FC Pyunik

|nickname=Ակադեմիա Akademiya (The Academy)|ground=Vazgen Sargsyan Republican Stadium|capacity=14,403|owner=|chrtitle=President|chairman=Arthur Soghomonyan|manager=Yegishe Melikyan
|league=Armenian Premier League|season=2024–25|position=4th
|website=http://fcpyunik.am/en|
|pattern_la1=_pyunik2122h|pattern_b1=_pyunik2122h|pattern_ra1=_pyunik2122h|pattern_sh1=_joma19rw|pattern_so1=|leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000|pattern_la2=_pyunik2122a|pattern_b2=_pyunik2122a|pattern_ra2=_pyunik2122a|pattern_sh2=_joma19wr|pattern_so2=|leftarm2=ffffff|body2=ffffff|rightarm2=ffffff|shorts2=ffffff|socks2=ffffff}}

Câu lạc bộ bóng đá Pyunik Yerevan (), thường được biết đến là Pyunik ("Phượng hoàng"), là một câu lạc bộ thể thao chuyên nghiệp ở Armenia có trụ sở tại khu phố Kentron của Yerevan. Pyunik chủ yếu được biết đến là đội bóng đá chuyên nghiệp, kể từ khi được thành lập vào năm 1992, câu lạc bộ luôn được chơi ở Giải Ngoại hạng Armenia, trở thành đội thành công nhất ở Armenia về số danh hiệu giành được, với 31 lần vô địch cho đến nay.

Trên bình diện quốc tế, Pyunik chưa giành được danh hiệu quốc tế nào, với kết quả gần nhất là về đích ở vị trí đồng tại Cúp Cộng đồng các Quốc gia Độc lập 2006.  Thành công trong nước của Pyunik thường giúp đội đủ điều kiện tham dự các vòng loại của UEFA Champions League và UEFA Europa League. Pyunik cũng được biết đến là một trong những câu lạc bộ bóng đá nổi tiếng nhất ở Armenia, cùng với Urartu, Shirak và Ararat.

Pyunik luôn có sự cạnh tranh gay gắt với Ararat, vì cả hai câu lạc bộ đều được coi là những câu lạc bộ thành công nhất ở Armenia, sau này nhờ những thành tích lúc Liên Xô chưa tan rã. Cả hai câu lạc bộ cũng là hai câu lạc bộ nổi tiếng nhất trong nước và được yêu thích nhất trong cộng đồng người Armenia hải ngoại. Pyunik cũng cạnh tranh với Urartu bắt đầu từ khi Urartu chuyển từ Abovyan đến Yerevan vào năm 2001 và trở thành đội lớn thứ ba trong thành phố. Kình địch Pyunik- Urartu luôn được coi là một trong những cuộc đụng độ lớn nhất của bóng đá Armenia.

Sân nhà của Pyunik là Sân vận động Cộng hòa Vazgen Sargsyan, cũng là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Armenia. Học viện đào tạo trẻ của Pyunik đã sản sinh ra nhiều cầu thủ Armenia xuất sắc như Henrikh Mkhitaryan, Robert Arzumanyan, Karlen Mkrtchyan, Edgar Manucharyan, Varazdat Haroyan và Gevorg Ghazaryan, nhiều cầu thủ trong đó đã hoặc đang chơi cho các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu.

Lịch sử
Pyunik được thành lập vào năm 1992 bởi huyền thoại bóng đá người Armenia Khoren Oganesian và có cái tên ban đầu là Homenetmen Yerevan. Câu lạc bộ đã giành chức vô địch giải Ngoại hạng Armenia đầu tiên được tổ chức vào năm 1992, giải đấu mà họ cùng vô địch với Shirak vì cả hai đội đều bằng điểm. Năm 1995, Homenetmen Yerevan được đổi tên thành FC Pyunik ( trong tiếng Armenia có nghĩa là "Phượng hoàng"). Sau khi đổi tên, Pyunik tiếp tục vô địch Giải ngoại hạng Armenia 1995–96 và kết thúc mùa giải với chuỗi 59 trận bất bại.

Năm 1996, Pyunik chơi trận đấu cúp quốc tế đầu tiên ở vòng loại UEFA Europa League với câu lạc bộ Phần Lan HJK Helsinki, Pyunik đã thắng 3–1. Pyunik cũng đã vô địch Giải Ngoại hạng Armenia 1996-97 để đảm bảo cho họ có một cơ hội khác đủ điều kiện tham dự vòng loại trực tiếp cúp quốc tế vào năm sau.

Năm 1997, Pyunik chơi trận vòng loại đầu tiên tại UEFA Champions League với đội bóng đến từ Hungary MTK Budapest FC nhưng không thể vượt qua vòng loại trực tiếp sau thất bại chung cuộc 6–3.

Năm 1998 được chứng minh là một năm quan trọng đối với câu lạc bộ sau khi câu lạc bộ mất nguồn tài trợ chính và sự ra đi sau đó của các cầu thủ chính. Pyunik đứng thứ 6 trong mùa giải đó và rút lui hoàn toàn khỏi nền bóng đá .

Pyunik đảm bảo sự trở lại với bóng đá chuyên nghiệp sau khi tiếp thu FC Armenicum, một đội mới thăng hạng lên Giải bóng đá ngoại hạng Armenia. Ban lãnh đạo mới của câu lạc bộ đã tìm cách mang lại nhiều kinh nghiệm hơn cho câu lạc bộ và củng cố đội hình bằng các cầu thủ nước ngoài đến từ Argentina, Cameroon, Mali và Romania. Sự tiếp viện thần kỳ đã mang lại kết quả khả quan và Pyunik tiếp tục giành chức vô địch Giải Ngoại hạng Armenia 2001 và Cúp Armenia 2002.

Năm 2002 chứng kiến Pyunik tiến vào vòng loại thứ hai ở UEFA Champions League sau khi đánh bại nhà vô địch Phần Lan Tampere United với tỷ số chung cuộc 6–0. Từ năm 2002 trở đi, Pyunik tiếp tục giành kỷ lục 10 lần liên tiếp vô địch Giải Ngoại hạng Armenia, từ năm 2001 đến năm 2010.

Vào ngày 8 tháng 1 năm 2020, cựu thủ môn quốc tế người Armenia Roman Berezovsky được công bố là huấn luyện viên mới của câu lạc bộ. Chỉ hơn 7 tháng sau, vào ngày 13 tháng 7 năm 2020, Berezovsky rời câu lạc bộ theo sự đồng ý của cả hai bên. Vào ngày 20 tháng 7 năm 2020, Artak Oseyan được công bố là người quản lý mới của Pyunik, nhưng đã rời vai trò huấn luyện viên trưởng vào ngày 13 tháng 12 năm 2020. Vào ngày 7 tháng 1 năm 202, Yegishe Melikyan được công bố là huấn luyện viên mới của Pyunik.

Vào mùa giải 2022/23, sau các chiến thắng trước Cluj và Dudelange, Pyunik trở thành câu lạc bộ Armenia đầu tiên lọt vào vòng loại thứ ba của Champions League, nơi Pyunik đối đấu với nhà cựu vô địch châu Âu Sao Đỏ Belgrade, nhưng thua với tỷ số chung cuộc 7-0.

Sau đó, Pyunik lọt vào vòng play-off của Europa League, nơi họ đấu với đội bóng ở Moldova, Sheriff Tiraspol. Sau hai trận hòa không bàn thắng, Pyunik thua trên chấm phạt đền, do đó bị rớt xuống vòng bảng của UEFA Conference League, lần đầu tiên góp mặt ở vòng bảng trong một giải đấu châu Âu cho các câu lạc bộ.

Sau thất bại trước Basel trong lượt trận đầu tiên đầu tiên, Pyunik đối đầu với Slovan Bratislava trong trận đấu đầu tiên trên sân nhà ở Yerevan, trận đấu mà Pyunik đã giành chiến thắng nhờ các bàn thắng của Artak Dashyan và Yusuf Otubanjo. Kết quả này đồng nghĩa với việc họ đã trở thành đội bóng Armenia đầu tiên thắng một trận đấu ở vòng bảng thuộc hệ thống UEFA.

Lịch sử trong nước

Do mùa giải 1995 là mùa giải chuyển tiếp nên không có nhà vô địch chính thức nào.
Chức vô địch đã được quyết định bởi một trận đấu quyết định .

Thành tích ở châu Âu

Áo đấu và huy hiệu
Trong suốt các mùa giải đã qua, Pyunik chủ yếu mặc áo thi đấu màu xanh lam và trắng, với một số ngoại lệ bao gồm áo thi đấu đầu tiên của Pyunik có màu cam.

Puma là nhà cung cấp trang phục thi đấu hiện tại của câu lạc bộ kể từ năm 2019.

Vào ngày 3 tháng 8 năm 2020, Pyunik thông báo rằng Joma sẽ cung cấp trang phục thi đấu của đội cho mùa giải 2020–2.

Nhà cung cấp trang phục thi đấu và nhà tài trợ áo đấu

Cơ quan

Ban điều hành
Arthur Soghomonyan là chủ sở hữu hiện tại và là Chủ tịch của Pyunik kể từ năm 2017

Phó chủ tịch: Robert Gasparyan

Phó chủ tịch thứ 2: Aleksandr Tarkhanov

Giám đốc điều hành: Tigran Martirosyan

Nhân viên

Phát triển: Aleksandr Tarkhanov
Đào tạo trẻ: Albert Sargsyan
Giám đốc thể thao: Samvel Arustamyan
Trinh sát: Robert Arzumanyan
Thư ký báo chí: Shushanik Hakobyan
Tiếp thị và Quan hệ công chúng: Vera Martirosyan
Viên chức: Vardan Tsaturyan

Danh hiệu

Ngoại hạng Armenia
Vô địch (15): 1992, 1995–96, 1996–97, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2014–15, 2021–22 (kỷ lục)
Á quân (1): 2018–19
Cúp Quốc gia Armenia
Vô địch (8): 1995–96, 2002, 2004, 2009, 2010, 2012–13, 2013–14, 2014–15 (kỷ lục)
Á quân (3): 1996–97 2006, 2016–17
Siêu cúp Armenia
Vô địch (9): 1998, 2002, 2004, 2005, 2007, 2008, 2010, 2011, 2015 (kỷ lục)
Á quân (6): 1996, 2003, 2006, 2009, 2013, 2014

Bộ phận thể thao khác

Đội dư bị và học viện
Đội dự bị hiện được huấn luyện bởi Yuri Tarkhanov và thi đấu ở Hạng nhất Armenia. Học viện bóng đá trẻ được quản lý bởi Albert Sargsyan.

Những cầu thủ đáng chú ý từ học viện trẻ bao gồm Henrikh Mkhitaryan, Robert Arzumanyan, Karlen Mkrtchyan, Edgar Manucharyan, Varazdat Haroyan và Gevorg Ghazaryan.