Chuẩn úy

Chuẩn úy là cấp bậc chuẩn bị lên sĩ quan, thường là cấp bậc của một học viên sĩ quan dùng trong bộ binh, hải quân và không quân.

Nga

Đế quốc Nga

Hạng bậc Chuẩn úy (tiếng Nga: Прапорщик) lần đầu tiên xuất hiện trong Quân đội Nga dưới thời Sa hoàng Alexei Mikhailovich vào năm 1649, được đặt ra để phong thưởng cho các chiến sĩ dũng cảm nhất, thể hiện được thành tích chiến đấu. Đến thời Pyotr Đại đế, cấp bậc Chuẩn úy được chính thức và được xếp là cấp bậc thấp nhất của bậc sĩ quan.
Kể từ năm 1884, tại Nga, các sinh viên tốt nghiệp các trường quân sự được phong cấp bậc Thiếu úy, tuy nhiên, cấp bậc Chuẩn úy vẫn được xác nhận là cấp bậc sĩ quan đầu tiên trong quân đội và các lực lượng dân quân, dùng để thăng phong cho các hạ sĩ quan có công trạng.
Ngay trong hạng bậc Chuẩn úy cũng được phân làm 3 hạng: Прапорщики, Зауряд-прапорщики và Подпрапорщики. Tuy nhiên, chỉ có cấp bậc Прапорщики được xếp vào bậc sĩ quan, 2 cấp bậc còn lại xếp vào bậc hạ sĩ quan.

Liên Xô
Cấp bậc Chuẩn úy tồn tại trong hệ thống quân hàm Hồng quân Liên Xô từ 1972-1990. Vai trò của Chuẩn úy là Hạ sĩ quan cấp cao, chứ không còn là một cấp bậc nằm trong hệ thống sĩ quan. Chuẩn úy và cấp cao hơn, Chuẩn úy bậc nhất là bậc quân hàm dành cho các quân nhân chuyên nghiệp, tức là những người lính đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự và muốn tiếp tục phục vụ trong quân đội. Lí do là lúc này cấp bậc hạ sĩ quan, tức là từ hạ sĩ lên thượng sĩ đều là dành cho các tân binh theo nghĩa vụ quân sự, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự thì được xuất ngũ, dẫn đến thiếu thốn lực lượng Hạ sĩ quan chuyên nghiệp, thâm niêm nhằm phục vụ cho các công việc như hậu cầu, quân huấn, kỹ thuật,... Các sĩ quan mới ra trường thì còn non kinh nghiệm, trong khi giới sĩ quan cấp cao hơn lại không quen việc chân tay nhiều. Dẫn đến sự phục hồi của quân hàm Chuẩn úy, sau khi bị chính quyền Bolshevik bãi bỏ sau cách mạng tháng Mười.

Nga
Nga vẫn giữ y nguyên hệ thống quân hàm từ Liên Xô. không thay đổi gì nhiều.

Việt Nam

Quân đội Nhân dân Việt Nam

Trước năm 2010, Chuẩn úy là quân hàm của quân nhân chuyên nghiệp hoặc Học viên năm cuối của các trường Quân sự, An ninh. Chuẩn úy QĐND và CAND Việt Nam thường đảm nhận vị trí Tiểu đội trưởng đến Trung đội phó hoặc Kỹ thuật viên sơ cấp. Quân hàm Chuẩn úy có 01 gạch và không sao.

Quân hàm Chuẩn úy Quân nhân chuyên nghiệp:
Kiểu cũ: ở đáy có 01 gạch hình chữ V ngược bằng kim loại.
Kiểu mới: có 01 vạch thẳng màu hồng rộng 5mm chạy dọc cấp hiệu, ở đáy có 01 gạch ngang bằng kim loại.
Quân hàm Chuẩn úy CAND Việt Nam: có 01 vạch thẳng màu vàng chạy dọc cấp hiệu.

Sau năm 2010, quân hàm Chuẩn úy bị bãi bỏ.

Quân đội Quốc gia Việt Nam

Trước khi Quân đội Quốc gia Việt Nam chính thức thành lập, các nhân sự sĩ quan người Việt phục vụ trong quân đội Liên hiệp Pháp được đào tạo từ các trường Võ bị của Quân đội Pháp, hoặc các trường Võ bị Địa phương Bắc, Trung và Nam Việt; sau khi tốt nghiệp, hầu hết được phong cấp bậc Aspirant. Khi Quân đội Quốc gia Việt Nam chính thức thành lập, theo quy định tạm thời về dịch thuật danh từ quân sự của Bộ Quốc phòng Quốc gia Việt Nam (chính phủ Bảo Đại), cấp bậc Chuẩn úy Quân đội Quốc gia Việt Nam được xem là tương đương cấp bậc Aspirant của quân đội Liên hiệp Pháp.

Theo quy chế của Quân đội Quốc gia Việt Nam, các học viên sĩ quan khi tốt nghiệp sẽ mang cấp bậc Thiếu úy. Các học viên sĩ quan thiếu điểm khi mãn khóa, tùy theo kết quả trong thời gian học tập sẽ được mang cấp bậc Chuẩn úy hoặc hạ sĩ quan.

Quân lực Việt Nam Cộng hòa

Cấp bậc Chuẩn úy Quân lực Việt Nam Cộng hòa được hình thành trên cơ sở chuyển đổi từ cấp bậc Chuẩn úy trong Quân đội Quốc gia Việt Nam. Cấp bậc Chuẩn úy được phong cho các học viên sĩ quan trừ bị tốt nghiệp Trường Bộ binh Thủ Đức và các khoá sĩ quan đặc biệt Trường Hạ sĩ quan Đồng Đế hoặc xét phong các Thượng sĩ nhất có thâm niên quân vụ hoặc có công trạng.

; Cấp hiệu trước 1964

Hình:ChuanUyQLVNCHlucquan1963.gif|Chuẩn úy Lục quân
Hình:ChuanUyKQVNCH1963.gif|Chuẩn úy Không quân
Hình:ChuanUyHQVNCH.gif|Chuẩn úy Hải quân

;Cấp hiệu sau 1964

Hình:ChuanUyQLVNCHlucquan.gif|Chuẩn úy Lục quân
Hình:ChuanUyKQVNCH.jpg|Chuẩn úy Không quân
Hình:ChuanUyHQVNCH.gif|Chuẩn úy Hải quân

Một số nước khác
Quân đội Argentina
Trong Quân đội Argentina, chuẩn úy ("aspirante") là học viên tại một trong năm học viện hạ sĩ quan. Thuật ngữ này cũng dùng để chỉ những ứng viên muốn vào học tại học viện sĩ quan.

Quân đội Brazil
Trong Quân đội Brazil, chuẩn úy (tên chính thức là Aspirante a Oficial) là cấp bậc dành cho sinh viên tốt nghiệp các Học viện Quân sự, bao gồm cả Lực lượng Vũ trang và các Sở Cảnh sát Quân sự bang. Đây là cấp bậc đầu tiên trong sự nghiệp Sĩ quan được phong quân hàm và chỉ mang tính tạm thời. Thông thường, một chuẩn úy sẽ giữ chức danh này từ 6 tháng đến 2 năm, tùy thuộc vào binh chủng. Các chuẩn úy có nhiệm vụ tương đương với các Trung úy và được cấp dưới đối xử như vậy.
Hải quân Hoàng gia Canada
Giống như tiếng Pháp, Hải quân Hoàng gia Canada sử dụng cấp bậc tiếng Pháp là Aspirant de marine (AspM) để chỉ một sĩ quan cấp dưới đang trong quá trình huấn luyện. Cấp bậc tương đương trong tiếng Anh là Naval Cadet (NCdt). Một aspirant de marine không giữ quân hàm của Nhà vua và phải lấy bằng đại học hoặc hoàn thành khóa học chuyên môn đầu tiên để được thăng cấp.

Lực lượng Quốc phòng Estonia
Các hạ sĩ quan nhập ngũ đã hoàn thành khóa học Chỉ huy Trung đội Dự bị sẽ được xếp hạng chuẩn úy, có nghĩa là họ sẽ được phong quân hàm sĩ quan (chuẩn úy hoặc thiếu úy) trong trường hợp có lệnh tổng động viên và chiến tranh. Một số chuẩn úy cũng được thăng chức trong các cuộc diễn tập chiến tranh dự bị.

Quân đội Pháp
Chuẩn úy (:fr:Aspirant) là cấp bậc của học viên sĩ quan trong Lục quân Pháp (Armée de terre), lực lượng không quân và vũ trụ (Armée de l'Air et de l'Espace), Hải quân (Marine nationale) và Hiến binh Quốc gia (Gendarmerie nationale). Trên cơ bản, đây không phải là một cấp bậc sĩ quan chính thức, nhưng nó vẫn coi như một cấp bậc sĩ quan. Chuẩn úy là sĩ quan đang được đào tạo tại các học viện quân sự hoặc tình nguyện viên, phục vụ như các sĩ quan tạm thời. Chuẩn úy bắt buộc phải từng là élève officier (Học viên sĩ quan) trước đó. Sau đó, họ có thể được phong quân hàm là sous-lieutenant hoặc enseigne de vaisseau de deuxième classe. Phù hiệu của họ là một đường ren vàng duy nhất, bị ngắt quãng bởi các "tia" len. Cấp bậc này đã được sử dụng rộng rãi trong cả hai cuộc Chiến tranh Thế giới để cấp cho những người trẻ có học thức thẩm quyền của sĩ quan.

Quân đội Liên bang Đức
Sĩ quan chuẩn úy (de. Offizieranwärter) trong Quân đội Liên bang Đức (Bundeswehr) dùng để chỉ một quân nhân được bổ nhiệm vào một chức vụ sĩ quan trong Lục quân, Không quân hoặc Hải quân.

Lực lượng Vũ trang Bồ Đào Nha
Aspirante-a-oficial là cấp bậc đầu tiên trong quân đoàn sĩ quan, đứng dưới Alferes trong lục quân và không quân, và Guarda-Marinha (sinh viên tốt nghiệp Trường Hải quân) hoặc Sub-tenente (sĩ quan tạm thời tốt nghiệp từ các trường đại học dân sự) trong hải quân.

Hải quân Romania
Trong Hải quân Romania, chuẩn úy là cấp bậc sĩ quan thấp nhất.
Chú thích

Tham khảo