Triết học công nghệ

Triết học công nghệ là một lĩnh vực triết học nghiên cứu bản chất của công nghệ và các hệ quả xã hội của nó. Cuộc thảo luận triết học liên quan đến công nghệ (technology - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp techne) có thể truy nguyên về những buổi đầu của triết học phương Tây. Thuật ngữ "triết học về công nghệ" được sử dụng lần đầu vào thế kỷ 19 bởi nhà triết học và nhà địa lý người Đức Ernest Kapp, người đã xuất bản một quyển sách có tên là "Những Nguyên lý của Triết học Công nghệ" (Grundlinien einer Philosophie der Technik).

Lịch sử
Triết học Hy Lạp
Thuật ngữ phương Tây 'công nghệ' (technonoly) đến từ thuật ngữ Hy Lạp techne (τέχνη) (nghệ thuật, hay tri thức tinh xảo) và những quan niệm triết học về công nghệ có thể truy đến tận gốc rễ của triết học phương Tây. Đó là "Công nghệ và Đời sống Tốt đẹp" (2000), viết bởi Eric Higgs, Andrew Light, David Strong và "Triết học Mỹ về Công nghệ" (2001) bởi Hans Achterhuis.

Công nghệ và tính trung lập
Cùng với những tiến bộ trong công nghệ cũng đồng thời dấy lên những quan ngại về ảnh hưởng của nó lên xã hội. Lelia Green dùng những vụ thảm sát bằng súng gần đây như Vụ thảm sát Port Arthur và Vụ thảm sát Dunblane để đưa khái niệm về quyết định luận công nghệ và quyết định luận xã hội. Quyết định luận công nghệ lập luận rằng "một đặc tính của công nghệ là nó quyết định việc sử dụng và nhiệm vụ của tiến bộ xã hội là điều hình để [hoặc hưởng lợi từ] các thay đổi về công nghệ." Quan niệm khác là quyết định luận xã hội mà coi xã hội có lỗi trong việc "phát triển và sử dụng" các công nghệ. Phản ứng tới các vụ xả súng diễn ra khác nhau theo vùng. Cơ quan hữu trách Tasmania làm cho luật về súng chặt chẽ hơn, trong khi đó ở Mỹ lại có nhu cầu ủng hộ vũ khí nóng. Và sự chia rẽ xảy ra ở đây, cả trong phương diện tư tưởng lẫn xã hội. Theo như Green, một công nghệ có thể được nghĩ như là một thực thể trung tính chỉ khi bối cảnh văn hóa xã hội và các vấn đề xoay quanh những công nghệ cụ thể được tháo gỡ. Khi đó nó sẽ bộc lộ cho chúng ta thấy một mối quan hệ giữa các nhóm xã hội và quyền lực được tạo nên bởi việc sở hữu các công nghệ.

Tham khảo

Thư mục
; Sách
Joseph Agassi (1985) Technology: Philosophical and Social Aspects, Episteme, Dordrecht: Kluwer. ISBN 90-277-2044-4.
Hans Achterhuis (2001) American Philosophy of Technology Indiana University Press. ISBN 978-0-253-33903-4
Jan Kyrre Berg Olsen and Evan Selinger (2006) Philosophy of Technology: 5 Questions. New York: Automatic Press / VIP. website
Jan Kyrre Berg Olsen, Stig Andur Pedersen and Vincent F. Hendricks (2009) A Companion to the Philosophy of Technology. Wiley-Blackwell. ISBN 978-1-4051-4601-2
Borgmann, Albert (1984) Technology and the Character of Contemporary Life. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-06628-8
Drengson, A. (1995). The Practice of Technology: Exploring Technology, Ecophilosophy, and Spiritual Disciplines for Vital Links, State University of New York Press, ISBN 079142670X.
Dusek, V. (2006). Philosophy of Technology: An Introduction, Wiley-Blackwell, ISBN 1405111631.
Ellul, Jacques (1964), The Technological Society. Vintage Books.
Michael Eldred (2000) 'Capital and Technology: Marx and Heidegger', Left Curve No.24, May 2000 (Ver. 3.0 2010). Original German edition Kapital und Technik: Marx und Heidegger, Roell Verlag, Dettelbach, 2000 117 pp. ISBN 3-89754-171-8.
Michael Eldred (2009) 'Critiquing Feenberg on Heidegger's Aristotle and the Question Concerning Technology'.
Feenberg, Andrew (1999) Questioning Technology. Routledge Press. ISBN 978-0-415-19754-0
Ferre, F. (1995). Philosophy of Technology,University of Georgia Press, ISBN 0820317616.
Green,Lelia (2001) Technoculture: From Alphabet to Cybersex. Allen & Unwin, Crows Nest pp 1–20.
Heidegger, Martin (1977) The Question Concerning Technology. Harper and Row.
Hickman, Larry (1992) John Dewey's Pragmatic Technology. Indiana University Press.
Eric Higgs, Andrew Light and David Strong. (2000). Technology and the Good Life. Chicago University Press.
Christoph Hubig, Alois Huning, Günter Ropohl (2000) Nachdenken über Technik. Die Klassiker der Technikphilosophie. Berlin: edition sigma. 2nd ed. 2001.
Huesemann, M.H., and J.A. Huesemann (2011).Technofix: Why Technology Won’t Save Us or the Environment, New Society Publishers, Gabriola Island, British Columbia, Canada, ISBN 0865717044, 464 pp.
Ihde, D. (1998). Philosophy of Technology, Paragon House, ISBN 1557782733.
David M. Kaplan, ed. (2004) Readings in the Philosophy of Technology. Rowman & Littlefield.
Manuel de Landa War in the Age of Intelligent Machines. (1991). Zone Books. ISBN 978-0-942299-75-5.
Levinson, Paul (1988) Mind at Large: Knowing in the Technological Age. JAI Press.
Lyotard, Jean-François (1984) The Postmodern Condition: A Report on Knowledge. University of Minnesota Press.
McLuhan, Marshall.
The Gutenberg Galaxy. (1962). Mentor.
Understanding Media: The Extensions of Man. (1964). McGraw Hill.
Mitcham, Carl. (1994). Thinking Through Technology. University of Chicago Press.
Nechvatal, Joseph (2009) Towards an Immersive Intelligence: Essays on the Work of Art in the Age of Computer Technology and Virtual Reality (1993–2006). Edgewise Press.
Nechvatal, Joseph (2009) Immersive Ideals / Critical Distances. LAP Lambert Academic Publishing.
Nye, David. (2006). Technology Matters. The MIT Press. ISBN 978-0-262-64067-1
Marshall Poe. (2011) A History of Communications. Cambridge University Press. New York, NY. ISBN 978-1-107-00435-1
Scharff, Robert C. and Val Dusek eds. (2003). Philosophy of Technology: The Technological Condition. An Anthology. Blackwell Publishing. ISBN 978-0-631-22219-4
Seemann, Kurt. (2003). Basic Principles in Holistic Technology Education. Journal of Technology Education, V14.No.2.
Shaw, Jeffrey M. (2014). Illusions of Freedom: Thomas Merton and Jacques Ellul on Technology and the Human Condition. Eugene, OR: Wipf and Stock. ISBN 978-1625640581.
Simondon, Gilbert.
Du mode d'existence des objets techniques. (1958).
L'individu et sa genèse physico-biologique (l'individuation à la lumière des notions de forme et d'information), (1964). Paris PUF
Stiegler, Bernard, (1998). Technics and Time, 1: The Fault of Epimetheus. Stanford University Press.
Winner, Langdon. (1977). Autonomous Technology. MIT Press. ISBN 978-0-262-23078-0
; Tiểu luận
Kingsnorth, Paul (ngày 30 tháng 12 năm 2015). The keyboard and the spade, in New Statesman

Liên kết ngoài

Tạp chí
NetFuture - Technology and Human Responsibility
Techné: Research in Philosophy and Technology

Trang web
Reydon, Thomas A.C. "Philosophy of Technology". Internet Encyclopedia of Philosophy.
Franssen, Maarten; Lokhorst, Gert-Jan; Poel, Ibo van de. "Philosophy of Technology". Stanford Encyclopedia of Philosophy.
Society for Philosophy and Technology
Filozofia techniki: problematyka, nurty, trudności Rafal Lizut

Xem thêm
Phê phán công nghệ
Đạo đức học công nghệ
Lịch sử công nghệ
Xã hội học công nghiệp
Danh sách các nhà triết học công nghệ
Triết học về trí tuệ nhân tạo
Triết học về khoa học máy tính
Triết học về kỹ thuật
Tiến hóa công nghệ
Các lý thuyết về công nghệ