Afonso VI của Bồ Đào Nha

| regent1 = Bá tước Castelo Melhor(1662–1667)
| phối ngẫu =
| hoàng tộc = Bragança
| cha = João IV của Bồ Đào Nha
| mẹ = Luisa de Guzmán
| sinh = 21 tháng 8 năm 1643
| nơi sinh = Cung điện Ribeira, Lisbon, Bồ Đào Nha
| mất = 12 tháng 9 năm 1683 (40 tuổi)
| nơi mất = Cung điện Sintra, Sintra, Bồ Đào Nha
| tôn giáo = Công giáo La Mã
}}

Afonso VI (; 21 tháng 8 năm 164312 tháng 9 năm 1683), được biết đến với biệt danh " Kẻ chiến thắng " (), là vị vua thứ hai của Bồ Đào Nha thuộc Nhà Braganza, trị vì từ năm 1656 cho đến khi ông qua đời.

Cuộc sống ban đầu

Afonso là người con thứ hai trong ba người con trai của Vua João IV và Vương hậu Luisa. Khi ba tuổi, ông mắc một căn bệnh gây liệt nửa người bên phải. Tình trạng này được cho là cũng ảnh hưởng đến khả năng trí tuệ của ông. Cha ông đã phong ông làm Công tước xứ Braganza thứ 10.

Sau khi anh trai cả của ông, Teodósio, Thân vương xứ Brazil, qua đời năm 1653, Afonso trở thành người thừa kế ngai vàng. Ông cũng nhận tước hiệu Thân vương xứ Brazil thứ 2.

Trị vì
Afonso kế vị cha mình vào năm 1656 khi mới mười ba tuổi. Mẹ ông, Luisa de Guzmán, được chỉ định làm nhiếp chính theo di chúc của nhà vua.

Sự nhiếp chính của Luisa tiếp tục ngay cả khi Afonso đã đủ tuổi, vì ông bị xem là không đủ năng lực trí tuệ để cai trị. Bên cạnh việc thiếu minh mẫn, nhà vua còn có những hành vi hung hăng và gây rối. Năm 1662, sau khi Afonso cùng các cận thần gây náo loạn Lisbon vào ban đêm, Luisa và hội đồng của bà trục xuất một số người thân cận của vua có dính líu đến các vụ việc. Tức giận, Afonso đã giành lại quyền lực với sự hỗ trợ của Castelo Melhor, chấm dứt quyền nhiếp chính của Luisa. Sau đó lui vào một tu viện, nơi bà qua đời năm 1666.

Afonso bổ nhiệm Castelo Melhor làm bí thư riêng (escrivão da puridade). Ông tỏ ra là một bộ trưởng có năng lực. Nhờ tổ chức quân sự khéo léo và cách bổ nhiệm tướng lĩnh hợp lý, Bồ Đào Nha giành những chiến thắng quyết định trước Tây Ban Nha tại Elvas (1659), Ameixial (1663) và Montes Claros (1665). Những thắng lợi này dẫn đến việc Tây Ban Nha cuối cùng phải công nhận chủ quyền của vương triều Braganza mới của Bồ Đào Nha, trong Hiệp ước Lisbon ngày 13 tháng 2 năm 1668.

Các vấn đề thuộc địa
Trong thời Afonso trị vì, người Hà Lan chinh phục Jaffna, thuộc địa cuối cùng của Bồ Đào Nha tại Tích Lan thuộc Bồ Đào Nha (1658). Ngoài ra, Bombay và Tangier được nhượng cho Anh vào ngày 23 tháng 6 năm 1661 làm của hồi môn cho chị gái ông, Catherine xứ Braganza, khi bà kết hôn với Vua Charles II của Anh.

Hôn nhân
Castelo Melhor thu xếp để Afonso kết hôn với Maria Francisca xứ Savoia vào năm 1666, nhưng cuộc hôn nhân nhanh chóng tan vỡ. Maria Francisca yêu cầu hủy hôn vào năm 1667 với lý do nhà vua bất lực. Giáo hội chấp thuận yêu cầu, bà sau đó kết hôn với em trai Afonso, Peter II, Công tước xứ Beja.

Suy vong
Cũng trong năm 1667, Peter (Pedro) giành được đủ sự ủng hộ để buộc Afonso phải từ bỏ quyền cai trị đất nước, ông trở thành nhiếp chính vương vào năm 1668. Dù Pedro không chính thức cướp ngôi, Afonso từ đó trở thành vua trên danh nghĩa, không còn thực quyền.

Trong bảy năm sau cuộc chính biến, Afonso bị giam giữ trên đảo Terceira thuộc Azores. Sức khỏe suy sụp vì bị cầm tù, ông được phép trở về đất liền nhưng vẫn bị giám sát. Ông qua đời tại Sintra năm 1683.

Tham khảo

Thư mục