Tiếng Slovak

,
| pronunciation = ,
|altname =
|states = Slovakia, Serbia; ngôn ngữ thiểu số tại Cộng hòa Séc, Hungary, Croatia và Ukraina
|region =
|speakers = 6 triệu
|date =
|ref = e18
|familycolor = Indo-European
|fam2 = Balt-Slav
|fam3 = Slav
|fam4 = Tây Slav
|fam5 = Séc–Slovak
|nation = ' Serbia, (Vojvodina)
|minority =
|agency = Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovak
|iso1 = sk
|iso2b = slo
|iso2t = slk
|iso3 = slk
|glotto=slov1269
|glottorefname=Slovak
|lingua = 53-AAA-db (varieties: 53-AAA-dba to 53-AAA-dbs)
|notice = IPA
|map=Idioma eslovaco.PNG
|mapcaption=Vùng nói tiếng Slovak:
}}

Tiếng Slovak ( ; endonym: hoặc ), là ngôn ngữ trong nhóm ngôn ngữ Tây-Slav thuộc hệ Ấn-Âu (cùng nhóm với tiếng Séc, tiếng Ba Lan và Tiếng Serbia-Croatia).

Có hơn 6 triệu người trên thế giới dùng tiếng Slovak, trong đó tại Slovakia có khoảng 4,5 - 5 triệu người. Tại các quốc gia khác, con số đó (số người Slovak ở nước ngoài/ số kiều dân Slovak biết nói tiếng Slovak) theo thống kê chính thức của các cộng đồng kiều dân Slovak và các cơ quan ngoại giao năm 2000-2001 như sau:

Hoa Kỳ 1.200.000 / 821.325
Cộng hòa Séc 350.000 / 183.749
Hungary 110.000 / 17.693 (nhưng có đến 68 852 người biết dùng tiếng Slovak)
Canada 100.000 / 50.860
Serbia 60.000 / 59.021
Ba Lan 47.000 / 2.000 – thông tin còn tranh cãi
România 18.000 / 17.199
Ukraina 17.000 / 6.397
Cộng hòa Áo 10.234 / 10.234
Croatia 5.000 / 4.712
và các nước khác. Tổng số người có gốc Slovak ở nước ngoài vào năm 2001 là 2.016.000.

Lịch sử ngôn ngữ viết Slovak

Người Slovak cổ đại
Vào thời gian giữa hai thế kỷ IV-VI, người Slav cổ xưa đã sinh sống lan rộng ra các vùng nam, trung và đông Châu Âu. Các nhà văn cổ đại gọi họ là người Vened hay người Vinid. Đầu thế kỷ thứ IX, sau khi thoát khỏi ách đô hộ của người Avar, các lãnh chúa (tiếng Slovak: knieža) chiếm các miền đất lớn lập nên những nền tảng đầu tiên cho đất nước Tây Slav, về sau vua Konstantin Porfygenetos gọi là Vương quốc Đại Morava.

Konstantin và Metod
Vào khoảng năm 830 người Slav đón nhận Công giáo vào lãnh thổ Morava và Nitra. Các lãnh chúa luôn đánh chiếm nhau để giành quyền cai trị, các giám mục Công giáo người nước ngoài cũng lợi dụng việc truyền đạo để chiếm đất của Đại Morava. Với mục đích xây dựng nhà nước vững mạnh và độc lập, lãnh chúa Ratislav (846-870) yêu cầu Roma đào tạo giáo chức riêng cho giáo phận Morava. Đến 863 Đế quốc Byzantine mới chấp nhận cho hai anh em Konstantin và Metod người Solun hiểu tiếng người Slav miền Macedonia đến truyền đạo. Trên cơ sở ký tự Hy Lạp hai ông lập nên chữ Slav để dạy chữ, ngữ pháp, âm nhạc và đạo Công giáo. Sau khi Konstantin mất năm 869, Metod nhận chức làm tổng giám mục vùng Morava-Panon.

Thánh ngữ
]]
Sau khi Đại Morava tan rã, tiếng Latin trở thành ngôn ngữ chính của Đế quốc Áo-Hung đến nửa thế kỷ XIX và cũng trong thời kỳ này, mối quan hệ văn hóa hai dân tộc Séc và Slovakia vẫn bền vững. Người Slovak được học ở Đại học Praha sau khi thành lập vào năm 1348. Tiếng Séc gia nhập vào Slovakia nhờ các phong trào khởi nghĩa Husit lan rộng vào thể kỷ 15. Tiếng Séc dùng để dịch sách giảng đạo, được dùng ở Slovakia) dùng tiếng Slovak ở mức độ thấp. Các cựu lưu học sinh (sinh viên, nghiên cứu sinh, học sinh các trường học nghề) sử dụng tốt tiếng Slovak tốt chỉ ở số lượng nhỏ. Tỉ lệ người gốc Việt tại Slovakia thông thạo tiếng Slovak tăng lên do các thế hệ tiếp theo đã theo học các trường ở nước sở tại.

Chú thích

Tham khảo
Krátky slovník slovenského jazyka (Từ điển giải nghĩa tiếng Slovak), nhiều tác giả, xuất bản 1997.
Prehľad gramatiky a pravopisu slovenského jazyka (Tóm tắt ngữ pháp và chính tả tiếng Slovak), nhiều tác giả, xuất bản 2002.
Dejepis (Lịch sử), Eduard Ďurčo, xuất bản 1995.

Liên kết ngoài

Từ điển giải nghĩa tiếng Slovak
Ngữ pháp tiếng Slovak
Chia cách tiếng Slovak
Viện ngôn ngữ Ľudovít Štúr trực thuộc Viện hàn lâm khoa học tại Bratislava
Bài viết về tiếng Slovak (tiếng Anh)
Tiếng Slovak dành cho các nhà sư phạm