Phụ nữ tân văn

Phụ Nữ Tân văn (1929—1935) (Hán Việt: 婦女新聞) là tờ báo phụ nữ tư nhân xuất bản tại Sài Gòn và có nhiều ảnh hưởng về văn hóa, xã hội ở Việt Nam nửa đầu thế kỉ 20. Chủ trương của báo là đấu tranh cho nữ quyền, vận động mạnh mẽ cho việc học và viết chữ quốc ngữ, khuyến khích giới trẻ viết báo để rèn luyện văn quốc ngữ.

Tên gọi

Tân văn (新聞 - Shinbun) trong tiếng Nhật có nghĩa là "báo", "tin tức". Hai chữ ghép này được người Nhật sáng tạo ra và đã được du nhập sang tiếng Trung Quốc, tiếng Triều Tiên và tiếng Việt, nhưng được đọc lại theo cách của người bản địa. Trong tiếng Trung Quốc nó được đọc là Xīnwén, trong tiếng Triều Tiên được đọc là sinmun (신문), trong tiếng Việt được đọc là "tân văn" như Phụ nữ tân văn, Trung Bắc tân văn... Tuy hiện nay rất ít khi được người Việt dùng tên gọi này. "Phụ nữ tân văn" có nghĩa là "báo phụ nữ".

Lịch sử
Phụ Nữ Tân Văn được cho là tờ báo phụ nữ thứ hai xuất hiện tại Nam Kỳ (sau tờ Nữ Giới Chung, do Sương Nguyệt Anh chủ trương năm 1918). Số đầu tiên xuất bản ngày 2 tháng 5 năm 1929. Người sáng lập báo là bà Nguyễn Đức Nhuận (nhũ danh Cao Thị Khanh), chủ nhiệm báo là ông Nguyễn Đức Nhuận. Chủ bút đầu tiên của báo là Đào Trinh Nhất. Phụ Nữ Tân Văn là tuần báo phát hành ngày thứ năm, khổ báo là 23,2&nbsp;cm x29,9&nbsp;cm, gồm có từ 26 tới 31 trang ruột (không kể trang bìa và các trang quảng cáo).

Báo đình bản vào ngày 21 tháng 4 năm 1935, ra được 273 số báo.

Ban biên tập
Báo Phụ Nữ Tân Văn quy tụ được nhiều danh bút trên cả nước trong ban biên tập như: Đào Trinh Nhất, Phan Khôi, Trịnh Đình Thảo, Tản Đà, Nguyễn Tử Thực, Bùi Thế Mỹ, Cao Văn Chánh, Hồ Biểu Chánh, Bửu Đình, Thiếu Sơn, Vân Đài, Nguyễn Thị Kiêm (tức Manh Manh Nữ Sĩ)... Tờ báo cũng được sự cộng tác của Sào Nam Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Trọng Kim, Diệp Văn Kỳ...

Trong đó, có Manh Manh Nữ Sĩ, tên thật là Nguyễn Thị Kiêm, sinh năm 1914 tại Gò Công, được cho là nhà thơ nữ tiên phong phong trào Thơ Mới và là linh hồn của tờ báo. Bà nguyên là giáo viên, am tường nghệ thuật và thường đi khắp nơi diễn thuyết về các đề tài phụ nữ và thơ mới, bà còn nổi tiếng với các phóng sự đề tài xã hội và các bài nghiên cứu.

Mục tiêu và hoạt động
Đấu tranh cho nữ quyền và bình đẳng giới
Báo Phụ Nữ Tân Văn chủ trương vận động nữ giới đấu tranh cho nữ quyền, và "phải tranh đấu có tổ chức, có đoàn thể, tranh đấu tự giác, chứ không tự phát" và "để phấn đấu cho đoàn thể mình, và phấn đấu cho cả quốc gia xã hội vậy". Báo cũng tạo diễn đàn cho những ý kiến bênh vực và chống lại thơ mới được công bố.

Hoạt động xã hội
Báo có những chương trình hoạt động xã hội "rất sôi nổi".

Số báo thứ 3 phát hành ngày 16 tháng 5 năm 1929 đã kêu gọi hưởng ứng việc lập quỹ học bổng cho học sinh nghèo đi du học, đợt đầu đã có 2 học sinh là Nguyễn Hiếu và Lê Văn Hai được nhận học bổng sang Pháp du học. Phụ Nữ Tân Văn số 112, ra ngày 10 tháng 12 năm 1931 kêu gọi chị em phụ nữ tham gia Hội Dục Anh do báo và một số phụ nữ lập ra tại Miền Nam để giúp các trẻ em nghèo. Thành lập Ban Phụ Nữ Cứu tế và các hội chợ cho phụ nữ.

Báo cũng đứng ra tổ chức những bữa cơm miễn phí cho người nghèo, trong đó có 3 quán cơm tại Sài Gòn.

Những tư tưởng canh tân
Báo cũng đề ra những ý kiến đổi mới về tập quán xã hội.

Phụ Nữ Tân Văn kêu gọi cha mẹ phải xem trọng nhân cách của con cái:

Đánh giá

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài
Phụ Nữ Tân văn, số đầu tiên
Bản scan các số báo Phụ Nữ Tân Văn tại Thư Viện Quốc Gia Việt Nam
Bùi Thị Thanh Hương, Báo Phụ Nữ Tân Văn: Những việc làm và tư tưởng mới , Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến, số 46 năm 2013
Nguyễn Thiên Thụ, Phụ Nữ Tân Văn (1929-1939), trích từ Văn Học Quốc Ngữ