undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Zingiber eberhardtii

Gừng Eberhardt (danh pháp khoa học: Zingiber eberhardtii) là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain miêu tả khoa học đầu tiên năm 1907.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Eberhardt P.A. s.n.; do nhà thực vật học người Pháp Philippe Albert Eberhardt (1874-1942) thu thập tại Bắc Bộ, Việt Nam, có lẽ khoảng năm 1905-1906.

Phân bố
Loài này có tại Việt Nam.

Mô tả
Cây thảo mọc thành bụi. Thân rễ có nhiều mắt, ngoằn ngoèo, mùi hơi thơm hoặc gần giống mùi hồ tiêu. Thân giả thanh mảnh, nhẵn nhụi, dài ~120 cm nhưng rủ xuống lên chiều cao chỉ tới 100 cm. Các bẹ ở gốc màu xanh lục ánh tía sẫm. Lá khoảng 25 mỗi thân, cách nhau 2-8 cm, không cuống, thẳng-hình mác, đáy nhọn, đỉnh nhọn thon có mấu nhọn và có lông rung, 10-15 × 2-3,5 cm, hai mặt nhẵn nhụi, mặt trên nhẵn bóng; lưỡi bẹ khô xác, dễ gãy, cắt cụt-có khía răng cưa, ít sọc màu đen, đáy mặt ngoài nhiều lông; đỉnh bẹ nhiều lông, hầu hết có sọc. Cán hoa ngắn, thẳng đứng, mọc từ thân rễ, gần thân lá, nhẵn nhụi, màu đỏ, có vảy (bẹ cuống cụm hoa); vảy hình mác, xếp lợp rồi sau đó lỏng lẻo, màu đỏ sẫm; cụm hoa hình trứng-hình trụ, lá bắc xếp lợp chặt, hình elip, đỉnh thuôn tròn, phần lộ ra màu ánh đỏ, mép nhạt màu, nhẵn nhụi, phần bị che lấp màu xanh lục; lá bắc con ôm hoa, có khía răng cưa, màu đỏ. Đài hoa hình ống, dài 1,2 cm, nhẵn nhụi, cắt cụt, răng khó thấy, chẻ một bên, màu trắng. Ống tràng thò ra, màu trắng; các thùy hình mác-tù, dài 1,7 cm, màu kem tới vàng nhạt, thùy lưng 2 lần rộng hơn. Bao phấn thẳng-hình elip, mô liên kết hình dùi, dài bằng. Cánh môi hình trứng-tam giác, 3 thùy; các thùy bên ngắn, tù, nhạt màu hơn; thùy giữa dài rộng hơn nhiều, hình elip, nguyên, màu đỏ tới đỏ sẫm với các đốm màu kem. Nhị lép bên màu kem, có lẽ hợp sinh tại đáy với cánh môi, tạo thành các thùy bên. Bầu nhụy nhẵn nhụi; nhụy lép hình trụ, đỉnh có khía răng cưa; quả nang nhẵn nhụi, hình trứng, 3 ngăn, các ngăn thuôn tròn thuôn tròn rất rõ; noãn hữu thụ chủ yếu ở trên. Quả nang không lông; hạt màu nâu tới đen, bóng, áo hạt xé rách, ôm lấy phần đỉnh hạt.

Chú thích
Zingiber eborinum

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. eborinum
| binomial = Zingiber eborinum
| binomial_authority = Mood & Theilade, 1997
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber eborinum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Mood J.D. 432; thu thập năm 1989 ở tọa độ khoảng , vùng đồi Paling Paling, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng ở Sandakan, Sabah (SAN).

Từ nguyên
Tính từ định danh eborinum có nguồn gốc từ danh sở hữu cách từ tiếng Latinh eboris, tới lượt nó là danh từ ebur nghĩa là ngà voi, màu ngà voi; ở đây để nói tới các lá bắc màu trắng ngà của loài này. Môi trường sống là rừng thứ sinh vùng đồi ở cao độ dưới 300 m.

Mô tả
Thân lá cao 0,75–1 m. Các bẹ lá có lông tơ về phía cuống lá. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 7&nbsp;mm, dạng giấy, nhẵn nhụi. Cuống lá dài 2&nbsp;mm, có lông tơ. Lá hình trứng, 17-23 × 6-9,5&nbsp;cm, màu xanh lục sẫm, như sáp với kết cấu dày, mặt trên nhẵn nhụi, với lông lụa mịn mặt dưới, gân giữa về phía đáy mặt dưới có lông mịn, mép rậm lông tơ màu ánh nâu. Cán hoa mọc từ thân rễ, ngầm dưới đất, dài 5–6&nbsp;cm. Các bẹ cán hoa màu ánh đỏ nhạt. Cụm hoa mọc thẳng đứng hay hơi phủ phục, hình trứng, 7-8 × 3-3,5&nbsp;cm, màu ánh trắng. Lá bắc hình trứng ngược, 2,6-3 × 1,5-2,5&nbsp;cm, nhẵn nhụi, màu trắng ngà, các lá bắc phía dưới với ánh hơi hồng, rìa màu nâu, hơi gợn sóng. Lá bắc con hình trứng ngược, 1,5 × 1&nbsp;cm, màu ánh trắng. Đài hoa màu da cam nhạt, dài 2&nbsp;cm, dài hơn lá bắc con. Tràng hoa dài 5,2&nbsp;cm, màu da cam; thùy tràng lưng 2,3 × 0,8&nbsp;cm; các thùy tràng bên 1,8 × 0,4&nbsp;cm. Cánh môi dài 5&nbsp;cm; thùy giữa thuôn dài với 2 gờ dọc theo phần dưới đường giữa, 1,8 × 1,2&nbsp;cm, màu da cam nhạt với sọc màu da cam tươi hơn ở tâm; các thùy bên thuôn dài ra, 0,6 × 0,4&nbsp;cm. Bao phấn dài 1&nbsp;cm, màu da cam tươi. Phần phụ bao phấn 0,7&nbsp;cm, màu da cam nhạt. Quả không rõ. Ra hoa tháng 4-5 hoặc sau khi có mưa lớn.

Z. eborinum gần giống với Z. puberulum var. borneense và Z. acuminatum var. borneense ở chỗ mép lá rậm lông tơ và cụm hoa ở gốc. Hình dạng cánh môi rất giống với của Z. puberulum var. borneense. Tuy nhiên, nó khác với 2 loài trên ở chỗ các lá bắc hình trứng nhỏ hơn, cụm hoa hình cầu nhỏ hơn với các lá bắc màu trắng ngà và cánh môi màu da cam với 2 gờ dọc theo đường giữa. Nó là loài duy nhất với lá bắc màu trắng đã biết có tại Borneo.

Chú thích
Zingiber elatum

Zingiber elatum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được William Roxburgh đề cập lần đầu tiên năm 1814, nhưng miêu tả khoa học chỉ được công bố năm 1820 sau khi ông mất, và in lại năm 1832 không kèm chú giải của Nathaniel Wallich.

Phân bố
Loài này có tại khu vực nội địa Bengal, Ấn Độ và Đông Himalaya.

Phân loại
Baker (1892) xếp Zingiber capitatum var. elatum (= Z. elatum) trong tổ Dymczewiczia.

Mô tả
[Thân] rễ dạng củ, ruột vàng, từ đó mọc ra các rễ thật sự, nhiều trong số này kết thúc bằng các củ thuôn dài, ruột nhạt màu – như ở Curcuma. Thân thảo, thẳng, cao 120-150 cm, bao gồm cả cành hoa bông thóc. Lá xếp thành hai dãy, thẳng, uốn ngược lại, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới nhiều lông trắng mềm ngắn áp ép, dài 30-45 cm, rộng 2,5 cm. Bẹ hơi có lông; miệng với bướu dạng màng rất hẹp. Cành hoa bông thóc đầu cành, đơn độc, hình mác hẹp, dài 15 cm, chu vi 7,5 cm, xếp lợp kết đặc với các lá bắc hình mác, dài 3,8 cm, mặt ngoài với ít lông, đỡ 1 hoa. Lá bắc trong hay bao hoa hạ ngắn hơn và rộng hơn lá bắc ngoài, nhưng giống như lá bắc ngoài ở chỗ cứng và có ít lông. Đài hoa thượng, màu trắng, nhẵn; miệng có răng không đều, dài khoảng trên một nửa chiều dài lá bắc. Tràng hoa dài hơn đáng kể, màu vàng tươi. Nhị với chỉ nhị ngắn, với mỏ cong rất dài nằm trên đỉnh của bao phấn 2 thùy thẳng. Tuyến mật hình dùi. Bầu nhụy hình xoan, có lông, 3 ngăn, với nhiều noãn trong mỗi ngăn, noãn đính trụ. Đầu nhụy có lông rung. Quả nang hình xoan, kích thước cỡ quả ô liu, 3 ngăn, 3 mảnh vỏ. Hạt nhiều, bóng, màu đen, bao bọc trong áo hạt lớn màu trắng xé rách. Phôi gần hình mác, đáy cắt cụt, được ngoại nhũ bao bọc; nửa trên bởi noãn hoàn. Trong vườn thực vật nở hoa tháng 7-8 và hạt chín tháng 9-10.

Tương tự như Z. capitatum nhưng cao hơn, cành hoa bông thóc mập hơn và hoa lớn hơn.

Chú thích
Zingiber ellipticum

Zingiber ellipticum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Tong Shao Quan (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) và Xia Yong Mei (夏永梅, Hạ Vĩnh Mai) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987 dưới danh pháp Plagiostachys elliptica. Tên gọi trong tiếng Trung là 侧穗姜 (trắc tuệ khương), nghĩa đen là gừng cành hoa bên.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Tong S.Q., Xia Y.M. & Yin S.H. 32994; thu thập ngày 10 tháng 11 năm 1985 tại huyện Mã Quan, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype được lưu giữ tại Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp (HITBC).

Phân bố
Loài này có tại huyện Mã Quan, châu tự trị Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Môi trường sống là rừng; ở cao độ ~600 m.

Mô tả
Thân rễ ruột màu tía đỏ sẫm. Thân giả 60-100 cm. Bẹ lá màu nâu; lưỡi bẹ 2 thùy, 1-3 cm, màu nâu, có lông tơ; cuống lá 1-9 cm; phiến lá hình elip hoặc hình elip-hình mác, 40-55 × 14-16 cm, mặt gần trục thưa lông, mặt xa trục rậm lông tơ, đáy hình nêm hoặc thon nhỏ dần, mép có lông rung, đỉnh nhọn thon ngắn. Cụm hoa xuyên qua các bẹ lá trên mặt đất 20-50 cm, không cuống, hình elipxoit đến thuôn dài, 11-18 × 4-5,5 cm; lá bắc màu trắng ánh vàng hoặc xanh lục ánh vàng nhạt, hình trứng ngược, 4-4,5 × 3-4,5 cm, có lông tơ, nhiều chất nhớt. Đài hoa màu ánh vàng, dài 1,5-2 cm, chẻ 1 bên, có lông tơ. Ống tràng hoa màu ánh vàng, 4-4,5 cm; thùy giữa hình trứng hẹp, 2-3 × 0,8-1 cm; các thùy bên hình mác, rộng 5-7 mm. Cánh môi 2,4-2,8 cm; thùy giữa màu tía với 2 vạch song song, màu vàng và các đốm màu vàng ở đáy, hình trứng ngược-thuôn dài, 1,5-2 × 0,7-0,9 cm; các thùy bên màu vàng với các vết đốm màu tía, hình elip, 1,2-1,6 × 0,6-0,8 cm. Chỉ nhị 5-10 mm; bao phấn màu vàng, 1,3-1,4 cm; phần phụ liên kết màu tía, 1-1,3 cm. Bầu nhụy nhẵn nhụi. Quả nang màu vàng-xanh lục, hình trứng ngược, 3 góc, đỉnh với đài bền. Hạt 4-6 mỗi ngăn, màu đen ánh nâu, bao bọc trong áo hạt màu trắng. Ra hoa tháng 8, tạo quả tháng 10. 2n = 22.

Chú thích
Zingiber flagelliforme

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. flagelliforme
| binomial = Zingiber flagelliforme
| binomial_authority = Mood & Theilade, 1999
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber flagelliforme là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Mẫu định danh
Mẫu định danh như dưới đây, được lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng, Sandakan, Sabah (SAN):
Holotype Mood J.D. 530; thu thập ngày 17 tháng 1 năm 1993 ở cao độ 220 m, tọa độ , đường mòn phía đông, Trung tâm Nghiên cứu Thực địa Thung lũng Danum, bang Sabah, Malaysia.

Phân bố
Loài này có trên đảo Borneo, tại bang Sabah, Malaysia. Được tìm thấy trong rừng, ở cao độ 600-1.400 m. Loại cây thảo lâu năm này có các chồi lá cao trên 2 m, được ghi nhận ở cao độ 200–220 m. Nó mọc trên các ngọn đồi trên sa thạch trong các khu rừng nguyên sinh vùng đất thấp hoặc trong đồn điền trồng cacao.

Mô tả
Z. flagelliforme thể hiện kiểu sinh sản kỳ dị ở chỗ các chồi lá thon búp măng của nó uốn cong xuống để bám vào mặt đất, nơi các cây con sinh ra ở trục lá mọc rễ.

Chú thích
Zingiber flammeum

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. flammeum
| binomial = Zingiber flammeum
| binomial_authority = Theilade & Mood, 1997
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber flammeum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade và John Donald Mood miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Mood J.D. 178; thu thập ở tọa độ khoảng , vùng đồi Paling Paling, gần Tenom, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype được lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng ở Sandakan, Sabah (SAN); mẫu isotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU).

Từ nguyên
Tính từ định danh flammeum (giống đực: flammeus, giống cái flammea) là tiếng Latinh, nghĩa là màu lửa; ở đây để nói tới các lá bắc và hoa màu da cam giống như màu lửa của loài này. Môi trường sống là rừng nguyên sinh vùng đồi đất thấp, ở cao độ 300–500 m.

Mô tả
Thân lá cao 45–75&nbsp;cm. Các bẹ lá có lông. Lưỡi bẹ dài 1-1,5&nbsp;cm. Cuống lá dài 2&nbsp;mm, có lông tơ. Lá hình elip, 20-27 × 7–9&nbsp;cm, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới với ít với lông lụa. Cụm hoa mọc từ thân rễ, phủ phục. Cán hoa dài 4–5&nbsp;cm, màu đỏ xỉn. Cành hoa bông thóc hình thoi đến hình elip, 8-10 × 2,5–3&nbsp;cm, đỉnh nhọn. Lá bắc hình trứng ngược, 2 × 1,5&nbsp;cm, màu da cam, chuyển thành da cam xỉn khi thuần thục, các lá bắc sát gốc với màu ánh đỏ. Lá bắc con hình elip, 1,4 × 0,7&nbsp;cm. Đài hoa dài 1,4&nbsp;cm. Tràng hoa dài 5,4&nbsp;cm, màu da cam; thùy tràng lưng 2,2 × 1&nbsp;cm; các thùy tràng bên 2,2 × 0,5&nbsp;cm, rời gần tới đáy. Cánh môi dài 5&nbsp;cm, màu da cam tươi; thùy giữa thuôn dài, 1,5 × 0,8&nbsp;cm; các thùy bên 0,5 × 0,4&nbsp;cm. Bao phấn dài 1&nbsp;cm, màu da cam. Phần phụ bao phấn dài 0,8&nbsp;cm. Quả không rõ.

Z. flammeum gần giống với Z. coloratum nhưng khác ở chỗ các lưỡi bẹ dài hơn, mặt dưới phiến lá ít lông hơn, các lá bắc màu da cam và hoa màu da cam tươi.

Chú thích
Zingiber flavomaculosum

Zingiber flavomaculosum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Shao Quan Tong (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 黄斑姜 (hoàng ban khương), nghĩa là gừng đốm vàng.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Tong S.Q. 24806; thu thập ngày 6 tháng 8 năm 1981 ở cao độ 580 m, tọa độ , huyện Mãnh Lạp, châu tự trị Tây Song Bản Nạp, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (YNTBI / HITBC).

Từ nguyên
Tính từ định danh flavomaculosum là tiếng La tinh, bao gồm flavo- nghĩa là màu vàng, màu vàng kim, màu hung vàng với tính từ maculosum (giống đực: maculosus, giống cái: maculosa) nghĩa là lốm đốm, đốm, vết; ở đây để nói tới phần đỉnh cánh môi màu lốm đốm vàng của loài này. Thái Lan (các tỉnh Chiang Mai, Mae Hong Son, Phetchaburi) và Trung Quốc (tây nam tỉnh Vân Nam). Môi trường sống là rừng, ở cao độ tới 600 m.

Mô tả
Thân giả cao 1-1,5 m, đường kính 1,5–2&nbsp;cm. Bẹ lá màu ánh lục. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 4–5&nbsp;cm, dạng màng, nhẵn nhụi; cuống lá có trên các lá ở đầu gần; phiến lá hình mác hẹp hoặc hình elip hẹp, 40-55 × 9–11&nbsp;cm, mặt gần trục xanh lục, mặt xa trục màu ánh lục, có lông tơ màu trắng, đáy hình nêm hoặc hẹp như vậy, đỉnh nhọn thon ngắn. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình đầu, ~6 × 4,5&nbsp;cm; cuống cụm hoa 2–5&nbsp;cm, các bẹ hình vảy màu đỏ nhạt; lá bắc màu đỏ nhạt, hình trứng-hình tròn hoặc thuôn dài, 3-3,2 × 1,7–2&nbsp;cm, có lông tơ; lá bắc con hình ống, dài ~2,8&nbsp;cm, màu gần trắng, có lông tơ màu trắng, nứt một bên tới đáy. Đài hoa hình ống, dài ~1,6&nbsp;cm, đỉnh 3 răng, dạng màng, có lông tơ. Ống tràng hoa dài ~3,5&nbsp;cm, các thùy dài bằng nhau, màu vàng nhạt; thùy tràng lưng hình mác, ~2,2 × 1,1&nbsp;cm; các thuỳ tràng bên hẹp hơn, rộng 0,6&nbsp;cm. Các thùy của cánh môi màu xám với đỉnh lốm đốm vàng, thùy giữa gần giống như lưỡi bẹ, ~2,5 × 1&nbsp;cm, đỉnh nguyên, các thùy bên hình tai, ~1,5 × 0,8&nbsp;cm. Nhị dài ~2,5&nbsp;cm, không chỉ nhị. Mô vỏ bao phấn không cuống, dài ~1,3&nbsp;cm; phần phụ liên kết màu tía, dài ~7&nbsp;mm. Bầu nhụy màu xanh lục nhạt, rậm lông màu nâu. Vòi nhụy thẳng, màu trắng. Đầu nhụy màu gần trắng, có lông rung. Tuyến trên bầu thẳng, màu gần trắng. Ra hoa tháng 8.

Chú thích
Zingiber flavovirens

, xem trang 397-401.
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber flavovirens là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Dixen 70HD1449; thu thập ở tọa độ , tại Fang, tỉnh Chiang Mai, Thái Lan. Mẫu holotype lưu giữ tại Đại học Aarhus (AAU), mẫu isotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

Từ nguyên
Tính từ định danh flavovirens là tiếng Latinh, kết hợp giữa flavus nghĩa là màu vàng, màu vàng kim, màu hung vàng với virens nghĩa màu xanh lục; ở đây là để nói tới các lá bắc màu vàng-xanh lục của loài này.

Mô tả
Chồi lá cao tới 2 m. Các bẹ lá màu xanh lục sáng, nhẵn nhụi. Cuống lá dài 3&nbsp;mm, nhẵn nhụi. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 5&nbsp;mm, màu xanh lục sáng với mép dạng giấy màu trắng. Lá thẳng, 27-35 × 2,5–3&nbsp;cm, nhẵn nhụi, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cuống cụm hoa từ thân rễ, thẳng đứng, thanh mảnh, dài 15–25&nbsp;cm. [Cụm hoa] hình trụ, 6-9 × 2,5-3,5&nbsp;cm, đỉnh thuôn tròn. Lá bắc hình trứng ngược, tới 3 × 2,3&nbsp;cm, màu xanh lục chuyển thành vàng, nhẵn nhụi, lồi gần mép trên, đỉnh hơi cuốn trong, thuon tròn với điểm nhọn. Lá bắc con hình mác ngược, 2,5 × 1&nbsp;cm, màu ánh vàng. Đài hoa dài 1,5&nbsp;cm, màu ánh vàng. Tràng hoa dài 5&nbsp;cm, màu vàng chanh, thùy lưng 2,5 × 1&nbsp;cm, các thùy bên 2 × 0,5&nbsp;cm. Cánh môi dài 4,5&nbsp;cm, màu vàng chanh; thùy giữa 1,3 × 1&nbsp;cm, thuôn dài, nguyên; các thùy bên 0,5 × 0,5&nbsp;cm.

Z. flavovirens tương tự như Z. parishii (tổ Zingiber) ở chỗ các lá thẳng, nhẵn nhụi, cụm hoa hình trụ với lá bắc màu xanh lục – vàng có mép cuốn trong. Nó khác ở chỗ cụm hoa nhỏ hơn với các lá bắc màu vàng-xanh lục hoàn toàn và nhỏ hơn, lá bắc con ngắn hơn, tràng hoa ngắn hơn và cánh môi màu vàng chanh không đốm tía.

Chú thích
Zingiber fragile

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. fragile
| binomial = Zingiber fragile
| binomial_authority = S.Q.Tong, 1987
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber fragile là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Shao Quan Tong (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 脆舌姜 (thúy thiệt khương), nghĩa là gừng lưỡi bẹ dễ gãy.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Tong S.Q. 24814; thu thập ngày 7 tháng 7 năm 1981 ở cao độ 560 m, tọa độ , huyện Mãnh Lạp, châu tự trị Tây Song Bản Nạp, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (HITBC).

Từ nguyên
Tính từ định danh fragile (giống đực/giống cái: fragilis) là tiếng La tinh, nghĩa là dễ vỡ, dễ gãy; ở đây để nói lưỡi bẹ dễ gãy của loài này. Môi trường sống là rừng, ở cao độ 560-1.500 m. Các loại môi trường sống chính là rừng mưa nhiệt đới; rừng mưa nhiệt đới gió mùa xen lẫn rừng mưa nhiệt đới; rừng mưa gió mùa nhiệt đới lẫn với rừng mua nhiệt đới; rừng thường xanh lá rộng gió mùa; rừng thường xanh lá rộng rêu; các hệ sinh thái nông nghiệp với lúa, ngô, mía và các hệ lâm nghiệp với cây cao su.

Mô tả
Thân giả cao 0,8–3 m. Lá không cuống; lưỡi bẹ màu đỏ có đốm ở đáy, 2 thùy, dài 3–4&nbsp;cm, dạng màng, dễ gãy; phiến lá hình mác hoặc hẹp như vậy, 40-50 × 9–11&nbsp;cm, hơi có lông tơ ngoại trừ rậm lông tơ dọc theo các bên của gân giữa, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình trứng hoặc hình đầu, 4-8 × 3-7,5&nbsp;cm; cuống cụm hoa rất ngắn; lá bắc màu đỏ, hình trứng hoặc thuôn dài, 3-5 × 2,8-3,8&nbsp;cm, có lông tơ màu nâu, đỉnh lồi, nhọn, các lá bắc trong hình tam giác, 3,8-4 × 1,1-1,3&nbsp;cm, đỉnh thon nhỏ dần; lá bắc con màu đỏ nhạt, dài 2,8–3&nbsp;cm, có lông tơ màu trắng. Đài hoa dài 1,9-2,2&nbsp;cm, đỉnh 3 răng, có râu. Ống tràng hoa dài 3,1-4,2&nbsp;cm, có lông tơ màu trắng; các thùy màu đỏ, hình mác, 2,3-3,2 × 0,8-0,9&nbsp;cm, các thùy bên hẹp hơn. Cánh môi màu nâu với các đốm màu nâu ánh tía; thùy giữa giống lưỡi bẹ, 2-2,4 × 0,7-0,9&nbsp;cm; các thùy bên hình tai, 1,3-1,5&nbsp;cm. Chỉ nhị dài ~3&nbsp;mm; bao phấn dài ~2&nbsp;cm; phần phụ liên kết màu tía, dài ~1,3&nbsp;cm. Bầu nhụy màu trắng, có lông tơ. Ra hoa tháng 7.

Chú thích
Zingiber fraseri

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. fraseri
| binomial = Zingiber fraseri
| binomial_authority = Theilade, 1996 xb 1998
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
Zingiber besar C.K.Lim & Meekiong, 2014 nom. superfl.
Zingiber besar var. fraseri (Theilade) C.K.Lim & Meekiong, 2015 nom. superfl. nom. illeg.
}}
Zingiber fraseri là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996 (xuất bản năm 1998).

Phân loại
Loài bày bao gồm 3 thứ như sau:
Zingiber fraseri var. fraseri: Nguyên chủng. Có tại Malaysia bán đảo.
Zingiber fraseri var. major (Ridl.) Govaerts, 2016 (đồng nghĩa: Z. griffithii var. major Ridl., 1899, Z. puberulum var. ovoideum Holttum, 1950): Có tại Malaysia bán đảo và Thái Lan bán đảo.
Zingiber fraseri var. nervifolium (Meekiong & C.K.Lim) Govaerts, 2016 (đồng nghĩa: Z. besar var. nervifolium C.K.Lim & Meekiong, 2015
Zingiber fraseri var. major:
H.N. Ridley 9820, thu thập năm 1898 tại Bujang Malacca, Perak, Malaysia. Mẫu lectotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING).
H.N. Ridley s. n., thu thập tháng 8 năm 1891 ven sông Tahan, Pahang, Malaysia. Mẫu lectotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING).
Zingiber fraseri var. nervifolium: Lim C.K. L12903; thu thập ngày 28 tháng 11 năm 2014, tọa độ , tại Janda Baik, Pahang, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Đại học Quốc gia Malaysia ở Bangi, Selangor (UKMB). Môi trường sống là rừng, ở cao độ 250-1.300 m.

Mô tả
Zingiber fraseri var. fraseri
Thân lá thanh mảnh, dài tới 4 m với kiểu phát triển bò lan, các bẹ lá có lông mịn. Lưỡi bẹ dài 2&nbsp;mm, có lông. Cuống lá dài 2&nbsp;mm, có lông. Lá hình mác, 14-20 × 3,5–5&nbsp;cm, nhẵn nhụi. Cụm hoa mọc từ thân rễ, phủ phục. Cán hoa dài tới 8&nbsp;cm, màu ánh trắng. Cành hoa bông thóc hình trứng tới hình thoi, 12 × 3&nbsp;cm, thon nhỏ thành đỉnh nhọn. Lá bắc hình mác, 4-5 × 1,5&nbsp;cm, màu đỏ tươi, có lông, đỉnh nhọn thon. Lá bắc con 3,5 × 0,7&nbsp;cm, màu ánh trắng. Đài hoa dài 3&nbsp;cm. Hoa không rõ. Ra hoa tháng 8-9, tạo quả tháng 10.

Gần với Z. griffithii nhưng khác ở chỗ các thân lá dài, bò lan; các lá nhẵn nhụi, hình mác và hẹp hơn; cán hoa phủ phục; cụm hoa hình trứng thon nhỏ thành đỉnh nhọn và các lá bắc/lá bắc con dài hơn.

Zingiber fraseri var. major
Cây rất to lớn hơn thông thường (so với Z. griffithii), cao 1,5 m, thân mập; các lá hình elip thuôn dài nhọn thon, dài 45&nbsp;cm, rộng 13&nbsp;cm, cứng; các bẹ nhẵn nhụi, gần như không cuống lá. Cán hoa dài 5–10&nbsp;cm. Cành hoa bông thóc hình trứng, nhẵn nhụi, mập, dài ~8&nbsp;cm, đỉnh không nhọn. Các lá bắc rộng. Hoa dài 7,5&nbsp;cm, ống tràng dài 5&nbsp;cm. Tên địa phương: tepus merah, tepus kechil.

Chú thích
Zingiber georgeae

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. georgeae
| binomial = Zingiber georgeae
| binomial_authority = Mood & Theilade, 1999
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms = Zingiber georgeii Mood & Theilade, 1999 orth. var.
}}
Zingiber georgeae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999 như là Zingiber georgeii.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Lai Shak Teck 9100265; thu thập ngày 4 tháng 5 năm 1991 ở tọa độ , Ulu Baleh, tỉnh Kapit, bang Sarawak, Malaysia. Holotype được lưu giữ tại Cục Lâm nghiệp bang Sarawak ở Kuching, Sarawak (SAR): Giống lấy từ mẫu định danh cũng được trồng tại Trung tâm Nghiên cứu Thực vật ở Semengoh, Hawaii.

Mô tả
Chồi lá cao tới 60&nbsp;cm. Cụm hoa phủ phục với các lá bắc màu da cam.

Chú thích
Zingiber guangxiense

Zingiber guangxiense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Fang Ding (方鼎, Phương Đỉnh) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 桂姜 (quế khương), nghĩa đen là gừng Quảng Tây. Trong Flora Reipublicae Popularis Sinicae (FRPS) danh pháp được viết là Zingiber kwangsiense. Môi trường sống là nền rừng.

Mô tả
Cây thảo lâu năm. Thân rễ dạng củ, mập, đường kính ~1–3&nbsp;cm. Thân giả 1-2, cao 0,5-1,5 m, đường kính tới 1,7&nbsp;cm, với 18-26 lá. Bẹ lá có lông. Lưỡi bẹ dài 2–6&nbsp;mm, có ít lông tơ mịn hay lông rung, đỉnh thường có khía răng cưa; cuống lá 1–4&nbsp;mm; phiến lá hình mác hoặc thuôn dài-hình mác, 25-35 × 5–9&nbsp;cm, rậm đốm tuyến màu nâu tía, mặt xa trục thưa lông nhung áp ép và đốm tuyến, đáy thuôn tròn-hình nêm đến hình nêm rộng, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, dài 5–26&nbsp;cm; cành hoa bông thóc hình trứng ngược, 4-8 × 2–4&nbsp;cm, 20-30 hoa; cuống cụm hoa 2,5–20&nbsp;cm, thanh mảnh, gần như nhẵn nhụi, ngầm dưới đất; trục cành hoa rậm lông; lá bắc màu đỏ hoặc tía, hiếm khi màu xanh lục, thuôn dài-hình mác, 4-5 × 1-1,5&nbsp;cm, mặt xa trục thưa lông, 1 hoa. Lá bắc con tương tự lá bắc, 4 × 1,1&nbsp;cm. Hoa màu vàng nhạt, dài 8,5-10,5&nbsp;cm, không cuống. Đài hoa dài 0,9-1,8&nbsp;cm, mặt ngoài thưa lông áp ép. Ống tràng hoa dài ~4,5&nbsp;cm, nhẵn nhụi; các thùy thẳng, 3,5-4 × ~0,5&nbsp;cm, mặt ngoài thưa lông áp ép; thùy tràng giữa hình mác, 4,5 × 0,9&nbsp;cm. Cánh môi màu ánh vàng, dài ~3&nbsp;cm; thùy giữa thuôn dài, ~2 × 0,7&nbsp;cm, đỉnh thường 2 khe hở hiếm khi nguyên; các thùy bên gần thuôn dài, ~1 × 0,5&nbsp;cm. Bao phấn dài ~1,4&nbsp;cm; phần phụ liên kết (mào) màu đỏ, dài ~1,8&nbsp;cm. Tuyến trên bầu dài 5&nbsp;mm. Bầu nhụy ~5&nbsp;mm, rậm lông áp ép, 3 ngăn. Quả nang hình trứng, 3-4 × 1-1,5&nbsp;cm, 3 góc tù, thưa lông. Hạt màu đỏ; áo hạt màu trắng. Ra hoa tháng 9-10, tạo quả tháng 10-11.

Tương tự như Z. mioga nhưng khác ở chỗ thân rễ mập, dạng củ, đài hoa ngắn hơn (dài 0,9-1,8&nbsp;cm so với dài 2,5–3&nbsp;cm), mặt ngoài các thùy tràng hoa thưa lông áp ép và thùy giữa của cánh môi thuôn dài.

Chú thích
Zingiber gulinense

Zingiber gulinense là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Yong Mei Xia (夏永梅, Hạ Vĩnh Mai) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 古林姜 (cổ lâm khương), nghĩa đen là gừng Cổ Lâm.

Từ nguyên
Tính từ định danh gulinense lấy theo tên địa danh hương Cổ Lâm Tinh (huyện Mã Quan, châu tự trị Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc).

Phân bố
Loài này có tại huyện Mã Quan, châu tự trị Văn Sơn, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Môi trường sống là rừng, ở cao độ khoảng 600 m.

Mô tả
Thân giả 50–90&nbsp;cm, gốc có các bẹ tía. Bẹ lá màu xanh lục, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ 2 thùy, nhẵn nhụi; cuống lá 1-1,7&nbsp;cm; phiến lá hình elip, 10-18 × 5,6–7&nbsp;cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục thưa lông nhung, đáy hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình đầu, 1,8-3 × 1,8-2,5&nbsp;cm; cuống cụm hoa chìm trong lòng đất, 2–7&nbsp;cm; lá bắc hình mác, 3-3,2 × ~1,1&nbsp;cm; lá bắc con rậm đốm đỏ, hình ống, ~2,8&nbsp;cm. Đài hoa màu trắng, ~1,4&nbsp;cm, nhẵn nhụi, đỉnh khía răng cưa. Tràng hoa màu vàng, nhẵn nhụi; ống tràng ~2,6&nbsp;cm; các thùy hình trứng, thùy giữa ~2,1 × 0,8&nbsp;cm, đỉnh nhọn thon; các thùy bên ~1,7&nbsp;cm × 0,6&nbsp;cm, đỉnh nhọn. Cánh môi màu tía với các đốm trắng, đáy màu trắng; thùy giữa thuôn dài, ~1 × 0,2&nbsp;cm; các thùy bên thẳng, ~1 × 0,2&nbsp;cm. Nhị màu tía; chỉ nhị ~2&nbsp;mm; bao phấn ~9&nbsp;mm; phần phụ kết nối ~4&nbsp;mm. Bầu nhụy màu xanh lục nhạt, nhẵn nhụi. Quả nang màu tía, hình trứng, ~2,3 × 1,2&nbsp;cm, 3 góc. Ra hoa tháng 9.

Chú thích
Zingiber incomptum

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. incomptum
| binomial = Zingiber incomptum
| binomial_authority = B.L.Burtt & R.M.Sm., 1969
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber incomptum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Brian Laurence Burtt và Rosemary Margaret Smith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969. Tên bản ngữ (tiếng Iban): Ligun.

Phân bố
Loài này có trên đảo Borneo, được tìm thấy tại bang Sarawak, Malaysia. Môi trường sống là rừng, ở cao độ 130-1.180 m.

Mô tả
Địa thực vật thân thảo, cao tới 3,5 m, mọc thành cụm gồm 2 chồi lá, 46 lá mỗi chồi. Gốc màu ánh đỏ. Đôi khi tạo ra chồi dạng roi dài 4 m với các cây con mới. Phiến lá hẹp, hình mác. Cuống cụm hoa nằm ngang, dài 60–70&nbsp;cm, các vảy màu ánh đỏ đến đỏ. Cụm hoa hình trụ hay hình đầu, mọc ngang ngay trên mặt đất, tới 10 × 8&nbsp;cm. Lá bắc cứng, uốn ngược ở đỉnh, màu xanh lục nhạt ánh đỏ về phía đỉnh, lông tơ thưa và nhỏ trên cả hai mặt ở phần đỉnh. Lá bắc con màu hồng trong mờ. Hoa màu kem. Đài hoa tương tự lá bắc con, nguyên. Cánh hoa màu vàng da cam nhạt, cánh lưng rộng nhất với mép cuộn trong và đỉnh nhọn thon; các cánh hoa bên hợp nhất ở 1/3 phần dưới & hợp sinh (ở trung tâm) với cánh môi tại điểm nơi bản thân chúng hợp nhất. Các nhị lép màu vàng cam, mép nhăn, nhị lép trung tâm nguyên. Bao phấn màu trắng, đường rạch màu nâu sôcôla. Phấn hoa màu kem, vòi nhụy và đầu nhụy màu trắng, mô liên kết màu vàng; các tuyến dày gần 1&nbsp;mm, bầu nhụy 3 ngăn.

Chú thích
Zingiber inflexum

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. inflexum
| binomial = Zingiber inflexum
| binomial_authority = Blume, 1827
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber inflexum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Carl Ludwig Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1827.

Tên gọi thông thường trong tiếng Sunda là tongtak, trong tiếng Java là peseot idju hay penseot.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Không số, thu thập tại Java. Một mẫu khác là Nagata K.M. 2311; thu thập ngày 13 tháng 5 năm 1981 tại Vườn Thực vật miền núi tại Cibodas, tỉnh Tây Java, ở tọa độ khoảng . Mẫu này lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Edinburgh (E).

Phân bố
Loài này là bản địa/đặc hữu đảo Java; có tại tỉnh Tây Java (núi Pangrango và núi Gede ở Cibodas, huyện Cianjur) và tỉnh Trung Java (đảo Nusa Kambangan, Madjenang, núi Sindoro), Indonesia. Môi trường sống là rừng, ở cao độ 150–700 m.

Phân loại
Schumann (1904) xếp Z. inflexum trong tổ Lampugium (= Zingiber).

Mô tả
Cây thảo lâu năm, cao trung bình. Thân rễ ngắn, có củ treo. Thân lá phẳng; bẹ có sọc, dạng màng, nhẵn nhụi; lưỡi bẹ chẻ tới đáy, các thùy lớn, hình trứng-thuôn dài thuôn tròn, thanh mảnh, dạng màng, có lông tơ, dài tới 13&nbsp;mm. Lá từ không cuống tới có cuống ngắn, dài 8–12&nbsp;mm, rộng, có rãnh, men xuống, thanh mảnh; phiến lá màu xanh lục nhạt, không mùi, thẳng-hình mác thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon, đáy nhọn hẹp, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới (khi non) và dọc gân giữa có lông tơ nhỏ nhưng dài áp ép rải rác, dài 14-25(-32) cm, rộng 2-4,5-(8) cm, khi khô mặt trên màu nâu hạt dẻ mặt dưới màu nâu đỏ. Cán hoa mọc thẳng đứng, thuôn dài, dài 15–40&nbsp;cm, có vảy. Cành hoa bông thóc hình trứng ngược tới hình cầu ép dẹp hoặc hình elipxoit, dài 10&nbsp;cm, rộng 8&nbsp;cm. Lá bắc thuôn dài-hình trứng ngược tới hình trứng, hình elip rộng, tới 4,5&nbsp;cm × 3,5&nbsp;cm, mép rộng, dạng màng, như thủy tinh, gần như có gờ, cụp trong, đỉnh thuôn tròn, uốn ngược, mập, màu xanh lục nhạt chuyển thành đỏ tươi khi tạo quả, khi khô màu vàng, hai mặt nhẵn nhụi, có sọc, dài 3-3,5&nbsp;cm. Lá bắc con dài 4&nbsp;cm, hình mác-hình trứng, mép xoắn, đỉnh nhọn có răng cưa nhỏ. Đài hoa hình ống, màu trắng thạch cao tuyết hoa, dài 2-2,7&nbsp;cm, phần lưng nửa cố định, đỉnh gần rộng đầu tới tù 3 răng, các răng trung bình, ngắn. Ống tràng ngắn hơn lá bắc con, dài tới 3,2&nbsp;cm, màu vàng. Cánh hoa dài ~2,2&nbsp;cm, màu vàng, như thủy tinh, nhọn, khoảng 1/4 phía dưới hợp sinh. Cánh môi hình trứng, màu tím sẫm có đốm trắng, ngắn hơn cánh hoa, các thùy bên nhỏ hơn nhiều, hình trứng, bao quanh và gần như quấn xung quanh nhị hoa. Nhị hoa màu vàng. Bao phấn màu vàng nhạt. Phần phụ kết nối trên đỉnh cong, màu vàng nhạt, dài bằng bao phấn. Bầu nhụy nhẵn nhụi. Nở hoa tháng 2. Quả màu trắng.

Chú thích
Zingiber integrilabrum

Zingiber integrilabrum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Henry Fletcher Hance miêu tả khoa học đầu tiên năm 1882. Tên gọi trong tiếng Trung là 全唇姜 (toàn thần khương); nghĩa đen là gừng cánh môi nguyên.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Ford C. 21812; thu thập tháng 4 năm 1881 tại núi Gough, đảo Hồng Kông, Hồng Kông.

Từ nguyên
Tính từ định danh integrilabrum là tiếng Latinh, bắt nguồn từ tính từ integri (sở hữu cách giống đực/giống trung của tính từ integer) nghĩa là nguyên, toàn vẹn; và danh từ labrum nghĩa là môi. Ở đây để nói tới các cánh môi gần như nguyên ở hoa của loài này. Môi trường sống là rừng, ở cao độ tới 480 m.

Phân loại
Schumann (1904) xếp Z. integrilabrum trong tổ Cryptanthium.

Mô tả
Cây thảo lâu năm, thanh mảnh, nhỏ. Thân rễ thanh mảnh, phân nhánh, vảy dạng bẹ chìa bao bọc, nhạt màu, không mùi, không vị. Thân giả 40-100 cm. Bẹ 3, dạng vảy, nhẵn nhụi,hình trứng hoặc thuôn dài, dạng màng màu trắng. Cuống lá từ không có đến dài 5 mm. Phiến lá hình mác nhọn thon, 13-18 × 2,7-3 cm, mặt gần trục nhẵn nhụi, mặt xa trục có lông tơ đến nhiều lông áp ép dọc gân giữa; bẹ nhẵn nhụi dạng màng; lưỡi bẹ thuôn tròn, 2 thùy, tới 1 mm. Cụm hoa là cành hoa bông thóc, dài 4-5 cm, đường kính 1-1,3 cm, mọc từ thân rễ, khoảng 1/2 chìm trong lòng đất, 4 hoặc 5 hoa. Cuống cụm hoa dài 1-2 × chiều dài cụm hoa, các bẹ giống vảy dài 2-3 cm, nhọn thon, nhẵn nhụi, dạng màng. Các lá bắc trở thành màu ánh nâu khi già, hình mác, nhọn, dài 2-3 cm, nhẵn nhụi. Lá bắc con ~2 cm, dạng màng. Đài hoa dài ~2 cm, chẻ 1 bên, nhẵn nhụi. Tràng hoa màu trắng ngà; ống tràng ~2,7 cm. Các thùy hình mác, dài ~1,8 cm; các thùy bên hình mác, nhọn thon, hẹp, uốn ngược; thùy lưng rộng hơn, nhọn, thẳng đứng. Cánh môi hình elip; các thùy bên tiêu giảm thành răng tròn nhăn hoặc không có. Nhị không cuống, dài 8 mm, hình mác. Bao phấn không cuống, dài ~8 mm; phần phụ kết nối dài ~7 mm, cong. Bầu nhụy dài 3 mm, nhiều lông màu vàng kim áp ép. Ra hoa tháng 4.

Chú thích
Zingiber integrum

Zingiber integrum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Shao Quan Tong (童绍全, Đồng Thiệu Toàn) miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987. Tên gọi thông thường trong tiếng Trung là 全舌姜 (toàn thiệt khương), nghĩa là gừng lưỡi bẹ nguyên.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Tong S.Q. & Liu S. 24918; thu thập ngày 29 tháng 7 năm 1981 ở cao độ 900 m, tọa độ , huyện Cảnh Hồng (nay là thành phố cấp huyện Cảnh Hồng), châu tự trị Tây Song Bản Nạp, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Mẫu holotype lưu giữ Vườn Thực vật Nhiệt đới Tây Song Bản Nạp, Vân Nam (HITBC). Trong bài báo gốc các tác giả ghi là lưu giữ tại Viện Thực vật Nhiệt đới Vân Nam (YNTBI). Môi trường sống là các hào rãnh trong rừng, ở cao độ 200-1.250 m.

Mô tả
Thân giả 1,5–2 m. Lá không cuống; lưỡi bẹ màu tía nhạt, nguyên, 5–7&nbsp;cm; phiến lá hình mác hoặc thuôn dài-hình mác, 40-70 × 8-9,5&nbsp;cm, mặt gần trục thưa lông dọc theo hai bên gân giữa, mặt xa trục thưa lông, ngoại trừ rậm lông tơ dọc theo hai bên gân giữa, phần gốc gân giữa nở rộng và đậm các chấm màu đỏ ở hai bên, đáy gần thuôn tròn hoặc hình nêm, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, hình trứng hoặc hình đầu 5-7 × 4-4,5&nbsp;cm; cuống cụm hoa 2–4&nbsp;cm; lá bắc hình trứng hoặc thuôn dài rộng, 4-4,5 × 2-2,3&nbsp;cm, các lá bắc trong thon nhỏ dần-hình tam giác, 3,4-4 × 0,4-0,5&nbsp;cm, đỉnh nhọn; lá bắc con màu đỏ, dài 3,4–4&nbsp;cm. Đài hoa màu trắng, 2,5–3&nbsp;cm, 3 góc, đỉnh 3 răng. Tràng hoa màu trắng với đỉnh màu đỏ, 4-4,3&nbsp;cm; các thùy màu đỏ, hình mác, thùy giữa 2,5-3 × 1,5–3&nbsp;cm, các thùy bên hẹp hơn. Cánh môi màu nâu nhạt với các đốm đen; thùy giữa giống lưỡi bẹ, 2,8-3,2 × 0,9-1,1&nbsp;cm; các thùy bên 1,6-1,9 × 1,1-1,3&nbsp;cm. Bao phấn không cuống, màu trắng, dài ~1,3&nbsp;cm; phần phụ kết nối dài ~1,4&nbsp;cm. Bầu nhụy có lông tơ màu nâu nhạt. Ra hoa tháng 7.

Chú thích
Zingiber intermedium

Zingiber intermedium là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Gilbert Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1892.

Mẫu định danh
Một mẫu định danh là Clarke C.B. 44443; thu thập ngày 6 tháng 8 năm 1886 tại Bhorlasa, lưu giữ tại Vườn Thực vật Hoàng gia tại Kew (K).

Từ nguyên
Tính từ định danh intermedium (giống đực: intermedius, giống cái: intermedia) là tiếng La tinh, nghĩa là trung gian, giữa.

Phân bố
Loài này có tại đông bắc Ấn Độ (phía bắc khu vực Khasi Hills, tại các bang Meghalaya, Assam, Nagaland, Arunachal Pradesh). Môi trường sống là rừng, ở cao độ khoảng 1.100 m.

Mô tả
Thân lá cao tới 1m. Lá không cuống, hình mác hoặc mác ngược nhọn thon, đáy hẹp, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới gần đường giữa thưa thớt các hột nhỏ dạng viên tròn. Lưỡi bẹ dài tới 4&nbsp;cm, dạng màng, nhẵn nhụi, nhọn thon. Cuống cụm hoa thanh mảnh, dài 5-15-(24) cm, có vảy hình mác bao bọc. Cụm hoa hình cầu kết đặc, đường kính 5&nbsp;cm. Lá bắc hình mác, dạng màng, xoắn, dài 3,7&nbsp;cm. Ống tràng dài như lá bắc; các thùy tràng hoa gần đều, hình mác, màu đỏ nhạt, dài 2,3-2,5&nbsp;cm. Cánh môi hình gần tròn, dài 2,3-2,5&nbsp;cm, màu đen ánh đỏ với các đốm nhỏ màu vàng nghệ, các tai ở đáy (thùy bên) thuôn dài. Bao phấn màu trắng, với mỏ màu đỏ sẫm. Phần phụ liên kết màu đen.

Chú thích
Zingiber kelabitianum

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia=Zingiberoideae
| tribus= Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. kelabitianum
| binomial = Zingiber kelabitianum
| binomial_authority = Theilade & H.Christensen, 1998
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber kelabitianum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade và Hanne Christensen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998. Tên gọi trong tiếng Kerabit là tubuh berak sia[h] nghĩa là gừng lợn lớn.

Từ nguyên
Tính từ định danh kelabitianum lấy theo người Kelabit sinh sống trên cao nguyên Kelabit ở đông bắc bang Sarawak. Môi trường sống là rừng mưa thường xanh gần miền núi, cao độ 900-1.200 m; tại cao nguyên Kelabit, Vườn quốc gia Gunung Mulu, Vườn quốc gia Pulong Tau, Vườn quốc gia Kayang Mentarang, dãy núi Crocker và dãy núi Trus Madi.

Phân loại
Loài này thuộc tổ Zingiber.

Mô tả
Chồi lá cao 3–4 m. Cá bẹ lá có lông dài, mềm, màu nâu-vàng che phủ, đặc biệt là về phía các rìa xù lông màu nâu hạt dẻ. Lưỡi bẹ 2 thùy, dài 3–4&nbsp;cm, được lông dài, mềm, màu nâu-vàng che phủ, màu nâu hạt dẻ. Cuống lá có lông tơ dài. Lá thuôn dài, 45-55 × 8–10&nbsp;cm, mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới thưa lông lụa áp ép, gân giữa mặt dưới rậm lông tơ, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn thon. Cụm hoa mọc từ thân rễ, thẳng đứng nhiều hay ít. Cán hoa mập, dài 20–25&nbsp;cm; các bẹ dài 7&nbsp;cm, màu đỏ tươi. Cành hoa bông thóc hình trứng hoặc hình trụ, 12-15 × 7-8,5&nbsp;cm, đỉnh thuôn tròn rộng. Lắc hình elip, 5,5-6,5 × 3,3-3,5&nbsp;cm, chứa chất nhầy, rậm lông tơ, màu đỏ tươi, đỉnh cong xuống, nhọn. Lá bắc con hình mác, 3 × 1&nbsp;cm. Đài hoa dài 3&nbsp;cm, màu trắng. Tràng hoa dài 7,2&nbsp;cm, màu trắng-kem; thùy tràng lưng 3 × 1,3&nbsp;cm; các thùy tràng bên 2,1 × 0,9&nbsp;cm, rời. Cánh môi dài 6,4&nbsp;cm, màu trắng-kem; thùy giữa thuôn dài, 1,3 × 0,9&nbsp;cm, cắt cụt; các thùy bên thuôn dài, 0,9 × 0,6&nbsp;cm. Bao phấn 12&nbsp;mm, màu kem. Phần phụ 1,5&nbsp;cm, màu trắng-kem. Ra hoa tháng 8.

Có quan hệ gần với Z. pachysiphon ở chỗ lưỡi bẹ dài, lá to và cụm hoa mập hình trụ với các lá bắc cong xuống. Nó khác ở chỗ rậm lông màu nâu-vàng trên bẹ lá và lưỡi bẹ, các lá thuôn dài to hơn, lá bắc có lông tơ màu đỏ tươi, lá bắc con dài hơn, các thùy bên của cánh môi rời và khá phát triển. Ở Z. pachysiphon thì lá bắc con ngắn hơn đáng kể so với đài hoa còn cánh môi thì 3 thùy nông.

Sử dụng
Người Kelabit dùng các chồi lá non có hương thơm làm rau (ăn như rau sống lẫn rau chế biến). Cụm hoa dùng làm thuốc chữa bệnh cho chó, bằng cách cho một cụm hoa vào ấm nước đun sôi rồi để nguội khoảng 1 h, sau đó vắt cụm hoa lấy dịch chiết chấy nhầy cho chó uống. Tiềm năng nông học của loài này thấp do cây lớn chậm, nhưng có thể sử dụng làm cây cảnh với các cụm hoa mập, đẹp, màu đỏ.

Chú thích
Zingiber lambii

.
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber lambii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được John Donald Mood và Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

Mẫu định danh
Mẫu định danh Mood J.D. 848; thu thập ngày 18 tháng 2 năm 1994 tại tọa độ , Guning Rara, khoảng 1h chạy xe về phía tây từ nhà nghỉ trung tâm thuộc Trung tâm Nghiên cứu thực địa thung lũng Danum, bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng Malaysia ở Sandakan, Sabah, Malaysia (SAN). Môi trường sống là vùng đồi trên đất ultramafic trong rừng nguyên sinh vùng đất thấp.

Mô tả
Thân có lá cao tới 60 cm. Các bẹ lá hơi có lông tơ. Lưỡi bẹ 2 thùy, 2 mm, rậm lông tơ. Cuống có lông tơ. Các lá không cuống, hình elip tới hình trứng, 15-18 × 5,5-7,5 cm, nhẵn nhụi trừ gân giữa và mép về phía đáy ở mặt dưới, mặt trên màu xanh lục ánh bạc, nổi gân dọc theo các gân bên, mặt dưới màu xanh lục, đáy thon nhỏ dần, đỉnh nhọn. Cán hoa mọc từ rễ, bò sát mặt đất, dài 2 cm, màu ánh hồng. Cành hoa bông thóc hình thoi, 10-12 × 2 cm, đỉnh nhọn. Lá bắc hình mác ngược, 2,5-3 × 2-2,5 cm, màu da cam tới ánh lục về phía đỉnh, chuyển thành hồng khi già, hơi có lông tơ. Lá bắc con 2 × 1 cm, hơi có lông tơ. Đài hoa dài 2,5 cm, hơi có lông tơ. Tràng hoa dài 5 cm, màu vàng; thùy tràng lưng 2,4 × 1,4 cm. Cánh môi dài 4,5 cm, màu vàng nhạt; thùy giữa hình elip, 1,5 × 0,7 cm, nguyên; các thùy bên 0,4 cm, hình elip, tỏa rộng tới 1,2 cm khi ép dẹt. Quả không rõ.

Z. lambii giống Z. argenteum ở chỗ có các lá mặt trên màu xanh lục ánh bạc nhưng khác ở chỗ kích thước nhỏ hơn, các bẹ lá có lông, bề mặt lá nổi gân, đài hoa dài hơn và thùy giữa của cánh môi tù. Rất có thể là kích thước nhỏ và màu ánh bạc của lá gắn với loại đất của môi trường sống.

Cả hai loài này giống với Z. coloratum ở cành hoa bông thóc hình thoi tới hình trứng nằm ngay trên mặt đất. Tuy nhiên, cả hai loài này khác Z. coloratum ở chỗ kích thước nhỏ hơn, mặt trên phiến lá màu xanh lục ánh bạc và cụm hoa màu da cam của chúng. Cùng với Z. flammeum chúng tạo thành nhóm các loài với lá bắc màu da cam cho đến thời điểm đó chưa được thông báo là có trên đảo Borneo. Loài với lá bắc màu da cam tương tự là Z. gracile ở miền tây Malaysia.

Chú thích
Zingiber laoticum

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia = Zingiberoideae
| tribus = Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. laoticum
| binomial = Zingiber laoticum
| binomial_authority = Gagnep., 1907
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber laoticum là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain miêu tả khoa học đầu tiên năm 1907.

Tên gọi tại Trung Quốc là 梭穗姜 (thoa tuệ khương), nghĩa là gừng cành hoa hình thoi.

Phân bố
Loài này được tìm thấy ở Lào (các tỉnh Xayabury, Xiengkhuang), Thái Lan (các tỉnh Chiang Mai, Chaiyaphum) và Trung Quốc (tỉnh Vân Nam). Môi trường sống là rừng thông và rừng lá sớm rụng, ở cao độ 400-1.200 m.

Z. laoticum thoạt nhìn dường như là một thứ của Z. parishii; nhưng nó rất dễ phân biệt với loài kia ở một số đặc điểm đáng chú ý sau: lưỡi bẹ không màu xanh lục mà khô xác, không 2 thùy mà rất nguyên; lá non thẳng rất hẹp, gợi ý rằng lá trưởng thành sẽ không có dạng hình trứng-hình mác như ở lá trưởng thành của Z. parishii; lá bắc luôn luôn tù nhọn thon; bầu nhụy rậm lông và đài hoa có lông ở nửa dưới; các thùy tràng hoa không đồng nhất màu trắng ánh vàng mà có các sọc màu nâu khác biệt; các thùy tràng hoa hầu như dài bằng cánh môi mà không dài hơn so với nó, như ở Z. parishii. Cuối cùng, cánh môi có lẽ không phải kẻ ô vuông màu nâu mà dường như là sọc dọc theo hướng của các gân.

Chú thích
Zingiber larsenii

, xem trang 404-405.
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber larsenii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.

Mẫu định danh
Mẫu định danh: Larsen K. et al. 46280; thu thập ngày 10 tháng 9 năm 1995 ở cao độ 1.400-1.700 m, rừng thường xanh sườn núi Doi Wao, tỉnh Nan, Thái Lan. Mẫu holotype lưu giữ tại Đại học Aarhus, Đan Mạch (AAU), mẫu isotype lưu giữ tại Vườn Thực vật Singapore (SING).

Phân bố
Loài này được tìm thấy ở miền bắc Thái Lan (các tỉnh Chiang Mai, Chiang Rai, Loei, Nan, Phayao, Phitsanulok, Tak). Môi trường sống là rừng, ở cao độ 600-1.800 m.

Z. larsenii tương tự như Z. recurvatum ở chỗ có mặt dưới phiến lá màu đỏ sẫm có lông tơ, bẹ lá có lông tơ, lưỡi bẹ 2 thùy có lông và hình dạng cũng như màu sắc của cánh môi; nhưng Z. recurvatum cao tới 2–3 m, thân mập, lá, lá bắc và lá bắc con to hơn cũng như cụm hoa rộng hơn.

Chú thích
Zingiber latifolium

| image =
| image_caption =
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Zingiberales
| familia = Zingiberaceae
| subfamilia=Zingiberoideae
| tribus= Zingibereae
| genus = Zingiber
| species = Z. latifolium
| binomial = Zingiber latifolium
| binomial_authority = Theilade & Mood, 1997
| range_map =
| range_map_caption =
| synonyms =
}}
Zingiber latifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Ida Theilade và John Donald Mood miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.

Mẫu định danh
Mẫu định danh Mood J.D. 163A; thu thập ngày 10 tháng 2 năm 1991 tại tọa độ , cao độ 1.680 m, dãy núi Crocker, đường Sinsuran trên Tambunan, huyện Tambunan, tỉnh Pedalaman (Nội địa, Interior), bang Sabah, Malaysia. Mẫu holotype lưu giữ tại Trung tâm Nghiên cứu Rừng Malaysia ở Sandakan, Sabah, Malaysia (SAN). Môi trường sống là các sườn dốc trong rừng thứ sinh dày dặc và thoát nước tốt, ở cao độ tới 1.680 m.

Mô tả
Thân có lá cao tới 100&nbsp;cm, dày, tạo ra bề ngoài mập mạp. Các bẹ lá rậm lông mềm màu nâu ánh vàng. Lưỡi bẹ 9&nbsp;mm, rậm lông, các thùy thuôn tròn rộng. Cuống 1&nbsp;mm, rậm lông. Các lá hình elip, 22-25 × 10-11&nbsp;cm, mặt trên nhẵn nhụi trừ về phía đáy, mặt dưới với lông lụa màu trắng, mép rậm lông tơ màu nâu ánh vàng. Cán hoa mọc từ rễ, bò sát mặt đất, dài tới 7&nbsp;cm. Cành hoa bông thóc hình elipxoit-hình trứng, màu đỏ, từ hơi phủ phục tới thẳng đứng, 8-13 × 4,5-5&nbsp;cm. Lá bắc hình trứng ngược, lõm, 3-4 × 2-3&nbsp;cm, màu hồng chuyển thành đỏ tươi, đỉnh thuôn tròn rộng, khép kín. Lá bắc con 3 × 0,8&nbsp;cm, màu trắng trong mờ. Đài hoa dài 2,5&nbsp;cm, chẻ gần như tới đáy, màu trắng. Tràng hoa dài 6&nbsp;cm, màu trắng; các cánh hoa với ánh vàng; thùy tràng lưng (cánh lưng) 2,7 × 0,8&nbsp;cm; các cánh bên 2,7 × 0,4&nbsp;cm, hợp sinh nửa dưới với cánh môi. Cánh môi dài 5,7&nbsp;cm, màu trắng; thùy giữa và các thùy bên với chóp đỉnh màu vàng; thùy giữa 1,5 × 0,6&nbsp;cm, hình elip hẹp, chẻ đôi; các thùy bên 0,4 × 0,4&nbsp;cm, thuôn tròn. Bao phấn màu trắng. Phần phụ bao phấn màu trắng với đỉnh màu vàng. Quả không rõ.

Z. latifolium giống Z. coloratum ở chỗ có lông lụa màu trắng ở mặt dưới phiến lá, cán hoa bò sát mặt đất và cụm hoa có lá bắc màu đỏ; nhưng khác ở chỗ có bẹ lá có lông khắp phần thân, lưỡi bẹ dài hơn, phiến lá hình elip rộng với mép có lông, cụm hoa hình trứng với các lá bắc lõm và đài hoa chẻ gần như tới đáy.

Z. latifolium về mặt sinh dưỡng là khác biệt với các loài khác ở chỗ có phiến lá rất rộng với mép rậm lông tơ và tầm vóc mập mạp của cây. Các lá mới hơi có ánh màu đỏ burgundy ở mặt dưới nhưng nhanh chóng chuyển thành xanh lục hoàn toàn khi trưởng thành. Phần lớn các mẫu vật đã quan sát chỉ có 2 thân giả cùng một thời điểm và phát triển rất chậm. Các lá bắc lõm với đỉnh khép kín tạo cho cụm hoa bề ngoài giống như quả mâm xôi. Các hoa hẹp định vị theo chiều thẳng đứng bên trong các lá bắc dạng túi giống như ở Z. coloratum. Người ta vẫn chưa quan sát thấy cụm hoa ở các cá thể mọc hoang dã còn các cây gieo trồng cũng ra ít hoa.

Chú thích