undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Cá dây Nhật Bản

}}
| image = Zeus.faber.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Cá dây Nhật Bản
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Zeiformes
| familia = Zeidae
| genus = Zeus
| species = Z. faber
| binomial = Zeus faber
| binomial_authority = Linnaeus, 1758
| range_map =
| range_map_caption =
}}
Cá dây Nhật Bản hay cá Pierre (danh pháp hai phần: Zeus faber) là một loài cá thuộc chi Zeus. Nó là loài cá biển ăn được, sinh sống ở tầng đáy ven biển và có một cơ thể màu vàng ô liu với một điểm đen lớn, và gai dài trên vây lưng. Các điểm đen được sử dụng để thoáng hiện như "mắt quỷ" đe dọa, nếu nó gặp nguy hiểm. Mắt trước của nó lớn với tầm nhìn hai tiêu điểm và khả năng nhìn sâu

Chúng ăn nhiều loài cá như cá mòi. Thỉnh thoảng chúng ăn mực. Kẻ thù của chúng là cá mập.

Loài cá này sinh sống ven biển, được tìm thấy trên bờ biển của châu Phi, Đông Nam Á, New Zealand, Úc, bờ biển của Nhật Bản, và trên bờ biển của Châu Âu. Chúng sống gần đáy biển, sống ở độ sâu từ 5 mét (15&nbsp;ft) đến 360 mét (1200&nbsp;ft). Chúng thường đơn độc.

Sau khi 3 hoặc 4 năm tuổi, chúng thường sẵn sàng sinh sản. Mùa sinh sản diễn ra vào khoảng cuối của mùa đông, chúng phóng tinh trùng và trứng vào nước để thụ tinh. Tuổi thọ của chúng khoảng 12 năm trong tự nhiên.

Chú thích

Tham khảo



{{FishBase_species|genus=Zeus|species=faber|year=2005|F]]
Ốc nón địa lý

Ốc nón, hay ốc cối, ốc cối địa lý, danh pháp hai phần: Conus geographus, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, phân họ ốc nón. Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc có tác dụng rất mạnh nên rất nguy hiểm nếu tiếp xúc (cầm).

Đặc điểm
Đây là loài nguy hiểm nhất săn cá bằng cách sử dụng hàm răng giống như lao móc và một tuyến độc. Tuy di chuyển chậm chạp nhưng ốc nón địa lý vẫn bắt được cá nhờ khả năng ẩn nấp tài tình, chất độc và một bộ phận độc đáo của chúng. Chúng săn mồi nhờ một ống hút và một tuyến độc. Vào ban ngày ốc nón nghỉ ngơi. Khi màn đêm buông xuống, chúng di chuyển trên đáy biển giống như những con ốc vô hại khác. Chúng rình mồi bằng cách náu thân dưới cát và chỉ giơ ống hút lên. Khi con mồi tới gần, chúng sẽ tóm chặt mục tiêu rồi tiêm chất độc vào cơ thể mồi. Chất độc khiến con mồi tê liệt và ốc nón nuốt chửng nó một cách dễ dàng.

Lưu ý
Nếu bị ốc nón địa lý đốt/chích thì có thể chết người trong vòng 2-3 phút, do vậy không nên cầm chúng hoặc khi cầm thì phải hết sức cẩn thận.

Hình ảnh

Tập tin:Cone géographique.jpg
Tập tin:Conusgeographus2.jpg
Tập tin:Conchological Manual Plate 21.png
Tập tin:Cone géographique.png

Chú thích

Tham khảo
Bản Máy

}}

Bản Máy là một xã thuộc tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bản Máy nằm ở phía tây huyện Hoàng Su Phì, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Trung Quốc và các xã Thàng Tín, Chiến Phố
Phía tây và bắc giáp Trung Quốc
Phía nam giáp huyện Xín Mần và xã Bản Phùng.

Xã Bản Máy có diện tích 30,84&nbsp;km², dân số năm 2019 là 2.362 người, mật độ dân số đạt 77 người/km².

Xã Bản Máy là một xã vùng cao biên giới tiếp giáp với Trung Quốc có tổng chiều dài đường biên là 19,16&nbsp;km.

Hành chính
Xã Bản Máy được chia thành 4 thôn, bản: Bản Pắng, Bản Máy, Lũng Cẩu, Tà Chải.

Lịch sử
Trước năm 1945, xã Bản Máy bao gồm các vùng đất thuộc tổng xã Man Mây của huyện Hoàng Su Phì.

Ngày 30 tháng 4 năm 1962, tổng xã Man Mây được tách thành 5 xã gồm: Bản Máy, Bản Phùng, Bản Pắng, Nàn Xỉn, Thàng Tín thuộc huyện Hoàng Su Phì.

Ngày 1 tháng 4 năm 1965, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 49-CP về việc thành lập huyện Xí Mần trên cơ sở điều chỉnh xã Bản Máy thuộc huyện Hoàng Su Phì về huyện Xí Mần quản lý.

Ngày 14 tháng 5 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 185/1981/QĐ-CP về việc sáp nhập các xã Bản Pắng, Bản Phùng thành xã Bản Máy.

Ngày 18 tháng 11 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 136-HĐBT về việc điều chỉnh toàn bộ xã Bản Máy thuộc huyện Xín Mần về huyện Hoàng Xu Phì quản lý.

Chú thích

Tham khảo
Bản Nhùng

|giải thể=1/7/2025}}

Bản Nhùng là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bản Nhùng nằm ở phía đông của huyện Hoàng Su Phì, cách trung tâm huyện 14,5&nbsp;km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Vị Xuyên
Phía tây giáp xã Nậm Dịch và xã Ngàm Đăng Vài
Phía nam giáp Tả Sử Choóng
Phía bắc giáp xã Tân Tiến và xã Túng Sán.

Xã Bản Nhùng có diện tích 17,27&nbsp;km², dân số năm 2019 là 2.483 người, mật độ dân số đạt 144 người/km².

Hành chính
Xã Bản Nhùng được chia thành 8 thôn: Cốc Nắm, Dì Thàng, Ma Lù Súng, Ma Lù Vó, Na Nhung, Nắm Nan, Thiêng Rầy, Nhìu Sang.

Chú thích

Tham khảo
Bản đồ xã Bản Nhùng trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ CHXHCNVN.
Kiều Nhuy

Kiều Nhuy hay Kiều Dị (chữ Hán:橋蕤; bính âm: Qiao Rui; ???-197) là một viên tướng phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Viên Thuật trong thời Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Kiều Nhuy là một trong những bộ tướng thân cận của Viên Thuật cùng với Kỉ Linh. Kiều Nhuy là viên tướng được giao nhiệm vụ dẫn cánh quân thứ hai tấn công Lã Bố, cánh quân đầu tiên do Dương Phụng và Hàn Tiêm dẫn đầu. Tuy nhiên, Kiều Nhuy đã thất bại trong lần tấn công Lã Bố. Nguyên nhân do Hàn Tiêm và Dương Phụng đầu hàng Lã Bố và cánh quân của Kiều Nhuy bị cô lập dẫn đến thất bại.

Nhiều năm sau đó, khi Tào Tháo tấn công Viên Thuật, Kiều Nhuy được lệnh dẫn binh ra biên giới đối địch nhưng đã bị đánh bại vì quân Tào đánh rát, Kiều Nhuy bị Hạ Hầu Đôn giết chết . Khi còn sống, Kiều Nhuy là viên tướng rất coi trọng Tôn Sách.

Xem thêm
Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

Tham khảo
Tôm hùm bông

| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| subphylum = Crustacea
| classis = Malacostraca
| ordo = Decapoda
| familia = Palinuridae
| genus = Panulirus
| species = P. ornatus
| binomial = Panulirus ornatus
| binomial_authority = (Fabricius, 1798)
| synonyms =
| synonyms_ref = &nbsp; ornate rock lobster, ornate spiny lobster và ornate tropical rock lobster) là một loài tôm rồng ăn được với 11 giai đoạn ấu trùng, đã được nuôi nhốt thành công. P. ornatus có phạm vi phân bố rộng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, từ Hồng Hải và KwaZulu-Natal ở phía tây đến Nhật Bản và Fiji ở phía đông. Trong hầu hết phạm vi phân bố của nó, tôm hùm bông bị đánh bắt bằng lao xiên hoặc lưới, trong khi ở Đông Bắc Australia, khai thác tôm hùm bông làm thủy sản thương mại đã tồn tại từ năm 1966 và thu hoạch các loài được quy định bởi cơ quan Great Barrier Reef Marine Park Authority.

Hình ảnh

CSIRO ScienceImage 2518 Ornate Lobster.jpg
CSIRO ScienceImage 3341 Panulirus ornatus The ornate or tropical rock lobster.jpg

Chú thích

Tham khảo
Trần Kỷ (Viên Thuật)

Trần Kỷ (chữ Hán: 陳紀; bính âm: Chen Ji) và một viên chỉ huy của lực lượng quân đội của lãnh chúa Viên Thuật trong thời Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Sau khi Viên Thuật xưng đế, muốn kết liên minh với Lã Bố nhưng bị Lã Bố làm mất mặt nên đã dẫn quân tấn công Lã Bố. Trần Kỷ thống lĩnh đội quân thứ ba trực chỉ tiến về lấy Nghi Đô. Lã Bố sai Trần Cung dẫn một đạo đến Nghi Đô để chống với Trần Kỷ. Quân của Lã Bố với chiến thuật hợp lý đã đánh bại quân của Viên Thuật. Trần Kỷ phải rút về.

Sau này khi Tào Tháo tiến đánh Viên Thuật, Trần Kỷ theo Viên Thuật chống nhau với Tào Tháo và được giao nhiệm vụ cùng với các tướng khác cố thủ ở thành Thọ Xuân. Quân Tào tấn công dữ dội, Trần Kỷ cùng các tướng giữ thành Thọ Xuân bị bắt và bị Tào Tháo hành quyết.

Xem thêm
Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

Tham khảo
Cá chim trắng

Cá chim trắng (danh pháp khoa học: Pampus argenteus) là một loài cá thuộc họ Stromateidae.

Loài cá này sinh sống ở ngoài khơi Trung Đông, Nam Á, Đông Nam Á. Cá của họ này được đặc trưng bởi cơ thể bằng phẳng, vây đuôi chẻ và vây ngực dài. Cá chim trắng có màu bạc hoặc trắng với một ít vảy. Chúng cân nặng 4–6&nbsp;kg. Tuy nhiên, do đánh bắt quá mức, mẫu vật có trọng lượng dưới 1&nbsp;kg thường được bắt gặp.

Loại cá này được đánh giá cao trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vì hương vị của nó.

Nó thường bị nhầm với Trachinotus carolinus sinh sống ở ngoài khơi vịnh Mexico.

Hình ảnh

Tập tin:Pampus argenteus Saigon market.JPG
Tập tin:Pampus argenteus 20020400.jpg
Tập tin:Pampus argenteus at Nanfangao harbor.jpg
Tập tin:വെളുത്തആവോലി.JPG

Liên kết ngoài
Pampus sinensis at FishBase
Pompano

Tham khảo
Trương Huân (Đông Hán)

Trương Huân (chữ Hán: 張勳; bính âm: Zhang Xun) là một viên chỉ huy quân sự phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Viên Thuật trong thời Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Trương Huân sinh ra trong một gia đình thuộc tầng lớp bình dân ở Hoài Nam. Từ nhỏ Trương Huân đã tham gia học tập các lớp huấn luyện, đào tạo về quân sự tại địa phương mình. Sau đó ông đi đầu quân cho Viên Thuật.

Sau khi Viên Thuật xưng Đế lấy hiệu là Trọng Thị, Viên Thuật tìm kiếm đồng minh, bèn sai người đến xin Lã Bố ở Từ châu kết thông gia, nhưng Lã Bố đã làm Viên Thuật mất mặt. Viên Thuật nổi giận sai Trương Huân thống suất bảy đạo quân, phó tướng là Trần Kỷ, Kỷ Linh cùng các tướng của quân khởi nghĩa Khăn Vàng cũ là Dương Phụng, Hàn Tiêm đi đánh Lã Bố. Nhưng Lã Bố ngầm liên kết với Tiêm và Phụng trở giáo đánh lại quân Viên Thuật. Đại quân Trương Huân tan vỡ.

Sau này khi Viên Thuật bị các chư hầu và thiên hạ phản ứng về việc tự xưng đế, sau nhiều lần giao chiến thất bại suy vi với tình thế không thể cứu vãn, Trương Huân và trưởng sử Dương Hoằng bỏ Thọ Xuân đến địa bàn của Tôn Sách định theo hàng, nhưng Thái thú Lư Giang là Lưu Huân lại chặn đường họ giết chết để cướp của và quân đội của hai người.

Tham khảo

Xem thêm
Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa
Diêm Tượng

Diêm Tượng (chữ Hán: 閻象; bính âm: Yan Xiang; 158-200) là một viên quan lại phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Viên Thuật trong thời Tam Quốc của Lịch sử Trung Quốc. Dưới trướng của Viên Thuật, Diêm Tượng làm đến chức chủ bạ.

Can gián
Khi Viên Thuật đang có nhiều đất đai và có Ngọc tỷ truyền quốc của Tôn Sách nên có ý muốn tiếm xưng đế hiệu, hội cả các bầy tôi bàn bạc thì Diêm Tượng đã can ngăn. Ông ta kể lại chuyện của Văn vương nhà Chu ngày xưa và cho rằng Hậu Tắc nhà Chu, chứa đức chất công đến đời Văn Vương, thiên hạ chia ba có hai phần, còn phải thờ nhà Ân. Viên Thuật chưa được thịnh bằng nhà Chu. Nhà Hán tuy rằng suy, nhưng chưa đến mức độ như nhà Ân. Cho nên không nên làm chuyện ấy. Tuy nhiên Viên Thuật mê tín tin rằng số trời cho mình làm Đế vương nên đã bác bỏ ý kiến của Diêm Tượng.

Sau đó không còn ghi chép gì về ông nữa cả.

Xem thêm
Danh sách nhân vật thời Tam Quốc

Chú thích

Tham khảo
Tam quốc chí, Nguỵ thư, quyển 6.
Tư trị thông giám, Hán kỷ, quyển 54.
Trần Lan

Trần Lan (chữ Hán: 陳蘭; bính âm: Chen Lan; ?-209) là một viên chỉ huy quân sự phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Viên Thuật trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Khi Viên Thuật đã có ngọc tỷ truyền quốc và binh đông lương nhiều liên xưng đế bất chấp sự can ngăn của Diêm Tượng, Viên Thuật muốn kết minh với Lã Bố nhưng đã bị mất mặt vì ông này liền sai Trương Huân thống lãnh bảy đạo quân đánh Lã Bố. Trần Lan là phó tướng theo đạo quân thứ năm cánh phải trực chỉ về lấy Kệ Thạch. Lã Bố sai Ngụy Tục dẫn một đạo đến Kế Thạch để địch với Trần Lan. Sau đó Lã Bố chiêu hàng Dương Phụng và Hàn Tiêm khiến quân Viên Thuật rối loạn, Trương Huân đại bại.

Sau nhiều lần thất bại Viên Thuật đâm ra buồn chán, ăn chơi vô độ, chỉ thích hưởng lạc vàng bạc châu báu xa xỉ quá độ cho nên Trần Lan cùng với Lôi Bạc rời bỏ Viên Thuật về núi Tung Sơn làm thảo khấu. Khi quân Tào xuất binh đánh Viên Thuật, Viên Thuật thất thế bị đánh bại Lôi Bạc, Trần Lan ở Tung Sơn nhân cơ hội này ra cướp mất tiền nong lương thảo. Viên Thuật muốn dẫn quân về Thọ Xuân, lại bị quân trộm cướp của Trần Lan, Lôi Bạc đến đánh tập hậu, phải đóng lại ở Giang Đình và chết ở đó.

Tham khảo
Lôi Bạc

Lôi Bạc (; ? - ?) là tướng lĩnh dưới trướng quân phiệt Viên Thuật thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Lôi Bạc và Lôi Tự có thể là một người hoặc là hai người khác nhau.

Cuộc đời
Lôi Bạc vốn là tướng của Viên Thuật. Năm 197, Viên Thuật xưng đế, nhưng sau đó lại nhiều lần gặp thất bại, chỉ lo ăn chơi xa xỉ. Lôi Bạc cùng một tướng lĩnh khác là Trần Lan bỏ Thuật, đóng quân ở Tiềm Sơn.

Năm 199, Tào Tháo diệt Lã Bố, khống chế Từ Châu, Lưu Huân ở Lư Giang phản bội. Viên Thuật lo sợ, cho đốt cung điện ở Thọ Xuân, chạy tới Tiềm Sơn theo thủ hạ cũ là Lôi Bạc, Trần Giản, nhưng đều bị cự tuyệt. Thuật sau đó định chạy theo Viên Thiệu, nhưng bị Lưu Bị đánh tan, chết trên đường chạy về Thọ Xuân.

Năm 200, các tướng cũ của Viên Thuật là Trần Lan, Lôi Tự cùng Mai Càn dựa vào nơi hiểm yếu chống lại Tào Tháo. Tào Tháo phải phái Lưu Phức làm thứ sử Dương Châu để phòng ngự. Không rõ thời điểm này Lôi Bạc còn sống hay không.

Trong văn hóa
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Lôi Bạc xuất hiện ở hồi 15, là thượng tướng của Viên Thiệu, được triệu vào bàn bạc cùng các quan tướng khi Tôn Sách ly khai. Trưởng sử Dương Đại Tướng đề nghị tạm thời tha cho Tôn Sách, tập trung đánh Tiểu Bái của Lưu Bị. Thuật nghe theo, sai Hàn Dận đem lương thực để lấy lòng Lã Bố, lấy Kỷ Linh làm tướng, Lôi Bạc, Trần Lan làm phó tướng, dẫn mấy vạn quân sang đánh Tiểu Bái. Lã Bố trở mặt, đem quân cứu Lưu Bị, buộc Kỷ Linh rút quân.

Viên Thuật trước đó đã sở hữu ngọc tỷ truyền quốc, binh đông lương nhiều, liền xưng đế, bất chấp sự can ngăn của Diêm Tượng. Thuật muốn kết minh với Lã Bố, nhưng hay tin Bố bắt Hàn Dận dâng cho Tào Tháo, Thuật cảm thấy bản thân mất mặt, liền sai Trương Huân thống lãnh bảy đạo quân gồm Trương Huân, Kiều Nhuy, Trần Kỷ, Lôi Bạc, Trần Lan, Hàn Tiêm, Dương Phụng đánh Từ Châu. Lôi Bạc là phó tướng theo đạo quân thứ tư cánh trái trực chỉ lấy Lương Gia. Lã Bố sai Trương Liêu và Tang Bá dẫn một đạo đến Lương Gia để địch với Lôi Bạc. Sau đó Lã Bố chiêu hàng Dương Phụng, Hàn Tiêm khiến quân Viên Thuật rối loạn, Trương Huân đại bại.

Sau nhiều lần thất bại Viên Thuật đâm ra buồn chán, ăn chơi vô độ, ham hưởng lạc, xa xỉ quá độ, cho nên Lôi Bạc cùng với Trần Lan rời bỏ Viên Thuật về núi Tung Sơn làm thảo khấu. Khi quân Tào xuất binh đánh Viên Thuật, Thuật thất thế bị đánh bại Lôi Bạc, Trần Lan ở Tung Sơn nhân cơ hội này ra cướp mất tiền nong lương thảo. Viên Thuật muốn dẫn quân về Thọ Xuân, lại bị quân của Trần Lan, Lôi Bạc đến đánh tập hậu, phải đóng lại ở Giang Đình, thổ huyết mà chết.

Tham khảo
Phạm Diệp, Hậu Hán thư.
Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
Tư Mã Quang, Tư trị thông giám.
La Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa.

Chú thích
Lương Cương

Lương Cương (chữ Hán: 梁綱; bính âm: Liang Gang; ?-197) là một viên bộ tướng phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Viên Thuật trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Khi Viên Thuật đã có ngọc tỷ truyền quốc và binh đông lương nhiều liên xưng đế bất chấp sự can ngăn của Diêm Tượng, Viên Thuật muốn kết minh với Lã Bố nhưng đã bị mất mặt vì ông này liền sai Trương Huân thống lãnh bảy đạo quân đánh Lã Bố. Và sau đó Viên Thuật dẫn quan theo hỗ trợ, Lương Cương cùng với Lý Phong và Nhạc Tựu theo Viên Thuật đi đánh Lã Bố. Sau đó Lã Bố chiêu hàng Dương Phụng và Hàn Tiêm khiến quân Viên Thuật rối loạn, Trương Huân đại bại. Viên Thuật cũng phải rút lui.

Năm 197, khi thế lực của Viên Thuật suy vi, Tào Tháo dẫn binh tấn công Viên Thuật. Viên Thuật lúc này đã di chuyển sang Hoài Nam đem theo nhiều vàng bạc châu báu và giao Thọ Xuân cho các tướng Kiều Nhuy, Lý Phong, Trần Kỷ, Nhạc Tựu và Lương Cương canh giữ. Quan Tào tấn công mãnh liệt, Thọ Xuân thất thủ, Lương Cương cùng các tướng thủ thành bị Tào Tháo bắt và xử tử.

Tham khảo

fr:Liang Gang
Nhạc Tựu

Nhạc Tựu (chữ Hán: 樂就; bính âm: Yue Jiu; ?-197) là một viên bộ tướng phục vụ dưới trướng của lãnh chúa Viên Thuật trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc.

Tiểu sử
Khi Viên Thuật đã có ngọc tỷ truyền quốc và binh đông lương nhiều liên xưng đế bất chấp sự can ngăn của Diêm Tượng, Viên Thuật muốn kết minh với Lã Bố nhưng đã bị mất mặt vì ông này liền sai Trương Huân thống lãnh bảy đạo quân đánh Lã Bố. Và sau đó Viên Thuật dẫn quan theo hỗ trợ, Nhạc Tựu cùng với Lý Phong và Lương Cương theo Viên Thuật đi đánh Lã Bố. Sau đó Lã Bố chiêu hàng Dương Phụng và Hàn Tiêm khiến quân Viên Thuật rối loạn, Trương Huân đại bại. Viên Thuật cũng phải rút lui.

Năm 197, khi thế lực của Viên Thuật suy vi, Tào Tháo dẫn binh tấn công Viên Thuật. Viên Thuật lúc này đã di chuyển sang Hoài Nam đem theo nhiều vàng bạc châu báu và giao Thọ Xuân cho các tướng Kiều Nhuy, Lý Phong, Trần Kỷ, Lương Cương và Nhạc Tựu canh giữ. Quan Tào tấn công mãnh liệt, Thọ Xuân thất thủ, Nhạc Tựu cùng các tướng thủ thành bị Tào Tháo bắt và xử tử.

Tham khảo



fr:Yue Jiu
Mã Tuân

Mã Tuân (chữ Hán: 馬遵, bính âm: Ma Zun) là một viên tướng của nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Mã Tuân là Thái thú quận Thiên Thủy ông tham gia cuộc chiến của quân Ngụy chống lại các chiến dịch Bắc phạt của Gia Cát Lượng.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trong Tam Quốc diễn nghĩa, Mã Tuân là Thái thú quận Thiên Thủy phối hợp với Hạ Hầu Mậu chống cự lại quân Thục. Khi đó quân Thục cử một viên tướng Bùi Tự đến dụ Mã Tuân đem quân đến cứu Hạ Hầu Mậu. Mã Tuân tin lời nhưng có tướng Khương Duy dưới quyền đã phát hiện đây là âm mưu của Gia Cát Lượng và tương kế tựu kế tập kích Gia Cát Lượng. Mã Tuân cùng Khương Duy chỉ huy quân nghị đánh lui quân của Triệu Vân và Gia Cát Lượng lập được công lao.

Gia Cát Lượng yêu thích Khương Duy liền dùng kế dụ Hạ Hầu Mậu và Mã Tuân mâu thuẫn với Khương Duy. Gia Cát Lượng nhân đó tập kích Ký Thành và đánh đuổi Khương Duy, sau đó lại cho người giả dạng Khương Duy và tấn công Mã Tuân khiến Mã Tuân tưởng nhầm là Khương Duy làm phản. Khi Khương Duy thật chạy đến thì Mã Tuân đóng chặt cổng thành và bắn tên vào Khương Duy. Khương Duy cùng đường liền đầu hàng quân Thục

Sau khi Khương Duy đầu hàng Gia Cát Lượng liền hợp mưu trở giáo chỉ đường cho Gia Cát Lượng tập kích liên tục nhiều thành trì của quân Ngụy. Quân Thục liên tục thắng lớn, nhiều tướng Ngụy quen biết với Khương Duy cùng phản lại Mã Tuân. Hạ Hầu Mậu và Mã Tuân vội vàng dẫn hơn trăm người, lẻn ra cửa tây, bỏ thành Khương Hồ chạy sang rợ Khương.

Tham khảo
John Parnell

Sir John Parnell, Tòng Nam Tước thứ hai là Bộ trưởng Tài chính Nghị viện Ireland trong thế kỷ thứ mười tám. Ông là ông cụ của Charles Stewart Parnell. Ông được biết với việc đã chống lại Đạo luật Liên minh giữa hai vương quốc Anh và Ireland năm 1801.

Tham khảo
Georgi Schennikov

| birth_place = Moskva, Liên Xô
| height =
| position = Tiền vệ/Hậu vệ trái
| currentclub = CSKA Moskva
| clubnumber = 42
| years1 = 2008– | clubs1 = CSKA Moskva | caps1 = 203 | goals1 = 3
| nationalyears1 = 2010 | nationalteam1 = U-19 Nga | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2009–2013 | nationalteam2 = U-21 Nga | nationalcaps2 = 23 | nationalgoals2 = 1
| nationalyears3 = 2012– | nationalteam3 = Nga | nationalcaps3 = 10 | nationalgoals3 = 0
| pcupdate = 16 tháng 3 năm 2019
| ntupdate = 15 tháng 6 năm 2016
}}
Georgi Mikhaylovich Shchennikov (; sinh ngày 27 tháng 4 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Nga thi đấu ở vị trí tiền vệ phòng ngự trái hay hậu vệ trái cho P.F.K. CSKA Moskva. Anh cũng thi đấu cho đội tuyển quốc gia Nga. Anh là con trai của the tuyển thủ đua xe Olympic Mikhail Shchennikov.

Sự nghiệp câu lạc bộ
năm 2012]]
Anh có màn ra mắt cho đội một trong trận đấu tại Cúp quốc gia Nga trước F.K. Torpedo Vladimir ngày 6 tháng 8 năm 2008. Anh vào sân với tư cách dự bị trong trận đấu tại UEFA Cup trước Deportivo La Coruña ngày 24 tháng 10 năm 2008, đánh dấu sự ra mắt ở giải đấu châu Âu trước khi thi đấu ở giải quốc gia. Anh là một trong 50 đề cử của danh hiệu Cậu bé vàng 2015, nhưng không nằm trong danh sách cuối cùng.

Thống kê sự nghiệp
}}
{|class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan=2|Câu lạc bộ
!rowspan=2|Mùa giải
!colspan=3|Giải vô địch
!colspan=2|Cúp
!colspan=2|Châu lục
!colspan=2|Khác
!colspan=2|Tổng cộng
|-
!Hạng đấu!!Trận!!Bàn!!Trận!!Bàn!!Trận!!Bàn!!Trận!!Bàn!!Trận!!Bàn
|-
|rowspan=12|P.F.K. CSKA Moskva
|2008
|rowspan=11|Premier League
|0||0||1||0||2||0||1||0||4||0
|-
|2009
|25||0||4||0||10||0||1 Anh có 19 lần ra sân cho U-21 Nga.

Anh ra mắt tại đội tuyển quốc gia vào ngày 15 tháng 8 năm 2012 trong trận giao hữu với Bờ Biển Ngà. Vào ngày 2 tháng 6 năm 2014, anh có tên trong đội hình của Nga tham gia Giải vô địch bóng đá thế giới 2014.

Ghi chú

Danh hiệu
Câu lạc bộ
;CSKA Moskva
Giải bóng đá ngoại hạng Nga (2): 2012–13, 2013–14
Cúp quốc gia Nga (3): 2008–09, 2010–11, 2012–13
Siêu cúp bóng đá Nga (2): 2009, 2013

Cá nhân
Nằm trong danh sách 33 cầu thủ xuất sắc nhất giải vô địch Nga (3): 2009, 2010, 2013–14
Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất Giải bóng đá ngoại hạng Nga (1): 2009

Tham khảo

Liên kết ngoài
CSKA Moskva Profile

}}
Kwangmyŏngsŏng-3

| Mission_Duration = 2 năm (kế hoạch)) là vệ tinh quan sát Trái Đất của CHDCND Triều Tiên, được cho là nhằm mục đích dự báo thời tiết, nó được phóng lên quỹ đạo vào ngày 13 tháng 4 năm 2012 lúc 7:39 (UTC+9) trên tàu tên lửa Unha-3 tại trạm phóng vệ tinh Sohae, tên lửa đã bị phát nổ khoảng 90 giây sau khi khởi động. Vụ phóng vệ tinh được dự định để kỷ niệm 100 năm ngày sinh của chủ tịch Kim Nhật Thành, người sáng lập của đất nước Bắc Triều Tiên.

Từ nguyên
Tên gọi "Kwangmyŏngsŏng" mang đầy tính biểu tượng cho chủ nghĩa dân tộc Bắc Triều Tiên và sự sùng bái gia đình họ Kim. Mặc dù lãnh đạo Triều Tiên, Kim Chính Nhật sinh ra ở Vyatskoye, gần Khabarovsk ở vùng Viễn Đông Nga, nhưng các nguồn của CHDCND Triều Tiên lại tuyên bố rằng Kim Chính Nhật sinh ra trên núi Paektu, và vào ngày đó một vì sao sáng (kwangmyŏngsŏng) đã xuất hiện trên bầu trời, báo cho mọi người biết rằng, một vị tướng mới vừa được sinh ra.

Tham khảo
Lừa hoang Tây Tạng

| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref =
| image = Equus kiang holdereri02.jpg
| image_width = 270px
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Perissodactyla
| familia = Equidae
| genus = Equus
| subgenus = Asinus
| species = E. kiang
| binomial = Equus kiang
| binomial_authority = Moorcroft, 1841
| range_map=Equus kiang map.png
}}
Lừa hoang Tây Tạng (chữ Hán: 西藏野驴, Tây Tạng dã lư; danh pháp hai phần: Equus kiang), còn gọi là lừa Kiang, là một loài động vật có vú trong họ Equidae, bộ Perissodactyla. Loài này được Moorcroft mô tả năm 1841, khu vực đồng bằng phía bắc cao nguyên Tây Tạng và dọc theo biên giới Nepal. Tên phổ biến khác cho loài này bao gồm lừa hoang Tây Tạng, khyang và gorkhar.

Hình ảnh

Tập tin:Equus kiang holdereri04.jpg
Tập tin:Bundesarchiv Bild 135-S-01-06-27, Tibetexpedition, Landschaftsaufnahme, Wildpferd.jpg
Tập tin:Bundesarchiv Bild 135-S-04-20-17, Tibetexpedition, Akey mit Wildpferd.jpg
Tập tin:Bundesarchiv Bild 135-S-05-01-13, Tibetexpedition, Wildpferd.jpg

Chú thích

Tham khảo

Kiang - Equus kiang; IUCN/SSC Equid Specialist Group; Species Survival Groups ( )
Duncan, P. (ed.). 1992. Zebras, Asses, and Horses: an Action Plan for the Conservation of Wild Equids. IUCN/SSC Equid Specialist Group. IUCN, Gland, Switzerland.
Sông Madeira

Sông Madeira là một tuyến đường thủy chính tại Nam Mỹ, dài xấp xỉ 3.250&nbsp;km (2.020&nbsp;mi) Madeira là phụ lưu lớn nhất của sông Amazon. Một bản đồ từ Emanuel Bowen vào năm 1747, nay nằm tại bộ sưu tập bản đồ David Rumsey, đã biểu thị Madeira với tên gọi bản địa, thời kỳ tiền thực dân là Cuyari:

Khí hậu
Lượng mưa trung bình năm tại đại bồn địa dao động từ , toàn bộ lưu vực bồn địa Thượng Madeira nhận được lượng mưa hàng năm là . Những điểm đạt cực tiểu và cực đại về lượng mưa là . Tại đầu nguồn, Madeira vẫn là một trong những dòng sông lớn nhất thế giới, với lưu lượng dòng chảy trung bình năm là , tức là /năm, xấp xỉ một nửa lưu lượng dòng chảy của sông Congo. Phần đóng góp của lưu vực thuộc dãy Andes tại Bolivia là /năm, chiếm 25% toàn bộ lưu lượng của thượng nguồn Madeira. Xa về phía hạ nguồn hướng về nơi hợp dòng vào Amazon, lưu lượng trung bình của sông Madeira lên tới .

Dòng chảy
Giữa Guajará-Mirim và thác Teotônio, Madeira tiếp nhận nguồn nước từ sườn đông bắc của dãy Andes từ Santa Cruz de la Sierra đến Cuzco, toàn bộ sườn tây nam của bang Mato Grosso thuộc Brasil và sườn bắc của dãy Chiquitos. Tổng cộng, diện tích lưu vực của sông là 850.000&nbsp;km², lớn hơn cả diện tích Thái Lan và Lào cộng lại. Có nhiều con sông lớn đổ nước vào Madeira, chính yếu trong số đó, từ đông sang tây, là Guaporé hay Itenez, Baures và Blanco, Itonama, Mamoré, Beni, và Mayutata hay Madre de Dios, tất cả chúng lại có nhiều chi lưu thứ cấp bổ sung nguồn nước. Khí hậu của lưu vực thượng nguồn thay đổi từ ẩm đến bán khô hạn.

Thác Teotônio và San Antonio vượt trội so với thác Boyoma nổi tiếng tại châu Phi về dung tích nước đổ xuống. Từ các ghềnh thác này, Madeira chảy về phía bắc và tạo thành một phần tuyến biên giới tự nhiên giữa Bolivia và Brasil dài . Phía dưới nơi hợp lưu của Rio Abunã, Madeira uốn khúc về phía đông bắc qua các bang Rondônia và Amazonas ở tây bắc Brasil cho đến ngã ba sông với Amazon. Tại cửa sông tại Ilha Tupinambaranas, một vùng đầm lấy rộng lớn được tạo nên từ các phân lưu của Madeira.

Giao thông
Sông Madeira có mực nước sâu đến 15&nbsp;m (50&nbsp;ft) vào mùa mưa, và tàu thủy có thể vào đến gần thác San Antonio, gần Porto Velho, Brasil, tính từ cửa sông; nhưng vào các tháng mùa khô, tức từ tháng 6 đến tháng 11, sông chỉ còn sâu 2 m (từ 5 đến 6 feet). Đường sắt Madeira-Mamoré chạy vòng quanh khúc sông tàu bè có thể đi lại cho đến Guajará-Mirim tại sông Mamoré.

Hai con đập lớn đang được xây dựng và là một phần của dự án hội nhập khu vực IIRSA. Các kế hoạch xây dựng đập bao gồm cả các cửa cống tàu thủy lớn có và các tàu biển có thể đi lại giữa hạ nguồn và hồ chứa. Nếu dự án này hoàn thành, "trên 4.000 km đường thủy thượng du tính từ đập thuộc Brasil, Bolivia, và Peru có khả năng thông hàng.".
Hình ảnh

Tập tin:Rio Madeira- Cachoeira do Teotônio.jpg|Các ghềnh thác trên sông Madeira tại Teotônio
Tập tin:Riomadeira portovelho.jpg|Sông Madeira tại Porto Velho
Tập tin:Portovelho11062007.JPG|Sông Madeira tại Porto Velho
Tập tin:Rio Madeira PV RO Brasil.JPG|Bâne thuyền trên sông
Tập tin:Rio-madeira.jpg|Các thân cây và cành cây nổi trên mặt sông Madeira

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nghiêm phu nhân

Nghiêm phu nhân (chữ Hán: 嚴夫人) là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa. Nghiêm phu nhân là vợ cả của chư hầu Lã Bố trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc. Nghiêm thị sinh cho Lã Bố một người con gái, người mà trong văn hóa đại chúng được biết đến với cái tên là Lã Linh Khởi. Tên họ các nữ quyến trong gia đình Lã Bố không được đề cập trong lịch sử.

Câu chuyện
Sau này khi Lã Bố bị Tào Tháo vây đánh, Lã Bố phải gả Lã Linh Khởi sang cho Viên Diệu là người con trai được thừa kế ngai vàng của Viên Thuật. Nghiêm thị đã đề nghị Lã Bố gả con gái mình cho Viên Diệu vì bà ta tin rằng khi lấy con Viên Thuật thì con gái mình sẽ được sung sướng do Viên Thuật sớm muộn sẽ trở thành Hoàng đế và con trai ông ta sẽ là thái tử.

Nghiêm thị sau này được đưa tới Lạc Dương sau khi Lã Bố bị Tào Tháo hành quyết sau thất bại quyết định tại trận Hạ Phì.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trong Tam Quốc diễn nghĩa, Nghiêm thị được mô tả là người vợ thứ nhất của Lã Bố, trong trận Hạ Phì khi mưu sĩ Trần Cung khuyên Lã Bố kéo quân ra ngoài thành đóng để tạo thành thế ỷ giốc, Lã Bố chuẩn bị ra đi nhưng Nghiêm thị khóc lóc kêu than không nên ra thành vì không muốn xa Lã Bố. Lã Bố mềm lòng nên đã ở lại thành vì vậy kế sách của Trần Cung không thực hiện được do vậy quân của Lã Bố ngày càng lún sâu vào thất bại và cuối cùng bị Tào Tháo đánh bại.

Tham khảo

Chú thích

Xem thêm
Danh sách nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
Arachnomorpha

| taxon = Arachnomorpha
| authority = Lameere, 1890
| subdivision_ranks = Subgroups
| subdivision =
Artiopoda
Megacheira
?Marrellomorpha
Chelicerata
| synonyms =
Arachnata Paulus, 1979
Palaeopoda Packard, 1903
}}

Arachnomorpha một nhánh trong ngành Arthropoda tạo thành một nhóm đơn ngành gồm Trilobita, và động vật chân đốt khác Megacheira và các họ giống trilobita (Helmetiidae, Xandarellidae, Naraoiidae, Liwiidae, và Tegopeltidae), và nhánh chị em bao gồm Chelicerata. Tranh cãi lớn nhất về phân loại này chủ yếu là Pycnongonida, vì nhóm này được xem là không nên xếp vào Chelicerata. Arachnomorpha được xem là nhóm có quan hệ chị em với giáp xác, được xem là thuộc nhánh mandibulate (gồm côn trùng và myriapoda).

Phân loại

?Pycnogonida Latreille, 1806 (bao gồm Pantopoda Gerstaecker, 1863)

Arachnomorpha Lameere, 1890 [= Arachnata Paulus, 1979, = Palaeopoda Packard, 1903]
Trilobita Walch, 1771
Strabopida Hou & Bergström, 1997
Aglaspida Walcott, 1911
Cheloniellida Broili, 1932
Chelicerata Heymons 1901 [= Euchelicerata Weygoldt & Paulus, 1979]
Lớp Xiphosura Latreille, 1802
Lớp Chasmataspida Caster & Brooks, 1956
Lớp Eurypterida Burmeister, 1843
Lớp Arachnida Lamarck, 1801

Tham khảo
Albiano

Ý
| subdivision_type1 = Vùng
| subdivision_name1 = Trentino-Alto Adige/Südtirol
| subdivision_type2 = Tỉnh
| subdivision_name2 = Trento
| established_title =
| established_date =
| government_type =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name =
| leader_party =
| area_total_km2 = 9
| elevation_m = 644
| population_as_of = 2001
| population_total = 1448
| population_density_km2 =
| population_demonym =
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Mã bưu điện
| postal_code = 0461
| area_code_type = Mã điện thoại
| area_code = 38041
| parts_type = Frazioni
| parts =
| blank_name_sec1 = Thánh bảo trợ
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 = Ngày lễ
| blank1_info_sec1 =
| website =
}}

Albiano là một đô thị tại tỉnh Trento trong vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol. Tại thời điểm ngày 2001, đô thị này có dân số 1448 người và diện tích là 9&nbsp;km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Aldeno

| province = Trentino (TN)
| frazioni =
| mayor_party =
| mayor =
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 8
| population_footnotes =
| population_total = 2818
| population_as_of =
| pop_density_footnotes =
| population_demonym = Aldenesi
| elevation_footnotes =
| elevation_m = 200
| twin1 =
| twin1_country =
| saint = Saint Modest
| day =
| postal_code = 38060
| area_code = 0461
| website =
| footnotes =
}}
Aldeno ( hay Alden) là một comune ở Trentino, miền bắc Ý.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Homepage of the city
Amblar

Ý
| subdivision_type1 = Vùng
| subdivision_name1 =
| subdivision_type2 = Tỉnh
| subdivision_name2 = Trento
| established_title =
| established_date =
| government_type =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name =
| leader_party =
| area_total_km2 = 14
| elevation_m = 980
| population_as_of =
| population_total = 213
| population_density_km2 =
| population_demonym =
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Mã bưu điện
| postal_code = 0463
| area_code_type = Mã điện thoại
| area_code = 38010
| parts_type = Frazioni
| parts =
| blank_name_sec1 = Thánh bảo trợ
| blank_info_sec1 = Thánh Vigilius
| blank1_name_sec1 = Ngày lễ
| blank1_info_sec1 = 26 tháng 6
| website =
}}

Amblar là một đô thị tại tỉnh Trento trong vùng . Tại thời điểm ngày, đô thị này có dân số 213 người và diện tích là 14&nbsp;km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Andalo

Ý
| subdivision_type1 = Vùng
| subdivision_name1 =
| subdivision_type2 = Tỉnh
| subdivision_name2 = Trento
| established_title =
| established_date =
| government_type =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name = Paolo Catanzaro
| leader_party =
| area_total_km2 = 9.81
| elevation_m = 1040
| population_as_of =
| population_total = 1014
| population_density_km2 =
| population_demonym =
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Mã bưu điện
| postal_code = 0461
| area_code_type = Mã điện thoại
| area_code = 38010
| parts_type = Frazioni
| parts =
| blank_name_sec1 = Thánh bảo trợ
| blank_info_sec1 = Thánh Vitus
| blank1_name_sec1 = Ngày lễ
| blank1_info_sec1 = 15 tháng 6
| website =
}}

Andalo là một đô thị tại tỉnh Trento trong vùng . Tại thời điểm ngày, đô thị này có dân số 1014 người và diện tích là 9.81&nbsp;km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Islam Karimov

|predecessor = Đầu tiên
|successor =Nigmatilla Yuldashev (Quyền tổng thống)
|office2 = Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Uzbekistan
|term_start2 = 23 tháng 6 năm 1989
|term_end2 = 29 tháng 12 năm 1991
|predecessor2 = Rafiq Nishonov
|successor2 = Cuối cùng
|birth_date =
|birth_place = Samarkand, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Uzbekistan, Liên Xô
|death_date =
|death_place = Tashkent, Uzbekistan
|party = Đảng Dân chủ Nhân dân Uzbekistan (1991–nay)
|otherparty = Đảng Cộng sản Uzbekistan (trước 1991)Fidokorlar (1991–2007)
|spouse = Tatyana Karimova
|religion =
}}
Islam Abdug‘aniyevich Karimov (tiếng Uzbek: Ислом Абдуғаниевич Каримов; tiếng Nga: Ислам Абдуганиевич Каримов) (30 tháng 1 năm 1938 – 2 tháng 9 năm 2016) là tổng thống đầu tiên của nước Cộng hòa Uzbekistan. Ông giữ chức vụ này từ năm 1990 cho đến khi qua đời năm 2016.

Tiểu sử
Vừa ra đời, Islam Karimov đã được đưa đến một trại trẻ mồ côi ở Samarkand. Lớn lên, ông học ngành kinh tế và kỹ sư, rồi vào Đảng Cộng sản Liên Xô. Năm 1989, ông trở thành Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Liên Xô tại Uzbekistan. Ngày 24 tháng 3 năm 1990, ông trở thành Tổng thống Cộng hòa Soviet Uzbekistan.

Ngày 31 tháng 8 năm 1991, ông tuyên bố Uzbekistan độc lập, thành lập nước Cộng hòa Uzbekistan và trở thành Tổng thống đầu tiên của nước này. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2000, ông tái đắc cử với tỷ lệ ủng hộ lên tới 91,9%. Đối thủ duy nhất của ông là Abdulhafiz Jalalov từng ám chỉ rằng vị này ra tranh cử chỉ để cho cuộc bầu cử có vẻ dân chủ. Năm 2007, ông tiếp tục tái đắc cử.

Về lập trường chính trị, Islam Karimov được coi là chuyên quyền, có thái độ cứng rắn và gây khó khăn cho các chính đảng khác. Ông theo đạo Hồi có lẽ từ khi Uzbekistan độc lập chỉ để giảm nhẹ sự chống đối của Hồi giáo. Sau sự kiện khủng bố đồng loạt ngày 11 tháng 9 năm 2001 ở Mỹ, Islam Karimov tỏ rõ thái độ ủng hộ Mỹ, và trở thành đồng minh của Mỹ trong cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa khủng bố và chiến tranh chống Taliban ở Afganistan. Trong khoảng thời gian từ năm 1991 đến năm 2004, chính quyền của Islam Karimov đã tống vào tù khoảng 7000 người Uzbek bị phán xét là phần tử Hồi giáo cực đoan. Phong trào Hồi giáo Uzbekistan và Hizb-ut-Tahrir bị kết tội là các tổ chức khủng bố. Hai lãnh tụ Tohir Yo‘ldosh và Juma Namangani của Phong trào Hồi giáo Uzbekistan bị chính quyền xử tử hình vắng mặt.

Ngày 29 tháng 8 năm 2016, Karimov phải đi cấp cứu do đột quỵ. Ông mất ngày 2 tháng 9 năm 2016 tại Tashkent sau 26 năm cầm quyền vì xuất huyết não, thọ 78 tuổi.

Tham khảo
Người Turkmen

|region1 =
|pop1 = 4.248.000
|ref1 =
|region2 =
|pop2 = 1.328.585
|ref2 =
|region3 =
|pop3 = 200.000
|ref3 =
|region4 =
|pop4 = 152.000
|ref4 =
|region5 =
|pop5 = 110.000
|ref5 =
|region6 =
|pop6 = 46.885
|ref6 =
|region7 = Tajikistan
|pop7 = 15.171
|ref7 =
|region8 =
|pop8 = 7.709
|ref8 =
|langs = Tiếng Turkmen
|religions = Chủ yếu Hồi giáo Sunni
|related = Salar, Yörük, and other Turkic peoples
| footnotes = a. Tổng số dân chỉ là ước tính, tổng của số người Turkmen tại các nước.
}}

Người Turkmen (, Түркменлер, IPA: ) là một dân tộc Turk bản địa Trung Á, chủ yếu ở Turkmenistan. Những cộng đồng nhỏ hơn cũng có mặt ở Iran, Afghanistan, Bắc Kavkaz (Stavropol Krai), và bắc Pakistan. Dân số người Turkmen năm 2019 cỡ 7,89 triệu theo Joshua Project,

Dân số và phân bố
Người Turkmen miền Trung Á sống ở:
Turkmenistan, nơi chừng 85% trong 5.042.920 người (ước tính 2006) thuộc dân tộc Turkmen. Hơn nữa, ước tính có 1.200 Turkmen tị nạn từ bắc Afghanistan hiện sống ở Turkmenistan do sự tác động của chiến tranh Liên Xô-Afghanistan rồi hoạt động của Taliban.
Afghanistan, vào năm 1997, có khoảng 200.000 người Turkmen, tập trung ở biên giới Turkmenistan-Afghanistan, ở các tính Faryab, Jowzjan, Samangan và Baghlan. Ngoài ra, có những cộng đồng nhỏ ở Balkh và Kunduz. Con số hiện nay có thể đã tăng hơn vậy nhiều.
Iran có 1.328.585 người Turkmen tụ vào tỉnh Golestān và Bắc Khorasan.
Pakistan, tính đến năm 2005, theo thống kê của Pakistan và ước tính của Liên Hợp Quốc, còn xấp xỉ 110.000 người tị nạn Turkmen ở Pakistan, tập trung ở Khyber Pakhtunkhwa, Balochistan và các đô thị Lahore, Islamabad và Karachi. Con số trên thực tế có thể đến 250.000 trốn việc bị thống kê để tránh bị trục xuất.
Thổ Nhĩ Kỳ, nơi hầu hết người Turkmen đã hòa vào cuộc sống định canh định cư. Một nhóm thiểu số người Turkmen du mục, gọi là Yörük, vẫn duy trì lối sống cũ.

Chú thích
End of Nations

End of Nations (tạm dịch: Thế giới tận thế) là trò chơi máy tính thuộc thể loại chiến thuật trực tuyến (MMORTS) sắp ra mắt ở Bắc Mỹ và châu Âu vào năm 2012 do hãng Petroglyph Games (công ty do những cựu thành viên của Westwood Studios sáng lập) phát triển và Trion Worlds phát hành cho hệ điều hành Microsoft Windows.

End of Nations được dự kiến sẽ kết hợp hành động và tính chiến thuật truyền thống của một trò chơi chiến thuật thời gian thực (RTS) với các tính năng kiên trì, tiến triển và xã hội của một trò chơi trực tuyến nhiều người chơi (MMO), người chơi sẽ được trải nghiệm không khí chiến trận của chiến tranh thế giới với sự tham gia của đủ mọi loại binh chủng trong game. Đặc biệt, trò chơi này cho phép 50 người cùng tham gia vào một trận chiến.

End of Nations được lên kế hoạch kết hợp các yếu tố MMO truyền thống bao gồm cả một thế giới liên tục rộng lớn, sự tiến triển nhân vật, lựa chọn lớp nhân vật, chế đồ và chức năng bang hội. Game dự đoán sẽ bao gồm tính năng PvE, PvP và lối chơi hợp tác. Trò chơi được thiết kế dựa trên yếu tố cốt lõi là chiến thuật nhằm tạo nên một sân chơi công bằng cho tất cả người chơi. Cửa hàng trong game chỉ bán một số đồ dùng cơ bản và không có chuyện ai nhiều tiền thì thắng.

Ngày 11 tháng 8 năm 2011, nhà sản xuất thông báo rằng trò chơi sẽ được phát hành như là một tựa game miễn phí giờ chơi không phải thu phí, cũng như có sự lựa chọn thuê bao truyền thống.

Tham khảo

Liên kết ngoài
End of Nations Official Website
Trion Worlds Official Website
End of Nations Russian Website and community
End of Nations French Website and community
2 Days to Vegas

2 Days to Vegas (tạm dịch: 2 ngày tới Vegas) là trò chơi hành động phiêu lưu góc nhìn thứ ba dự kiến phát hành do hãng Steel Monkeys phát triển. Game lấy bối cảnh tại một số thành phố lớn trên khắp Hoa Kỳ và diễn ra trong một khoảng thời gian 48 giờ. 2 Days to Vegas dự kiến phát hành cho các hệ máy Microsoft Windows, PlayStation 3 và Xbox 360. Trong khi game đã được phát triển trong gần tám năm, không có công bố chính thức về ngày phát hành.

Cốt truyện
2 Days to Vegas nói về một tên tù nhân được thả ra gần đây tên Vinny phải ra tay cứu giúp người em trai là Tony đang gặp rắc rối ở Las Vegas. Trong suốt 48 giờ, người chơi sẽ phiêu bạt ngang dọc nước Mỹ, thỉnh thoảng dừng lại giải quyết một số vụ việc ở các thành phố lớn trên đường đến Las Vegas. Cho đến nay, các địa điểm xác nhận bao gồm New York và Las Vegas.

Phát triển
Việc phát triển trò chơi đã bắt đầu vào năm 2003 tại studio Glasgow nay không còn tồn tại của Steel Monkeys. Khi hãng Steel Monkeys ở Anh đóng cửa, công đoạn sản xuất của trò chơi được chuyển sang studio Steel Monkeys thứ hai được thành lập tại Minsk, Belarus.

Ngày 11 tháng 2 năm 2009, lời xác nhận từ Steel Monkeys rằng 2 Days to Vegas vẫn còn đang trong quá trình phát triển do IGN tiếp nhận.

Theo trang web chính thức của Steel Monkeys, 2 Days to Vegas vẫn còn trong quá trình xây dựng vào tháng 1 năm 2012.

Đồ họa
Tháng 8 năm 2006, Steel Monkeys công bố họ sẽ sử dụng công nghệ AGEIA PhysX SDK và phần mềm Vật lý NovodeX cho các giải pháp vật lý của họ. Hãng cũng đã cấp giấy phép SpeedTreeRT SDK của IDV Inc, sẽ giúp tạo ra thực vật ảo trong TPS.

Tại GDC năm 2007, Steel Monkeys đã tung ra các tấm ảnh chụp mới của trò chơi mà viên quản lý của Steel Monkeys đảm bảo yếu tố thời gian thực và chưa diễn hoạt trước. Ngày 22 tháng 1 năm 2008, PlayStation Universe tổ chức hai ngày độc quyền, nơi họ tiết lộ hai mươi tấm ảnh chụp mới và hai đoạn phim mới của 2 Days to Vegas.

Steel Monkeys chọn mua 2 hệ thống Capture Motion cho MoCap trong game trái với việc gia công phần mềm. Thay vào đó là hệ thống quang học phổ biến hơn, Steel Monkeys đã chọn một hệ thống quán tính. Những khả năng không dây cùng với tính di động đã cho phép Steel Monkeys sử dụng môi trường xung quanh hàng ngày như các tập hợp, thay vì phải xây dựng tập hợp trong phạm vi hoạt động quang bị giới hạn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
El Matador

El Matador (tạm dịch: Dũng sĩ El Matador) là trò chơi máy tính thuộc thể loại hành động bắn súng góc nhìn thứ ba lấy bối cảnh hiện đại do hãng Plastic Reality phát triển và Red Mile phát hành vào năm 2006.

Cốt truyện
Hoạt động buôn lậu thuốc phiện ở Nam Mĩ gia tăng mạnh mẽ khiến tổ chức phòng chống ma túy DEA phải tung Victor Corbet, tay đặc nhiệm giỏi nhất, vào cuộc. Trong vai El Matador - biệt danh "Dũng sĩ đấu bò" của Corbet sẽ phải dấn thân vào cuộc hành trình trừ gian diệt ác đầy nguy hiểm nhằm lặp lại trật tự và yên bình của quốc gia.

Cách chơi
Số lượng súng trong El Matador khá đa dạng, hơn 32 loại trải dài từ shotgun đến súng trường hay 2 khẩu súng lục 2 tay với độ giật nhẹ nhất. Cách game thể hiện độ rung giật, nảy của súng trông rất thật. El Matador còn trả lại một khía cạnh nhỏ của bắn súng đúng với thực tế - đạn có thể dội lại trên các bề mặt kim loại. Chính điều đó đã khiến việc ẩn nấp kỹ không còn an toàn tuyệt đối, cho đối phương và cho bản thân người chơi.

Ngoài tính năng dội đạn, cơ chế vật lý được đầu tư kỹ lưỡng của game. Một cột bê-tông nếu bị đạn công phá mạnh thì cả mảng cột sẽ bị thổi bay, để lộ vài phần thân thể của kẻ đang nấp đằng sau. Dù vậy, El Matador cũng như nhiều game khác vẫn có mặt hạn chế, không phải thứ gì cũng phá được. Mặt khác, trí thông minh nhân tạo (AI) của game rất khá. Với số lượng vũ khí, đạn dược dồi dào cùng khả năng sử dụng súng điêu luyện, máy thực sự là thử thách ngay cả ở cấp độ bình thường. Người chơi phải vận dụng tất cả kỹ năng và vũ khí để khỏi phải chơi lại. Tác phong lăn lộn, thấp thỏm ngoái cổ, cúi người di chuyển, các chiến thuật đánh hội đồng đều rất tự nhiên và chuyên nghiệp.

Nhân vật chính không chiến đấu một mình, 1/4 số màn chơi người chơi sẽ được đồng hành cùng những đội Alpha, Bravo, với những biệt hiệu đầy chất đặc nhiệm. Càng chơi, khoảng cách giữa người và máy trong game càng rộng ra. Họ hoạt động độc lập, không hợp tác với người chơi, có chăng là chỉ cần người chơi đến đúng vị trí quy định để có thể tiến tới trước cho đúng kịch bản. Đỉnh điểm của sự xa cách này là đồng đội của người chơi và địch đều có thể vừa náu mình vừa bắn.

Hình âm
Hiệu ứng làm mờ được nâng cao, cộng thêm các phép đổ bóng mới nhất và hiệu ứng ánh sáng lộng lẫy đã giúp những pha quay chậm gần như hoàn mỹ. Hơi buồn là tuy rất mạnh mẽ trong các pha bay nhảy bắn súng, nhưng Plastic Reality đã không xây được hình tượng anh hùng cho El Matador. Các động tác thiếu dứt khoát, đặc biệt là động tác đập súng cận chiến, quá yếu ớt và vô dụng. Thỉnh thoảng, người chơi không khỏi nghi ngờ về sức mạnh cơ chế vật lý của game, khi bắt gặp hai thùng xăng cạnh nhau, mà thùng này phát nổ xong thì thùng kia mới bắt đầu giai đoạn châm ngòi. Nhưng về âm thanh thì không thể chê vào đâu được. Tiếng súng nổ tách bạch, có giọng riêng cho từng loại rất rõ. Mỗi màn có một bản nhạc nền. Âm nhạc rất bốc, cứ nghe và để nó cuốn người chơi vào các cảnh hành động dồn dập.

Tham khảo


Liên kết ngoài
Trang chủ chính thức của El Matador
A2 Racer

|platforms = Windows
|media = CD-ROM
|requirements =
|input =
}}
A2 Racer (tạm dịch: Đường đua A2) là dòng trò chơi máy tính thuộc thể loại đua xe do hãng game từ Hà Lan Davilex Games đồng phát triển và phát hành vào năm 1996. Game chủ yếu lấy đường đua chính tại quốc lộ A2 của Hà Lan, trong nhiều bản khác còn mở rộng sang các vòng đua ở châu Âu. Ngoài ra, game còn được phát hành ở châu Âu dưới nhiều tên gọi khác nhau, như London Racer và M25 Racer tại Anh, Autobahn Raser tại Đức và Paris-Marseille Racing tại Pháp.

Bản tiếng Anh
M25 Racer
London Racer
Autobahn Raser III: Europe Tour

Bản tiếng Đức
Autobahn Raser I
Autobahn Raser II
Autobahn Raser III
Autobahn Raser IV
Autobahn Raser - World Challenge
Autobahn Raser - Das Spiel zum Film
Autobahn Raser - Police Madness
Autobahn Raser - Destruction Madness

Bản tiếng Pháp
Paris-Marseille Racing
Paris-Marseille Racing 2
Paris-Marseille Racing: Edition Tour du Monde
Paris-Marseille Racing: Police Madness

Xem thêm
Shutokou Battle
Europe Racer

Tham khảo

Liên kết ngoài
ScrewAttack.Com's Video Feature-Review on London Racer: Police Madness
Sông Arinos

Sông Arinos là một sông tại Brasil. Sông nằm ở phía đông của (và đổ vào) sông Juruena. Một số người Indien Suyá, người nói tiếng Gê ở trung Brasil, đã nhập cư từ bang Maranhão đến lưu vực sông này.

Tham khảo
Arinos River. (2009). In Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2009, from Encyclopædia Britannica Online: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/34318/Arinos-River

Chú thích
Đảo Bananal

| native name = Ilha do Bananal
| native name link = tiếng Bồ Đào Nha
| nickname =
| location = Bang Tocantins, Brasil
| coordinates =
| archipelago =
| total islands =
| major islands =
| area_km2 = 19162.25
| rank = 49
| length_km =
| width_km =
| highest mount =
| elevation_m =
| country = Brazil
| country admin divisions title = Bang
| country admin divisions = Tocantins
| country admin divisions title 1 =
| country admin divisions 1 =
| country admin divisions title 2 =
| country admin divisions 2 =
| country largest city =
| country largest city population =
| population =
| population as of =
| density_km2 =
| ethnic groups =
| additional info =
}}

Đảo Bananal (, ) là một đảo lớn được tạo thành do sông Araguaia tách làm đôi, thuộc tây nam Tocantins, Brasil. Hòn đảo được hình thành ở phần phân nhánh rất bằng phẳng của sông Araguaia. Bananal là cù lao sông lớn nhất thế giới, với chiều dài 350&nbsp;km (217&nbsp;mi) và chiều rộng là 55&nbsp;km (34&nbsp;mi). Tổng diện tích của đảo là 19.162,25&nbsp;km² (7.400&nbsp;mi²), gấp hai lần Liban hay Jamaica.

Môi trường và bảo vệ văn hóa
Đảo Bananal là một khu bảo tồn thiên nhiên và văn hóa. Phù hợp với điều 28 trong Điều lệ của Luật Indien (Artigo 28 do Estatuto do Indío-lei) Số. 6001 ban hành vào ngày 19 tháng 12 năm 1973, một khu vực có diện tích 5.577,26&nbsp;km² được bảo vệ với vị thế Vườn quốc gia Araguaia và 13.584,99&nbsp;km² là khu vực bảo tồn văn hóa của dân bản địa. Một phần ba phía bắc của đào, được công nhận là vườn quốc gia, là một địa điểm phổ biến với hoạt động du lịch sinh thái. Hai phần ba phía nam của đảo là lãnh thổ dân bản địa.

Cư dân
Mặcd dù những người Brasil không có nguồn gốc bản địa đã từng sống trên đảo trong quá khứ song hiện nay chỉ có cư dân bản địa sông trên đảo.

Có ít nhất 4 bộ lạc sinh sống trên đảo Bananal: Javaés, Karajá, Ava-Canoeiro, và Tuxá. Có 16 aldeias hay làng trên đảo: Barra do Rio, Barreira Branca, Boa Esperança, Boto Velho, Cachoeirinha, Fontoura, JK, Kanoanã, Kaxiwe, Macaúba, Santa Isabel, São João, Txoude, Txuiri, Wari-Wari, Watau.

Không có cây cầu nào nối hòn đảo với bang Tocantins ở phía đông hay Mato Grosso ở phía tây. Trong suốt năm, phương tiện duy nhất để đến đảo là thuyền. Tuy nhiên, trong một vài tuần vào mùa khô (tháng 6- tháng 8) sông khá nông và có thể đi ô tô sang đảo. Đường làng đủ rộng để ô tô hay máy kéo có thể đi lại mặc dù phương tiện vận chuyền chính là ngựa, xe đạp hay đi bộ.

Statuette Karajà MHNT.ETH.2010.24.01.jpg|bức tượng gốm

Đô thị
Từ bắc đến nam, hòn đảo tạo thành phần phía tây của đô thị Pium, Lagoa da Confusão, và Formoso do Araguaia, tại Tây Nam Tocantins.

Tham khảo
Sông Madre de Dios

| elevation_m =
| elevation =
| mouth_elevation_m =
| mouth_elevation =
| discharge_m3/s =
| discharge =
| watershed_km2 =
| watershed =
}}

Sông Madre de Dios, (Quechua Amarupa mayu) cùng tên với vùng Madre de Dios của Peru mà nó chảy qua, chảy vào sông Beni tại Bolivia, sau đó chảy theo hướng bắc sang Brasil, tại đây nó hợp dòng với sông Mamore để trở thành sông Madeira. Madeira là một chi lưu lớn nhất của sông Amazon.

Sông Madre de Dios là một tuyến đường thủy quan trọng của vùng Madre de Dios, chủ yếu là với Puerto Maldonado, đô thị lớn nhất và cũng là thủ phủ của vùng. Các nông trang trồng xoài và khai mỏ cùng nhiều cơ sở công nghiệp khác nằm bên bờ sông. Các ngành kinh tế quan trọng tại Madre de Dios là khai thác gỗ và canh tác, cả hai đều gây nên các vấn đề môi trường nghiêm trọng. Dọc chiều dài của sông có một số vườn và khu dực trữ quốc gia, đáng chú ý là vườn quốc gia Tambopata-Candamo, vườn quốc gia Manu (cũng là Khu dự trữ sinh quyển Manu) và vườn quốc gia Bahuaja-Sonene.

Thủy văn
Madre de Dios là lưu vực sông lớn nhất trong khu vực, và là một phần của lưu vực sông Amazon. Các hi lưu chính của sông bao gồm Chivile, Xanh, Trắng, Inambari, Tambopata và sông Colorado.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lưu vực Madre de Dios tại Trạm quan sát Trái đất của NASA
Dự án Trung tâm Nghiên cứu nước ở Madre de Dios, Peru