Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

|phù hiệu=National Emblem of the People's Republic of China (2).svg|ghi chú phù hiệu=Quốc huy Trung Quốc|image=Xi Jinping (November 2024) 02.jpg|đương nhiệm=Tập Cận Bình|nhậm chức=ngày 14 tháng 3 năm 2013|loại=Nguyên thủ quốc gia|reports_to=Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa|dinh thự=Trung Nam Hải|trụ sở=Bắc Kinh|người đề cử=Đoàn chủ tịch Kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc|người bổ nhiệm=Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc|phó=Phó Chủ tịch nước Trung Quốc|constituting_instrument=Hiến pháp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa|kính ngữ=Chủ tịch ()His Excellency ()|nhiệm kỳ=Năm năm|tiền thân=Chủ tịch Chính phủ nhân dân trung ương Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa|department=Văn phòng Chủ tịch nước|lương=136.620 nhân dân tệ mỗi năm|bãi bỏ=1975–1982|thành lập=|flag=Flag of the People's Republic of China.svg|flagcaption=Quốc kỳ Trung Quốc|người đầu=Mao Trạch Đông}}

| s =
| altname = Chủ tịch nước Trung Quốc
| t2 = （）
| s2 = （）
}}

Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, thường được gọi là chủ tịch nước Trung Quốc, là nguyên thủ quốc gia của Trung Quốc. Chủ tịch nước là một chức vụ mang tính nghi lễ trong hệ thống chính trị của Trung Quốc. Mặc dù chủ tịch nước thực hiện nhiều chức năng của nguyên thủ quốc gia, nhưng Hiến pháp Trung Quốc lại không chính thức quy định chủ tịch nước là nguyên thủ quốc gia. Từ năm 1993, chức vụ chủ tịch nước do tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương kiêm nhiệm.

Căn cứ quyết định của Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc và Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, chủ tịch nước thực hiện những nhiệm vụ và quyền han của nguyên thủ quốc gia. Mặc dù chức vụ chủ tịch nước không có nhiều thực quyền, nhưng kể từ ngày 27 tháng 3 năm 1993, chủ tịch nước kiêm nhiệm chức vụ tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương, trên thực tế là nhà lãnh đạo quốc gia tối cao, tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Trung Quốc.

Tiền thân của chức vụ chủ tịch nước là tổng thống Trung Hoa Dân Quốc, được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1912. Tôn Trung Sơn là tổng thống đầu tiên của Trung Quốc. Sau khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập vào ngày 1 tháng 10 năm 1949, chức vụ người đứng đầu Nhà nước là chủ tịch Chính phủ nhân dân trung ương. Chức vụ chủ tịch nước hiện tại được thành lập theo Hiến pháp năm 1954. Mao Trạch Đông là chủ tịch nước đầu tiên của Trung Quốc. Sau cuộc Đại Cách mạng Văn hóa vô sản, chức vụ chủ tịch nước bị bãi bỏ theo Hiến pháp năm 1975, chức năng nguyên thủ quốc gia được giao cho ủy viên trưởng Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc. Chức vụ chủ tịch nước được tái lập theo Hiến pháp năm 1982 nhưng bị hạn chế quyền hành. Giới hạn nhiệm kỳ chủ tịch nước bãi bỏ vào năm 2018; trước đó, chủ tịch nước không được giữ chức vụ quá hai nhiệm kỳ liên tiếp.

Lịch sử

Thành lập
Hiến pháp năm 1954 cũng quy định chủ tịch nước triệu tập, chủ trì Hội nghị quốc vụ tối cao khi cần thiết. Phó chủ tịch nước, ủy viên trưởng Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, tổng lý Quốc vụ viện và những quan chức khác tham gia Hội nghị quốc vụ tối cao. Chủ tịch nước trình bày ý kiến của các thành viên Hội nghị quốc vụ tối cao trước Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc và Quốc vụ viện xem xét, quyết định. Những quyền hạn của chủ tịch nước theo Hiến pháp năm 1954 phần lớn giống với những quyền hạn theo Hiến pháp năm 1982, ngoại trừ hai điểm khác biệt. Hiến pháp năm 1978 không tái lập chức vụ chủ tịch nước, nhưng nhấn mạnh các vai trò nghi lễ của ủy viên trưởng Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc với tư cách là nguyên thủ quốc gia.&x5B; tốt hơn&nbsp;nguồn&nbsp;cần thiết &x5D;

Từ năm 1982
Vấn đề tái lập chức vụ chủ tịch nước lại được đưa ra tranh luận trong quá trình sửa đổi hiến pháp vào năm 1980. Thực tiễn đã cho thấy việc ủy viên trưởng Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc làm nguyên thủ quốc gia gây ra nhiều vấn đề vì chức vụ này tương đương với chủ tịch quốc hội ở những nước khác. Đặng Tiểu Bình đồng ý tái lập chức vụ chủ tịch nước nhưng không có quyền tham gia công việc của chính phủ.

Sau xung đột giữa Đặng Tiểu Bình và Triệu Tử Dương về Sự kiện Thiên An Môn, chức vụ chủ tịch nước và tổng bí thư được nhất thể hóa. Năm 1993, Tổng Bí thư, Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương Giang Trạch Dân đảm nhiệm chức chủ tịch nước, trở thành nhà lãnh đạo cao nhất của Trung Quốc. Năm 2003, Phó Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào trở thành phó chủ tịch nước đầu tiên kế nhiệm chủ tịch nước sau khi Giang Trạch Dân từ chức. Năm 2013, Tập Cận Bình kế nhiệm Hồ Cẩm Đào làm chủ tịch nước.

Ngày 11 tháng 3 năm 2018, tại kỳ họp thứ nhất, Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc khóa XIII thông qua sửa đổi hiến pháp bãi bỏ giới hạn nhiệm kỳ đối với chủ tịch nước và phó chủ tịch nước. Tập Cận Bình giải thích rằng cần phải đồng bộ chức vụ chủ tịch nước với các chức vụ tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc và chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương không có giới hạn nhiệm kỳ.

Quy trình bầu cử

Tiêu chuẩn
Ứng cử viên chủ tịch nước phải có đủ các điều kiện sau đây:

là công dân Trung Quốc;
có quyền bầu cử và ứng cử;
đủ 45 tuổi trở lên.

Bầu cử
Luật Tổ chức Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc quy định chủ tịch nước do Đoàn chủ tịch Kỳ họp Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc đề cử. Trên thực tế, Đảng Cộng sản Trung Quốc quyết định danh sách đề cử. Về mặt lý thuyết, Đoàn chủ tịch Kỳ họp có thể đề cử nhiều ứng cử viên chủ tịch nước, nhưng chỉ luôn có một ứng cử viên trong tất cả các cuộc bầu cử.

Căn cứ quyết định của Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc và Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc,

Kế nhiệm
Trong trường hợp khuyết chủ tịch nước thì phó chủ tịch nước làm chủ tịch nước. Nếu khuyết cả chủ tịch nước và phó chủ tịch nước thì chủ tịch Ủy ban thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc giữ quyền chủ tịch nước cho đến khi Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc bầu ra chủ tịch nước và phó chủ tịch nước mới.

Thứ tự kế nhiệm chủ tịch nước

Danh sách nguyên thủ quốc gia Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Phu nhân chủ tịch nước
Kể từ Mao Trạch Đông, đã có sáu phu nhân chủ tịch nước. Phu nhân chủ tịch nước hiện tại là Bành Lệ Viện, vợ của Tập Cận Bình.

Xem thêm

Danh sách Lãnh đạo Đảng và Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục