Lịch Chung Rôma

Lịch Chung Rôma (hay còn gọi Lịch La Mã Tổng quát) là lịch phụng vụ cho biết ngày cử hành các thánh và các mầu nhiệm của Chúa Giêsu Kitô trong Nghi lễ Rôma của Giáo hội Công giáo, bất cứ nơi nào nghi thức phụng vụ này được sử dụng. Những lễ này là một ngày cố định hàng năm; hoặc diễn ra vào một ngày cụ thể trong tuần (ví dụ như Lễ Chúa Chịu phép rửa vào tháng Giêng và Lễ Chúa Kitô Vua Vũ trụ vào tháng 11); hoặc liên quan đến ngày lễ Phục Sinh (ví dụ như các lễ kính Thánh Tâm Chúa Giêsu và Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Mẹ Maria). Lịch quốc gia và giáo phận, kể cả lịch của chính giáo phận Rôma cũng như lịch của các dòng tu và thậm chí của các châu lục, hoặc thêm các vị thánh và các mầu nhiệm khác hoặc chuyển việc cử hành một vị thánh hoặc một mầu nhiệm cụ thể từ ngày được ấn định trong Lịch chung sang một ngày khác.

Các lịch phụng vụ này cũng cho biết mức độ hoặc cấp bậc của mỗi cử hành: lễ nhớ (có thể chỉ là lễ nhớ tự do), lễ kính hoặc lễ trọng. Trong số những điểm khác biệt khác, Kinh Vinh Danh được nói hoặc hát trong Thánh lễ của một lễ kính nhưng không phải trong lễ nhớ, và Kinh Tin Kính được thêm vào trong các lễ trọng.

Lần sửa đổi chung cuối cùng của Lịch La Mã Tổng quát là vào năm 1969 và được ủy quyền bởi tự sắc Mysterii Paschalis của Đức Phaolô VI. Tự sắc và sắc lệnh ban hành đã được đưa vào quyển sách Calendarium Romanum (Lịch Rôma), được xuất bản cùng năm bởi Libreria Editrice Vaticana (Nhà xuất bản Vatican). Điều này cũng bao gồm tài liệu chính thức Quy chế phổ quát về Năm Phụng vụ và Niên lịch, và danh sách các lễ kỷ niệm của Lịch La Mã Chung. Cả hai tài liệu này cũng được in (ở dạng sửa đổi hiện tại) trong Sách Lễ Rôma, sau Quy chế Tổng quát Sách Lễ Rôma .

Lựa chọn các vị thánh bao gồm
Mặc dù việc phong thánh liên quan đến việc bổ sung tên của vị thánh vào Sổ bộ Các thánh Rôma, nhưng nó không nhất thiết liên quan đến việc đưa tên của vị thánh vào Lịch chung của La Mã, lịch này chỉ đề cập đến một số ít các vị thánh được phong thánh. Có một quan niệm sai lầm phổ biến rằng một số vị thánh, (ví dụ, Thánh Christôphôrô) bị "xoá tên khỏi sổ bộ các thánh" vào năm 1969 hoặc việc tôn kính họ đã bị "bãi bỏ". Trên thực tế, Christôphôrô được công nhận là một vị thánh của Giáo hội Công giáo, được liệt kê là một vị tử đạo trong Sổ bộ Các thánh Rôma vào ngày 25 tháng 7. Năm 1969, Đức Phaolô VI ban hành tự sắc Mysterii Paschalis. Trong đó, ông nhận ra rằng, trong khi các Công vụ của Thánh Christôphôrô chỉ mang tính chất huyền thoại, thì những bằng chứng cho việc tôn kính vị tử đạo đã có từ thời cổ đại. Sự thay đổi của ông đối với lịch các vị thánh bao gồm việc "để lại lễ tưởng niệm Thánh Christôphôrô cho lịch địa phương" vì ngày đưa nó vào lịch La Mã tương đối muộn.

Năm phụng vụ
Trong các sách phụng vụ, tài liệu Lịch Rôma Tổng Quát (liệt kê không chỉ các lễ kỷ niệm cố định mà cả một số lễ di động) được in ngay sau tài liệu Quy chế Phổ quát về Năm Phụng vụ và Niên lịch, Lịch La Mã chung bao gồm các lễ kỷ niệm thuộc về Phần riêng về Mùa và không giới hạn ở những lễ kỷ niệm thuộc về Phần riêng Chư thánh. Trường hợp có hai lễ xảy ra trong cùng một ngày được gọi là một lần xảy ra.

Dời các ngày lễ
Một số lễ kỷ niệm được liệt kê trong Lịch chung Rôma được chuyển sang một ngày khác:}}

Danh sách các lễ kỷ niệm được ghi trong Lịch chung
Danh sách này chứa tất cả các lễ kỷ niệm hiện được ghi trong Lịch Chung Rôma. Nó được cập nhật bất cứ khi nào giáo hoàng thay đổi các lễ kỷ niệm trong Lịch Chung Rôma.

Khi không có trích dẫn nào được cung cấp cho một lễ kỷ niệm cụ thể, thì nó đến từ quyển Calendarium Romanum Generale như được in trong bản gốc Latinh của Sách Lễ Rôma (Missale Romanum, ed. typ. tertia (reimpressio emendata)), phát hành năm 2008. Các lễ kỷ niệm được bổ sung hoặc thay đổi đều được trích dẫn từ các sắc lệnh chính thức.

Tháng Giêng

1 tháng 1: Lễ Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa – lễ trọng
2 tháng 1: Thánh Basiliô Cả và Grêgôriô Nazianzen, Giám mục Tiến sĩ Hội thánh – lễ nhớ
3 tháng 1: Danh Thánh Chúa Giêsu – lễ nhớ tự do
6 tháng 1: Lễ Chúa Hiển Linh – lễ trọng
7 tháng 1: Thánh Raymunđô thành Penyafort, Linh mục – lễ nhớ tự do
13 tháng 1: Thánh Hilariô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tùy chọn
17 tháng 1: Thánh Antôn, Viện phụ – lễ nhớ
20 tháng 1: Thánh Fabianô, Giáo hoàng Tử đạo – lễ nhớ tự do
20 tháng 1: Thánh Sêbastianô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
21 tháng 1: Thánh Anê, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ
22 tháng 1: Thánh Vinh Sơn, Phó tế Tử đạo – lễ nhớ tự do
24 tháng 1: Thánh Phanxicô Salêsiô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
25 tháng 1: Thánh Phaolô Tông đồ trở lại – lễ kính
26 tháng 1: Thánh Timôthê và Titô, Giám mục – lễ nhớ
27 tháng 1: Thánh Angela Merici, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
28 tháng 1: Thánh Tôma Aquinô, linh mục tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
31 tháng 1: Thánh Gioan Bosco, linh mục – lễ nhớ
Chúa nhật sau Ngày 6 Tháng 01: Lễ Chúa Chịu Phép Rửa – lễ kính

: Lễ Chúa Hiển Linh luôn được cử hành vào ngày 6 tháng 1 trên Lịch Chung, nhưng trên lịch riêng (bao gồm Việt Nam), nó được chuyển về Chúa Nhật sau ngày 1 tháng 1.
: Khi lễ trọng Chúa Hiển Linh dời về ngày Chúa Nhật, diễn ra vào ngày 7 hoặc ngày 8 tháng 1, lễ Chúa Chịu Phép Rửa được cử hành vào Thứ Hai tiếp theo.
: Vào ngày 11 tháng 2 năm 2018, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Hội Thánh, vào trong Lịch Chung Rôma. Trong những năm lễ nhớ Mẹ Hội Thánh trùng với một lễ nhớ bắt buộc khác, thì chỉ cử hành lễ nhớ Mẹ Hội Thánh trong năm đó.
: Lễ trọng kính Mình và Máu Thánh Chúa Kitô có thể được dời về Chúa Nhật tiếp theo trên lịch riêng (bao gồm Việt Nam).

Tháng Sáu

1 tháng 6: Thánh Justinô, tử đạo – lễ nhớ
2 tháng 6: Thánh Marcêllinô và Thánh Phêrô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
3 tháng 6: Thánh Carôlô Lwanga và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ
5 tháng 6: Thánh Bonifaciô, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ
6 tháng 6: Thánh Nôrbêrtô, Giám mục – lễ nhớ tự do
9 tháng 6: Thánh Ephrem, Phó tế Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
11 tháng 6: Thánh Barnaba, Tông đồ – lễ nhớ
13 tháng 6: Thánh Antôn thành Padova, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
19 tháng 6: Thánh Rômualđô, Viện phụ – lễ nhớ tự do
21 tháng 6: Thánh Aloysius Gonzaga, Tu sĩ – lễ nhớ
22 tháng 6: Thánh Paulinô thành Nola, Giám mục – lễ nhớ tự do
22 tháng 6: Thánh Gioan Fisher, Giám mục và Tôma More, Tử đạo – lễ nhớ tự do
24 tháng 6: Sinh nhật Thánh Gioan Tẩy giả – lễ trọng
27 tháng 6: Thánh Cyriliô thành Alexandria, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
28 tháng 6: Thánh Irênê, Giám mục Tử đạo Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
29 tháng 6: Thánh Phêrô và Phaolô, Tông đồ – lễ trọng
30 tháng 6: Các vị tử đạo tiên khởi của Giáo hội Rôma – lễ nhớ tự do
Thứ Sáu tuần sau Chúa Nhật II sau Lễ Hiện Xuống: Thánh Tâm Chúa Giêsu – lễ trọng
Thứ Bảy sau Chúa nhật thứ hai sau Lễ Hiện Xuống: Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Đức Trinh Nữ Maria – lễ nhớ

: Danh hiệu Tiến sĩ Hội Thánh được Đức Giáo hoàng Phanxicô suy tôn cho Thánh Irênê vào ngày 21 tháng 1 năm 2022.
: Vào năm 2022, lễ trọng Thánh Tâm Chúa Giêsu trùng với lễ trọng sinh nhật của Gioan Tẩy Giả. Tòa Thánh giữ lễ trọng kính Thánh Tâm Chúa vào ngày 24 tháng 6 và dời lễ Sinh nhật của Gioan Tẩy giả sang ngày 23 tháng 6, ngoại trừ ở những địa điểm mà Gioan Tẩy giả là thánh bổn mạng, nơi áp dụng ngược lại.
: Trong những năm lễ nhớ Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Đức Trinh Nữ Maria trùng với một lễ nhớ bắt buộc khác, cả hai lễ nhớ phải được coi là tự do cho năm đó.

Tháng Bảy

3 tháng 7: Thánh Tôma, Tông đồ – lễ kính
4 tháng 7: Thánh Elizabeth của Bồ Đào Nha (Isabel của Aragón và Sicilia) – lễ nhớ tự do
5 tháng 7: Thánh Antôn Zaccaria, Linh mục – lễ nhớ tự do
6 tháng 7: Thánh Maria Goretti, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ tự do
9 tháng 7: Thánh Augustinô Triệu Vinh, linh mục và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
11 tháng 7: Thánh Bênêđictô, Viện phụ – lễ nhớ
13 tháng 7: Thánh Henricô – lễ nhớ tự do
14 tháng 7: Thánh Camillô de Lellis, Linh mục – lễ nhớ tự
15 tháng 7: Thánh Bônavêntura, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
16 tháng 7: Đức Mẹ Cát Minh – lễ nhớ tự do
20 tháng 7: Thánh Apôllinarê, Giám mục Tử đạo – lễ nhớ tự do
21 tháng 7: Thánh Lôrensô thành Brindisi, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
22 tháng 7: Thánh Maria Magđalêna – lễ kính
23 tháng 7: Thánh Brigitta, Tu sĩ – lễ nhớ tự do
24 tháng 7: Thánh Sharbeliô Makhluf, linh mục – lễ nhớ tự do
25 tháng 7: Thánh Giacôbê, Tông đồ – lễ kính
26 tháng 7: Thánh Joachim và Anne, song thân Đức Trinh nữ Maria – lễ nhớ
29 tháng 7: Thánh Martha, Maria và Ladarô – lễ nhớ
30 tháng 7: Thánh Phêrô Kim Ngôn, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
31 tháng 7: Thánh Inhaxiô nhà Loyola, Linh mục – lễ nhớ

: Đức Giáo hoàng Phanxicô đã thăng cấp lễ Thánh Maria Magđalêna từ lễ nhớ sáng lễ kính vào ngày 3 tháng 6 năm 2016.
: Đức Giáo hoàng Phanxicô đã sắc lệnh vào ngày 26 tháng 1 năm 2021 rằng Thánh Maria và Ladarô thành Betania sẽ được cử hành cùng với Thánh Martha.

Tháng Tám

1 tháng 8: Thánh Anphongsô Liguori, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
2 tháng 8: Thánh Êusêbiô thành Vercelli, Giám mục – lễ nhớ tự do
2 tháng 8: Thánh Phêrô Julianô Eymard, linh mục – lễ nhớ tùy chọn
4 tháng 8: Thánh Gioan Maria Vianney, linh mục – lễ nhớ
5 tháng 8: Cung hiến Vương cung thánh đường Đức Bà Cả – lễ nhớ tùy chọn
6 tháng 8: Chúa Hiển Dung – lễ kính
7 tháng 8: Thánh Sixtô II, Giáo hoàng, và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
7 tháng 8: Thánh Gaetanô, linh mục – lễ nhớ không bắt buộc
8 tháng 8: Thánh Đa Minh, linh mục – lễ nhớ
9 tháng 8: Thánh Têrêsa Bênêđicta Thánh Giá, Trinh nữ Tử đạo – lễ nhớ tự do
10 tháng 8: Thánh Lôrensô, Phó tế Tử đạo – lễ kính
11 tháng 8: Thánh Clara, Trinh nữ – lễ nhớ
12 tháng 8: Thánh Gioanna Phanxica de Chantal, Nữ tu– lễ nhớ tự do
13 tháng 8: Thánh Pontianô, Giáo hoàng và Hippôlytô, Linh mục Tử đạo – lễ nhớ tự do
14 tháng 8: Thánh Maximilianô Kolbe, Linh mục tử đạo – lễ nhớ
15 tháng 8: Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời – lễ trọng
16 tháng 8: Thánh Têphanô xứ Hungary – lễ nhớ tự do
19 tháng 8: Thánh Gioan Eudes, linh mục – lễ nhớ tự do
20 tháng 8: Thánh Bêrnarđô, Viện phụ Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
21 tháng 8: Thánh Piô X, Giáo hoàng – lễ nhớ
22 tháng 8: Đức Trinh Nữ Maria Nữ Vương – lễ nhớ
23 tháng 8: Thánh Rosa thành Lima, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
24 tháng 8: Thánh Barthôlômêô, Tông đồ – lễ kính
25 tháng 8: Thánh Louis – lễ nhớ tự do
25 tháng 8: Thánh Giuse Calasanz, linh mục – lễ nhớ tự do
27 tháng 8: Thánh Mônica – lễ nhớ
28 tháng 8: Thánh Augustinô thành Hippo, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
29 tháng 8: Thánh Gioan Tẩy Giả, Tử đạo, bị trảm quyết – lễ nhớ

Tháng Chín

3 tháng 9: Thánh Grêgôriô Cả, Giáo hoàng Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
8 tháng 9: Sinh nhật Đức Trinh Nữ Maria – lễ kính
9 tháng 9: Thánh Phêrô Claver, linh mục – lễ nhớ tự do
12 tháng 9: Kính Danh Rất Thánh Đức Maria – lễ nhớ tự do
13 tháng 9: Thánh Gioan Kim Khẩu, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
14 tháng 9: Suy tôn Thánh Giá – lễ kính
15 tháng 9: Đức Mẹ Sầu Bi – lễ nhớ
16 tháng 9: Thánh Côrnêliô, Giáo hoàng, và Cyprianô, Giám mục, Tử đạo – lễ nhớ
17 tháng 9: Thánh Rôbêrtô Bêllarminô, Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ tự do
17 tháng 9: Thánh Hilđêgarđa Bingensiô, Trinh nữ Tiến sĩ Hội thánh – lễ nhớ tự do
19 tháng 9: Thánh Gianuariô, Giám mục, Tử đạo – lễ nhớ tự do
20 tháng 9: Thánh Anrê Kim Tae-gon, Linh mục, Phaolô Chong Ha-sang, và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ
21 tháng 9: Thánh Mátthêu, Tông đồ Thánh sử – lễ kính
23 tháng 9: Thánh Piô Năm Dấu thành Pietrelcina, linh mục – lễ nhớ
26 tháng 9: Thánh Cosma và Đamianô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
27 tháng 9: Thánh Vinh Sơn đệ Phaolô, Linh mục – lễ nhớ
28 tháng 9: Thánh Vêncêslaô, Tử đạo – lễ nhớ tự do
28 tháng 9: Thánh Lôrensô Ruiz và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
29 tháng 9: Thánh Micae, Gabriel và Raphael, Tổng lãnh Thiên thần – lễ kính
30 tháng 9: Thánh Giêrônimô, Linh mục Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ

: Vào ngày 11 tháng 2 năm 2018, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Thánh Hilđêgarđa Bingensiô, Trinh nữ Tiến sĩ Hội thánh, vào trong Lịch Chung Rôma.

Tháng Mười

1 tháng 10: Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Trinh nữ Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
2 tháng 10: Các Thánh Thiên Thần Hộ Thủ – lễ nhớ
4 tháng 10: Thánh Phanxicô thành Assisi – lễ nhớ
5 tháng 10: Thánh Maria Faustina Kowalska, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
6 tháng 10: Thánh Brunô, Linh mục – lễ nhớ tự do
7 tháng 10: Đức Mẹ Mân Côi – lễ nhớ
9 tháng 10: Thánh Điônysiô, Giám mục và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
Ngày 9 tháng 10: Thánh Gioan Leonardi, Linh mục – lễ nhớ tự do
11 tháng 10: Thánh Gioan XXIII, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do
14 tháng 10: Thánh Callistô I, Giáo hoàng Tử đạo – lễ nhớ tự do
15 tháng 10: Thánh Têrêsa Chúa Giêsu, Trinh nữ Tiến sĩ Hội Thánh – lễ nhớ
16 tháng 10: Thánh Hêđvigê, Nữ tu – lễ nhớ tự do
16 tháng 10: Thánh Marguerite Marie Alacoque, Trinh nữ – lễ nhớ tự do
17 tháng 10: Thánh Inhaxiô Antiokia, Giám mục, Tử đạo – lễ nhớ
18 tháng 10: Thánh Luca, Thánh sử – lễ kính
19 tháng 10: Thánh Gioan de Brébeuf, Isaac Jogues, Linh mục và Các bạn, Tử đạo – lễ nhớ tự do
19 tháng 10: Thánh Phaolô Thánh Giá, linh mục – lễ nhớ tự do
22 tháng 10: Thánh Gioan Phaolô II, Giáo hoàng – lễ nhớ tự do
23 tháng 10: Thánh Gioan Capistrano, linh mục – lễ nhớ tự do
24 tháng 10: Thánh Antôn Maria Claret, Giám mục – lễ nhớ tự do
28 tháng 10: Thánh Simon và Giuđa, Tông đồ – lễ kính

: Tại Việt Nam, lễ thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Trinh nữ Tiến sĩ Hội Thánh, là lễ kính.
: Vào ngày 18 tháng 5 năm 2020, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Thánh Maria Faustina Kowalska, Trinh nữ, vào trong Lịch Chung Rôma.
: Tại Việt Nam, được kính trọng thể Đức Mẹ Mân Côi vào Chúa Nhật đầu tháng 10.
: Vào ngày 29 tháng 5 năm 2014, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Thánh Gioan XXIII, Giáo hoàng, vào trong Lịch Chung Rôma.
: Vào ngày 29 tháng 5 năm 2014, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ghi lễ Thánh Gioan Phaolô II, Giáo hoàng, vào trong Lịch Chung Rôma.

Lịch riêng
Ví dụ, Lịch chung được in trong Sách Lễ Rôma và Các Giờ Kinh Phụng Vụ. Chúng được cập nhật khi in, nhưng các lễ bổ sung có thể được thêm vào sau. Vì lý do đó, nếu những người cử hành phụng vụ không đưa vào sổ ghi chú về những thay đổi, họ phải tham khảo ấn phẩm hàng năm hiện hành, được gọi là "Ordo", dành cho quốc gia hoặc dòng tu của họ. Những ấn phẩm hàng năm này, giống như những ấn phẩm đó, bỏ qua các lễ bắt buộc trong nhà thờ thực tế nơi cử hành phụng vụ, chỉ liệt kê các lễ kỷ niệm có trong Lịch chung, chỉ hữu ích cho năm hiện tại mà thôi, vì chúng bỏ qua các lễ kỷ niệm bị cản trở vì rơi vào Chủ Nhật hoặc trong các khoảng thời gian như Tuần Thánh và Tuần Bát Nhật Phục Sinh.

Sự phân biệt này được thực hiện khi áp dụng quyết định của Công đồng Vatican II: “Lễ kính các thánh không chiếm ưu thế hơn các lễ tưởng nhớ chính các mầu nhiệm cứu độ, nhiều lễ trong số đó nên được để cho một Giáo hội địa phương hoặc một quốc gia hoặc cộng đoàn tu sĩ cử hành; chỉ những điều đó mới nên được mở rộng cho Giáo hội hoàn vũ để tưởng nhớ các vị thánh thực sự có tầm quan trọng phổ quát."

Lịch dòng tu

Lịch quốc gia

Lịch tài phán cá nhân

Lịch giáo phận và giáo xứ
Lịch của một giáo phận thường dựa trên lịch quốc gia, với một số bổ sung. Chẳng hạn, lễ kỷ niệm cung hiến nhà thờ chính tòa được cử hành như một lễ trọng trong nhà thờ chính tòa và như một lễ kính trong tất cả các nhà thờ khác của giáo phận. Còn lễ kỷ niệm cung hiến nhà thờ như một lễ trọng tại nhà thờ đó. Ngày lễ của thánh bổn mạng chính của giáo phận được tổ chức như một lễ kính trong toàn giáo phận.

Tham khảo