Thích Thông Lạc

| nơi mất = Tây Ninh
| ngày an táng =
| nơi an táng = Tu viện Chơn Như
| cha = Lê Văn Huấn
| mẹ = Nguyễn Thị Nhung
| học vấn =
| quốc tịch =
}}

Thích Thông Lạc (1928–2013) là một tu sĩ Phật giáo Việt Nam, trụ trì Tu viện Chơn Như tại thị trấn Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, gắn với pháp môn tu tập được cộng đồng đệ tử gọi là Phật giáo Nguyên thủy Chơn Như. Ông được biết đến với hệ thống sách và bài giảng nhấn mạnh nền “đạo đức nhân bản–nhân quả, sống không làm khổ mình, không làm khổ người, không làm khổ chúng sinh” cùng lộ trình tu tập Giới–Định–Tuệ và những yếu tố này là đặc trưng của pháp môn Nguyên thủy Chơn Như. Tuyển tập nghiên cứu Trưởng lão Thích Thông Lạc: Cuộc đời và đạo nghiệp (1928–2013) do Nhà xuất bản Tôn Giáo ấn hành được giới thiệu là công trình chuyên khảo đầu tiên về nhân vật này; trong tuyển tập, nhiều tác giả mô tả ông như một “nhân cách tôn giáo đặc biệt” và một “hiện tượng tri thức Phật giáo Việt Nam hiện đại”.

Tiểu sử
Thích Thông Lạc (thế danh Lê Ngọc An) sinh năm 1928 tại thôn Vườn Trầu, xã Tân Thới, quận Hóc Môn, tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh) và viên tịch năm 2013, hưởng thọ 85 tuổi.

Giai đoạn về sau, hoạt động hoằng pháp của ông gắn chủ yếu với Tu viện Chơn Như tại chùa Am (Trảng Bàng, Tây Ninh), một địa điểm được xem là trung tâm của phong trào tu học Nguyên thủy Chơn Như.

Trong các bài viết giới thiệu về tuyển tập Cuộc đời và đạo nghiệp, một số học giả như Hoàng Thị Thơ, Nguyễn Xuân Hà, Trần Diên Linh phân tích rằng Thích Thông Lạc chủ trương “trở về nguồn” qua việc đọc trực tiếp kinh Nikāya, đồng thời phê phán xu hướng phát triển giáo lý mang tính siêu hình hay thần bí trong một số truyền thống Phật giáo Đại thừa tại Việt Nam.

Quan điểm phê phán một số nghi thức cúng bái truyền thống của Thích Thông Lạc là chủ đề gây tranh luận trong nội bộ Phật giáo Việt Nam. Bài “Cúng trai Tăng là đúng pháp hay phi pháp?” trên Giác Ngộ Online dẫn lại nhận định của ông trong bộ sách Đường về xứ Phật (tập VII, Nhà xuất bản Tôn Giáo, 2011) rằng nhiều hình thức cúng dường trai Tăng gắn với cầu siêu, cầu tài lộc hoặc dùng tiền mặt “không đúng lời Phật dạy”; nhóm biên tập của báo trong bài viết này xem đây là ý kiến cá nhân và trình bày lập trường bảo vệ cách hiểu truyền thống của Giáo hội Phật giáo Việt Nam về nghi thức trai Tăng như phương tiện tạo phước và hộ trì Tăng đoàn.

Tác phẩm
Trước tác của Thích Thông Lạc gồm nhiều bộ sách về đạo đức và pháp môn tu tập do Nhà xuất bản Tôn Giáo và một số nhà xuất bản địa phương ấn hành, trong đó có bộ nhiều tập Đường về xứ Phật, chuyên khảo Linh hồn không có cùng các sách đạo đức làm người như Sống mười điều lành, Lòng yêu thương và giáo trình dành cho tu sinh tại Tu viện Chơn Như. Bài phỏng vấn này xem mô hình tu tập của ông như một nguồn cảm hứng cho xu hướng “Phật pháp ứng dụng” trong môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Ghi chú về tên gọi và tôn xưng
Nhiều tài liệu như đề dẫn tọa đàm khoa học năm 2022 và các bài viết trên Tạp chí Nghiên cứu Phật học dùng dạng tên “Trưởng lão Hòa thượng Thích Thông Lạc” và ghi nhận thế danh “Lê Ngọc An”, nên dạng tên này thường được sử dụng trong các mô tả thư tịch và dữ liệu thư viện. Trong các tài liệu nội bộ và bài viết của đệ tử trên Tạp chí Nghiên cứu Phật học, Thích Thông Lạc đôi khi còn được tôn xưng là “người tu hành đắc thánh quả A-la-hán”, phản ánh niềm tin của cộng đồng Nguyên thủy Chơn Như hơn là kết luận học thuật hay sự công nhận chính thức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Các ấn phẩm học thuật và báo chí nhà nước, như tuyển tập do Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Tôn giáo chủ trì hay bài viết trên báo Giác Ngộ, nhìn chung sử dụng cách gọi “Trưởng lão Hòa thượng Thích Thông Lạc” hoặc đơn giản là “Hòa thượng Thích Thông Lạc”, tránh đưa ra đánh giá giáo lý về mức độ chứng đắc và chủ yếu nhấn mạnh vai trò đạo đức, giáo dục và trước tác của ông.

Tác phẩm

Đường về xứ Phật

Linh hồn không có

Người Phật tử cần biết

Tạo duyên giáo hóa chúng sanh

Những chuyện kỳ lạ xảy ra trên thế giới

Lịch sử chùa Am

Đạo đức nhân bản - nhân quả

Lòng yêu thương

Đạo đức làm người

Sống mười điều lành

Hành thập thiện và Tứ vô lượng tâm

Giáo án RÈN NHÂN CÁCH LỚP NGŨ GIỚI

Đức hiếu sinh

Đức ly tham

Đạo đức gia đình

TU TẬP ĐẠO PHẬT

Phật giáo có đường lối riêng

Mười hai cửa vào đạo

Ba mươi bảy phẩm trợ đạo

Những chặng đường tu học của cư sĩ

Thọ Tam quy Ngũ giới

Nghi thức thọ bát quan trai

Giới đức làm người

Văn hóa Phật giáo truyền thống

Muốn chứng đạo phải tu pháp môn nào

Những lời gốc Phật dạy

Sống một mình như con tê ngưu

Thiền căn bản

Thời khóa tu tập thời Đức Phật

Pháp môn niệm Phật (Tứ bất hoại tịnh)

Pháp tu làm chủ sinh già bệnh chết

Thanh qui tu viện Chơn Như

Hỏi đáp Oai nghi chánh hạnh

Những bức tâm thư

Những lời tâm huyết

Đạo đức nhân quả

Xem thêm
A-la-hán
Tỳ-kheo
Phật giáo Nguyên thủy
Nikāya

Chú thích

Tài liệu tham khảo chọn lọc


Đọc thêm