Đại chiến lược

Đại chiến lược hay chiến lược quốc gia, hay chiến lược tổng thể quốc gia là cấp độ cao nhất của khoa học chiến lược, trọng tâm là các định hướng phát triển ở tầm mức quốc gia, về tổng thể vạch ra những đường lối chiến lược ở tầm mức vĩ mô cho một đất nước, về từng phương diện chính trị, kinh tế, quân sự,... chỉ ra phương hướng phát triển cụ thể, đồng thời bao gồm các mối liên hệ giữa những phương diện. Đại chiến lược hướng đến mục đích phát triển và an ninh.

Đại chiến lược được quan tâm sâu rộng bởi các học giả Trung Quốc, đại diện là Thái Thác, Hồ An Cương. Các vấn đề đại chiến lược căn bản của Trung Quốc bao gồm: cải cách mở cửa, tiếp nhận xu thế toàn cầu hóa, lấy khoa học và công nghệ làm động lực,...

Định nghĩa
Chiến lược quốc gia được định nghĩa là "nghệ thuật xây dựng sức mạnh quốc gia bằng cách tạo ra và sử dụng các điều kiện thuận lợi để đạt được cơ hội thành công lớn nhất và những tác động có lợi trong việc theo đuổi các mục tiêu quốc gia".

Các khía cạnh của đại chiến lược

Liên quan đến việc tính toán và sử dụng nguồn lực sẵn có nhằm thúc đẩy phát triển mọi mặt quốc gia. Phân phối, áp dụng từng nguồn lực phù hợp cho mỗi lĩnh vực nhưng vẫn đảm bảo gắn kết các mối liên hệ giữa những phương diện đó, nhằm phát triển một cách toàn diện.
Đẩy mạnh các mối quan hệ quốc tế không chỉ liên minh quân sự mà bao gồm kinh tế,... Thúc đẩy ký kết các hợp đồng, tạo lập đối tác chiến lược và đối tác chiến lược toàn diện.
Hướng đến việc tạo dựng, duy trì và thúc đẩy các mối quan hệ quốc tế một cách lâu dài và ổn định.
Điều chỉnh việc sử dụng các ưu thế trên các lĩnh vực khác nhau, tránh chiến tranh, tránh gây thiệt hại cho trạng thái hòa bình vì sự an toàn và thịnh vượng của quốc gia.
Đại chiến lược nhất quán và ổn định Việc xây dựng đại chiến lược trên nền tảng chính trị dù có khác biệt đến mấy, bao gồm các quan niệm chính trị khác biệt nhau giữa các nước đều không xa rời mục tiêu lợi ích quốc gia.

Các yếu tố ảnh hưởng

Việc hoạch định đại chiến lược cho quốc gia phụ thuộc vào những điều kiện hiện tại, những nguồn lực sẵn có của quốc gia:

Các yếu tố lợi thế hay bất lợi của vị trí địa lý: gần biển hay không có biển, gần những khu vực rộng lớn nhiều quốc gia và đông đúc dân cư hay không ?, gần những trung tâm kinh tế lớn (như Mỹ, Tây Âu,...) hay không ?, có gần những đường giao thông quốc tế quan trọng hay không ? (như các tuyến hàng hải thương mại).
Các yếu tố về địa hình và cảnh quan tự nhiên cụ thể, ảnh hưởng của chúng đến hoạt động sản xuất và tổ chức phòng thủ quân sự.
Độ rộng của lãnh thổ cũng như phạm vi chủ quyền lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế: yếu tố cho phép truy cập vào những nguồn tài nguyên và lợi thế không gian cho quân sự. Ngoại lệ, nhiều quốc gia Trung Đông tuy có diện tích nhỏ nhưng rất giàu có về tài nguyên dầu mỏ và khí đốt.
Chính trị: cấu trúc chính trị của quốc gia, hiệu quả trong hoạt động của bộ máy nhà nước, sự linh hoạt của cơ chế quản lý và sự năng động thích ứng của các chính sách, sự tinh giảm gọn nhẹ và chất lượng nhân sự, tính ổn định của an ninh nội bộ.
Nền tảng kinh tế Ngược lại, trong khi các cuộc xâm chiếm của Nhật Bản hầu hết ở các vùng thuộc địa được coi là ít cần thiết hơn, điều này được nhìn nhận bởi các nhà lập kế hoạch và các nhà hoạch định chính sách của Đồng minh. Các chi tiết cụ thể của chiến lược quân sự của phe Đồng minh trong Chiến tranh Thái Bình Dương do đó được định hình bởi các nguồn lực ít hơn cung cấp cho mặt trận này.

Xem thêm
Sức mạnh tổng hợp quốc gia
Chiến tranh kinh tế
Chiến tranh tổng lực

Tham khảo

Thư mục


Hornfischer, James D. Neptune's Inferno: The US Navy at Guadalcanal. New York: Bantam Books, 2011. .
Liddell Hart, B. H., Strategy, Luân Đôn: Faber & Faber, 1967, tái bản lần 2.

Tạp chí