Bộ Thông tin Việt Nam Cộng hòa

| headquarters = Số 79-81, Phan Đình Phùng, Quận 3, Sài Gòn (1975)
}}
Bộ Thông tin Việt Nam Cộng hòa là cơ quan chính phủ cao nhất chịu trách nhiệm về các vấn đề thông tin liên lạc, tuyên truyền và hoạt động báo chí của Việt Nam Cộng hòa. Phần lớn thời gian từ khi thành lập năm 1949 cho đến khi giải thể do Sài Gòn thất thủ vào ngày 30 tháng 4 năm 1975. Trụ sở Bộ Thông tin tọa lạc tại số 79-81, đường Phan Đình Phùng, Quận 3, Sài Gòn.

Việt Nam Cộng hòa
Đệ Nhất Cộng hòa
Sau cuộc trưng cầu dân ý ngày 23 tháng 10 năm 1955, chính quyền Việt Nam Cộng hòa của Tổng thống Ngô Đình Diệm thay thế chính quyền Quốc gia Việt Nam của Quốc trưởng Bảo Đại thì Thủ tướng cuối cùng là Ngô Đình Diệm của Quốc gia Việt Nam nghiễm nhiên trở thành Tổng thống đầu tiên của Việt Nam Cộng hòa. Nội các mới của Chính phủ Việt Nam Cộng hòa gồm 14 bộ, trong đó có Bộ Thông tin và Chiến tranh tâm lý; chức danh Tổng trưởng được đổi thành Bộ trưởng kể từ ngày 29 tháng 10 năm 1955.

Ngày 3 tháng 12 năm 1955, Bộ Thông tin và Chiến tranh tâm lý được cải tổ với tên mới là Bộ Thông tin và Thanh niên. Theo đó, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Thanh niên vẫn giữ nguyên nhiệm vụ và thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Chiến tranh tâm lý cũ; đồng thời Nha Tổng Giám đốc Thanh niên và Thể thao trước đó thuộc Bộ Quốc gia Giáo dục và Thanh niên nay đặt thuộc Bộ Thông tin và Thanh niên, Luật sư Trần Chánh Thành được lưu nhiệm làm Bộ trưởng.

Đệ Nhị Cộng hòa
Dưới thời Đệ Nhị Cộng hòa, Chính phủ Nguyễn Văn Lộc gồm 17 bộ nhưng không có Bộ Thông tin, mà việc quản lý hoạt động thông tin báo chí là nhiệm vụ của Nha Tổng Giám đốc Thông tin và Báo chí trực thuộc Phủ Thủ tướng. Sau cuộc tiến công Tết Mậu Thân vào đầu năm 1968, Chính phủ Nguyễn Văn Lộc sụp đổ, Chính phủ Trần Văn Hương thay thế. Theo đó, Chính phủ Trần Văn Hương trình diện ngày 25 tháng 5 năm 1968 gồm 15 bộ, Giáo sư Tôn Thất Thiện được cử làm Tổng trưởng Bộ Thông tin. Ngày 22 tháng 12 năm 1968, Tổng trưởng Thông tin Tôn Thất Thiện từ chức, Tổng trưởng Chiêu hồi Nguyễn Ngọc An được cử kiêm nhiệm chức vụ Tổng trưởng Thông tin. Ngày 1 tháng 9 năm 1969, Chính phủ Trần Thiện Khiêm được thành lập nhằm thay thế Chính phủ Trần Văn Hương với 16 bộ, trong đó có Bộ Thông tin do Dược sĩ Ngô Khắc Tỉnh làm Tổng trưởng.

Ngày 9 tháng 1 năm 1973, theo Sắc lệnh số 014-TT/SL của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, Bộ Thông tin được cải biến thành Phủ Tổng ủy Dân vận trực thuộc Phủ Tổng thống, do một Tổng ủy trưởng đứng đầu, xếp ngang hàng với Tổng trưởng. Trong Phủ Tổng ủy Dân vận có Khối Phối hợp báo chí và nghệ thuật với chức năng quản lý báo chí quốc nội và quốc ngoại. Hoàng Đức Nhã được cử làm Tổng ủy trưởng.

Ngày 28 tháng 6 năm 1974, theo Sắc lệnh số 137-SL/DVCH, Phủ Tổng ủy Dân vận được đổi thành Bộ Dân vận và Chiêu hồi và sau đó, theo Sắc lệnh số 014-SL/DVCH ngày 20 tháng 1 năm 1975 của Thủ tướng Trần Thiện Khiêm, nhiệm vụ và tổ chức của Bộ Dân vận và Chiêu hồi được ấn định lại. Sau khi Chính phủ Trần Thiện Khiêm tổng từ chức vào đầu tháng 4 năm 1975 thì Bộ Dân vận và Chiêu hồi lúc này được đổi thành Bộ Thông tin và Chiêu hồi trong chính phủ kế tiếp.

Trong hơn 10 ngày cuối cùng của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, Chính phủ Nguyễn Bá Cẩn (từ ngày 15 tháng 4 đến ngày 28 tháng 4 năm 1975) thành lập theo Sắc lệnh số 350-TT/SL ngày 4 tháng 4 năm 1975 và Sắc lệnh số 380-TT/SL ngày 14 tháng 4 năm 1975 đã sắp xếp Chuẩn tướng Phan Hòa Hiệp ra nhậm chức Tổng trưởng Bộ Thông tin và Chiêu hồi. Ít lâu sau, ông từ chức vào ngày 28 tháng 4 rồi đến trưa ngày hôm sau mới chạy ra Vũng Tàu di tản bằng đường biển.

Chính phủ Vũ Văn Mẫu (từ ngày 28 tháng 4 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975) của Tổng thống cuối cùng Dương Văn Minh đã bổ nhiệm Nhà báo Lý Quí Chung làm Tổng trưởng Bộ Thông tin và Nhà báo Dương Văn Ba làm Thứ trưởng Bộ Thông tin. Lý Quí Chung vừa mới giữ chức Tổng trưởng vào tối ngày 28 tháng 4 thì sáng ngày hôm sau đã đến nhiệm sở ra lệnh cho nhân viên của Bộ Thông tin và Chiêu hồi phải đổi tên gọi thành Bộ Thông tin, rồi điều hành bộ này cho đến trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975. Tuy vậy, Tổ chức, nhiệm vụ của Chính phủ này và chức danh lãnh đạo chỉ là nói miệng với nhau, thực tế nội các này chỉ mới dự kiến, chưa kịp trình diện ra mắt cũng như không có văn bản nào làm cơ sở pháp lý.

Tham khảo