undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Chùa Linh Quang (Bình Thuận)

Chùa Linh Quang (Linh Quang Tự) là một ngôi chùa tại huyện đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận, Việt Nam.

Ngôi chùa này là một di tích lịch sử cấp quốc gia. Chùa toạ lạc trên một ngọn đồi thoải thuộc xã Tam Thanh, huyện Phú Quý, tỉnh Bình Thuận. Chùa được xây dựng vào năm 1748 (vào thời Cảnh Hưng thứ 8) đến nay cũng hơn 200 năm. Ở đây còn lưu giữ nhiều sắc phong và nhiều tượng Phật quý.

Tên gọi di tích
Chùa Linh quang hay còn gọi là Linh Quang Tự có ý nghĩa là hào quang, ánh sáng của chùa linh hiển chiếu sáng

Địa điểm phân bố di tích
Toạ lạc trên một ngọn đồi thoai thoải, khung cảnh nơi đây vừa trầm mặc, vừa thoáng đãng như tách biệt với cuộc sống trần tục đời thường

Sự kiện - nhân vật lịch sử
Hầu hết nguồn gốc và lịch sử chùa chiền ở Bình Thuận gắn liền với sự kiện di dân từ các tỉnh cực Bắc và Trung Trung Bộ.

Nếu tính niên đại chính thức của ngôi chùa theo gia phả để lại thì chùa được kiến tạo, tu bổ lại vào năm Đinh Mão 1747 đời Vua Lê Hiển Tông - niên hiệu Cảnh Hưng thứ 8, đây là một trong những ngôi chùa có niên đại đại sớm nhất ở Bình Thuận. Với những giá trị và ý nghĩa tiêu biểu.

Thuở sơ khai nơi đây chỉ là một tiểu am tranh lá đơn sơ đứng trầm mặc trên ngọn đồi hoang vắng. Quanh chùa thuở ấy là những khu rừng, những mỏm đá nguyên sinh trầm lắng thích nghi với cảnh Phật tràng. Vị sư tổ khai sáng chùa là Nguyễn Cánh, trước khi qua đời đã lập gia phả này giao lại cho con là Nguyễn Khách thừa kế ngôi tiểu am.

Vua Gia Long khi còn là Nguyễn Ánh bị quân Tây Sơn truy đuổi đã bôn tẩu ra Phú Quý và dừng chân lưu gót tại chùa Linh Quang.

Để tưởng nhớ những ngày vua bôn ba ra hải đảo, đồng thời lưu lại kỷ niệm nhà vua đến thăm chùa, Linh Quang Tự đã tạo tác bài thơ ngay trước sân thượng của chùa như sau: "Gia Long bổn tầu thời quốc nạn

Cặp đảo mai danh đáo Linh Quang

Ngắm nhìn đoài, chấn phùng thánh địa

Đặt hướng Tây canh dựng đại môn".

Loại di tích
Linh Quang Tự là thắng cảnh thiên nhiên và kiến trúc phối hợp. Chùa toạ lạc giữa một khung cảnh trầm lặng thích nghi với cõi Tiên Phật. Một quần thể các công trình kiến trúc dân gian đồ sộ với những hình khối vừa cổ kính vừa hiện đại lồng khớp giữa khung cảnh nên thơ có sức hấp dẫn mọi người. Nghệ thuật chạm khắc từ các pho tượng Phật đến các mảng đề tài trang trí vừa mềm mại khéo léo, vừa sống động thể hiện sự huyền ảo trong cõi bồng lai. Lối kiến trúc, chạm khắc, hội hoạ và nghệ thuật trang trí của chùa từ ngoài vào trong thể hiện rõ nét tính tôn giáo.

Linh Quang Tự được Bộ Văn hóa Thông tin (Nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) xếp hạng thắng cảnh cấp Quốc gia tại Quyết định số 51 QĐ/BT ngày 12/01/1996.

Khảo tả di tích

Toàn bộ các công trình kiến trúc chính của chùa quay về hướng Tây và được bố trí dạng chữ đinh (丁), trình tự gồm: Toà chánh điện, cửa đại môn, nhà hội quán, nhà tăng, tháp vọng...

Tham khảo
Hồ sơ khoa học Danh lam thắng cảnh Linh Quang Tự của Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bình Thuận
Nguyễn Như Hoạt

| phó viên chức =

|chức vụ 2=Tư lệnh Quân khu Thủ đô
|bắt đầu 2=2002
|kết thúc 2=2008
|tiền nhiệm 2=Phạm Văn Tánh
|kế nhiệm 2=Phí Quốc Tuấn

|biệt danh=
|phục vụ=
|thuộc= Quân đội nhân dân Việt Nam
|năm phục vụ=
|cấp bậc=
|đơn vị=
|chỉ huy=
|tham chiến=
|khen thưởng=
|gia đình=
|công việc khác= Phó giáo sư, Tiến sĩ khoa học quân sự
|chữ ký=
}}

Nguyễn Như Hoạt (sinh 2 tháng 9 năm 1950 tại thôn An Trụ, xã An Thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh) là một sĩ quan cao cấp của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông mang hàm Trung tướng, từng giữ các chức vụ Tư lệnh Quân khu Thủ đô, giám đốc Học viện Quốc phòng. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ngày 25 tháng 8 năm 1970. Ông là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Thân thế và sự nghiệp
Nguyễn Như Hoạt sinh năm 1950 tại thôn An Trụ, xã An Thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Ông nhập ngũ năm 1967. Tháng 5 năm 1968 ông làm chiến sĩ liên lạc, tham gia Chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh. Khi chỉ huy đơn vị hy sinh, Nguyễn Như Hoạt đã đứng lên chỉ huy đơn vị, giữ vững trận địa, hoàn thành nhiệm vụ liên lạc và tiêu diệt 37 lính Mỹ. Từ một liên lạc viên, ông được phong thẳng chức trung đội trưởng. Đại đội của ông và bản thân ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1970.

Năm 1985, Nguyễn Như Hoạt được cử đi học tại Học viện Quốc phòng. Năm 1987 ông được bổ nhiệm sư đoàn trưởng Sư đoàn 3. Sau đó, ông trở về quê làm Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Bắc trên 4 năm. Năm 1997, khi đang làm tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Giang, ông trúng cử đại biểu Quốc hội khóa X, thuộc đoàn đại biểu tỉnh Bắc Kạn.

Năm 1998, ông được đề bạt làm phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 1, được thăng hàm thiếu tướng cùng năm. Năm 2002 Nguyễn Như Hoạt được bổ nhiệm làm Tư lệnh trưởng Quân khu Thủ đô và được thăng hàm trung tướng. Ông được phong hàm Phó giáo sư năm 2009, nghỉ hưu năm 2011.

Tác phẩm

Năm 2019, Nguyễn Như Hoạt cho ra mắt cuốn hồi ký Trưởng thành qua trận mạc, với nội dung chính là thời gian 44 năm trong quân ngũ.

Chú thích
Nghi Chương

Nghi Chương (chữ Hán giản thể: 宜章县, Hán Việt: Nghi Chương huyện) là một huyện của địa cấp thị Sâm Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ở phía nam của Hồ Nam. Đây là nơi Tùy Dạng Đế nhà Tùy xây đại nghiệp 13 năm (617), nguyên gọi là Nghĩ Chương, thời Bắc Tống (niên hiệu Thái Bình Hưng Quốc thứ nhất, 976) đổi tên thành Nghi Chương. Nghi Chương có tọa độ 24°53′-25°41′độ vĩ bắc，112°37′-113°20′độ kinh đông, diện tích 2142 km2, dân số năm 2002 là 552.047 người, GDP năm 2002 là 27,8936 tỷ nhân dân tệ. Đây là một huyện nông nghiệp. Công nghiệp chủ yếu là khai thác khoáng sản đồng, thiếc, antimon, wolfram.

Nghi Chương giáp Liên Châu về phía tây, giáp Dương Sơn và Nhũ Nguyên về phía nam, tây giáp Lâm Vũ, bắc giáp Tư Hưng.

Tham khảo
Gold Coast (định hướng)

Gold Coast (Bờ biển Vàng) có thể chỉ đến:

Địa danh
Thành phố Gold Coast, Queensland tại Úc
Vùng Gold Coast (Florida) tại Hoa Kỳ
Vùng Gold Coast (Connecticut) tại Hoa Kỳ
Khu Gold Coast, Long Island gần Thành phố New York
Khu Gold Coast, New Jersey, đối diện Thành phố New York qua sông Hudson

Văn học
Tiểu thuyết Gold Coast, của Elmore Leonard
Tiểu thuyết The Gold Coast của Nelson DeMille
Quyển The Gold Coast, tập thứ hai trong bộ ba truyện Three Californias Trilogy của Kim Stanley Robinson

Xem thêm
Côte-d'Or (định hướng)
Costa Dorada
An Nhân

An Nhân (chữ Hán giản thể: 安仁县 Hán Việt: An Nhân huyện hay An Nhơn huyện, pinyin: Anrén Xiàn) là một huyện của địa cấp thị Sâm Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ở đông bắc Sâm Châu. Huyện An Nhân có dân số năm 2004 là 400.300 người, trong đón dân thành thị là 98.193 người. Huyện này có diện tích 1461 km2, GDP năm 3004 là 2,513 tỷ nhân dân tệ. Huyện lỵ đóng ở trấn Thành Quan. Huyện này giáp Du (huyện) và Hoành Đông về phía bắc, tây giáp Hoành Nam và Lỗi Dương, nam giáp Vĩnh Hưng và Tư Hưng, đông giáp Viêm Lăng.

Tham khảo
Thông Macedonia

Thông Macedonia hay thông Balkan (danh pháp hai phần: Pinus peuce) là loài thông bản địa của miền núi Macedonia, Bulgaria, Albania, Serbia và phần cực bắc Hy Lạp, thông thường sinh sống tại các nơi có độ cao 600-2.300 m. Nó thường đạt tới đường giới hạn cây thân gỗ trong khu vực này. Kích thước cây trưởng thành đạt 35–40 m chiều cao và đường kính thân cây 1,5 m.

Là thành viên của nhóm thông trắng (phân chi Strobus) trong chi Pinus nên các lá kim của nó mọc thành chùm 5 lá, với vỏ bao sớm rụng. Chúng dài 6–11&nbsp;cm. Các nón của thông Macedonia phần lớn dài 8–16&nbsp;cm, đôi khi tới 20&nbsp;cm. Các hạt dài 6–7&nbsp;mm có cánh dài 2&nbsp;cm và có thể phát tán nhờ gió, nhưng chủ yếu là nhờ chim bổ hạt đốm.

Thông Macedonia có khả năng đề kháng triước nấm gỉ sét phồng rộp thông trắng (Cronartium ribicola) rất tốt nên có giá trị lớn trong nghiên cứu lai ghép và biến đổi gen để phát triển các giống thông trắng có khả năng đề kháng nấm gỉ sét cho khu vực Bắc Mỹ.

Thông Macedonia cũng là loại cây trồng tạo cảnh quan phổ biến trong các công viên và các khu vườn lớn. Nó chịu lạnh khá tốt, có thể sống khi nhiệt độ xuống tới dưới -45&nbsp;°C cũng như có gió mạnh.

Tham khảo



Liên kết ngoài

USDA NRCS Plants Profile
USDA ARS National Genetic Resources Program
Cơ sở dữ liệu thực vật hạt trần - Pinus peuce
Gia Hòa, Sâm Châu

Gia Hòa (chữ Hán giản thể: 嘉禾县 Hán Việt: Gia Hòa huyện, pinyin: Jiāhé Xiàn) là một huyện của địa cấp thị Sâm Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ở đông bắc Sâm Châu. Huyện An Nhân có dân số năm 2004 là 347.384 người, trong đó dân thành thị là 90.737 người. Huyện này có diện tích 1461 km2, GDP năm 2004 là 24,9462 tỷ nhân dân tệ.

Huyện Gia Hòa giáp các huyện: tây giáp Tân Điền, đông bắc giáp Quế Dương, đông nam giáp Lâm Vũ, nam và tây nam giáp Lục Sơn và Ninh Viễn.
Tham khảo
Côte-d'Or (định hướng)

Côte-d'Or (Bờ biển Vàng) có thể chỉ đến:

Tỉnh Côte-d'Or của Pháp
Vùng địa chất trồng nho Côte-d'Or (vùng địa chất)
Thương hiệu Côte-d'Or của một loại sô-cô-la

Xem thêm
Gold Coast (định hướng)
Costa Dorada

de:Goldküste
en:Côte d'Or
es:Costa Dorada
fr:Côte-d'Or (homonymie)
nl:Côte d'Or
ja:ゴールド・コースト
pt:Côte-d'Or (desambiguação)
zh:黄金海岸
Lâm Vũ

Lâm Vũ hay Lâm Võ (chữ Hán giản thể: 临武县, Hán Việt: Lâm Vũ huyện, pinyin: Línwǔ Xiàn) là một huyện của địa cấp thị Sâm Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ranh giới phía nam của Hồ Nam. Huyện Lâm Vũ có dân số năm 2004 là 313.605 người, trong đó dân thành thị là 82.800 người. Huyện này có diện tích 1375 km2.

Huyện Gia Hòa giáp các huyện: bắc giáp Gia Hòa và Quế Dương, tây giáp Lục Sơn, nam giáp Liên Châu, đông giáp Nghi Chương.
Chú thích
Yosa Buson

(tên thật là Taniguchi Buson) (1716 – 25 tháng 12 năm 1784), là thi sĩ và họa sĩ người Nhật trong thời kỳ Edo. Ông sinh năm 1716 tại làng Kema ở tỉnh Settsu, ngoại ô thành Osaka. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Năm 1737, Ông đến thành Edo học vẽ và làm thơ theo Basho. Năm 1772, ra mắt tập thơ đầu tiên. Người ta biết đến Ông nhiều như là một họa sĩ. Ông chết năm 1784. Cùng với Matsuo Bashō và Kobayashi Issa, Buson được xem là một trong những nhà thơ vĩ đại nhất của thời kỳ Edo. Tên thật của ông là Taniguchi.

Tham khảo
Henry I của Anh

| nhiếp chính =
| kế nhiệm = Stephen
| chức vị 1 = Công tước xứ Normandie
| tại vị 1 = 1106 – 1 tháng 12 năm 1135
| đăng quang 1 =
| tiền nhiệm 1 = Robert II
| kế nhiệm 1 = Stephen
| chức vị 2 =
| tại vị 2 =
| sinh = 1068
| nơi sinh = có thể là Selby, Yorkshire, Anh
| mất = 1 tháng 12 năm 1135 (66/67 tuổi)
| nơi mất = Saint-Denis-en-Lyons, Normandie, Pháp
| ngày an táng =
| nơi an táng = Tu viện Reading
| học vấn =
| nghề nghiệp =
| tôn giáo =
| chữ ký =
| phối ngẫu =

}}
| con cái =
| tên đầy đủ =
| tên tự =
| tên hiệu =
| tôn hiệu =
| miếu hiệu =
| thụy hiệu =
| niên hiệu =
| thời gian của niên hiệu =
| tước hiệu =
| cha = William I của Anh
| mẹ = Mathilde xứ Vlaanderen
| hoàng tộc = Normandy
}}

Henry I của Anh (1068/1069 – 1 tháng 12 năm 1135) là con thứ năm của William Kẻ Chinh phục và là vị vua đầu tiên sinh tại Anh từ sau sự xâm lược của người Normandie năm 1066. Ông nối ngôi người anh ruột William II để trở thành vua nước Anh từ năm 1100 và đánh bại người anh cả, Robert Curthose, để trở thành Công tước xứ Normandy năm 1106. Henry I còn được gọi là Beauclerc vì tính ham hiểu biết, hay Lion of Justice (Sư tử của công lý) nhờ bộ máy hành chính và pháp luật mà ông xây dựng thời đó.

Triều đại của Henry được biết đến với chủ nghĩa cơ hội chính trị. Ông chính thức kế thừa ngôi vị khi người anh Robert đang tham dự cuộc thập tự chinh thứ nhất, giai đoạn đầu của triều đại Henry I được đánh dấu bởi những cuộc chiến tranh giành quyền lực nước Anh và Normandie với Robert. Tuy vậy thì Henry cũng đã thành công trong việc thống nhất hai vương quốc từ sau sự chia rẽ khi cha ông mất năm 1087. Dưới sự trị vì của Henry, ông đã trao cho giai cấp địa chủ bản Hiến chương Tự do (Charter of Liberties), một bản hiến chương xác định rõ những quyền của đức vua, tạo tiền đề cho sự ra đời của Magna Carta, trong đó xác định luật lệ áp dụng cho cả nhà vua.

Ngoài ra, triều đại của vua Henry I còn được biết đến với những cải cách về pháp luật và tài chính, ông cho lập ra Bộ tài chính để cải cách ngân khố. Ông cũng sử dụng các quan lại đi vi hành để kiểm soát sự lạm dụng quyền lực ở cấp vùng và địa phương, điều này đã nhận được phản ứng tích cực từ người dân. Sự khác biệt về dân số Anh và Normandie cũng bắt đầu tan vỡ trong thời đại của ông và bản thân vua Henry cũng kết hôn với con gái một gia đình hoàng tộc cũ của Anh. Ông cũng thực hiện sự hòa giải với nhà thờ sau những bất đồng từ thời William II để lại. Dù vậy thì triều đại của Henry I cũng không phải là suôn sẻ từ đầu tới cuối, khi người con cả của ông William Adelin chết sau vụ đắm tàu nghiệt ngã của con tàu White Ship. Sau cái chết của người con trai, vua Henry có ý định trao ngôi cho người con gái là Hoàng hậu Matilda nhưng cuối cùng triều đại của ông lại kết thúc bởi một thời kỳ nội chiến sau đó (được biết với tên The Anarchy, tạm dịch: Thời kỳ hỗn loạn).

Tham khảo

Thư mục


































Liên kết ngoài

Henry I tại trang web chính thức của Quân chủ Liên hiệp Anh
Henry I tại BBC History
Danh sách thị trưởng Paris

]]
Từ thế kỷ 13, thành phố Paris đã có chức vụ « prévôt des marchands », chủ tịch hội đồng thành phố. Nhưng phải đến thời kỳ Cách mạng Pháp, ngày 15 tháng 7 năm 1789, nhà toán học Jean Sylvain Bailly mới trở thành thị trưởng (maire) đầu tiên. Tiếp đó, do các lý do hành chính, lịch sử, có những giai đoạn thành phố Paris không có thị trưởng. Tới năm 1977, chính phủ chấp nhận một hội đồng thị thành phố độc lập và Jacques Chirac trở thành thị trưởng đầu tiên kể từ sau năm 1871.

Danh sách

Tham khảo

Historique des maires de Paris trên trang chính thức của Thành phố Paris

Xem thêm
Thị chính Paris

Liên kết ngoài

Historique des maires de Paris trên trang chính thức của Thành phố Paris
Tỏi

Allium controversum
Allium longicuspis
Allium ophioscorodon
Allium pekinense
Allium sativum subsp. asiae-mediae
Allium sativum f. asiae-mediae
Allium sativum var. controversum
Allium sativum subsp. controversum
Allium sativum subsp. ophioscorodon
Allium sativum var. ophioscorodon
Allium sativum var. pekinense
Allium sativum f. pekinense
Allium sativum f. sagittatum
Allium sativum var. sativum
Allium sativum var. subrotundum
Allium sativum subsp. subrotundum
Allium sativum f. vulgare
Allium scorodoprasum var. viviparum
Allium scorodoprasum subsp. viviparum
Porrum ophioscorodon
Porrum sativum
| synonyms_ref =
}}
Tỏi (danh pháp hai phần: Allium sativum) là một loài thực vật thuộc họ Hành, nghĩa là có họ hàng với hành tây, hành tím, tỏi tây, v.v... và cũng được con người sử dụng làm gia vị, thuốc, rau như những loài họ hàng của nó.

Phân loại

Tỏi gồm hai loại

Allium sativum var. ophioscorodon (Link) Döll, đôi khi được coi là một loài riêng với tên gọi Allium ophioscorodon G.Don.
Allium sativum var. sativum.

Gia vị

Tỏi có thể sử dụng thành gia vị trong nước chấm pha chế gồm mắm, tỏi, ớt, tương, đường...Hoặc tỏi được trộn đều với các món rau xào (nhất là rau muống xào...) khiến món ăn dậy mùi thơm. Tỏi cũng được làm nước muối tỏi và ớt. Trong nấu ăn một số món có kèm theo tỏi phi.

Phần hay được sử dụng nhất của cả cây tỏi là củ tỏi. Củ tỏi có nhiều tép. Từng tép tỏi cũng như cả củ tỏi đều có lớp vỏ mỏng bảo vệ. Tỏi sinh trưởng tốt trong môi trường nóng và ẩm. Nếu muốn bảo quản tỏi dùng trong nấu nướng, cần cất tỏi ở chỗ khô ráo thì sẽ không mọc mầm. Khi nấu nướng cần bỏ lớp vỏ bảo vệ và vứt bỏ phần mầm tỏi thường màu xanh có thể nằm sâu trong tép tỏi. Một số dân tộc trên thế giới tin rằng tỏi giúp họ chống lại ma, quỷ, ma cà rồng.

Xem thêm
Hành tây
Hành ta
Hành tím
Tỏi tây

Chú thích

Liên kết ngoài
William E. Boeing

| nơi mất = Puget Sound, Washington
| quốc tịch = American
| tư cách công dân =
| học vị = Yale University
| nghề nghiệp = Industrialist
| tuyển dụng =
| nổi tiếng = Aircraft industry
| chức vị = Founder of Boeing Company
| người hôn phối = Bertha M. Potter Paschall Boeing
| con cái = William E. Boeing Jr.
| giải thưởng = Daniel Guggenheim Medal (1934)
| website =
| nơi sinh = Detroit, Michigan
}}

William Edward Boeing (1 tháng 10 năm 1881 – 28/9/1956) là một kỹ sư hàng không người Mỹ, là người sáng lập ra hãng Boeing.
William E. Boeing sinh ra tại Detroit, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ trong một gia đình có bố là một kỹ sư khai khoáng người Đức giàu có. Tên Anh hóa của Boeing là William sau khi ông học ở Thụy Sĩ và trở về Mỹ năm 1900 để nhập học Đại học Yale. William rời Đại học Yale năm 1903 để bước vào kinh doanh.

William E. Boeing cùng với George Conrad Westervelt, một kỹ sư của Hải quân Hoa Kỳ đã thành lập Công ty Boeing vào ngày 15 tháng 7 năm 1916, cùng với, và được đặt tên là "B&W" theo chữ viết tắt của tên người sáng lập. Sau đó công ty được đổi tên thành "Pacific Aero Products" và vào năm 1917, công ty trở thành "Boeing Airplane Company". William Boeing học ở Đại học Yale và ban đầu làm trong công nghiệp khai thác gỗ, nơi ông ta đã trở nên giàu có. Nơi đó ông cũng thu thập được những kiến thức về các cấu trúc bằng gỗ mà sau này trở nên có giá trị trong việc thiết kế và lắp đặt máy bay.
Tham khảo

Carl Cleveland, Boeing Trivia, (Seattle: CMC Books, 1989)
Harold Mansfield, Vision: A Saga of the Sky (Duell, Sloan and Pearce, 1956)
Robert Serling, Legend & Legacy: The Story of Boeing and Its People (New York: St. Martin's Press, 1992)
Âm mũi môi-môi hữu thanh

Âm mũi môi-môi hữu thanh là một phụ âm được dùng trong nhiều ngôn ngữ nói. Ký hiệu trong IPA để tượng trưng cho âm này là "m", và ký hiệu tương đương của X-SAMPA là .

Đặc trưng
Những đặc trưng của âm mũi môi - môi là:

Thường gặp

Xem thêm

Tham khảo
Vũ Minh, Nam Ninh

|native_name = }} · }}
|settlement_type = Quận
|image_skyline = Wu`ming Bridge 2015.6.30.jpg
|image_caption =
|image_map =
|map_caption = Vị trí tại Trung Quốc
|pushpin_map = China Guangxi
|pushpin_label = Wuming
|pushpin_map_caption = Vị trí tại Quảng Tây
|subdivision_type = Quốc gia
|subdivision_name = Trung Quốc
|subdivision_type1 = Khu tự trị
|subdivision_name1 = Quảng Tây
|subdivision_type2 = Địa cấp thị
|subdivision_name2 = Nam Ninh
|subdivision_type3 = Subdivisions
|subdivision_name3 =
|area_footnotes =
|area_total_km2 = 3378
|population_footnotes =
|population_total = 680000
|population_as_of = 2016
|population_density_km2 = auto
| coordinates_footnotes =
|latd=23 |latm=9 |lats=32 |latNS=N
|longd=108 |longm=16 |longs=26 |longEW=E
|elevation_ft =
|elevation_m =
|timezone = Giờ chuẩn Trung Quốc
|utc_offset = +8
|postal_code_type = Mã bưu chính
|postal_code = 530199
|website = http://www.wuming.gov.cn/
}}
Vũ Minh (tiếng Tráng: Mouxming; chữ Hán giản thể: 武鸣区, bính âm: Wǔmíng Qū, Hán Việt: Vũ Minh khu) là một quận tại thành phố Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Vũ Minh nằm ở tây nam của Quảng Tây, có diện tích 3.366&nbsp;km².

Lịch sử
Vũ Minh được thành lập từ thời nhà Tùy với tên ban đầu là huyện Vũ Duyên. Thời Bắc Tống thuộc Ung Châu. Năm 1912 là phủ Vũ Minh. Năm 1913 được đổi tên thành huyện Vũ Minh (). Năm 1949 thành lập chuyên khu Vũ Minh. Chuyên khu Vũ Minh có trụ sở đặt tại huyện Vũ Minh và quản lý 10 huyện, gồm Vũ Minh, Bình Trị, Quả Đức, Trấn Kết, Na Mã, Long Sơn, Đô An, Long An, Thiên Giang và Thượng Lâm. Năm 1950 triệt tiêu chuyên khu Vũ Minh và huyện thuộc về chuyên khu Nam Ninh. Năm 1958 huyện Vũ Minh sáp nhập cùng huyện Long An thành huyện Vũ Long, năm sau lại chia tách. Sau đó huyện này thuộc địa cấp thị Nam Ninh. Ngày 16 tháng 2 năm 2015, Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa quyết định thành lập quận Vũ Minh. Ngày 27 tháng 5 năm 2016 quận Vũ Minh chính thức được thành lập.

Ngôn ngữ
Tiếng Tráng là ngôn ngữ được nói nhiều nhất tại quận này, với khoảng 60 vạn người sử dụng. Phương ngữ Tráng nói tại trấn Song Kiều (双桥镇) quận Vũ Minh được dùng làm cơ sở cho việc phát âm của tiếng Tráng tiêu chuẩn. bao gồm: Thành Sương, Song Kiều, Ninh Vũ, Cam Vu, Thái Bình, La Vu, Linh Mã, Tiên Hồ, Phủ Thành, Lục Quản, La Ba, Mã Đầu, Lưỡng Giang. Trụ sở cơ quan hành chính quận đặt tại trấn Thành Sương.

Các đơn vị quản lý khác còn có: Nông trường Bách Hợp, nông trường Đông Phong và khu đầu tư Hoa kiều Nam Ninh.

Địa danh
Vũ Minh có một số địa danh như Linh Thủy, vườn Minh Tú, tháp Văn Giang, núi Khởi Phong, núi Đại Minh, mộ Mã Đầu Cổ.

Tham khảo
Long An, Nam Ninh

Long An (tiếng Tráng: Lungznganh, chữ Hán giản thể: 隆安县, bính âm: Lóng'ān Xiàn, Hán Việt: Long An huyện) là một huyện tại địa cấp thị Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2.264&nbsp;km², dân số năm 2002 là 370.000 người. Huyện Long An có Khu danh thắng cảnh quan tự nhiên Long Hổ Sơn.

Phân chia hành chính
Huyện này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 6 trấn và 4 hương:
Trấn: Thành Sương, Na Đồng, Kiều Kiến, Nam Vu, Nhạn Giang, Đinh Đang
Hương: Bình Sơn, Bố Tuyền, Đô Kết, Cổ Đàm.


Tham khảo
Mã Sơn

Mã Sơn (tiếng Tráng: Maxsan, chữ Hán giản thể: 马山县, bính âm: Mǎshān Xiàn, Hán Việt: Mã Sơn huyện) là một huyện tại địa cấp thị Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2.345&nbsp;km², dân số năm 2002 là 500.000 người.

Phân chia hành chính
Huyện này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 7 trấn, 2 hương và 2 hương dân tộc:
Trấn: Bạch Sơn, Bách Long Than, Lâm Vu, Chu Lộc, Vĩnh Châu, Cổ Linh, Kim Thoa.
Hương: Kiều Lợi và Gia Phương.
Hương dân tộc: hương dân tộc Dao Cổ Trại, hương dân tộc Dao Lý Đang.


Tham khảo
Tân Dương, Nam Ninh

Tân Dương (chữ Hán giản thể: 宾阳县, bính âm: Bīnyáng Xiàn, Hán Việt: Tân Dương huyện) là một huyện tại thành phố Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2.314&nbsp;km², dân số năm 2002 là 980.000 người. Huyện Tân Dương được nhập vào địa cấp thị Nam Ninh từ tháng 7 năm 2003.

Hành chính
Huyện này được chia thành các đơn vị hành chính gồm:
16 trấn: Tân Châu, Tân Kiều, Tư Lũng, Tân Vu, Trâu Vu, Dương Kiều, Hòa Cát, Đại Kiều, Vương Linh, Lê Đường, Vũ Lăng, Trung Hoa, Cổ Lạt, Cam Đường, Lộ Vu, Trần Bình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Nam Ninh
Thanh Tú, Nam Ninh

Thanh Tú (chữ Hán giản thể: 青秀区, bính âm: Qīngxiù Qū, Hán Việt: Thanh Tú khu) là một quận tại thành phố Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tháng 3 năm 2005, quận Tân Thành được đổi thành quận Thanh Tú. Quận này có diện tích 872&nbsp;km², dân số năm 2003 là 525.000 người.
Hành chính
Quận này được chia thành các đơn vị hành chính gồm:
5 nhai đạo: Trung Sơn, Kiến Chính, Nam Hồ, Tân Trúc, Tân Đầu.
4 trấn: Trường Đường, Linh Li, Lưu Vu, Nam Dương.
Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của chính quyền Thanh Tú
Hưng Ninh, Nam Ninh

Hưng Ninh (chữ Hán giản thể: 兴宁区, bính âm: Xīngníng Qū, Hán Việt: Hưng Ninh khu) là một quận tại thành phố Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 723&nbsp;km², dân số năm 2019 là 349.414 người (số có hộ khẩu) và 447.800 người (thường trú).

Hành chính
Quận này được chia thành các đơn vị hành chính gồm:
3 nhai đạo: Dân Sinh, Triều Dương, Hưng Đông.
3 trấn: Tam Đường, Ngũ Đường, Côn Lôn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của chính quyền quận Hưng Ninh
Cortisol

Cortisol là một loại hormone corticosteroid (corticosteroid là một loại hormone loại steroid – tức là loại hợp chất hữu cơ tự nhiên được tổng hợp bởi các tuyến nội tiết trong cơ thể) được sản sinh bởi bộ phận tên là Zona fasciculata trên vỏ thượng thận (thuộc tuyến thượng thận). Đây là hooc môn vô cùng quan trọng và được xem là hormon chống stress. Nó làm tăng huyết áp, tăng đường huyết, có tác động ức chế miễn dịch (chống viêm), chống dị ứng. Trong y học, cortisol tổng hợp (Hydrocortisone) được dùng như là thuốc để điều trị bệnh dị ứng (đặc biệt trong cấp cứu sốc phản vệ) và chống viêm cũng như dùng làm chất thay thế bổ sung trong các chứng thiếu hụt cortisol bẩm sinh. Khi lần đầu được giới thiệu như là thuốc điều trị bệnh thấp khớp nó được gọi là hợp chấp E. Cortisol thuộc loại Glucocorticoid. Ngoài ra, cortisol kiểm soát quá trình giáng hóa hydrat-cacbon, chất béo và trao đổi protein và là chất kháng viêm với tác dụng ngăn cản sự giải phóng phospholipid, giảm hoạt động bạch cầu ưa toan và hàng loạt các cơ chế khác. Hiện nay, thuốc được WHO liệt kê vào danh mục thuốc thiết yếu trong y tế.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lương Khánh

Lương Khánh (chữ Hán giản thể:良庆区, bính âm: Liángqìng Qū, Hán Việt: Lương Khánh khu) là một quận tại thành phố Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1369 km2, dân số năm 2004 là 208.000 người.
Hành chính
Quận này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 5 trấn: Lương Khánh, Na Mã, Na Trần, Đại Đường, Nam Hiểu.
Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền quận Lương Khánh
Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô

Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô là một khu rừng đặc dụng ở tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Về hành chính khu bảo tồn ở vùng đất xã Ea Sô huyện Ea Kar.

Đặc điểm địa hình, thảm thực vật
Địa hình rất phong phú và đa dạng, nổi bật là vùng núi cao hiểm trở, chia cắt phức tạp chuyển tiếp từ núi cao đến đồi gò, trảng bằng, đồng cỏ tạo nên một vùng đặc sắc với nhiều kiểu thảm thực vật và được đánh giá là môi trường sống lý tưởng nhất hiện tại ở Việt Nam của nhiều loài động vật rừng thuộc bộ thú móng guốc ăn cỏ.

Động thực vật rừng

Có một số loài thú quý hiếm nằm trong sách đỏ thế giới là: bò tót, bò rừng...
Thực vật có các loài quý như: trắc, cẩm lai ,cà te , giáng hương

Đất đai, thổ nhưỡng

Khí hậu, thủy văn
Tuy thuộc vùng Tây Nguyên miền Trung, mỗi năm cũng có 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô nhưng lại ảnh hưởng mạnh bởi khí hậu vùng Đồng bằng duyên hải miền Trung nên các mùa thường thay đổi chậm hơn các vùng khác của Đắk Lăk như Buôn Ma Thuột đến 2 tháng.

Mục tiêu, nhiệm vụ
Bảo vệ các hệ sinh thái rừng núi cao Tây Nguyên và trảng cỏ cây bụi, bảo tồn các loài động, thực vật hoang dã, đặc biệt là các loài thú lớn móng guốc.

Nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, phát triển du lịch sinh thái...Góp phần phát triển kinh tế, xã hội địa phương.

Bảo vệ rừng đầu nguồn thủy điện sông Hinh, sông Krông Năng.

Quy mô diện tích và các phân khu chức năng
Tổng diện tích 27.800ha, trong đó:
Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt: 15.959 ha.
Phân khu phục hồi sinh thái: 9.816 ha.
Phân khu dịch vụ hành chính: 2.025ha.

Hình:Easo01.JPG|Hoàng hôn ở Ea Sô.
Hình:Easo02.JPG|Thác Bay ở Ea Sô.
Hình:Easo03.JPG|Suối trong rừng Ea Sô.
Hình:Easo04.JPG|Suối trong rừng Ea Sô.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Khu Đề xuất BTTN Ea Sô
Đam San

Đam San hay Đăm Săn là một người anh hùng trong sử thi "Bài ca chàng Đăm Săn" (phiên âm tiếng Êđê: Klei Khan Y Đam San) của người Êđê ở Tây Nguyên. Là nhân vật chính trong trường ca, sử thi Bài ca về chàng Đăm Săn. Bộ sử thi dài Đăm Săn (2077 câu), thể hiện nét lịch sử văn hóa của người đồng bào Tây Nguyên.

Tác phẩm được nhiều người sưu tầm, tuy lời kể có khác nhau ít nhiều, nhưng cốt truyện tương đối giống nhau. Sử thi đã được in thành sách và tái bản nhiều lần. Hãng phim Giải phóng từng có dự định dựng phim truyện dựa theo sử thi này. Một số bài hát đã được sáng tác lấy cảm hứng từ sử thi Đăm Săn.

Tóm tắt nội dung

Theo tục nối dây trong chế độ mẫu hệ của người Êđê, Đăm Săn phải lấy hai chị em Hơ Nhị và Hơ Bhị làm vợ. Trời "đã chống gậy hèo đến thu xếp việc cưới hỏi". Đăm Săn phải khuất phục trước sức mạnh của tập tục, nhưng chàng vẫn tiếp tục chống lại cuộc hôn nhân đó.

Là một tù trưởng anh hùng, Đăm Săn đã lập nên những kì tích trong lao động như thuần phục voi dữ, làm rẫy, bắt cá,... Kỳ tích lẫy lừng hơn cả của Đăm Săn là chiến thắng Mtao Grự và Mtao Mxây (hai tù trưởng đã cướp vợ Đăm Săn). Đăm Săn chiến thắng, tôi tớ và dân làng của hai tù trưởng trên tự nguyện mang của cải đi theo. Cứ mỗi lần như vậy, Đăm Săn lại thêm giàu mạnh, uy tín càng cao trong nhân dân.

Với khát vọng trở thành tù trưởng hùng mạnh, vươn tới cuộc sống phóng khoáng, Đăm Săn đi cầu hôn Nữ thần Mặt Trời nhưng thất bại vì nữ thần đi đến đâu thì sức nóng tỏa ra từ người nàng sẽ khiến vạn vật bị thiêu. Nữ thần đã nhắc nhở Đăm Săn nếu đi lúc này thì chàng sẽ bị chìm trong vũng bùn lầy mà chết trong rừng sáp đen. Nhưng chàng không nghe vì quá tức giận khi bị từ chối. Sau khi chết, chàng biến thành con ruồi và chui vào miệng Hơ Âng. Nàng sinh ra Đăm Săn cháu, tiếp tục đi trên con đường của Đăm Săn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đam San sẽ lên phim nhựa Thu Hà, báo Tuổi Trẻ cập nhật 24/11/2004 07:11 (GMT + 7)

Đúng, sử thi 'Đam San' là sáng tạo của người Ê đê tại VnExpress
Quận Wheeler, Oregon

Quận Wheeler là một quận nằm trong tiểu bang Oregon. Năm 2000, dân số của quận là 1.547. Quận được đặt tên của Henry H. Wheeler, một người dân định cư ban đầu có một nông trại gần Mitchell. Quận lỵ là Fossil.

Quận Wheeler được biết tiếng là có rất nhiều vật thể hóa thạch nhất tiểu bang Oregon.

Lịch sử
Quận Wheeler được thành lập ngày 17 tháng 2 năm 1899 từ những phần đất của các quận Grant, Gilliam và Crook. Từ khi thành lập đến giờ ranh giới của quận vẫn giữa nguyên trạng. Fossil được đặt là quận lỵ tạm thời của quận vào lúc quận được thành lập. Năm 1900, một cuộc bầu cử đã diễn ra để định đoạt thị trấn nào trong ba thị trấn sẽ trở thành quận lỵ vĩnh viễn. Cuối cùng thì Fossil giành được chiến thắng và trở thành quận lỵ vĩnh viễn.

Kinh tế
Kinh tế chính của quận là nông nghiệp, chăn nuôi và lâm nghiệp.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích là 1.715&nbsp;dặm vuông (4.443&nbsp;km²) trong đó đất chiếm 1.715&nbsp;dặm vuông (4.442&nbsp;km²) và nước chiếm 1&nbsp;dặm vuông (1&nbsp;km²) hay 0,03%.

Xa lộ chính
Quốc lộ Hoa Kỳ 26

Các quận giáp ranh
Quận Gilliam, Oregon - bắc
Quận Morrow, Oregon - đông bắc
Quận Grant, Oregon - đông
Quận Crook, Oregon - nam
Quận Jefferson, Oregon - tây bắc
Quận Wasco, Oregon - tây bắc

Các cộng đồng
Các thành phố hợp nhất
Fossil
Mitchell
Spray

Các cộng đồng chưa hợp nhất và những nơi ấn định cho thống kê
Antone
Clarno
Kinzua (một phố ma)
Richmond
Service Creek
Twickenham
Wetmore
Winlock

Tham khảo

Liên kết ngoài
Wheeler County listing in the Oregon Blue Book
Quận Yamhill, Oregon

Quận Yamhill là một quận nằm trong tiểu bang Oregon. Theo sách Địa danh Oregon, nguồn gốc tên của quận thì không rõ lắm nhưng có lẽ là từ tên mà một người khai phá đặt cho một bộ lạc người bản thổ Mỹ địa phương, đó là bộ lạc Yamhill thành viên của bộ tộc người Bắc Kalapuya. Năm 2004, dân số của quận được ước tính là 90.723, tăng từ 84.992 trong lần điều tra dân số năm 2000. Quận lỵ đặt tại McMinnville.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích là 718&nbsp;dặm vuông (1.861&nbsp;km²) trong đó đất chiếm 716&nbsp;dặm vuông (1.853&nbsp;km²) và nước chiếm 7&nbsp;km² (3 dặm vuông) hay 0.39%.

Núi cao nhất quận là Núi Trask ở gốc tây bắc quận.

Các quận giáp ranh
Quận Clackamas, Oregon - (đông)
Quận Marion, Oregon - (đông nam)
Quận Polk, Oregon - (nam)
Quận Tillamook, Oregon - (tây)
Quận Washington, Oregon - (bắc)

Lịch sử
Những dân định cư xa xưa nhất được biết sống trong khu vực này là người bản thổ Mỹ Yamhill đã sống trong khu vực này trên 8000 năm. Họ là một trong các bộ lạc được hợp lại thành Cộng đồng các bộ lạc thống nhất Grand Ronde, Oregon. Năm 1857 họ bị buộc di cư đến Khu dành riêng cho người bản thổ Grand Ronde được thành lập tại Dãy núi Duyên hải Oregon hai năm trước đó.

Những người định cư xa xưa nhất không phải người bản thổ là các công nhân của nhiều công ty buôn da thú khác nhau hoạt động trong Xứ Oregon. Những người này bắt đầu định cư tại đó vào năm 1814. Nhưng chính việc thiết lập Đường mòn Oregon đã khởi sự việc di dân đáng kể đến khu vực này.

Quận Yamhill được thành lập ngày 5 tháng 7 năm 1843, 5 năm trước khi Lãnh thổ Oregon được thành lập. Nó là một trong bốn địa khu ban đầu được Lập pháp Lâm thời Oregon đầu tiên của Oregon thành lập cùng với Twality (sau này là Washington), Clackamas và Champooick (sau này là Marion). Địa khu ban đầu có tổng diện tích trên 12.000 dặm vuông (31.079&nbsp;km²), một khu vực rộng lớn mà đã bị tách ra thành 12 quận như hiện nay.

Lafayette, trung tâm mậu dịch chính ở phía tây của Thung lũng Willamette, được đặt thành quận lỵ năm 1847. Chính quyền quận sau đó (1889) dời về McMinnville là nơi quận lỵ vẫn còn đến ngày nay.

Căn cứ Không quân Núi Hebo là một cơ sở phòng không thời Chiến tranh Lạnh từ năm 1956 đến 1980.

Các cộng đồng
Các thành phố hợp nhất
Amity
Carlton
Dayton
Dundee
Lafayette
McMinnville
Newberg
Sheridan
Willamina (trên ranh giới quận Polk-Yamhill)
Yamhill

Các cộng đồng chưa hợp nhất
Bellevue
Cove Orchard
Dellwood
Dewey
Eola Village
Gopher
Hopewell
Keona
Lunnville
Midway
Orchard View
Pleasantdale
Rex
Riverside
Saint Joseph
Springbrook (khu vực nằm trong phần phía đông của thành phố Newberg)
Sunnycrest
Unionvale
Wapato
Wheatland
Whiteson

Những khu định cư khác
Grand Island
Cộng đồng các bộ lạc thống nhất Grand Ronde, Oregon
Shipley

Tham khảo

Liên kết ngoài
Yamhill County website
County history from the State Archives
Yamhill County Wineries Association
Yamhill Basin Council
Confederated Tribes of the Grand Ronde
Hàm thuần nhất

Trong toán học, một hàm thuần nhất (tiếng Anh: Homgeneous function) là một hàm nhiều biến thỏa mãn tính chất: Nếu mỗi biến trong hàm được nhân với cùng một hệ số, khi đó giá trị của hàm số được nhân lên hệ số mũ nào đó, và số mũ này được gọi là độ thuần nhất, hoặc đơn giản là độ. Hay nói cách khác, nếu là một số nguyên, hàm số gồm biến là thuần nhất độ nếu
:f(sx_1,\ldots, sx_n)=s^k f(x_1,\ldots, x_n)
với mọi x_1, \ldots, x_n, và s\ne 0.

Tham khảo
Trận Bolimów

|combatant2=
|commander1=Vasily Gurko
|commander2=August von Mackensen
|strength1=Tập đoàn quân số 2 Nga
|strength2=Tập đoàn quân số 9 Đức
|casualties1=40.000 người
|casualties2=20 000 người
|casualties3=
|notes=
}}

Trận Bolimów là trận đánh diễn ra vào ngày 31 tháng 1 1915 giữa đế quốc Nga và đế quốc Đức trong chiến tranh thế giới thứ nhất. Trận đánh này cũng mở đầu cho 1 trận đánh khác lớn hơn diễn ra sau đó, trận hồ Masurian lần thứ hai.

Sau khi kết thúc năm đầu tiên của chiến tranh thế giới thứ nhất, đế quốc Đức lâm vào tình trạng phải đánh nhau trên 2 mặt trận Đông và Tây Âu. Kế hoạch của Đức trong năm 1915 là dồn lực lượng sang mặt trận Đông Âu để loại đế quốc Nga ra khỏi cuộc chiến. Khi quân đội Đức tiến vào Ba Lan vào tháng 1 năm 1915 thì quân Nga đã tổ chức phòng thủ và quân 2 bên đã chạm trán nhau 1 trận lớn tại nơi nối liền 2 thành phố Łódź và Warszawa, Bolimów.

Trận Bolimov bắt đầu khi tập đoàn quân số 9 của Đức do tướng August von Mackensen chỉ huy tấn công tập đoàn quân số 2 của Nga dưới sự chỉ huy của tướng Smirnov với mục tiêu chiếm tuyến tàu hoả nối liền 2 thành phố lớn của Ba Lan là Łódź và Warsaw vào ngày 31 tháng 1 năm 1915.

Trận Bolimov cũng là lần đầu tiên quân Đức sử dụng vũ khí hoá học ở mặt trận phía Đông, chất xylil bromide,một loại hơi độc nhưng hiệu quả không như quân Đức mong muốn vì thời tiết quá lạnh khiến khí độc bị đóng băng lại và không có tác dụng gì. Sự thất bại của các cuộc tấn công bằng vũ khí hoá học khiến quân Đức phải rút lui và lợi dụng thời cơ, 11 sư đoàn quân Nga dưới sự chỉ huy của tướng Vasily Gurko đã tổ chức phản công quân Đức nhưng pháo binh Đức với hoả lực mạnh đã khiến 40 000 lính Nga thương vong và đẩy lùi các đợt phản công của quân Nga.

Tham khảo
Núi Đá Bia

Núi Đá Bia, tên chữ là Thạch Bi Sơn, dân gian gọi là Núi Ông, là ngọn núi cao nhất trong khối núi Đại Lãnh thuộc dãy núi Đèo Cả, hiện ở xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Núi nổi tiếng vì tảng đá bia khổng lồ cao khoảng 80 m trên đỉnh núi mà cách xa vẫn có thể nhìn thấy. Tương truyền vào năm 1471, khi thân chinh cầm quân tấn công Chămpa, Lê Thánh Tông dừng tại chân núi, cho quân lính trèo lên khắc tên, ghi rõ cương vực Đại Việt (Việt Nam ngày nay) tại nơi này. Vì thế, núi được gọi là núi Đá Bia.

Lịch sử

Sự kiện lịch sử về núi Đá Bia quanh cuộc Nam tiến của vua Lê Thánh Tông (năm 1470), rất nhiều tác phẩm ghi lại sự kiện này và cho rằng năm 1471, vị vua trẻ tài ba này đã tiến quân đến đèo Cả và sai lính khắc bia đá để đánh dấu ranh giới giữa Đại Việt và Chiêm Thành. Các tác phẩm này là:
Đại Việt sử ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên
Khâm định Việt sử thông giám cương mục của Sử quán triều Nguyễn
Đại Nam nhất thống chí của Lê Quang Định
Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn
Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim
Việt sử xứ Đàng Trong của Phan Khoang.
Cũng như có nhiều tài liệu khác cũng đề cập đến vấn đề này như:
Người chứng thứ nhất của Phạm Đình Khiêm
Non nước Phú Yên của Nguyễn Đình Tư
Tìm hiểu địa danh qua tục ngữ ca dao Phú Yên của Nguyễn Đình Chúc.

Quan điểm về vua Lê Thánh Tông có thật sự đến đất Phú Yên và khắc bia hay không thì có nhiều quan điểm khác nhau, nhưng có thể tóm gọn các ý kiến như sau:
Vua Lê Thánh Tông không đến đất Phú Yên và cũng không cho khắc bia.
Vua Lê Thánh Tông không đi đến đất Phú Yên mà chỉ sai một toán quân vào đến tận Đèo Cả và không biết có khắc bia hay không.
Vua Lê Thánh Tông đã đến đất Phú Yên và có khắc bia trên núi.

Đặc điểm

Núi Đá Bia có độ cao tuyệt đối là 706 m, trên đỉnh mây thường xuyên che lấp khối đá Bia tạo nên cảnh quan hùng vĩ, án tượng. Từ đây có thể nhìn bao quát vùng biển xung quanh, thấy Vũng Rô của Phú Yên ở ngay chân núi phía Nam hay vịnh Vân Phong của Khánh Hòa. Vào những ngày trời nắng đẹp thậm chí du khách còn có thể thấy thành phố Nha Trang. Nhìn về phía bắc, sẽ có được tầm nhìn bao quát đồng bằng Tuy Hòa, núi Chóp Chài nằm giữa thành phố Tuy Hòa và sông Ba.

Người dân địa phương coi núi Đá Bia là một trong những biểu tượng nổi tiếng của đất Phú Yên, cùng với những địa danh khac như núi Nhạn, sông Đà Rằng ở Tuy Hòa.

Ngọn núi còn được các thủy thủ người Pháp đặt tên là "Ngón tay của Chúa" vì nó giúp họ xác định được vị trí đất liền của Việt Nam.

Xếp hạng
Tháng 9/2008, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết định công nhận thắng cảnh độc nhất vô nhị này là Thắng cảnh cấp quốc gia. Đây là một trong 17 di tích văn hóa lịch sử-thiên nhiên mới nhất của tỉnh Phú Yên

Đăng sơn
Có lối mòn lên đỉnh dài khoảng 2,2&nbsp;km. Đường dốc, nhiều bụi cây, nhiều bậc thang khiến cho việc leo núi mất tới hơn 2 giờ đồng hồ.

Tham khảo

Bài về Núi Đá Bia trên website Du lịch Phú Yên

Ca dao
“Chiều chiều mây phủ Đá Bia

Đá Bia mây phủ chị kia mất chồng

Mất chồng như nậu mất trâu

Chạy lên chạy xuống cái đầu chơm bơm.”
Hera (định hướng)

Hera có nhiều nghĩa:

Nữ thần Hera trong thần thoại Hy Lạp
Vệ tinh Elara của Sao Mộc cũng đã từng được gọi là Hera
Tiểu hành tinh 103 Hera
Máy gia tốc hạt HERA tại Hamburg
Tên lửa Hera
Nhân vật Hera Agathon trong bộ phim TV Battlestar Galactica (phim TV 2004)
Nhân vật Hera trong truyện tranh Marvel Comics
Falling Slowly

"Falling Slowly" là một bài hát đoạt giải Giải thưởng Viện Hàn lâm, được sáng tác và biểu diễn bởi cặp đôi Glen Hansard và Markéta Irglová. Bài hát xuất hiện trong bộ phim Once của hai người. Falling Slowly được đề cử Giải Oscar năm 2007, và giành được giải vào ngày 24 tháng 2 năm 2008. Nó đã vượt qua bài hát theo phong cách gospel "Raise It Up" của phim August Rush và ba bài hát từ bộ phim ca nhạc hiện đại của Disney Enchanted.

Đã có lúc việc đề cử bài hát cho giải Oscar gây ra những tranh cãi, vì nó đã xuất hiện vào năm 2006 trong một CD do ban nhạc của Hansard phát hành, The Frames cũng như trong phim Beauty in Trouble và đã được biểu diễn bởi cặp đôi này trong một số buổi biểu diễn ở châu Âu. Viện Hàn lâm kết luận rằng vì bài hát đã được sáng tác riêng cho bộ phim, và việc xuất hiện ở nơi công cộng trước đây, trong thời gian bộ phim đang được quay, với số lượng như vậy là không đáng kể, nên nó vẫn đủ tư cách đề cử.

Bảng xếp hạng

Bài hát xếp vị trí thứ 16 trong Bảng xếp hạng Đĩa đơn Ireland khi nó lần đầu tiên được The Frames phát hành. Bản do Glen Hansard và Markéta Irglová trình diễn xếp ở vị trí thứ 28 vào tháng 12 năm 2007, trước khi đạt đến vị trí thứ 1 vào tháng 2 năm 2008, sau khi bài hát thắng giải Oscar.

Ghi chú

Liên kết ngoài
Twentieth Century Fox's web site for Once Audio copy of "Falling Slowly"
Once and the out-of-tune voters Extended Play -Interview with Glen Hansard
Thông trắng Đài Loan

| name = Pinus morrisonicola
}}
Thông trắng Đài Loan (danh pháp hai phần: Pinus morrisonicola) là loài thông chỉ có ở Đài Loan. Loài này được Hayata miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.

Mô tả
Cây thân gỗ cao tới 30 m; đường kính thân cây tới 1,2 m; vỏ màu xám sẫm, có thể tróc ra; tán lá hình nón; năm đầu tiên ra các cành con màu nâu đỏ, ban đầu có lông tơ màu hơi vàng, sau không lông; các chồi mùa đông màu nâu nhạt, hình trứng và không có nhựa. Các lá kim mọc thành chùm 5 lá, tiết diện hình tam giác, dài 4–9&nbsp;cm, rộng 0,6–1&nbsp;mm, bó mạch 1, ống nhựa 2. Các nón hạt mọc thành cụm 3 hay 4 nón ở đáy các cành con, có cuống dài 0,5–1&nbsp;cm, kích thước dài 7–11&nbsp;cm, rộng 5–7&nbsp;cm. Vảy kích thước dài 3-3,5&nbsp;cm, rộng 1,5–2&nbsp;cm. Hạt kích thước 8-10 × 5–6&nbsp;mm; cánh màu nâu nhạt kích thước 1,5–2&nbsp;cm × 5–8&nbsp;mm.

Gỗ dùng trong xây dựng và đồ gỗ nội thất.

Khu vực sinh sống: Các sườn núi ở độ cao 300-2.300 m.

File:臺灣五針松 Pinus morrisonicola 20210415084410 01.jpg
File:臺灣五針松 Pinus morrisonicola 20210928084611 01.jpg
File:臺灣五針松 Pinus morrisonicola 20210928084611 02.jpg
File:臺灣五針松 Pinus morrisonicola 20210928084611 16.jpg

Chú thích

Tham khảo
Conifer Specialist Group 1998. Pinus morrisonicola. 2006 Sách đỏ IUCN về các loài đang bị đe dọa Tải xuống ngày 10-7-2007.
Quần thực vật Trung Hoa
Liên kết ngoài
Tống Phước Phổ

| nơi mất = Đà Nẵng
| quốc tịch =
| đảng =
| nghề nghiệp =
| lĩnh vực hoạt động =
| năm hoạt động sân khấu = 1920 &ndash; 1991
| chủ đề sân khấu = Tuồng cách mạng
| đoàn kịch = Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Việt NamHội Nhà văn Việt Nam
| tác phẩm sân khấu = '
| giải thưởng 1 = Giải thưởng Hồ Chí Minh
| năm 1 = 1996
| hạng mục 1 = Văn học Nghệ thuật
}}

Tống Phước Phổ (2 tháng 8 năm 1902 &ndash; 31 tháng 8 năm 1991) là soạn giả tuồng. Ông là một trong những tác giả lớn nhất của sân khấu tuồng với gần 100 kịch bản. Ông được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt 1 (1996).

Cuộc đời
Tống Phước Phổ sinh ngày 2 tháng 8 năm 1902 tại An Quán, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam trong một gia đình nhà nho, là cháu nhà viết tuồng trứ danh Nguyễn Hiển Dĩnh. Ông được cậu chọn làm thư ký riêng để ghi chép, chỉnh lý các vở tuồng. Năm 18 tuổi, ông sáng tác vở đầu tay Lâm Sanh - Xuân Hương dựa theo truyện Nôm.

Năm 1927, ông gia nhập Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội, viết bài cho các báo Phụ nữ tân văn, Điện tín... Năm 1930, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau khi tổ chức Đảng ở Sài Gòn bị vỡ, ông bị thực dân Pháp bắt và giam cầm 1 năm. Trong tù, ông sáng tác vở Gương liệt nữ ca ngợi cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Năm 1940, cùng với nghệ nhân Nguyễn Lai và Ngô Thị Liễu, ông thành lập gánh hát Tân Thành đi trình diễn nhiều nơi. Thời gian này ông sáng tác nhiều vở, chủ yếu là tuồng tâm lý xã hội và đề tài lịch sử như Guồng tình đẫm máu, Đã không duyên kiếp, Tiếng Phật gọi hồn, Nước mắt gọi hồn... và Lâm Sanh - Xuân Nương, Lục Vân Tiên, Phạm Công - Cúc Hoa, Kiều Quốc Sĩ, Gương liệt nữ, Mạnh Lệ Quân...

Sau Cách mạng tháng 8, ông cùng với Võ Bá Huân đi vận động thành lập đoàn tuồng để lấy tiền ủng hộ quỹ kháng chiến. Đấy là tiền thân của Đoàn tuồng Liên khu V, nay là Nhà hát tuồng Đào Tấn (Bình Định), nơi ông hoạt động nghệ thuật trong suốt quãng đời còn lại. Ông từng là Ủy viên Ban chấp hành Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam, Ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam.

Tống Phước Phổ là cây viết hàng đầu của sân khấu tuồng cách mạng. Ông đã viết tổng cộng gần 100 kịch bản tuồng, trong đó có hơn 20 vở tuồng đề tài cách mạng. Những vở tiêu biểu của ông như Trưng Nữ Vương, Quán Thăng Long, Hội nghị Diên Hồng, Cờ giải phóng, Hùm Yên Thế, Bùi Thị Cúc, Bốn nghìn năm họp mặt anh hùng (chuyển thể kịch thơ của Huy Cận), Đứng lên Khuông Mánh, Tam gia Phước... Ngoài ra ông còn chỉnh lý nhiều vở tuồng cổ như Sơn Hậu, Hường môn hội ẩm, Đào Phi Phụng, Tam nữ đồ vương, Lam Sơn khởi nghĩa, An Tư công chúa, Ngọn lửa Hồng Sơn, Trưng Vương khởi nghĩa, Rừng khuôn mảng, Sao khuê trời Việt... Nhiều học trò của ông cũng là những cây viết nổi tiếng như Nguyễn Tường Nhẫn, Nguyễn Kim Hùng, Trần Hưng Quang, Võ Sĩ Thừa...

Ông mất ngày 31 tháng 8 năm 1991 tại Đà Nẵng, thọ 89 tuổi.

Năm 1996, ông được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Tác phẩm nổi bật
Lâm Sanh – Xuân Hương.
Phạm Công – Cúc Hoa.
Lục Vân Tiên.
Mạnh Lệ Quân.
Gương liệt nữ.
Trưng Nữ Vương.
Quán Thăng Long.
Hội nghị Diên Hồng.
Cờ giải phóng.
Hùm Yên Thế.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vụ phát hành tập thơ "Trần Dần – Thơ"

Vụ phát hành tập thơ "Trần Dần – Thơ" là diễn trình sự kiện và vụ việc liên quan đến việc phát hành tập thơ của cố nhà thơ Trần Dần, nhân vật được coi là đi đầu trong phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm (1955 – 1958), xảy trong những tháng đầu năm 2008 tại Việt Nam mà chủ yếu từ sau khi xuất hiện bức Thư ngỏ do các nhà văn, nhà nghiên cứu đồng ký tên đề nghị thu hồi quyết định ngừng phát hành tập thơ.

Tập Trần Dần – Thơ tập hợp các bài thơ của Trần Dần được Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam phối hợp với Nhà Xuất bản Đà Nẵng phát hành dưới sự cấp phép của Cục Xuất bản Việt Nam nhưng ngay sau đó đã xảy ra một số rắc rối xung quanh vấn đề phát hành thi tuyển này. Liên quan đến vụ việc, ngày 5 tháng 3 năm 2008, 134 người là các nhà văn hóa, tác giả văn học và nhà nghiên cứu ở trong cũng như ngoài nước (Việt Nam) đồng ký tên vào một bức thư ngỏ gửi đến Quốc hội cùng Văn phòng Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, v.v..., kiến nghị nhà nước xem xét lại quyết định đình chỉ việc lưu hành tập thơ mang tên "Trần Dần – Thơ" của Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam, mặc dù tập thơ này đã có giấy phép do Cục xuất bản cấp và đã phát hành được vài ngày. về Văn học là phần thưởng cao quý cấp nhà nước. Tuy vậy, giới lãnh đạo văn nghệ tại Việt Nam có vẻ vẫn còn ít nhiều e dè với cả lý lịch lẫn tư tưởng cách tân của nhà thơ Trần Dần. Sau khi cuốn sách do Nhã Nam hợp tác với nhà xuất bản Đà Nẵng đã được phát hành, nhưng tại Ngày thơ Việt Nam lần thứ VI (ngày 21 tháng năm 2008) ở Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu, tập Trần Dần – Thơ đã không được phép đưa vào bán bình thường như các cuốn sách khác, theo một lệnh miệng từ Cục xuất bản. Tiếp theo, ngày 26 tháng 2 năm 2008, Bộ Văn hóa Thông tin và Truyền thông ra lệnh phong tỏa tất cả số sách còn lại nằm trong kho của hai cơ sở này với lý do là giấy phép của Cục Xuất Bản không hợp lệ.

Thông tin chính thức trên báo chí cho biết phía quản lý Nhà nước khẳng định cho ngưng tập thơ không vì "nội dung" hay "vì Trần Dần" mà chỉ thuần túy là do các thủ tục hành chính.

Ông Nguyễn Kiểm, Cục trưởng Cục Xuất bản cho biết việc ông Hùng tự ý ra quyết định xuất bản Trần Dần – thơ, mà không có ủy quyền của giám đốc là sai thẩm quyền:
:"Sự phối hợp không ăn ý giữa những người tổ chức thực hiện và đối tác liên kết đã dẫn đến việc một số ấn bản Trần Dần - thơ bị thu hồi, gây dư luận không tốt là Nhà nước cấm đoán. Cục Xuất bản khẳng định không cấm xuất bản Trần Dần - thơ. Việc cho in bài này, không in bài kia là "gu" của từng giám đốc Nhà xuất bản. Phó giám đốc có thể không tâm phục nhưng phải chấp thuận vì quyền hạn, trách nhiệm đã được quy định. Còn giám đốc Nhà xuất bản có đủ năng lực, trình độ hay không thì lại là việc khác".

Chú thích

Xem thêm
Trần Dần

Liên kết ngoài
Toàn văn nội dung
"Trần Dần – Thơ": Thư Giới thiệu của Hội Luận
Nhiều bất cập trong liên kết xuất bản- Ai mới được ký giấy phép xuất bản? tác giả Y Vân, bài đăng trên Thanhnien Online.
Vĩnh Tế (định hướng)

Vĩnh Tế có thể là:

Việt Nam
Nhân vật lịch sử Châu Thị Tế, chánh thất của Thoại Ngọc hầu. Tên bà được đặt cho:
Phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang
Kênh Vĩnh Tế con kênh đào chạy song song với biên giới Việt Nam – Campuchia qua tỉnh An Giang
Núi Vĩnh Tế (tên gọi khác của núi Sam) tại tỉnh An Giang
Xã Vĩnh Tế cũ (thành phố Châu Đốc cũ, tỉnh An Giang); nay là một phần của phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang.

Trung Quốc
Thành phố Vĩnh Tế thuộc địa cấp thị Vận Thành, tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc.
Sông Sê Băng Hiêng

Sông Sê Băng Hiêng (tiếng Lào: Se Banghiang, Se nghĩa là sông) là một phụ lưu cấp 1 của sông Mê Kông và là một dòng sông ở Nam Lào.

Dòng chảy
Sê Băng Hiêng bắt nguồn từ phía Tây dãy núi Trường Sơn, ở địa phận xã Hướng Lập huyện Hướng Hóa tỉnh Quảng Trị, Việt Nam, chảy về phía tây qua biên giới Lào - Việt ở nơi đặt Đồn Biên phòng Cù Bai.

Sang địa phận tỉnh Savannakhet của Lào, lúc đầu chảy uốn lượn theo hướng Đông Bắc-Tây Nam. Tại thị trấn Sepon nó tiếp nhận hai phụ lưu là Xê Pôn chảy từ hướng đông nam đến, và Nam Kok chảy từ hướng tây bắc đến.

Tại muang Phine (Mường Phín) thì Se Banghiang tiếp nhận dòng Se Lanong chảy từ hướng đông đến. Se Lanong cũng bắt nguồn từ dãy Trường Sơn ở đoạn biên giới Lào - Việt, giáp với huyện A Lưới thành phố Huế, Việt Nam.

Tham khảo

Xem thêm
Bí ẩn Sê Băng Hiêng

Liên kết ngoài