undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Sơn Lôi Di

Quẻ Sơn Lôi Di, đồ hình |::::| còn gọi là quẻ Di (頤 yi2), là quẻ thứ 27 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Quẻ thuộc hành Mộc (cấn), thế 4 ứng 1, là quẻ du hồn

Giải nghĩa: Vị thủy phong hiền

Bĩ cực thái lai, đi cầu người tài giúp, nuôi dưỡng giúp đỡ để có lực thành công, miêng đang được ăn, bụng đang mang thai

Dưỡng dã. Dung dưỡng. Chăm lo, tu bổ, thêm, ăn uống, bổ dưỡng, bồi dưỡng, ví như trời nuôi muôn vật, thánh nhân nuôi người. Phi long nhập uyên chi tượng: rồng vào vực nghỉ ngơi.

en:List of I Ching hexagrams 1-32
Trạch Phong Đại Quá

Quẻ Trạch Phong Đại Quá, đồ hình:||||: còn gọi là quẻ Đại Quá (大過 da4 guo4), là quẻ thứ 28 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Ngoại quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).

Giải nghĩa: Họa dã. Cả quá. Cả quá ắt tai họa, quá mực thường, quá nhiều, giàu cương nghị ở trong. Nộn thảo kinh sương chi tượng: tượng cỏ non bị sương tuyết.

Tham khảo

en:List of I Ching hexagrams 1-32
Thuần Ly

Quẻ Thuần Ly, đồ hình |:||:| còn gọi là quẻ Ly (離 li2), là quẻ thứ 30 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).

Giải nghĩa: Lệ dã. Sáng chói. Sáng sủa, trống trải, trống trơn, tỏa ra, bám vào, phụ bám, phô trương ra ngoài. Môn hộ bất ninh chi tượng: tượng nhà cửa không yên.

Tham khảo

en:List of I Ching hexagrams 1-32
Trạch Sơn Hàm

Quẻ Trạch Sơn Hàm, đồ hình::|||: còn gọi là quẻ Hàm (咸 xian2), là quẻ thứ 31 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Ngoại quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).

Giải nghĩa: Cảm dã. Thụ cảm. Cảm xúc, thọ nhận, cảm ứng, nghĩ đến, nghe thấy, xúc động. Nam nữ giao cảm chi tượng: tượng nam nữ có tình ý, tình yêu.

Tham khảo

en:List of I Ching hexagrams 1-32
Lôi Phong Hằng

Quẻ Lôi Phong Hằng, đồ hình:|||:: còn gọi là quẻ Hằng (恆 heng2), là quẻ thứ 32 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).

Giải nghĩa: Cửu dã. Trường cửu. Lâu dài, chậm chạp, đạo lâu bền như vợ chồng, kéo dài câu chuyện, thâm giao, nghĩa cố tri, xưa, cũ.

Tham khảo

en:List of I Ching hexagrams 1-32
Thiên Sơn Độn

Quẻ Thiên Sơn Độn, đồ hình::|||| còn gọi là quẻ Độn (遯 dun4), là quẻ thứ 33 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Ngoại quái là ☰ (||| 乾 qian2) Càn hay Trời (天).

Giải nghĩa: Thoái dã. Ẩn trá. Lui, ẩn khuất, tránh đời, lừa dối, trá hình, có ý trốn tránh, trốn cái mặt thấy cái lưng. Báo ẩn nam sơn chi tượng: tượng con báo ẩn ở núi nam.

Tham khảo

en:List of I Ching hexagrams 33-64
Lôi Thiên Đại Tráng

Quẻ Lôi Thiên Đại Tráng, đồ hình ||||:: còn gọi là quẻ Đại Tráng (大壯 da4 zhuang4), là quẻ thứ 34 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☰ (||| 乾 qian2) Càn hay Trời (天).
Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).

Giải nghĩa: Chí dã. Tự cường. Ý chí riêng, bụng nghĩ, hướng thượng, ý định, vượng sức, thịnh đại, trên cao, chót vót, lên trên, chí khí, có lập trường. Phượng tập đăng sơn chi tượng: tượng phượng đậu trên núi.

en:List of I Ching hexagrams 33-64
Địa Hỏa Minh Di

Quẻ Địa Hỏa Minh Di, đồ hình |:|::: còn gọi là quẻ Minh Di (明夷 ming2 yi2), là quẻ thứ 36 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).

Giải nghĩa: Thương dã. Hại đau. Thương tích, bệnh hoạn, buồn lo, đau lòng, ánh sáng bị tổn thương. Kinh cức mãn đồ chi tượng: gai góc đầy đường.

Tham khảo

en:List of I Ching hexagrams 33-64
Phong Hỏa Gia Nhân

Quẻ Phong Hỏa Gia Nhân, đồ hình |:|:|| còn gọi là quẻ Gia Nhân (家人 jia1 ren2), là quẻ thứ 37 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).
Ngoại quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).

Giải nghĩa: Đồng dã. Nảy nở. Người nhà, gia đinh, cùng gia đình, đồng chủng, đồng nghiệp, cùng xóm, sinh sôi, khai thác mở mang thêm. Khai hoa kết tử chi tượng: trổ bông sinh trái, nảy mầm.

Tham khảo

en:List of I Ching hexagrams 33-64
Hỏa Trạch Khuê

Quẻ Hỏa Trạch Khuê, đồ hình ||:|:| còn gọi là quẻ Khuê 睽 (kui2), là quẻ thứ 38 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).

Giải nghĩa: Quai dã. Hỗ trợ. Trái lìa, lìa xa, hai bên lợi dụng lẫn nhau, cơ biến quai xảo, như cung tên. Hồ giả hổ oai chi tượng: con hồ (cáo) nhờ oai con hổ.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 38
Thủy Sơn Kiển

Quẻ Thủy Sơn Kiển, đồ hình::|:|: còn gọi là quẻ Kiển 蹇 (jian3), là quẻ thứ 39 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Ngoại quái là ☵ (:|: 坎 kan3) Khảm hay Nước (水).

Giải nghĩa: Nạn dã. Trở ngại. Cản ngăn, chặn lại, chậm chạp, què, khó khăn. Bất năng tiến giả chi tượng: không năng đi.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 39
Lôi Thủy Giải

Quẻ Lôi Thủy Giải, đồ hình:|:|:: còn gọi là quẻ Giải (解 xie4), là quẻ thứ 40 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☵ (:|: 坎 kan3) Khảm hay Nước (水).
Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).

Giải nghĩa: Tán dã. Nơi nơi. Làm cho tan đi, như làm tan sự nguy hiểm, giải phóng, giải tán, loan truyền, tuyên truyền, phân phát, lưu thông, ban rải, ân xá. Lôi vũ tác giải chi tượng: tượng sấm động mưa bay.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 40
Trạch Thiên Quải

Quẻ Trạch Thiên Quải, đồ hình |||||: còn gọi là quẻ Quải (夬 guai4), là quẻ thứ 43 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☰ (||| 乾 qian2) Càn hay Trời (天).
Ngoại quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).

Giải nghĩa: Quyết dã. Dứt khoát. Dứt hết, biên cương, ranh giới, thành phần, thành khoảnh, quyết định, quyết nghị, cổ phần, thôi, khai lề lối. Ích chi cực tắc quyết chi tượng: lợi đã cùng ắt thôi.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 43
Thiên Phong Cấu

Quẻ Thiên Phong Cấu, đồ hình:||||| còn gọi là quẻ Cấu (姤 gou4), là quẻ thứ 44 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Ngoại quái là ☰ (||| 乾 qian2) Càn hay Trời (天).

Giải nghĩa: Ngộ dã. Tương ngộ. Gặp gỡ, cấu kết, liên kết, kết hợp, móc nối, mềm gặp cứng. Phong vân bất trắc chi tượng: gặp gỡ thình lình, ít khi.

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 44
Địa Phong Thăng

Quẻ Địa Phong Thăng, đồ hình:||::: còn gọi là quẻ Thăng (升 sheng1), là quẻ thứ 46 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Ngoại quái là ☷ (::: 坤 kun1) Khôn hay Đất (地).

Giải nghĩa: Tiến dã. Tiến thủ. Thăng tiến, trực chỉ, tiến mau, bay lên, vọt tới trước, bay lên không trung, thăng chức, thăng hà. Phù giao trực thượng chi tượng: chà đạp để ngoi lên trên.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 46
Hỏa Phong Đỉnh

Quẻ Hỏa Phong Đỉnh, đồ hình:|||:| còn gọi là quẻ Đỉnh (鼎 ding3), là quẻ thứ 50 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).

Giải nghĩa: Định dã. Nung đúc. Đứng được, chậm đứng, trồng, nung nấu, rèn luyện, vững chắc, ước hẹn. Luyện dược thành đơn chi tượng: tượng luyện thuốc thành linh đan, có rèn luyện mới nên người.
Kết hợp quẻ này vào cung vợ chồng là tốt, con cái mạnh khoẻ, gia đình yên ấm bền lâu.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 50
Thuần Chấn

Quẻ Thuần Chấn, đồ hình |::|:: còn gọi là quẻ Chấn (震 zhen4), là quẻ thứ 51 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).
Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).

Giải nghĩa: Động dã. Động dụng. Rung động, sợ hãi do chấn động, phấn phát, nổ vang, phấn khởi, chấn kinh. Trùng trùng chấn kinh chi tượng: khắp cùng dấy động.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 51
Thuần Cấn

Quẻ Thuần Cấn, đồ hình::|::| còn gọi là quẻ Cấn (艮 gen4), là quẻ thứ 52 của Kinh Dịch.

Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Ngoại quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).

Giải nghĩa: Chỉ dã. Ngưng nghỉ. Ngăn giữ, ở, thôi, dừng lại, đậy lại, gói ghém, ngăn cấm, vừa đúng chỗ. Thủ cựu đợi thời chi tượng: giữ mức cũ đợi thời.

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 52
Phong Sơn Tiệm

Quẻ Phong Sơn Tiệm, đồ hình::|:|| còn gọi là quẻ Tiệm (漸 jian4), là quẻ thứ 53 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Ngoại quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).

Giải nghĩa: Tiến dã. Tuần tự. Từ từ, thong thả đến, lần lần, bò tới, chậm chạp, nhai nhỏ nuốt vào. Phúc lộc đồng lâm chi tượng: phúc lộc cùng đến.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 53
Lôi Trạch Quy Muội

Quẻ Lôi Trạch Quy Muội, đồ hình ||:|:: còn gọi là quẻ Quy Muội (歸妹 gui1 mei4), là quẻ thứ 54 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).

Giải nghĩa: Tai dã. Xôn xao. Tai nạn, rối ren, lôi thôi, nữ chi chung, gái lấy chồng. Ác quỷ vi sủng chi tượng: tượng ma quái làm rối.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 54
Hỏa Sơn Lữ

Quẻ Hỏa Sơn Lữ, đồ hình::||:| còn gọi là quẻ Lữ (旅 lu3), là quẻ thứ 56 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Ngoại quái là ☲ (|:| 離 li2) Ly hay Hỏa (火).

Giải nghĩa: Khách dã. Thứ yếu. Đỗ nhờ, khách, ở đậu, tạm trú, kê vào, gá vào, ký ngụ bên ngoài, tính cách lang thang, ít người thân, không chính. Ỷ nhân tác giá chi tượng: nhờ người mai mối.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 56
Thuần Tốn

Quẻ Thuần Tốn, đồ hình:||:|| còn gọi là quẻ Tốn (巽 xun4), là quẻ thứ 57 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).
Ngoại quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).

Giải nghĩa: Thuận dã. Thuận nhập. Theo lên theo xuống, theo tới theo lui, có sự giấu diếm ở trong. Âm dương thăng giáng chi tượng: khí âm dương lên xuống giao hợp.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 57
Thuần Đoài

Quẻ Thuần Đoài, đồ hình ||:||: còn gọi là quẻ Đoài (兌 dui4), là quẻ thứ 58 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Ngoại quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).

Giải nghĩa: Duyệt dã. Hiện đẹp. Đẹp đẽ, ưa thích, vui hiện trên mặt, không buồn chán, cười nói, khuyết mẻ. Hỉ dật mi tu chi tượng: tượng vui hiện trên mặt, khẩu khí.

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 58
Phong Thủy Hoán

Quẻ Phong Thủy Hoán, đồ hình:|::|| còn gọi là quẻ Hoán (渙 huan4), là quẻ thứ 59 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☵ (:|: 坎 kan3) Khảm hay Nước (水).
Ngoại quái là ☴ (:|| 巽 xun4) Tốn hay Gió (風).

Giải nghĩa: Tán dã. Ly tán. Lan ra tràn lan, tán thất, trốn đi xa, lánh xa, thất nhân tâm, hao bớt. Thủy ngộ phong tắc hoán tán chi tượng: tượng nước gặp gió thì phải tan, phải chạy.

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 59
Thủy Trạch Tiết

Quẻ Thủy Trạch Tiết, đồ hình ||::|: còn gọi là quẻ Tiết (節 jie2), là quẻ thứ 60 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☱ (||: 兌 dui4) Đoài hay Đầm (澤).
Ngoại quái là ☵ (:|: 坎 kan3) Khảm hay Nước (水).

Giải nghĩa: Chỉ dã. Giảm chế. Ngăn ngừa, tiết độ, kiềm chế, giảm bớt, chừng mực, nhiều thì tràn. Trạch thượng hữu thủy chi tượng: trên đầm có nước.

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 60
Lôi Sơn Tiểu Quá

Quẻ Lôi Sơn Tiểu Quá, đồ hình::||:: còn gọi là quẻ Tiểu Quá (小過 xiao3 guo4), là quẻ thứ 62 của Kinh Dịch.

Nội quái là ☶ (::| 艮 gen4) Cấn hay Núi (山).
Ngoại quái là ☳ (|:: 震 zhen4) Chấn hay Sấm (雷).

Giải nghĩa: Quá dã. Bất túc. Thiểu lý, thiểu não, hèn mọn, nhỏ nhặt, bẩn thỉu, thiếu cường lực. Thượng hạ truân chuyên chi tượng: trên dưới gian nan, vất vả, buồn thảm.

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 62
Thủy Hỏa Ký Tế

Thủy Hỏa Ký Tế (đồ hình |:|:|:) còn gọi là Ký Tế (既濟 jĩ jĩ), là quẻ thứ 63 của Kinh Dịch.

Nội quái là ☲ (|:| 離 lĩ) Ly hay Hỏa (火).
Ngoại quái là ☵ (:|: 坎 kản) Khảm hay Nước (水).

Văn Vương viết thoán từ: Ký Tế: Hanh tiểu, lợi trinh. Sơ cát, chung loạn (既濟: 亨小, 利貞. 初吉, 終亂).

Chu Công viết hào từ:
Sơ cửu: Duê kỳ luân, nhu kỳ vĩ, vô cữu.
Lục nhị: Phụ táng kỳ phất, vật trục, thất nhật đắc.
Cửu tam: Cao Tôn phạt Quỷ Phương tam niên, khắc chi. Tiểu nhân vật dụng.
Lục tứ: Chu hữu y như, chung nhật giới.
Cửu ngũ: Đông lân sát ngưu, bất như tây lân chi thược tế, thực thụ kỳ phúc.
Thượng lục: Nhu kỳ thủ, lệ.

Giải nghĩa: Hợp dã. Hiện hợp. Gặp nhau, cùng nhau, đã xong, việc xong, hiện thực, ích lợi nhỏ. Hanh tiểu giả chi tượng: việc nhỏ thì thành.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 63
Hỏa Thủy Vị Tế

Quẻ Hỏa Thủy Vị Tế (đồ hình:|:|:|)còn gọi là quẻ Vị Tế (未濟 wẽi jĩ), là quẻ thứ 64 trong Kinh Dịch.

Nội quái là ☵ (:|: 坎 kản) Khảm hay Nước (水).
Ngoại quái là ☲ (|:| 離 lì) Ly hay Hỏa (火).
Theo Đại tượng học

Điềm triệu: Tiểu hồ ngật tế

Hệ loại: Hoán vị mà không đoạt ngôi Tính dẫn hóa phân định cao. Lập trường tốt.
Nhận diện: Dạng hoán ngôi, phân lập đều đặn "thỏa lòng". Hợp mà bất hóa, đa phần chủ về mặt an lập hiện tượng, lý tính theo dòng tự nhiên.
Tự nhiên: "cái gì tự nhiên cứ rất tự nhiên" trời đất; không - thời phân lập, an nhiên hóa sinh vạn sự. Đây là đặc biểu: Mặt trái của bốn đức tính 元亨利貞 (nguyên hanh lợi trinh)
Con người: Thường là "tâm lý mặc nhiên", nhưng không mặc định. Có tính năng động tích cực âm thầm. Cái gì cũng có lập trình, không cầu may, sợ rủi.
Xã hội: Hạng tự lực trung lưu, không chấp nhận khuất phục trước mọi thành bại, kỵ gian thương, chán thân quyền. Tuy có vất vả đời sống mà tâm vẫn an. Quốc gia tam quyền phân lập! Không bị ảnh hưởng bởi tâm trạng "Xuân thời phong nguyệt vi vi ngã, bất cảm nhất nghễ nhất quyết chi ý. Tha ngã chi liễu, ta hồ lộng ngoạn?"... (Khi người yêu chưa là của ta thì một hé môi liếc mắt cũng không giám, mà khi người ấy là ta rồi thì tha hồ bợt cỡn xem thường!)
Văn Vương viết thoán từ: Vị Tế: Hanh. Tiểu hồ ngật tế, nhu kỳ vĩ, vô du lợi (未濟: 亨. 小狐汔濟, 濡其尾, 无攸利).

Chu Công viết hào từ:
Sơ lục: Nhu kỳ vĩ, lận.
Cửu nhị: Duệ kỳ luân, trinh cát.
Lục tam: Vị Tế: chinh hung, lợi thiệp đại xuyên.
Cửu tứ: Trinh cát, hối vong. Chấn dụng phạt Quỷ Phương, tam niên. Hữu thưởng vu đại quốc.
Lục ngũ: Trinh, cát, vô hối. Quân tử chi quang hữu phu, cát.
Thượng cửu: Hữu phu vu ẩm tửu, vô cữu. Nhu kỳ thủ, hữu phu, thất thị.

Giải nghĩa: Thất dã. Thất cách. Thất bát, mất, thất bại, dở dang, chưa xong, nửa chừng. Ưu trung vọng hỷ chi tượng: tượng trong cái lo có cái mừng.

Bình luận: Kinh Dịch kết thúc bằng quẻ Vị Tế (chưa xong việc) mà trước đó lại là quẻ Ký Tế (đã xong việc). Ý nghĩa của nó là mọi sự việc tưởng chừng như đã kết thúc nhưng thực ra thì không bao giờ kết thúc. Suy rộng ra thì vạn vật trong vũ trụ cũng vậy. Sự chuyển động, thay đổi nói chung là không có đầu mà cũng chẳng có cuối.

Tham khảo

en:List of hexagrams of the I ChingHexagram 64
Thể loại:Kinh Dịch

Kinh Dịch là cuốn sách kinh điển rất lâu đời của người Trung Hoa. Nó mô tả hệ thống tư tưởng triết học và vũ trụ học của người Trung Hoa cổ đại. Tư tưởng triết học cơ bản dựa trên cơ sở của sự cân bằng thông qua sự đối kháng và thay đổi (chuyển dịch). Ở phương Tây, nhiều người hiểu Kinh Dịch đơn thuần như một hệ thống để bói toán, nhưng thực ra về bản chất nó là biểu hiện của kiến thức, sự hiểu biết và triết học của người Trung Hoa cổ đại.
Hồng Hà (định hướng)

Trong tiếng Việt, Hồng Hà là tên Hán Việt của Sông Hồng. Nó có thể được dùng để chỉ đến:

Địa danh
Việt Nam
Phường Hồng Hà, thành phố Hà Nội

; Địa danh cũ
Phường Hồng Hà, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
Phường Hồng Hà, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái
Xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội

Trung Quốc
Tên gọi một con sông ở tỉnh Hà Nam, Trung Quốc (洪河, Bính âm Hán ngữ: Hong He), chi lưu của Hoài Hà. Xem bài Hồng Nhữ Hà.
Tên gọi một châu tự trị ở tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Tên đầy đủ là Châu tự trị dân tộc Cáp Nê, Di Hồng Hà.
Huyện Hồng Hà thuộc châu này.

Tên người
Tên hiệu của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm.
Nhà báo Hồng Hà, Tổng Biên tập Báo Nhân dân (1928 – 2011) và là một Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Xem thêm
Sông Hồng (định hướng)
Sông Cái Nha Trang

Sông Cái Nha Trang, còn có tên là sông Phú Lộc, sông Cù, là sông lớn nhất tỉnh Khánh Hòa.

Sông có chiều dài 84&nbsp;km, diện tích lưu vực 1.732&nbsp;km².

Lưu vực này bao gồm toàn bộ 2 huyện Khánh Vĩnh và Diên Khánh, thành phố Nha Trang (trừ xã Vĩnh Lương) và khu vực Tây Bắc huyện Cam Lâm, độ cao trung bình 548 m, độ dốc trung bình 22,8%, mật độ sông suối 0,82&nbsp;km/ km². Có 15 phụ lưu với chiều dài trên 10&nbsp;km. Tổng lượng nước cả năm 1,79&nbsp;km³, tương ứng với độ sâu dòng chảy 940&nbsp;mm, môđun dòng chảy 29,8 l/s. km². Mùa lũ từ tháng 10 đến tháng 12, chiếm khoảng 73% lượng dòng chảy cả năm, môđun mùa lũ 240 l/s. km². Mùa cạn từ tháng 1 đến tháng 9, chiếm khoảng 27% lượng nước cả năm, môđun dòng chảy mùa cạn 10 - 18 l/s. km².

Các nhánh Sông/Suối

Sông phát nguyên từ Hòn Gia Lê, cao 1.812 m, chảy qua các huyện Khánh Vĩnh, Diên Khánh và thành phố Nha Trang rồi đổ ra biển ở Cửa Lớn (Đại Cù Huân). Sông Cái Nha Trang có 7 phụ lưu, bắt nguồn ở độ cao từ 900 đến 2.000 m nhưng lại rất ngắn, thường dưới 20&nbsp;km nên độ dốc rất lớn tạo nhiều ghềnh thác ở thượng lưu. Sông chảy đến thôn Xuân Lạc, xã Vĩnh Ngọc, thành phố Nha Trang thì chia làm hai nhánh:

Một nhánh chảy theo hướng Đông-Nam, men theo chân núi Đồng Bò, chảy xuống Trường Đông, Vĩnh Trường và chảy ra cửa biển Tiểu Cù Huân, gọi là Cửa Bé. Nhánh này hiện nay đã bị lấp, chỉ đến mùa nước lũ, dòng chính mới hiện rõ.

Nhánh thứ hai chảy xiên theo hướng Đông - Bắc (đây là nhánh chính của sông Cái) từ Xuân Lạc, xã Vĩnh Ngọc chảy đến Ngọc Hội, sông chia làm 2 chi:

Chi thứ nhất chảy vào Phương Sài, gọi là Ngư Trường (người xưa mượn bến Trường Cá tại Phường Củi mà đặt), rồi chảy xuống Hà Ra (nơi đây xưa kia, nước xoáy tạo thành một đầm rộng gọi là đầm Xương Huân nay đã bị lắp để xây chợ Đầm) rồi chảy tiếp ra cửa Đại Cù Huân, tức Cửa Lớn Nha Trang.
Chi thứ hai rộng và sâu hơn, chảy xuống Xóm Bóng - Cù Lao, rồi cũng chảy ra cửa Nha Trang như chi kia.

Hai chi trước khi chảy ra cửa biển, gặp nhau và cùng ôm lấy cồn đất phù sa, tên gọi là Cồn Dê (Cồn Ngọc Thảo).

Phần thượng lưu của sông Cái Nha Trang có rất nhiều thác. Từ cửa sông Chò trở lên thì có thác Đồng Trăng, thác Ông Hào, thác Đá Lửa, thác Nhét, thác Mòng, thác Võng. Qua khỏi thác Võng thì có thác Dằng Xay, thác Tham Dự, thác Ngựa, thác Hông Tượng, thác Trâu Đụng, thác Giang Ché, thác Trâu Á, thác Nai, thác Rùa, thác Hòm... Phần trên nguồn còn có rất nhiều thác nhưng ít người lên đến nên không có tên gọi.

Tham khảo

Xem thêm
Sông Con
Sông Cái

Liên kết ngoài
Đơn vị đo

Đơn vị đo lường hay đơn vị đo là bất kỳ một đại lượng vật lý, hay tổng quát là một khái niệm, nào có thể so sánh được, ở điều kiện tiêu chuẩn (thường không thay đổi theo thời gian) dùng để làm mốc so sánh cho các đại lượng cùng loại trong đo lường.

Trên thế giới đang tồn tại nhiều hệ các đơn vị đo lường (hệ đo lường). Hệ đo lường được sử dụng phổ biến nhất là hệ đo lường quốc tế hay còn gọi là hệ đo lường SI.

Ví dụ
Lấy ví dụ đại lượng vật lý khối lượng, một đại lượng có thể so sánh về độ lớn, có thể dùng đơn vị đo là khối lượng của một vật thể ở trong một điều kiện không thay đổi theo thời gian. Trong hệ đo lường quốc tế, từ năm 1889 đến nay, người ta lấy vật thể tiêu chuẩn đó là khối kilôgam được cất giữ ở Paris bởi tổ chức BIPM.

Các hệ đo lường
Hệ đo lường quốc tế
Hệ đo lường cổ Việt Nam
Hệ đo lường Anh Mỹ
Hệ đo tự nhiên

Các đơn vị đo lường
Đơn vị đo áp suất
Đơn vị đo chiều dài
Đơn vị đo công suất
Đơn vị đo cường độ sáng
Đơn vị đo diện tích
Đơn vị đo điện
Đơn vị đo độ nhớt
Đơn vị đo khối lượng
Đơn vị đo lực
Đơn vị đo mật độ
Đơn vị đo năng lượng
Đơn vị đo nhiệt độ
Đơn vị đo phóng xạ
Đơn vị đo số lượng
Đơn vị đo tần số
Đơn vị đo thể tích
Đơn vị đo thời gian
Đơn vị đo tiền tệ
Đơn vị đo từ
Đơn vị đo vận tốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đổi đơn vị đo lường trực tuyến
Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam
Trung tâm đo lường Việt Nam
Convertworld.com
Thể loại:Sóng điện từ

Bức xạ điện từ (hay sóng điện từ) là sự kết hợp (nhân vector) của dao động điện trường và từ trường vuông góc với nhau, lan truyền trong không gian như sóng. Sóng điện từ cũng bị lượng tử hoá thành những "đợt sóng" có tính chất như các hạt chuyển động gọi là photon.
Thể loại:Đơn vị đo chiều dài

Một đơn vị đo chiều dài là một chiều dài chuẩn (thường không đổi theo thời gian) dùng để làm mốc so sánh về độ lớn cho mọi chiều dài khác.
Pêtamét

| units2 = Hệ thống đơn vị thiên văn
| inunits2 = &emsp;&emsp;
| units3 = Hệ đo lường Anh/Mỹ
| inunits3 =
| units4 = Hải lý
| inunits4 =
}}
Một pêtamét (viết tắt là Pm) là một khoảng cách bằng 1015 mét.

Trong hệ đo lường quốc tế, pêtamét là đơn vị đo được suy ra từ đơn vị cơ bản mét theo định nghĩa trên.

Pêtamét có thể được dùng để đo khoảng cách giữa các vì sao, tuy nhiên các nhà thiên văn thường quen dùng năm ánh sáng (khoảng 9.5 pêtamét) và parsec (khoảng 31 pêtamét) hơn.

Chữ pêta (hoặc trong viết tắt là P) viết liền trước các đơn vị trong hệ đo lường quốc tế để chỉ rằng đơn vị này được nhân với 1015 lần. Xem thêm trang độ lớn trong SI.

Các chuyển đổi
1 Pm = 6685 AU
1 năm ánh sáng = 9,46 Pm
1 parsec = 30,86 Pm
khoảng cách từ Trái Đất đến Proxima Centauri (ngôi sao gần nhất) = 40,17 Pm
khoảng cách từ Trái Đất đến sao Sirius = 81 Pm
khoảng cách từ Trái Đất đến sao Vega = 237 Pm
1 Pm = 38.6 ngày ánh sáng

Xem thêm
Hệ đo lường quốc tế
Độ lớn trong SI
Năm ánh sáng
Parsec

Tham khảo

]]

nl:Petameter
Thứ Hai

Thứ Hai là một ngày trong tuần nằm giữa Chủ nhật và thứ Ba.

Trong văn minh phương Tây, thứ Hai được lấy tên từ Mặt Trăng. Thứ Hai thường được xem là ngày đầu tiên trong tuần làm việc.

Tiếng Việt thì chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi Thứ Hai là segunda-feira, nghĩa là "ngày lễ thứ nhì". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi thứ Hai là "ngày thứ hai trong tuần".

Trong các nước, Tiếng Trung ngày này được gọi là Tinh kỳ nhất (chữ Hán: 星期一) nghĩa là kỳ sao thứ nhất. Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là Nguyệt Diệu Nhật (Kanji/Hanja: 月曜日, Kana: げつようび - getsu yōbi, Hangeul: 월요일 - wol yo il), nghĩa là "ngày Nguyệt Diệu" hay "ngày Mặt Trăng".

Tham khảo
Thứ Tư

Thứ Tư là một ngày trong tuần nằm giữa thứ Ba và thứ Năm. Thứ Tư trong một số tiếng phương Tây được lấy tên từ Sao Thủy.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi ngày này trong tuần là quarta-feira, nghĩa là "ngày lễ thứ tư". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là Tinh kỳ tam (chữ hán: 星期三) nghĩa là kỳ sao thứ ba. Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là Thủy Diệu Nhật (Kanji/Hanja: 水曜日, Kana: すいようび - sui yōbi, Hangeul: 수요일 - su yo il), nghĩa là "ngày Thủy Diệu" hay "ngày Sao Thủy".

Tham khảo

Liên kết ngoài
:Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Hoa và Nhật (tiếng Anh)
Thứ Năm

Thứ Năm là một ngày trong tuần nằm giữa thứ Tư và thứ Sáu. Thứ Năm trong một số tiếng phương Tây được lấy tên từ Sao Mộc.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi ngày này trong tuần là quinta-feira, nghĩa là "ngày lễ thứ năm". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là Tinh kỳ tứ (chữ hán: 星期四) nghĩa là kỳ sao thứ tư. Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là Mộc Diệu Nhật (Kanji/Hanja: 木曜日, Kana: もくようび - moku yōbi, Hangeul: 목요일 - mok yo il), nghĩa là "ngày Mộc Diệu" hay "ngày Sao Mộc".

Theo một số quy ước (xem ISO 8601), các ngày thứ Năm dùng để đánh số tuần: tuần 1 là tuần được định nghĩa là tuần có thứ Năm đầu tiên trong năm và cứ thế tính tiếp.
Tham khảo

Liên kết ngoài
Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Hoa và Nhật
Thứ Sáu

Thứ Sáu là một ngày trong tuần và nằm giữa thứ Năm và thứ Bảy. Thứ Sáu trong một số tiếng phương Tây được lấy tên từ Sao Kim.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi ngày này trong tuần là sexta-feira, nghĩa là "ngày lễ thứ sáu". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là Tinh kỳ ngũ (chữ Hán: 星期五) nghĩa là kỳ sao thứ năm. Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là Kim Diệu Nhật (Kanji/Hanja: 金曜日, Kana: きんようび - kin yōbi, Hangeul: 금요일 - geum yo il), nghĩa là "ngày Kim Diệu" hay "ngày Sao Kim".

Ở những nước làm việc năm ngày một tuần, thứ Sáu là ngày làm việc cuối cùng nên thường được dùng để tổ chức lễ lạc và nghỉ ngơi.

Ở phương Tây người ta tin rằng "thứ Sáu ngày 13" là một ngày xui xẻo, dễ bị ma quỷ quấy rối vì theo Kinh Thánh con số 13 trùng với 13 nhân vật có mặt tại bữa Tiệc Ly, còn Thứ Sáu là ngày Jesus bị đóng đinh trên cây thập tự. Thứ Sáu cũng là ngày Adam và Eva ăn trái táo cấm.

Thứ sáu còn là ngày lễ thánh của đạo Hồi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Hoa và Nhật (tiếng Anh)
Thứ Bảy

Thứ Bảy là một ngày trong tuần nằm giữa thứ Sáu và Chủ nhật. Ngày này cùng ngày chủ nhật được gọi chung là cuối tuần.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn coi ngày này là ngày thứ bảy trong tuần lễ. Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là Tinh kỳ lục (chữ Hán: 星期六) nghĩa là kỳ sao thứ sáu. Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là Thổ Diệu Nhật (Kanji/Hanja: 土曜日, Kana: どようび - do yōbi, Hangeul: 토요일 - to yo il), nghĩa là "ngày Thổ Diệu" hay "ngày Sao Thổ".

Với các ngôn ngữ Âu châu khác, tên gọi ngày Thứ Bảy có gốc từ thần thoại La Mã Saturnus, tức vị thần nông nghiệp.

Theo truyền thống Do Thái, thứ Bảy là ngày Sabat, ngày cuối tuần, ngày quan trọng nhất trong tuần, vì theo Kinh Thánh đó là ngày được Chúa chúc phúc. Trong ngày này, mọi hoạt động đều phải được nghỉ để hoàn toàn rảnh rỗi.

Liên kết ngoài
Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần [[tiếng Trung Quốc|tiếng Hoa] và Nhật (tiếng Anh)]

Tham khảo
Tháng năm

Tháng 5 là tháng có 31 ngày.

Những sự kiện trong tháng 5

1 tháng 5 - Ngày Quốc tế Lao động.
3 tháng 5 - Ngày Tự do Báo chí Thế giới (World Press Freedom Day) theo Liên Hợp Quốc.
7 tháng 5 - Chiến thắng Điện Biên Phủ 1954
7 tháng 5 - Đức Quốc Xã chính thức đầu hàng Khối Đồng Minh tại Mặt trận phía Tây
9 tháng 5 - Ngày chiến thắng Phát xít Đức.
Ngày 12 tháng 5 - Ngày Điều dưỡng Thế giới
19 tháng 5 - Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
29 tháng 5 - Ngày Quốc tế Gìn giữ Hòa bình Liên Hợp Quốc (International Day of United Nations Peacekeepers).
31 tháng 5 - Ngày Quốc tế không Thuốc lá.

Xem thêm
Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Tháng sáu

Tháng sáu là tháng thứ sáu theo lịch Gregorius, có 30 ngày.

Những sự kiện trong tháng 6

1 tháng 6 - Ngày Quốc tế thiếu nhi
5 tháng 6 - Ngày Môi trường Thế giới (World Environment Day)
21 tháng 6 - Ngày Hạ chí; Ngày hội Âm nhạc Quốc gia Pháp; Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam: Ngày hội trượt ván Thế giới (World Skateboarding Day)
23 tháng 6 - Ngày Dịch vụ Công cộng Liên Hợp Quốc (United Nations Public Service Day)
28 tháng 6 - Ngày Gia đình Việt Nam.
6 tháng 6 - Ngày Quốc khánh Thụy Điển
Ngày Đại dương Thế giới được kỷ niệm không chính thức vào ngày 8 tháng 6 khi nó được đề xuất năm 1992 bởi Canada trong Hội nghị Trái Đất ở Rio de Janeiro, Brasil, và sau đó được Liên Hợp Quốc công nhận chính thức là ngày lễ quốc tế vào năm 2008 trong Nghị quyết A/RES/63/111.

Xem thêm

Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Tháng bảy

Tháng bảy hay tháng bẩy là tháng thứ bảy theo lịch Gregorius, có 31 ngày.

Những sự kiện trong tháng 7

Thứ bảy đầu tháng là Ngày Quốc tế Hợp tác (International Day of Cooperatives)
1 tháng 7 là ngày Bảo hiểm y tế Việt Nam
4 tháng 7 là Ngày lễ độc lập của Hoa Kỳ
11 tháng 7 là Ngày Dân số Thế giới (World Population Day)
14 tháng 7 là ngày Quốc khánh nước Cộng hòa Pháp
15 tháng 7 Ngày truyền thống Thanh niên xung phong
22 tháng 7 là ngày lễ thánh Maria Madalena
27 tháng 7 là Ngày Thương binh Liệt sĩ Việt Nam
28 tháng 7 là Ngày thành lập Công Đoàn Việt Nam

Ngày lễ và kỷ niệm

3 tháng 7 - Ngày mất nhà thơ trào phúng Dương Quân, Việt Nam

Xem thêm

Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Giáo hội Anh

|territory = AnhĐảo ManChannel IslandsGibraltarchâu Âu lục địa
|language= tiếng Anh
|population = 27&nbsp;triệu thành viên báp-têm (2010)
|website = www.churchofengland.org
}}
Giáo hội Anh là giáo hội Kitô giáo được thiết lập chính thức ở Anh, đóng vai trò là giáo hội mẹ của Khối Hiệp thông Anh giáo trên toàn cầu. Giáo hội được chia làm 2 giáo tỉnh: Canterbury ở miền Nam và York ở miền Bắc, được đứng đầu bởi Tổng giám mục Canterbury và Tổng giám mục York, mỗi vị đều mang thêm tước hiệu Giáo trưởng (Primate). Giáo hội Anh nhìn nhận mình mang cả hai căn tính Công giáo và Cải cách.

Bởi vì Anh giáo được công nhận là quốc giáo nên về mặt danh nghĩa, Quân vương Anh (hiện nay là Quốc vương Charles III) có tước hiệu hiến định là "Người Quản trị Tối thượng (Supreme Governor) của Giáo hội Anh". Thực tế, Tổng Giám mục Canterbury là người lãnh đạo Giáo hội Anh. Anh giáo trên toàn cầu bao gồm nhiều giáo hội độc lập tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ công nhận Tổng giám mục Canterbury là nhà lãnh đạo tượng trưng. Giám mục Justin Welby đã thay thế tiến sĩ Rowan Williams đảm nhận chức Tổng Giám mục Canterbury vào ngày 21 tháng 3 năm 2013.

Lịch sử
Kitô giáo được rao giảng tại Britannia vào khoảng thế kỷ thứ hai trong bối cảnh văn hóa La Mã-Briton. Khi Đế quốc La Mã sụp đổ, người Anglo-Saxon theo pagan giáo di cư tới hòn đảo này, giáo hội Celt thu hẹp về Cornwall và Wales. Năm 597, Giáo hoàng Grêgôriô I gửi các nhà truyền giáo tới để cải đạo cho người Anglo-Saxon. Đoàn truyền giáo được dẫn đầu bởi Augustinô, người trở thành Tổng giám mục Canterbury đầu tiên. Tại Northumbria, các nhà truyền giáo Celt cạnh tranh với các giáo sĩ Roma. Công nghị Whitby năm 664 quyết định cho Northumbria theo truyền thống Roma. Các Vương quốc Anglo-Saxon đều dần cải đạo, Công giáo trở thành phần thiết yếu của đời sống và văn hóa Anh.

Thời kì Trung Cổ, Giáo hội Anh chịu dưới quyền của Giáo hoàng, nhưng tách ra khỏi Rôma vào năm 1534 dưới triều vua Henry VIII, tuy rằng đã có nhập lại một cách tạm thời dưới triều của Nữ vương Mary I trong năm 1555.

Chú thích

Liên kết ngoài
Website của Giáo hội Anh (tiếng Anh)
Thể loại:Kitô giáo

Kitô giáo, hay Cơ Đốc giáo, còn gọi là Thiên Chúa giáo, là tôn giáo thuộc truyền thống Abraham, dựa trên cuộc đời, lời rao giảng, cái chết trên thập giá và sự sống lại của Chúa Giêsu như đã mô tả trong Kinh Thánh Tân Ước. Kitô giáo có các nhánh chính là Công giáo Rôma, Tin Lành và Chính thống giáo Đông phương.
Tháng tám

Tháng tám là tháng thứ tám theo lịch Gregorius, có 31 ngày.

Những sự kiện trong tháng 8

08 tháng 8 năm 1967 - Ngày thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
15 tháng 8 năm 1945 - Chiến thắng phát-xít Nhật.
1945 - Cách mạng do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo nhân dân giành chính quyền từ tay Nhật Bản, Pháp và khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
19 tháng 8 năm 1945 - Ngày Cách mạng tháng tám.
20 tháng 8 năm 1888 - Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng (Việt Nam).
26 tháng 8 năm 1975 - Việt Nam là thành viên của Phong trào Các nước không liên kết.

Ngày lễ và kỷ niệm

6 tháng 8 - Ngày Quốc tế chống vũ khí nguyên tử (1945).
8 tháng 8 - Ngày sinh Dương Quân, nhà thơ trào phúng Việt Nam.
9 tháng 8 - Ngày Quốc tế của người thổ dân thế giới (International Day of the World's Indigenous People)
10 tháng 8 - Ngày vì nạn nhân chất độc màu da cam Việt Nam (2004).
12 tháng 8 - Ngày Quốc tế Thanh Thiếu niên (International Youth Day), Ngày thành lập tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (1991)
19 tháng 8 - Cách mạng tháng Tám thành công ở Hà Nội (1945)
19 tháng 8 - Ngày truyền thống của Công an Nhân dân Việt Nam (1945)
19 tháng 8 - Ngày thành lập Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC (2004)
20 tháng 8 - Ngày sinh của Tôn Đức Thắng, Chủ tịch thứ hai của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch đầu tiên của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1888)
23 tháng 8 - Ngày Quốc tế tưởng niệm việc buôn bán nô lệ và việc hủy bỏ nó (International Day for the Remembrance of the Slave Trade and its Abolition).
25 tháng 8 - Ngày sinh của Võ Nguyên Giáp, Đại tướng đầu tiên, Tổng tư lệnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam
26 tháng 8 - Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tham gia Phong trào không liên kết (1975)
29 tháng 8 - thành lập quận Kiến An thuộc thành phố Hải Phòng

Xem thêm
Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Tháng chín

Tháng chín là tháng thứ chín theo lịch Gregorius, với 30 ngày.

Những sự kiện trong tháng 9
Ngày 2 tháng 9: Ngày Quốc khánh của Việt Nam (Independence Day of Vietnam)
Ngày 7 tháng 9: Ngày thành lập Đài Tiếng nói Việt Nam (1945); Ngày phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên của Đài Truyền hình Việt Nam (1970)
Ngày 8 tháng 9: Quốc tế xóa nạn mù chữ (International Literacy Day)
Ngày 15 tháng 9: Ngày Quốc tế Dân chủ (International Day of Democracy)
Ngày 16 tháng 9: Ngày Quốc tế Bảo vệ Tầng ôzôn (International Day for the Preservation of the Ozone Layer)
Ngày 21 tháng 9: Ngày Quốc tế Hòa bình (International Day of Peace) (trước đây là ngày khai mạc Đại hội đồng Liên hợp Quốc)
Ngày 21 tháng 9: Ngày Thu phân
Ngày 23 tháng 9: Ngày Nam bộ kháng chiến, chiến tranh Việt Nam
(Autumnal Equinox Day)
Ngày 28 tháng 9: Ngày Hàng hải Thế giới (World Maritime Day)

Xem thêm
Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Tháng mười

Tháng mười là tháng thứ mười theo lịch Gregorius, có 31 ngày.

Những sự kiện trong tháng 10

1: Ngày Người Cao niên Quốc tế (International Day for Older Persons)
4: Tuần lễ Không gian Thế giới (World Space Week)
5: Ngày Nhà giáo Thế giới (World Teacher's Day)
Thứ hai đầu tháng: Ngày Cư ngụ Thế giới (World Habitat Day)
8: Ngày phát sóng kênh truyền hình quốc gia VTV9
9: Ngày Bưu điện Thế giới (World Post Day)
10: Thăng Long - Hà Nội
13: Ngày Quốc tế Giảm nhẹ Thiên tai (International Day for Disaster Reduction)
14: Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam
15: Ngày thành lập Hội LHTN Việt Nam, ngày dân vận khéo
16: Ngày Lương thực Thế giới (World Food Day)
17: Ngày Quốc tế xóa nghèo (International Day for the Eradication of Proverty)
20: Ngày Phụ Nữ Việt Nam (VietNam Women's Day)
23: Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển
24: Ngày Liên hợp Quốc (United Nations Day) và Ngày Phát triển Thông tin Thế giới (World Development Information Day)
24 - 30: Tuần lễ Giải trừ quân bị (Disarmament Week)
31: Lễ hội Halloween (Halloween)

Xem thêm

Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Tháng mười một

Tháng mười một là tháng thứ mười một theo lịch Gregorius, với 30 ngày.

Trong tiếng Việt dân dã, tháng mười một trong âm lịch còn được gọi là tháng một, khi đó tháng một âm lịch được gọi là tháng giêng.

Những sự kiện trong tháng 11
01 tháng 11 – Ngày lễ Các Thánh (All Saints' Day)
01 tháng 11 - Đảo chính Việt Nam Cộng hòa 1963
02 tháng 11 – Ngày lễ Các đẳng Linh hồn (All Souls' Day)
06 tháng 11 – Ngày Quốc tế Phòng khai thác môi trường trong Chiến tranh và xung đột vũ trang (International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict)
12 tháng 11 – Ngày truyền thống công nhân Mỏ Việt Nam
14 tháng 11 – Ngày Bệnh dư đường Thế giới (World Diabetes Day)
16 tháng 11 – Ngày Khoan dung Quốc tế (International Day of Tolerance)
18 tháng 11 - Ngày thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam
19 tháng 11 – Ngày Quốc tế Nam giới (International Men's Day)
Chủ nhật thứ ba của tháng 11 – Ngày Thế giới tưởng niệm nạn nhân giao thông đường bộ (World Day of Remembrance for Road Traffic Victims)
20 tháng 11 – Ngày Thiếu nhi Thế giới (Universal Children's Day), và Ngày Công nghiệp hóa châu Phi (Africa Industrialization Day)
20 tháng 11 – Ngày Nhà giáo Việt Nam
21 tháng 11 – Ngày Truyền hình Thế giới (World Television Day)
23 tháng 11 - Ngày Nam Kỳ khởi nghĩa
25 tháng 11 – Ngày Quốc tế xóa bỏ Bạo lực đối với Phụ nữ (International Day for the Elimination of Violence against Women)

Những ngày kỷ niệm

18 tháng 11 – Kỷ niệm ngày thành lập mặt trận thống nhất dân tộc Việt Nam hay còn gọi là ngày Đại đoàn kết.
23 tháng 11 – Kỷ niệm ngày thành lập Hiệp hội Điều Việt Nam (Vietnam Cashew Association - VINACAS), 23 tháng 11 năm 1990.

Tham khảo
Tháng mười hai

Tháng mười hai là tháng thứ mười hai theo lịch Gregorius, có 31 ngày.

Tháng mười hai trong âm lịch còn được gọi là tháng chạp.

Sự kiện trong tháng 12
1 tháng 12 – Ngày Thế giới phòng chống HIV/AIDS (World AIDS Day)
1 tháng 12 – Quốc khánh România
2 tháng 12 – Quốc khánh Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất
2 tháng 12 – Quốc khánh Lào
3 tháng 12 – Ngày Người khuyết tật Quốc tế (International Day of Disabled Persons)
6 tháng 12 – Quốc khánh Phần Lan
9 tháng 12 – Ngày Quốc tế chống tham nhũng (International Anti-Corruption Day) theo LHQ
10 tháng 12 – Ngày Nhân quyền (Human Rights Day) theo LHQ
12 tháng 12 – Quốc khánh Kenya
20 tháng 12 – Ngày Quốc tế Đoàn kết Nhân loại (International Human Solidarity Day)
22 tháng 12 – Đông chí; Thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân; Ngày hội Quốc phòng toàn dân Việt Nam
25 tháng 12 – Lễ Giáng sinh; Liên Xô tan rã
26 tháng 12 - Ngày dân số Việt Nam
27 tháng 12 – Ngày Quốc tế Phòng chống dịch bệnh (International Day of Epidemic)

Xem thêm
Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Tháng một

Tháng Một (tháng 1 - tháng Januariô) là tháng đầu tiên trong lịch Gregorius, có 31 ngày. Trong âm lịch, tháng đầu tiên gọi là tháng Giêng. Ngoài ra, người Việt xưa kiến Tý lấy tháng thứ mười một âm lịch làm đầu năm, nên cũng đã gọi tháng này là tháng một. Cách nói "một, chạp, giêng, hai" đã quen thuộc và trở thành câu nói cửa miệng của người Việt.

Sự kiện
1959: Quốc khánh nước Cộng hòa Cuba
1960: Hồ Chí Minh ký sắc lệnh công bố Hiến pháp 1959 của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
1968: Sự kiện Tết Mậu Thân

Sinh

1756 – Wolfgang Amadeus Mozart , nghệ sĩ dương cầm và nhà soạn nhạc người Áo (m. 1791)

Xem thêm
Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Tháng hai

Tháng hai là tháng thứ hai và tháng có ít ngày nhất theo lịch Gregorius: 28 ngày hoặc 29 ngày (năm nhuận).

Sự kiện

Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (ngày 3 tháng 2)
Ngày Valentine (ngày 14 tháng 2)
Quốc khánh Kuwait (ngày 25 tháng 2)
Ngày thầy thuốc Việt Nam (ngày 27 tháng 2)

Xem thêm

Những ngày kỷ niệm

Tham khảo
Tháng giêng

Trong âm lịch, hiện nay thuật ngữ tháng giêng (hay chính nguyệt) dùng để chỉ tháng thứ nhất của năm. Tháng này còn gọi là tháng Dần. Ngày đầu tiên của tháng này có thể dao động trong khoảng giữa hai tiết Đại hàn và Vũ thủy, nhưng nói chung nó chủ yếu dao động xung quanh tiết Lập xuân trong phạm vi ±10 ngày (xem thêm tiết khí). Việc xác định ngày bắt đầu cũng như số ngày trong tháng phụ thuộc vào khoảng thời gian giữa hai trăng mới (new moon) kế tiếp nhau, tuy nhiên nói chung thì nó có 29 hoặc 30 ngày. Ngày đầu tiên của tháng này là Tết Nguyên Đán. Đa phần các lễ hội của Việt Nam hiện nay tập trung trong tháng giêng. Trong âm lịch, tháng giêng là tháng hiếm khi nhuận (rất thú vị là người ta không thể ăn hai Tết Nguyên Đán trong vòng chỉ có một tháng), mặc dù vậy nhưng theo một số phép tính lịch trước thì đến năm 2148 (Mậu Thân) sẽ nhuận tháng giêng (Mùng 1 tháng Giêng âm lịch vào ngày Chủ nhật 21.1.2148, mùng 1 tháng Giêng nhuận vào thứ Ba ngày 20.2.2148). Trước đó, năm Quý Hợi 1803 lịch Việt Nam cũng nhuận tháng giêng. Đôi khi người ta vẫn gọi là tháng một, tuy nhiên đa phần hiểu tháng một âm lịch là tháng thứ 11 (tháng Tý) trong những năm âm lịch thường. Các nhà lập lịch còn thêm Can vào trước tên gọi của tháng, nên trên lịch có các tên tháng như Giáp Dần, Bính Dần, Mậu Dần, Canh Dần, Nhâm Dần tùy theo từng năm. Tuy nhiên, rất khó nhớ cách gọi này nếu không nhìn vào lịch.

Xem thêm
Tháng một dương lịch

Tham khảo
Tháng chạp

Tháng Chạp, còn gọi là tháng củ mật, là tháng cuối cùng của một năm âm lịch - tháng thứ mười hai (12) đối với các năm âm lịch thường hoặc tháng thứ mười ba (13) trong những năm âm lịch nhuận. Tháng âm lịch nào cũng chỉ có thể có từ 29 đến 30 ngày, tùy theo thời điểm diễn ra hai kỳ trăng non kế tiếp nhau theo giờ địa phương. Ở Việt Nam đó là GMT+7. Xem thêm lịch Trung Quốc. Tháng Chạp là tháng luôn luôn diễn ra sau ngày đông chí. Cách tính số lượng ngày trong tháng âm lịch và số tháng trong năm cũng như việc xác định tháng nào là tháng nhuận (nếu có trong năm âm lịch đó) tương đối phức tạp.

Người Trung Quốc xưa gọi tháng 12 âm lịch là tháng Quý đông (tháng cuối mùa đông), nhưng còn một cái tên khác là "Lạp nguyệt". Chữ "lạp" có xuất xứ từ thịt, vì từ thời xưa người Trung Quốc đã thích ướp thịt khô vào dịp mùa đông để dành ăn quanh năm. Việc ướp thịt rộ lên vào tháng 12, và đó là lý do vì sao người Trung Quốc gọi đây là Lạp nguyệt. Lạp cũng là lễ tế cuối năm của người Trung Quốc. Từ thời nhà Chu, tháng 12 là dịp nhà vua nghỉ ngơi săn bắn, còn đặt lệ: lễ tế tất niên gọi là "đại lạp".

Trong Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt do Nguyễn Tài Cẩn biên soạn, chính từ 2 chữ "Lạp nguyệt" này, người Việt đã đọc chệch từ Lạp thành Chạp. Tương tự là tháng Giêng, bắt nguồn từ hai chữ "Chính nguyệt".

Người xưa gọi tháng Chạp là "tháng củ mật" bởi tháng ấy nhiều trộm đạo. "Củ" là củ soát, kiểm soát, còn "mật" là cẩn mật, nghĩa là kiểm soát cẩn mật. Đến tháng Chạp này, các quan phủ thường hay nhắc nhở những người dân cần cẩn mật, các tuần đinh phải tăng cường kiểm soát cẩn mật để phòng ngừa trộm cắp.

Cho đến nay, tháng Chạp vẫn được coi là "tháng củ mật". Đây là tháng làm ăn không chỉ của người lương thiện mà của cả người bất lương vì cuối năm ai cũng có nhu cầu Tết. Do đó, kẻ trộm cắp tăng cường nhòm ngó, tìm cơ hội để lấy cắp món nọ món kia. Ngoài ra "tháng củ mật" vì theo quan niệm của dân ta cho rằng đây là tháng xui xẻo hay là tháng có thể dễ mất mát tiền của, hay bị "tai bay vạ gió", có khi hao người tốn của với những lý do hết sức khác nhau nhưng thường cho là… đen và đắng như Củ Mật.

Tham khảo
Sóc (lịch)

Sóc trong công tác lập lịch trong âm lịch theo kiểu lịch Việt Nam (đúng ra là âm-dương lịch), được hiểu là thời điểm xảy ra trăng mới theo múi giờ địa phương. Sóc là mốc để tính ngày đầu tiên của tháng âm lịch. Ngày đầu tiên của tháng âm lịch là ngày chứa điểm sóc, cho dù điểm sóc có thể xảy ra ở thời điểm 23 h 59 m 59 s (tính theo giờ địa phương) của ngày dương lịch. Tháng âm lịch sẽ kết thúc vào 23 h 59 m 59 s của ngày trước khi diễn ra sóc kế tiếp. Do chu kỳ quay của Mặt Trăng xung quanh Trái Đất trung bình là 29,5302 ngày (theo quan sát từ Trái Đất) nên một tháng âm lịch có thể có 29 hoặc 30 ngày (theo quy tắc làm tròn trên đây). Tháng nào có 30 ngày gọi là tháng đủ, còn tháng nào có 29 ngày gọi là tháng thiếu.

Xem thêm
Sóc vọng

Tham khảo
Tháng Tý

Trong âm lịch, tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch; còn gọi là tháng một) là tháng bắt buộc phải có ngày đông chí. Đây là một quy tắc bắt buộc để xây dựng lịch. Ngày nay, do chịu ảnh hưởng của cách đánh số các tháng, nên đôi khi một số người vẫn gọi nhầm tháng giêng là tháng một âm lịch do đánh số tháng giêng là 1 và họ gọi tháng một âm lịch thực thụ này là tháng 11 do đánh số của nó là 11. Hiện nay, tháng này là tháng thứ 11 trong năm âm lịch thường và là tháng thứ 12 trong năm âm lịch nhuận, nhưng vẫn được đánh số 11 do tháng nhuận có cùng cách đánh số với tháng trước đó.

Tháng này còn gọi là tháng trọng đông. Một số người (nhất là các nhà lập lịch) còn thêm Can vào tên gọi của tháng nên có tháng Giáp Tý, Bính Tý, Mậu Tý, Canh Tý, Nhâm Tý tùy theo từng năm âm lịch. Nhưng gọi là tháng Tý là dễ nhớ hơn so với Giáp Tý, Bính Tý v.v do nếu không nhìn vào lịch thì rất ít người nhớ nổi đó là tháng ??? + Tý.

Các ngày quan trọng

Ngày 11: Thái Ất cứu khổ thiên tôn đản sinh
Ngày 17: Đức Phật A Di Đà đản sinh

Xem thêm
Lịch Trung Quốc
Tiết khí

Tham khảo
Can Chi

Can Chi (干支), gọi đầy đủ là Thiên Can Địa Chi (天干地支) hay Thập Can Thập Nhị Chi (十干十二支), là hệ thống đánh số thành chu kỳ được dùng tại các nước thuộc vùng văn hóa Đông Á như: Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Đài Loan, Việt Nam và một số quốc gia khác ngoài vùng. Nó được áp dụng với tổ hợp chu kỳ 60 trong âm lịch nói chung để xác định tên gọi của thời gian (ngày, giờ, năm, tháng) cũng như trong chiêm tinh học. Người ta cho rằng nó có xuất xứ từ Nhị Thập Bát Tú trong cách tính lịch cổ đại dùng để đếm ngày.

Can

Ý nghĩa
Can (干) hay còn gọi là Thiên Can (天干) hoặc Thập Can (十干) do có đúng mười (10) can khác nhau. Can cũng còn được phối hợp với Âm dương và Ngũ hành.

Danh sách 10 can
Năm kết thúc bằng số nào thì có Can tương ứng.

Chi

Ý nghĩa
Chi (支) hay còn gọi là Địa Chi (地支) hay Thập Nhị Chi (十二支) do có đúng mười hai chi. Đây là mười hai từ chỉ 12 con vật của hoàng đạo phương Đông dùng như để chỉ phương hướng, bốn mùa, ngày, tháng, năm và giờ ngày xưa (gọi là canh gấp đôi giờ hiện đại). Việc liên kết các yếu tố liên quan đến cuộc sống con người với Chi là rất phổ biến ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á.

Do số lượng con giáp cũng là 12 nên trong đời sống, Thập Nhị Chi cũng hay được gọi theo 12 con giáp.
Danh sách 12 Chi

Giờ Âm Lịch - Dương Lịch
Tương truyền ngày xưa có một người tên Đại Nhiêu đã lập ra Thập Can và Thập Nhị Chi để giúp người ta tính toán thời gian. Việc tính giờ cũng có liên quan đến tập tính của 12 loài vật:
Tý (23-1 giờ): Lúc chuột đang hoạt động mạnh.
Sửu (1-3 giờ): Lúc trâu/bò chuẩn bị đi cày.
Dần (3-5 giờ): Lúc hổ hung hãn nhất.
Mão (5-7 giờ): Lúc mèo về nhà nghỉ ngơi
Thìn (7-9 giờ): Lúc đàn rồng quây mưa.
Tỵ (9-11 giờ): Lúc rắn không hại người.
Ngọ (11-13 giờ): Ngựa có dương tính cao nên được xếp vào giữa trưa.
Mùi (13-15 giờ): Lúc dê/cừu ăn cỏ không ảnh hưởng tới việc cây cỏ mọc lại.
Thân (15-17 giờ): Lúc khỉ thích hú.
Dậu (17-19 giờ): Lúc gà bắt đầu vào chuồng.
Tuất (19-21 giờ): Lúc chó trông nhà.
Hợi (21-23 giờ): Lúc lợn ngủ say nhất.

Lục thập hoa giáp

60 tổ hợp Can Chi

Người ta ghép một can với một chi để tạo thành tên gọi chính thức của những cái cần đặt tên (ngày, giờ, tháng, năm v.v...) bắt đầu từ can Giáp và chi Tý tạo ra Giáp Tý, sau đó đến can Ất và chi Sửu tạo ra Ất Sửu và cứ như vậy cho đến hết (Bính,..., Quý) và (Dần..., Hợi). Sự kết hợp như vậy tạo thành một chu kì, hết can (hoặc chi) cuối cùng thì nó tự động quay trở lại cho đến tổ hợp cuối cùng là Quý Hợi. Có tổng cộng 60 (bằng bội số chung nhỏ nhất của 10 và 12) tổ hợp khác nhau của 10 can và 12 chi. Can phải kết hợp với Chi đồng tính (Can dương phải kết hợp với Chi dương và Can âm phải kết hợp với Chi âm). Dựa vào số dư khi chia cho 60 có thể tìm can chi tương ứng của từng năm.

Ghi chú

Xem thêm
Lịch Trung Quốc
Ngũ hành
Mười hai con giáp

Tham khảo

Liên kết ngoài
Công Nguyên

Công Nguyên (viết tắt là CN) là thuật ngữ được sử dụng để đánh số năm trong Lịch Julius và Lịch Gregory. Thuật ngữ gốc trong tiếng Latinh là Anno Domini (viết tắt là AD). Từ "Công nguyên" (chữ Hán: 公元) trong Hán Việt được vay mượn từ tiếng Trung. Trong tiếng Trung, "Công nguyên" 公元 là tên gọi tắt của "Công lịch kỷ nguyên" 公曆紀元.

Công Nguyên hay Kỷ nguyên Công lịch tính từ khi Chúa Giêsu được sinh ra. Trước thời điểm Giêsu sinh ra được gọi là Trước Công Nguyên hay "Trước Công lịch kỉ nguyên" (viết tắt là TCN, cách sử dụng tương ứng tiếng Anh là BC, viết tắt của Before Christ).

Hệ thống TCN và CN được phát minh bởi tu sĩ Dionysius Exiguus xứ Scythia Minor vào năm 525, nhưng không được sử dụng rộng rãi cho đến sau năm 800.

Cách ghi này trong lịch Gregorian được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới hiện nay. Nó đã trở thành tiêu chuẩn không chính thức trên phạm vi toàn cầu, được áp dụng vì các lợi ích thiết thực trong sử dụng truyền thông quốc tế, vận tải và hội nhập thương mại và được các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc công nhận.

Lịch sử
sáng chế ra kỷ nguyên Kitô để tính ngày Lễ Phục Sinh]]
Khái niệm kỷ nguyên Kitô giáo được tu sĩ Dionysius Exiguus đặt ra vào thế kỷ VI khi ông tính lịch cho các ngày lễ Phục Sinh và được dùng với các lịch Julius và Gregorius. Không có năm 0 trong các lịch này; năm 1 TCN được theo sau bằng năm 1 CN. Các nhà làm sử áp dụng thông lệ này vì nó được dùng lần đầu bởi tu sĩ Beda trong tác phẩm Historia Ecclesiastica Gentis Anglorum (Lịch sử Giáo hội của người Anh, 731). Ông không dùng số 0, mặc dù ông đã biết số 0 vào lúc đó, vì việc đếm số cho năm bắt đầu từ 1 chứ không phải 0. Năm 0 trong lịch thiên văn là năm 1 TCN; các năm trước 0 được đánh số âm, như −1 = 2 TCN.

Đa số các học giả Kinh Thánh hiện nay cho rằng Dionysius đã tính sai, và rằng trên thực tế Giêsu sinh trong khoảng từ năm 6 TCN tới năm 4 TCN. Dữ kiện muộn nhất liên quan đến sự giáng sinh của Giê-su là cái chết của Herodes Cả vào năm 4 TCN.

Sau Công Nguyên
Tại Việt Nam, một số người do hiểu lầm CN là chỉ năm Chúa Giê-su ra đời nên họ đã gọi những năm nằm trong Công nguyên là năm "sau Công nguyên". Công nguyên là kỷ nguyên bắt đầu từ năm được cho là năm Chúa Giê-su ra đời, Công nguyên vẫn còn đang tiếp diễn, nó chỉ ngừng lại khi người ta quyết định kết thúc nó. Chừng nào Công nguyên chưa kết thúc thì mọi năm chỉ có thể là nằm trước hoặc trong Công nguyên, không có năm "sau Công nguyên".

Theo cách nghĩ bình thường với kiến thức chung của người Việt Nam, từ " Công Nguyên" được hiểu là mốc (hoặc là số 0), nên họ thường sử dụng giới từ Trước (-) và Sau (+) để định hình câu nói của họ. Ví dụ: sau công nguyên 2 năm là Năm 2+.

Tham khảo