi buồn của mình vào máy ghi âm để anh mang đến "nơi tận cùng thế giới", nhưng Diệu Huy chỉ có thể bật khóc trước máy ghi âm. Sau cùng, Diệu Huy kiếm đủ tiền và quyết định đến thăm thác Iguazu một mình trước khi về Hồng Kông. Tại ngọn thác, anh nhận ra rằng dù buồn bã vì chỉ có một mình ở đó nhưng anh đã có đủ dũng khí để bắt đầu lại. Trong khi đó, Bảo Vinh quay lại căn hộ trống rỗng tìm thấy hộ chiếu của mình, ôm tấm chăn cũ và khóc nức nở khi nhận ra Diệu Huy đã thực sự rời đi. Bộ phim kết thúc với cảnh Diệu Huy dừng chân ở Đài Bắc và tình cờ tìm thấy quán ăn của gia đình Trương. Anh lấy cắp tấm ảnh của Trương và rời đi để lên tàu hỏa quan sát cảnh thành phố trong mưa.

Sản xuất

Quá trình sản xuất Xuân quang xạ tiết phản ánh phương pháp làm phim đặc trưng của Vương Gia Vệ, đó là tập trung vào sự ngẫu hứng, hợp tác chặt chẽ với đoàn làm phim và hoàn toàn không có kịch bản hoàn chỉnh. Anh phụ thuộc nhiều vào các cộng sự lâu năm như nhà thiết kế/dựng phim Trương Thúc Bình và nhà quay phim Christopher Doyle. Các cuộc thảo luận về Xuân quang xạ tiết thường xoay quanh âm nhạc và văn học hơn là nội dung câu chuyện trực tiếp hay ý nghĩa cụ thể. Đội ngũ làm phim chấp nhận quy trình ngẫu nhiên này, dần khám phá hướng đi và chủ đề thực sự của phim trong quá trình dàn dựng và ghi hình.

Phát triển
Vương Gia Vệ bắt đầu lên ý tưởng cho Xuân quang xạ tiết từ một số yếu tố cốt lõi như cốt truyện cơ bản, lựa chọn bối cảnh, các diễn viên chính, cùng một số hình ảnh, từ khóa và bản nhạc cụ thể. Một phần phim được lấy cảm hứng từ tiểu thuyết The Buenos Aires Affair (1973) của nhà văn người Argentina Manuel Puig, và đây cũng là tiêu đề của một trong những bản phác thảo cũng như tên gọi ban đầu của phim. Puig được xem là người có sức ảnh hưởng lớn đến Vương Gia Vệ nhờ vào lối tường thuật phi tuyến tính () đặc trưng của ông. Ban đầu, Vương Gia Vệ muốn chuyển thể The Buenos Aires Affair thành phim nhưng anh đã từ bỏ ý tưởng này sau khi bắt đầu vào công đoạn dựng phim mà không rõ lý do. Học giả điện ảnh châu Á Stephen Teo phân tích chủ đề và cho biết Xuân quang xạ tiết có sự tương đồng với tiểu thuyết Hopscotch (1963) của nhà văn người Argentina Julio Cortázar, do cả hai cùng khai thác mối quan hệ phức tạp đầy mâu thuẫn nội tâm và thể hiện cảm xúc khó khăn trong việc tìm kiếm hạnh phúc ở một vùng đất xa lạ.

Ngày 30 tháng 8 năm 1996, Doyle soạn một bản phân tích câu chuyện "đậm chất hình ảnh về 'phong cảnh và không gian'" và tóm tắt cho Vương Gia Vệ. Bản tóm tắt này bao gồm các cảnh quay dự kiến như thác Iguazu (lấy cảm hứng từ họa tiết trên chụp đèn trong một khách sạn tình yêu), cuộc hành trình xuôi về phương nam trên chiếc xe mui trần màu đỏ băng qua những cánh đồng muối Salinas Grandes rồi tiến đến chí tuyến Nam. Bản nháp cũng phác thảo một số diễn biến như cảnh quan hệ tình dục bạo lực dẫn đến chia tay và những cuộc giằng co sau đó của các nhân vật ở Buenos Aires. Theo ý tưởng ban đầu, Hà Bảo Vinh sẽ làm việc trong một quán tango dành cho người đồng tính nam và sau đó ăn cắp một chiếc đồng hồ Rolex để bán lấy tiền chi trả vé về nhà cho Lê Diệu Huy, trong khi Diệu Huy thì làm những công việc lặt vặt. Một điểm khác biệt rõ ràng so với bản chính thức là hai nhân vật chính sẽ hội ngộ ở thác Iguazu. Vương Gia Vệ lấy hình ảnh thác nước làm biểu tượng "năng lượng tình dục" () cho phim.

Tiền kỳ
Đoàn làm phim có mặt tại Argentina không chỉ để rời xa sự thân thuộc, bối cảnh và mối bận tâm tại Hồng Kông mà còn khám phá những cảnh tượng mới lạ ở quốc gia mới. Qua đó, Xuân quang xạ tiết trở thành tác phẩm điện ảnh đầu tiên của Vương Gia Vệ lựa chọn bối cảnh ở quốc gia bên ngoài Hồng Kông. Quá trình khảo sát địa điểm lý tưởng để ghi hình kéo dài khoảng 30 tiếng đồng hồ trên xe buýt dọc đi đến tỉnh Jujuy ở phía bắc, gần biên giới Bolivia và Chile. Trong thời gian này, Vương Gia Vệ giao cho Doyle nhiệm vụ tìm ra "ý nghĩa siêu hình của chí tuyến Nam". Doyle nghiên cứu về đề tài và liên tưởng đến khái niệm của nhà văn người Mỹ Henry Miller về các nhà thơ bị tha hóa tìm thấy sự phục hưng trong cái chết. Ông đúc kết với đạo diễn đây sẽ là hình ảnh phù hợp với hai nhân vật chính. Vương Gia Vệ thường xuyên lui về nơi tạm trú để sắp xếp lại những hình ảnh và ý tưởng đã tích lũy được.

Hai diễn viên Hồng Kông Lương Triều Vỹ và Trương Quốc Vinh lần lượt được chọn thủ vai Lê Diệu Huy và Hà Bảo Vinh. Vương Gia Vệ đặt tên hai nhân vật chính từ tên thật của thành viên chỉ đạo ánh sáng và trợ lý lấy nét trong đội ngũ làm phim của anh. Nam diễn viên Hồng Kông Lưu Đức Hoa tiết lộ từng được Vương Gia Vệ mời thủ vai Hà Bảo Vinh, nhưng chưa kịp ký hợp đồng thì phân vai này đã thuộc về Trương Quốc Vinh. Nhà phê bình điện ảnh Lâm Dịch Hoa cho biết việc lựa chọn Lương Triều Vỹ và Trương Quốc Vinh đóng chính, vốn là hai diễn viên có tiếng đương thời, khiến cho Xuân quang xạ tiết có sức lôi kéo và hấp dẫn đối với khán giả đại chúng, cũng như giúp họ dễ dàng liên tưởng các chủ đề của phim với cuộc đời họ. Vương Gia Vệ đã typecasting bằng cách dựa vào hình tượng công chúng của cặp diễn viên nhằm giúp khán giả dễ nhận ra vai trò của họ trong phim: Trương Quốc Vinh là người đồng tính điển hình, còn Lương Triều Vỹ thì là người dị tính đóng vai đồng tính.

Vai Trương được bàn giao cho diễn viên Đài Loan Trương Chấn, diễn viên người Mỹ Gregory Dayton đóng vai phụ là một trong những người tình của Hà Bảo Vinh, còn diễn viên Đài Loan Phạm Thực Vỹ () thì xuất hiện quần chúng trong phân cảnh quán ăn ở Đài Bắc. Vương Gia Vệ quyết định mời Trương Chấn tham gia là vì anh rất thích diễn xuất của nam diễn viên ở các bộ phim trước. Ê kíp cũng gặp phải sự chậm trễ trong việc xin giấy phép lao động, buộc hơn một nửa thành viên phải di cư sang Uruguay để tái nhập cảnh Argentina bằng thị thực du lịch 15 ngày mới. Bộ phận sản xuất còn phải dùng đến việc hối lộ để tiếp tục công việc.

Quay phim
, Buenos Aires là địa điểm ghi hình đầu tiên của Xuân quang xạ tiết.|alt=Những ngôi nhà đầy màu sắc ở La Boca]]

Xuân quang xạ tiết bắt đầu bằng những cảnh quay đầu tiên là "không khí" tại La Boca và các khu vực lân cận, bao gồm mặt tiền và mái nhà của khách sạn Rivera. Vương Gia Vệ chọn quay phim ở La Boca không chỉ vì khung cảnh độc đáo mà còn vì muốn tranh thủ cơ hội gặp nữ ca sĩ người Mỹ Madonna tại đây.

Đoàn phim lựa chọn khách sạn Rivera làm địa điểm trung tâm và đã gặp nhiều sự bất tiện, hay thậm chí xung đột với cư dân khác. Họ đã phải vật lộn lâu ngày với sự thiếu hụt không gian và trang thiết bị như giàn giáo để có được những góc quay đẹp. Quá trình quay phim cũng đối mặt với những căng thẳng tài chính, có lúc đoàn làm phim thiếu tiền ăn do số ngày quay không thường xuyên, chỉ có 10% thời gian của họ ở Argentina được dành cho công việc làm phim. Đoàn làm phim còn phải luôn tính toán lượng phim nhựa còn lại theo từng thước đo và trung bình mỗi hộp phim chỉ quay được một lần. Khi sử dụng hết loại phim cũ, họ phải thử nghiệm một loại phim thay thế cần được tinh chỉnh kỹ hơn và chiếu sáng bổ sung để phù hợp với phần còn lại của phim.

Giữa giai đoạn bấm máy, Trương Quốc Vinh bị nhiễm trùng amip và được cứu mạng nhờ ơn Lương Triều Vỹ chăm sóc anh. Ngoài ra, Trương Quốc Vinh còn vướng bận công việc cá nhân buộc đoàn phim phải thay đổi tuyến truyện cũng như lịch quay, điển hình như cảnh di chuyển đến biên giới phía Bắc ở mở đầu trong kế hoạch đã bị hủy bỏ. Gần đến lúc rời đi, nam diễn viên phải quay gấp rút 3 ngày liên tục, mỗi ngày 20 tiếng để hoàn thành các phân cảnh của anh. Sau khi Trương Quốc Vinh rời đoàn phim, đội ngũ đã tuyển diễn viên đóng thế "phần sau đầu của anh" cho một số cảnh quay. Cuối tháng 10 đến đầu tháng 11 năm 1996, các diễn viên mới Quan Thục Di và Trương Chấn có mặt tại Argentina và gia nhập đoàn phim. Đội ngũ từng phải tạm dừng quay trong một thời gian ngắn, không chỉ để giúp hai diễn viên "thích nghi" mà còn phải tìm cách lồng ghép họ vào phim hợp lý.

trong Xuân quang xạ tiết làm biểu tượng cho mối quan hệ giữa hai nhân vật chính.|alt=Hình chụp thác Iguazu vào năm 1994.]]

Nhà hàng Chino Central () ở trung tâm Buenos Aires được chọn làm địa điểm để ghi hình cảnh của Trương Chấn, Quan Thục Di và Lương Triều Vỹ. Ban đầu, Trương Chấn đã gặp khó khăn khi diễn xuất do không quen với phong cách làm phim ngẫu hứng của Vương Gia Vệ. Vườn quốc gia Iguaçu ở Brasilvốn có lượng khách du lịch đông đúclà địa điểm thực hiện các cảnh quay tại thác Iguazu của Lương Triều Vỹ. Do Vương Gia Vệ chưa quyết định kịch bản tại đây nên Doyle và Trương Thúc Bình ghi hình nam diễn viên tại ngọn thác theo hai tình huống: giấc mơ và kết thúc tiềm năng. Doyle đã phải sử dụng trực thăng đặt góc nghiêng 35 độ và thò mình ra ngoài để thực hiện một số góc quay mong muốn tại thác.

Sau đó, đoàn phim có mặt tại Tierra del Fuego, một tỉnh của Argentina được mệnh danh là "nơi tận cùng thế giới" trong phim, để ghi hình Trương Chấn ở đó trong điều kiện ánh sáng độc đáo như bầu trời xanh lúc 10 giờ tối vào mùa hè và phải đảm bảo truyền tải trực quan bản chất trừu tượng của địa điểm. Vương Gia Vệ rời Argentina vào ngày 7 tháng 12, còn Doyle nán lại thêm một tuần để ghi hình các "cảnh quay trống". Doyle hoàn thành công việc của mình vào ngày 10 tháng 12 năm 1996. Đầu năm 1997, đoàn phim chuyển đến Đài Bắc để quay một kết thúc khả thi khác cho phim. Doyle mô tả môi trường làm phim ở Đài Bắc là "đặc thù và hoàn toàn lộn xộn". Cuối cùng, ngày 6 tháng 4 năm 1997, các cảnh quay bổ sung đã được thực hiện tại Hồng Kông.

Hiệu ứng và phong cách dựng phim
Xuân quang xạ tiết sử dụng phong cách ghi hình bằng máy quay cầm tay chuyển động xuyên suốt, không chỉ để tạo cảm giác tức thời mà còn để biên đạo trạng thái cảm xúc của diễn viên. Kỹ thuật quay phim của Doyle tập trung vào sự gần gũi về mặt vật lý và kết cấu cảm xúc, bằng cách sử dụng ống kính góc rộng cho hầu hết các cảnh quay nội tâm. Theo phân tích của Cathy Greenhalgh, phim cố tình phá vỡ tính liền mạch về mặt hình ảnh thông thường trong điện ảnh thông qua các đoạn , khung hình không đối xứng, thay đổi tiêu điểm đột ngột và thường xuyên chuyển góc quay đến 180 độ. Xuân quang xạ tiết sử dụng màu sắc high-key kết hợp với phong cách hình ảnh nhiễu hạt, hiệu ứng thay đổi tốc độ khung hình trong cảnh quay kết hợp với ống kính góc rộng. Những thay đổi này giúp tạo ra cảm giác "phê thuốc" và ngưng đọng thời gian trong những khoảnh khắc "quyết định" hoặc "mặc khải".

Greenhalgh cho biết các hiệu ứng ánh sáng, màu sắc và độ phơi sáng trong Xuân quang xạ tiết không chỉ đóng vai trò kỹ thuật dựng phim mà còn là các phương thức biểu đạt. Để bộc lộ các trạng thái cảm xúc khác nhau, Doyle sử dụng nhiều màu sắc bão hòa được tinh chỉnh bộ lọc kết hợp với nhiều nguồn ánh sáng tự nhiên hoặc nhân tạo. Tốc độ phim đôi khi được điều chỉnh trong những khoảnh khắc chuyển động chậm hoặc tua nhanh thời gian cũng giúp làm nổi bật những cao trào cảm xúc hoặc khoảnh khắc nội tâm. Những phân đoạn chỉnh phơi sáng quá mức hoặc quá ít đóng vai trò bộc lộ cảm xúc cô lập hoặc mãnh liệt của nhân vật rõ rệt hơn. Đoàn phim lựa chọn thước phim từ Fuji để thể hiện màu sắc "hoa anh túc" đặc trưng và tăng cường độ hạt trong quá trình tráng phim nhằm tạo cảm giác chân thật. Vương Gia Vệ khẳng định phong cách trắng đen phản ánh yếu tố tâm trạng hơn là hoài cổ. và dựng phim trên hệ thống máy tính Avid Technology, còn Doyle thì tham gia vào việc chuyển đổi đoạn phim. Kết quả là họ có một đoạn ghi hình dài hơn 3 tiếng đồng hồ gồm các cảnh quay giữa các nhân vật, cảnh quay riêng lẻ từng nhân vật, cộng với hai câu chuyện nhỏ bên lề về một y tá tại bệnh viện Buenos Aires và một nữ chủ nhân 17 tuổi của khách sạn Central. Ngày 31 tháng 3 năm 1997, Vương Gia Vệ tuyên bố cắt giảm thời lượng bộ phim còn 97 phút và đặc biệt loại bỏ hoàn toàn tuyến truyện của Quan Thục Di. Thông báo đột ngột này khiến cho bộ phận marketing phải hủy bỏ hàng loạt thiết kế quảng bá nhằm xóa tên Quan Thục Di, và áp phích lớn Nhật Bản tại Jet Tone được treo vào ngày 29 tháng 3 từ đó trở thành một tư liệu sưu tập chỉ "có một không hai". Vòng lặp "làm lại từ đầu" này cho thấy cả hai người đang tự mâu thuẫn với chính bản thân mình, cố chấp làm lại những ham muốn cho nhau và liên tục xóa bỏ quá khứ. Họ nhìn nhận mối quan hệ đôi bên giống như một "ngôi nhà" mà họ cố gắng xây dựng lại để được bên nhau trong mơ ước. Chính tính cách đối lập giữa sự chân thành, chung thủy, điềm tĩnh, cam chịu và đôi khi nghiêm khắc, chiếm hữu của Diệu Huy với sự vô trách nhiệm, tồi tệ, phóng đãng, bốc đồng, thôi miên, quyến rũ và hào nhoáng tựa như femme fatale của Bảo Vinh đã mang đến cho họ một sự gắn bó "bất khả thi". Khái niệm "hạnh phúc bên nhau" của Diệu Huy bắt nguồn từ yếu tố gia đình này, giống như một cuộc hôn nhân mà trong đó anh sẽ đóng cả hai vai trò. Tuy nhiên, giai đoạn ở chung này cũng bộc lộ mong muốn kiểm soát và níu kéo Bảo Vinh của anh.

Lưu vong và lạc lõng

| width = 230px
}}

Theo Stephen Teo, Xuân quang xạ tiết thể hiện chủ đề lưu vong qua việc lấy bối cảnh tại Argentina cách Hồng Kông rất xa. Phim bắt đầu bằng cảnh Diệu Huy và Bảo Vinh di dời từ Hồng Kông đến Argentina. Câu nói "chúng ta lạc đường rồi" của Diệu Huy với Bảo Vinh nhấn mạnh họ đã lạc lõng tại một nơi xa xôi lạ lẫm.
| width = 230px
}}

Xuân quang xạ tiết tái hiện chủ đề Anh Quốc chuyển giao Hồng Kông cho Trung Quốc bằng cách lấy bối cảnh ở Argentina rất xa so với Hồng Kông, cùng với nhan đề phụ tiếng Anh "A Story about Reunion" của phim mang hàm ý tương tự. Câu thoại đầu phim của Diệu Huy, "chúng ta lạc đường rồi", được cho là bàn về cảm giác khó xử chung khi phải đối mặt với thời điểm quan trọng đó. Bộ phim cho thấy Vương Gia Vệ đã thay đổi trong việc lựa chọn âm nhạc chủ đề. Trước đây, anh thường dùng các bài hát nổi tiếng của Mỹ và Anh thì lần này, anh thử nghiệm với những nghệ sĩ quốc tế ít tên tuổi hơn. Nhạc phim Xuân quang xạ tiết bao gồm các sáng tác của nhà soạn nhạc tango người Argentina Astor Piazzolla và nhạc sĩ người Brasil Caetano Veloso, cả hai đều tương đối xa lạ với khán giả toàn cầu vào thời điểm đó. Phim cũng lồng ghép các bản nhạc của nghệ sĩ experimental rock người Mỹ Frank Zappa và một bản cover ca khúc "Happy Together" (1967) của ban nhạc rock The Turtles do nhà soạn nhạc của phim là Chung Định Nhất (; ) thể hiện. Vương Gia Vệ muốn dùng cả bản cover "Happy Together" do chính Zappa trình bày nhưng không thương lượng được bản quyền. Phim tiếp tục được công chiếu ở Liên hoan phim quốc tế Toronto, Liên hoan phim New York và Liên hoan phim Luân Đôn BFI lần lượt vào các ngày 4 tháng 9, 10 tháng 10 và 8 tháng 11 năm 1997. Art Beatus Gallery là nhà tài trợ cho phim tại buổi công chiếu ở Liên hoan phim quốc tế Vancouver ngày 8 tháng 10 năm 1997. Xuân quang xạ tiết được phát hành thương mại tại các rạp chiếu phim ở Hoa Kỳ từ ngày 12 tháng 10 năm 1997 Ngày 30 tháng 5 năm 1997, phim được phát hành tại các rạp chiếu phim ở Hồng Kông và mang về doanh thu 8,6 triệu đô la Hồng Kông.

Do quy định kiểm duyệt ở các quốc gia nên một số phân cảnh, nhất là cảnh quan hệ tình dục đầu phim, bị lược bỏ. Xuân quang xạ tiết từng bị cấm nhập khẩu tại Hàn Quốc vào tháng 7 năm 1997, khiến cho công ty đầu tư và quảng bá phim Samsung Visual Arts thiệt hại 1 triệu đô la Mỹ. Lệnh cấm sau này đã được dỡ bỏ và phim chính thức ra rạp tại nước này vào ngày 22 tháng 8 năm 1998, thu hút hơn 117.000 khán giả. Xuân quang xạ tiết mang về hơn 1 triệu đô la Mỹ doanh thu tại Hàn Quốc tính trên tổng toàn bộ các đợt phát hành đến năm 2023.

Tháng 5 năm 1997, Christopher Doyle xuất bản tập nhật ký ảnh mang tên Don't Try for Me Argentina, trong đó ghi lại hậu trường thực hiện Xuân quang xạ tiết. Phiên bản tại Nhật Bản có ảnh bìa và tên gọi khác là được phát hành vào tháng 9 năm 1997. Quyển sách ảnh chính thức của Xuân quang xạ tiết cũng được xuất bản trong năm 1997 với số lượng in giới hạn. Bên trong có kèm theo tấm ảnh thẻ, bản đồ mà hai nhân vật chính sử dụng, thư giấy, bút và bao cao su. Năm 1999, bộ phim tài liệu về quá trình thực hiện của phim, Buenos Aires Zero Degree: The Making of Happy Together, được phát hành trong đó có chứa các phân cảnh mà bản phim chính thức đã loại bỏ. Phim tài liệu được trình làng tại Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 50 vào đầu năm 2000.

Ngày 26 tháng 5 năm 2006, một bộ boxset Xuân quang xạ tiết phiên bản cải thiện chất lượng giới hạn được phát hành nhằm kỷ niệm 10 năm phim giành giải tại Cannes. Các vật phẩm đi kèm gồm có hai đĩa phim DVD và hậu trường, một đĩa CD nhạc phim gốc, áp phích gốc, áp phích kỷ niệm 10 năm (cùng một bộ áp phích cuộn riêng), bộ bưu thiếp hậu trường, một chiếc quần lót, một chiếc đèn lồng xoay hình thác Iguazu và giấy chứng nhận có số sê-ri. Kino International chính thức phát hành phim ở định dạng Blu-ray từ ngày 8 tháng 6 năm 2010. Năm 2021, Xuân quang xạ tiết được phục chế thành định dạng độ phân giải 4K và phát hành tại rạp chiếu phim ở các quốc gia như Hàn Quốc, Hồng Kông, Đài Loan và Argentina. Một cuộc triển lãm liên quan đến phim được tổ chức tại Hồng Kông và phiên bản 4K của phim được công chiếu tại Liên hoan phim độc lập quốc tế Buenos Aires 2022.

Đón nhận

Đánh giá chuyên môn
Giới phê bình điện ảnh để lại nhiều đánh giá tích cực cho Xuân quang xạ tiết. Họ đặc biệt khen ngợi kỹ thuật quay phim của Christopher Doyle,}} và The Village Voice.}} vai trò đạo diễn của Vương Gia Vệ, diễn xuất của hai diễn viên đóng chính E! News, Shelly Kraicer và Pittsburgh Post-Gazette. và Time. Trên hệ thống tổng hợp kết quả đánh giá Rotten Tomatoes, Xuân quang xạ tiết nhận 84% lượng đồng thuận dựa trên 45 bài đánh giá. Các chuyên gia của trang web nhất trí rằng: "Phong cách mạnh mẽ của Xuân quang xạ tiết làm nổi bật câu chuyện tình yêu đời thường của nó, ngay cả khi nội dung có phần lê thê." Metacritic chấm cho phim số điểm 70 trên 100 dựa trên ý kiến từ 17 nhà phê bình, cho thấy các đánh giá "nhìn chung là tích cực".

Nhiều nhà phê bình ca ngợi kỹ thuật quay phim của Doyle đã mang đến vẻ đẹp hình ảnh độc đáo cho Xuân quang xạ tiết, chẳng hạn Stephen Holden của The New York Times khen ngợi "ánh sáng lung linh màu kẹo ngọt", "cảm giác dồn dập đến nghẹt thở qua các giác quan", "những thước phim tuyệt đẹp nhuốm màu xanh lam" của thác Iguazu và đánh giá đoàn làm phim đã sử dụng hiệu quả tính tương phản giữa các tông đen trắng và màu sắc để phản ánh các trạng thái cảm xúc khác nhau. Derek Elley của Variety ví Doyle là "ngôi sao thực sự của bộ phim" vì đã giữ chân khán giả bằng "những hình ảnh nhiễu hạt, có độ tương phản cao". Kevin Thomas của Los Angeles Times mô tả hình ảnh phim "gai góc như phác họa bằng than chì", phản ánh phong cách rời rạc của bộ phim và mối quan hệ giữa các nhân vật. Martin Hoyle của Financial Times nhận thấy nhà quay phim đã làm nên vẻ đẹp cho Xuân quang xạ tiết bằng cách nắm bắt cảm xúc mất phương hướng và cô đơn của các nhân vật.

Tài chỉ đạo của Vương Gia Vệ trong Xuân quang xạ tiết cũng nhận được nhiều lời khen. Hà Tư Dĩnh của Tinh Đảo nhật báo cảm thấy tài năng xây dựng những câu chuyện cảm xúc lay động lòng người của Vương Gia Vệ đã đạt đến một tầm cao mới. Edward Guthmann của San Francisco Chronicle tán dương cách tiếp cận phóng khoáng, bay bổng và độc đáo của Vương Gia Vệ, khẳng định phong cách quay ngẫu hứng và cấu trúc cốt truyện phi tuyến tính đã nắm bắt hoàn hảo cuộc sống xáo trộn của các nhân vật. Geoff Brown của The Times tán dương bộ phim đem đến "mức độ ấm áp mới" với sự khám phá "đầy chất thơ" của Vương Gia Vệ về nỗi khao khát và sự thuộc về. G. Allen Johnson của San Francisco Examiner khẳng định Xuân quang xạ tiết là "tác phẩm điện ảnh hoàn thiện nhất" của Vương Gia Vệ khi mang đến phong cách dựng phim được dẫn dắt bởi cảm xúc. Sức ảnh hưởng về mặt cảm xúc của Xuân quang xạ tiết cũng được nhiều cây viết ghi nhận. Stephen Holden cho biết tâm trạng bi kịch ngày càng sâu sắc của phim đã thể hiện "tinh thần bất định, sẵn sàng đón nhận mọi thứ của tuổi trẻ cùng một nỗi buồn thấm thía",

Tuy nhiên, một số nhà phê bình đã để lại những đánh giá trái chiều, chủ yếu là do phong cách tường thuật của Vương Gia Vệ đã lấn át nội dung hoặc khiến cho tình tiết trong Xuân quang xạ tiết trở nên rời rạc kéo dài. và Boxoffice Magazine.}} Jonathan Rosenbaum của Chicago Reader mô tả phong cách của Xuân quang xạ tiết là "đi tìm nội dung" và chỉ trích cách thức tường thuật của đạo diễn đã "teo tóp thành một đống hổ lốn gồm các phân cảnh riêng lẻ". Ian Freer của Empire tuy cảm nhận phim có hình ảnh đẹp nhưng cho rằng "sự thiếu vắng bất kỳ cú tác động cảm xúc thực sự nào" cùng "cốt truyện thất thường" khiến khán giả khó đồng cảm. Charles Taylor từ Salon.com cảm thấy Xuân quang xạ tiết "gây chán nản" với hình ảnh "nặng nề" và chỉ trích hai nhân vật chính hoàn toàn thiếu "chemistry" lãng mạn. Đăng Đồ từ Hong Kong Economic Times cho rằng cách miêu tả động lực yêu–ghét là gượng gạo và các chủ đề cảm xúc vẫn chưa được phát triển đầy đủ. Trong khi Ron Weiskind nhận thấy Xuân quang xạ tiết thú vị về mặt phong cách, nhà báo đánh giá những "thủ thuật màu mè" là không thỏa mãn, chỉ để lại cho khán giả sự thương hại hơn là đồng cảm.
|-
| rowspan="3" | Giải Kim Tử Kinh năm 1998
| Nam diễn viên xuất sắc nhất
| Lương Triều Vỹ
|
| rowspan="3" style="text-align:center;" |
|-
| Quay phim xuất sắc nhất
| Christopher Doyle
|
|-
| Top 10 phim Trung Quốc hay nhất
| Xuân quang xạ tiết
|
|-
| rowspan="3" | Giải Kim Mã lần thứ 34
| Đạo diễn xuất sắc nhất
| Vương Gia Vệ
|
| rowspan="3" style="text-align:center;" |
|-
| Nam diễn viên xuất sắc nhất
| Trương Quốc Vinh
|
|-
| Quay phim xuất sắc nhất
| Christopher Doyle
|
|-
| rowspan="9" | Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 17
| Phim hay nhất
| Xuân quang xạ tiết
|
| rowspan="9" style="text-align:center;" |
|-
| Đạo diễn xuất sắc nhất
| Vương Gia Vệ
|
|-
| rowspan="2" | Nam diễn viên chính xuất sắc nhất
| Lương Triều Vỹ
|
|-
| Trương Quốc Vinh
|
|-
| Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
| Trương Chấn
|
|-
| Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất
| Trương Thúc Bình
|
|-
| Quay phim xuất sắc nhất
| Christopher Doyle
|
|-
| Thiết kế trang phục và trang điểm xuất sắc nhất
| Trương Thúc Bình
|
|-
| Dựng phim xuất sắc nhất
| Trương Thúc Bình, Hoàng Minh Lâm
|
|-
| Giải Hiệp hội phê bình điện ảnh Hồng Kông lần thứ 4
| Phim có giá trị
| Xuân quang xạ tiết
|
| style="text-align:center;" |
|-
| Giải Tinh thần độc lập lần thứ 13
| Phim ngoại ngữ hay nhất
| Xuân quang xạ tiết
|
| style="text-align:center;" |
|}

Di sản
năm 2021.]]

Giới chuyên môn về sau gọi Xuân quang xạ tiết là một tác phẩm điện ảnh kinh điển GQ, Far Out, South China Morning Post, Little White Lies, The Spool, Frieze, Slant Magazine, Ian Thomas Malone và The Asian Cut.}} và đưa bộ phim vào danh sách hay nhất mọi thời đại. đứng thứ 3 trong danh sách bộ phim LGBT xuất sắc nhất của Viện phim Vương quốc Liên hiệp Anh (2016); đứng thứ 71 trong danh sách phim ngoại ngữ vĩ đại nhất của BBC (2018).}} Xuân quang xạ tiết được xem là phim điện ảnh Hồng Kông đầu tiên không bệnh lý hóa hay biếm họa các nhân vật chính đồng tính mà coi họ là những nhân vật toàn diện, xứng đáng được quan tâm và đồng cảm. Biểu tượng đồng tính trong phim lẫn hình tượng công chúng của Trương Quốc Vinh được xem là có vai trò trong việc diễn đạt bản sắc queer châu Á mới nổi từ cuối thập niên 1990. Xuân quang xạ tiết còn là một phương tiện kết nối cộng đồng queer thông qua những buổi công chiếu, biến không gian xem phim thành nơi để thuộc về và thúc đẩy một "cộng đồng di động" cho khán giả queer châu Á di cư. Tác phẩm có sức ảnh hưởng đến những bộ phim queer khác, chẳng hạn như Moonlight (2016) và Cái tên khắc sâu trong tim người (2020), nhờ vào những điểm giống về mô-típ. Dòng nhạc tango trở nên phổ biến ở Hồng Kông nhờ vào việc Vương Gia Vệ sử dụng các sáng tác của Astor Piazzolla trong Xuân quang xạ tiết. Cũng nhờ sức hút của phim kèm theo việc Vương Gia Vệ thừa nhận anh chịu ảnh hưởng từ Manuel Puig mà các tác phẩm của cố nhà văn, đặc biệt là tiểu thuyết The Buenos Aires Affair, nhận được nhiều sự quan tâm tại các quốc gia nói tiếng Trung mặc dù bản dịch còn hạn chế. Xuân quang xạ tiết được hồi sinh vào những năm 2020 là minh chứng cho sức hấp dẫn xuyên quốc gia lâu dài của phim, cộng thêm một phần là do hậu quả của các cuộc biểu tình tại Hồng Kông 2019–20.

Sau khi Trương Quốc Vinh qua đời, Xuân quang xạ tiết thường được tái phát hành và công chiếu tại Hàn Quốc nhằm kỷ niệm ngày mất của anh qua các năm. Tháng 4 năm 2011, sách ảnh kèm nhật ký thực hiện Xuân quang xạ tiết của Doyle được tạp chí City Entertainment Magazine () tái bản, với 20% kinh phí được chuyển cho Quỹ ung thư trẻ em Hồng Kông (CCF Hong Kong). Nhằm tri ân cho bộ phim, Lương Triều Vỹ từng tái hiện cảnh khóc vào máy ghi âm cho video quảng bá Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 42. Tháng 10 năm 2021, hãng bán đấu giá Sotheby's tổ chức sự kiện kỷ niệm 30 năm thành lập công ty Jet Tone Films của Vương Gia Vệ, trong đó trưng bày các vật phẩm kỷ niệm của Xuân quang xạ tiết. Chiếc áo khoác da màu vàng mà Trương Quốc Vinh từng mặc với tên gọi Heartbreak Tango – Yellow Jacket () được coi là biểu tượng của bộ phim và là địa vị huyền thoại của anh trong nền điện ảnh châu Á. Vương Gia Vệ quyết định đấu giá trang phục này, phát hành phim ngắn liên quan nhằm tôn vinh cố tài tử và di sản của Xuân quang xạ tiết.

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Nguồn




















Liên kết ngoài