Huân chương Việt Nam

của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.|thumb|100px]]
Huân chương Việt Nam là vật phẩm đặc biệt do Nhà nước Việt Nam đặt ra để ghi nhận và tặng thưởng cho các tập thể và cá nhân (kể cả tập thể và cá nhân nước ngoài) có thành tích, cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam. Các tập thể và cá nhân có thành tích, cống hiến trong từng thời kỳ khác nhau được xét theo những tiêu chuẩn khen thưởng cụ thể để được tặng thưởng huân chương phù hợp.

Luật Thi đua - Khen thưởng quy định: huân chương để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân, tặng cho tập thể có công trạng, lập được thành tích thường xuyên hoặc đột xuất, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Huân chương gồm có: cuống huân chương, dải huân chương và thân huân chương. Hình thức các loại, hạng huân chương được phân biệt bằng màu sắc, số sao, số vạch trên dải và cuống huân chương. Thẩm quyền tặng, truy tặng huân chương do Chủ tịch nước quyết định.

Lịch sử
Trước năm 1977, các huân chương Việt Nam được trao bởi cả chính phủ ở miền Bắc Việt Nam (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa) và chính thể ở miền Nam Việt Nam (Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Cộng hòa Miền Nam Việt Nam). Đối với nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trước đây và nay là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, huân chương được trao chủ yếu chia làm 2 thời kỳ bởi cột mốc ngày 1 tháng 7 năm 2004 khi Luật Thi đua, Khen thưởng bắt đầu có hiệu lực.

Chính phủ Việt Nam

Trước ngày 1 tháng 7 năm 2004
Trước khi Luật Thi đua - Khen thưởng có hiệu lực, có tất cả 10 loại huân chương được trao lần lượt là

Huân chương Sao Vàng
Huân chương Hồ Chí Minh
Huân chương Độc lập
Huân chương Quân công
Huân chương Lao động
Huân chương Kháng chiến
Huân chương Quân giải phóng Việt Nam
Huân chương Chiến thắng
Huân chương Chiến công
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang

Ngoại trừ Huân chương Sao Vàng và Huân chương Hồ Chí Minh, các huân chương từ Độc lập đến Chiến sĩ vẻ vang đều chia làm 3 hạng Nhất, Nhì, Ba và được phân biệt bằng số sao hoặc vạch trên dải và cuống huân chương:

Hạng Nhất: 3 sao hoặc 3 vạch
Hạng Nhì: 2 sao hoặc 2 vạch
Hạng Ba: 1 sao hoặc 1 vạch

Trường hợp có cả sao và vạch thì lấy số sao để phân hạng.

Huân chương Sao vàng không có dải.

Sau ngày 1 tháng 7 năm 2004

Theo Điều 33 của Luật Thi đua - Khen thưởng thì Huân chương của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam gồm 10 loại sau:

5 loại không chia hạng
Huân chương Sao vàng
Huân chương Hồ Chí Minh
Huân chương Đại đoàn kết dân tộc
Huân chương Dũng cảm
Huân chương Hữu nghị
5 loại chia hạng:
Huân chương Độc lập
Huân chương Quân công
Huân chương Lao động
Huân chương Bảo vệ Tổ quốc
Huân chương Chiến công

Loại có chia hạng đều được chia làm ba hạng và được phân biệt bằng số sao gắn trên cuống, trên dải Huân chương.

Hạng nhất: 3 sao
Hạng nhì: 2 sao
Hạng ba: 1 sao

Chính phủ miền Nam Việt Nam
Huân chương ở miền Nam Việt Nam từng được trao bởi 3 chính thể bao gồm Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (1960–1969), Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (1969–1976) và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1976–1977), gồm có 7 loại huân chương sau:
Huân chương Tổ quốc
Huân chương Thành đồng
Huân chương Quân công giải phóng
Huân chương Quyết thắng
Huân chương Chiến công giải phóng
Huân chương Giải phóng
Huân chương Chiến sĩ giải phóng
Ngoại trừ Huân chương Tổ quốc, 6 loại huân chương còn lại đều chia làm 3 hạng và được phân biệt bằng số sao hoặc vạch trên dải và cuống huân chương tương tự các loại huân chương được trao bởi chính phủ Việt Nam.

Danh sách
Danh sách dưới đây bao gồm cả Danh hiệu vinh dự Nhà nước và Huân chương.

Tham khảo