Lan Ngọc

| nơi sinh = Sài Gòn, Quốc gia Việt Nam
| quốc tịch =
| nghề nghiệp = Ca sĩ
| dòng nhạc =
| ca khúc =
}}
Lan Ngọc (sinh năm 1948) là một nữ ca sĩ dòng nhạc nhẹ Việt Nam.
Lịch sử
Ca sĩ Lan Ngọc sinh năm 1948 tại Sài Gòn, vốn là người gốc Bắc di cư cho nên bà có giọng nhựa rất đặc trưng.

Thuở nhỏ, do gia cảnh quá túng bấn nên bà bỏ học sớm để đi hát ở các phòng trà khắp đô thành. Lan Ngọc được giới thiệu đến nhạc sĩ Mạnh Phát để học nhạc lý. Ban đầu, bà được thầy Mạnh Phát cho tham gia ban Tiếng Thời Gian chuyên biểu diễn trên Đài phát thanh Pháp Á, sau đó lại gia nhập Đoàn Văn Tác Vụ do ông tổng trưởng Hoàng Đức Nhã quản lí, đi biểu diễn ở thôn trang và các tiền đồn để úy lạo binh sĩ cũng như dân vận.

Bà là một người bạn thân thiết của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và cũng là một trong những ca sĩ thường thể hiện các ca khúc của cố nhạc sĩ này. Với sự nghiệp của mình, bà được xem là biểu tượng của "hương sắc vẹn toàn" đất Sài Gòn. Cùng với Trịnh Công Sơn và các nhạc sĩ khác như Tôn Thất Lập, Thanh Tùng, Trần Long Ẩn, Từ Huy, Nguyễn Văn Hiên, Nguyễn Ngọc Thiện, Lan Ngọc là thành viên trong nhóm "Những người bạn" đã khởi xướng chương trình "Nhạc Việt cho người". Bà thường được giới mộ điệu đô thành thừa nhận là một trong những danh ca của dòng nhạc Đoàn Chuẩn - Từ Linh và đặc biệt Hoàng Thi Thơ.

Kể từ đó, Lan Ngọc là ca sĩ “nhí” nhất so với lứa đàn chị Mai Hương, Mai Hân, Quỳnh Giao, Hà Thanh, Kim Tước, Châu Hà... Bà luôn có mặt trong các chương trình ca nhạc Tiếng Thời Gian (của Mạnh Phát), Tiếng Tơ Đồng (của Văn Phụng - Hoàng Trọng), Tiếng Thùy Dương (của Châu Kỳ)... Lan Ngọc còn được nhạc sĩ Huỳnh Anh (tác giả Mưa rừng, Lạnh trọn đêm mưa, Kiếp cầm ca, Thuở đó có em... - NV) hướng dẫn nên ngày càng thăng tiến trong lĩnh vực ca nhạc. Trong rất nhiều dòng nhạc ở miền Nam dạo đó, Lan Ngọc chọn thể hiện những ca khúc tiền chiến của Đoàn Chuẩn - Từ Linh, Văn Cao, Hoàng Giác, Phạm Duy..., đôi khi bà cũng hát những ca khúc điệu Boston của Y Vân. Dạo ấy, Lan Ngọc thường hát ở các phòng trà Vân Cảnh, Queen Bee, Maxim's, Đêm Màu Hồng... Nổi tiếng rồi nhưng mỗi đêm không bố thì mẹ vẫn thay nhau đưa đón, cho đến một ngày họ “nhượng quyền” đưa đón con gái mình cho một thanh niên có được sự tín nhiệm, đó là chàng bác sĩ - bạn của anh Lan Ngọc.

Năm 1972, Lan Ngọc thành hôn với một bác sĩ và hai người có một con gái sau đó 10 năm.

Sau 1975, bà vẫn tiếp tục hoạt động văn nghệ nhưng bắt đầu ít hơn trước, bà dành thời gian nhiều cho cuộc sống gia đình. Sau khi Trịnh Công Sơn qua đời, bà thường xuyên biểu diễn tại một quán cà phê nhạc sống chuyên hát nhạc Trịnh, cũng như nhiều chương trình âm nhạc khác tưởng nhớ vị cố nhạc sĩ này. Ở giai đoạn cuối thập niên 1980 sang đầu thập niên 1990, Lan Ngọc là một trong những gương mặt quen thuộc của sân khấu ca nhạc trẻ Sài Gòn, thường xuyên lên sóng truyền hình. Bà được coi là một trong những giọng ca rất đặc biệt của Phong trào Ca khúc Chính trị (gồm Lan Ngọc, Hồng Vân và Trang Kim Yến) bên cạnh những giọng ca ăn khách nhất đương thời như Bảo Yến, Nhã Phương, Thế Hiển, Nguyễn Hưng, Lê Tuấn.

Năm 2010, bà là một trong những giám khảo cho cuộc thi hát nhạc Trịnh Công Sơn diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh. Khoảng năm 2013, bà thường biểu diễn tại các phòng trà Ân Nam, Tiếng Xưa cùng với nghệ sĩ ưu tú Hồng Vân. Sau 2014, bà sang Mỹ định cư cùng con gái và các cháu, nhưng vẫn giữ quốc tịch Việt Nam.
Sự nghiệp
Lan Ngọc từng để lại ấn tượng cho khán giả với bài "Cánh hoa bay" của nhạc sĩ Giáp Văn Thạch. Mặc dù từng trình bày các ca khúc khác như "Tình" của Y Vũ, "Trở về bến mơ" của Ngọc Bích, "Vần thơ thương nhớ" của Hoàng Thi Thơ, "Cánh hoa dầu" của Giáp Văn Thạch, "Suối mơ", "Đêm thu", Lan Ngọc đã cùng SaiGon Audio xuất bản một album chỉ gồm các bài hát của Trịnh Công Sơn, có tên là Phôi Pha.
Băng dĩa

Cánh hoa duyên kiếp
Cô hàng cà phê — Màu thời gian 3
Lối nhỏ vào đời
Lời Bác dặn trước lúc đi xa
Mây trắng bay
Một cõi đi về — TK Trịnh Công Sơn
Mười tình khúc chọn lọc — Trịnh Công Sơn
Nguồn sống bao la : Y Vân, Y Vũ và hãng dĩa Continental
Nhớ về quê em
Những tình khúc một thời vang bóng — Giọt mưa thu : Trần Nhật Vy và Công ty văn hóa tổng hợp Quận 11
Phôi pha : Vafaco
Quê hương chiến tranh : Hoàng Thi Thơ, THVN9 và hãng dĩa Nghệ Thuật
Suối mơ
Tạ từ
Tiếng hát Lan Ngọc — Mười tình khúc tiền chiến : Saigon Audio (1997)
Tình ca mùa xuân
Tú Quỳnh đặc biệt Noel
Tuyển tập PNF
Yêu em đã muộn rồi
Yếu trong cuộc đời : Băng nhạc Sống 1 (1970)
[...]

Ca khúc

Bên tượng đài bác Hồ
Bến xuân
Biệt ly
Buồn tàn thu
Cánh hoa bay
Cánh hoa duyên kiếp
Chiều trên quê hương tôi
Cô láng giềng
Con thuyền không bến
Cỏ úa
Cuối cùng cho một tình yêu
Dừng bước
Đêm đông
Đêm thu
Em còn nhớ hay em đã quên
Gái xuân
Giáo đường im bóng
Giọt mưa thu
Gọi tên bốn mùa
Gửi gió cho mây ngàn bay
Lá đổ muôn chiều
Lạnh lùng
Lá thư
Lệ đá
Linh hồn tượng đá
Lời Bác dặn trước lúc đi xa
Lời con xin Chúa
Lời cuối cho cuộc tình
Lời hỏi mẹ
Lời mẹ ru
Hàng me sóng đôi (Bằng Linh, Trần Mạnh Hảo)
Hãy khóc đi em
Hoa xuân ca
Khói lam chiều
Mơ hoa
Một buổi chiều mơ
Một đời người một rừng cây
Mùa thu tình yêu
Mùa xuân tình yêu
Mưa rơi
Ngày về (Hoàng Giác)
Ngày vui qua mau
Ngày xưa
Nhớ mùa thu Hà Nội
Nhớ về quê em
Như cánh vạc bay
Nụ cười sơn cước
Nụ hồng
Rồi mai tôi đưa em
Ru con tình cũ
Phôi pha
Phố vắng em rồi
Sài Gòn mùa xuân
Suối mơ
Tà áo xanh
Tầm xuân
Thành phố mùa xuân
Thu cô liêu
Tiễn bước sang ngang
Tình
Trăng thu
Trở về bến mơ
Từ đó em buồn
Vần thơ thương nhớ
Xuân và tuổi trẻ
Xin Chúa thấu lòng con
Xin đừng chờ em nữa
Xóm đêm
Yêu em đã muộn rồi
[...]

Xem thêm
Hồng Vân
Trang Kim Yến
Tham khảo

Đọc thêm
Tài liệu
Lê Dân, Người đẹp màn bạc Việt một thời, Thanhnien Online, 6 tháng 3 năm 2013.
Lê Quang Thanh Tâm, Điện ảnh miền Nam trôi theo dòng lịch sử, NXB Văn Hóa Văn Nghệ TPHCM, Sài Gòn, 2015.
Phạm Công Luận, Hồi ức, sưu khảo, ghi chép về văn hóa Sài Gòn, Nhà sách Phương Nam & Nhà xuất bản Thế Giới, Sài Gòn, 2016–2022.
Lê Hồng Lâm, 101 phim Việt Nam hay nhất, Nhà xuất bản Thế Giới, Sài Gòn, 2018.
Lê Hồng Lâm, Người tình không chân dung : Khảo cứu điện ảnh miền Nam giai đoạn 1954-1975, Nhà sách Tao Đàn, Hà Nội, 2020.
Max Hastings, Vietnam : An Epic Tragedy, 1945 - 1975, Harper Perennial, New York City, October 15, 2019.
馬克斯‧黑斯廷斯（原文作者），譚天（譯者），《越南啟示錄1945-1975：美國的夢魘、亞洲的悲劇》（上、下冊不分售），八旗文化，臺北市，2022/04/08。
Tư liệu
The Jimmy Show | Ca sĩ Lan Ngọc | SET TV 56.5 | www.setchannel.tv
The Jimmy Show | Lan Ngọc | SET TV www.setchannel.tv
Những mỹ nhân tuyệt sắc của làng nghệ thuật Sài Gòn trên hình bìa tạp chí Kịch Ảnh năm 1957
Ca sĩ phòng trà: Lan Ngọc - Hát suốt 40 năm và hơn nữa...