Smalltalk

Simula, Euler, IMP, Planner, Logo, Sketchpad, ARPAnet, Burroughs B5000
| influenced = AppleScript, Common Lisp Object System, Dart, Dylan, Erlang, Etoys, Go, Groovy, Io, Ioke, Java, Lasso, Logtalk, Newspeak, NewtonScript, Object REXX, Objective-C, Raku, Ruby, Scala, Scratch, Self, Swift, Python.
}}

Smalltalk là ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng, kiểu dữ liệu động, và có tính phản xạ. Smalltalk được thiết kế nhằm bảo vệ tối đa các đặc điểm ngắn gọn và trong sáng của nó và không hướng đến tính khả dụng (usability) hay tính hiệu năng (performance). Vì vậy nó phù hợp với các mục đích giáo dục hơn là mục đích thương mại, tuy nhiên các đặc điểm của Smalltalk đã ảnh hưởng và góp phần mang lại thành công cho nhiều ngôn ngữ khác trong đó có Java, C.

Ngôn ngữ Smalltalk được phát triển bởi nhiều tác giả qua nhiều thời kỳ khác nhau các tác giả chính bao gồm Alan Kay, Dan Ingalls, Adele Goldberg, Ted Kaehler, Scott Wallace.

Smalltalk thường được nhắc đến như là tiêu chuẩn ngôn ngữ lập trình, không phải là một trình biên dịch cụ thể. Đã có nhiều trình biên dịch khác nhau sử dụng ngôn ngữ Smalltalk như Smalltalk-80, VisualAge Smalltalk.v.v... Tiêu chuẩn được biết đến nhiều là ANSI Smalltalk được phê chuẩn vào năm 1998.

Tính hướng đối tượng
Mọi thứ trong một chương trình Smalltalk đều là đối tượng. Đây là điểm mạnh thường được nhắc đến nhất khi nói về Smalltalk.

Tính phản xạ
Một chương trình Smalltalk khi đã biên dịch và đang chạy, vẫn giữ lại tối đa các cấu trúc ở mức cao, ví dụ cấu trúc lớp, đối tượng, tên biến v.v... Nhờ tính phản xạ, người ta có thể lưu, truyền, phục hồi các đối tượng, ngoài ra, người ta dễ dàng phát triển các chương trình kiểm thử (tester), chương trình gỡ rối (debugger).

Đối với các ngôn ngữ không có tính phản xạ (ví dụ tiêu biểu là C/C++), sau khi biên dịch thành mã nhị phân, cấu trúc chương trình ở mức cao bị xóa đi, thay vào đó là kiến trúc mức CPU và API. Điều này gây nhiều phiền phức cho trình gỡ rối, khiến chúng phải sinh ra hàng loạt các tập tin mô tả.

Tính phản xạ có thể làm tăng chi phí bộ nhớ, và chi phí tính toán.

Ví dụ Hello World
Ví dụ sau đây năm dòng "Hello, World!" ra màn hình bằng cách gửi thông điệp show đến đối tượng Transcipt với tham số là chuỗi "Hello, world!"

Transcript show: 'Hello, world!'.

Các trình biên dịch
Smalltalk
Ambrai Smalltalk
Bistro
Cincom Smalltalk, ObjectStudio và VisualWorks của Cincom (wiki, blog )
Dolphin Smalltalk
F-Script
GemStone/S
GNU Smalltalk
IBM VisualAge Smalltalk
Little Smalltalk
LSW Vision-Smalltalk, bao gồm một phiên bản.NET
OSVM Smalltalk nhỏ gọn cho các thiết bị nhúng
Pocket Smalltalk chạy trên Palm Pilot
PublicDomainSmallTalk
S
Smalltalk MT Smalltalk biên dịch trên nền Windows
Smalltalk/X
Smalltalk YX
Sport
Squeak Smalltalk nguồn mở
StepTalk (chạy Smalltalk trên Objective-C runtime)
Strongtalk (dành cho Windows, có lựa chọn kiểu mạnh)
Susie: Scripting Using a Smalltalk Interpreter Engine
Bits of History một bản Smalltalk-76 chạy dưới dạng Java applet.
VA Smalltalk follow-on to IBM VisualAge Smalltalk
Visual Smalltalk Enterprise và họ Smalltalk, bao gồm Smalltalk/V.
Vista Smalltalk dành cho IE7 và Windows Vista

Một số liên kết

Smalltalk: Getting the Message (sách giáo khoa)
Design Principles Behind Smalltalk viết bởi Dan Ingalls đăng trên BYTE, tháng 8 năm 1981. Các điểm đặc biệt trong Smalltalk
Smalltalk.org Trang dành riêng cho Smalltalk.
Littlesmalltalk.org Phiên bản Smalltalk nhỏ, mới xuất hiện, với giao diện đồ họa tốt.
Open Directory: Smalltalk
Implementation Section from Smalltalk-80: The Language and Its Implementation viết bởi Goldberg & Robson
Smalltalk-72 Instruction Manual
Công cụ hiển thị thông tin bằng Smalltalk
ESUG (European Smalltalk Users Group): Một tổ chức phi lợi nhuận tập hợp các thành viên trong cả lĩnh vực công nghiệp và nghiên cứu. Có các hoạt động phổ biến Smalltalk bao gồm những lần gặp gỡ hàng năm kể từ 1993.
The Smalltalk-76 Programming System: Design and Implementation viết bởi Dan Ingalls.
Dolphin Map - Một wiki về các thông tin liên quan đến Dolphin Smalltalk .
Smalltalk web ring Các sản phẩm và dịch vụ liên quan đến Smalltalk.

Sách
Một số sách tiếng Anh nói về Smalltalk
Một mail-list Smalltalk ở Việt Nam
Tờ poster Smalltalk dịch sang tiếng Việt

Tham khảo