Astana

|image_flag = New flag of Astana.svg
|flag_link = Flag of Astana
|image_shield = Emblem of Nur-Sultan.svg
|shield_link = Coat of arms of Astana
|pushpin_map = Kazakhstan
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map_caption = Vị trí của Astana tại Kazakhstan
|coordinates =
|subdivision_type = Quốc gia
|subdivision_name =
|established_title = Thành lập
|established_date = Năm 1830 dưới tên Akmoly
|established_title2 = Đổi tên thành
|established_date2 = Akmolinsk năm 1832
|established_title3 = Đổi tên thành
|established_date3 = Tselinograd năm 1961
|government_type = Thị trưởng–hội đồng
|governing_body = Hội đồng thành phố Astana
|leader_title = Thị trưởng
|leader_name = Asset Issekeshev
|area_total_km2 = 710
|elevation_m = 347
|population_total = 1078362
|population_as_of = 2019
|population_footnotes =
|population_density_km2 = auto
|postal_code_type = Mã bưu chính
|postal_code = 010000–010015
|area_code = +7 7172
|website = Trang web chính thức
|established_title4 = Đổi tên thành
|established_date4 = Akmola năm 1992
|established_title5 = Đổi tên thành
|established_date5 = Astana năm 1998
|established_title6 = Đổi tên thành
|established_date6 = Nursultan năm 2019
|timezone = ALMT
|utc_offset = +6
|blank_name = ISO 3166-2
|blank_info = AST
|blank1_name = Biển số xe
|blank1_info = 01, Z
}}
Astana ( ) hoặc là tên cũ Nursultan hay Nur-Sultan () sử dụng từ tháng 3 năm 2019 đến tháng 9 năm 2022, là thủ đô của Kazakhstan. Thành phố tọa lạc bên bờ sông Ishim ở mạn bắc của Kazakhstan, trong vùng Akmola, dù về mặt hành chính nó được quản lý riêng biệt với địa vị đặc biệt. Ước tính chính thức năm 2017 đã báo cáo dân số của thành phố là 1.029.556 người, khiến nó trở thành thành phố lớn thứ hai ở Kazakhstan, sau Almaty, thủ đô Kazakhstan từ năm 1991 đến 1997. Sau khi trở thành thủ đô, Nursultan thay đổi nhanh chóng. Kiến trúc sư người Nhật Kisho Kurokawa là người lên kế hoạch xây dựng thành phố.
|date = August 2010
}}

Nhân khẩu

Dân số
Tính đến tháng 9 năm 2017, dân số Astana là 1.029.556; gấp đôi dân số năm 2002 là 493.000.

Thành phần dân tộc của dân số thành phố theo thống kê vào ngày 4 tháng 9 năm 2014 là:

người Kazakh: 65,2%
người Nga: 23,8%
người Ukraina: 2,9%
người Tatar: 1,7%
người Đức: 1,5%
Khác: 4,9%
Nhiều ý kiến cho rằng nỗ lực thu hút người dân tộc Kazakh về phía bắc là nhân tố chính trong việc dịch chuyển thủ đô, nơi đã chính thức bị thiếu không gian để mở rộng ở thủ đô Almaty cũ và vị trí của nó trong khu vực động đất. Astana cũng sẽ "gần trung tâm công nghiệp của Kazakhstan" hơn Almaty.

Năm 1989, Tselinograd có dân số 281.000 người. Sự pha trộn dân tộc là khoảng 17,7% người Kazakh, 54,1% người Nga và 28,2% các nhóm dân tộc khác.

Đến năm 2007, dân số Astana đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi trở thành thủ đô, lên tới hơn 600.000 người và chạm mốc 1 triệu người vào năm 2017. Công nhân nhập cư Hồi giáo pháp lý và bất hợp pháp đã bị thu hút từ khắp Kazakhstan và các quốc gia lân cận như Uzbekistan và Kyrgyzstan, và Astana là một nam châm cho các chuyên gia trẻ đang tìm cách xây dựng sự nghiệp. Điều này đã thay đổi nhân khẩu học của thành phố, đưa nhiều người dân tộc Kazakh đến một thành phố trước đây có đa số người Slav.

Tôn giáo

Hồi giáo là tôn giáo chiếm ưu thế của thành phố. Các tôn giáo khác được thực hành ở Astana là Kitô giáo (chủ yếu là Giáo hội Chính thống giáo Nga, Giáo hội Công giáo Rôma và Tin lành), Do Thái giáo và Phật giáo.

Cung điện Hòa bình và Hòa giải được xây dựng đặc biệt vào năm 2006 để tổ chức Đại hội Lãnh đạo các Tôn giáo Truyền thống Thế giới. Nó chứa chỗ ở cho các tôn giáo khác nhau: Do Thái giáo, Hồi giáo, Kitô giáo, Phật giáo, Ấn Độ giáo, Đạo giáo và các tín ngưỡng khác.

Vùng đô thị
Vùng đô thị của Astana bao gồm các quận Arshaly, Shortandy, Tselinograd và (một phần) Akkol của Vùng Akmola. Khu vực này chứa 1,2 triệu người.

Kinh tế

Nền kinh tế của Astana dựa trên thương mại, sản xuất công nghiệp, giao thông, truyền thông và xây dựng. Sản xuất công nghiệp của thành phố chủ yếu tập trung vào sản xuất vật liệu xây dựng, thực phẩm và cơ khí.

Trung tâm tài chính quốc tế Astana (AIFC) đã khai trương vào tháng 7 năm 2018 để trở thành trung tâm dịch vụ tài chính ở Trung Á.

Astana là trụ sở của các tập đoàn nhà nước như Samruk-Kazyna, Kazakhstan Temir Zholy, KazMunayGas, KazTransOil, Kazatomprom, KEGOC, Kazpost và Kazakhstantelecom.

Sự dịch chuyển của thủ đô đã mang lại cho nó một sự thúc đẩy mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế của Astana. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao của thành phố đã thu hút nhiều nhà đầu tư. Trong 16 năm kể từ khi Astana trở thành thủ đô, khối lượng đầu tư đã tăng gần 30 lần, tổng sản phẩm khu vực đã tăng 90 lần và sản lượng công nghiệp đã tăng 11 lần. Tổng sản phẩm khu vực của thành phố chiếm khoảng 8,5% tổng sản phẩm quốc nội của nước cộng hòa Trung Á này.

Đặc khu kinh tế Astana - New City được thành lập năm 2001 nhằm giúp phát triển công nghiệp và tăng sức hấp dẫn của thành phố đối với các nhà đầu tư. SEZ có kế hoạch ủy thác năm dự án trị giá 20 tỷ KZT (khoảng 108 triệu đô la) trong Khu công nghiệp số 1 năm 2015. Các dự án bao gồm xây dựng một nhà máy sản xuất động cơ diesel, tổ hợp thức ăn nhanh, kho lưu trữ tạm thời và trung tâm thương mại, nhà máy sản xuất đồ nội thất, và sản xuất máy móc thiết bị quân sự và kỹ thuật dân dụng. Trung tâm tài chính quốc tế Astana mới dự kiến ra mắt vào ngày 1 tháng 1 năm 2018.

Chính quyền của Astana đang thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua sự hợp tác của Quỹ phúc lợi có chủ quyền Samruk-Kazyna và Phòng kinh tế quốc gia. Hỗ trợ được cung cấp bởi một chương trình tín dụng đặc biệt. Do đó, số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng 13,7% lên hơn 96.000 so với năm trước kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2015. Ngoài ra, số người làm việc trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng 17,8% lên hơn 234.000 người kể từ ngày 1 tháng 4 năm 2015.

Astana đã được đưa vào danh sách 21 cộng đồng thông minh hàng đầu thế giới, theo báo cáo do Diễn đàn Cộng đồng thông minh công bố vào tháng 10 năm 2016. Danh sách xếp hạng bao gồm các thành phố, khu vực và cộng đồng sử dụng các công cụ kỹ thuật số để xây dựng nền kinh tế địa phương và xã hội.

Năm 2018, Astana đã thu hút hơn ba nghìn tỷ tenge (7,91 tỷ USD) đầu tư trực tiếp nước ngoài, một con số kỷ lục cho thành phố. Sự tăng trưởng đã đạt được do một số lượng lớn các dự án xây dựng.

Nền tảng ngoại giao
Astana đã trở thành một nền tảng cho các cuộc đàm phán ngoại giao cấp cao và hội nghị thượng đỉnh về các vấn đề toàn cầu quan trọng. Astana đã tổ chức nhiều vòng đàm phán giữa chế độ Bashar al-Assad và phe đối lập ở Syria. Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 12 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) sẽ được tổ chức tại đây vào năm 2020. Bắt đầu từ năm 2003, Astana đã tổ chức Đại hội về Tôn giáo Truyền thống Thế giới, là nơi tập hợp đa dạng các nhà lãnh đạo tôn giáo để thảo luận về hòa hợp tôn giáo và chấm dứt khủng bố cực đoan.

Cảnh quan thành phố

Astana được chia thành ba quận. Quận Almaty được thành lập vào ngày 6 tháng 5 năm 1998 theo sắc lệnh của tổng thống. lãnh thổ của quận bao gồm diện tích 21.054 ha (52.030 acres; 81,29 dặm vuông) với dân số 375.938 người. Quận này có năm làng. Quận Yesil, còn được gọi là bờ ven sông bên trái của thành phố, được thành lập vào ngày 5 tháng 8 năm 2008 theo sắc lệnh của tổng thống. Lãnh thổ của quận bao gồm diện tích 31.179 ha (77.040 mẫu Anh, 120,38 dặm vuông) với dân số 119.929 người. Quận Saryarka được thành lập vào ngày 6 tháng 5 năm 1998 theo sắc lệnh của tổng thống. Lãnh thổ của quận bao gồm diện tích 19.202 ha (47.450 mẫu Anh, 74,14 dặm vuông) với dân số 339.286 người.

Vào tháng 4 năm 1998, Chính phủ Kazakhstan đã yêu cầu các kiến trúc sư và nhà quy hoạch đô thị nổi tiếng quốc tế tham gia vào một cuộc thi thiết kế cho thủ đô mới. Vào ngày 6 tháng 10 năm 1998, kiến trúc sư người Nhật Kurokawa Kisho đã được trao giải nhất. Đề xuất của Kurokawa nhằm bảo tồn và tái phát triển thành phố hiện có, và tạo ra một thành phố mới ở phía nam và phía đông của sông Ishim, tạo điều kiện cho sự cộng sinh của lịch sử và tương lai.

Phía bắc của tuyến đường sắt, đi qua Astana theo hướng đông tây, là khu dân cư công nghiệp và nghèo hơn. Giữa tuyến đường sắt và sông Ishim là trung tâm thành phố, nơi hiện đang diễn ra hoạt động xây dựng khốc liệt. Về phía tây và phía đông là các khu dân cư cao hơn với các công viên và khu vực mới của chính quyền ở phía nam của sông Ishim. Ở đây nhiều dự án xây dựng lớn đang được tiến hành; ví dụ, việc xây dựng một khu ngoại giao, và một loạt các tòa nhà chính phủ khác nhau. Đến năm 2030, các khu này sẽ được hoàn thành. Nhà lập kế hoạch hiện tại của Astana, Vladimir Laptev, muốn xây dựng Astana thành một Berlin theo phong cách Á-Âu. Ông đã tuyên bố rằng một thủ đô hành chính thuần túy như Canberra không phải là một trong những mục tiêu của ông.

Thể thao

Thành phố có một loạt các đội thể thao. Đội bóng đá đáng chú ý nhất là FC Astana của giải bóng đá ngoại hạng Kazakhstan. Được thành lập vào năm 2009, FC Astana đã giành được bốn chức vô địch, ba Cup Kazakhstan và hai Siêu cúp Kazakhstan. Sân nhà của họ là Astana Arena, cũng là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Kazakhstan và FC Bayterek. FC Bayterek là thành viên của Đội hạng nhất Kazakhstan. Họ được thành lập vào năm 2012, để phát triển bóng đá trẻ. FC Astana-1964 có trụ sở tại Sân vận động Kazhymukan Munaitpasov và chơi trong Liên đoàn bóng đá thành phố Astana. Những năm thành công nhất của câu lạc bộ là những năm 2000, khi họ giành được 3 chức vô địch.

Astana là nhà của một số đội khúc côn cầu trên băng chuyên nghiệp. Barys Astana, một thành viên sáng lập của Liên đoàn khúc côn cầu Kont contin năm 2008 và có trụ sở tại Đấu trường Barys. Nomad Astana và HC Astana chơi trong Giải vô địch khúc côn cầu Kazakhstan. Snezhnye Barsy của Junior Hockey League là một đội thiếu niên của Barys Astana. Astana hàng năm tổ chức giải đấu khúc côn cầu trên băng với giải Cúp Tổng thống Cộng hòa Kazakhstan.

Nhóm Astana Pro, được thành lập năm 2007, tham gia UCI World Tour. Đội là một trong những đội đua xe đạp thành công nhất trong những năm gần đây, chiến thắng một số tour đua xe đạp lớn. BC Astana của VTB United League và Kazakhstan Basketball League là đội bóng rổ chuyên nghiệp duy nhất ở Astana. Đây là đội bóng rổ thành công nhất ở Kazakhstan với ba danh hiệu Giải bóng rổ Kazakhstan và bốn Cup bóng rổ Kazakhstan. Đấu trường quê nhà của nó là Saryarka Velodrome, chủ yếu được sử dụng cho các sự kiện đua xe đạp. [67] Saryarka Velodrome đã tổ chức sân khấu UCI Track Cycling World Cup vào năm 2011. Câu lạc bộ thể thao tổng thống Astana được thành lập vào năm 2012, để kết hợp các đội thể thao chính ở Astana. Tổ chức này được hỗ trợ bởi Quỹ chủ quyền giàu có Samruk-Kazyna. Á vận hội mùa đông 2011 đã được tổ chức một phần tại thủ đô. Cung điện băng Alau, đã tổ chức Giải vô địch trượt băng tốc độ Sprint thế giới năm 2015. Giải quần vợt Cúp Tổng thống được tổ chức hàng năm tại Trung tâm Quần vợt Quốc gia Daulet.

Giáo dục

Astana có nhiều trường đại học và cao đẳng. tính đến năm học 2013/2014, Astana đã có tổng số tuyển sinh là 53.561 sinh viên trong 14 cơ sở giáo dục đại học, tăng 10% so với năm trước. Đại học quốc gia L.N.Gumilyov Eurasian là trường đại học lớn nhất ở Astana với 16.558 sinh viên và 1.678 nhân viên học tập. Nó được thành lập như là kết quả của việc sáp nhập Viện Kỹ thuật Xây dựng Akmola và Học viện Sư phạm Akmola vào ngày 23 tháng 5 năm 1996. Trường đại học lâu đời nhất ở Astana là Đại học Kỹ thuật Nông nghiệp S.Seifullin Kazakhstan được thành lập vào năm 1957. Đại học Nazarbayev là một trường đại học nghiên cứu tự trị được thành lập năm 2010 hợp tác với một số trường đại học hàng đầu thế giới. Đại học Kinh tế, Tài chính và Thương mại Quốc tế Kazakhstan là một tổ chức kinh tế ở Astana. Viện Nhân văn và Luật pháp Kazakhstan là một trường đại học luật được thành lập theo sáng kiến của Bộ Tư pháp năm 1994. Đại học Y Astana là trường y khoa duy nhất ở Astana cho đến khi mở Trường Y khoa tại Đại học Nazarbayev vào năm 2014. Đại học Nghệ thuật Quốc gia Kazakhstan là trường âm nhạc hàng đầu và đã cung cấp cho Astana các chuyên gia chuyên môn có trình độ cao trong lĩnh vực Nghệ thuật.

Các trường Astana tuyển sinh khoảng 103.000 học sinh trên 83 trường, bao gồm 71 trường công lập và 12 trường tư thục. Trường quốc tế Miras, được thành lập năm 1999, là trường trung học tư thục đầu tiên được thành lập tại Astana. Trường Haileybury Astana được thành lập năm 2011, là một chi nhánh của Haileybury và Imperial Service College, một trường độc lập ở Vương quốc Anh. Các trường trung học Astana Kazakhstan-Thổ Nhĩ Kỳ được điều hành bởi tổ chức KATEV quốc tế. Ở Astana, có các trường nội trú Kazakhstan-Thổ Nhĩ Kỳ dành cho nam và nữ có năng khiếu, riêng biệt và trường quốc tế Nurorda. Astana tổ chức hai trường trí tuệ Nazarbayev (NIS), bao gồm Trường vật lý và toán học và trường thế giới tú tài quốc tế. Trường quốc tế QSI của Astana là một trường quốc tế cung cấp chương trình giảng dạy của Mỹ cho sinh viên. Trường là một chi nhánh của Trường chất lượng quốc tế bắt đầu ở Trung Đông.

Giao thông
Phương tiện công cộng

Giao thông công cộng ở Astana bao gồm xe buýt và taxi được chia sẻ. Hơn 720.000 người sử dụng giao thông công cộng hàng ngày. Có hơn 40 tuyến xe buýt được phục vụ bởi hơn 1000 phương tiện, với hơn 3000 người làm việc trong lĩnh vực giao thông công cộng. Cũng giống như xe buýt, taxi chia sẻ có các tuyến đường được xác định trước và hoạt động trên cơ sở chia sẻ. Có chín tuyến taxi chia sẻ trong tổng số. Năm 2011, Akimat của Astana đã thành lập một công ty để thực hiện một loạt các thay đổi và chương trình tại đô thị được gọi là "Hệ thống giao thông mới của Astana". Là một phần của các chương trình này, các tuyến xe buýt nhanh (BRT) dự kiến sẽ bắt đầu hoạt động tại Astana vào năm 2016. Astana Light Metro là một hệ thống đường sắt nhẹ được đề xuất. Astana cũng có dịch vụ taxi hàng không và hệ thống chia sẻ xe đạp Astana Bike hiện đại.

Đường hàng không
Sân bay quốc tế Astana (IATA: TSE, ICAO: UACC), nằm cách trung tâm thành phố 17&nbsp;km (11 dặm) về phía đông nam, là cửa ngõ chính cho giao thông hàng không dân dụng trong nước và quốc tế của thành phố. Đây là sân bay bận rộn thứ hai ở Kazakhstan, với 2.960.181 hành khách đi qua vào năm 2014. Sân bay có 13 hãng hàng không khai thác các chuyến bay chở khách thường xuyên trong nước và quốc tế. Air Astana duy trì trung tâm lớn thứ hai tại sân bay. Lưu lượng hành khách dự kiến tăng 50% vào năm 2017 đã thúc đẩy xây dựng một nhà ga mới với diện tích khoảng 40.000 mét vuông (430.000 sq ft).

Đường sắt và đường bộ
Astana nằm ở trung tâm của đất nước, đóng vai trò là nút giao thông được định vị tốt cho mạng lưới đường sắt và ô tô.

Ga đường sắt Astana là ga đường sắt chính của thành phố và phục vụ khoảng 7.000 người mỗi ngày. Một nhà ga đường sắt mới, Nurly Zhol được xây dựng trong sự kiện Expo 2017 với sức chứa 12.000 hành khách. Tulpar Talgo là chuyến tàu tốc hành hàng ngày đến Almaty. Kế hoạch ngắn hạn bao gồm xây dựng một nhà ga đường sắt mới trong khu công nghiệp; trong vùng lân cận CHPP-3, một nhà ga mới sẽ được dựng lên cho xe chở hàng.

Đường cao tốc M-36 Chelyabinsk-Almaty và A-343 Astana-Petropavlovsk được kết nối qua thành phố. Định vị địa lý chiến lược của Astana cho phép thành phố đóng vai trò là trung tâm vận chuyển và tải lại hàng hóa được hình thành tại các trạm lân cận trong khu vực.

Expo 2017
Vào ngày 1 tháng 7 năm 2010, tại Đại hội đồng Văn phòng Quốc tế lần thứ 153 được tổ chức tại Paris, đại diện của Astana đã trình bày giá thầu của thành phố để tổ chức Hội chợ triển lãm chuyên ngành 2017. Khái niệm của người Kazakhstan cho triển lãm này liên quan đến tác động của năng lượng và xã hội đối với thế giới hiện đại. Chủ đề của hội chợ Nurstultan là "Năng lượng tương lai".

Hội chợ triển lãm 2017 đã mở cửa vào ngày 10 tháng 6, với các nguyên thủ quốc gia từ 17 quốc gia khác nhau tham dự. Vị khách thứ hai triệu đã được đăng ký vào ngày 7 tháng 8. Đây là hội chợ đầu tiên trên thế giới được tổ chức tại Trung Á và gian hàng trung tâm của nó, Nur Alem, là tòa nhà hình cầu lớn nhất thế giới.

Hơn 4 triệu người đã đến thăm Expo 2017 tại Astana, gấp hai lần so với dự kiến. Gần đây, thông báo rằng gian hàng hội chợ triển lãm sẽ được mở lại vào ngày 11 tháng 11. Nhập cảnh sẽ được miễn phí cho tất cả các du khách. Những nơi duy nhất sẽ yêu cầu thêm phí để nhập cảnh là "Nur Alem" và trung tâm nghệ thuật.

Thành phố kết nghĩa
Astana duy trì quan hệ đối tác chính thức với 18 thành phố. Các thành phố kết nghĩa với Astana là:
İzmir, Thổ Nhĩ Kỳ
1996 Gdańsk, Ba Lan
1996 St.&nbsp;Petersburg, Nga
1996 Tbilisi, Georgia
1998 Riga, Latvia
2001 Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ
2002 Warsaw, Ba Lan
2004 Bangkok, Thái Lan
2004 Kazan, Tatarstan, Nga
2004 Manila, Philippines
2004 Seoul, Hàn Quốc
2005 Amman, Jordan
2006 Bắc Kinh, Trung Quốc
2009 Hà Nội, Việt Nam
2010 Ufa, Bashkortostan, Nga
2011 Bishkek, Kyrgyzstan
2013 Oulu, Phần Lan
2014 Nice, Pháp
2014 Zagreb, Croatia
}}

Tham khảo

Đọc thêm