Bản sắc dân tộc

đang đấu tranh cho một nhà nước với bản sắc của họ]]
Bản sắc dân tộc (national identity) hay căn tính dân tộc là bản sắc hoặc ý thức bản thân của một cá nhân thuộc về một hoặc nhiều nhà nước hoặc một hoặc nhiều dân tộc. Đó là ý thức về "một quốc gia như một tổng thể gắn kết, hiển hiện qua những truyền thống, văn hóa và ngôn ngữ đặc biệt". Bản sắc dân tộc có thể đề cập đến cảm giác chủ quan mà một người chia sẻ với một nhóm người về một quốc gia, bất kể tình trạng công dân hợp pháp của một người. Bản sắc dân tộc được nhìn dưới góc độ tâm lý học là "nhận thức về sự khác biệt", là "cảm giác và sự thừa nhận về 'chúng tôi' và 'họ". Bản sắc dân tộc cũng bao gồm yếu tố dân số nói chung và cộng đồng hải ngoại của các quốc gia và xã hội đa sắc tộc có ý thức chung về bản sắc chung giống hệt với bản sắc của một quốc gia trong khi được tạo thành từ một số nhóm dân tộc cấu phần.

Với tư cách là một hiện tượng tập thể, bản sắc dân tộc có thể nảy sinh như là kết quả trực tiếp của sự hiện diện của các yếu tố từ "điểm chung" (thống nhất trong đa dạng) trong đời sống hàng ngày của người dân như biểu tượng dân tộc, ngôn ngữ, lịch sử dân tộc, ý thức dân tộc và các hiện vật văn hóa. Theo luật pháp quốc tế, thuật ngữ bản sắc dân tộc, liên quan đến các quốc gia, có thể hoán đổi với thuật ngữ bản sắc quốc gia hoặc bản sắc chủ quyền quốc gia đó. Bản sắc của một quốc gia theo định nghĩa có liên quan đến tên Hiến pháp của quốc gia được sử dụng làm nhận dạng pháp lý trong quan hệ quốc tế và là một yếu tố thiết yếu của tư cách pháp nhân quốc tế của quốc gia đó.

Bản sắc chủ quyền của quốc gia cũng đại diện cho mẫu số chung để xác định văn hóa hoặc bản sắc văn hóa quốc gia và theo Luật quốc tế, bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài vào bản sắc văn hóa hoặc tín ngưỡng văn hóa và truyền thống dường như đều không được chấp nhận. Bất kỳ sự tước đoạt hoặc can thiệp, đồng hóa bên ngoài nào đối với bản sắc văn hóa dân tộc đều có vẻ vi phạm các quyền cơ bản của con người. Sự thể hiện bản sắc dân tộc của một người được nhìn dưới góc độ tích cực là lòng yêu nước được đặc trưng bằng niềm tự hào dân tộc và cảm xúc tích cực về tình yêu quê hương đất nước. Biểu hiện cực đoan của bản sắc dân tộc là chủ nghĩa dân tộc cực đoan dẫn đến chủ nghĩa Sô vanh, ám chỉ niềm tin vững chắc vào tính ưu việt của đất nước và lòng trung thành tột độ đối với đất nước của mình.

Mặc Môn và người da đỏ

Trong lịch sử có những sự thể diễn ra về thao túng căn tính thông qua quá trình một thực thể bên ngoài tác động có chủ đích nhằm thay đổi, xóa bỏ hoặc thay thế nhận thức của một cá nhân hoặc một nhóm người về chính bản thân họ. Thông qua thủ thuật phủ nhận hoặc bóp méo quá khứ, văn hóa gốc của mục tiêu, tiếp đến là tạo ra cảm giác thấp kém, tội lỗi hoặc sợ hãi về căn tính cũ, từ đó tái định hình căn tính mới hay tái cấu trúc căn tính (Identity reconstruction) khi du nhập một căn tính mới "thượng đẳng" hơn hoặc "văn minh" hơn để mục tiêu chấp nhận và phục tùng. Việc Giáo hội LDS thuyết phục người da đỏ rằng họ là người Do Thái (chính là người La Man trong Sách Mặc Môn) và người da đỏ đã bị "nguyền rủa" với làn da sẫm màu do tổ tiên họ (người La Man) đã quay lưng lại với Chúa, việc này mang tính chất thao túng căn tính. Bằng cách tước bỏ lịch sử, vùi lấp văn hóa bản địa và nguồn gốc thực sự của người do đỏ Mỹ bản địa (gốc Đông Á) và thay thế nó bằng một lịch sử giả tưởng, Giáo hội LDS đã tạo ra sự phụ thuộc tâm lý. Người da đỏ nhìn nhận người da trắng (người Mặc Môn) không phải là kẻ xâm lược, cướp đất đai, mà là "những người anh em" mang đến sự cứu rỗi. Đây là một sự thao túng tâm lý để bình định và đồng hóa người bản địa vào xã hội người Mỹ da trắng. Thay vì để người da đỏ tự hào về nguồn gốc tổ tiên Siberia/Đông Á với nền văn hóa Shaman giáo, Giáo hội LDS dạy họ rằng họ là "người Do Thái bị lạc mất" (người Lamanites). Việc này còn nhằm cứu rỗi linh hồn (theo quan điểm tôn giáo LDS), đồng hóa họ vào văn hóa da trắng (theo quan điểm xã hội học), khiến họ không còn cảm thấy gắn kết với cội nguồn bản địa (mất gốc), mất kết nối với lịch sử mà chuyển lòng trung thành sang giáo hội LDS.

Chú thích

Tham khảo