Sở (nước)

Tần quốc
|s2 = Nhà Tần
|event_start = Sở Hùng Dịch thành lập trong thời kỳ trị vì của Chu Thành Vương
|event_end = Bị Tần diệt trong thời của Thủy Hoàng Đế, sau bị Hán Cao Tổ diệt
|event1 =
|date_event1 =
|event2 =
|date_event2 =
|event3 =
|date_event3 =
|event4 =
|date_event4 =
|event5 =
|date_event5 =
|image_map = Chienquocthathung260TCN.jpg
|image_map_size = 260px
|image_map_caption = Giản đồ các nước cuối thời Xuân Thu
|capital = Đan Dương (丹陽) từ ~1030-~863 TCN Cương Dĩnh(疆郢) từ ~863-278 TCN Kỷ Dĩnh (纪郢) Trần Dĩnh (陈郢) từ 278-241 TCN Thọ Xuân (寿春) từ 241-224 TCNBành Thành (彭城)
|common_languages = Tiếng Sở, tiếng Miêu
|religion = Bách gia chư tử
|currency = Thẻ tre, tiền xu
|leader1 = Sở Dục Hùng
|leader2 = Sở Bá vương
|year_leader1 = -
|year_leader2 = 206 TCN - 202 TCN
|title_leader = Quốc vương
|deputy1 = Các tướng quốc khác nhau
|year_deputy1 = –
|title_deputy = Lệnh doãn
|legislature =
|stat_year1 =
|stat_area1 =
|stat_pop1 =
}}
Sở (chữ Hán: 楚國), (chữ Phạn: श्रीक्रुंग / Srikrung) đôi khi được gọi Kinh Sở (chữ Hán: 荆楚), là một chư hầu của nhà Chu tồn tại thời Xuân Thu Chiến Quốc kéo đến thời Hán-Sở. Cương vực của quốc gia này rất rộng bao gồm vùng đất nam và bắc sông Hoài Hà và Dương Tử.

Suốt dọc lịch sử, Sở tận dụng được địa thế núi non hiểm trở cận Tây để thôn tính dần 45 phiên khác ở bình nguyên Hoa Trung, có lúc lấn át cả thiên tử, dẫu vậy vẫn duy trì hình thái phong kiến chứ không chuyển hóa sang tập quyền. Quốc tính của Sở là họ Mị.

Trong thời kỳ hưng thịnh nhất của mình, Sở có lúc lấn át cả thiên tử nhà Chu và các chư hầu Xuân Thu-Chiến Quốc hùng mạnh còn lại. Những thần dân cũ của nước Sở trước khi bị nước Tần (thời Tần Thủy Hoàng) thôn tính như là Hạng Vũ, Lưu Bang và Hàn Tín đều đóng một vai trò rất quan trọng trong lịch sử Trung Quốc cổ đại bởi họ có ảnh hưởng quyết định trong những sự kiện mang tính bước ngoặt: sự sụp đổ sớm của nhà Tần (hay đế quốc Tần), chiến tranh Hán-Sở và sự ra đời của nhà Hán (hay đế quốc Hán). Vậy là triều Hán (mà từ đó ra đời các tên gọi phổ biến theo sau như Hán tộc "Hànzú", Hán nhân "Hànrén", Hán tự "Hànzì", Hán ngữ "Hànyǔ") đã được khai sinh bởi những người Sở cũ là Lưu Bang và Hàn Tín.

Lịch sử
Thủy tổ
Theo Sử Ký, mục Sở thế gia thì tổ tiên của quốc vương Sở là Xứng con trai Chuyên Húc, một trong Ngũ Đế trong huyền sử Trung Quốc. Xứng sinh Quyển Chương, Quyển Chương sinh Trọng Lê và Ngô Hồi, 2 anh em có công dẹp loạn Cộng Công nên thay nhau giữ chức hỏa chính thời Đế Cốc Cao Tân thị với danh hiệu Chúc Dung. Ngô Hồi sinh Lục Chung, Lục Chung sinh 6 trai: Côn Ngô, Tham Hồ, Bành Tổ, Hội Nhân, Tào An và Quý Liên. Côn Ngô được nhà Hạ phong hầu nhưng đời sau bị vua Thành Thang nhà Thương diệt, Bành Tổ cũng được Đại Bành thị quốc nhưng đời sau bị vương hậu Phụ Hảo của vua Vũ Đinh nhà Thương đánh bại. Quý Liên lấy họ Mị được xem là thủy tổ của các vua Sở sau này.

Triều đại
, 220 TCN]]
thumb|222px|right|Giản đồ các nước thời Chiến Quốc
Thụ phong ở đất Kinh
Tổ tiên của Sở là Dục Hùng, được cử đi cai quản khu vực ở phía Nam Triều Ca, giữ chức quan trong triều Thương. Dục Hùng đổi thành họ Hùng. Dục Hùng từng là thầy dạy học của Chu Văn Vương, có công trong việc tiêu diệt nhà Thương, nên con ông là Hùng Lệ và cháu ông là Hùng Cuồng đều được phong quan trong triều Chu. Đến đời Hùng Dịch thì được Chu Thành Vương phong cho đất Kinh, làm chư hầu kiến quốc, tước hiệu là Sở tử. Từ thời điểm đó, Sở chính thức trở thành nước chư hầu của nhà Chu. Đất Kinh còn gọi là Kinh Sở, hay Sở quốc. Kinh đô nước Sở ban đầu đặt tại Đan Dương.

Xưng vương lần thứ nhất

Đất tổ ở nam Trường Giang (thuộc phía đông nam tỉnh Hồ Bắc ngày nay), nước Sở nằm ngoài các cuộc tranh chấp tại Trung nguyên, tự do phát triển thế lực ở phương Nam bằng các thành công trong những chiến dịch quân sự mở rộng lãnh thổ. Sở nổi tiếng vì khả năng ép buộc và thu hút các nước khác gia nhập liên minh với họ. Từ một nước độc lập nhỏ ban đầu, Sở phát triển trở thành một đế chế rộng lớn và giàu mạnh so với chư hầu. Đầu tiên, Sở củng cố quyền lực bằng cách thu hút các nước chư hầu nhỏ hơn thành các nước phụ dung của họ ở vùng Hồ Bắc; sau đó họ mở rộng ra phía bắc về phía Đồng bằng Hoa Bắc.

Đến thời Sở Hùng Cừ (khoảng năm 877 TCN), nhà Chu cũng bước vào giai đoạn suy yếu, mà nước Sở tiếp tục lớn mạnh. Để chứng tỏ uy thế, Hùng Cừ phong cho người con trưởng là Hùng Vô Khang làm Câu Nghi Vương, người con thứ là Hùng Chí Hồng làm Ngạc Vương và người con út là Hùng Chấp Tỳ là Việt Chương Vương. Nước Sở ở xa Trung Nguyên nên sự ràng buộc với nhà Chu cũng lỏng lẻo. Đến năm 706 TCN, vua Sở là Hùng Thông (741 TCN-690 TCN) nhận thấy tổ tiên mình là thầy của Chu Văn vương, mà thế lực của mình hơn hẳn các nước Trung Nguyên nên không hài lòng với tược vị tử nữa. Hùng Thông dùng chính sách chinh phạt các chư hầu khác để tạo uy thế ép nhà Chu nâng tước phong cho mình. Năm 704 TCN, Hùng Thông mời các chư hầu là Ba, Dung, Bộc, Đặng, Giảo, La, Chẩn, Thân, Giang... đến dự hội chư hầu ở đất Lộc thuộc lãnh thổ của Sở. Thấy nước Tùy và nước Hoàng không đến dự, Hùng Thông bèn sai sứ đến trách cứ nước Hoàng và tấn công nước Tùy, buộc vua Tùy giảng hòa và quy phục.

Năm 704 TCN, Hùng Thông tự làm lễ xưng vương hiệu, tức Sở Vũ vương bất chấp sự phản đối của vua nhà Chu. Lô, La, trở thành bá chủ cả một miền Hoa Nam.

Dời đô đến đất Dĩnh

Sau khi Hùng Thông qua đời, con là Hùng Xi lên nối ngôi (Sở Văn vương), thế lực của Sở vẫn cường thịnh. Hùng Xi dời đô sang đất Dĩnh và mở rộng thế lực lên vùng Trung Nguyên, diệt các nước Tức, Thân, Đặng và đánh nước Sái, bắt được vua của Sái.

Bước sang thời Sở Thành vương (672 TCN-626 TCN), dưới sự lãnh đạo cải cách của lệnh doãn (tướng quốc) Tử Văn, Sở bước sang một giai đoạn mới: tiến lên tranh bá với các nước ở Trung Nguyên. Sau những thất bại ban đầu trước nước bá chủ vào thời điểm đó là Tề, cuối cùng, năm 637 TCN, khi Tề đã suy yếu, Sở đã đạt được mục đích của mình khi đánh bại đối thủ tranh bá là Tống trong trận Hoằng Thủy. Thắng lợi này là một bước quan trọng trên con đường xưng bá của Sở.

Tuy nhiên sau đó, nước Tấn ở miền Tây Bắc cũng đang trên đà lớn mạnh và cũng có tham vọng tranh bá. Cuối cùng, quân đội hai nước cũng đã bước vào trận chiến tranh giành ngôi bá với nhau và Tấn đã chiến thắng khi vượt qua Sở ở trận Thành Bộc, qua đó chính thức bước lên ngôi bá chủ. Trận đánh này cũng đã mở đầu cho 100 năm tranh hùng giữa hai nước Tấn và Sở.

Sở Trang vương xưng bá

Sau nhiều lần giao tranh với Tấn, Sở cũng đã bước lên được ngôi bá chủ ở Trung Nguyên dưới thời Sở Trang vương (614 TCN-591 TCN). Ở giai đoạn này, Sở Trang vương thi hành chính sách của Tôn Thúc Ngao, phát triển cả về văn hóa lẫn quân đội. Sử ký có ghi lại sự kiện vào năm 606 TCN, Sở Trang Vương mang quân đánh ngoại tộc Nhung, đóng quân khắp một dải Lạc Thủy. Thế lực hùng mạnh, vua Sở sai người hỏi lấy chín đỉnh - vốn là vật linh thiêng trong tông miếu của nhà Chu, tượng trưng cho quyền lực của thiên tử. Chu Định vương phải sai Vương Tôn Mãn đi lựa lời từ chối, quân Sở mới rút đi. buộc Trịnh phải quy phục. Sau đó, quân Tấn mới đến cứu Trịnh và giao chiến với quân Sở ở trận Bật. Cuối cùng, quân Sở đánh tan được quân Tấn, Từ chiến thắng này, phần lớn các chư hầu Trung Nguyên (trừ một số nước lớn hay ở xa như Tấn, Tề, Lỗ) đều phải thần phục Sở. Sở Trang vương trở thành một trong Ngũ bá của thời Xuân Thu.

Cùng xưng bá với Tấn

Sau khi Sở Trang vương qua đời, thế lực của nước Tấn cũng phục hồi và lại tiếp tục tranh giành ngôi bá chủ với Sở, và Sở đã thất bại trong trận Yển Lăng năm 575 TCN, qua đó mất đi uy thế với các chư hầu khác ở Trung Nguyên.

Năm 546 TCN, do sự sắp đặt của đại thần nước Tống là Hướng Tuất, Tấn và Sở quyết định giảng hòa với nhau để cùng làm bá chủ. Cùng năm đó, hai vị tướng quốc của Tấn và Sở là Triệu Vũ và Khuất Kiến đã triệu tập 14 nước chư hầu là Tấn, Sở, Tề, Tần, Tống, Lỗ, Trịnh, Vệ, Trần, Sái, Tào, Hứa, Chu, Đằng đến hội ở đất Tống cùng lập minh ước. Theo đó, ngoại trừ Tề, Tần là hai nước lớn, các nước còn lại chia nhau làm thuộc quốc của Tấn và Sở, ngôi vị bá chủ do hai nước Tấn, Sở thay nhau nắm giữ. Cuộc hội thề này đã chấm dứt thời đại tranh hùng với Tấn gần 100 năm của Sở.

Thời kì tạm suy yếu
Tranh chấp nội tộc

Sau khi chấm dứt thời kì chiến tranh giành ngôi bá, thì nội loạn lại phát sinh ở Sở, cộng thêm nước Ngô ở phía đông phát triển cường thịnh, làm thế lực của Sở suy yếu hơn trước. Trong 12 năm từ 541 TCN đến 529 TCN, ngôi quốc vương của Sở đã thay đổi đến 4 lần. Sở Giáp Ngao (con Sở Khang vương, trị vì từ 544 TCN-542 TCN) vừa lên ngôi được ba năm thì bị chú là công tử Vi đoạt ngôi và giết chết. Công tử Vi tự xưng là Sở Linh vương. Sở Linh vương ra sức phô trương thế lực, đánh và diệt hai nước Trần, Sái, gây chiến với nước Ngô. Tuy nhiên đến năm 529 TCN, khi ông tiến hành chiến tranh với nước Từ thì ở kinh đô, ba người em là công tử Bỉ, công tử Hắc Quang và công tử Khí Tật nổi dậy. Sở Linh vương cùng đường, phải tự tử. Sau đó, công tử Bỉ vừa lên ngôi được 3 tháng cũng bị em là Khí Tật đoạt ngôi, tức Sở Bình vương (529 TCN-516 TCN). Nội loạn nước Sở chấm dứt với việc ngôi vua chuyển về ngành thứ, nhưng kèm theo đó là họa ngoại xâm từ phía đông cũng bắt đầu đe dọa đến Sở.

Chiến tranh với Ngô

Từ thời Sở Cung vương (590 TCN-561 TCN, cha Sở Bình vương), thế lực nước Ngô đã phát triển, vua Ngô là Ngô Thọ Mộng tự xưng vương. Kể từ đó, Ngô và Sở lại xảy ra chiến tranh. Chỉ riêng trong thời Sở Bình vương, hai nước đã đánh nhau tới 4 lần. Sang thời Sở Chiêu vương thì con số này là 7. Trong những trận giao tranh đó, quân nước Ngô thường tỏ ra thắng thế, chiếm được đất đai của Sở.

Để phòng tránh sự xâm lấn của Ngô, Sở Bình vương phong cho Nang Ngõa làm lệnh doãn. Nang Ngõa cho xây thành vững chắc để củng cố phòng thủ.

Tuy đã khôi phục kinh đô, song sức mạnh của Sở cũng đã suy giảm. Để tránh sự xâm lược của quân Ngô, năm 504 TCN, Sở Chiêu vương dời đô từ đất Dĩnh sang đất Nhược, đổi tên lại là Dĩnh. Sái (447 TCN) và Kỉ (445 TCN), Năm 481 TCN, Sở đánh bại quân của nước Ngụy (vốn là một khanh tộc của nước Tấn) là nước chư hầu hùng mạnh nhất vào thời điểm đó. Mặc dù không lâu sau đó, Ngô Khởi bị sát hại, nhưng cuộc cải cách của ông vẫn có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao thực lực của Sở, đưa Sở trở thành một trong bảy nước chư hầu hùng mạnh nhất thời đó (Thất hùng).

Quốc lực cường đại

Thời đại hùng mạnh nhất của Sở là khoảng thời gian trị vì của Sở Uy vương. Dưới thời đại của mình, Sở Uy vương mở rộng thế lực đến tận nước Ba, thôn tính nước Việt ở phía đông, đại thắng quân Tề ở Từ Châu. Sử ký có ghi vài dòng về nước Sở thời này như sau:

:"Sở là nước mạnh trong thiên hạ, ở phía tây có quận Kiềm Trung, quận Vu; phía đông có đất Hạ Châu, Hải Dương; phía nam có hồ Động Đình, quận Thương Ngô; phía bắc có cửa ải Hinh, đất Tuần Dương. Đất đai rộng hơn năm nghìn dặm, tướng sĩ mặc áo giáp trăm vạn người, xe nghìn cỗ, ngựa vạn con, thóc gạo đủ chi dùng mười năm. Đó là cái vốn để làm Bá làm Vương".

Khủng hoảng và diệt vong
Sở Hoài vương lưu vong

Sau khi Sở Uy vương qua đời, nước Sở cũng bước vào thời kì suy vong. Vị vua nối ngôi, Sở Hoài vương bước vào tình thế đối đầu với nước Tần hùng mạnh ở phía tây. Cuối cùng, hai nước cũng bước vào trận chiến giành quyền bá vương với nhau vào năm 312 TCN. Mặc dù binh lực của Sở không thua kém Tần, nhưng do sự chuẩn bị chưa tốt nên quân Sở gặp thất bại ở Lam Điền, mất 600 dặm Hán Trung về tay Tần.

Năm 299 TCN, Sở Hoài vương bị vua Tần lừa sang hội rồi bắt giữ, sau chết ở Tần (296 TCN). Nhân nước Sở rối loạn, vua Tần lại đem quân đánh Sở, chiếm được Vũ Quan, và dần tiến vào sâu trong lãnh thổ của Sở. Nước Sở ngày một suy yếu, thất thế không chỉ với Tần mà còn với cả nước Tề ở phía đông.

Năm 286 TCN, Sở liên minh cùng với nước Tề và nước Ngụy, cùng đánh nước Tống, chiếm được một phần lãnh thổ của Tống.

Bị mất Dĩnh đô

Quốc lực của Sở nhanh chóng suy yếu, trong khi nước Tần lại ngày một lớn mạnh. Năm 280 TCN, quân Tần đánh bại được quân Sở, đến năm 278 TCN, tướng Tần là Bạch Khởi dẫn quân chiếm các đất Yên và Lăng, sau đó tràn vào Dĩnh Đô. Trước sức mạnh của quân Tần, quân Sở không chống nổi, Sở vương phải bỏ chạy khỏi Dĩnh Đô, dời về đất Trần. Khu lăng mộ các tiên vương nước Sở bị Bạch Khởi thiêu trụi nên bị đổi gọi là Di Lăng.

Năm 277 TCN, Bạch Khởi chiếm đất đất Vu Trung và đất Kiềm Trung của nước Sở, sáp nhập vào Tần. Nước Sở mất đi toàn bộ miền đất phía tây và trở nên yếu thế trước Tần.

Tranh chấp quyền hành

Bước sang thời Sở Khảo Liệt vương (262 TCN-238 TCN), dưới sự điều hành của lệnh doãn là Hoàng Yết, nước Sở chủ trương mở rộng thế lực về phía đông, thôn tính nước Lỗ ở phía bắc năm 256 TCN. Năm 241 TCN, Sở thiên đô từ đất Trần về vùng Thọ Xuân để tránh xa nước Tần.

Sau khi Sở Khảo Liệt vương qua đời, nội bộ của Sở lại phát sinh tranh chấp. Hoàng Yết trước đó muốn được làm cha vua, đã dâng một người thiếp là Lý thị đã có mang cho vua Sở, được vua Sở sủng ái, người con trai của Lý thị (vốn là con Hoàng Yết) là Hãn được phong làm thái tử.

Năm 238 TCN, Sở Khảo Liệt vương qua đời, người anh của Lý thị là Lý Viên bày kế đặt phục binh trong cung đợi Hoàng Yết vào rồi giết chết, tôn Hãn làm vua, tức Sở U vương (237 TCN-227 TCN. Lý Viên tự xưng là lệnh doãn, điều khiển quốc chính.

Năm 227 TCN, người con thứ của Sở Khảo Liệt vương là Phụ Sô giết chết Lý thị, lên ngôi vua, trả ngôi về cho dòng dõi nước Sở. Năm 225 TCN, Tần vương Chính cử Lý Tín đưa 20 vạn quân đánh nước Sở.

Không bao lâu sau khi diệt Sở, Tần vương Chính thống nhất Trung Quốc, tự xưng là Tần Thủy Hoàng lập ra nhà Tần. Cát Anh tiến đến Đông Thành, tìm được Tương Cương là dòng dõi vua Sở bèn lập làm Sở Vương, tái lập nước Sở.

Trong khi đó, Trần Thắng cũng liên tiếp giành được thắng lợi trước quân đội nhà Tần chiếm được đất Trần, tự lập làm Trương Sở vương. Như vậy cùng lúc đó có tới hai người tự xưng là vua Sở.

Cát Anh ở Đông Thành nghe tin Trần Thắng tự lập, bèn giết Tương Cương, trở về với Trần Thắng.

Tuy nhiên sau đó Trần Thắng không còn được lòng người, các thủ hạ ly khai, tự lập làm vương. Lúc bấy giờ, con tướng quân Hạng Yên là Hạng Lương khởi nghĩa ở đất Ngô, nghe tin Cảnh Câu tự lập bèn đem quân đánh, giết Sở Giả vương.

Thời Sở Nghĩa Đế

Tháng 6 năm 208 TCN, Hạng Lương tìm được con cháu nước Sở là Mi Tâm, bèn lập lên làm Sở Hoài vương để có danh nghĩa chống Tần. Hoài vương phong Trần Anh làm Thượng trụ quốc, Hạng Lương làm Vũ Tín quân. trước nhưng Hạng Vũ nắm được quyền hành, tự lập làm Sở Bá vương, tôn Hoài vương làm Sở Nghĩa Đế. Các chữ được khẳng định là thuộc ngôn ngữ Sở được liệt kê tại Dự án nghiên cứu ngôn ngữ Sở tại Đại học Massachusetts Amherst

Những người đất Sở nổi tiếng

Khuất Nguyên, nhà thơ nổi tiếng thời cổ đại. Ông là một vị quan trong triều và là người yêu nước, ông đã đưa ra ý kiến thống nhất Sở với các nước chư hầu khác để chống lại sự bành trướng của Tần, tuy nhiên không được ai nghe theo; ông bị vua Sở xua đuổi. Theo tục truyền, đau khổ khi biết tin về cuộc xâm lược của Tần, ông đã trầm mình tại sông Mịch La (汩罗江).
Lưu Bang, hoàng đế sáng lập nhà Hán, sinh trưởng trên phần đất thuộc tỉnh Giang Tô ngày nay, vốn là đất Sở thời Chiến Quốc.
Hạng Vũ, một quý tộc nước Sở cũ, nổi dậy và trở thành một thủ lĩnh chống Tần, sau khi đánh tan quân Tần, đã tự xưng là "Tây Sở Bá Vương", là một đối thủ của người sáng lập Hán triều, Lưu Bang. Ông là một vị tướng tài ba trên chiến trường nhưng lại kiêu ngạo nên đã phải chịu thất bại.
Dưỡng Do Cơ, danh tướng dưới thời Sở Trang Vương và Sở Cung Vương (khoảng 600 TCN), nổi tiếng với tài bắn tên. Bên lề trận Yên Lăng năm 575 TCN, lúc trận đánh chưa khai màn, các tướng sĩ tập dượt phía sau trại, ông cho đánh dấu 3 chiếc lá cây dương 1, 2, 3, rồi đứng cách xa 100 bước, lần lượt bắn 3 mũi tên xuyên thủng 3 chiếc lá theo đúng thứ tự. Tài bắn này đã trở nên câu thành ngữ "bách bộ xuyên dương" còn truyền tụng đến ngày nay.

Vương tộc thế phổ
Nước Sở tính từ đời Dục Hùng tới đời Xương Bình quân bị Tần diệt năm 223 TCN gồm có 46 vua. Nước Sở được lập lại cuối thời Tần, truyền được 5 vua nữa, tổng cộng 51 vua. Dưới đây là bảng liệt kê các vị vua nước Sở (theo Sử ký)

! Thứ tự (thế hệ)
! Thụy hiệu
! Tên húy
! Thời gian ở ngôi
! Số năm
! Quan hệ với vua trước
! Ghi chú
|-----
| 1 (1)
| Sở Dục Hùng
| Dục Hùng
|
|
| thầy của Chu Văn vương
|
|-
| 2 (2)
| Sở Hùng Lệ
| Hùng Lệ/Mị Lệ
|
|
| con Dục Hùng
|
|-----
| 3 (3)
| Sở Hùng Cuồng
| Hùng Cuồng/Mị Cuồng
|
|
| con Hùng Lệ
|
|-
| 4 (4)
| Sở Hùng Dịch
| Hùng Dịch (thụ phong ở đất Kinh)
|
|
| con Hùng Cuồng
|
|-----
| 5 (5)
| Sở Hùng Ngải
| Hùng Ngải/Mị Ngải
|
|
| con Hùng Dịch
|
|-
| 6 (6)
| Sở Hùng Đán
| Hùng Đán/Mị Đán
|
|
| con Hùng Ngải
|
|-----
| 7 (7)
| Sở Hùng Thắng
| Hùng Thắng/Mị Thắng
|
|
| con Hùng Đán
|
|-
| 8 (7)
| Sở Hùng Dương
| Hùng Dương/Mị Dương
|
|
| em Hùng Thắng
|
|-----
| 9 (8)
| Sở Hùng Cừ
| Hùng Cừ/Mị Cừ
|
|
| con Hùng Dương
|
|-
| 10 (9)
| Sở Hùng Chí
| Hùng Chí/Mị Chí/Hùng Chí Hồng
|
|
| con Hùng Cừ
|
|-----
| 11 (9)
| Sở Hùng Duyên
| Hùng Duyên/Mị Duyên/Chấp Tì
| ?-848 TCN
|
| em Hùng Chí
|
|-
| 12 (10)
| Sở Hùng Dũng
| Hùng Dũng/Mị Dũng
| 747 TCN-838 TCN
| 10
| con Hùng Duyên
|
|-----
| 13 (10)
| Sở Hùng Nghiêm
| Hùng Nghiêm/Mị Nguyên
| 837 TCN-828 TCN
| 10
| em Hùng Dũng
|
|-
| 14 (11)
| Sở Hùng Sương
| Hùng Sương/Mị Sương/Bá Sương
| 827 TCN - 822 TCN
| 6
| con Hùng Nghiêm
|
|-----
| 15 (11)
| Sở Hùng Tuân
| Hùng Tuân/Mị Tuân/Quý Tuân
| 821 TCN - 800 TCN
| 22
| em Hùng Sương
| giành ngôi với hai anh
|-
| 16 (12)
| Sở Hùng Ngạc
| Hùng Ngạc/Mị Ngạc
| 799 TCN - 791 TCN
| 9
| con Hùng Tuấn
|
|-----
| 17 (12)
| Sở Nhược Ngao
| Hùng Nghi (Mị Nghi)
| 790 TCN - 764 TCN
| 27
| em Hùng Ngạc
|
|-
| 18 (13)
| Sở Tiêu Ngao
| Hùng Khảm/Mị Khảm
| 763 TCN - 758 TCN
| 6
| con Nhược Ngao
|
|-----
| 19 (14)
| Sở Phần Mạo/Sở Lệ vương
| Hùng Thuận/Mị Thuận
| 757 TCN - 741 TCN
| 17
| con Tiêu Ngao
|
|-
| 20 (15)
| Sở Vũ vương
| Hùng Thông/Mị Thông
| 740 TCN - Tháng 3/690 TCN
| 51
| con Phần Mạo
|
|-----
| 21 (16)
| Sở Văn vương
| Hùng Xi/Mị Xi
| 689 TCN - 6/675 TCN TCN
| 15
| con Vũ vương
|
|-
| 22 (17)
| Sở Đổ Ngao
| Hùng Gian/Mị Gian
| 674 TCN - 672 TCN
| 3
| con Văn vương
| bị giết
|-----
| 23 (17)
| Sở Thành vương
| Hùng Uẩn/Mị Uẩn
| 671 TCN - Tháng 10/626 TCN
| 46
| em Đổ Ngao
| tự sát
|-
| 24 (18)
| Sở Mục vương
| Hùng Thương /Mị Thương
| 625 TCN - 614 TCN
| 12
| con Mục vương
|
|-----
| 25 (19)
| Sở Trang vương
| Hùng Lữ (Mị Lữ)
| 613 TCN - 591 TCN
| 23
| con Mục vương
|
|-
| 26 (20)
| Sở Cung vương
| Hùng Thẩm (Mị Thẩm)
| 590 TCN - 560 TCN
| 31
| con Trang vương
|
|-----
| 27 (21)
| Sở Khang vương
| Hùng Chiêu/Mị Chiêu
| 559 TCN - Tháng 9/545 TCN
| 15
| con trưởng Cung vương
|
|-
| 28 (22)
| Sở Giáp Ngao
| Hùng Viên (Mị Viên)
| 544 TCN - 541 TCN
| 4
| con Khang vương
| bị giết
|-----
| 29 (21)
| Sở Linh vương
| Hùng Vi (Mị Vi)
| 540 TCN - 529 TCN
| 12
| con Cung vương
| bị giết
|-
| 30 (21)
| Sở vương Bỉ/Sở Ti Ngao
| Hùng Bỉ/Mị Bỉ
| 529 TCN
| 1
| em Linh vương
| tự sát
|-----
| 31 (21)
| Sở Bình vương
| Hùng Khí Tật/Hùng Cư
| 528 TCN - Tháng 9/516 TCN
| 13
| em Bỉ
|
|-
| 32 (22)
| Sở Chiêu vương
| Hùng (Mị) Trân/Chẩn
| 515 TCN - Tháng 7/489 TCN
| 27
| con Bình vương
|
|-----
| 33 (23)
| Sở Huệ vương
| Hùng Chương (Mị Chương)
| 488 TCN - 432 TCN
| 57
| con Chiêu vương
|
|-
| 34 (24)
| Sở Giản vương
| Hùng Trung (Mị Trung)
| 431 TCN - 408 TCN
| 24
| con Huệ vương
|
|-----
| 35 (25)
| Sở Thanh vương
| Hùng Đương (Mị Đương)
| 407 TCN - 402 TCN
| 6
| con Giản vương
| bị giết
|-
| 36 (26)
| Sở Điệu vương
| Hùng Nghi (Mị Nghi)
| 401 TCN - 381 TCN
| 21
| con Thanh vương
| bị bắn vào thây
|-----
| 37 (27)
| Sở Túc vương
| Hùng Tang (Mị Tang)
| 380 TCN - 370 TCN
| 11
| con Điệu vương
|
|-
| 38 (27)
| Sở Tuyên vương
| Hùng/Mị Lương Phu
| 369 TCN - 340 TCN
| 30
| em Túc vương
|
|-----
| 39 (28)
| Sở Uy vương
| Hùng Thương/Mị Thương
| 339 TCN - 329 TCN
| 11
| con Tuyên vương
|
|-
| 40 (29)
| Sở Hoài vương
| Hùng Hòe (Mị Hòe)
| 328 TCN - 299 TCN
| 30
| con Uy vương
| bị giam ở Tần
|
|-----
| 41 (30)
| Sở Tương vương
| Hùng Hoành (Mị Hoành)
| 298 TCN - 263 TCN
| 36
| con Hoài vương
|
|-
| 42 (31)
| Sở Khảo Liệt vương
| Hùng Nguyên/Mị Nguyên
| 262 TCN - 238 TCN
| 25
| con Tương vương
|
|-----
| 43 (32)
| Sở U vương
| Hùng Hãn/Mị Hãn
| 237 TCN - 228 TCN
| 10
| con Khảo Liệt vương
|
|-
| 44 (32)
| Sở Ai vương
| Hùng Do (Mị Do)
| 228
| 1
| em U vương
| bị giết
|-----
| 45 (32)
| Sở vương Phụ Sô
| Hùng Phụ Sô/Mị Phụ Sô
| 227 TCN - 223 TCN
| 5
| anh Ai vương
| bị bắt
|-
| 46 (32)
| Xương Bình quân
| Hùng Khải (Mị Khải)
| 223 TCN
| 1
| anh Phụ Sô
| tử trận
|-----
| 47
|
| Tương Cương
| 209 TCN
| 1
|
| bị giết
|-
| 48
| Sở Ẩn vương
| Trần Thắng
| 209 - 208 TCN
| 2
| khởi nghĩa nông dân
| bị giết
|-----
| 49
| Sở Giả vương
| Cảnh Câu/Mị Câu
| 208 TCN
| 1
| con cháu nước Sở
| bị giết
|-
| 50
| Sở Nghĩa Đế
| Hùng Tâm/Mị Tâm
| 208 TCN - 206 TCN
| 3
| dòng dõi vua Sở
| bị giết
|----
| 51
| Sở Bá vương
| Hạng Vũ/Hạng Tịch
| 206 TCN - 202 TCN
| 5
|
| tự tử
|}

Thế phả các quân chủ

Xem thêm
Sở Từ
Sở Trang Vương
Tống Ngọc
Ngô Khởi
Khu vực khảo cổ Mã Vương Đôi
Mộ Tằng Hầu Ất

Chú thích

Tham khảo
Defining Chu: Image And Reality In Ancient China, Edited by Constance A. Cook and John S. Major, ISBN 0-8248-2905-0
Đông Châu Liệt Quốc, bản dịch của Mộng Bình Sơn
So, Jenny F., Music in the Age of Confucius, ISBN 0-295-97953-4
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên
Sở thế gia
Tấn thế gia
Tần bản kỉ
Tống Vi tử thế gia
Chu bản kỉ
Tần Thủy Hoàng bản kỉ
Hạng Vũ bản kỉ
Cao Tổ bản kỉ
Tôn Vũ Ngô Khởi liệt truyện
Bạch Khởi Vương Tiễn liệt truyện
Trịnh thế gia
Lỗ Chu công thế gia
Xuân Thân quân liệt truyện
Ngô Thái Bá thế gia
Việt Vương Câu Tiễn thế gia
Tô Tần liệt truyện
Điền Kính Trọng Hoàn thế gia
Giản Chi, Nguyễn Hiến Lê (2001), Chiến Quốc sách, Nhà xuất bản Văn học

Liên kết ngoài
University of Massachusett Amherst, Lịch sử ngôn ngữ Sở (tiếng Anh) , .
Danh sách các vua nước Sở