Sci-Hub

| }}
| ip =
| commercial = Không
| loại doanh nghiệp =
| type = chia sẻ file
| registration = Không
| language = }}
| thành lập =
| giải thể =
| headquarters =
| num_users =
| content_license = Lưu trữ tài liệu mà không quan tâm đến bản quyền
| owner = Alexandra Elbakyan
| author =
| nhà sáng lập =
| editor =
| launch_date =
| alexa =
| current_status = Đang hoạt động
}}

Sci-Hub là một website hoạt động dưới hình thức như là một Thư viện trong bóng tối, trang web cung cấp truy cập miễn phí cho hàng triệu tài liệu nghiên cứu và những cuốn sách ebook, mà không quan tâm đến bản quyền, không thông qua các chi phí phát sinh (các bức tường phí) với nhà phát hành theo những cách khác nhau.

Sci-Hub được thành lập bởi Alexandra Elbakyan vào năm 2011 tại Kazakhstan, website là lời đáp trả cho việc gia tăng chi phí cao của các bài nghiên cứu đằng sau Các bức tường phí. Trang web được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới. Số lượng bài viết bị phản ảnh, được cập nhật thường xuyên trên trang chủ của trang web, là hơn 85 triệu vào tháng 2 năm 2021.

Sci-Hub và Elbakyan đã bị kiện hai lần vì vi phạm bản quyền ở Hoa Kỳ vào năm 2015 và 2017, và bị thua kiện theo mặc định do vắng mặt tại phiên tòa, dẫn đến việc một số tên miền Internet của website bị thu hồi. Kể từ đó, trang web đã thay đổi nhiều lần qua các tên miền khác nhau. vì đã cung cấp khả năng tiếp cận kiến thức do cộng đồng khoa học tạo ra, thường là các bài viết được tài trợ từ các quỹ cấp nhà nước. Các nhà xuất bản đã chỉ trích website vi phạm bản quyền, làm giảm doanh thu của các nhà xuất bản, có khả năng ảnh hưởng đến an ninh mạng của các trường đại học (mặc dù việc này có thể đã được các nhà xuất bản phóng đại), và gây nguy hiểm cho việc sử dụng hợp pháp các giấy tờ của nhân viên của các trường đại học.

Lịch sử

Sci-Hub được tạo ra bởi Alexandra Elbakyan, người sinh ra ở Kazakhstan vào năm 1988. Elbakyan tốt nghiệp đại học tại Đại học Kỹ thuật Quốc gia Kazakhstan cho chuyên ngành công nghệ thông tin, sau đó làm việc cho một năm cho một công ty bảo mật máy tính ở Moscow, sau đó tham gia vào một nhóm nghiên cứu tại Đại học Freiburg ở Đức trong năm 2010 đã được làm việc trên một Giao diện não-máy tính . Sau đó, cô bắt đầu quan tâm đến Triết học siêu nhân học và sau khi tham dự một hội nghị về Triết học siêu nhân học ở Hoa Kỳ, Elbakyan đã dành thời gian còn lại ở nước này để thực tập nghiên cứu tại Học viện Công nghệ Georgia . Sau đó, cô trở lại Kazakhstan, tham gia vào các diễn đàn chia sẻ nghiên cứu đã khiến cô tiếp thu một phương thức để tự động hóa quá trình chia sẻ (thông tin). Đôi khi, Sci-Hub cũng có thể truy cập được bằng cách nhập trực tiếp địa chỉ IP hoặc thông qua trinh duyệt Tor với tiên miền .onion.

Vào ngày 8 tháng 1 năm 2021, Twitter đình chỉ tài khoản của Sci-Hub với lý do "nội dung giả mạo".

Hoa Kỳ
Năm 2015, Elsevier đệ đơn kiện Sci-Hub trong đơn kiện Elsevier et al. v. Sci-Hub et al., tại một Tòa án Quận của Hoa Kỳ cho khu vực Quận phía Nam của New York . Library Genesis (LibGen) cũng là bị đơn trong vụ án, trụ sở có thể ở tại Hà Lan Đây là trường hợp vi phạm bản quyền lớn nhất được nộp ở Hoa Kỳ hoặc trên thế giới vào thời điểm đó. Elsevier cáo buộc rằng Sci-Hub vi phạm luật bản quyền và khuyến khích những người khác làm như vậy, đồng thời cáo buộc vi phạm Đạo luật Lạm dụng và Lừa đảo Máy tính cũng như khuyến khích vi phạm luật đó.

Vào tháng 6 năm 2017, Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ (ACS) đã đệ đơn kiện Sci-Hub lên Tòa án Quận của Hoa Kỳ ở khu vực Quận phía Đông Virginia, với cáo buộc vi phạm bản quyền và nhãn hiệu; nó yêu cầu Sci-Hub bồi thường với phán quyết 4,8 triệu đô la Mỹ về thiệt hại và nhà cung cấp dịch vụ Internet phải chặn trang web Sci-Hub. Vào ngày 6 tháng 11 năm 2017, ACS đã được ban hành một phán quyết mặc định và một lệnh cấm vĩnh viễn đã được ban hành đối với tất cả các bên tham gia hoặc tham gia tích cực với Sci-Hub, đã thông báo về lệnh cấm, "bao gồm mọi công cụ tìm kiếm trên Internet, dịch vụ lưu trữ web và Internet nhà cung cấp, công ty đăng ký tên miền và công ty đăng ký tên miền ", để ngừng tạo điều kiện truy cập vào dịch vụ. Vào ngày 23 tháng 11 năm 2017, bốn miền Sci-Hub đã không hoạt động theo lệnh tòa và tài khoản CloudFlare của website đã bị đình chỉ.

Trong năm 2018 và 2019, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ tại Nhà Trắng đã gọi Sci-Hub là một trong những trang web "thị trường chợ đen khét tiếng " nhất trên thế giới.

Vào tháng 12 năm 2019, tờ báo The Washington Post đưa tin rằng Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đang điều tra xem liệu người sáng lập Sci-Hub, Alexandra Elbakyan có mối liên hệ với tình báo Nga hay không, một phần do giả định rằng cần có sự chấp thuận hoặc hỗ trợ ngầm của Chính phủ Nga đối với hoạt động của quy mô của Sci-Hub.

Thụy Điển
Vào tháng 10 năm 2018, các ISP của Thụy Điển đã bị buộc phải chặn quyền truy cập vào Sci-Hub sau một vụ kiện của tòa án do Elsevier đưa ra; Bahnhof, ISP lớn của Thụy Điển, đổi lại đã chặn trang web của Elsevier.

Nga
Vào tháng 11 năm 2018, Cơ quan Giám sát Truyền thông, Công nghệ Thông tin và Truyền thông Đại chúng của Nga đã chặn Sci-Hub và các trang web phụ của nó sau khi Tòa án Thành phố Moscow ra phán quyết tuân thủ các khiếu nại của Elsevier và Springer Nature liên quan đến vi phạm sở hữu trí tuệ. Trang web đã chuyển sang một miền khác và vẫn hoạt động trực tuyến kể từ ngày 23 tháng 2 năm 2021. Tuy nhiên, lệnh tòa không ảnh hưởng đến mạng lưới học thuật Renater, nơi mà hầu hết các học giả Pháp có quyền truy cập vào Sci-Hub.

Bỉ
Sau vụ kiện của Elsevier vào tháng 3 năm 2019 tại Pháp, Elsevier, Springer, John Wiley và Nhà xuất bản Đại học Cambridge đã đệ đơn khiếu nại Proximus, VOO, Brutélé và Telenet chặn quyền truy cập vào Sci-Hub và LibGen. Các nhà xuất bản tuyên bố đại diện cho hơn một nửa lĩnh vực xuất bản khoa học và chỉ ra rằng hơn 90% nội dung trên các trang web vi phạm luật bản quyền ; họ đã thắng kiện. Kể từ đó, hai trang web bị chặn bởi các ISP đó ; thay vào đó, khách truy cập được chuyển hướng đến trang được tạo ra bởi Cảnh sát Liên bang Bỉ, với lý do nội dung của trang web không hợp pháp theo luật của Bỉ.

Ủy ban Châu Âu đã đưa Sci-Hub vào "Danh sách theo dõi vi phạm bản quyền".

Ấn Độ
Vào tháng 12 năm 2020, Elsevier, Wiley và Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ đã đệ đơn kiện vi phạm bản quyền chống lại Sci-Hub và Library Genesis tại Tòa án Tối cao Delhi . Các nguyên đơn yêu cầu một lệnh động có nghĩa là bất kỳ miền, IP hoặc tên Sci-Hub nào trong tương lai sẽ không cần phải có trát yêu cầu của tòa án để có lệnh cấm bổ sung. Tòa án cấp cao đã hạn chế các trang web tải lên, xuất bản hoặc cung cấp bất kỳ bài báo nào cho đến ngày 6 tháng 1 năm 2021. Để đáp lại các vụ kiện, cũng như để khẳng định Alexandra Elbakyan cho rằng FBI đã yêu cầu dữ liệu từ tài khoản của Apple cô, một người sử dụng Reddit trên subreddit r/DataHoarder tổ chức để tải về và lưu lại ngang hàng (seed) các bản sao lưu của các bài viết trên Sci-Hub, với ý định tạo ra một phiên bản phi tập trung và không bị kiểm duyệt của trang web. Vào ngày 6 tháng 1 năm 2021, Tòa án Cấp cao Delhi đã đồng ý đợi cho đến khi họ nghe đại diện từ các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và sinh viên trước khi thông qua bất kỳ lệnh tạm thời nào trong vụ án.

Vương quốc Anh
Vào tháng 2 năm 2021, Elsevier và Springer Nature đã nhận được lệnh từ tòa trên TalkTalk về việc chặn miền sci-hub.se với phán quyết của tòa án Vương quốc Anh. Vào tháng 3 năm 2021, Đơn vị Tội phạm Sở hữu Trí tuệ của cảnh sát Thành phố Luân Đôn đã đưa ra cảnh báo đối với sinh viên và trường đại học không được truy cập vào trang web và bị các trường đại học chặn trang web với cáo buộc rằng trang web có thể ăn cắp thông tin đăng nhập, chủ yếu để tải xuống nội dung từ các nhà xuất bản và khiến người dùng "vô tình tải xuống nội dung nguy hiểm tiềm ẩn" khi truy cập. Tuy nhiên, các cáo buộc trên đã bị Elbakyan phủ nhận.

Vận hành Website Sci-Hub
Việc vận hành của trang web được tài trợ bởi sự đóng góp của người dùng. Trong những năm qua, nhiều địa chỉ URL và địa chỉ IP trực tiếp đã được sử dụng cho Sci-Hub, vì hàng chục tên miền đã bị các cơ quan pháp luật tịch thu.

Nguồn cung ứng của các bài viết
Sci-Hub thu thập các bài viết có phí bằng cách sử dụng các thông tin đăng nhập bị rò rỉ. và một số dường như đã được lấy thông qua tấn công giả mạo và sau đó được Sci-Hub sử dụng. Elbakyan phủ nhận việc bản thân mình gửi bất kỳ email lừa đảo nào và nói, "Nguồn gốc chính xác của các tài khoản được sử dụng không bao giờ quan trọng đối với cá nhân tôi." Một số bài báo đã báo cáo rằng Sci-Hub đã thâm nhập vào mạng máy tính của hơn 370 trường đại học ở 39 quốc gia. Chúng bao gồm hơn 150 học viện ở Mỹ, hơn 30 ở Canada, 39 ở Anh và hơn 10 ở Thụy Điển.&nbsp;Các trường đại học ở Vương quốc Anh bao gồm Cambridge, Oxford, Imperial và King's College, London.

Cách thức chuyển tài liệu cho người dùng
Trang web Sci-Hub cung cấp quyền truy cập vào các bài báo từ hầu hết các nhà xuất bản học thuật, bao gồm Elsevier, Springer / Nature, Viện Kỹ sư Điện và Điện tử, Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ, Wiley Blackwell và Hiệp hội Hóa học Hoàng gia, cũng như các công trình cho phép truy cập tự do và phân phối chúng mà không quan tâm đến bản quyền của nhà xuất bản.

Người dùng có thể truy cập các tác phẩm từ tất cả các nguồn với giao diện thống nhất, bằng cách nhập DOI vào thanh tìm kiếm trên trang chính hoặc trong URL Sci-Hub (giống như một số trình duyệt web sử dụng trong các liên kết học thuật) hoặc bằng cách nối miền Sci-Hub vào miền URL của nhà xuất bản (như một số proxy học thuật). Sci-Hub sau đó chuyển hướng các yêu cầu đối với một số tài liệu được đăng ký với các cấp độ tương ứng, được xác định như là một Siêu dữ liệu có sẵn trong CrossRef và Unpaywall . Một số yêu cầu người dùng nhập CAPTCHA . Các bài viết cũng có thể được truy cập bằng cách sử dụng một bot trong dịch vụ nhắn tin tức thời Telegram .

Nếu bài viết đã có trong kho lưu trữ, yêu cầu sẽ được xử lý ngay lập tức. Nếu giấy chưa có trong kho lưu trữ, màn hình chờ sẽ xuất hiện trong khi trang web thay mặt người dùng sử dụng thông tin đăng nhập của một tài khoản khác cho một loạt proxy cho đến khi nó tìm thấy một proxy có quyền truy cập vào bài viết, sau đó sẽ được hiển thị cho người dùng và được lưu trữ trong kho.

Cho đến cuối năm 2014, Sci-Hub dựa vào LibGen làm nơi lưu trữ: các giấy tờ mà người dùng yêu cầu được yêu cầu từ LibGen và được cung cấp từ đó nếu có, nếu không chúng sẽ được tìm kiếm bằng các phương tiện khác và sau đó được lưu trữ trên LibGen.

Vào đầu năm 2016, dữ liệu do Elbakyan công bố cho thấy việc sử dụng website ở các nước phát triển là cao, với một tỷ lệ lớn lượt tải xuống đến từ Hoa Kỳ và các nước trong Liên minh Châu Âu . được tìm thấy bao gồm 85% các bài báo được xuất bản trên các tạp chí học thuật có phí.

Vào ngày 27 tháng 7 năm 2020, trang web Sci-Hub đã báo cáo rằng số lượt tải xuống tích lũy từ cơ sở dữ liệu đã vượt quá một tỷ lượt, số lượt tải xuống trung bình mỗi ngày là 300–600 nghìn và cơ sở dữ liệu tiếp tục mở rộng sang giai đoạn trước khi kỹ thuật số phát triển, đặc biệt là trong các bài báo xuất bản trước năm 1980. Trong số những thành tựu đạt được vào năm 2019, Sci-Hub đã báo cáo việc xuất bản khoảng 15.000 bức thư của Charles Darwin, hầu hết trong số đó không được cung cấp miễn phí, mặc dù bản quyền của chúng đã hết hạn hơn 100 năm trước. Sci-Hub cũng tuyên bố rằng họ đang phát triển một công cụ tìm kiếm miễn phí cho phép tìm kiếm từ khóa trong các văn bản PDF đầy đủ trong cơ sở dữ liệu của nó. Bà Elbakyan cũng báo cáo kế hoạch cho phép truy cập Thông tin bổ sung của các bài báo trên tạp chí ngoài các văn bản chính đã có sẵn.

Trong bối cảnh nhiều hệ thống thư viện trên thế giới hủy bỏ nhiều hợp đồng, vào năm 2019, việc sử dụng rộng rãi Sci-Hub được cho là một trong những yếu tố làm giảm giá trị rõ ràng của các đăng ký thường kỳ đối với các tài nguyên truy cập thu phí. How to Make Your E-commerce Business More Successful

Vào tháng 6 năm 2020, một nghiên cứu của Correa và những người khác cho thấy rằng các bài báo tải xuống từ Sci-Hub được trích dẫn nhiều hơn 1,72 lần so với các bài báo không tải xuống từ Sci-Hub; Phil Davis đã phản bác các phương pháp và kết luận của nghiên cứu trong một bài báo về học thuật của Scholarly Kitchen.

Vào năm 2021, một nghiên cứu được thực hiện bởi Viện Nghiên cứu Khoa học, Công nghệ và Phát triển Quốc gia và Đại học Banaras Hindu đã chỉ ra việc sử dụng Sci-Hub ở Ấn Độ. Dữ liệu thu thập được đã sử dụng nhật ký truy cập của Sci-Hub cho năm 2017, xác định trong số 150.575.861 yêu cầu tải xuống 13.144.241 đến từ các địa chỉ IP của Ấn Độ. Trong số các tài liệu nghiên cứu được chỉ định tải xuống ở Ấn Độ, 1.050,62 hay 18,46% trong số các tài liệu nghiên cứu này có sẵn dưới một số hình thức cho phép truy cập tự do. Trung bình có 39.952 lượt tải xuống từ Sci-Hub ở Ấn Độ mỗi ngày trong năm 2017.

Lưu trữ nghiên cứu khoa học
Sci-Hub thực hiện hiệu quả việc lưu trữ học thuật ngoài giới hạn của luật bản quyền hiện đại và, không giống như các sáng kiến lưu trữ Web như Kho lưu trữ Internet, cũng cung cấp quyền truy cập vào các tác phẩm học thuật không có giấy phép truy cập mở. Cũng có kho dữ liệu của các bài viết vô nghĩa trên Sci-Hub.

Để đối phó với đại dịch COVID-19, một nhóm các nhà lưu trữ trực tuyến đã sử dụng Sci-Hub để tạo ra một kho lưu trữ hơn 5000 bài báo về coronavirus . Họ thừa nhận rằng có thể việc truy cập công khai các bài viết này là bất hợp pháp, nhưng họ xem đó là một vấn đề thuộc khía cạnh đạo đức hơn là pháp lý.

Sự tiếp nhận
tại một hội nghị ở Harvard (2010)]]
Giao diện của Sci-Hub được người dùng đánh giá là mang lại trải nghiệm người dùng cao cấp và tiện lợi hơn so với các giao diện thông thường của các nhà phát hành, thư viện dành cho người dùng có quyền truy cập đăng ký trả phí. Nó nâng cao nhận thức về khía cạnh khoa học và đạo đức của các mô hình kinh doanh xuất bản trong việc bắt các tổ chức nghiên cứu phải trả tiền cho các bài báo của họ để được xuất bản, bằng cách cung cấp và kiểm tra các bài viết miễn phí.

Để hỗ trợ việc mở rộng việc tiếp cận các xuất bản khoa học ra ngoài Sci-Hub; Kế hoạch S là một sáng kiến do Science Europe đưa ra vào ngày 4 tháng 9 năm 2018. Đây là sáng kiến của "cOAlition S", một tập đoàn do các cơ quan nghiên cứu quốc gia lớn và các nhà tài trợ từ mười hai quốc gia châu Âu khởi xướng. Kế hoạch này yêu cầu các nhà khoa học và nhà nghiên cứu có hưởng lợi từ các tổ chức và cơ sở nghiên cứu do nhà nước tài trợ phải xuất bản công trình của họ trong các kho lưu trữ mở hoặc trên các tạp chí có sẵn cho tất cả mọi người vào năm 2021. Tuy nhiên, đây chỉ là sáng kiến và không phải là luật.

Các nhà khoa học ở một số nước châu Âu đã bắt đầu đàm phán với Elsevier và các nhà xuất bản học thuật khác về việc giới thiệu quyền truy cập mở quốc gia.

Các nhà xuất bản đã chỉ trích Sci-Hub rất nhiều, đi xa đến mức tuyên bố rằng nó đang phá hoại các sáng kiến truy cập mở được chấp nhận rộng rãi hơn, có khả năng khiến một số trường hợp sử dụng Sci-Hub cao nhất ở các thành phố của Mỹ có- các trường đại học nổi tiếng (tuy nhiên, điều này có thể do sự tiện lợi của trang web chứ không phải do thiếu quyền truy cập). Nhiều học giả, thủ thư trường đại học và những người ủng hộ lâu năm cho nghiên cứu học thuật mở tin rằng Elbakyan đang "mang đến cho các nhà xuất bản học thuật một khoảnh khắc Napster", ám chỉ dịch vụ chia sẻ âm nhạc bất hợp pháp đã "làm gián đoạn và thay đổi vĩnh viễn ngành công nghiệp". Cô cũng đã được so sánh với Edward Snowden .

Vào tháng 8 năm 2016, Hiệp hội các nhà xuất bản Hoa Kỳ đã gửi một bức thư đến Gabriel J. Gardner, một nhà nghiên cứu tại Đại học Bang California, người đã viết bài báo trên Sci-Hub và các trang web tương tự. Bức thư yêu cầu Gardner ngừng quảng bá trang web, khi ông đã thảo luận tại một phiên họp của Hiệp hội Thư viện Hoa Kỳ . Đáp lại, tổ chức xuất bản đã bị chỉ trích rất nhiều vì đã cố gắng bịt miệng các nghiên cứu hợp pháp về chủ đề này, và bức thư đã được xuất bản đầy đủ, được phản hồi bởi trưởng khoa dịch vụ thư viện tại Cal State Long Beach, người đã hỗ trợ công việc của Gardner.

Vào tháng 12 năm 2016, Nature Publishing Group đã vinh danh Alexandra Elbakyan là một trong mười người có ý nghĩa quan trọng nhất trong khoa học năm 2016. Elbakyan đã bị xúc phạm vì điều này, viết, "Nếu bạn phân tích tình huống này dựa trên cơ bản là về các ấn phẩm khoa học, thì những kẻ ký sinh thực sự là các nhà xuất bản khoa học, và ngược lại, Sci-Hub đấu tranh để được tiếp cận thông tin khoa học một cách bình đẳng." Sau sự kiện này, cô ấy đã chặn quyền truy cập vào Sci-Hub đối với những người dùng từ Liên bang Nga . Quyền truy cập Sci-Hub sau đó đã được khôi phục lại ở Nga và Elbakyan cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng nhiều người hâm mộ đã liên hệ với cô ấy và thuyết phục cô ấy "rằng ý kiến của cái gọi là 'những-người-phổ-biến-khoa-học' đã tấn công tôi trên Internet không thể được coi là quan điểm của tất cả các nhà khoa học và cộng đồng." Nhà côn trùng học người Nga chịu trách nhiệm đặt tên cho con ong bắp cày nói rằng ông ủng hộ Sci-Hub, và trong mọi trường hợp, việc đặt tên này không phải là một sự xúc phạm, đặc biệt là vì ký sinh trùng bậc cao gần với động vật ăn thịt hơn là ký sinh trùng .

Xem thêm

Anna's Archive
ICanHazPDF (hashtag)
Guerilla Open Access Manifesto
12ft
Library.nu
Truy cập mở
The Pirate Bay
ResearchGate

Chú thích

Tham khảo