undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Amenemhat II

Nubkhaure Amenemhat II hay Amenemhet II là vị pharaon thứ ba của Vương triều thứ 12, Ai Cập cổ đại (cai trị từ 1929-1895 TCN). Ông là con của Senusret I và Nefru III. Người ta còn chưa biết nhiều điều về Amenemhat II, người ta biết sau khi ông băng hà, con trai là Senusret II lên ngôi. Ông là chủ nhân của Kim tự tháp Trắng ở Dahshur. Vương hiệu của ông,Nubkaure, có nghĩa "Hoàng kim là linh hồn của Re."

Những ghi chép quan trọng nhất về vương triều của ông đến từ những mảnh vỡ của một cột đá hàng năm từ Memphis (sau này được sử dụng lại vào thời Tân Vương quốc). Đó là biên niên sử năm đầu của ông, trong đó có ghi lại sự ban tặng của ông cho nhiều ngôi đền khác nhau, còn có người Nubia từ Kush đến cống nạp, một chiến dịch tới Syria và cướp phá hai thành phố. Amenemhat II đã thiết lập sự đồng nhiếp chính với người con trai, Senusret II, vào năm thứ 33 dưới vương triều của ông, nhằm đảm bảo tính liên tục của việc kế vị hoàng gia.

Một số phụ nữ thuộc hoàng gia đã được an táng bên cạnh kim tự tháp của ông tại Dahshur, cùng một số đồ trang sức bằng vàng. Bốn ngôi mộ còn lại (ba thuộc hoàng gia) vẫn còn nguyên vẹn cho khi chúng được Jacques de Morgan tìm thấy vào năm 1894/5.

Triều đình của Amenemhat ít được biết đến. Senusret và Ameny là những vị tể tướng vào thời kì đầu vương triều của ông. Hai quan coi quốc khố: Merykau và Zaaset. Viên quan đốc công giữ cửa Khentykhetywer được biết đến từ một tấm bia đá ghi lại cuộc viễn chinh đến đất Punt.

Kế vị
; This head depicts an ancient Egyptian princess, daughter of King Amenemhat II, and originally had a lion’s body. ]]
Amenemhat II và con trai ông, Senusret II, đã cùng đồng cai trị một thời gian ngắn, và cũng là lần cuối cùng diễn ra điều này vào thời Trung vương quốc như các nhà sử học đều nhất định. Các tấm bia đá của Hapu tại Aswan có niên đại vào năm thứ ba của Senusret II và tới năm thứ 35 của Amenemhat, có nghĩa là Senusret đã được tấn phong vào năm thứ 33 dưới vương triều của ông.

Chú thích

Đọc thêm
W. Grajetzki, The Middle Kingdom of Ancient Egypt: History,Archaeology and Society, Duckworth, London 2006 ISBN 0-7156-3435-6, tr. 45-48
Liên kết ngoài
Amenemhat (II) Nubkaure (1914-1879/76 BCE)
Ancient-Egypt.org
One likely statue of Amenemhat (II) in 3D model on Sketchfab
Manetho

Manetho là một nhà sử học đồng thời là giáo sĩ Ai Cập cổ đại, sống vào thời Ptolemaios. Ông đã có nhiều đóng góp lớn về nghiên cứu lịch sử Ai Cập. Ông cho rằng Ai Cập cổ có 31 vương triều kế tiếp nhau kể từ khi vua Menes thống nhất Ai Cập và sáng lập Vương triều thứ Nhất. Manetho cũng chia Ai Cập thành 3 thời kì: Cổ, Trung và Tân Vương quốc Ai Cập.

Thừa lệnh của vua Ptolemaios I Soter (305 TCN-282 TCN), Manetho đã viết một bộ sử thi về 31 triều đại Ai Cập nối tiếp nhau cai trị. Quyển này có nhan đề là Aegyptiaca (Lịch sử Ai Cập).

Tham khảo

Barclay, John M.G., 2011. Flavius Josephus: Translation and Commentary, Volume 10: Against Apion. Brill: ISBN 9789004117914.
Palmer, W., 1861. Egyptian Chronicles: Vol. II. London.
Waddell, William Gillian, ed. 1940. Manetho. The Loeb Classical Library 350, ser. ed. George P. Goold. London and Cambridge: William Heinemann ltd. and Harvard University Press. ISBN 0-674-99385-3.
Quân chủ

năm 1910.]]
Quân chủ (chữ Hán: 君主, tiếng Anh: monarch) là nguyên thủ quốc gia trọn đời hoặc cho tới khi thoái vị. Quân chủ là một quân chủ chuyên chế khi người đó nắm giữ chính quyền mà không bị giới hạn, nghĩa là nắm giữ toàn bộ chủ quyền đối với một quốc gia, gồm cả quyền lập pháp, tư pháp và hành pháp. Quân chủ là một quân chủ lập hiến nếu quyền lực của họ bị giới hạn bởi luật cố định; khi quyền lập pháp hoặc tư pháp, hoặc cả hai, được họ trao cho những người khác. Trong khi đó, quân chủ thế tập là khi họ lên ngôi theo quyền khai sinh hoặc quyền thừa kế; còn quân chủ tuyển cử là khi họ được bầu chọn đưa lên ngai vàng.

Các quân chủ có thể mang tước vị khác nhau như hoàng đế hoặc nữ hoàng, quốc vương hoặc nữ vương, vương tước hoặc nữ vương tước, đại công tước, công tước, emir, sultan, hoặc pharaon.

Trong bối cảnh các dân tộc bản địa thời tiền sử, cổ xưa và đương đại, danh hiệu này có thể ám chỉ vương quyền của bộ lạc. Vương quyền của người Đức có cùng nguồn gốc với truyền thống cai trị bộ lạc của người Ấn-Âu (xem rājan Ấn Độ, reiks Gothic và rí Ireland cổ, v.v.).
Trong bối cảnh cổ điển, quốc vương có thể dịch bằng tiếng Latin là rex và trong tiếng Hy Lạp là archon hoặc basileus.
Trong chế độ phong kiến châu Âu cổ điển, danh hiệu quốc vương với tư cách là người cai trị một vương quốc được hiểu là cấp bậc cao nhất trong trật tự phong kiến, có khả năng chỉ thuộc về một hoàng đế, ít nhất trên danh nghĩa, (quay trở lại các quốc vương chư hầu của Cộng hòa La Mã và Đế chế La Mã).
Trong bối cảnh hiện đại, tước hiệu này có thể dùng chỉ người cai trị của một trong số các chế độ quân chủ hiện đại (có thể là chuyên chế hoặc lập hiến). Tước hiệu quốc vương được sử dụng cùng với các tước hiệu khác dành cho các quân chủ: ở phương Tây, hoàng đế, đại thân vương, hoàng tử, đại thân vương Áo, công tước hoặc đại công tước; và trong thế giới Hồi giáo, malik, sultan, emir hoặc hakim, v.v.
Mỗi thành bang của Đế quốc Aztec đều có một tlatoani. Đây là những quốc vương của Trung Mỹ thời tiền Tây Ban Nha. Huey Tlatoani là hoàng đế của Aztec.

Thuật ngữ quốc vương cũng có thể đề cập đến một vương tế, một danh hiệu đôi khi được trao cho chồng của một nữ vương, nhưng danh hiệu vương phu phổ biến hơn.

Tham khảo
Zbigniew Boniek

| birthdate =
| birthplace = Bydgoszcz, Ba Lan
| position = Tiền đạo thứ hai Tiền vệ
| youthyears1 = 1966–1975
| youthclubs1 = Zawisza Bydgoszcz
| years1 = 1975–1982
| years2 = 1982–1985
| years3 = 1985–1988
| clubs1 = Widzew Łódź
| clubs2 = Juventus
| clubs3 = Roma
| caps1 = 172
| goals1 = 50
| caps2 = 81
| goals2 = 14
| caps3 = 76
| caps4 = 313
| goals3 = 17
| goals4 = 80
| totalgoals = 81
| totalcaps = 329
| nationalyears1 = 1976–1988
| nationalteam1 = Ba Lan
| nationalcaps1 = 80
| nationalgoals1 = 24
| manageryears1 = 1990–1991
| manageryears2 = 1991–1992
| manageryears3 = 1992–1993
| manageryears4 = 1994–1996
| manageryears5 = 2002
| managerclubs1 = Lecce
| managerclubs2 = Bari
| managerclubs3 = Sambenedettese
| managerclubs4 = Avellino
| managerclubs5 = Ba Lan
| medaltemplates = }}

}}

Zbigniew Kazimierz Boniek () (sinh 3 tháng 3 năm 1956 tại Bydgoszcz) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Ba Lan. Boniek được Pelé xếp vào danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất và FIFA bình chọn là một trong 100 cầu thủ xuất sắc nhất mọi thời đại.

Sự nghiệp cầu thủ
Boniek khởi đầu sự nghiệp cầu thủ tại đội trẻ Zawisza Bydgoszcz và sau đó là đội chính của Widzew Łódź. Ông chuyển tới câu lạc bộ hàng đầu của Ý Juventus năm 1982. Cùng năm đó ông cùng đội tuyển Ba Lan giành huy chương đồng tại World Cup 1982. Với Juventus ông có được các danh hiệu Cúp C2 châu Âu và Siêu Cúp châu Âu năm 1984 và Cúp C1 châu Âu năm 1985.

Boniek khoác áo Ba Lan 80 lần và ghi được 24 bàn thắng, có mặt trong 3 vòng chung kết World Cup: 1978, 1982 và 1986. Sau khi giã từ sự nghiệp cầu thủ tại A.S. Roma năm 1988 ông chuyển sang kinh doanh.

Là một cầu thủ, Boniek nổi tiếng với kĩ thuật siêu hạng, cách di chuyển thông minh và sự tăng tốc nhanh chóng. Ông cũng là một trong những cầu thủ dắt bóng tốt nhất tại thời điểm còn thi đấu.

Chủ tịch câu lạc bộ Juventus từng đặt cho ông biệt danh Bello di notte (Vẻ đẹp ban đêm) vì những màn trình diễn của ông ở những trận đấu buổi tối.

Sự nghiệp huấn luyện viên

Boniek làm huấn luyện viên phần nhiều tại các câu lạc bộ Ý, Lecce năm 1990-91, Bari năm 1991-92, Sambenedettese năm 1992-93, và Avellino năm 1994-96.

Sau đó, Boniek nhận chức vụ phó chủ tịch Hiệp hội bóng đá Ba Lan, và tháng 7 năm 2002 ông đồng ý làm huấn luyện viên đội tuyển Ba Lan. Ông từ chức chỉ 5 tháng sau đó (tháng 12 năm 2002) với chỉ 5 trận (2 thắng, 1 hoà, 2 thua).
Danh hiệu
Câu lạc bộ

;Widzew Łódź
Ekstraklasa: 1980–81, 1981–82

;Juventus
Serie A: 1983–84
Coppa Italia: 1982–83
European Cup: 1984–85
European Super Cup: 1984
European Cup Winners' Cup: 1983–84

;Roma
Coppa Italia: 1985–86

Trong văn hóa
Tên ông được người Việt Nam thập niên 1980 coi là khẩu ngữ chỉ sự luộm thuộm, vô nguyên tắc trong lao động: Bô-nhếch, đồng âm với "Boniek" (Polack).
Tham khảo

Bài hát về Boniek (tiếng Ba Lan)
Hat trick của Boniek trong trận gặp Bỉ tại World Cup 1982

Janusz Pyciak-Peciak
|chức vụ=Vận động viên xuất sắc nhất Ba Lan
|năm=1982
|sau= Zdzisław Hoffmann}}
Jerzy Engel
|chức vụ=Huấn luyện viên đội tuyển Ba Lan
|năm=15/7/2002 – 20/11/2002
||sau= Paweł Janas}}
Đông Nusa Tenggara

| established_title =
| established_date =
| seat_type = Tỉnh lỵ
| seat = Kupang
| parts_type =
| parts =
| government_type =
| leader_title = Tỉnh trưởng
| leader_name = Piet Alexander Tallo
| leader_party =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_as_of = 2005
| population_total = 4.260.294 (năm 2005)
| population_rank =
| population_density_km2 =
| population_demonym =
| demographics_type1 = Dân tộc học
| demographics1_footnotes =
| demographics1_title1 = Các dân tộc
| demographics1_info1 = Atoni Metto (15%), Manggarai (15%), Sumba (13%), Dawan (6%), Lamaholot (5%), Belu (5%), Rote (5%), Lio (5%)
| demographics1_title2 = Tôn giáo
| demographics1_info2 = Catholic (53,9%), Tin Lành (33,8%), Hồi giáo (8,8%), Khác (3,5%)
| demographics1_title3 = Ngôn ngữ
| demographics1_info3 = tiếng Indonesia
| timezone1 = WITA (UTC+8)
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| blank_name_sec1 =
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 =
| blank1_info_sec1 =
| blank2_name_sec1 =
| blank2_info_sec1 =
| motto =
| website = nttprov.go.id
}}

Đông Nusa Tenggara (tiếng Indonesia: Nusa Tenggara Timur) là một tỉnh của Indonesia ở phần phía Đông của quần đảo Nusa Tenggara. Tỉnh lỵ của nó là thành phố Kupang trên đảo Timor. Phần lãnh thổ của Indonesia trên đảo Timor và thuộc phạm vi của Nusa Tenggara Timur được gọi là Timor Barat (hay Tây Timor). Ngoài Timor Barat, Nusa Tenggara Timur còn có hai đảo lớn khác là Flores và Sumba và khoảng 500 đảo nhỏ. Tỉnh có biên giới trên bộ với các tỉnh Oecusse, Bobonaro và Cova Lima của Đông Timor.

Nusa Tenggara Timur được thành lập vào năm 1958. Lúc ấy toàn bộ đảo Timor thuộc tỉnh. Đến năm 2002, thì Đông Timor tách riêng thành một quốc gia có chủ quyền. Nusa Tenggara Timur gồm một thành phố và 19 huyện. Kinh tế của Nusa Tenggara Timur kém phát triển hơn so với mức trung bình của cả Indonesia. Cờ hiệu và huy hiệu của tỉnh in hình rồng Komodo, sinh vật biểu tượng của khu vực này, sống trên đảo Komodo.

Ghi chú
Ultraviolet

UltraViolet (Tạm dịch: Violet siêu đẳng) là bộ phim hành động/viễn tưởng của Mỹ công chiếu năm 2006, do Kurt Wimmer viết kịch bản và đạo diễn, Screen Gems sản xuất, với diễn xuất của Milla Jovovich, Cameron Bright và Nick Chinlund. Yvonne Navarro đã chuyển thể nội dung phim thành tiểu thuyết cùng tên, với nhiều chi tiết hơn về các nhân vật.
Nội dung

Nhân vật chính trong phim là Violet Song jat Shariff (Milla Jovovich) - 1 người phụ nữ sống trong năm 2076 bị nhiễm bệnh Xuất Huyết, một căn bệnh không có thuốc chữa. Những ai như cô đều bị người đời xa lánh, cách ly, thậm chí có 1 trung tâm chuyên đưa dân Xuất Huyết vào và "không bao giờ thấy họ trở ra nữa". Bệnh Xuất Huyết rất dễ lây, chỉ 1 giọt máu nhỏ cũng hại người, nó sẽ làm người bình thường trở thành một loại giống ma cà rồng: nhanh nhẹn và thông minh tuyệt đỉnh nhưng máu bị độc, ai mắc bệnh cũng luôn phải truyền máu. Violet từng là người bình thường nhưng cuộc sống oái oăm đã làm cô bị lây bệnh Xuất Huyết từ chồng, đứa con trong bụng cũng không thoát. Người chồng bị Trung tâm bắn chết, Violet bị ép phá thai, từ đó mọi chuyện đổi khác. Cô trốn thoát và gia nhập hội chống Trung tâm, họ được trang bị những vũ khí cực kì hiện đại, thần kì từ quần áo, đầu tóc đến vũ khí, xe cộ. Những "chiến binh Xuất Huyết" này ngày ngày chống đối sự hủy diệt của Trung tâm; một lần, Violet được giao nhiệm vụ lấy trộm 1 vật của Trung tâm, cô hoàn thành rất xuất sắc nhưng khi đến nơi, cô phát hiện đó là 1 hài nhi, và nó là vũ khí có thể làm dân Xuất Huyết tuyệt chủng. Từng là mẹ, Violet quá sốc và nhất quyết không cho người ta thủ tiêu đưa bé đó nhưng không được chấp thuận; tức giận vì mọi việc đã đi quá xa, Violet bỏ đi và dắt theo Six (Cameron Bright), - sản phẩm nhân bản vô tính thứ Sáu của Hội. Cô biết máu của thằng bé này sẽ cứu được cô. Ban đầu, Violet dự định sẽ lấy máu của Six, nếu bị Trung tâm (hoặc Hội) tóm thì sẽ khử thằng bé ngay nhưng dần dần Violet lại trở nên dịu dàng và yêu quý Six. Hai cô cháu bắt đầu tâm sự với nhau về những vùng đất hứa, về sự sống và cái chết,... Bỗng một ngày, Garth (William Fichtner)- nhà nghiên cứu (cũng bị Xuất Huyết) - cũng là bạn tốt của Violet cho cô biết: Six không thể làm họ khỏi bệnh, sự thật là nó bị nhiễm phóng xạ và đang bị Trung tâm tính loại bỏ.

Trong phim có 1 đoạn hội thoại ngắn bằng Tiếng Việt.

Diễn viên

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trúc

Trúc (danh pháp khoa học: Phyllostachys) là một chi thuộc tông Tre. Các loài này là thực vật bản địa châu Á, tập trung nhiều ở Trung Quốc, Nhật Bản, bắc Việt Nam nhưng hiện tại đã được trồng làm cảnh rộng rãi ở cả vùng ôn đới hoặc cận nhiệt đới. Trúc (竹) hay Cương Trúc là từ Hán Việt. Trong tiếng Trung, trúc là từ để chỉ tất cả các loài trong tông Tre (Bambuseae. Trong tiếng Việt, trúc chủ yếu dùng để chỉ các loài trong chi Phyllostachys, bên cạnh đó còn chỉ đến một số loài Bambuseae không thuộc chi này, ví dụ trúc vuông. Trúc thường có thân nhỏ hơn tre, thành các bụi rậm cao nhất khoảng 8m, lá cũng nhỏ và thưa hơn tre. Do cây có dáng đẹp, nhỏ nên được dùng làm cây cảnh phổ biến hơn tre. Chi Trúc hiện gồm khoảng 75 loài với 200 thứ và giống. Cùng với tre, thì cây trúc cũng là một biểu tượng văn hóa chỉ về sự thanh cảnh.
Ở Việt Nam
Các loài thuộc chi Trúc có ở Việt Nam:
Phyllostachys mitis: Trúc cảnh, cây bụi thưa, thân mềm, màu mốc trắng; rễ bò dài; măng màu xanh có đốm tím.
Phyllostachys nigra: Trúc đen, cây bụi nhỏ cao 2-4m, đốt thân dài, có 2 rãnh đối nhau; thân cây có màu đen láng rất đẹp.
Phyllostachys aurea: Trúc hóa long, còn gọi là trúc vàng. Cây cao 4-8m. Đặc biệt là đoạn gốc của thân các đốt sát nhau răn reo, xù xì ruột gần như đặc, tạo nên hình thù đặc sắc như hóa rồng vậy.

Các loài không thuộc chi Trúc:
Sasa humilis: Trúc lùn, cây bụi dày, cao khoảng 1m thân màu xanh bóng.
Chimonobambusa quadrangularis: Trúc vuông, cây cao khoảng 3-8m thân màu xanh bóng có dáng thân vuông rất đặc sắc

Hình ảnh

Hình:Truccukuinvndl.jpg|Thân cây trúc.
Hình:Trucdllavncukuin.jpg|Lá trúc.
Hình:Một bụi trúc.jpg|Một bụi trúc.
File:Bamboo forest.jpg|Trúc sào

Chú thích

Tham khảo
Liên đoàn bóng đá Cameroon

Liên đoàn bóng đá Cameroon (; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Cameroon. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Cameroon gia nhập FIFA năm 1962 và CAF năm 1964.

Biểu trưng của liên đoàn bóng đá Cameroon

Hình:Cameroon_FA.png|trước năm 2010
Hình:Cameroon 2010crest.png|2010-nay

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ
Cameroon trên trang chủ của FIFA.
Liên đoàn bóng đá Cabo Verde

Liên đoàn bóng đá Cabo Verde () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Cabo Verde. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Cabo Verde, tổ chức giải vô địch quốc gia. Hiệp hội bóng đá Cabo Verde gia nhập FIFA và CAF cùng năm 1986.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ
Tây Sulawesi

| map =
}}

Tây Sulawesi (tiếng Indonesia: Sulawesi Barat, viết tắt và gọi tắt là Sulbar) là một tỉnh của Indonesia ở phía Tây đảo Sulawesi. Tỉnh này rộng 16.796,19&nbsp;km² được thành lập từ năm 2004, tách ra từ tỉnh Sulawesi Selatan cũ. Tỉnh lỵ đặt ở huyện Mamuju. Tây Sulawesi còn 5 huyện nữa là Polewali Mandar, Mamasa, Majene, và Mamuju Utara. Kinh tế Tây Sulawesi dựa vào khai mỏ, nông nghiệp và đánh cá.

Tham khảo
Bắc Sulawesi

| established_title =
| established_date =
| seat_type = Tỉnh lỵ
| seat = Manado
| parts_type =
| parts =
| government_type =
| leader_title = Tỉnh trưởng
| leader_name = Sinyo Harry Sarundajang
| leader_party =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_as_of = 2006
| population_total = 2.154.234 (năm 2006)
| population_rank =
| population_density_km2 =
| population_demonym =
| demographics_type1 = Dân tộc học
| demographics1_footnotes =
| demographics1_title1 = Các dân tộc
| demographics1_info1 = người Minahasa, người Bolaang Mongondow, người Sangir, người Talaud
| demographics1_title2 = Tôn giáo
| demographics1_info2 = Christianity, Islam, Hinduism, Buddhism
| demographics1_title3 = Ngôn ngữ
| demographics1_info3 = tiếng Indonesia (chính thức)
| timezone1 = WITA (UTC+8)
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| blank_name_sec1 =
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 =
| blank1_info_sec1 =
| blank2_name_sec1 =
| blank2_info_sec1 =
| motto = Si Tou Timou Tumou Tou
| website = www.sulut.go.id
}}

Bắc Sulawesi (tiếng Indonesia: Sulawesi Utara) là một tỉnh của Indonesia ở phía Bắc quần đảo Sulawesi. Phần phía Bắc của tỉnh gồm các đảo Sangihe và Talaud có biên giới trên biển với Philippines. Tỉnh lỵ và thành phố lớn nhất là Manado. Dân tộc đông nhất ở đây là người Minahasa. Tôn giáo phổ biến ở đây là Thiên chúa giáo.

Sulawesi Utara bao gồm 9 huyện và 4 thành phố (Bitung, Kotamobagu, Manado, và Tomohon).
Tham khảo
Phân họ Cu li

| image = Smit.Faces of Lorises.jpg
| image_width = 266px
| image_caption = Faces of Lorises của Joseph Smit (1904)
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Primate
| subordo = Strepsirrhini
| familia = Lorisidae
| subfamilia = Lorinae
| subfamilia_authority = Gray, 1821
| subdivision_ranks = Các chi
| subdivision = Loris Nycticebus
| synonyms = LorinaeJenkins, 1987
}}
Phân họ Cu li (danh pháp khoa học: Lorinae) là một phân họ trong họ Cu li (Lorisidae) của phân bộ Linh trưởng mũi cong (Strepsirrhini). Tên gọi chung của chúng là cu li. Tuy nhiên, ở một số địa phương người ta còn gọi nó là khỉ gió, cù lần, con xấu hổ.

Phân loại học
Họ Lorisidae: Họ Cu li
Phân họ Perodicticinae: Phân họ Vượn cáo Tây Phi
Phân họ Lorinae
Chi Loris
Cu li thon xám, Loris lydekkerianus
Cu li thon cao nguyên, Loris lydekkerianus grandis
Cu li thon Mysore, Loris lydekkerianus lydekkerianus
Cu li thon Malabar, Loris lydekkerianus malabaricus
Cu li thon phương bắc, Loris lydekkerianus nordicus
Cu li thon đỏ, cu li nhỡ Loris tardigradus
Cu li thon vùng khô, Loris tardigradus tardigradus
Cu li thon đồng bằng Horton, Loris tardigradus nyctoceboides
Chi Nycticebus
Cu li Sunda, cu li lớn Nycticebus coucang
Cu li chậm Bengal, cu li lớn Nycticebus bengalensis
Cu li chậm lùn, cu li nhỏ Nycticebus pygmaeus (Nycticebus intermedius)

Tại Việt Nam có sự tồn tại của các loài trong chi Nycticebus với tên gọi là cu li lớn và cu li nhỏ.

Tham khảo và ghi chú

Hình ảnh

Tập tin:SlenderLorisLyd2.png
Tập tin:LorisLyd1.png
Tập tin:Loris tardigradus.jpg

Liên kết ngoài
DjVu

]]

DjVu (phát âm như déjà vu trong tiếng Pháp) là một định dạng file trên máy tính, được tạo ra chủ yếu để lưu trữ các ảnh được quét, đặc biệt là ảnh có chứa văn bản và các đường vẽ thẳng. Nó sử dụng các kĩ thuật như phân chia văn bản và ảnh nền trong các lớp ảnh, mã hoá số học (một phương thức nén không mất dữ liệu), nén mất dữ liệu với ảnh đen trắng. Nó cho phép lưu trữ các ảnh chất lượng cao, có thể đọc được mà chỉ chiếm dung lượng tối thiểu, do đó có thể sử dụng trên web.

DjVu hướng tới trở thành một định dạng để thay thế cho PDF, thực tế là hiệu quả hơn PDF trong hầu hết các tài liệu được quét. Các nhà phát triển của DjVu đưa ra số liệu khi nén với chuẩn này một trang tạp chí màu mất 40–70KB, tài liệu kĩ thuật đen trắng khoảng 15–40KB, và các chữ viết tay cổ khoảng 100KB. Tất cả đều nhỏ hơn khá nhiều kích thước một ảnh JPEG xem được (thường khoảng 500KB). Giống như PDF, DjVu có thể chứa một lớp văn bản đã được nhận dạng (OCR), giúp cho người dùng có thể sao chép và thực hiện các thao tác khác với văn bản một cách dễ dàng.

Lịch sử
Công nghệ DjVu đầu tiên được Yann Le Cun, Léon Bottou, Patrick Haffner, và Paul G. Howard bắt đầu phát triển tại Phòng thí nghiệm AT&T năm 1996. DjVu là một định dạng file mở (các đặc tả đầy đủ về định dạng file, cũng như các mã nguồn của thư viện tham khảo được công bố rộng rãi). Quyền sở hữu về việc phát triển thương mại của DjVu được chuyển qua lại giữa AT&T và LizardTech. Các tác giả ban đầu đưa ra giấy phép phát triển GPL mang tên "DjVuLibre ".

DjVu phân một ảnh ra thành nhiều ảnh khác nhau, sau đó nén riêng rẽ từng ảnh được phân chia. Để tạo một tập tin DjVu, ảnh ban đầu được phân ra thành 3 ảnh: ảnh nền, ảnh bề mặt và ảnh mặt nạ. Ảnh nền và ảnh bề mặt thường là ảnh màu có độ phân giải thấp (ví dụ 100dpi); ảnh mặt nạ là ảnh đen trắng có độ phân giải cao (ví dụ 300dpi) và thường là nơi chứa dữ liệu văn bản. Ảnh nền và ảnh bề mặt được nén bằng thuật toán nén theo kiểu wavelet có tên IW44. Ảnh mặt nạ được nén theo một phương thức có tên JB2 (tương tự như JBIG2).

Tham khảo
Tập tin:DjVu-logo.png

Miêu tả
Đây là logo DjVu, từ trang . Trang này có viết: "This page contains various DjVu icons and logos that web designers may include in their page to refer to the DjVu website. We ask that you refrain from altering their appearance in any way or linking them to sites other than the DjVu website." (Trang này chứa các biểu tượng và logo DjVu mà các nhà thiết kế web có thể dùng trong trang của mình để tham chiếu tới trang chủ DjVu. Chúng tôi yêu cầu tránh thay đổi các hình ảnh này hoặc liên kết chúng tới web khác)
Lý do sử dụng hợp lý
Logo được sử dụng ở độ phân giải thấp,
minh hoạ cho bài DjVu.
Không sửa đổi Logo.
Không làm hại DjVu bán tác phẩm của mình
Không có hình tự do thay thế.

Giấy phép
Cục Nhà ở và Phát triển Singapore

Cục Nhà ở và Phát triển Singapore (Housing and Development Board) (viết tắt: HDB, chữ Hán giản thể: 建屋发展局, tiếng Mã Lai: Lembaga Pembangunan dan Perumahan) là một ủy ban trực thuộc Bộ Phát triển Quốc gia Singapore. Cơ quan này chịu trách nhiệm hoạch định chiến lược, lên kế hoạch & triển khai công tác đảm bảo vấn đề gia cư cho cư dân ở đảo quốc Singapore. Cơ quan này được tín nhiệm và nâng cao uy tín thông qua chương trình ngăn chặn việc chiếm đất, xây dựng trái phép, các khu ổ chuột và tái định cư dân chúng vào các khu nhà ở xã hội tại Singapore vào những năm thập niên 60.
Tham khảo
Thanh Điền, Lệ Thủy

Thanh Điền (tiếng Trung: 青田縣, Hán Việt: Thanh Điền huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lệ Thủy, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2484 km2, dân số 470.000 người. Mã số bưu chính là 323900. Huyện lỵ huyện này đóng ở số 109 đường Hạc Thành Đông, trấn Hạc Thành. Huyện Thanh Điền có các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 10 trấn, 21 hương.

Tham khảo
Cu li lớn

| image = Nycticebus coucang 004.jpg
| image_width = 225px
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Primate
| familia = Lorisidae
| genus = Nycticebus
| species = N. coucang
| binomial = Nycticebus coucang
| binomial_authority = (Boddaert, 1785)
| range_map = Sunda Loris area.png
| synonyms =

however, the name buku as originally applied did not refer to a loris.|group=Note}}
| N. c. hilleri Stone và Rehn, 1902
| N. c. insularis Robinson, 1917
| N. c. natunae Stone and Rehn, 1902
| N. Sumatrensis Ludeking, 1867: (nomen nudum)
| N. tardigradus var malaiana Anderson, 1881
| N. t. malayanus (Lydekker, 1904)
| Tardigradus coucang Boddaert, 1785: (no locality)
}}
| synonyms_ref =
}}
Cu li lớn hay cu li Sunda (danh pháp hai phần: Nycticebus coucang) là một loại cu li thuộc phân họ Cu li. Loại linh trưởng di chuyển chậm này có mắt to lồi, tai nhỏ và gần như bị lông rậm che khuất. Đuôi của chúng chỉ là một mẩu cụt. Đây là loài sống trên cây, kiếm ăn ban ngày. Cu li Sunda sống ở châu Á.

Có các phân loài được ghi nhận:
Nycticebus coucang coucang
Nycticebus coucang menagensis
Nycticebus coucang javanicus

Hình ảnh

Tập tin:Nycticebus coucang 001.jpg
Tập tin:Slow loris area.png
Tập tin:Handbook to the Primates Fig 6.png
Tập tin:Slow loris ointment - 01.jpg

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo
Cu li chậm Bengal

| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Primate
| familia = Lorisidae
| genus = Nycticebus
| species = N. bengalensis
| binomial = Nycticebus bengalensis
| binomial_authority = (Lacépède, 1800)
| synonyms_ref =
| synonyms =

| range_map = Bengal Slow Loris area.png
| range_map_caption = Phân bố
}}
Cu li chậm Bengal hay cu li lớn (danh pháp hai phần: Nycticebus bengalensis) là một loại cu li thuộc phân họ Cu li. Loại linh trưởng di chuyển chậm này có mắt to lồi, tai nhỏ và gần như bị lông rậm che khuất. Đuôi của chúng chỉ là một mẩu cụt. Đây là loài sống trên cây, kiếm ăn ban ngày. Đã được coi là một phân loài của cu li lớn (N. coucang) cho đến năm 2001, phân tích phát sinh loài cho thấy cu li chậm Bengal có liên quan chặt chẽ nhất với cu li chậm Sunda. Tuy nhiên, một số cá thể trong cả hai loài có trình tự DNA ty thể mà giống với những loài khác, do lai thẩm nhập. Nó là loài lớn nhất của chi Nycticebus, chiều dài 26–38&nbsp;cm (10–15&nbsp;in) từ đầu đến đuôi và nặng từ 1 đến 2,1&nbsp;kg (2,2 và 4,6&nbsp;lb). Các độc tố nó tiết ra từ tuyến cánh tay của nó (một tuyến mùi hương trong cánh tay của nó) khác nhau về mặt hóa học từ đó của loài Nycticebus khác và có thể được sử dụng để truyền đạt thông tin về giới tính, tuổi tác, sức khỏe, và địa vị xã hội.

Các phương thuốc cổ truyền châu Á sử dụng loài này làm thuốc và chúng đã bị tận diệt cho mục đích thương mại. Các quốc gia như Anh quốc hiện đã cấm mua bán loại này cũng như thuốc sản xuất từ chúng.

Tại Việt Nam, cu li lớn được xếp vào Danh mục các loài thực vật, động vật nghiêm cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại.

Hình ảnh

Tập tin:Plumplori (Stenops tardigradus).png
Tập tin:Nycticebus.jpg
Tập tin:Slow loris area.png
Tập tin:Nycticebus bengalensis - 1891 BHL.jpg

Chú thích

Tham khảo
Tùng Dương, Lệ Thủy

Tùng Dương (tiếng Trung: 松陽縣, Hán Việt: Tùng Dương huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lệ Thủy, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1406 km2, dân số 230.000 người. Mã số bưu chính là 323400. Huyện lỵ huyện này đóng ở số 1 Tiền Nhai trấn Tây Bình. Huyện Tùng Dương có các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 5 trấn (Tây Bình, Cổ Thị, Ngọc Nham, Tượng Khê, Đại Đông Bá), 14 hương, 1 hương dân tộc, 6 xã khu, 6 khu dân cư, 401 thôn hành chính.

Tham khảo

Ting
Khánh Nguyên

Khánh Nguyên (tiếng Trung: 慶元縣, Hán Việt: Khánh Nguyên huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lệ Thủy, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1898 km2, dân số 200.000 người. Mã số bưu chính là 323800. Huyện lỵ huyện này đóng ở số 32 phố Thạch Long, trấn Tùng Nguyên. Huyện Khánh Nguyên có các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 7 trấn (Tùng Nguyên, Bình Đô, Trúc Khẩu, Hoàng Điền, Hà Địa, Tả Khê, Hiền Lương), 13 hương, 5 khu xã, 345 thôn hành chính.

Tham khảo
Dreamfall: The Longest Journey

12 tháng 1 năm 2007
Xbox
Mỹ: 18 tháng 4, 2006
Châu Âu: 11 tháng 8, 2006
|genre = Hành động / Phiêu lưu
|modes = Chơi đơn
|ratings = ESRB: Mature (17+)PEGI: 16+
|platforms = Windows, Xbox
|media = CD (6), DVD (1)
|requirements = Windows XP (SP2) - 512 MB RAM; Intel Pentium 4 1,6 GHz, AMD Sempron 2800+, hoặc cao hơn; ổ đĩa CD-ROM 8x hoặc 2x DVD-ROM; còn trống 7 GB ổ đĩa cứng; DirectX 9.0c (đã bao gồm); card màn hình 3D 128 MB, DirectX 9.0c với driver mới nhất; DirectX 9.0c với card âm thanh
|input = Bàn phím, Gamepad
}}

Dreamfall: The Longest Journey (Drømmefall: Den lengste reisen) là một game hành động / phiêu lưu được ra mắt dành cho Windows và Xbox vào 17 tháng 4 năm 2006. Game là phần tiếp theo của game The Longest Journey của Funcom và lấy bối cảnh 10 năm sau sự kiện của phần đầu. Vào 1 tháng 3 năm 2007, một loạt game gồm 3 phần gọi là Dreamfall Chapters được cho là phần tiếp theo của game đã được thông báo, Funcom có kế hoạch xa hơn để tạo ra một games trực tuyến nhiều người chơi được đặt trong thế giới The Longest Journey.

Cốt truyện
Tóm tắt
Trong The Longest Journey, người chơi nhận ra rằng Trái Đất có hai thế giới riêng biệt...Cả hai chưa từng thấy lẫn nhau nhưng cùng tồn tại với nhau song song. Stark -thế giới của khoa học nơi công nghệ là động lực chính cho những người sống ở đây. Vì vây những người ở Stark cực kì hiện đại. Còn Arcadia -là thế giới của phép thuật nơi mọi thứ đều bắt đầu với nhũng hoạt động kì ảo.April Ryan, nhân vật chính của The Longest Journey là một sinh viên mỹ thuật sống ở Stark trước khi cô trở thành một vị cứu tinh bất đắc dĩ của cả hai thế giới.

Về phía các bạn của cô ở Stark, sự biết mất đột ngột của April tại thời điểm mà cô đã đi qua Arcadia tiếp tục trở thành một bí ẩn gây bối rối họ. Cũng tại thời điểm đó, thế giới trở thành nạn nhân của một tai họa được gọi là Sự sụp đổ, khi công nghệ bất thình lình tụt dốc và tất cả cố gắng để liên lạc với dân cư trên Trái Đất đều bị cắt đứt. Trong vòng 10 năm sau, nhân loại cố gắng phục hồi sau những biến cố trầm trọng nhưng thế giới đã thay đổi một cách đáng ngạc nhiên.

Chú thích

Liên kết ngoài
Official website
Official forums

Encyclopedic
TLJwiki, a wiki project dedicated to The Longest Journey and Dreamfall
Jelena Rosenberg's fan-site , personally distinguished by Tørnquist


Fan-sites

Black House
Drømmefall.net
Thể loại:Động vật nguyên sinh

Động vật nguyên sinh (Protozoa-tiếng Hy Lạp proto=đầu tiên và zoa=động vật) là những sinh vật đơn bào (nguyên sinh vật-Protista) có khả năng chuyển động và dị dưỡng

Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Liên đoàn bóng đá Congo

Liên đoàn bóng đá Congo () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Cộng hòa Congo. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Congo, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Congo gia nhập FIFA năm 1962 và CAF năm 1966.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Congo trên trang chủ của FIFA.
Congo trên trang chủ của CAF.
Liên đoàn bóng đá Cộng hòa Dân chủ Congo

Liên đoàn bóng đá Cộng hòa Dân chủ Congo (tiếng Pháp: Fédération Congolaise de Football-Association; viết tắt: FECOFA) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Cộng hòa Dân chủ Congo. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng hòa Dân chủ Congo, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Cộng hòa Dân chủ Congo gia nhập FIFA năm 1962 và CAF năm 1963. Vào tháng 9 năm 2021, Tổng Thanh tra Bộ Tài chính tuyên bố đã triệt phá âm mưu biển thủ công quỹ. Fécofa, Liên đoàn bóng đá Congo, đã bị buộc phải trả lại gần một triệu đô la Mỹ bị lừa đảo. Số tiền này ban đầu được phân bổ cho việc tổ chức một sự kiện thể thao.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cộng hòa Dân chủ Congo trên trang chủ của FIFA.
Cộng hòa Dân chủ Congo trên trang chủ của CAF.
Liên đoàn bóng đá Bờ Biển Ngà

Liên đoàn bóng đá Bờ Biển Ngà () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Bờ Biển Ngà. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Bờ Biển Ngà, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Bờ Biển Ngà gia nhập CAF năm 1960 và FIFA năm 1961.

Biểu trưng của liên đoàn

Hình:Cote dIvoire FA.png|trước năm 2010
Hình:FIF NewCrest.png|2010-nay

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ
Côte d'Ivoire trên trang chủ của FIFA.
Liên đoàn bóng đá Djibouti

Liên đoàn bóng đá Djibouti (); ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Djibouti. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Djibouti, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Djibouti gia nhập FIFA và CAF cùng năm 1994.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Djibouti trên trang chủ của FIFA.
Thiên Thủy

Thiên Thủy (tiếng Trung: 天水市, bính âm: Báiyín, Hán Việt: Thiên Thủy thị) là một địa cấp thị thuộc tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thiên Thủy có dân số 320.300 người (2000). Thiên Thủy có hang đá Mạch Tích 麦积山石窟.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Thiên Thủy quản lý các đơn vị cấp huyện sau:
Quận Tần Châu (秦州區)
Quận Mạch Tích (麥積區)
Huyện Thanh Thủy (清水縣)
Huyện Tần An (秦安縣)
Huyện Cam Cốc (甘谷縣)
Huyện Vũ Sơn (武山縣)
Huyện tự trị dân tộc Hồi Trương Gia Xuyên (張家川回族自治縣)

Phong cảnh

Tham khảo
Vũ Uy, Cam Túc

Vũ Uy (武威市) là một địa cấp thị thuộc tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Diện tích 33.000&nbsp;km², dân số 1,93 triệu người.
Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Vũ Uy dược chia ra thành các đơn vị cấp huyện sau:
Quận Lương Châu (涼州區)
Huyện Dân Cần (民勤縣)
Huyện Cổ Lãng (古浪縣)
Huyện tự trị dân tộc Tạng Thiên Chúc (天祝藏族自治縣)

Tham khảo
Lũng Nam

Lũng Nam (chữ Hán: 陇南; bính âm: Lǒngnán) là một địa cấp thị thuộc tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Thời tiết
}}

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Lũng Nam có các đơn vị cấp huyện sau:
Quận Vũ Đô (武都區)
Huyện Thành (成縣)
Huyện Đãng Xương (宕昌縣)
Huyện Khang (康縣)
Huyện Văn (文縣)
Huyện Tây Hòa (西和縣)
Huyện Lễ (禮縣)
Huyện Lưỡng Đương (兩當縣)
Huyện Huy (徽縣)

Tham khảo
Trương Dịch

Trương Dịch (張掖) là một địa cấp thị thuộc tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Địa lý
Địa cấp thị Trương Dịch ở phía tây tỉnh Cam Túc. Phía tây tiếp giáp hai địa cấp thị cùng tỉnh là Tửu Tuyền và Gia Dục Quan. Phía đông tiếp giáp hai địa cấp thị Kim Xương và Vũ Uy. Phía bắc là Nội Mông Cổ còn phía nam là tỉnh Thanh Hải.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Trương Dịch có các đơn vị cấp huyện sau:
Quận Cam Châu (甘州)
Huyện Dân Nhạc (民樂)
Huyện Lâm Trạch (臨澤)
Huyện Cao Đài (高臺)
Huyện Sơn Đan (山丹)
Huyện tự trị dân tộc Dụ Cố Túc Nam (肅南裕固族自治縣)

Tham khảo
Bình Lương, Cam Túc

Bình Lương (, âm Hán-Việt: Bình Lương thị) là một địa cấp thị nằm ở phía đông tỉnh Cam Túc, Trung Quốc, giáp khu tự trị Ninh Hạ về phía bắc và tỉnh Thiểm Tây về phía đông và phía nam. Thành phố có diện tích 11.196,71&nbsp;km², dân số năm 2020 là 1.848.607 người, mật độ dân số đạt 165,1 người/km². Mã số bưu chính của thành phố là 744000, mã vùng điện thoại là 0933. Bình Lương nổi tiếng với dãy núi bao gồm Không Đồng Sơn (崆峒山), một nơi thiêng liêng của Đạo giáo và là một nơi tao ngộ theo truyền thuyết của Hoàng Đế và Quảng Thành Tử.

Địa lý
Phía đông là Hàm Dương thuộc tỉnh Thiểm Tây
Phía nam là Bảo Kê (Thiểm Tây) và Thiên Thủy cùng tỉnh
Phía tây là Định Tây và Bạch Ngân
Phía bắc là Khánh Dương cùng tỉnh và Cố Nguyên (Ninh Hạ).

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Bình Lương được chia thành 7 đơn vị cấp huyện gồm 1 quận, 1 thành phố cấp huyện và 5 huyện.
Quận: Không Đồng (崆峒区).
Thành phố cấp huyện: Hoa Đình (华亭市).
Huyện: Kính Xuyên (泾川县), Linh Đài (灵台县), Sùng Tín (崇信县), Trang Lãng (庄浪县), Tĩnh Ninh (静宁县).

Tham khảo
Tre mỡ

| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| unranked_ordo = Commelinids
| ordo = Poales
| familia = Poaceae
| subfamilia = Bambusoideae
| genus = Bambusa
| species = B. vulgaris
| binomial = Bambusa vulgaris
| binomial_authority = Schrad. ex J.C.Wendl.
| synonyms =
Arundarbor blancoi (Steud.) Kuntze
A. fera (Oken) Kuntze
A. monogyna (Blanco) Kuntze
A. striata (Lindl.) Kuntze
Arundo fera Oken
Bambusa auriculata Kurz
B. blancoi Steud.
B. fera (Oken) Miq.
B. monogyna Blanco
B. nguyenii Ohrnb.
B. sieberi Griseb.
B. striata Lodd. ex Lindl.
B. surinamensis Rupr.
B. thouarsii Kunth
Gigantochloa auriculata (Kurz) Kurz
Leleba vulgaris (Schrad. ex J.C.Wendl.) Nakai
Nastus thouarsii (Kunth) Raspail
Nastus. viviparus Raspail
Oxytenanthera auriculata (Kurz) Prain
| synonyms_ref =
}}

Tre mỡ, hay còn gọi là tre vàng, tre trổ, tre bụng phật, trúc phật bụng to (danh pháp hai phần: Bambusa vulgaris) là một loài thuộc tông Tre, họ Cỏ (Poaceae). Đây là loài bản địa của bán đảo Đông Dương và tỉnh Vân Nam ở miền nam Trung Quốc, nhưng đã được đem trồng và đã tự nhiên hóa tại nhiều nơi. Tre mỡ là một trong những loài tre lớn nhất và dễ nhận biết nhất.
Mô tả

Bambusa vulgaris mọc thành bụi và không có gai. Nó có thân màu vàng cam với sọc xanh lục và lá màu lục sậm. Thân cây thường không thẳng, không dễ gãy, khó uốn cong, dày, và khá cứng. Chúng có thể phát triển chiều cao từ và thân dày từ . Đốt tre hơi phồng. Nhánh con dài , mọc ra từ đốt tre. Lá cây phủ một lớp "lông".

File:金絲竹Bambusa vulgaris 20210428210317 02.jpg
File:金絲竹Bambusa vulgaris 20210428210317 03.jpg

Chú thích

Tham khảo
Bánh đa cua

Bánh đa cua, hay canh bánh đa, là một trong những món ăn phổ biến và đặc trưng trong ẩm thực Hải Phòng.

Món bánh đa cua (bánh đa cua đồng hoặc bánh đa cua bể) kiểu Hải Phòng có thể xem là phiên bản phổ biến nhất của món canh bánh đa đỏ nói chung. Một số phiên bản ít phổ biến hơn của món canh bánh đa đỏ là lẩu cua đồng (có thể xem là một biến thể hiện đại của món bánh đa cua đồng) và canh bánh đa đỏ tôm sườn.

Món bánh đa cua (theo truyền thống địa phương luôn sử dụng cua đồng và bánh đa đỏ) và nem cua bể (theo phong cách địa phương hay được gói kiểu hình vuông giống như chiếc bánh chưng ngày Tết) được nhiều người xem là hai món ăn có tính đại diện rõ nhất cho phong cách chế biến ẩm thực của Hải Phòng. Lý do có thể bởi những ai từng thưởng thức hai món này khi được những người sành về ẩm thực Hải Phòng chế biến thì họ không chỉ bị chinh phục về vị giác ở cái ẩm vị đặc biệt của một bát bánh đa cua hay một đĩa nem cua bể đúng phong cách Đất Cảng mà còn bị lôi cuốn ở khía cạnh thị giác bởi tính thẩm mỹ của chúng. Bởi vì, một bát bánh đa cua được chế biến kết hợp cả yếu tố truyền thống lẫn hiện đại đúng phong cách Hải Phòng thực sự là một bức tranh tổng hòa đa hình dạng, đa sắc màu rất bắt mắt, phong phú của các nguyên liệu. Cả hai món ăn này đều có sự kết hợp hài hòa giữa tính truyền thống và hiện đại, tính dân dã hòa trộn với nét tinh tế thanh lịch.

Thành phần
sôi nóng từ trước khi bày ra bàn ăn, khác với phong cách "tự phục vụ" của thực khách như trong cách thưởng thức món lẩu cua đồng kiểu Hải Phòng.]]
Các thành phần cơ bản và nguyên liệu làm bánh đa cua bao gồm các nhóm:
Cua đồng: chọn cua béo, phần yếm cua đầy đặn. Cua cái cho lượng thịt và gạch nhiều hơn cua đực.
Bánh đa đỏ. Tạo nên sự khác biệt cho món canh bánh đa cua chính là bánh đa đỏ. Cách chế biến bánh đa đỏ mỗi nơi có một bí quyết riêng. Dư Hàng Kênh được cho là vùng làm bánh đa đỏ chính của Hải Phòng.
Nguyên liệu, gia vị nấu nước riêu cua: xương ống lợn, tôm nõn, me, bột nêm, muối, dầu ăn, mắm tôm, tỏi khô, hành khô, cà chua, hành phi. Một số nơi còn gia thêm vài tai nấm hương.
Một số loại rau nhúng, chần tái cho vào bát (rau rút, rau cần, rau muống)
Rau, gia vị ăn kèm: mắm tôm, ớt chưng, ớt ngâm dấm, rau sống các loại (rau xà lách, rau ghém làm từ thân cây chuối xắt mỏng, rau kinh giới, giá đỗ v.v.), chanh, quất.
+ Tương ớt cũng là 1 thành phần không thể thiếu trong món bánh đa ngày nay nhất là với các tín đồ ăn cay Khi vừa được thưởng thức nước bánh đa béo ngậy ngọt lành với một thứ nước cay cay thật đậm đà đúng chất của người dân biển cảng Hải Phòng.
Một số đồ ăn kèm khác tùy theo nhu cầu của thực khách: chả lá lốt, trứng, thịt chân giò, giò tai v.v.
Tham khảo
Phùng An

| nơi mất =
| ngày an táng = 22 tháng 4, 806
| nơi an táng =
}}
Phùng An là vua Việt Nam trong thời thuộc Đường đầu thế kỷ thứ 9.

Thân thế
Phùng An là con của Bố Cái Đại vương Phùng Hưng, người đã giành quyền tự chủ cho Việt Nam cuối thế kỷ thứ 8.

Tháng 5 năm 802, Phùng Hưng mất. Lực lượng quân khởi nghĩa chia rẽ: một nửa ủng hộ em Phùng Hưng là Phùng Hải, một nửa do tướng Bồ Phá Cần đứng đầu chủ trương chọn Phùng An thay cha. Hai bên đánh nhau, nhờ Bồ Phá Cần là mãnh tướng, Phùng An thắng thế. Phùng Hải và Phùng Dĩnh phải bỏ chạy vào động Chu Nham. Phùng An lên kế vị cuối năm 802. Các thủ hạ của Phùng Hải bỏ đi, không phục tùng Phùng An, do đó lực lượng quân khởi nghĩa bị suy yếu.

Hàng nhà Đường
Sau thời gian lo vấn đề phiên trấn, vua Đức Tông nhận ra An Nam đô hộ phủ bị mất hơi lâu nên đã cử lão tướng Triệu Xương cầm quân sang đánh Phùng An ở thành Tống Bình. Triệu Xương chưa dùng binh mà sai sứ sang dụ trước. Phùng An cự tuyết. Triệu Xương dẫn quân Đường hùng hổ đánh bại nghĩa quân ở An Nam đô hộ phủ, tàn sát dân chúng, thành Tống Bình bị quân Đường chiếm lại. Phùng An yếu thế phải đầu hàng quân Đường vào đầu năm 803. Cuối cùng không rõ kết cục của Phùng An sau khi xin hàng nhà Đường.

Phùng An chỉ ở ngôi được khoảng ba tháng. Thời tự chủ của người Việt kéo dài không lâu.

Xem thêm
Phùng Hưng
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
Nhà Đường

Tham khảo
Nguyễn Khắc Thuần (2007), Danh tướng Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản giáo dục

Chú thích
Nam Sulawesi

| translit_lang1 = Địa phương
| translit_lang1_type1 = Tiếng Bugis
| translit_lang1_info1 = ᨔᨘᨒᨕᨙᨔᨗ ᨒᨕᨘᨈ
| image_skyline =
| image_caption = Theo chiều kim đồng hồ, từ góc trên, trái: Makassar về đêm, hồ chứa nước Bili-bili, nhà Tongkonan ở Tana Toraja, đồi đá vôi ở Maros, ruộng lúa Nam Sulawesi, nhà nổi trên hồ Tempe, bãi biển Tanjung Bira
| image_seal = South Sulawesi Emblem.svg
| seal_alt =
| image_flag = Flag of South Sulawesi.svg
| flag_alt =
| nickname =
| motto = Toddo' Puli / (Giữ niềm tin)
| image_map = South Sulawesi in Indonesia.svg
| map_alt =
| map_caption = Vị trí của Nam Sulawesi ở Indonesia
| coordinates =
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name =
| established_title1 =
| established_date1 =
| established_title2 = Lập tỉnh
| established_date2 = 13 tháng 12, 1960
| founder =
| named_for =
| seat_type = Tỉnh lỵ
| seat = Makassar
| government_footnotes =
| governing_body = Chính quyền địa phương Sulawesi
| leader_party = PDI-P
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 46717,48
| area_rank = Thứ 16
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 8032551
| population_as_of = 2010
| population_footnotes =
| population_density_km2 = auto
| population_note =
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_footnotes = Tiếng BugisTiếng MakassarTiếng TorajaTiếng Mandar
| registration_plate_type =
| blank2_name_sec2 = Huyện rộng nhất
| blank2_info_sec2 = Bắc Luwu -
| blank3_name_sec2 = Huyện đông dân nhất
| blank3_info_sec2 = Huyện Bone - (717268 - 2010)
}}

Nam Sulawesi (, gọi ngắn gọn là Sulsel; ) là một tỉnh của Sulawesi, Indonesia. Quần đảo Selayar phía nam Sulawesi cũng thuộc địa phận tỉnh. Tỉnh lỵ là Makassar. Nam Sulawesi tiếp giáp Trung Sulawesi và Tây Sulawesi về phía bắc, vịnh Bone và Đông Nam Sulawesi về phía đông, eo biển Makassar về phía tây, và biển Flores về phía nam.

Thống kê 2010 cho biết dân số tỉnh là chừng 8.032.551 người, tức Nam Sulawesi là tỉnh đông dân nhất đảo (46% dân số Sulawesi sống ở Nam Sulawesi) và là tỉnh đông dân thứ sáu toàn Indonesia. Đến 2015 dân số được ước đoán đạt 8,52 triệu. Các dân tộc chính ở Nam Sulawesi là người Bugis, người Makassar, người Toraja, và người Mandar. Nền kinh tế dựa trên nông nghiệp, ngư nghiệp, khai thác vàng, magie, sắt và kim loại khác. Pinisi, loại thuyền hai cột buồm truyền thống, vẫn được người Bugis và Makassar dùng rộng rãi.

Vào thời kỳ vàng son trong buôn bán gia vị (thế kỷ XV-XIX), Nam Sulawesi đóng vai trò cổng chào đến quần đảo Maluku. Trên địa phận tỉnh từng có nhiều vương quốc nhỏ, trong đó có hai vương quốc nổi bật là vương quốc Gowa gần Makassar và vương quốc Bugis nằm ở Bone. Công ty Đông Ấn Hà Lan (VOC) bắt đầu hoạt đông trong vùng từ thế kỷ XV. VOC sau đó bắt tay với hoàng thân Bugis Arung Palakka nhằm đánh bại vương quốc Gowa. Vua Gowa, Sultan Hasanuddin bị bắt ký một hiệp ước làm giảm nặng tầm ảnh hưởng của vương quốc Gowa.

Tham khảo
Léopold Michel Cadière

Léopold Michel Cadière (1869-1955) là một linh mục, nhà truyền giáo thuộc Hội Thừa sai Paris tại Việt Nam. Tuy nhiên, ông được biết nhiều hơn với tư cách một nhà sử học, ngôn ngữ học, văn hóa học, nhân loại học và dân tộc học.

Thân thế và bước đầu tu tập
Ông sinh ngày 14 tháng 2 năm 1869, tại Aix-en-Provence, hạt Bouches-du-Rhône, miền Nam nước Pháp, trong một gia đình trại chủ. Thuở nhỏ, ông theo học tại địa phương từ tiểu học, lên trung học, rồi gia nhập Tiểu Chủng viện, sau đó là Đại Chủng viện Địa phận Aix vào ngày 21 tháng 12 năm 1888.

Trong thời gian tu tập, ngày 6 tháng 6 năm 1890, ông gia nhập Chủng viện Hội Thừa Sai Paris (M.E.P). Hai năm sau, ông thụ phong chức linh mục vào ngày 24 tháng 9 năm 1892. Chưa đầy một tháng sau, ông rời quê hương để thực hiện sứ vụ truyền giáo tại Đông Dương.

Cuộc đời truyền đạo

Ông đến Huế ngày 20 tháng 10 năm 1892 và hội kiến với Giám mục Marie Antoine Louis Caspar (tên Việt là Lộc), giám quản tông tòa Giáo phận Huế. Từ năm 1892 đến 1894, ông được bổ nhiệm làm giáo sư tại Tiểu chủng viện An Ninh (thuộc địa phận tỉnh Quảng Trị ngày nay) cách Huế 100&nbsp;km về phía bắc, sau đó ông trở về Đại chủng viện Huế. Tháng 10 năm 1895, ông được chuyển làm Chánh xứ Tam Tòa - một giáo xứ ở Quảng Bình. Tại đây, ông đã thực hiện một đề tài nghiên cứu mà sau đó được Viện Khoa học Pháp tặng thưởng vào năm 1903.

Ông qua đời tại Huế ngày 6 tháng 7 năm 1955 và được an táng tại nghĩa trang Phú Xuân và nay nằm trong khuôn viên Đại Chủng viện Huế.

Một người Pháp yêu Việt Nam

Sau này ông đã có 250 công trình nghiên cứu quan trọng về văn hóa, tín ngưỡng và dân tộc học, ngôn ngữ, lịch sử, tôn giáo Việt Nam. Ông là một trong những người đặt nền móng cho ngành nghiên cứu Việt Nam đầu thế kỷ 20.

Tham khảo

Nguyễn Đình Đầu, "L. Cadière với Tạp chí Đô Thành Hiếu Cổ"
Nguyễn Hữu Châu Phan, "Huế: dưới con mắt L.Cadière – L.Cadière: dưới con mắt một người Huế"
Đào Hùng, "Từ Léopold Cadière, nghĩ về những đóng góp của các giáo sĩ thừa sai với nghiên cứu Việt Nam"
Đỗ Trinh Huệ, "Văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng Việt Nam dưới nhãn quan học giả L. Cadiere, chủ bút tạp chí Bulletin des amis du vieux Hue Đô thành hiếu cổ, 1914-1944"
"Những người bạn của Huế xưa", Nhà xuất bản Thuận Hóa, 2006.
Vương Đình Chữ (2010). "Tổng kết Hội thảo “Thân thế và sự nghiệp linh mục Léopold-Michel Cadière” tại Huế"
Nguyễn Nghị (2018). "Léopold Michel Cadière 1869-1955"
Hiệu ứng Tyndall

.]]

Hiệu ứng Tyndall là sự tán xạ ánh sáng bởi các hạt ở dạng keo như huyền phù rất mịn (một dung dich sol). Hiệu ứng này được đặt theo tên của nhà vật lý thế kỷ 19 là John Tyndall, người đầu tiên nghiên cứu sâu rộng về hiện tượng này.

Vào những năm 1860, Tyndall đã thực hiện một số thí nghiệm với ánh sáng, chiếu các chùm tia qua nhiều loại khí và chất lỏng khác nhau và ghi lại kết quả. Khi làm như vậy, Tyndall phát hiện ra rằng khi dần dần đổ đầy khói vào ống rồi chiếu một chùm ánh sáng xuyên qua nó, chùm tia này có màu xanh lam ở hai bên ống nhưng có màu đỏ ở phía xa. Quan sát này giúp Tyndall lần đầu tiên đề xuất được hiện tượng mà sau này mang tên ông.

Năm 1902, kính siêu hiển vi (ultramicroscope) được phát triển bởi Richard Adolf Zsigmondy (1865–1929) và Henry Siedentopf (1872–1940), lúc này đang làm việc cho công ty Carl Zeiss AG. Sự tò mò về hiệu ứng Tyndall đã khiến họ sử dụng ánh sáng mặt trời mạnh để chiếu sáng và họ có thể xác định được kích thước của các hạt nano vàng nhỏ 4 nm tạo ra màu thủy tinh nam việt quất (Gold Ruby). Công trình này đã giúp Zsigmondy nhận được giải Nobel Hóa học.

Hình ảnh

Tập tin:SonneNebel.jpg|Các tia nắng chiếu qua đám sương được thấy do hiệu ứng Tyndall
Tập tin:Aerosol Laser.jpg|Tia laser đỏ được hiển thị trong môi trường aerosol, trong khi khó có thể thấy được trong không khí bình thường
Tập tin:Light-scattering.png|Hình vẽ mô tả kết quả của sự tán xạ (tán xạ Rayleigh và hiệu ứng Tyndall). Các bước sóng ngắn (ánh sáng xanh) bị tán xạ, các bước sóng dài hơn kích thước hạt (màu đỏ) được truyền qua.
Tập tin:Tenshi no hashigo reverse.jpg|Tán xạ khi ánh sáng Mặt Trời qua các đám mây, các tia này được gọi là tia hoàng hôn

Tham khảo