undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Boeing XB-55

Boeing XB-55 (định danh công ty Model 474) là một mẫu máy bay ném bom chiến lược do Boeing đề xuất. XB-55 được kỳ vọng sẽ thay thế cho loại Boeing B-47 Stratojet trong biên chế của Không quân Hoa Kỳ (USAF).

Tính năng kỹ chiến thuật (ước lượng)

Xem thêm

Tham khảo

;Chú thích

;Tài liệu

Bowers, Peter M. Boeing Aircraft Since 1916. London: Putnam, 1989. ISBN 0-85177-804-6.
Butler, Tony (2010). American Secret Projects. Hinckley, England: Midland Publishing. ISBN 978-1-85780-331-0.
Jones, Lloyd S. U.S. Bombers, B-1 1928 to B-1 1980s. Fallbrook, CA: Aero Publishers, 1962, second edition 1974. ISBN 0-8168-9126-5.
Comme toi (bài hát của Jean-Jacques Goldman)

"Comme toi" (tạm dịch: "Cũng như con") là một bài hát/đĩa đơn của ca sĩ người Pháp Jean-Jacques Goldman, ra mắt vào năm 1983. Đây là đĩa đơn thứ hai được trích từ album Minoritaire của ông. "Comme toi" nhận được chứng nhận đĩa Vàng khi doanh số đạt mốc 500.000 bản trong năm đó. Ca khúc vượt lên đứng đầu các bảng xếp hạng và mang về cho Goldman giải "Diamant d’Or de la Chanson Francaise". "Comme toi" là một trong những bài hát của Goldman vẫn luôn vang vọng mãi trong tâm trí thính giả hâm mộ và vẫn được phát trên truyền thanh - truyền hình. Bài hát đã được đặt hai lời tiếng Việt khác nhau với tiêu đề "Về chốn thiên đường" và "Hãy đến với em".

Hoàn cảnh sáng tác
"Comme toi" là bản nhạc trữ tình nhẹ nhàng hiếm hoi trong album Minoritaire đậm chất pop rock. Theo lời của Goldman - một người gốc Do Thái - thì ông viết ca khúc này dành cho cô con gái đầu lòng của mình tên Caroline, lấy cảm hứng từ nỗi niềm xúc cảm khi ông xem album ảnh của cha mẹ, thấy hiện hữu trong đó những gương mặt họ hàng đã thất lạc hoặc bỏ mạng tại những trại tập trung của Đức Quốc xã thời Thế chiến thứ hai.

Nội dung
"Comme toi" có nội dung kể về cô bé 8 tuổi người Ba Lan tên Sarah. Chiến tranh phá tan tuổi thơ và mái ấm gia đình của Sarah, khiến giấc mơ về một cuộc sống bình thường của em không có lấy một tia hy vọng trở thành hiện thực. Ca khúc là lời nhắn nhủ của Goldman đến con gái Caroline: ""Cũng như con", Sarah có một tâm hồn non trẻ thuần khiết đầy khát vọng nhưng sóng gió cuộc đời nổi lên và Sarah không bao giờ chạm đến được tuổi xuân nồng đằm thắm."

Phiên bản ngôn ngữ khác
Ca khúc "Comme toi" được dịch sang một số thứ tiếng khác như tiếng Anh ("As You Are"; "Calling You" do ca sĩ người Liban Grace Deeb thể hiện), tiếng Do Thái, tiếng Tây Ban Nha ("Como tu"), tiếng Trung Quốc ["散了吧", do ca sĩ Lâm Chí Huyền (林志炫) thể hiện] và tiếng Ý ("Come te"). Trong tiếng Việt, bài hát được dịch ra hai lời khác nhau dưới các nhan đề là "Về chốn thiên đường" (lời Lê Quang) và "Hãy đến với em". Ca sĩ Mỹ Tâm có thu âm bài "Về chốn thiên đường" trong album Ngày ấy & Bây giờ (2003) của cô.

Tham khảo
Tỷ số tài chính

Tỷ số tài chính hay tỷ số kế toán là mức độ tương đối của hai giá trị số được chọn từ báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Thuật ngữ thường được sử dụng trong kế toán, khi có nhiều tỷ lệ chuẩn được sử dụng để đánh giá tình trạng tài chính chung của một công ty hoặc tổ chức. Các tỷ lệ tài chính có thể được sử dụng bởi các nhà quản lý trong một công ty, bởi các cổ đông hiện tại và tiềm năng (chủ sở hữu) của một công ty và bởi các chủ nợ của công ty. Các nhà phân tích tài chính sử dụng các tỷ số tài chính để so sánh "sức khỏe" của các công ty. Nếu cổ phiếu của một công ty được giao dịch trên thị trường tài chính, giá thị trường của cổ phiếu được sử dụng trong các tỷ lệ tài chính nhất định.

Tỷ lệ có thể được biểu thị dưới dạng giá trị thập phân, chẳng hạn như 0,10 hoặc được cho dưới dạng giá trị phần trăm tương đương, chẳng hạn như 10%. Một số tỷ lệ thường được trích dẫn dưới dạng tỷ lệ phần trăm, đặc biệt là các tỷ lệ nhỏ hơn 1, chẳng hạn như lợi tức, trong khi các tỷ lệ khác thường được trích dẫn dưới dạng số thập phân, đặc biệt là các tỷ lệ thường lớn hơn 1, chẳng hạn như tỷ số P/E; còn gọi là bội số. Với bất kỳ tỷ lệ nào, người ta có thể lấy nghịch đảo của nó: Nếu tỷ lệ trên 1, số nghịch đảo sẽ dưới 1 và ngược lại. Số nghịch đảo thể hiện cùng một thông tin, nhưng dễ hiểu hơn. Ví dụ, lợi tức (5%) có thể được so sánh với tỉ suất trái phiếu, trong khi tỷ lệ P/E (20) thì không thể.
Tham khảo
Cầu Eisbach

Cầu Eisbach là một cầu ở München,Đức

Vị trí
Cầu Eisbach nằm ở quận Lehel phần cuối về phía Nam của Vườn Anh. Nó dẫn con đường Prinzregentenstraße qua hai con suối mà sau cái cầu nhập lại thành suối Eisbach.

Lịch sử
Cầu Eisbach được xây vào năm 1890 khi con đường Prinzregentenstraße được hình thành, theo tuyến đường Tây Đông nên hay gặp các con suối ở thành phố thường chảy theo hướng Nam Bắc.
Dưới ba vòng cung chảy nước từ suối Papiererbach, Stadtmühlbach và Stadtsägmühlbach sau cây cầu thì nhập lại thành suối Eisbach, cái tên mà được đặt cho cầu này. Suối Papiererbach bây giờ không được dùng nữa, nên vòng cung nằm phía Tây bị xây bịt lại.

Mô tả
Cầu Eisbach có 3 vòng cung, mỗi cái có chiều dài là 4,90 m.

Đằng sau cầu nước chảy tạo nên sóng mà rất được ưa chuộng bởi những người trượt nước.

Sách báo


Xem thêm

Tham khảo
Gỏi sầu đâu

Gỏi sầu đâu là một món ăn ngon có xuất xứ từ Campuchia.
Giới thiệu khái quát
:Sầu đâu hay còn được gọi là "sầu đông" hoặc "cây xoan", mọc rất nhiều ở các tỉnh như An Giang, Kiên Giang. Cần phân biệt cây sầu đâu mọc ở miền Tây và sầu đâu (sầu đông) mọc ở miền Trung. Cây mọc ở miền Trung lá màu xanh, hoa màu tím, đặc biệt lá độc không ăn được. Còn cây sầu đâu mọc ở miền Tây có hoa màu trắng xanh, lá màu xanh vị đắng nhưng chứa nhiều vị thuốc tốt.
:Gỏi sầu đâu là món ăn của người Campuchia, được dùng như một món rau trong bữa cơm hằng ngày. Tuy nhiên món này thường được dùng nhiều vào khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 3 âm lịch vì đây là khoảng thời gian cây sầu đâu ra hoa và lá mới. Món ăn này du nhập vào Việt Nam thông qua những gia đình người Khmer sống ven biên giới Việt Nam ở các tỉnh như An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu. Gỏi sầu đâu có vị đắng đặc trưng của lá sầu đâu kết hợp với vị mặn của khô cá sặc cùng với một số loại khác như thơm, dưa leo, xoài sống tạo nên một món ăn tuy dân dã nhưng rất tinh tế. Vị đắng của rau sẽ bị thay thế bởi vị ngọt thanh khi bạn nhai thật kỹ và chậm.

Thành phần nguyên liệu
:Gỏi sầu đâu bao gồm những nguyên liệu chính như:
Lá và hoa cây sầu đâu.
Khô cá sặc hoặc khô cá lóc.
Thịt ba rọi.
Một số loại củ quả như thơm, dưa leo, xoài sống.
Nước mắm, me vắt, tỏi, ớt.

Cách chế biến
Sơ chế
Lá và hoa sầu đâu rửa sạch, trần sơ với nước sôi. Lưu ý khi trần nên cho một ít muối vào để lá xanh đẹp.
Khô cá sặc nướng hoặc chiên, xé nhỏ, không lấy xương. Thịt ba rọi rửa sạch, luộc và thái mỏng vừa ăn.
Dưa leo gọt vỏ thái mỏng, thơm cắt hình tam giác nhỏ vừa ăn, xoài sống gọt vỏ, thái miếng mỏng.
Trộn Gỏi
Pha nước mắm tỏi ớt chua ngọt.
Trộn hỗn hợp gồm lá và hoa sầu đâu,dưa leo, thơm, xoài sống cùng nước mắm pha. Cuối cùng là cho khô cá sặc và thị ba rọi vào trộn đều. Lưu ý không nên cho vào quá nhiều nước mắm chua ngọt, vì như vậy sẽ làm rau dễ bị mềm nhanh không còn độ tươi ngon.
Pha chế nước mắm me. Cho hỗn hợp tỏi ớt vã nhuyễn vào nước đun đến khi vừa ấm thì cho vắt me vào dầm sao cho me tan đều, cuối cùng là đường và nước mắm sao cho vừa có vị chua chua ngọt ngọt nhưng không mất vị mặn thơm đặc trưng của nước mắm. Đun sôi hỗn hợp cho đến khi nước chấm kẹo lại. Lưu ý phải luôn khuấy đều tay.
Gỏi dùng kèm với nước mắm me và cơm nóng.
:Gấp một miếng gỏi gồm khô cá sặc,thịt ba rọi kẹp với dưa leo, thơm, xoài và đặc biệt là lá sầu đâu chấm với một ít nước mắm me chua ngọt. Cảm giác lúc đầu là vị đắng thanh kết hợp vị chua của nước chấm, càng nhai kĩ sẽ càng cảm nhận được vị ngọt của món gỏi sầu đâu.
Chú thích

Tham khảo
Sầu đâu mang lại tin vui.
Gỏi sầu đâu
Về Châu Đốc thưởng thức gỏi lạ sầu đâu
Wikipedia tiếng Catalunya

Wikipedia tiếng Catalunya
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://ca.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng = Catalan
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia biết tiếng Catalunya
}}

Wikipedia tiếng Catalunya là phiên bản tiếng Catalunya của Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở. Tính đến tháng 10 năm 2021, Wikipedia tiếng Catalunya có gần 700.000 bài viết.

Xem thêm
Wikipedia

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Na Uy

Wikipedia tiếng Na Uy
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://no.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng = Na Uy
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia biết tiếng Na Uy
}}

Wikipedia tiếng Na Uy là phiên bản tiếng Na Uy của Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt
Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Thổ Nhĩ Kỳ

Wikipedia tiếng Thổ Nhĩ Kỳ
| screenshot = Turkish Wikipedia - September 18, 2022.png
| logo =
| caption =
| url = http://tr.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Chặn Wikipedia

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng România

Wikipedia tiếng România
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://ro.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng România là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Ả Rập

Wikipedia tiếng Ả Rập là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.
Nó bắt đầu vào ngày 09 tháng 7 năm 2003. Tính đến tháng 4 năm 2015, nó đã có hơn 350.000 bài viết, 974.500 người dùng đăng ký và hơn 23.000 hình ảnh. Wikipedia tiếng Ả Rập hiện là phiên bản lớn thứ 21 của Wikipedia tính theo số bài viết, và là ngôn ngữ Semitic đầu tiên vượt quá 100.000 bài viết.

Thiết kế của Wikipedia tiếng Ả Rập khác một chút đối với các phiên bản Wikipedia khác. Đáng chú ý nhất, từ tiếng Ả Rập được viết từ phải sang trái, vị trí của liên kết là một hình ảnh phản chiếu của những Wikipedia trong các ngôn ngữ được viết từ trái sang phải. Trước khi cập nhật của Wikipedia lên MediaWiki 1.16, Wikipedia tiếng Ả Rập đã có một nền trang mặc định của trang lấy cảm hứng từ đá ốp lát Ả Rập/Hồi giáo hay phong cách trang trí. Chuyển từ mới bố trí Vector mặc định của MediaWiki để bố trí MonoBook gốc có thể khôi phục lại trang nền này. Vào thời điểm năm , Wikipedia tiếng Ả Rập có tổng cộng bài viết.

Kiểm duyệt

Vào tháng 9 năm 2020, hai bảo quản viên tình nguyện của Wikipedia đã bị bắt cùng ngày: Osama Khalid bị kết án 32 năm tù, trong khi Ziyad al-Sofiani bị kết án tám năm tù, theo Smex, một tổ chức phi chính phủ của Liban nhằm thúc đẩy các xã hội thông tin tự quản ở cộng đồng nói tiếng Ả Rập, và Democracy for the Arab World Now. Một cuộc điều tra sau đó của Wikimedia Foundation đã xác định 16 người dùng dường như thường xuyên tham gia vào việc sửa đổi có tính xung đột lợi ích—bị báo cáo là gồm cả việc làm gián điệp cho chính phủ Xê Út.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Đan Mạch

Wikipedia tiếng Đan Mạch
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://da.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Đan Mạch (Phát âm: /ˈdænɪʃ/ DAH-nish) là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở. Nó là một văn bản kỹ thuật số do Wikipedia cộng đồng tạo nên và được đăng ký dưới Giấy chứng nhận Creative Commons Tải về Tự do Phi Thương hiệu-Phân vùng 2.5. Wikipedia bao hàm một số loại nội dung đa văn hóa.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Serbia

Wikipedia tiếng Serbia
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://sr.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Serbia là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Hebrew

Wikipedia tiếng Hebrew
| screenshot = Hebrew wikipedia main page 2022.png
| screenshot_size = 240px
| logo =
| caption = Trang chính của Wikipedia tiếng Hebrew năm 2022
| url = http://he.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Hebrew là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Anh đơn giản

Wikipedia tiếng Anh đơn giản
| screenshot = Simple English Wikipedia screenshot.png
| screenshot_size = 264px
| logo = Wikipedia-logo-v2-simple.svg
| caption = Trang chủ của Wikipedia tiếng Anh đơn giản.
| url = http://simple.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Bách khoa toàn thư trực tuyến
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Anh đơn giản (tiếng Anh: Simple English Wikipedia) là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở được viết chủ yếu bởi tiếng Anh cơ bản và tiếng Anh Học. Nó được ra mắt vào năm 2001, và là một trong bảy Wikipedia được viết bằng nhóm ngôn ngữ gốc Anh hoặc pidgin dựa trên tiếng Anh hoặc creole. Trang web có mục đích đã nêu là cung cấp bách khoa toàn thư cho "những người có nhu cầu khác nhau, chẳng hạn như sinh viên, trẻ em, người lớn gặp khó khăn trong học tập và những người đang cố gắng học tiếng Anh." Phong cách trình bày đơn giản của Wikipedia tiếng Anh đơn giản giúp ích cho người mới bắt đầu học tiếng Anh. Cấu trúc từ ngữ và ngữ pháp đơn giản hơn của Wikipedia tiếng Anh đơn giản có thể làm cho thông tin trở nên dễ hiểu hơn khi so sánh với Wikipedia tiếng Anh thông thường.

Lịch sử
Wikipedia tiếng Anh đơn giản được ra mắt vào ngày 18 tháng 9 năm 2001.

Tài liệu từ Wikipedia tiếng Anh đơn giản đã hình thành cơ sở cho One Encyclopedia per Child, một dự án của One Laptop per Child đã kết thúc vào năm 2014.

Vào năm 2018, đã có một đề xuất dừng dự án Wikipedia tiếng Anh đơn giản với lý do "không có bằng chứng nào cho thấy dự án đang tiếp cận đối tượng mục tiêu". Tuy nhiên, sau khi thảo luận và bỏ phiếu bởi hơn 100 biên tập viên, quyết định đã được đưa ra là tiếp tục duy trì hoạt động của dự án này do cộng đồng biên tập viên vẫn hoạt động tích cực.
Cấu trúc website
Các bài viết trên Wikipedia tiếng Anh đơn giản thường ngắn hơn so với Wikipedia tiếng Anh, thường chỉ trình bày thông tin cơ bản. Tim Dowling của tờ báo The Guardian giải thích rằng "phiên bản tiếng Anh đơn giản có xu hướng bám sát vào các sự kiện thường được chấp nhận". Giao diện của Wikipedia tiếng Anh đơn giản cũng được đơn giản hơn; chẳng hạn, liên kết "Bài viết ngẫu nhiên" ("Random article") trên Wikipedia tiếng Anh được thay thế bằng liên kết "Hiển thị trang bất kỳ" ("Show any page"); nhấp vào liên kết đỏ sẽ hiển thị thông báo "trang chưa được tạo" ("page not created") thay vì "trang không tồn tại" ("page does not exist").

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Albani

Wikipedia tiếng Albani
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://sq.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Albani là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Bengal

Wikipedia tiếng Bengal
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://bn.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Bengal là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Hy Lạp

Wikipedia tiếng Hy Lạp
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://el.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Hy Lạp là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Java

Wikipedia tiếng Java
| screenshot =
| logo =

| caption =
| url = http://jv.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Java là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Latinh

Wikipedia tiếng Latinh
| screenshot = Latin Wikipedia main page screenshot 15.12.2013.png
| logo =
| caption =
| url = http://la.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng = tiếng Latinh
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author =
}}

Wikipedia tiếng Latinh () là phiên bản tiếng Latinh của Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở. Phiên bản này đạt được con số 125.669 bài viết vào ngày 12 tháng 12 năm 2016. Vào thời điểm hiện tại, năm , phiên bản này có tổng cộng tất cả round -3}}}} bài viết. Mặc dù tất cả nội dung đều được viết bằng tiếng Latinh, nhưng trong các cuộc thảo luận, các ngôn ngữ hiện đại như tiếng Anh, tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha thường được sử dụng nhiều hơn, vì nhiều thành viên (usores) cho rằng làm thế sẽ dễ dàng hơn là viết bàng tiếng Latinh.

Các chuyên gia tiếng Latinh đã nhận thấy sự tiến bộ dần dần trong bách khoa toàn thư này: theo Robert Gurval tại UCLA, "những bài viết tốt thật sự rất tốt", dù một vài người đóng góp hiện vẫn chưa thể sử dụng ngôn ngữ này một cách hoàn hảo.

Biểu trưng

Vicipaedia logo 2013.png|Biểu trưng kỷ niệm bài viết thứ 100.000 tại Wikipedia tiếng Latinh (18 tháng 12 năm 2013)

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang Chính Wikipedia tiếng Latinh
Wikipedia tiếng Latinh phiên bản dành cho điện thoại di động (not fully supported)
Anne Mahoney, "Vicipaedia Latina: Encyclopedia and Community" at DCC: Dickinson College Commentaries. Also published in Classical Outlook vol. 90 no. 3 (Spring 2015) pp.&nbsp;68–90
Wikipedia tiếng Malayalam

Wikipedia tiếng Malayalam
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://ml.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Malayalam là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Napoli

Wikipedia tiếng Napoli
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://nap.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Napoli là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Wales

Wikipedia tiếng Wales
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://cy.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Wales là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Hạ Saxon của Hà Lan

Wikipedia tiếng Hạ Saxon của Hà Lan
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://nds-nl.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Hạ Saxon của Hà Lan là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Ả Rập-Ai Cập

Wikipedia tiếng Ả Rập-Ai Cập
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://arz.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Ả Rập-Ai Cập là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wikipedia tiếng Yiddish

Wikipedia tiếng Yiddish
| screenshot =
| logo =
| caption =
| url = http://yi.wikipedia.org/
| commercial = Không
| location = Miami, Florida
| type = Dự án xây dựng Bách khoa toàn thư trên Internet
| tiếng =
| registration = Không bắt buộc
| owner = Wikimedia Foundation
| author = Cộng đồng người sử dụng Wikipedia
}}

Wikipedia tiếng Yiddish là một phiên bản Wikipedia, một bách khoa toàn thư mở.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cái chết và tang lễ Margaret Thatcher

]]
Margaret Thatcher, cựu Thủ tướng bảo thủ của Vương quốc Anh từ 1979 đến 1990, qua đời vì một cơn tai biến mạch máu não tại Luân Đôn vào ngày 8 tháng 4 năm 2013 hưởng thọ 87 tuổi. Một tang lễ, bao gồm một cuộc diễu hành chính thức theo sau là một nghi lễ tại Nhà thờ Thánh Paul, được tổ chức vào ngày 17 tháng Tư. Thi thể sau đó được hỏa táng tại Nhà hỏa táng Mortlake.

Danh dự
Bà Margaret Thatcher tên khai sinh là Margaret Roberts, mang tước vị quý tộc là nữ Nam Tước Roberts. Bà không được hưởng danh dự quốc táng nhưng tang lễ được cử hành long trọng theo quân cách, như tang lễ của công nương Diana và bà mẹ của nữ hoàng Elizabeth II.

Buổi sáng 17 tháng Tư, linh cữu của bà được chuyển từ điện Westminster, trụ sở quốc hội, đến nhà thờ Thánh Clement Danes làm lễ cầu nguyện. Từ đây linh cữu, phủ quốc kỳ Anh, được đặt trên một cỗ súng đại bác do sáu con ngựa đen của đội pháo binh hoàng gia kéo đi trên đoạn đường nửa dặm đến thánh đường St. Paul, nơi chính thức cử hành thánh lễ.

Đại sứ Argentine tại Anh, bà Alicia Castro, là nhà ngoại giao duy nhất ở Luân Đôn từ chối tham dự tang lễ. Năm 1982, bà Thatcher cho quân đội Anh đánh chiếm lại quần đảo Falkland bị Argentine xâm lăng và cho đến nay Argentine vẫn muốn đòi chủ quyền ở quần đảo mà họ gọi tên là Malvinas ở Nam Đại Tây Dương.

Phản ứng
Thủ tướng David Cameron cắt ngắn chuyến công du ở Pháp và Tây Ban Nha để trở về Anh. Cựu Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger nói với BBC rằng bà Thatcher là một "nhà lãnh đạo" và một "người bạn tốt của Mỹ".

Liên đoàn bóng đá Anh nói rằng sẽ không yêu cầu các câu lạc bộ dành một phút tưởng niệm vào dịp tang lễ của bà.

Tối ngày 8 tháng Tư, một số vụ lộn xộn xảy ra ở Luân Đôn, Bristol, Glasgow, khi có những nhóm tổ chức ăn mừng cái chết của "Bà Đầm Thép". Nhiều cảnh sát bị thương trong cuộc xô xát tại Bristol. Cựu Thủ tướng Tony Blair, người cũng đã thắng ba kỳ tổng tuyển cử như Thatcher, phàn nàn hành động thiếu ý thức của những người đón mừng cái chết của bà và cho rằng phải nên bày tỏ sự tôn trọng trong dịp này.

Một nhân vật thuộc đảng Lao động cho biết "Ông chủ tịch Ed Miliband nghiêm khắc phê phán mọi sự đón mừng. Như ông đã công khai tuyên bố ngày 8 tháng Tư, bà Thatcher là một bộ mặt vĩ đại trong chính trị nước Anh và trên thế giới. Dù đảng Lao động bất đồng ý kiến với nhiều việc bà đã làm, chúng ta phải ngưỡng mộ những thành tích của cá nhân bà"..

Quốc hội Anh gọi các thành viên đang còn nghỉ lễ Phục Sinh trở lại họp và nhiều đảng viên đảng Lao động sẽ đến dự tang lễ. Tuy nhiên cũng có những người phản đối. Dân Biểu John Mann nói: "Tôi không biết tại sao tốn tiền của dân đóng thuế cho một khóa họp ngoài nghị trình".

Thủ tướng David Cameron gọi bà Thatcher là người Anh vĩ đại và nhiều nhà lãnh đạo quốc gia trên thế giới bày tỏ sự ngưỡng phục bà về vai trò quốc tế, bao gồm Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama và Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel.

Tham khảo
Fernando González

Chile
|residence = La Reina, Santiago, Chile
|birth_date = 29 tháng 7 năm 1980
|birth_place = Santiago, Chile
|height = 1,83 m
|turnedpro = 1999
|plays = Tay phải (Trái tay một tay)
|careerprizemoney = $11,862,276
|singlesrecord = 370–202
|singlestitles = 11
|highestsinglesranking = 5 (29 tháng 1 năm 2007)
|AustralianOpenresult = F (2007)
|FrenchOpenresult = SF (2009)
|Wimbledonresult = QF (2005)
|USOpenresult = QF (2002, 2009)
|Othertournaments = yes
|MastersCupresult = RR (2005,2007)
|doublesrecord = 109-98
|doublestitles = 3
|OthertournamentsDoubles = yes
|AustralianOpenDoublesresult = QF (2010)
|FrenchOpenDoublesresult = SF (2005)
|WimbledonDoublesresult = 2R (2005)
|USOpenDoublesresult = QF (2004)
|highestdoublesranking = 25 (4 tháng 7 năm 2005)
|updated = 08 tháng 3 năm 2012}}

Fernando Francisco González Ciuffardi (sinh ngày 29 tháng 7 năm 1980 tại Santiago, Chile) là cựu vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Chile. Anh được biết đến như một trong những tay vợt có cú đánh thuận tay mạnh nhất.

González có thành tích là ít nhất vào đến tứ kết của tất cả các giải Grand Slam. Tại Úc mở rộng 2007, anh đã lọt tới trận chung kết nhưng đã thất bại trước tay vợt huyền thoại Roger Federer.

Trong sự nghiệp của mình, anh đã từng đánh bại rất nhiều tay vợt hàng đầu như: Lleyton Hewitt, Andre Agassi, Roger Federer, Novak Djokovic, Rafael Nadal, Andy Roddick, Juan Carlos Ferrero, Carlos Moyà, Gustavo Kuerten, Marat Safin, Juan Martín del Potro, Andy Murray và Pete Sampras.

Các trận chung kết quan trọng

Chung kết Grand Slam

Đơn: 1 ( 1 á quân)

Chung kết Olympic

Đơn: 2 (1 huy chương bạc, 1 huy chương đồng)

Đôi: 1 (1 huy chương vàng)

Chung kết Masters Series

Đơn: 2 (2 á quân)

Chung kết ATP

Singles: 22 (11 danh hiệu, 11 á quân)

|

|}

Trận tranh huy chương đồng Olympic

Đôi: 4 (3 danh hiệu, 1 á quân)

|

|}

Giải đấu đồng đội

Chú thích
Hãng Thông tấn Trung ương (Trung Hoa Dân Quốc)

|s=|p=Zhōngyāng Tōngxùnshè}}

Hãng Thông tấn Trung ương hay Thông tấn xã Trung ương (phồn thể: 中央通訊社; giản thể: 中央通讯社; bính âm: Zhōngyāng Tōngxùnshè; Hán-Việt: Trung ương Thông tấn xã; tiếng Anh: Central News Agency; viết tắt: CNA) là hãng thông tấn cấp Nhà nước của Trung Hoa Dân Quốc. Hãng tin được thành lập ở Quảng Châu, Trung Quốc ngày 1 tháng 4 năm 1924 và đã được chuyển đến Đài Bắc, Đài Loan trong cuộc Nội chiến Trung Quốc khi chính phủ Trung Hoa Dân Quốc di dời tới Đài Loan.

CNA có các bản tin bằng tiếng Hoa, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Nhật. Hãng tin có các chi nhánh hải ngoại ở 35 quốc gia. Hãng làm việc với một số hãng thông tấn nổi tiếng trên thế giới, chẳng hạn như Associated Press của Hoa Kỳ, Reuters của Anh và Agence France-Presse của Pháp.

Xem thêm
Truyền thông Đài Loan

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hãng Thông tấn Trung ương
Hãng Thông tấn Trung ương - Bản tin tiếng Pháp
Hãng Thông tấn Trung ương - Bản tin tiếng Tây Ban Nha
Lạp sườn Cao Bằng

Lạp xưởng Cao Bằng là một trong những đặc sản của Cao Bằng. Nó nhìn gần giống với lạp xưởng của miền xuôi nhưng hương vị khác đôi chút khi ăn có mùi khói ám vào do được treo trên gác bếp khoảng ba tháng thì mới ăn và có hương vị đặc trưng riêng chỉ có ở Cao Bằng.

Nguyên liệu
Nguyên liệu chính để làm món này bao gồm: thịt vai, thịt mông lợn hoặc thịt thăn, lòng lợn và các gia vị.

Cách chế biến
Lòng lợn được rửa sạch nhiều lần, cuối cùng rửa bằng rượu sau đó sẽ phơi khô, thổi bong bóng để làm lớp bao bọc bên ngoài lạp sườn. Nhân lạp sườn làm bằng thịt vai, thịt mông lợn hoặc thịt thăn băm nhỏ, ướp các loại gia vị và cho vào một ít rượu để lên men sau đó sẽ nhồi vào lòng lợn đã được thổi bong bóng. Để lạp sườn ngon khâu chọn thịt là quan trọng nhất. Thịt phải được chọn khi vừa mới mổ và chọn thịt heo màu đỏ thẫm, mỡ có màu trắng trong, bóng bì mỏng có một màu. Sau khi làm xong thịt được phơi khoảng ba nắng và mang vào treo ở gác bếp để khói và hơi nóng của lửa giúp thịt thơm ngon mang hương vị riêng. Lạp sườn thường rán lên hoặc hấp và cắt ra thanh từng lát để ăn có thể ăn cùng cơm, xôi hoặc ăn không.

Chú thích

Tham khảo
Archaeothyris

| image = Archaeothyris_BW.jpg
| image_caption = Life restoration of Archaeothyris
| taxon = Archaeothyris
| authority = Reisz, 1972
| type_species = Archaeothyris florensis
| type_species_authority = Reisz, 1972
}}
Archaeothryis là một chi động vật một cung bên của họ Ophiacodontidae nó là một trong các chi Synapsida cổ nhất, sống cách nay 306 triệu năm, sinh sống ở Nova Scotia vào kỷ Than Đá.

Chú thích

Tham khảo

Transitional Vertebrate Fossils - includes description of important transitional genera from reptile to mammal (includes a little information about Archaeothyris)
Hút mật họng đen

| image = Purple Sunbird (Nectarinia asiatica)- Male (Breeding) on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata I IMG 1893.jpg
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Passeriformes
| familia = Nectariniidae
| genus = Cinnyris
| species = C. asiaticus
| binomial = Cinnyris asiaticus
| binomial_authority = Latham, 1790
| range_map =
| synonyms = Arachnechthra intermedia
Nectarinia mahrattensis
}}
Hút mật họng đen (tên khoa học Cinnyris asiaticus) là một loài chim trong họ Nectariniidae. Loài chim này có mặt ở Việt Nam.

Hình ảnh

Tập tin:Purple Sunbird (Female) I IMG 6029.jpg
Tập tin:Purple Sunbird- Male at Bhopal I IMG 0785.jpg
Tập tin:Purple Sunbird- Breeding Male- See the orange arm pit- I IMG 7808.jpg
Tập tin:Purple Sunbird (Male) I2 IMG 0052.jpg
Tập tin:Purple sunbird.jpg

Chú thích

Tham khảo
Hylonomus

| name = Hylonomus lyelli
| image = Hylonomus BW.jpg
| image_width = 250px
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Reptilia

| genus = Hylonomus
| genus_authority = Dawson, 1860
| type_species = Hylonomus lyelli
| type_species_authority = Dawson, 1860
}}

Hylonomus (hylo- "rừng" + nomos "[người/vật] ở") là một chi động vật bò sát từng sống cách nay 312 triệu năm vào cuối kỷ Than đá.
Đây là chi bò sát cổ nhất (Westlothiana cổ hơn, nhưng nó có thể là động vật lưỡng cư). Loài duy nhất hiện được biết đến và cũng là loài điển hình là Hylonomous lyelli.

Chú thích

Tham khảo
Thể loại:Động vật mặt thú

Lớp Mặt thú còn được biết đến như là Lớp Một cung bên (danh pháp khoa học: Synapsida, nghĩa đen là cung hợp nhất) hay lớp Cung thú (Theropsida), và theo truyền thống được miêu tả như là 'bò sát giống như thú'...

Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Lý Khả Nhiễm

Lý Khả Nhiễm (Tiếng Hoa: 李可染; 1907–1989) - là họa sĩ Giang Tô - Từ Châu, một họa sĩ đương đại nổi tiếng của Trung Quốc. Họa sĩ Lý Khả Nhiễm là một họa sĩ nổi tiếng vẽ tranh phong cảnh, các tác phẩm của ông ảnh hưởng phong cách của các họa sĩ nổi tiếng trước đó. Nổi tiếng nhất bức tranh của ông là bức tranh "Vạn Sơn Hồng Biến" đã lập kỷ lục tại phiên đấu giá mùa xuân tại Poly, tại Bắc Kinh, với giá 293,25 triệu nhân dân tệ (khoảng 961,24 tỷ đồng). Lấy cảm hứng từ một bài thơ do Mao Trạch Đông sáng tác năm 1925 - tạm diễn ý là:
::"Ngàn đồi đỏ thẫm tôi nhìn
:Rừng kia xếp lớp, màu in nhuộm trời"
Họa sĩ đã vẽ nên bức tranh này vào năm 1964.
Tham khảo

Lý Khả Nhiễm trên bảo tàng Trung Hoa.
Tượng đất sét Thiên Tân

Tượng đất sét là một loại hình nghệ thuật dân gian nổi tiếng ở Thiên Tân, thành phố lớn thứ hai của Trung Quốc. Nó được khởi xướng bởi Zhang Mingshan (1826-1906), một nghệ sĩ dân gian của Thiên Tân, trong triều đại nhà Thanh (1821-1851). Cho đến nay, đất sét Zhang có bốn thế hệ và gần 180 năm lịch sử.
Những tác phẩm Zhang khác nhau từ cung nữ, nhân vật lịch sử, nhân vật tôn giáo, và các nhân vật hiện đại với phong tục địa phương. Nó thường được người dân trưng bày trong nhà, trên kệ, vì kích thước nhỏ của nó (cao thường là 20&nbsp;cm). Đất sét hình Zhang có đặc điểm thực tế sống động, và có thể miêu tả tính cách và tư thế của nhân vật.
Tham khảo
Thủ công Mỹ nghệ truyền thống Trung Quốc - Hàng Gian, Quách Thu Huệ, Nhà xuất bản. Tổng hợp Thành phố.
Gốm sứ Lò Điếu

Lò Điếu là lò tập trung chủ yếu ở huyện Vũ – tỉnh Hà Nam, các di chỉ lò Điếu có ở khắp nơi trong huyện, có tới hang tram di chỉ cho thấy đây là lò gốm chuyên phục vụ cho cung đình nhà Tống. Lò Điếu có từ thời Đường tuy nhiên đến thời Tống mới phát triển cực thịnh. Loại sứ này độc đáo ở men kết tủa, trong men có đồng oxit. Nếu sứ xanh và sứ đen dùng sắt oxit để làm chất xúc tác tạo màu thì sứ lò Điếu dùng đồng oxit làm sắc trạch rực rỡ kỳ diệu mà thần bí.
Tham khảo

Phương Ý Lợi (2013), Gốm sứ Trung Hoa, Nhà xuất bản. Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Bao tiểu thể

Bao Bowman hay bao tiểu thể là một túi bao hình cái cốc nằm ở đoạn đầu thành phần ống của một đơn vị thận trong thận của động vật có vú, thực hiện bước đầu tiên trong quy trình lọc máu tạo nước tiểu. Trong mỗi bao là một quản cầu. Các dịch từ máu trong quản cầu được thu thập trong bao Bowman (nói một cách khác, lọc cầu thận) và sau đó sẽ được tiếp tục xử lý xuyên suốt đơn vị thận để tạo thành nước tiểu. Bao Bowman được đặt theo tên của Sir William Bowman, người đã xác định nó vào năm 1842.

Giải phẫu

Trong bao có chùm mao mạch malpighi gần các tiểu động mạch đến và đi
Bao Bowman là một cái bọc có hai lớp, ôm lấy cuộn mạch.
Lá ngoài là một biểu mô lát đơn lót ngoài bởi màng đáy. Ở cực niệu biểu mô này nối tiếp với biểu mô của ống gần.
Lá trong được cấu tạo bởi những tế bào hình sao gọi là tế bào có chân (podocytes). Từ thân tế bào tỏa ra những nhánh bào tương bậc 1 và bậc 2 đến tiếp xúc với màng đáy bởi những chân phình.
Giữa hai lớp là khoang Bowman, trong khoang chứa dịch siêu lọc (nước tiểu đầu). Bình thương mỗi phút có 120–130&nbsp;cm³ chất siêu lọc của huyết tương lọt qua bộ phận lọc của tiểu cầu thận ra khoang Bowman Khoang Bowman thông trực tiếp với ống lượn gần. Miệng bao rất hẹp là nơi đi vào và đi ra của động mạch. Động mạch đến (nhánh của động mạch thẳng) sau khi vào bao Bowman nó chia ra khoảng 50 mao mạch chạy song song và có những chỗ thông sang nhau, tạo nên một mạng lưới mao động mạch(cuộn mạch) nằm gọn trong bao Bowman. Sau đó các mao động mạch tập trung lại thành động mạch đi ra khỏi tiểu cầu.

Chú thích
Di chỉ Miếu Để Câu

Di chỉ khảo khảo cổ Miếu Để Câu đại diện cho gốm màu Cam Túc tạo hình đa dạng, đẹp mắt, với nhiều hoa văn, màu sắc tươi tắn, cũng như hình thức phong phú và nội hàm văn hóa sâu dày, đã chiếm một vị trí chói lọi trong nền văn minh gốm màu thế giới, đây là niềm kiêu hãnh của dân tộc Trung Hoa. Có thể nói đồ gốm màu là một hình ảnh thu nhỏ của nền văn minh thời tiền sử tỉnh Cam Túc.
Tham khảo

Allan, Sarah (ed), The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective, ISBN 0-300-09382-9
Chang, Kwang-chih. The Archaeology of Ancient China, ISBN 0-300-03784-8
Liu, Li. The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States, ISBN 0-521-81184-8
Trần gia từ

Trần gia từ ( là từ đường tại thành phố Quảng Châu - Trung Hoa. Nó là thư viện, vừa là từ đường. Trước khi trở thành từ đường 祠堂, Trần Gia Từ là một thư viện 书院 (thư viện là nơi dùng cho việc học - ôn luyện) và cũng là nơi ở của tầng lớp giàu - quyền thế trong xã hội phương Nam.


Kiến trúc
Kiến trúc Tứ Hợp Viện cùng với kiến trúc văn hóa đa dạng phương Nam là nhà rường với kiểu truyền thống khép kín, toàn bộ kiến trúc đều được làm bằng gỗ, sử dụng tất cả hoạ tiết vốn có trong văn hoá đa dạng của phương Nam. Cách bài trí khá phức tạp kết hợp hình thể với màu sắc là 1 đặc điểm của văn hóa miền Nam Trung Hoa, thể hiện trên các kiến trúc tổng hợp, nhất là trên mái ngói - đỉnh nhà của các kiến trúc này.

Với nội dung là các câu chuyện dân gian với tích truyện thần tiên, thể hiện nét văn hóa đa dạng - kết hợp nhiều tinh hoa của các vùng văn hóa địa phương của văn hoá miền Nam Trung Quốc được trang trí tinh xảo, khéo léo trong hầu hết các kiến trúc của từ đường.

Hiện nay, Trần gia từ là địa điểm tham quan hấp dẫn của thành phố Quảng Châu.

Tham khảo

Thành phố Quảng Châu - sổ tay du lịch Trung Quốc - Minh Châu - Thế Anh - Nhà xuất bản văn hóa thông tin.
Thành phố Quảng Châu - Trung Hoa Ký sự - Đài truyền hình T.p Hồ Chí Minh.
Chu quý nhân

Tấn Thành Đế Chu Quý nhân (chữ Hán: 晉成帝周貴人, ? - 363), là phi tần của Tấn Thành Đế - vị Hoàng đế thứ 7 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc. Bà là mẹ của 2 vị Hoàng đế liên tiếp Tấn Ai Đế và Tấn Phế Đế.

Trong lịch sử, bà được biết đến là người đầu tiên nhận danh vị Hoàng thái phi.

Tiểu sử
Sinh hai hoàng tử
Sử sách không nói rõ xuất thân, tên thật của Chu thị, cũng không biết bà nhập cung khi nào. Thời Tấn Thành Đế, Chu thị được Hoàng đế sủng ái, hạ sinh hai hoàng tử là Tư Mã Phi (tức Tấn Ai Đế) và Tư Mã Dịch (tức Tấn Phế Đế), do đó được bái lên làm Quý nhân.

Năm Hàm Khang thứ 8 (342), Chu thị sinh ra Tư Mã Dịch, thì liền tháng 6 (âm lịch) năm ấy Tấn Thành Đế băng thệ. Hai người con của Chu thị còn nhỏ, không được lập lên ngôi mà ngôi vị thuộc về em trai của Thành Đế là Lang Tà vương Tư Mã Nhạc, tức Tấn Khang Đế. Cùng năm ấy, Tư Mã Phi được tấn phong làm [Lang Gia vương; 琅琊王], bái Tán kỵ Thường thị (散骑常侍).

Năm Khang Nguyên thứ 2 (344), Tấn Khang Đế băng hà. Con trai duy nhất của ông là Tư Mã Đam kế vị, sử gọi Tấn Mục Đế. Theo lý, Tư Mã Phi là đường huynh của Mục Đế, lại là dòng trưởng, vẫn xứng đáng kế thừa Hoàng vị, nhưng dưới sự tác động của Hoàng thái hậu Chử Toán Tử cùng quyền thần Dữu Băng (庾冰) can thiệp, do đó Lang Gia vương Tư Mã Phi vô pháp kế vị. Năm Vĩnh Hòa thứ 12 (356), Tư Mã Phi thăng Trung quân Tướng quân (中军将军).

Tấn tôn Hoàng thái phi
Năm Khai Bình thứ 5 (361), Tấn Mục Đế Tư Mã Đam băng. Hoàng thái hậu Chử Toán Tử hạ chiếu tôn Lang Gia vương Tư Mã Phi lên ngôi, sử gọi là Tấn Ai Đế.

Vào lúc nào, triều thần tranh nghị tôn phong danh hiệu cho Chu Quý nhân. Khi ấy, Chử Thái hậu vẫn đã là Hoàng thái hậu, không thể thay đổi, vị trí độc tôn. Bên cạnh đó, do Quý nhân Chu thị vốn không phải Hoàng hậu triều trước, nên triều thần đề nghị cũng không được tôn làm Hoàng thái hậu để tránh loạn đích thứ. Trong quá trình thương nghị, Thái úy Hoàn Ôn đề nghị tôn Chu thị làm [Phu nhân; 夫人], còn Thượng thư bộc xạ Giang Bân (江虨) nghị xin tôn làm [Thái phu nhân; 太夫人]. Tấn Ai Đế đều không nghe, xuống chiếu tôn mẫu thân Chu thị làm [Hoàng thái phi; 皇太妃], ban cho nghi phục giống với Chử Thái hậu.

Năm Hưng Ninh nguyên niên (363), Hoàng thái phi Chu thị mất, không rõ bao nhiêu tuổi, thụy hiệu là Chương Hoàng thái phi (章皇太妃).

Xem thêm
Tấn Thành Đế
Tấn Ai Đế
Chử Toán Tử
Hoàng thái hậu
Hoàng thái phi

Tham khảo

Tấn thư
Tư trị thông giám
Hà Pháp Nghê

Hà Pháp Nghê (chữ Hán: 何法倪, 339 - 404), là hoàng hậu của Tấn Mục Đế, vua thứ 9 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Hà hậu nguyên quán thuộc quận Lư Giang (廬江). Phụ thân của Hà Pháp Nghê là Hà Chuẩn (何准), vốn là một danh sĩ có tiếng; em trai của Phiêu kị tướng quân Hà Sung (何充), làm đến chức Tể tướng trong triều. Hà Chuẩn lấy Ngô thị và sinh ra Hà Pháp Nghê. Do xuất thân cao quý nên Hà Pháp Nghê được tuyển vào cung hầu hạ cho Tấn Mục Đế.

Tháng 8 năm 357, Mục Đế hạ chiếu phong bà làm Hoàng hậu. Phụ thân của bà cũng được Tấn triều truy phong Quang Lộc đại phu, tước Tấn Hưng huyện hầu. Hà Pháp Nghê làm hoàng hậu 4 năm và không sinh được con.

Năm 361, Mục Đế băng hà, anh họ là Tấn Ai Đế lên ngôi, phong bà làm Mục hoàng hậu (穆皇后), chuyển sang Vĩnh An cung (永安宮). Bà sống trong Vĩnh An cung từ các đời Ai Đế qua Phế Đế, Giản Văn Đế, Hiếu Vũ Đế và An Đế.

Năm 402, thời Tấn An Đế, tướng Hoàn Huyền ở Kinh Châu khởi binh tạo phản, chiếm được Kiến Khang và nuôi mộng cướp ngôi. Năm 403, Hoàn Huyền bắt bà dời khỏi cung, cùng Tư Mã Đức Văn (em trai An Đế) đến sống ở phủ Tư đồ, dời An Đế sang Vĩnh An cung. Khi xa giá của bà ra khỏi Thái miếu, có người xa phu quỳ xuống kêu khóc khiến Hoàn Huyền rất tức giận.

Tháng 12 cùng năm, Hoàn Huyền chính thức soán ngôi xưng đế, lập ra nhà nước Hoàn Sở, cho biếm bà làm Linh Lăng Huyện quân (零陵縣君), dời bà cùng An Đế và hoàng hậu đến Ba Lăng. Không bao lâu sau, Lưu Dụ kiến nghĩa, đánh dẹp Hoàn Huyền, tướng quân Ân Trọng Văn lại đón Hà Pháp Nghê trở về Kiến Khang.

Tháng 7 năm 404, bà qua đời ở Kiến Khang, thọ 66 tuổi, được truy tôn là Mục Chương hoàng hậu (穆章皇后), an táng ở Vĩnh Bình Lăng (永平陵).

Tham khảo

Tấn thư
Tư trị thông giám
Dữu Đạo Liên

Dữu Đạo Liên (chữ Hán: 庾道怜, ? - 366), là hoàng hậu dưới thời Tấn Phế Đế, vị hoàng đế thứ 11 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Dữu Đạo Liên xuất thân trong một gia đình vọng tộc, quê ở huyện Yên Lăng, quận Dĩnh Xuyên. Phụ thân của bà là Dữu Băng (庾冰), anh trai của Thái hậu Dữu Văn Quân, vợ Tấn Minh Đế và mẹ của hai vua Tấn Thành Đế và Tấn Khang Đế. Đến khi trưởng thành, Dữu Đạo Liên được gả cho Đông Hải vương Tư Mã Dịch, con trai của Tấn Thành Đế.

Năm 365, Tư Mã Dịch đăng quang, tức Tấn Phế Đế, đã xuống chiếu sắc phong bà làm Hoàng hậu. Sang năm sau (366), Dữu Đạo Liên qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. Bà được truy phong làm Hiếu hoàng hậu (孝皇后), an táng ở Kính Bình lăng (敬平陵).

Về sau, tướng Hoàn Ôn phế đế, biếm đế là Hải Tây công và đày đến Ngô huyện, lại cho biếm bà làm Hải Tây công phu nhân (海西公夫人). Năm 386, Phế Đế qua đời, Dữu Đạo Liên bị cải táng đến Ngô Lăng cùng Phế Đế.

Tham khảo
Tấn thư
Tư trị thông giám

Chú thích
Bộ Cá mặt trăng

tầng Champagne – gần đây
| image = Lophotus lacepede.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Lophotus lacepede (họ Lophotidae)
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii

| ordo = Lampriformes
| ordo_authority = Regan, 1909
| subdivision_ranks = Các họ
| subdivision = Xem văn bản.
| synonyms =
Allotriognathi
Bathysomi
Lampridiformes (lapsus?)
|name=Bộ Cá mặt trăng}}

Bộ Cá mặt trăng (danh pháp khoa học: Lampriformes) là một bộ cá vây tia. Chúng được gọi chung là lamprids (đúng hơn là được sử dụng cho Lampridae) hoặc lampriforms. Một từ đồng nghĩa với bộ này là Allotriognathi, trong khi một biến thể chính tả thường được nhìn thấy nhưng dường như không chính xác là Lampridiformes. Theo truyền thống, người ta xếp 7 họ còn sinh tồn trong bộ này, thường là cá nhỏ nhưng rất khác biệt, và tổng cộng chỉ có 12 chi với khoảng 24 loài được công nhận, nhưng một nghiên cứu phát sinh chủng loài gần đây cho thấy họ Stylephoridae với 1 loài duy nhất là Stylephorus chordatus bị xếp sai chỗ vào bộ này, và vị trí đúng của nó là gần với các loại cá tuyết của bộ Gadiformes, nhưng với hình thái học độc đáo và khác với Gadiformes nên được đề xuất tách ra thành bộ Stylephoriformes.

Phân loại
Bộ này thỉnh thoảng được chia ra thành Bathysomi và Taeniosomi. Tên gọi trước là một tổ hợp cận ngành, và do đó là đồng nghĩa với toàn bộ bộ này, trong khi tên gọi sau có thể được coi là một phân bộ hợp lệ. Bao gồm cả các đơn vị phân loại hóa thạch, phân loại của bộ Lampriformes theo trình tự phát sinh chủng loài với số lượng các chi và loài còn sinh tồn có thể được đưa ra như sau:
Cơ sở và incertae sedis
Chi † Bathysoma
† Bajaichthyidae Bannikov & Sorbini, 2014: Có lẽ có vị trí không xác định trong Acanthomorphata.
Chi † Bajaichthys Sorbini, 1983
Chi † Nardovelifer
Họ † Palaeocentrotidae Bonde, 1966
Chi † Palaeocentrotus Kühne, 1941
Họ † Turkmenidae Daniltshenko, 1968
† Turkmene Daniltshenko, 1968
Họ Veliferidae — cá cờ mặt trăng (2 chi, 2 loài). Loài Velifer hypselopterus có ở vùng biển Việt Nam.
Họ Lampridae — cá mặt trăng? (1 chi, 2 loài)
Phân bộ Taeniosomi
Họ Lophotidae — cá mào (crestfish), cá đai mũ: 2 chi, 4 loài.
Họ Radiicephalidae — cá đai đuôi lạ, cá đuôi thon (tapertail): Đơn loài.
Họ Trachipteridae — cá vây thô, cá đai, cá hố (ribbonfish): 3 chi, 10 loài.
Họ Regalecidae — cá mái chèo, cá trích vua, cá đai vua (oarfish, king of herrings): 2 chi, 4 loài.

Chuyển đi
Họ Stylephoridae trước đây xếp trong phân bộ Taeniosomi — cá đuôi roi, cá mắt ống (tube-eye), cá đuôi chỉ (thread-tail): Đơn loài.

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Betancur-R. et al. (2017):

}}
}}
}}
|2=
|2=
}}
}}
}}
}}
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Borden et al. (2019):

}}
}}
|2=Polymixiiformes
}}
|label2=Acanthopterygii
|2=
}}
}}
}}
}}
}}
Biểu đồ phát sinh nội bộ Lampriformes theo Betancur-R. et al. (2017):

|2=
}}
}}
}}
}}
}}

Xem thêm
Cá mặt trăng

Chú thích
Vương Giản Cơ

Vương Giản Cơ (chữ Hán: 王简姬, ? - ?), hay Thuận hoàng hậu (顺皇后) là nguyên phối thê tử của Tấn Giản Văn Đế Tư Mã Dục, vua thứ 12 của nhà Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Tuy là nguyên phối nhưng bà chưa từng làm Hoàng hậu khi còn sống. Bà bị phế và qua đời khi Tư Mã Dục còn ở tước Cối Kê vương. Thụy hiệu Hoàng hậu của bà được truy phong bởi con riêng của phu quân bà là Tư Mã Hiệu kế ngôi, tức Tấn Hiếu Vũ đế.

Tiểu sử
Vương Giản Cơ nguyên quán ở huyện Tấn Dương, quận Thái Nguyên. Bà là con gái của đại thần Vương Hà trong triều đình Đông Tấn. Thời trẻ, bà thành hôn với Thừa tướng nhà Tấn là Cối Kê vương Tư Mã Dục, sinh ra một người con trai là Tư Mã Đạo Sinh. Năm 348, mẹ con Vương Giản Cơ mắc tội nên bị phế truất, Tư Mã Đạo Sinh sau đó chết trong ngục. Không bao lâu sau, Vương Giản Cơ vì quá đau buồn nên cũng lâm bệnh mà mất.

Năm 371, Tư Mã Dục được lập làm hoàng đế, tức Tấn Giản Văn Đế. Tám tháng sau, Giản Văn đế mất, con trai của ông với người thiếp Lý Lăng Dung là Tư Mã Hiệu kế ngôi, tức Tấn Hiếu Vũ đế. Hiếu Vũ Đế truy tôn Vương Giản Cơ làm [Thuận hoàng hậu; 顺皇后], hợp táng cùng Giản Văn Đế ở Cao Bình lăng. Cha bà là Vương Hà được ban tặng chức Quang Lộc đại phu, Tán kị thường thị.

Xem thêm
Tấn Giản Văn Đế
Tư Mã Đạo Sinh
Tham khảo

Tấn thư
Tư trị thông giám
Chú thích
Văn Nhất Đa

, Bắc Kinh]]
Văn Nhất Đa (; 24 tháng 11 năm 1899 – 15 tháng 7 năm 1946), tên khai sinh Văn Gia Hoa (聞家驊), tên tự Hữu Tam (友三), Hữu Sơn (友山) Sau khi được giáo dục theo truyền thống, ông vào học tại đại học Thanh Hoa.

Năm 1922 ông đến Hoa Kỳ học mỹ thuật và văn chương tại Viện Nghệ thuật Chicago. Trong thời gian này tập thơ đầu tay của ông Hồng chúc (紅燭, "nến đỏ") được xuất bản.

Năm 1925, ông về nước và đảm nhiệm công tác giảng dạy tại đại học. Năm 1928, ông xuất bản tập thơ thứ hai Tử thủy (死水, "nước tù đọng"). Thơ ông chịu ảnh hưởng của Tây phương. Cũng trong năm 1928, ông tham gia "Tân Nguyệt Xã" và viết tiểu luận về thơ ca, chủ yếu nhấn mạnh rằng thơ ca phải có "tính chất chính quy". Ông cũng bắt đầu công bố những kết quả nghiên cứu của mình về văn học Trung Quốc cổ điển.

Khi nổ ra chiến tranh Trung-Nhật, ông cũng như nhiều trí thức khác từ đông bắc Trung Quốc chạy xuống Côn Minh, Vân Nam. Tại đây ông vẫn có thể tiếp tục công việc giảng dạy, ở thời điểm đó là tại Đại học Liên hiệp Tây Nam (được mở ra trong thời chiến).

Ông bắt đầu hoạt động chính trị năm 1944 để ủng hộ Đồng minh dân chủ Trung Quốc.
Bản tính thẳng thắn của ông đã khiến cho ông bị mật thám Quốc Dân Đảng ám sát ngay sau khi ông tham dự đám tang một người bạn năm 1946.

Một đài tưởng niệm lớn về ông được dựng tại khuôn viên Đại học Sư phạm Vân Nam ở Côn Minh. Ông cùng vợ được chôn cất tại Nghĩa trang cách mạng Bát Bảo Sơn.

Tham khảo