Ulrikke Eleonore của Đan Mạch

|6 tháng 5 năm 1680}}
| issue =
|Ulrika Eleonora của Thụy Điển}}
| house = Oldenburg
| father = Frederik III của Đan Mạch
| mother = Sophie Amalie xứ Braunschweig-Calenberg
| birth_date =
| birth_place = Copenhagen, Đan Mạch
| death_date =
| death_place = Cung điện Karlberg, Thụy Điển
| signature =
| consort = yes
| issue-link = Con cái
| issue-pipe = Xem thêm...
}}
Ulrikke Eleonore của Đan Mạch (; 11 tháng 9 năm 1656 – 26 tháng 7 năm 1693) là Vương hậu Thụy Điển với tư cách là phối ngẫu của Karl XI của Thụy Điển. Bà thường được ngưỡng mộ vì sự hào phóng và lòng bác ái của mình.

Trong tiếng Thụy Điển, bà được gọi là Ulrika Eleonora den äldre (Ulrika Eleonora Trưởng giả) để phân biệt với con gái là Nữ vương Ulrika Eleonora.

Tiểu sử

Ulrikke Eleonore là con gái của Frederik III của Đan Mạch và Na Uy và Sophie Amalie xứ Braunschweig-Lüneburg. Bà được nuôi dạy nghiêm ngặt dưới sự giám sát của mẹ, được dạy nhiều ngôn ngữ khác nhau và được cho là giỏi vẽ và hội họa.

Kết hôn
Năm 1675, Ulrikke Eleonore được hứa hôn với Karl XI của Thụy Điển. Mục đích của cuộc hôn nhân này, theo lập trường của Thụy Điển là để ngăn chặn Đan Mạch hình thành liên minh với kẻ thù của nước này. Anh trai bà là Nhà vua Đan Mạch-Na Uy không mấy hào hứng với cuộc hôn nhân, nhưng ông để lại quyết định cho mẹ mình, người rất háo hức thực hiện nó vì cuộc hôn nhân sẽ trao cho Ulrikke địa vị của một Vương hậu.

Ulrikke Eleonore được yêu mến ở Đan Mạch vì lòng nhân ái của bà. Khi chuẩn bị rời sang Thụy Điển, anh trai bà là Christian V đã tạm biệt em gái tại Frederiksborg, trong thời gian đó ông trả lại những món đồ trang sức mà bà đã cầm cố để ủng hộ các tù nhân chiến tranh Thụy Điển bao gồm cả chiếc nhẫn đính hôn của bà. Khi chào tạm biệt, Ulrikke Eleonore nói rằng bà không nghĩ mình sẽ được gặp lại anh trai, nhưng: "vì giờ đây em được coi là quân cờ hòa bình giữa Đan Mạch và Thụy Điển, em cầu xin Chúa ban ơn để hoàn thành một cam kết vinh quang như vậy; để hành động của em có thể góp phần xóa bỏ mọi sự thù địch giữa hai dân tộc này và thay vào đó mãi mãi đoàn kết họ trong tình bạn."

Vương hậu

Ulrikke Eleonore đến Helsingborg tại Thụy Điển vào ngày 4 tháng 5 năm 1680, nơi bà được chào đón bằng đại bác, Thái hậu, triều đình Thụy Điển và tầng lớp quý tộc địa phương. Hai ngày sau, Ulrikke Eleonore gặp và kết hôn với Karl tại Dinh thự Skottorp vào ngày 6 tháng 5 năm 1680. Đám cưới diễn ra vội vã và tương đối đơn giản với sự hiện diện của một nhóm nhỏ các cận thần. Lý do cho điều này là vì Nhà vua lúc đó đang ở trong mối quan hệ căng thẳng với Pháp và muốn tránh sự hiện diện của đại sứ Pháp Feuqiéres, và chỉ có thể làm như vậy nếu thời gian và địa điểm của buổi lễ có thể được giữ bí mật đủ lâu để đại sứ không thể tham dự. Buổi lễ chính thức đáng lẽ được tổ chức tại Halmstad, và Ulrikke Eleonore chỉ nghỉ qua đêm tại Skottorp trên đường đi, nhưng bà đã vội vã kết hôn tại ngay tại đó. Vào ngày 25 tháng 11 năm 1680, bà được trao vương miện Vương hậu tại Storkyrkan ở Stockholm.

Ban đầu Karl XI thất vọng về ngoại hình của Ulrikke Eleonore và hỏi Johan Gyllenstierna rằng liệu ông có thể chọn một người vợ xinh đẹp hơn không, và ông nhận được câu trả lời: "Bệ hạ sẽ thấy rằng bên trong nàng ấy có một thiên thần". Đây được coi là một sự kiện quan trọng vì là vở kịch đầu tiên do toàn bộ dàn diễn viên nữ trình diễn tại Thụy Điển và là sự ra đời của Chủ nghĩa cổ điển Pháp tại nước này. Rõ ràng bản thân Ulrikke Eleonore ban đầu muốn tham gia, nhưng việc mang thai vào lúc đó khiến điều này trở nên bất khả thi. Vòng tròn bạn bè thân thiết của bà bao gồm người xưng tội cá nhân Johan Carlberg, Nữ bá tước Maria Elisabeth Stenbock, nữ quan người Đan Mạch Sophia Amalia Marschalk và Anna Maria Clodt. Bà cũng yêu cầu anh rể và chị gái là Công tước và Công tước phu nhân xứ Holstein-Gottorp đến thăm.

Ulrikke Eleonore không có ảnh hưởng chính trị nào đối với Karl XI, người thích thảo luận các vấn đề của nhà nước với Thái hậu hơn là với vợ mình. Bà đã từng cố gắng gây ảnh hưởng chính trị đối với Karl XI. Trong thời kỳ Đại giáng cấp đối với tước vị của các bá tước, nam tước và lãnh chúa lớn từ giới quý tộc (hầu hết được Nữ vương Kristina hào phóng ban tặng), Ulrikke Eleonore cố gắng lên tiếng thay mặt cho những người có tài sản bị tịch thu. Nhưng Nhà vua chỉ nói với bà rằng lý do ông kết hôn không phải vì muốn xin lời khuyên chính trị từ bà. Thay vào đó, Ulrikke Eleonore đã giúp những người có tài sản bị tịch thu bằng cách bí mật bồi thường cho họ về mặt kinh tế từ ngân sách của chính mình. Một phương pháp phổ biến mà bà sử dụng là mua đồ trang sức và các đồ vật khác do các nhà quý tộc nghèo khó bán ra, sau đó trả lại cho họ hoặc người thân của họ. Niềm tin của Karl XI vào Ulrikke Eleonore ngày càng lớn theo thời gian, vào năm 1690, ông phong bà làm Nhiếp chính tương lai trong trường hợp con trai ông kế vị khi vẫn còn nhỏ.

Ulrikke Eleonore được biết đến nhiều nhất vì những hoạt động to lớn của bà trong việc từ thiện. Bà thành lập một số lượng lớn các tổ chức từ thiện, được điều hành bởi Sophia Amalia Marschalk. Ulrikke Eleonore được biết đến là thỉnh thoảng đã cầm cố tài sản của mình để tài trợ cho các dự án từ thiện. Các dự án nổi tiếng nhất của bà là Tapetskolan vid Karlberg, một trường dạy nghề thêu thảm tại Cung điện Karlberg được thành lập vào năm 1688, nơi các bé gái mồ côi được đào tạo về sản xuất thảm bởi ba nữ quý tộc Phần Lan chưa lập gia đình dưới sự lãnh đạo của Anna Maria Schmilau; Drottninghuset ('Nhà của Vương hậu') là một ngôi nhà dành cho những góa phụ nghèo ở Stockholm được thành lập vào năm 1686, và một ngôi nhà dành cho người nghèo ở Kungsholmen. Ulrikke Eleonore đã tài trợ ngũ cốc và giúp phân phối đến những khu vực bị mất mùa và trải qua nạn đói, chẳng hạn như Phần Lan năm 1687, Estonia năm 1688, Dalarna năm 1691 và Ingria, Ulrikke Eleonore đã hỗ trợ một số lượng lớn người bằng các khoản trợ cấp thường xuyên từ ngân sách cá nhân của mình, chẳng hạn như những người lính thương tật và vợ/chồng của họ, những người cải đạo sang Kháng Cách từ Do Thái giáo, Hồi giáo và Công giáo, đặc biệt là những người phụ nữ cải đạo, trong số họ cũng có những người Huguenot Pháp. Trong năm 1693 đã có 17.000 người được Vương hậu hỗ trợ.

Qua đời
]]
Năm 1690, khi sức khỏe ngày càng suy yếu do sinh nở, Ulrikke Eleonore mắc phải một căn bệnh không được chẩn đoán, được coi là hiểm nghèo và thường khiến bà phải nằm liệt trên giường nhiều tuần. Các bác sĩ khuyên Vương hậu nên đi tắm nước nóng ở Đức và quỹ tiền đã được dành riêng cho mục đích này, nhưng bà tuyên bố rằng việc bà ở Thụy Điển hay ở Đức đều nằm trong tay Chúa, và thay vào đó bà dùng số tiền cho mục đích từ thiện. Nhà vua đã đích thân chăm sóc Ulrikke Eleonore tại Cung điện Karlberg khi có thời gian rảnh rỗi.

Vương hậu Ulrikke Eleonore qua đời tại Cung điện Karlberg vào ngày 26 tháng 7 năm 1693, sau khi trải qua mùa đông từ năm 1692 đến 1693 ở trên giường bệnh. Trong lúc hấp hối, bà yêu cầu các con không trở nên kiêu ngạo mà hãy coi địa vị cao của mình là cách giúp đỡ người khác; tránh bợ đỡ và kiêu căng; không bao giờ nghe tin đồn và nếu nghe được, hãy gọi cho bên bị vu khống, lắng nghe lời giải thích của họ và coi đó là sự thật. Ulrikke Eleonore cũng kể lại tên những người bị giáng cấp cho Karl và yêu cầu ông hãy thương xót, mỗi câu đều kết thúc bằng: "Ngài sẽ hứa với ta như vậy chứ?" Ulrikke Eleonore cũng yêu cầu một đám tang đơn giản và trao số tiền dành cho đám tang cho người nghèo. Trên giường bệnh, Karl được cho là đã nói: "Ta để lại đây một nửa trái tim mình".

Khi Ulrikke Eleonore qua đời, Bá tước phu nhân De la Gardie đã nhận xét: "Ta không tin có hoàng gia nào lại trở nên đau buồn như cái chết của Vương hậu. Ở đây, mọi người đều khóc lóc và đều mặc đồ tang, đến nỗi trong toàn thành phố không còn vải đen nào để mua nữa". Ulrikke Eleonore trong lịch sử đã được tôn vinh là thánh thiện, minh chứng bằng câu nói của Frans Ferdinand Carlson: "Hiếm khi có một tạo vật đáng yêu hơn được đặt lên ngai vàng. Bà nghĩ đến mọi người trừ bản thân mình". Sau khi bà qua đời, Nhà vua lên cơn sốt và phải mất gần hai tuần ông mới có thể quay trở lại với dân chúng. Karl XI không muốn tổ chức cho bà một đám tang đơn giản, tuy nhiên ông đã trao số tiền tương đương cho người nghèo. Nhà vua tuyên bố để tang hai năm trong triều đình đến năm 1695, sau đó ông từ chối tái hôn bất chấp áp lực phải làm vậy.

Thi thể của Ulrikke Eleonore được lưu giữ tại Lit de parade ở Cung điện Karlberg trong nhiều tháng bởi Nhà vua cho đến khi bà được chôn cất vào mùa thu năm 1693 tại Nhà thờ Riddarholm.

Con cái

Tổ tiên

Tham khảo

"Ulrika Eleonora". vol 13 of Bra böckers lexikon. (ed. Jan-Öjvind Swahn). 25 vols.Bokförlaget Bra Böcker AB, 1986. (bằng tiếng Thụy Điển)
Anteckningar om svenska qvinnor (bằng tiếng Thụy Điển)
Carl Grimberg: Svenska Folkets underbara öden IV. 1660-1707 (Những số phận tuyệt vời của người dân Thụy Điển) (bằng tiếng Thụy Điển)

Liên kết ngoài

Ulrikke Eleonore (bằng tiếng Đan Mạch) tại trang web của Bộ sưu tập Hoàng gia Đan Mạch