Học vấn về AI

Học vấn về AI hay học vấn về trí tuệ nhân tạo (tiếng Anh: AI literacy) là khả năng hiểu, sử dụng, giám sát và suy ngẫm một cách có phê phán về các ứng dụng AI. Thuật ngữ này thường dùng để chỉ việc giảng dạy các kỹ năng và kiến thức cho công chúng, đặc biệt là những người không thành thạo về AI. Ngược lại, một số giáo sư lại cấm sử dụng AI trong lớp học và trong tất cả các bài tập. Họ còn đưa ra những hình phạt nghiêm khắc cho việc sử dụng AI, coi đó là một hành vi gian lận. AI được sử dụng trong nhiều ứng dụng khác nhau, ví dụ như ô tô tự lái, trợ lý ảo và các mô hình AI tạo sinh có khả năng tạo văn bản. Người dùng các công cụ này cần có khả năng đưa ra quyết định một cách sáng suốt. Học vấn về AI cũng có thể ảnh hưởng đến cơ hội việc làm trong tương lai của sinh viên.

Các định nghĩa sau này bao gồm khả năng hiểu, sử dụng, giám sát và suy ngẫm một cách có phê phán về các ứng dụng AI, và phân tích dữ liệu lớn.
Độ chính xác: Xác định và báo cáo các nguồn gây ra lỗi và sự không chắc chắn trong các thuật toán và dữ liệu.
Lấy con người làm trung tâm và phúc lợi: Ưu tiên phúc lợi của con người trong việc phát triển và triển khai AI.

Trường học
Các trường học sử dụng các phương pháp sư phạm đa dạng để thúc đẩy học vấn về AI. Các phương pháp này bao gồm:

Thực hiện phép thử Turing với một tác nhân thông minh
Tạo ra các chatbot
Xây dựng ứng dụng bằng lập trình dựa trên Blockly
Học tập dựa trên dự án
Chế tạo robot
Trực quan hóa dữ liệu
Huấn luyện các mô hình AI

Chương trình giảng dạy về trí tuệ nhân tạo có thể cải thiện sự hiểu biết của học sinh về các chủ đề như học máy, mạng nơ-ron và học sâu.

Nghiên cứu tình huống: DAILy
Chương trình DAILy (Phát triển Học vấn về AI) được phát triển bởi MIT và Đại học Boston với mục tiêu nâng cao học vấn về AI cho học sinh trung học cơ sở. Chương trình được cấu trúc như một hội thảo kéo dài 30 giờ. Nó bao gồm các chủ đề như giới thiệu về trí tuệ nhân tạo, các hệ thống logic (cây quyết định), học có giám sát, mạng nơ-ron, học tính toán, deepfake, và các trình tạo ngôn ngữ tự nhiên. Học sinh sẽ kiểm tra các tác động về đạo đức và xã hội của mỗi chủ đề, cũng như các tác động về nghề nghiệp của chúng.

Giáo dục đại học
Trước thập kỷ thứ hai của thế kỷ 21, trí tuệ nhân tạo chủ yếu được nghiên cứu trong các khóa học STEM. Sau này, các dự án nhằm tăng cường giáo dục về trí tuệ nhân tạo đã xuất hiện, đặc biệt là để thúc đẩy học vấn về AI. Hầu hết các khóa học bắt đầu với một hoặc nhiều học phần, giải quyết các câu hỏi cơ bản như trí tuệ nhân tạo là gì, nó đến từ đâu, nó có thể làm gì và không thể làm gì. Hầu hết các khóa học cũng đề cập đến học máy và học sâu. Một số khóa học giải quyết các vấn đề đạo đức trong trí tuệ nhân tạo.

Nghiên cứu tình huống: Đại học Florida
Tại Đại học Florida, một nỗ lực toàn diện đã được thực hiện để đưa trí tuệ nhân tạo vào chương trình giảng dạy của tất cả các ngành học. Mục tiêu của động thái này là cung cấp cho sinh viên đại học những kỹ năng cần thiết cho thị trường lao động thế kỷ 21. Trong khuôn khổ dự án, hơn 100 giảng viên mới đã được tuyển dụng. Mỗi sinh viên được yêu cầu hoàn thành một khóa học cơ bản về trí tuệ nhân tạo cũng như một khóa học về đạo đức, thông tin và công nghệ. Mỗi sinh viên sẽ chọn thêm một khóa học từ nhiều lĩnh vực học thuật khác nhau, bao gồm y học và kinh doanh. Sinh viên hoàn thành xuất sắc cả ba khóa học sẽ nhận được chứng chỉ chính thức.

Quá trình chuyển đổi này đi kèm với sự gia tăng việc học tập thực hành tại trường đại học. Các khóa học được tổ chức với sự hợp tác của ngành công nghiệp, nơi sinh viên và các chuyên gia trong ngành đã cùng nhau cố gắng giải quyết các vấn đề trong thế giới thực với sự trợ giúp của các công cụ AI.

Để giám sát chương trình, một nhóm đã được thành lập để phân tích các khóa học hiện có và mới, đồng thời lập bản đồ các lĩnh vực học vấn được đề cập trong mỗi khóa học. Mỗi khóa học được xác định bởi các lĩnh vực học vấn mà nó liên quan. Điều này cho phép sinh viên lựa chọn các khóa học phù hợp với họ và giúp các nhà quản lý phát hiện những lỗ hổng hoặc thiếu sót trong các lĩnh vực nhất định.

Xem thêm

Trí tuệ nhân tạo
Trình độ kỹ thuật số

Tham khảo

Liên kết ngoài

Times Higher Education: Làm thế nào chúng ta có thể dạy các kỹ năng học vấn về AI?