Chi Hành

| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| ordo = Asparagales
| familia = Alliaceae
| genus = Allium
| genus_authority = L.
| type_species = Allium sativum
| type_species_authority = L.
| subdivision_ranks = Phân chi
| subdivision = xem văn bản
| synonyms_ref =
| synonyms =

}}
Chi Hành (danh pháp khoa học: Allium) là chi thực vật có hoa một lá mầm gồm hành tây, tỏi, hành lá, hẹ tây, tỏi tây, hành tăm cùng hàng trăm loài cây dại khác.

Tên chi Allium là một từ tiếng Latin nghĩa là "tỏi". Linnaeus mô tả chi Allium năm 1753. Vài nguồn nhắc đến từ αλεω (aleo, để tránh) trong tiếng Hy Lạp. Nhiều loài Allium đã được trồng từ thời xa xưa và khoảng một tá loài là cây trồng, và rau ăn quan trọng; một số lớn hơn là cây cảnh. Tranh giới loài của chi Allium không rõ ràng và việc phân loại chính xác còn chưa thống nhất. Ước tính số loài ít nhất là 260, và cao nhất là 979. Most authorities accept about 750 species. Loài điển hình là Allium sativum.

Trong hệ thống phân loại APG III, Allium được đặt trong phân họ Allioideae (được đây là họ Alliaceae) của họ Amaryllidaceae. Trong vài hệ trống phân loại khác, Allium thuộc về Liliaceae.

Allium là một trong năm mươi bảy chi thực vật có hoa với hơn 500 loài.

Phân loại
Phân chi
Ba nhánh và mười lăm phân chi được thể hiện trong hệ thống phân loại của Friesen et al. (2006) và Li (2010). (số đoạn/số loài)

Nhánh một
Nectaroscordum (Lindl.) Asch. et Graebn điển hình: Allium siculum (1/3)
Microscordum (Maxim.) N. Friesen điển hình: Allium monanthum (1/1)
Amerallium Traub điển hình: Allium canadense (12/135)
Nhánh hai
Caloscordum (Herb.) R. M. Fritsch điển hình: Allium neriniflorum (1/3)
Anguinum (G. Don ex Koch) N. Friesen điển hình: Allium victorialis (1/12)
Porphyroprason (Ekberg) R. M. Fritsch điển hình: Allium oreophilum (1/1)
Vvedenskya (Kamelin) R. M. Fritsch điển hình: Allium kujukense (1/1)
Melanocrommyum (Webb et Berth.) Rouy điển hình: Allium nigrum (15/140)
Nhánh ba
Butomissa (Salisb.) N. Friesen điển hình: Allium ramosum (2/4)
Cyathophora R. M. Fritsch điển hình: Allium cyathophorum (3/5)
Rhizirideum (G. Don ex Koch) Wendelbo s.s điển hình: Allium senescens (5/37)
Allium L. điển hình: Allium sativum (15/300)
Reticulatobulbosa (Kamelin) N. Friesen điển hình: Allium lineare (5/80)
Polyprason Radic điển hình: Allium moschatum (4/50)
Cepa (Mill.) Radic ́ điển hình: Allium cepa (5/30)

Một số loài

Allium acuminatum - hành dại, hành hoa tím
Allium altaicum (đồng nghĩa: A. ceratophyllum, A. fistulosum, A. microbulbum, A. sapidissimum): Hành Altai
Allium altyncolicum
Allium amethystinum
Allium ampeloprasum
Allium ampeloprasum ampeloprasum - tỏi voi
Allium ampeloprasum kurrat - kurat, tỏi Ai Cập
Allium ampeloprasum porrum - tỏi tây
Allium anceps - hành hai lá
Allium angulosum - tỏi chuột
Allium atrorubens - tỏi đỏ
Allium campanulatum
Allium canadense - tỏi Canada
Allium cepa - hành tây
Allium cepiforme hay Allium ascalonicum - hành thơm
Allium chinense — kiệu
Allium neapolitanum - tỏi trắng
Allium nevii - tỏi Nevius
Allium nigrum - tỏi đen
Allium oleraceum - tỏi đồng
Allium oschaninii - hẹ tây, kiệu vỏ xám
Allium ramosum - hẹ
Allium sativum - tỏi
Allium schoenoprasum - hành tăm
Allium scorodoprasum
Allium triquetrum - tỏi ba nhánh
Allium tuberosum - hẹ bông
Allium ursinum - tỏi gấu, tỏi hoang
Allium vineale - tỏi hoang

Xem thêm Danh sách các loài hành.

Tham khảo

Liên kết ngoài
GardenWeb's Hortiplex Database 2003-11-16