Đảng Lao động New Zealand

|flag=|seats1=|seats1_title=Số ghế trong quốc hội New Zealand|slogan="Tiếp tục tiến lên"|colours=
Đỏ|affiliation1=|affiliation1_title=|international=Liên minh tiến bộ quốc tế|position=Trung tả|ideology=Dân chủ xã hộiChủ nghĩa xã hội dân chủ|membership_year=|youth_wing=Young Labour|native_name=Rōpū Reipa o Aotearoa|student_wing=|headquarters=Fraser House, 160–162 Willis St, Wellington 6011|dissolved=|founded=|merger=Đảng dân chủ xã hội New ZealandĐảng lao động đoàn kết New Zealand|leader2_name=Kelvin Davis|leader2_title=Phó lãnh đạo|leader1_name=Chris Hipkins|leader1_title=Lãnh đạo|general_secretary=Rob Salmond|president=Claire Szabó|abbreviation=NZLP|logo=|colorcode=|footnotes=}}Đảng Lao động New Zealand (tiếng Maori: Rōpū Reipa o Aotearoa), hay đơn giản là Công đảng (Reipa), là một đảng chính trị trung tả ở New Zealand. Chương trình cương lĩnh của đảng mô tả nguyên tắc sáng lập của nó là chủ nghĩa xã hội dân chủ, trong khi các nhà quan sát mô tả đảng Lao động là dân chủ xã hội và thực dụng trên thực tế. Đảng lao động tham gia vào Liên minh Tiến bộ quốc tế.

Đảng Lao động New Zealand được thành lập vào năm 1916 từ nhiều đảng cánh hữu và các tổ chức công đoàn. Đây là đảng chính trị lâu đời nhất của đất nước vẫn còn tồn tại. Cùng với đối thủ chính của mình, Đảng Quốc gia New Zealand, Lao động đã luân phiên tham gia các chính phủ lãnh đạo của New Zealand kể từ những năm 1930. Tính đến năm 2020, đã có sáu thời kỳ của chính phủ Lao động dưới thời mười thủ tướng của Đảng Lao động.

Đảng lần đầu tiên lên nắm quyền dưới thời các thủ tướng Michael Joseph Savage và Peter Fraser từ năm 1935 đến năm 1949, khi đảng này thành lập nhà nước phúc lợi của New Zealand. Nó quản lý từ năm 1957 đến năm 1960, và một lần nữa từ năm 1972 đến năm 1975 (một nhiệm kỳ duy nhất mỗi lần). Năm 1974, thủ tướng Norman Kirk qua đời khi đang tại vị, điều này góp phần làm giảm sự ủng hộ của đảng. Cho đến những năm 1980, đảng này đã ủng hộ vai trò mạnh mẽ của các chính phủ trong các vấn đề kinh tế và xã hội. Khi chính quyền cai trị từ năm 1984 đến năm 1990, thay vào đó, Lao động đã tư nhân hóa tài sản nhà nước và giảm vai trò của nhà nước trong nền kinh tế; Thủ tướng đảng lao động David Lange cũng giới thiệu chính sách phi hạt nhân của New Zealand. Đảng laoo động một lần nữa trở thành đảng lớn nhất từ năm 1999 đến năm 2008, khi tổ chức này liên minh hoặc dựa trên sự hỗ trợ thương lượng từ một số đảng nhỏ; Helen Clark trở thành thủ tướng Lao động đầu tiên lãnh đạo chính phủ của mình trong nhiệm kỳ thứ ba tại vị.

Sau cuộc tổng tuyển cử năm 2008, Đảng lao động bao gồm cuộc họp kín lớn thứ hai có đại diện tại quốc hội. Trong cuộc tổng tuyển cử năm 2017, dưới thời thủ tướng Jacinda Ardern, đảng lao động đã trở lại nổi bật với thành tích tốt nhất kể từ cuộc tổng tuyển cử năm 2005, giành được 36,9% số phiếu trong đảng và 46 ghế. Vào ngày 19 tháng 10 năm 2017, đảng lao động đã thành lập một chính phủ liên minh thiểu số với đảng New Zealand First, và Đảng Xanh. Trong cuộc tổng tuyển cử năm 2020, đảng Lao động đã giành chiến thắng vang dội, giành được đa số tổng thể là 10 và 50,01% phiếu bầu. Jacinda Ardern hiện là lãnh đạo đảng và thủ tướng New Zealand, trong khi Kelvin Davis là phó lãnh đạo.

Kết quả bầu cử

Lãnh đạo

Phó lãnh đạo

Chủ tịch đảng

Chú thích