undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Ớt đỏ Savina

Ớt đỏ Savina là một giống ớt habanero (Capsicum chinense Jacquin), được lai tạo có chọn lọc để tạo ra trái cây có vị cay nồng hơn, khối lượng nặng hơn và kích thước to hơn.

Frank Garcia của GNS Spices, ở Walnut, California, được ghi nhận là nhà phát triển ra giống ớt Red Savina habanero. Phương pháp chính xác mà Garcia sử dụng để chọn các chủng nóng nhất không được công khai.

Ớt đỏ Savina được bảo vệ bởi Đạo luật bảo vệ giống cây trồng của Hoa Kỳ (PVP 9200255) cho đến năm 2011

Vào tháng 2 năm 2007, ớt Savina đỏ đã bị thay thế trong Kỷ lục Guinness thế giới bởi một loại ớt nóng nhất thế giới đến thời điểm đấy là Ớt bhut jolokia, còn được gọi là "Ớt ma". Ớt đỏ Savina đã giữ kỷ lục này từ năm 1994 đến 2006.

Ớt đỏ Savina đã được báo cáo với số điểm lên tới 577.000 trên thang Scoville, nhưng con số được trích dẫn này chưa bao giờ được xác minh; một thí nghiệm so sánh được thực hiện bởi một nhóm các nhà nghiên cứu bao gồm Giáo sư nhiếp chính Paul W. Bosland tại Viện Ớt Chile tại Đại học bang New Mexico năm 2005 cho thấy mức nhiệt trung bình là 248.556 SHU đối với giống ớt đỏ Savina. Orange Habaneros có thể cay nóng đến mức 357.729 SHU, nhưng Orange Habanero trung bình là khoảng 200.000 SHU. Trong khi ớt bhut jolokia trung bình là 1.019.687 SHU.

Tham khảo
Ớt Fresno

Ớt Fresno Chili ( FREZ -noh) là một cây trồng có kích thước vừa phải thuộc giống Capsicum annuum. Không nên nhầm lẫn với Ớt chuông Fresno. Nó thường bị nhầm lẫn với Ớt jalapeño nhưng có vỏ mỏng hơn, thường có độ cay nồng nhẹ hơn và mất ít thời gian hơn để trưởng thành. Tuy nhiên, đây là một giống ớt New Mexico chile, khác biệt về mặt di truyền với jalapeño và nó phát triển quả thẳng lên, thay vì chỉ xuống như với jalapeño. Trái cây bắt đầu chuyển sang màu xanh lá cây tươi, sau đó chuyển sang màu cam và đỏ khi trưởng thành hoàn toàn. Một quả ớt Fresno trưởng thành sẽ có hình nón, dài 2 inch và đường kính khoảng 1 inch ở cuống. Cây phát triển tốt ở nhiệt độ ấm đến nóng với khí hậu khô với những ngày hè nắng dài và đêm mát mẻ. Chúng rất nhạy cảm và kháng bệnh, đạt chiều cao từ 24 đến 30 inch.

Lịch sử
Fresno Chili được Clarence Brown Hamlin phát triển và phát hành để trồng trọt thương mại vào năm 1952. Hamlin đặt tên cho ớt là "Fresno" để vinh danh thành phố Fresno, California. Chúng được trồng khắp California, đặc biệt là Thung lũng San Joaquin.
Tập tin:Fresno pepper 3.jpg|Hoa của ớt Fresno Chile có màu trắng, phấn hoa màu đen
Tập tin:Fresno pepper 1.jpg|Quả chưa trưởng thành của ớt Fresno Chile hướng lên trên
Tập tin:Fresno pepper 7.jpg|Quả chín hoàn toàn treo trên cây
Tập tin:Fresno pepper 5.jpg|Trái (hai bên phải) so với 'Jalapeño' (hai bên trái)

Công dụng
Ớt Fresno thường được sử dụng cho các món như ceviche, salsa và như một phần đệm cho gạo và đậu đen. Do vỏ dày, chúng có độ khô không tốt Những quả màu xanh lá cây nhẹ thường có thể được mua vào mùa hè trong khi những quả màu đỏ nóng có sẵn vào mùa thu. Nó có tập quán ẩm thực khác nhau tùy thuộc vào sự trưởng thành của nó.

Chillis xanh chưa trưởng thành linh hoạt hơn và có thể được thêm vào nhiều loại món ăn. Chúng thêm vào độ cay nhẹ và hương vị cho nước sốt, tương ớt, nước chấm, gia vị, thịt hầm, súp, món hầm và các món mặn. Fresnos xanh cũng có thể được ngâm và ăn toàn bộ. Chúng cũng làm một gia vị để trang trí tuyệt vời trong ẩm thực Mexico và Tây Nam Mỹ.

Ớt đỏ trưởng thành cung cấp ít hương vị và nhiều độ cay nồng hơn. Chúng thường được thêm vào salsas, gia vị, ceviches và ướp. Chúng làm topping tốt cho các món tacos, tostadas, bánh mì kẹp thịt, xúc xích và hot dogs. Chúng đủ lớn để nhồi với pho mát, khoai tây, hải sản và thịt.

Thông tin dinh dưỡng và y tế
Ớt Fresno là một nguồn cung cấp vitamin C và B tuyệt vời, chứa một lượng đáng kể chất sắt, thiamin, niacin, magnesi và riboflavin. Chúng có lượng calo, chất béo và natri thấp và giúp giảm cholesterol. Nhiều chất dinh dưỡng này đạt nồng độ cao nhất trong quả chín đỏ. Các yếu tố cay nồng là xuất phát từ capsaicin, một hợp chất hóa học cung cấp chất chống viêm và giảm đau tự nhiên và thúc đẩy cảm giác no. Ớt có chứa một lượng khoáng chất tốt bao gồm kali, mangan, sắt và magnesi.

Xem thêm

Ớt Jalapeño
Danh sách các giống ớt
Ớt Serrano

Tham khảo
Ớt Espelette

Ớt Espelette (tiếng Pháp: piment d'Espelette ; Basque: Ezpeletako biperra) là một loạt ớt Capsicum annuum được trồng ở xã Espelette, Pyrénées-Atlantiques của Pháp, theo truyền thống tại lãnh thổ phía bắc của người Basque. Vào ngày 1 tháng 6 năm 2000, nó được phân loại là sản phẩm AOC và được xác nhận là sản phẩm APO vào ngày 22 tháng 8 năm 2002.

Ớt, có nguồn gốc từ Trung và Nam Mỹ, được du nhập vào Pháp trong thế kỷ 16. Sau khi lần đầu tiên được sử dụng để làm thuốc, nó trở nên phổ biến như một thứ gia vị và để bảo quản các loại thịt. Bây giờ nó là một gia vị cơ bản của ẩm thực xứ Basque, nơi nó đã dần thay thế hạt tiêu đen và nó là một thành phần quan trọng trong món piperade.

Ớt AOC Espelette được trồng ở các xã sau: Ainhoa, Cambo-les-Bains, Espelette, Halsou, Itxassou, Jatxou, Larressore, Saint-Pée-sur-Nivelle, Souraïde và Ustaritz. Chúng được thu hoạch vào cuối mùa hè và vào tháng 9, các tràng hoa ớt đặc trưng được treo trên ban công và tường nhà trên khắp các xã để làm khô.

Loài ớt này đạt được mức tối đa chỉ 4.000 trên thang Scoville và do đó chỉ được coi là nóng nhẹ. Nó có thể được mua dưới dạng các tràng ớt tươi hoặc khô, cũng như ớt xay, hoặc xay nhuyễn hoặc ngâm trong lọ.

Theo Syndicat du Piment d'Espelette, một hợp tác xã được thành lập để có được chỉ định AOC cho loài ớt này, có 160 nhà sản xuất AOC Piment d'Espelette trồng và vào năm 2014, họ đã sản xuất 203 tấn Piment d ' Espelette và 1300 tấn ớt thô.

Ghi chú

Tham khảo

Larousse Gastronomique (1998). Paris: Larousse-Bordas. Mã số &nbsp; ngày 2 tháng 3 năm 507300-6
Paprika Tap de Cortí

Liên kết ngoài

Piment d'Espelette, trang web dành riêng cho hạt tiêu
Bão Manny (1993)

Bão Manny, được biết đến ở Philippines với tên gọi bão Naning hay bão số 12 năm 1993 ở Việt Nam, là cơn xoáy thuận nhiệt đới thứ 41 của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1993.

Lịch sử khí tượng

Bão Manny, giống như bão Lola (Monang), đã phát triển từ một rãnh thấp gần xích đạo trong ngày 1 tháng 12. Hệ thống di chuyển về phía Tây và mạnh dần lên thành một cơn bão nhiệt đới vào ngày mùng 4. Do chịu tác động của một áp cao ở phía Bắc, Manny đã thực hiện một vòng lặp trong quỹ đạo từ ngày 7 đến ngày 8 tháng 12 và đạt đến cấp độ bão cuồng phong trong quãng thời gian đó. Tiếp theo cơn bão di chuyển theo hướng Tây Nam, đổ bộ vào Philippines trong tối ngày mùng 9 và suy yếu trên đất liền. Khi đi vào Biển Đông, Manny đã không thể mạnh lên được nhiều do gió trên tầng cao tác động. Cơn bão tan trên khu vực bán đảo Mã Lai trong ngày 16. Manny đi qua để lại hậu quả là 230 người thiệt mạng, chỉ vừa mới một tuần sau khi Lola tấn công khu vực tương tự.

Quỹ đạo
Quỹ đạo di chuyển của Manny là không bình thường, với một vòng lặp trong quỹ đạo và một quá trình tăng cường độ khi di chuyển theo hướng Tây Nam trong thời điểm tháng 12. Tuy nhiên, trước đây đã xảy ra một trường hợp tương tự gần như hoàn hảo. Bão Pamela của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 1982 cũng đã có một giai đoạn di chuyển theo một quỹ đạo gần giống hệt như Manny, và thời gian cũng gần tương tự, vào khoảng đầu tháng 12 cuối năm (mặc dù Pamela yếu hơn nhiều so với Manny).

Xem thêm

Bão Pamela (1982)
Bão Gay (1989)
Bão Forrest (1992)

Tham khảo
Arctigenin

Arctigenin là một lignan được tìm thấy trong một số loài thực vật thuộc họ Asteraceae, bao gồm cả cây ngưu bàng lớn hơn (Arctium lappa) và Saussurea heteromalla. Nó đã cho thấy tác dụng chống vi-rút và chống ung thư trong ống nghiệm. Nó là aglycone của arctiin.

Việc sử dụng arctigenin đã được chứng minh là có hiệu quả trong mô hình chuột bị viêm não Nhật Bản.

Nó đã được tìm thấy để hoạt động như một chất chủ vận của thụ thể adiponectin 1 (AdipoR1).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Arctigenin entry in the public domain NCI Dictionary of Cancer Terms
Gramine

Gramine (còn được gọi là donaxine) là một alcaloid indole tự nhiên có trong một số loài thực vật. Gramine có thể đóng một vai trò phòng thủ trong các nhà máy này, vì nó độc hại đối với nhiều sinh vật.

Xảy ra
Gramine đã được tìm thấy trong cây sậy khổng lồ, Arundo donax, Hordeum, (một chi cỏ khác).

Tác dụng và độc tính
Gramine đã được tìm thấy để hoạt động như một chất chủ vận của thụ thể adiponectin 1 (AdipoR1).

LD50 của ngữ pháp là 44,6&nbsp;mg/kg iv ở chuột và 62,9&nbsp;mg/kg iv ở chuột. Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện về độc tính ở côn trùng gây hại cho cây trồng để sử dụng làm thuốc trừ sâu có thể.

Tham khảo
Amblyglyphidodon leucogaster

}}
Amblyglyphidodon leucogaster là một loài cá biển thuộc chi Amblyglyphidodon trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1847.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: leuco- ("trắng") và gaster ("bụng"), hàm ý đề cập đến vệt màu vàng trên bụng chuyển thành trắng khi ngâm mẫu vật trong rượu.

Phân loại học
Quần thể của A. leucogaster trước đây được cho là trải dài từ Biển Đỏ đến quần đảo Samoa với nhiều biến thể kiểu màu tùy theo khu vực địa lý. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng, quần thể này là một phức hợp bao gồm 4 loài:

A. leucogaster thực sự chỉ giới hạn ở rìa đông của Ấn Độ Dương và một phần Tây Thái Bình Dương.
Amblyglyphidodon orbicularis tại Samoa, Fiji và Nouvelle-Calédonie.
Amblyglyphidodon indicus tại Biển Đỏ và hầu hết Ấn Độ Dương.
Amblyglyphidodon melanopterus tại Tonga.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
A. leucogaster được ghi nhận tại quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh, cũng như các rạn san hô vòng ngoài khơi Tây Úc, trải dài về phía đông đến hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á và một số các đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến quần đảo Caroline, quần đảo Marshall và Vanuatu), ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), giới hạn phía nam đến rạn san hô Great Barrier. A. leucogaster cũng đã được ghi nhận tại Lakshadweep (Ấn Độ), mở rộng phạm vi của loài này về phía tây.

A. leucogaster sống gần những rạn san hô ngoài khơi và trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 45 m.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–14; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số vảy đường bên: 14–17; Số lược mang: 24–30.

Sinh thái học
Thức ăn của A. leucogaster là các loài giáp xác nhỏ, trứng cá và tảo. Chúng sống đơn độc hoặc hợp thành từng nhóm nhỏ. Trứng của loài này được dính chặt vào nền tổ (trên các san hô), được cá đực bảo vệ và chăm sóc.

Tham khảo
Amblyglyphidodon melanopterus

Amblyglyphidodon melanopterus là một loài cá biển thuộc chi Amblyglyphidodon trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2002.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Latinh: melano- ("đen") và pterus ("vây, cánh"), hàm ý đề cập đến phần vây mềm của vây lưng và vây hậu môn cũng như vây đuôi đều có màu đen.

Phân loại học
Quần thể của Amblyglyphidodon leucogaster trước đây được cho là trải dài từ Biển Đỏ đến quần đảo Samoa với nhiều biến thể kiểu màu tùy theo khu vực địa lý. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng, quần thể này là một phức hợp bao gồm 4 loài:

A. leucogaster thực sự chỉ giới hạn ở rìa đông của Ấn Độ Dương và một phần Tây Thái Bình Dương.
Amblyglyphidodon indicus tại Biển Đỏ và hầu hết Ấn Độ Dương.
Amblyglyphidodon orbicularis tại Samoa, Fiji và Nouvelle-Calédonie.
A. melanopterus tại Tonga.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
A. melanopterus hiện chỉ được biết đến tại Tonga. A. melanopterus sống gần các rạn san hô viền bờ ở độ sâu đến ít nhất là 15 m.

Mô tả
A. melanopterus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 10,2&nbsp;cm. Vùng trên đầu và thân trước của A. melanopterus có màu xanh lục hơi xám, phớt màu hồng nhạt hoặc lục nhạt ở bụng và thân sau. Phần mềm của vây lưng, vây hậu môn và toàn bộ vây đuôi đều có màu đen, giúp phân biệt chúng với các loài trong phức hợp leucogaster. Vây ngực trong suốt; không có đốm đen ở gốc vây. Vây bụng màu trắng.

Số gai ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây lưng: 11–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số vảy đường bên: 14–17; Số lược mang: 30–33.

Sinh thái học
Thức ăn của A. melanopterus chủ yếu là các loài động vật phù du. Cũng như những loài Amblyglyphidodon khác, A. melanopterus đực có nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóc những quả trứng. Trứng có độ dính và bám chặt vào nền tổ (như san hô).

Tham khảo
Amblyglyphidodon orbicularis

}}
Amblyglyphidodon orbicularis là một loài cá biển thuộc chi Amblyglyphidodon trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.

Từ nguyên
Tính từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "có hình tròn", hàm ý đề cập đến hình dạng cơ thể của chúng.

Phân loại học
Quần thể của Amblyglyphidodon leucogaster trước đây được cho là trải dài từ Biển Đỏ đến quần đảo Samoa với nhiều biến thể kiểu màu tùy theo khu vực địa lý. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng, quần thể này là một phức hợp bao gồm 4 loài:

A. leucogaster thực sự chỉ giới hạn ở rìa đông của Ấn Độ Dương và một phần Tây Thái Bình Dương.
Amblyglyphidodon indicus tại Biển Đỏ và hầu hết Ấn Độ Dương.
Amblyglyphidodon melanopterus tại Tonga.
A. orbicularis tại Samoa, Fiji và Nouvelle-Calédonie.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
A. orbicularis chỉ được ghi nhận tại quần đảo Samoa, Fiji, Nouvelle-Calédonie, sau đó là Tonga. A. orbicularis sống gần những rạn san hô ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

Mô tả
A. orbicularis có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 8,3&nbsp;cm. Cơ thể A. orbicularis ánh màu bạc, vùng bụng màu vàng tươi. Màu vàng lan rộng sang cả vây hậu môn và vây bụng, hơi phớt vàng ở cuống đuôi. Vây lưng màu xám không có viền đen như A. leucogaster. Vây đuôi có các tia màu trắng, màng vây trong suốt; rìa trên và dưới của vây đuôi có màu đen. Gốc vây ngực có một đốm đen rất nhỏ.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–14; Số tia vây ở vây ngực: 17; Số vảy đường bên: 14–17; Số lược mang: 28–31.

Sinh thái học
Cũng như những loài Amblyglyphidodon khác, A. orbicularis đực có nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóc những quả trứng. Trứng có độ dính và bám chặt vào nền tổ (như san hô).

Tham khảo
Amblyglyphidodon silolona

Amblyglyphidodon silolona là một loài cá biển thuộc chi Amblyglyphidodon trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2012.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của con tàu hạng sang M. Y. Silolona, để tri ân sự hào phóng của chủ tàu là Patti Seery đã tạo cơ hội cho các tác giả nghiên cứu thực địa ở khu vực Đông Ấn.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
A. silolona hiện chỉ được biết đến tại quần đảo Andaman. Loài này sinh sống tập trung gần những rạn san hô nhánh, đặc biệt là san hô của chi Acropora, độ sâu đến ít nhất là 12 m.

Mô tả
A. silolona có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là gần 7&nbsp;cm. Cơ thể A. silolona trưởng thành ánh màu bạc, vùng bụng và ngực màu vàng. Gai vây lưng, vây bụng và một phần vây hậu môn trước có màu vàng tươi. Vây ngực trong mờ, có đốm đen ở gốc vây. Vây đuôi trong mờ, có viền vàng (cá con) hoặc hơi đen (cá lớn) ở rìa trên và dưới. A. silolona có kiểu màu tương tự với Amblyglyphidodon orbicularis, tuy nhiên vây lưng của A. orbicularis không có màu vàng như A. silolona.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13; Số tia vây ở vây ngực: 17; Số vảy đường bên: 14–16; Số lược mang: 22–26.

Sinh thái học
Cũng như những loài Amblyglyphidodon khác, A. silolona bố và mẹ có nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóc những quả trứng. Trứng có độ dính và bám trên các nhánh san hô.

Tham khảo
Amblyglyphidodon ternatensis

| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Perciformes
| familia = Pomacentridae
| genus = Amblyglyphidodon
| species = A. ternatensis
| binomial = Amblyglyphidodon ternatensis
| binomial_authority = (Bleeker, 1853)
| synonyms =
Glyphisodon schlegelii
Glyphidodon nigrifrons
Abudefduf philippinus
}}}}
Amblyglyphidodon ternatensis là một loài cá biển thuộc chi Amblyglyphidodon trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của đảo Ternate, một hòn đảo thuộc quần đảo Maluku của Indonesia (hậu tố –ensis dùng để biểu thị nơi chốn).

Phạm vi phân bố và môi trường sống
A. ternatensis được ghi nhận ở hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á hải đảo và một số các đảo quốc thuộc châu Đại Dương là Papua New Guinea, quần đảo Solomon, Vanuatu và Palau, cũng như tại quần đảo Trường Sa.

Loài nguy cấp
Theo Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), có khoảng 30% đến 50% quần thể các loài san hô Acropora ở khu vực phân bố của A. ternatensis đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng. Do phụ thuộc vào môi trường sống san hô Acropora, hơn 30% quần thể của A. ternatensis được ước tính đã biến mất. Vì thế, loài này đang được xếp vào Loài sắp nguy cấp.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–13.

Sinh thái học
Cũng như những loài Amblyglyphidodon khác, A. ternatensis bố mẹ có nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóc những quả trứng. Trứng có độ dính và bám chặt vào nền tổ (trên các nhánh san hô chết).

Tham khảo
Sławniowice

Ba Lan|subdivision_type1=Voivodeship|subdivision_name1=Opole|subdivision_type2=County|subdivision_name2=Nysa|subdivision_type3=Gmina|subdivision_name3=Głuchołazy|pushpin_map=Poland|pushpin_label_position=right|elevation_min_m=280|elevation_max_m=310|population_total=550|website=}} Sławniowice () là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Głuchołazy, thuộc hạt Nysa, Opole Voivodeship, ở phía tây nam Ba Lan, ở biên giới với Cộng hòa Séc. Nó nằm khoảng về phía tây của Głuchołazy, về phía nam của Nysa và về phía tây nam của thủ đô khu vực Opole.

Ngôi làng có dân số 550 và nổi tiếng với mỏ đá cẩm thạch. Công việc với đá cẩm thạch (cả khai thác và tinh chế) hiện là ngành công nghiệp chính của làng.

Lịch sử
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức (xem phần Thay đổi lãnh thổ của Ba Lan sau Thế chiến II).

Sławniowice của Ba Lan ngày nay được hình thành cùng với Velké Kunětice của Séc ngày nay, liền kề bên biên giới Séc, ngôi làng định cư Đức Groß Kunzendorf. Khi Silesia trở thành một khu vực của Phổ là kết quả của Chiến tranh Silesian, một biên giới mới phân chia các phần của ngôi làng. Tuy nhiên, biên giới không phải là một biên giới dân tộc hay biên giới ngôn ngữ khi tiếng Đức được nói ở cả hai bên biên giới. Sau năm 1945, người Đức ở vùng Silesian của thành phố, được đổi tên thành tên là Sławniowice, đã bị chính quyền mới của Ba Lan trục xuất để công dân Ba Lan mới vào định cư, trong khi về phía Séc, người Đức cũng bị trục xuất một phần bein được đổi tên thành Velké Kunětice, bởi chính quyền Tiệp Khắc để công dân Séc lấy tài sản của họ, do đó tạo ra biên giới ngôn ngữ hiện tại giữa Ba Lan và Séc mà hoàn toàn không được nói ở hai bên biên giới trước năm 1945.

Tham khảo
Sông Olza

Sông (, ) là một con sông ở Ba Lan và Cộng hòa Séc, một nhánh phải (phía đông) của sông Oder. Nó chảy từ dãy núi Silesian Beskids qua miền nam Cieszyn Silesia ở Ba Lan và các quận Frýdek-Místek và Karviná của Cộng hòa Séc, thường tạo thành biên giới với Ba Lan. Nó chảy vào sông Oder ở phía bắc Bohumín. Hợp lưu Olza-Oder cũng tạo thành một phần của đường biên giới.

Con sông là biểu tượng của khu vực Zaolzie (), nằm ở bờ phía tây của nó, tạo thành một phần của nửa phía tây của Cieszyn Silesia, như được diễn tả bằng những từ trong bài quốc ca không chính thức của vùng này của người Ba Lan địa phương, bài hát Płyniesz Olzo po dolinie (Thou Flowest, Olza, xuống thung lũng), được viết bởi Jan Kubisz.

Olza cũng đã truyền cảm hứng cho nhiều nghệ sĩ khác. Trong số những người đã viết về dòng sông là Adolf Fierla, Pola Gojawiczyńska, Emanuel Grim, Julian Przyboś, Vladislav Vančura và Adam Wawrosz. Ca sĩ Jaromír Nohavica đã sử dụng Olza như một chủ đề chính trong một số bài hát của mình.

Tên
Văn bản đề cập lâu đời nhất còn tồn tại là trong một lá thư có từ năm 1290, trong đó đề cập đến dòng sông Olza. Con sông sau đó đã được đề cập trong một tài liệu bằng văn bản vào năm 1611 với tên Oldza. Vào cuối thế kỷ 19, với sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc đại chúng, cả hai nhà hoạt động Ba Lan và Séc đều tuyên bố cái tên Olza không đủ là một cái tên trong tiếng Ba Lan, một mặt, và không đủ là một từ tiếng Séc, trên othrt. Một số nhà hoạt động Ba Lan đề xuất tên Olsza, trong khi nhà hoạt động người Séc để xuất cái tên Olše.

Nhà ngôn ngữ học và nhà văn người Séc Vincenc Prasek đã chứng minh vào năm 1900 rằng trên thực tế, cái tên Olza có nguồn gốc từ ngôn ngữ Old Slavic độc lập có trước cả tiếng Ba Lan và tiếng Séc. Sự mặc khải này đã được xác nhận bởi các nghiên cứu từ nguyên khác nhau trong thế kỷ 20. Từ Olza được sử dụng trong khu vực có nguồn gốc từ Oldza cổ đại. Olsa trong tiếng Đức là một cách viết lại của Olza nhưng phát âm giống nhau. Người dân địa phương luôn sử dụng hình thức Olza, bất kể là nguồn gốc quốc gia hay dân tộc. Người dân địa phương ở cả hai bên biên giới và từ cả hai quốc tịch tiếp tục gọi con sông là sông Olza.

Thị trấn và làng mạc trên sông
(từ nguồn đến miệng)

Istebna (PL)
Bukovec
Písek
Jablunkov
Návsí
Hrádek
Bystřice
Vendryně
Lyžbice
Třinec
Konská
Ropice
Český Těšín / Cieszyn (PL)

Chotěbuz
Pogwizdów (PL)
Louky nad Olší
Kaczyce (PL)
Darkov
Fryštát
Karviná
Dětmarovice
Závada
Godów (PL)
Věřňovice
Kopytov
Olza (PL)

Hình ảnh

Tập tin:Olše v Bukovci.jpg|Sông Olza ở Bukovec
Tập tin:Olza grodek.jpg|Sông Olza ở Hrádek
Tập tin:Olše v Karviné.jpg|Sông Olza ở Karviná
Tập tin:Olza1.jpg|Sông Olza ở Věřňovice

Chú thích

Tham khảo
Olcegepant

Olcegepant (INN, tên mã BIBN-4096BS) là một chất đối kháng thụ thể peptide liên quan đến gen calcitonin đang được nghiên cứu như là một điều trị tiềm năng cho chứng đau nửa đầu.

Một phân tích tổng hợp năm 2013 cho thấy olcegepant và telcagepant có hiệu quả và an toàn so với giả dược.

Xem thêm

Telcagepant

Tham khảo
Erenumab

| MedlinePlus = a618029
| pregnancy_AU =
| pregnancy_US =
| pregnancy_category =
| legal_AU =
| legal_CA =
| legal_UK =
| legal_US = ℞-only
| legal_status =
| routes_of_administration = Subcutaneous injection
| bioavailability = 82% (estimated)
| protein_bound =
| metabolism = Proteolysis
| elimination_half-life = 28 days
| excretion =
| CAS_number = 1582205-90-0
| ATC_prefix = N02
| ATC_suffix = CX07
| PubChem =
| DrugBank = DB14039
| ChemSpiderID = none
| UNII = I5I8VB78VT
| KEGG = D10928
| synonyms = AMG-334
| C = 6472
| H = 9964
| N = 1728
| O = 2018
| S = 50
| molecular_weight = 145.9 kDa
}}
Erenumab (tên thương mại Aimovig) là một loại thuốc nhắm vào thụ thể peptide liên quan đến gen calcitonin (CGRPR) để phòng ngừa chứng đau nửa đầu. Đây là lần đầu tiên trong nhóm các nhân vật phản diện CGRPR được FDA chấp thuận vào năm 2018. Đây là một hình thức trị liệu kháng thể đơn dòng trong đó các kháng thể được nuôi cấy đặc biệt được sử dụng để kích thích hệ thống miễn dịch của bệnh nhân tấn công các thụ thể cho protein CGRP, được cho là đóng vai trò chính trong việc bắt đầu chứng đau nửa đầu.

Sử dụng trong y tế
Erenumab được phê duyệt để ngăn ngừa chứng đau nửa đầu ở người lớn.

Nó được quản lý bằng cách tiêm dưới da 70 hoặc 140&nbsp;mg mỗi tháng một lần.

Tác dụng phụ
Tác dụng phụ thường gặp là táo bón, ngứa, co thắt cơ, cũng như các phản ứng nhẹ và chủ yếu thoáng qua tại vị trí tiêm.

Tương tác
Erenumab đã được chứng minh là không tương tác với ethinyl estradiol, norgestimate hoặc thuốc đau nửa đầu sumatriptan. Nhìn chung, nó có khả năng tương tác thấp vì nó không được chuyển hóa bởi các enzyme cytochrom P450.

Phê duyệt và tiếp thị
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã phê duyệt loại thuốc điều trị dự phòng chứng đau nửa đầu ở người lớn vào ngày 17 tháng 5 năm 2018. Giá niêm yết được báo cáo là mỗi năm. Nó đã được cấp phép bởi Cơ quan Dược phẩm Châu Âu vào ngày 31 tháng 7 năm 2018 và đang được Viện Sức khỏe và Chăm sóc Sức khỏe Xuất sắc đánh giá vào .

Xem thêm

Các kháng thể chống đau nửa đầu khác ngăn chặn con đường peptide liên quan đến gen calcitonin (CGRP):
Eptinezumab
Fremanezumab
Galcanezumab

Tham khảo
Eptinezumab

| KEGG = D11303
| C = 6352
| H = 9838
| N = 1694
| O = 1992
| S = 46
| molecular_weight = 143,282.6 g/mol
}}
Eptinezumab (trước đây là ALD403) là một loại thuốc thử nghiệm đang được Alder Biopharmologists phát triển để điều trị chứng đau nửa đầu. Nó là một kháng thể đơn dòng nhắm mục tiêu alpha và beta liên quan đến gen calcitonin (CGRP). Đó là trong các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III .

Xem thêm

Các kháng thể chống đau nửa đầu khác chặn đường CGRP
Erenumab
Fremanezumab
Galcanezumab

Tham khảo
Fremanezumab

| MedlinePlus = a618053
| pregnancy_AU =
| pregnancy_US =
| pregnancy_category =
| legal_AU =
| legal_AU_comment =
| legal_CA =
| legal_NZ =
| legal_UK =
| legal_US = Rx-only
| legal_UN =
| legal_status =
| routes_of_administration = Subcutaneous injection
| bioavailability = 55–66%
| protein_bound =
| metabolism = Proteolysis
| metabolites =
| onset =
| elimination_half-life = 30–31 days (estimated)
| duration_of_action =
| excretion = Thận
| CAS_number = 1655501-53-3
| ATC_prefix = N02
| ATC_suffix = CX09
| PubChem =
| DrugBank = DB14041
| ChemSpiderID = none
| UNII = PF8K38CG54
| KEGG = D11055
| synonyms = TEV-48125
| C = 6470
| H = 9952
| N = 1716
| O = 2016
| S = 46
}}
Fremanezumab được bán dưới tên thương mại là Ajovy, là một loại thuốc để ngăn ngừa chứng đau nửa đầu. Nó đã được chứng minh là có hiệu quả và an toàn ở những bệnh nhân trưởng thành bị bốn hoặc nhiều cơn đau đầu mỗi tháng.

Tác dụng phụ
Các tác dụng phụ phổ biến nhất là phản ứng tại vị trí tiêm, xảy ra ở 43 đến 45% bệnh nhân trong các nghiên cứu (so với 38% trong giả dược). Phản ứng quá mẫn xảy ra ở ít hơn 1% bệnh nhân.

Tương tác
Fremanezumab không tương tác với các thuốc chống đau nửa đầu khác như triptans, ergot alkaloids và thuốc giảm đau. Nhìn chung, thuốc này có khả năng tương tác thấp, vì nó không được chuyển hóa bởi các enzyme cytochrom P450.

Dược lý

Cơ chế hoạt động
Fremanezumab là một kháng thể đơn dòng được nhân hóa hoàn toàn nhằm chống lại các peptide liên quan đến gen calcitonin (CGRP) alpha và beta. Cơ chế hoạt động chính xác vẫn chưa được biết. Đây là kháng thể đơn dòng chống CGRP được phê duyệt duy nhất có thể được cung cấp với một khoảng thời gian hàng quý.

Dược động học
Sau khi tiêm dưới da, fremanezumab có sinh khả dụng là 55,55166%. Nồng độ cao nhất trong cơ thể đạt được sau năm đến bảy ngày. Giống như các protein khác, chất này bị phân giải bởi sự phân giải protein thành các peptide và amino acid nhỏ, được tái sử dụng hoặc bài tiết qua thận. Thời gian bán hủy được ước tính là từ 30 đến 31 ngày.

Lịch sử
Fremanezumab được phát hiện và phát triển bởi Rinat Neuroscience, được Pfizer mua lại vào năm 2006, và sau đó được cấp phép cho Teva. Nó đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt vào tháng 9 năm 2018. Vào tháng 4 năm 2019, fremanezumab đã được phê duyệt để tiếp thị và sử dụng tại Liên minh Châu Âu.

Thuốc đã và vẫn đang được đánh giá cho các bệnh khác ngoài đau nửa đầu, trong đó chất CGRP nội sinh đã được liên quan đến bệnh học. Teva vẫn đang phát triển nó cho chứng đau đầu từng cơn nhưng đã ngừng phát triển fremanezumab để điều trị đau đầu chùm mạn tính vào năm 2018 sau khi kết thúc chính của thử nghiệm giai đoạn III không được đáp ứng.

Xem thêm
Các kháng thể khác chặn đường CGRP:

Eptinezumab
Erenumab
Galcanezumab

Tham khảo
Galcanezumab

Galcanezumab, được bán trên thị trường dưới tên thương mại Emgality, là một kháng thể đơn dòng được nhân bản hóa được sử dụng để ngăn ngừa chứng đau nửa đầu. Nó cũng được sử dụng cho đau đầu cụm.

Tác dụng phụ thường gặp khi tiêm thuốc đau hoặc đỏ tại vị trí tiêm. Nó đã được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 2018, trở thành chất ức chế CGRP thứ ba để làm như vậy. Khi được sử dụng cho chứng đau nửa đầu, nó có giá khoảng 7.000 USD mỗi năm tại Hoa Kỳ vào năm 2019.

Xem thêm

Các kháng thể chống đau nửa đầu khác chặn đường CGRP
Eptinezumab
Erenumab
Fremanezumab

Tham khảo
Cholecystokinin

Cholecystokinin (CCK hoặc CCK-PZ; từ chole Hy Lạp, "mật"; cysto, "túi"; kinin, "di chuyển") là hormone peptide của ống tiêu hóa, có chức năng kích thích tiêu hóa chất béo và protein. Cholecystokinin hay pancreozymin được tổng hợp và tiết ra bởi các tế bào nội tiết ruột trong tá tràng, đoạn đầu tiên của ruột non, dẫn đến sự giải phóng các enzyme tiêu hóa và mật từ tuyến tụy và túi mật. Đây là một chất ức chế cơn đói.

Xem thêm

Thuốc chống sốt rét
Thuốc đối vận cholecystokinin
Proglumide

Tham khảo

Liên kết ngoài
Proglumide

| pregnancy_category =
| legal_status = Rx-only
| routes_of_administration = Oral

| bioavailability =
| metabolism =
| elimination_half-life = ~24 hours
| excretion =

| CAS_number_Ref =
| CAS_number = 6620-60-6
| ATC_prefix = A02
| ATC_suffix = BX06
| PubChem = 4922
| IUPHAR_ligand = 893
| UNII_Ref =
| UNII = EPL8W5565D
| ChEBI_Ref =
| ChEBI = 32058
| ChEMBL_Ref =
| ChEMBL = 316561
| smiles = CCCN(CCC)C(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)c1ccccc1
| ChemSpiderID_Ref =
| ChemSpiderID = 4753

| C=18 | H=26 | N=2 | O=4
| synonyms = (RS)-N2-benzoyl-N,N-dipropyl-α-glutamine
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/C18H26N2O4/c1-3-12-20(13-4-2)18(24)15(10-11-16(21)22)19-17(23)14-8-6-5-7-9-14/h5-9,15H,3-4,10-13H2,1-2H3,(H,19,23)(H,21,22)
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = DGMKFQYCZXERLX-UHFFFAOYSA-N
}}

Proglumide (Milid) là một loại thuốc ức chế nhu động ống tiêu hóa và làm giảm bài tiết dịch dạ dày. Đây là chất đối kháng cholecystokinin, chặn cả hai subtype CCKA và CCKB. Chất này được sử dụng chủ yếu trong điều trị loét dạ dày, mặc dù hiện nay được thay thế phần lớn bằng các loại thuốc mới.

Một tác dụng phụ thú vị của proglumide là chất này giảm đau giống thuốc opioid, và có thể ngăn ngừa hoặc thậm chí đảo ngược sự dung nạp thuốc opioid. Chính vì lý do đó mà proglumide trở thành một phương pháp điều trị adjuvant (tạm dịch là bổ trợ) hữu ích để sử dụng cùng với thuốc opioid trong điều trị các bệnh đau mạn tính như ung thư, khi mà thuốc giảm đau opioid phải dùng thời gian dài, làm giảm hiệu quả lâm sàng của các thuốc opioid.

Proglumide cũng được chứng minh là hoạt động như một chất chủ vận -opioid, có thể đóng góp vào tác dụng giảm đau.

Proglumide cũng hoạt động như một bộ khuếch đại hiệu ứng giả dược cho các điều kiện đau. Khi được tiêm vào một đối tượng đã cho biết trước tên thuốc, tác dụng giảm đau của nó lớn hơn hẳn giả dược. Khi được tiêm vào đối tượng một cách bí mật, thuốc này không có tác dụng giảm đau trong khi các loại thuốc giảm đau tiêu chuẩn có tác dụng. Cơ chế được cho là hệ thần kinh kích thích tiết dopamine và opioid nội sinh ở cấu trúc não và tủy sống.

Xem thêm
Proglumetacin

Tham khảo
CCK-4

{{Infobox drug
| IUPAC_name = (3S)-3-[(2S)-2-amino-3-phenylpropanamido]-3-{[(1S)-1-{[(1S)-1-carboxy -2-(indol-3-yl)ethyl]carbamoyl}-3-(methylsulfanyl)propyl]carbamoyl}propanoic acid
| image = Cck-4.svg
| width = 240

| tradename =
| pregnancy_AU =
| pregnancy_US =
| pregnancy_category =
| legal_AU =
| legal_CA =
| legal_UK =
| legal_US =
| legal_status =
| routes_of_administration = IV

| bioavailability = 100%
| protein_bound =
| metabolism = plasma protease enzymes
| elimination_half-life = 13 minutes
| excretion = N/A

| CAS_number = 1947-37-1
| CAS_number_Ref =
| ATC_prefix =
| ATC_suffix =
| PubChem =
| DrugBank =
| DrugBank_Ref =
| ChemSpiderID = 393888
| ChemSpiderID_Ref =
| UNII = 0OL293AV80
| UNII_Ref =
| ChEBI = 137728
| C = 29
| H = 35
| N = 5
| O = 7
| S = 1
| molecular_weight = 597.681 g/mol
| SMILES = CSCC[C@@H](C(=O)N[C@@H](CC(=O)O)C(=O)N[C@@H](Cc1ccccc1)C(=O)N)NC(=O)[C@H](Cc2c[nH]c3c2cccc3)N
| StdInChI = 1S/C29H36N6O6S/c1-42-12-11-22(33-27(39)20(30)14-18-16-32-21-10-6-5-9-19(18)21)28(40)35-24(15-25(36)37)29(41)34-23(26(31)38)13-17-7-3-2-4-8-17/h2-10,16,20,22-24,32H,11-15,30H2,1H3,(H2,31,38)(H,33,39)(H,34,41)(H,35,40)(H,36,37)/t20-,22-,23-,24-/m0/s1
| StdInChIKey = RGYLYUZOGHTBRF-BIHRQFPBSA-N

| StdInChIKey_Ref =
| StdInChI_Ref =
| verifiedrevid = 431772029
}}
Cholecystokinin tetrapeptide (CCK-4, Trp - Met - Asp - Phe -NH2) là một mảnh peptide có nguồn gốc từ hormone peptide lớn hơn cholecystokinin. Không giống như cholecystokin có nhiều vai trò khác nhau trong hệ thống tiêu hóa cũng như tác dụng của hệ thần kinh trung ương, CCK-4 hoạt động chủ yếu trong não như một chất gây mê, mặc dù nó giữ lại một số hiệu ứng GI, nhưng không nhiều như CCK-8 hoặc chiều dài đầy đủ polypeptide CCK-58.

CCK-4 đáng tin cậy gây ra các triệu chứng lo âu nghiêm trọng khi dùng cho người với liều lượng ít nhất là 50μg, và thường được sử dụng trong nghiên cứu khoa học để gây ra các cơn hoảng loạn cho mục đích thử nghiệm các loại thuốc giải lo âu mới. Vì là peptide, CCK-4 phải được tiêm bằng cách tiêm và nhanh chóng bị phá vỡ một lần trong cơ thể nên chỉ có thời gian tác dụng ngắn, mặc dù đã biết rất nhiều chất tương tự tổng hợp có đặc tính biến đổi.

Xem thêm

Pentagastrin

Tham khảo
CI-988

| ChemSpiderID = 97266

| ChEMBL = 2062154
| C = 35
| H = 42
| N = 4
| O = 6
| molecular_weight = 614.73 g/mol
| SMILES = C[C@@](Cc1c[nH]c2c1cccc2)(C(=O)NC[C@@H](c3ccccc3)NC(=O)CCC(=O)O)NC(=O)OC4C5CC6CC(C5)CC4C6
| StdInChI = 1S/C35H42N4O6/c1-35(18-26-19-36-28-10-6-5-9-27(26)28,39-34(44)45-32-24-14-21-13-22(16-24)17-25(32)15-21)33(43)37-20-29(23-7-3-2-4-8-23)38-30(40)11-12-31(41)42/h2-10,19,21-22,24-25,29,32,36H,11-18,20H2,1H3,(H,37,43)(H,38,40)(H,39,44)(H,41,42)/t21?,22?,24?,25?,29-,32?,35+/m0/s1
| StdInChIKey = FVQSSYMRZKLFDR-ZABPBAJSSA-N
| verifiedrevid = 432019597
}}
CI-988 (PD-134.308) là một loại thuốc hoạt động như một chất đối kháng cholecystokinin, chọn lọc cho phân nhóm CCK, trong các nghiên cứu trên động vật, nó cho thấy tác dụng giải lo âu và tăng cường tác dụng giảm đau của cả morphin và peptide opioid nội sinh, cũng như ngăn chặn sự phát triển của dung nạp với opioid Do đó, người ta hy vọng rằng nó có thể có các ứng dụng lâm sàng để điều trị đau và lo lắng ở người, nhưng kết quả thử nghiệm đã gây thất vọng khi chỉ có tác dụng điều trị tối thiểu được quan sát ngay cả khi dùng liều cao. Lý do cho sự thất bại của CI-988 và các thuốc đối kháng CCKB ở người mặc dù có nhiều hứa hẹn trong nghiên cứu động vật tiền lâm sàng chưa rõ ràng, mặc dù tính chất dược động học kém của các loại thuốc hiện có là một lời giải thích khả thi, và thuốc đối kháng CCKB vẫn đang được nghiên cứu để sử dụng có thể như thuốc bổ trợ để tăng cường hoạt động của các loại thuốc khác.

Tham khảo
Corticorelin

Corticorelin (INN, tên thương mại Xerecept) là một tác nhân chẩn đoán. Nó là một dạng tổng hợp của hormone giải phóng corticotropin ở người (hCRH).

Sử dụng trong y tế
Xét nghiệm kích thích corticorelin giúp phân biệt giữa các nguyên nhân gây tăng hormone tuyến thượng thận (ACTH) phụ thuộc vào tăng cortisol máu. Nó được sử dụng để phân biệt một nguồn tuyến yên tiết quá nhiều ACTH từ một nguồn khác.

Nếu tiêm corticorelin làm tăng nồng độ ACTH và cortisol trong huyết tương, chẩn đoán bệnh Cushing sẽ đạt được (ACTH có nguồn gốc tuyến yên).
Nếu tiêm corticorelin dẫn đến ít hoặc không có đáp ứng ở nồng độ ACTH hoặc cortisol trong huyết tương, chẩn đoán hội chứng ACTH ngoài tử cung được xác nhận.

Tác dụng phụ
Các tác dụng phụ thường gặp nhất (trong 1% đến 10% bệnh nhân) là thoáng qua dysosmia và dysgeusia (biến dạng của khứu giác và vị giác), cũng như một cảm giác ấm áp. Khoảng 0,1 đến 1% bệnh nhân bị mẫn cảm, hạ huyết áp (hạ huyết áp), nhịp tim nhanh (tăng nhịp tim), đỏ bừng, khó thở (khó thở), cảm giác lạnh ở cổ họng, muốn đi tiểu và chóng mặt. Apoplexy tuyến yên đã được báo cáo ở những bệnh nhân có khối u tuyến yên.

Tương tác
Tác dụng của corticorelin bị giảm bởi corticosteroid, thuốc kháng histamine, thuốc chống động kinh và oxytocin. Chúng được khuếch đại bởi vasopressin và các chất tương tự của nó.

Xem thêm

Thử nghiệm kích thích ACTH
Xét nghiệm ức chế Dexamethasone
Metyrapone
Trục tuyến yên-tuyến thượng thận
Tetracosactide

Tham khảo
Hormone giải phóng Corticotropin

Hormone giải phóng Corticotropin (CRH) (còn được gọi là yếu tố giải phóng corticotropin (CRF) hoặc corticoliberin; corticotropin cũng có thể được đánh vần là corticotrophin) là một hormone peptide liên quan đến phản ứng stress. Nó là một hormone giải phóng thuộc họ yếu tố giải phóng corticotropin. Ở người, nó được mã hóa bởi gen CRH. Chức năng chính của nó là kích thích tổng hợp tuyến yên của ACTH, như là một phần của Trục HPA.

Hormone giải phóng Corticotropin (CRH) là một peptide 41 amino acid có nguồn gốc từ một preprohormone amino acid 196. CRH được tiết ra bởi nhân paraventricular (PVN) của vùng dưới đồi để đáp ứng với căng thẳng. Tăng sản xuất CRH đã được quan sát có liên quan đến bệnh Alzheimer và trầm cảm lớn, và thiếu hụt corticotropin vùng hạ đồi tự phát có nhiều hậu quả chuyển hóa gây tử vong và có thể gây tử vong bao gồm hạ đường huyết.

Trong ngắn hạn, CRH có thể ngăn chặn sự thèm ăn, tăng cảm giác chủ quan của sự lo lắng và thực hiện các chức năng khác như tăng cường sự chú ý. Mặc dù hành động xa của CRH là ức chế miễn dịch thông qua hoạt động của cortisol, nhưng bản thân CRH thực sự có thể làm tăng viêm, một quá trình đang được nghiên cứu trong nghiên cứu đa xơ cứng.

Kết cấu
Trình tự 41 amino acid của CRH lần đầu tiên được phát hiện trên cừu bởi Vale et al. vào năm 1981. Trình tự đầy đủ của nó là:

SQEPPISLDLTFHLLREVLEMTKADQLAQQAHSNRKLLDIA

Các peptide chuột và người giống hệt nhau và khác với trình tự của trứng chỉ bởi 7 amino acid.

SEEPPISLDLTFHLLREVLEMARAEQLAQQAHSNRKLMEII

Vai trò ở động vật không xương sống động vật có vú
Ở động vật có vú, các nghiên cứu cho thấy CRH không có tác dụng thyrotropic đáng kể. Tuy nhiên, trong đại diện của tất cả các động vật có xương sống không có vú, người ta đã phát hiện ra rằng, ngoài chức năng corticotropic, CRH còn có chức năng tuyến giáp mạnh, hoạt động với TRH để kiểm soát trục tuyến giáp (TRH đã được tìm thấy là kém hơn CRH ở một số loài).

Tương tác
Hormone giải phóng Corticotropin đã được chứng minh là tương tác với thụ thể hoóc môn giải phóng corticotropin 1.

Xem thêm

Thụ thể hormone giải phóng Corticotropin
ACTH
Glucocorticoids
Proopiomelanocortin
Trục hypothalamic-tuyến yên-thượng thận
Hội chứng Cushing
Bệnh lí Addison

Tham khảo

Đọc thêm
Sauvagine

Sauvagine là một protein có chức năng như một neuropeptide. Nó có chiều dài 40 amino acid, và có trình tự XGPPISIDLSLELLRKMIEIEKQEKEKQQAANNRLLLDTI-NH2, với sự điều chỉnh axit carboxylic pyrrolidone ở đầu N và đầu nối của c. Ban đầu nó được phân lập từ da của ếch Phyllomedusa sauvagei, nhưng đã được đưa ra giả thuyết là được sản xuất nội sinh bởi động vật có vú, vì nó tạo ra tác dụng sinh lý tương tự như neuropeptide nội sinh như hormone giải phóng corticotropin.

Sauvagine thuộc họ yếu tố giải phóng corticotropin (CRF) cũng bao gồm CRF, urotensin I, urocortin, urocortin II và urocortin III.

Tương tác
Sauvagine đã được chứng minh là tương tác với các thụ thể hoóc môn giải phóng corticotropin 1 và 2.

Tham khảo
Urocortin

Urocortin là một loại protein ở người được mã hóa bởi gen UCN. Urocortin thuộc họ protein giải phóng corticotropin (CRF) bao gồm CRF, urotensin I, sauvagine, urocortin II và urocortin III. Urocortin có liên quan đến phản ứng căng thẳng của động vật có vú và điều chỉnh các khía cạnh của sự thèm ăn và phản ứng stress.

Cấu trúc, sự khu trú và tương tác
Urocortin là một peptide bao gồm 40 amino acid. Urocortin bao gồm một cấu trúc xoắn alpha đơn. Gen UCN của con người chứa hai exon và toàn bộ vùng mã hóa được chứa trong exon thứ hai. Urocortin được thể hiện rộng rãi trong các hệ thần kinh trung ương và ngoại biên, với mô hình tương tự như CRF. Các khu vực tương tự giữa biểu hiện urocortin và CRF bao gồm nhân siêu âm và hồi hải mã. Urocortin cũng được thể hiện ở các khu vực khác biệt với biểu hiện CRF; những khu vực đáng chú ý này bao gồm sự xuất hiện trung bình, hạt nhân Edinger-Hampal và hạt nhân sphenoid.

Urocortin được biết là tương tác cả với thụ thể CRF loại 1 và CRF loại 2. Hơn nữa, Urocortin được coi là phối tử chính cho thụ thể CRF loại 2, vì nó có ái lực gắn kết cao hơn với thụ thể CRF loại 2 so với CRF.

Phản ứng stress và hành vi xã hội
Urocortin có liên quan chặt chẽ với CRF, làm trung gian cho phản ứng căng thẳng của động vật có vú. Do đó, Urocortin có liên quan đến một số phản ứng căng thẳng, chủ yếu liên quan đến sự thèm ăn và lượng thức ăn. Sử dụng urocortin vào hệ thần kinh trung ương của chuột và chuột đã được chứng minh là làm giảm sự thèm ăn. Ngoài ra, điều trị urocortin trung tâm làm tăng các hành vi liên quan đến lo âu và tăng hoạt động vận động ở chuột và chuột cống. Biểu hiện Urocortin được kích thích để đáp ứng với căng thẳng thẩm thấu; thiếu nước ở chuột đã được chứng minh là gây ra biểu hiện urocortin trong nhân supraoptic.

Montane Voles và Meadow Voles là những loài chuột có liên quan chặt chẽ với nhau thường được nghiên cứu như một mô hình cho hành vi giao phối và giao phối. Sự phân bố của các tế bào thần kinh biểu hiện urocortin khác nhau ở chuột đồng cỏ so với chuột montane, cho thấy urocortin cũng có thể đóng một vai trò trong việc điều chỉnh hành vi xã hội ở một số loài.

Ảnh hưởng tim mạch
Urocortin đã được chứng minh là làm tăng nhịp tim và lưu lượng máu mạch vành khi áp dụng ngoại vi. Urocortin cũng có chức năng bảo vệ mô tim khỏi tổn thương do thiếu máu cục bộ. Các tác động tim mạch của Urocortin tách nó khỏi các thành viên khác trong gia đình CRF và có khả năng đại diện cho chức năng sinh học chính của nó.

Ở động vật không có vú
Urocortin không có ở tất cả các động vật không có vú; chất tương tự trong cá teleost là urotensin I. Tuy nhiên, ở các loài lưỡng cư như Xenopus laevis, urocortin được biểu hiện trong các mô như não, tuyến yên, thận, tim và da. Urocortin trong Xenopus đã được chứng minh là làm tăng tích lũy cAMP và ức chế sự thèm ăn

Tham khảo

Đọc thêm
Antalarmin

| ATC_prefix = none
| ATC_suffix =
| PubChem = 177990
| IUPHAR_ligand = 3489
| DrugBank =
| DrugBank_Ref =
| ChemSpiderID = 154945
| ChemSpiderID_Ref =
| ChEBI = 139557

| ChEMBL = 296641
| ChEMBL_Ref =
| synonyms = Antalarmin
| C = 24
| H = 34
| N = 4
| molecular_weight = 378.55 g/mol
| SMILES = n1c2c(c(nc1C)N(CC)CCCC)c(c(n2c3c(cc(cc3C)C)C)C)C
| StdInChI = 1S/C24H34N4/c1-9-11-12-27(10-2)23-21-18(6)19(7)28(24(21)26-20(8)25-23)22-16(4)13-15(3)14-17(22)5/h13-14H,9-12H2,1-8H3
| StdInChIKey = IXPROWGEHNVJOY-UHFFFAOYSA-N
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChI_Ref =
| verifiedrevid = 413867276
}}
Antalarmin (CP-156,181) là một loại thuốc hoạt động như một chất đối kháng CRH1.

Hormone giải phóng Corticotropin (CRH), còn được gọi là yếu tố giải phóng Corticotropin, là một hormone peptide nội sinh được phát hành để đáp ứng với các tác nhân khác nhau như căng thẳng mãn tính và nghiện ma túy. Các yếu tố kích hoạt như vậy dẫn đến việc giải phóng corticotropin (ACTH), một loại hormone khác liên quan đến phản ứng sinh lý đối với stress. Sự giải phóng mãn tính CRH và ACTH được cho là có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến nhiều tác động sinh lý có hại của căng thẳng mãn tính, như giải phóng glucocorticoid quá mức, loét dạ dày, lo lắng, đái tháo đường, loãng xương, trầm cảm và phát triển tăng huyết áp hậu quả là vấn đề tim mạch.

Antalarmin là một loại thuốc không peptid ngăn chặn thụ thể CRH1, và do đó, làm giảm sự giải phóng ACTH để đáp ứng với căng thẳng mãn tính. Điều này đã được chứng minh ở động vật để giảm phản ứng hành vi với các tình huống căng thẳng, và đề xuất rằng chính Antalarmin, hoặc nhiều khả năng là thuốc đối kháng CRH1 mới hơn vẫn đang được phát triển, có thể hữu ích trong việc giảm hậu quả bất lợi cho sức khỏe của căng thẳng mãn tính ở người, cũng như có thể sử dụng trong điều trị các tình trạng như lo lắng, trầm cảm và nghiện ma túy.

Cấu tạo hóa học
Sự tổng hợp của CP-154,526, một chất đối kháng không peptid của thụ thể CRH1, được mô tả lần đầu tiên vào năm 1997. Antalarmin, hay CP-156,181, là một chất tương tự gần giống với cấu trúc rất giống nhau và đã được chứng minh là dễ tổng hợp hơn.
|-
| Tế bào Y79 của con người (U nguyên bào võng mạc)
| trại
| Antalarmin
| IC50 = 0,8 nM
|-
| Con người SH-SY5Y
| trại
| CP-154,526
| pKb = 7,76
|}
Một số nghiên cứu liên kết với thụ thể đã chỉ ra rằng Antalarmin và CP-154.526 có ái lực cao với các thụ thể CRH1, với cấu hình rất giống nhau. Bảng 2 cho thấy ái lực ràng buộc của từng hợp chất trong các dòng tế bào khác nhau.

Xem thêm

CP-154,526
Pexacerfont
Thuốc đối kháng hormone giải phóng Corticotropin

Tham khảo
Hypericin

Hypericin là một naphthodianthrone, một dẫn xuất anthraquinone, cùng với hyperforin, là một trong những thành phần hoạt động chính của Hypericum (Saint John's wort). Hypericin được cho là hoạt động như một chất kháng sinh, kháng vi-rút Hypericin đơn độc không hiển thị hoạt động này, nhưng có một số ái lực với các thụ thể NMDA. Điểm này theo hướng các thành phần khác chịu trách nhiệm cho hiệu ứng MAOI. Niềm tin hiện nay là cơ chế hoạt động của thuốc chống trầm cảm là do sự ức chế tái hấp thu của một số chất dẫn truyền thần kinh.

Sự sinh tổng hợp của hypericin nằm trong con đường polyketide nơi chuỗi octaketide trải qua các quá trình hình trụ và decarboxylation tạo thành antodone emhrin được cho là tiền chất của hypericin. Phản ứng oxy hóa tạo ra protoforms sau đó được chuyển đổi thành hypericin và pseudohypericin. Những phản ứng này nhạy cảm và diễn ra dưới ánh sáng và sử dụng enzyme Hyp-1.

Tham khảo
Verucerfont

Verucerfont (GSK-561.679) là một loại thuốc được phát triển bởi GlaxoSmithKline hoạt động như một chất đối kháng CRF-1. Yếu tố giải phóng Corticotropin (CRF), còn được gọi là hormone giải phóng Corticotropin, là một hormone peptide nội sinh được giải phóng để đáp ứng với các tác nhân khác nhau như căng thẳng mãn tính, và kích hoạt hai thụ thể hormone giải phóng corticotropin CRH-1 và CRH-2. Điều này sau đó kích hoạt giải phóng corticotropin (ACTH), một loại hormone khác có liên quan đến phản ứng sinh lý đối với căng thẳng.

Verucerfont chặn thụ thể CRH-1, và do đó làm giảm giải phóng ACTH sau căng thẳng mãn tính. Nó đang được điều tra như là một điều trị tiềm năng cho chứng nghiện rượu, vì căng thẳng mãn tính thường là một yếu tố trong cả sự phát triển của chứng nghiện rượu và tái phát trong việc phục hồi người nghiện rượu. Nó đã cho thấy kết quả đầy hứa hẹn trong các nghiên cứu trên động vật nhưng chưa được thử nghiệm trên người.

Xem thêm

Antalarmin
Corticotropin giải phóng hormone đối kháng
Danh sách các nghiên cứu giải phẫu
Pexacerfont

Tham khảo
Atrasentan

| CAS_number = 173937-91-2
| ATC_prefix = none
| ATC_suffix =
| ATC_supplemental =
| ChEMBL_Ref =
| ChEMBL = 9194
| PubChem = 159594
| DrugBank_Ref =
| DrugBank =
| ChemSpiderID_Ref =
| ChemSpiderID = 140321
| UNII_Ref =
| UNII = V6D7VK2215

| chemical_formula =
| C=29 | H=38 | N=2 | O=6
| molecular_weight = 510.621 g/mol
| smiles = O=C(O)[C@H]4[C@H](c1ccc(OC)cc1)N(CC(=O)N(CCCC)CCCC)C[C@@H]4c2ccc3OCOc3c2
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/C29H38N2O6/c1-4-6-14-30(15-7-5-2)26(32)18-31-17-23(21-10-13-24-25(16-21)37-19-36-24)27(29(33)34)28(31)20-8-11-22(35-3)12-9-20/h8-13,16,23,27-28H,4-7,14-15,17-19H2,1-3H3,(H,33,34)/t23-,27-,28+/m1/s1
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = MOTJMGVDPWRKOC-QPVYNBJUSA-N
}}
Atrasentan là một loại thuốc thử nghiệm đang được nghiên cứu để điều trị các loại ung thư khác nhau, bao gồm cả ung thư phổi không phải tế bào nhỏ. Nó cũng đang được điều tra như một liệu pháp cho bệnh thận tiểu đường.

Atrasentan đã thất bại trong một thử nghiệm giai đoạn 3 đối với ung thư tuyến tiền liệt ở những bệnh nhân không đáp ứng với liệu pháp hormone. Một thử nghiệm thứ hai đã xác nhận phát hiện này.

Nó là một chất đối kháng thụ thể endothelin chọn lọc cho phân nhóm A (ETA). Trong khi các loại thuốc khác thuộc loại này (sitaxentan, ambrisentan) khai thác các đặc tính co mạch của endothelin và chủ yếu được sử dụng để điều trị tăng huyết áp động mạch phổi, atrasentan ngăn chặn sự tăng sinh tế bào endothelin.

Vào tháng 4 năm 2014, de Zeeuw và cộng sự cho thấy 0,75&nbsp;mg và 1,25&nbsp;mg atrasentan làm giảm albumin trong nước tiểu tương ứng 35 và 38% với tác dụng phụ khiêm tốn. Bệnh nhân cũng đã giảm áp lực máu tại nhà (nhưng không thay đổi chỉ số văn phòng) làm giảm tổng lượng cholesterol và LDL. Bệnh nhân trong nhóm liều 1,25&nbsp;mg đã tăng cân có lẽ là do phù tăng và phải rút khỏi nghiên cứu nhiều hơn so với giả dược hoặc nhóm liều 0,75&nbsp;mg. Giảm protein niệu có liên quan đến kết quả có lợi của bệnh nhân trong bệnh thận tiểu đường với các can thiệp khác nhưng không phải là điểm cuối được chấp nhận bởi FDA.

Thử nghiệm SONAR được khởi xướng gần đây sẽ xác định liệu atrasentan có làm giảm suy thận trong bệnh thận tiểu đường hay không.

Tham khảo