undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
27 tháng 2

Ngày 27 tháng 2 là ngày thứ 58 trong lịch Gregory. Còn 307 ngày trong năm (308 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện
907 – Da Luật A Bảo Cơ trở thành thủ lĩnh liên minh bộ lạc Khiết Đan, tức hoàng đế vị, được xem là mốc khởi đầu của triều Liêu, tức ngày 13 tháng 1 năm Đinh Mão
1329 – Hòa Thế Lạt lên ngôi tại thảo nguyên Mạc Bắc, trở thành hoàng đế thứ 9 của triều Nguyên và đại hãn thứ 13 của đế quốc Mông Cổ.
1594 – Henri IV tiến hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Pháp tại Chartres.
1801 – Chiến tranh Tây Sơn–Nguyễn: Quân Nguyễn giành chiến thắng trước quân Tây Sơn trong trận Thị Nại tại Bình Định.
1870 – Hinomaru lần đầu tiên được thông qua làm quốc kỳ sử dụng trên các thương thuyền của Nhật Bản.
1940 – Martin Kamen và Sam Ruben phát hiện ra đồng vị phóng xạ Cacbon–14 tại một phòng thí nghiệm thuộc California, Hoa Kỳ.
1966 – Tập san Sử Địa ra số đầu tiên ở Sài Gòn.
1976 – Mặt trận Polisario tuyên bố thành lập Cộng hòa Dân chủ Ả Rập Xarauy tại cựu thuộc địa Tây Sahara của Tây Ban Nha.
1980 – Thành lập Ủy ban Cứu người vượt biển
2010 – Một trận động đất xảy ra ở Chile với cường độ 8,8Mw, khiến 525 người thiệt mạng.

Sinh
1826 – Nguyễn Phúc Miên Lương, tước phong Sơn Tĩnh Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1863).
1917 – Vũ Khắc Khoan, nhà viết kịch Việt Nam (m. 1986)
1927 – Huỳnh Văn Lạc, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
1939 – Nguyễn Chí Thiện, nhà thơ (m. 2012)
1996 – Ten, thành viên nhóm nhạc NCT, người Thái Lan

Mất
1628 – Nguyễn Văn Giai, danh sĩ, đại thần thời Hậu Lê (Việt Nam)
1931 – Hoàng Văn Hợp, liệt sĩ cách mạng Việt Nam kháng chiến chống Pháp (s. 1902) nguyên Huyện ủy viên Huyện ủy Quỳnh Lưu – Nghệ An
2021 – Ngô Mạnh Đạt, diễn viên điện ảnh Hồng Kông (s. 1952)

Ngày lễ và kỷ niệm
Ngày Thầy thuốc Việt Nam

Tham khảo
28 tháng 2

Ngày 28 tháng 2 là ngày thứ 59 trong lịch Gregory. Còn 306 ngày trong năm (307 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện
202 TCN – Sau khi đánh bại Hạng Vũ, Hán vương Lưu Bang xưng đế, sáng lập ra triều Tây Hán, tức Hán Cao Tổ.
628 – Vua Ba Tư Khosrau II bị sát hại trong một cuộc binh biến do con là Kavadh II tiến hành.
926 – Bột Hải diệt vong khi Quốc vương Đại Nhân Soạn cùng quan lại ra khỏi kinh thành đầu hàng quân Khiết Đan dưới quyền A Bảo Cơ.
1077 – Trận Như Nguyệt kết thúc, nhà Lý nước Đại Việt thắng lợi trong kháng chiến chống nhà Tống (Trung Hoa).
1845 – Quốc hội Hoa Kỳ thông qua một đạo luật cho phép Hoa Kỳ sáp nhập Cộng hòa Texas, một nước cộng hòa ly khai từ Mexico.
1947 &ndash; Sự kiện 28 tháng 2: Bất ổn dân sự tại Đài Loan bị trấn áp với tổn thất nhân mạng khoảng 30.000 thường dân.
1959 – Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiến hành cuộc đổi tiền với 1000 đồng cũ ăn một đồng mới. Đây là cuộc đổi tiền đầu tiên lần thứ ba sau năm 1945.
1972 – Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon và Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai cùng ban bố "Công báo Liên hiệp" tại Thượng Hải.
1986 &ndash; Thủ tướng Thuỵ Điển Olof Palme bị ám sát trên đường phố Stockholm, gây tác động lớn tại Bắc Âu.
1991 – Tổng thống Hoa Kỳ George H. W. Bush tuyên bố ngừng bắn và Kuwait được giải phóng, Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất kết thúc.
1992 – Thành lập Cơ quan chuyển tiếp của Liên Hợp Quốc tại Campuchia, đây là lần đầu tiên Liên Hợp Quốc đảm nhiệm vai trò quản lý nhà nước.
2013 – Giáo hoàng Biển Đức XVI từ vị giáo hoàng của Giáo hội Công giáo Rôma, trở thành giáo hoàng duy nhất từ vị kể từ năm 1415.

Sinh
1817 – Nguyễn Phúc Miên Phú, tước phong Phù Mỹ Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn (m. 1885).
1882 – Cường Để, tước phong Kỳ Ngoại hầu, hoàng thân triều Nguyễn, nhà cách mạng Việt Nam. (m. 1951)
1906 – Bugsy Siegel, một tay lưu manh nổi tiếng người Mỹ (m. 1947)
1928 – Hoàng Việt, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 1967)
1931 – Gavin MacLeod, diễn viên người Mỹ (m. 2021)
1939 – Trịnh Công Sơn, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2001)
1947 – Quách Lê Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX, Đại biểu Quốc hội khóa XI, Tổng Thanh tra Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (m. 2010)
1966 – Philip Reeve, tác giả và họa sĩ minh họa sách thiếu nhi người Anh.

Mất
1882 – John Thomas Romney Robinson, nhà thiên văn và nhà vật lý người Ireland (s. 1792)
1968 – Nikolai Voronov, nguyên soái, anh hùng Liên Xô (s. 1899)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo
6 tháng 4

Ngày 6 tháng 4 là ngày thứ 96 (97 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 269 ngày trong năm

Sự kiện
1782 – Tướng Maha Kshatriyaseuk lật đổ Quốc vương Taksin, đăng cơ làm tân vương, tức là Rama I, sáng lập ra Vương triều Chakri, Triều đại cai trị Thái Lan cho đến nay.
1830 – Joseph Smith và những cộng sự thành lập Giáo hội của Chúa Giê Su Ky Tô tại New York, Hoa Kỳ.
1886 – Vancouver được hợp nhất thành một thành phố, nay là hạt nhân của vùng đô thị lớn thứ ba tại Canada.
1896 – Thế vận hội hiện đại đầu tiên được khai mạc tại Athena, Hy Lạp, với 14 quốc gia tham dự.
1920 – Một hội nghị hiến pháp diễn ra tại Verkhneudinsk tuyên bố thành lập Cộng hoà Viễn Đông, nhằm tạo vùng đệm giữa nước Nga Xô viết với khu vực do Nhật Bản kiểm soát.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân đội Đức bắt đầu tiến công Nam Tư và Hy Lạp.
1955 – David Marshall nhậm chức thủ hiến thứ nhất của Singapore sau khi đảng của ông giành thắng lợi trong tổng tuyển cử lần đầu tiên tại đây.
1972 - Chiến tranh Việt Nam: miền Bắc Việt Nam chống Chiến tranh phá hoại lần hai.
1975 - Chiến tranh Việt Nam: cả nước bừng bừng khí thế cho Chiến dịch Mùa Xuân 1975.
1975 - Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bầu cử Quốc hội khoá 5.
2009 – Một trận động đất có chấn tâm nằm tại vùng Abruzzo của Ý, khiến hơn 300 người thiệt mạng.

Sinh
602 – Huyền Trang, cao tăng Trung Quốc, một trong bốn dịch giả lớn nhất, chuyên dịch kinh sách Phạn ngữ ra tiếng Hán (m. 664)
1780 – Nguyễn Phúc Cảnh, thụy phong Anh Duệ Hoàng thái tử, hoàng trưởng tử của vua Gia Long (m. 1801)
1958 – Phùng Quốc Hiển, Ủy viên Trung Ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc Hội Việt Nam
1983 – Nagata Mitsuru, cầu thủ bóng đá người Nhật Bản
1990 – Seo Ye-ji, nữ diễn viên người Hàn Quốc
1999 – Bùi Trường Linh, ca sĩ, nhạc sĩ trẻ người Việt Nam

Mất
1854
Nguyễn Phúc Miên Cư, tước phong Quảng Trạch Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 16/10/1829)
Nguyễn Phúc Nhàn An, phong hiệu Phương Hương Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 2/8/1832)
1951 – Cường Để, hoàng thân triều Nguyễn, người lãnh đạo một số phong trào chống thực dân Pháp tại Đông Dương vào thế kỷ 20
2022 – Vladimir Volfovich Zhirinovsky, là một chính khách người Nga, qua đời vì COVID-19 (s. 1946)

Ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo
2 tháng 5

Ngày 2 tháng 5 là ngày thứ 122 (123 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 243 ngày trong năm.

Sự kiện
264 – Tư Mã Chiêu buộc Ngụy Nguyên Đế phong mình làm Tấn vương, tăng đất phong từ 10 quận lên 20 quận, họ Tư Mã tiến gần hơn tới việc giành ngôi nhà Ngụy.
1559 – John Knox trở về Scotland sau một thời gian lưu vong nhằm lãnh đạo cải cách tôn giáo tại Scotland.
1813 – Chiến tranh Napoléon: Xảy ra giao tranh giữa quân Pháp-Warszawa và quân Nga-Phổ tại tây nam Leipzig.
1829 – Sau khi neo tàu gần đó, Thuyền trưởng Charles Fremantle tuyên bố thành lập Thuộc địa sông Swan thuộc Anh, tiền thân của Tây Úc.
1863 – Lễ Ridvan: Bahá'u'lláh rời khỏi ngôi vườn Ridvan ở Baghdad, và bắt đầu cuộc hành trình lưu vong đến Constantinople (nay là Istanbul).
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai, Berlin bắt đầu sụp đổ, Bộ chỉ huy quân Đức trong thành phố Berlin đầu hàng, hạ vũ khí, trận công phá Berlin kết thúc bằng chiến thắng của Hồng quân Liên Xô.
1997 – Đảng Lao động của Tony Blair chiếm đa số tại Nghị viện Anh, Tony Blair trở thành Thủ tướng, chấm dứt 18 năm cầm quyền của Đảng Bảo thủ. Ông cũng trở thành Thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử 185 năm, khi vừa tròn 44 tuổi.
1964 – Chiến tranh Việt Nam: Tàu USS Card bị chiến binh Giải phóng đánh bom khi đang neo đậu tại Sài Gòn, và sau đó bị đắm.
2008 – Bão Nargis đổ bộ vào Myanmar làm hơn 130.000 người thiệt mạng, gây tổn thất 10 tỉ đô la Mỹ.
2011 – Osama bin Laden bị lực lượng biệt kích của Hoa Kỳ bắn chết trong nơi ẩn náu tại Abbottabad, Pakistan.
2014 – Hai trận lở đất tại tỉnh Badakhshan, Afghanistan khiến nhiều người thiệt mạng và mất tích.
General Motors giành quyền kiểm soát Chevrolet Motor công ty của Delaware.

Sinh
1729 – Nữ hoàng Ekaterina II của Nga (m. 1796)
1917 – Văn Tiến Dũng, Đại tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh 1975, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam (m. 2002)
1975 – David Beckham, ngôi sao bóng đá Anh.
1983 – Sam Winchester, nhân vật hư cấu, một trong 2 nhân vật chính của xê-ri phim truyền hình dài tập Siêu nhiên (Supernatural)
1992 – Sunmi, ca sĩ, cựu thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc Wonder Girls
1993 – Hoàng Tử Thao, cựu thành viên nhóm nhạc EXO, người Trung Quốc
1995 – Yook Sung-jae, thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc BTOB
1996 – Julian Brandt, cầu thủ bóng đá người Đức, hiện thi đấu cho câu lạc bộ Borussia Dortmund
1997 – BamBam, ca sĩ người Thái Lan, nhóm Got7

Mất
1908 – Trần Đông Phong, du học sinh người Việt ở Nhật, hổ thẹn tự vẫn vì nghĩ gia đình không giúp đỡ anh em học sinh trong Phong trào Đông Du (s. 1887)
1945 – Eugène Vaulot, quân nhân người Pháp của Đức Quốc xã (s. 1923)
1970 – Nguyễn Viết Thanh, Thiếu tướng Bộ binh Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1931)
1982 – Nguyên Hồng, nhà văn Việt Nam (s. 1918)
2011 – Osama bin Laden, trùm khủng bố thế giới, người sáng lập ra tổ chức vũ trang Al-Qaeda. (s. 1957)
2017 – Hoàng Xuân Lãm, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1928)
2019 – Trần Văn Chơn, Thiếu tướng, Đề đốc Hải Quân Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1920)

Những ngày lễ và kỷ niệm
Bahá'í giáo: Ngày cuối trong tổ chức Lễ Ridván.
Hồi giáo: Ngày sinh của nhà tiên tri Muhammad.

Tham khảo
4 tháng 5

Ngày 4 tháng 5 là ngày thứ 124 (125 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 241 ngày trong năm.

Sự kiện
1415 – Các nhà cải cách tôn giáo John Wycliffe và Jan Hus bị kết tội là kẻ dị giáo tại Công đồng Constance.
1869 – Rowland đǎng ký phát minh đầu tiên về giàn khoan cố định ngoài biển để khai thác dầu mỏ và khí đốt.
1471 &ndash; Wars of the Roses: Trận chiến Tewkesbury: Edward IV đánh bại Quân đội Lancastrian và giết chết Edward xứ Westminster, Hoàng tử xứ Wales.
1493 &ndash; Giáo hoàng Alexander VI phân chia Tân thế giới giữa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha dọc theo Đường phân giới.
1904 – Hoa Kỳ kế thừa việc xây dựng kênh đào Panama từ người Pháp, kênh đào này nối liền Thái Bình Dương với Đại Tây Dương.
1919 – Phong trào Ngũ Tứ: Học sinh Bắc Kinh tụ tập trước Thiên An Môn nhằm tuần hành kháng nghị Hòa ước Versailles và 21 điều của Nhật Bản.
1924 – Máy bay lên thẳng đầu tiên bay được 1&nbsp;km, vòng bay khép kín, là máy bay của Oehmichell.
1959 – Lễ trao Giải Grammy được tổ chức lần đầu, đây là giải thưởng dành cho những thành tựu trong công nghiệp thu âm.
1979 – Margaret Thatcher nhậm chức thủ tướng Anh quốc- người phụ nữ đầu tiên nhận chức này.
1994 – Chủ tịch Tổ chức giải phóng Palestin PLO Arafat và thủ tướng Israel Rabin ký hiệp định về quyền tự trị của người Palestin tại Gaza và Jericho.
2013 – Phóng vệ tinh VNREDSat-1 của Việt Nam từ sân bay vũ trụ Kourou, Guyana, Pháp.

Sinh
1008 – Vua Henry I của Pháp (m. 1060)
1654 - Thanh Thánh Tổ, hoàng đế Trung Quốc (m.1722)
1887 - Hedwig Kohn nhà vật lý học người Đức
1893 – Nguyễn Thị Trù, cụ bà cao tuổi nhất thế giới (m. 2016)
1929 – Audrey Hepburn, nữ diễn viên Hollywood (m. 1993)
1952 - Đường Quốc Cường - diễn viên Trung Quốc
1978 – Trần Kiện Phong, nam diễn viên Trung Quốc
1987 – Cesc Fàbregas, cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
1990 – Thuỳ Chi, nữ ca sĩ Việt Nam
2009 - Hoàng tử Henrik của Đan Mạch, hoàng tử của Đan Mạch

Mất
2020 – Don Shula (s. 1930)

Những ngày lễ và kỷ niệm
Ngày Star Wars (kỷ niệm quốc tế)
Ngày Mật khẩu thế giới

Tham khảo
5 tháng 5

Ngày 5 tháng 5 là ngày thứ 125 (126 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 240 ngày trong năm.

Sự kiện
1260 – Dưới sự ủng hộ của một bộ phận tông vương và đại thần, Hốt Tất Liệt tự lập làm hoàng đế của Đế quốc Mông Cổ.
1908 – Trần Quý Cáp nhà yêu nước Việt Nam, một trong những người lập Duy Tân Hội bị Pháp đem chém ở chợ Diên Khánh.
1911 – Mở Trường Hậu bổ, Huế
1949 – Hiệp ước London thành lập Ủy hội châu Âu, thể chế đầu tiên hoạt động nhằm nhất thể hóa châu Âu.
1950 – Bhumibol Adulyadej đăng cơ quốc vương Thái Lan tại vương cung ở Bangkok.
1955 – Hiệp định Paris về chấm dứt chiếm đóng có hiệu lực, Cộng hòa Liên bang Đức, tức Tây Đức, giành được chủ quyền hoàn toàn.
1959 – Đoàn 559 được thành lập và ngày đó trở thành ngày truyền thống của bộ đội Trường Sơn.

Sinh
1488 – Lê Uy Mục, vua nhà Lê sơ
1818 – Karl Marx, Triết gia Đức
1837 – Nguyễn Phúc Hồng Kháng, tước phong Phong Lộc Quận công, hoàng tử con vua Thiệu Trị (m. 1865).
1899 – Nikolai Voronov, nguyên soái, anh hùng Liên Xô (m. 1968)
1926 – Anh Bằng, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2015).
1929 –
Đặng Cao Thăng, Hải quân Phó Đề đốc, Chuẩn tướng Việt Nam Cộng hòa (m. 2005)
Văn An, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2011)
1937 – Trần Đức Lương, Chủ tịch nước Việt Nam
1947 – Malam Bacai Sanhá, tổng thống Guiné-Bissau (m. 2012)
1951 – Anatoly Karpov, kỳ thủ cờ vua Nga
1957 - Châu Thanh, nghệ sĩ, cải lương Việt Nam
1962 – Wada Kaoru, nhạc sĩ, nghệ sĩ dương cầm Nhật Bản
1967 – Alexis Sinduhije, nhà báo, chính khách Burundi
1976 – Juan Pablo Sorín, cầu thủ bóng đá Argentina
1982 - Sỹ Luân, ca sĩ và nhạc sĩ người Việt Nam
1983 – Henry Cavill, diễn viên người Anh
1988 – Adele, ca sĩ Anh.
1998 – Asya Branch, Hoa hậu Mỹ 2020.

Mất
311 – Galerius, Hoàng đế La Mã
1194 – Vua Kazimierz II của Ba Lan (s. 1138)
1277 – Trần Thái Tông, Hoàng đế đầu tiên của nhà Trần Việt Nam (s. 1218)
1821 – Napoléon Bonaparte, hoàng đế Pháp
1921 – Alfred Hermann Fried, ký giả Áo, giải Nobel Hoà bình năm 1911 (s. 1864)
1944 – Bertha Benz, doanh nhân người Đức trong lĩnh vực xe hơi (s. 1849)
1996 – Lê Thị Xuyến, chủ tịch đầu tiên Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (s. 1909)
2001 – Phaolô Bùi Chu Tạo, giám mục công giáo Việt Nam (s. 1909)
2011 – Claude Choules, cựu chiến binh người Anh, cựu chiến binh còn sống cuối cùng từng tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất (s. 1901)

Những ngày lễ và kỷ niệm
Ngày Thiếu nhi tại Hàn Quốc, Nhật (子供の日, kodomo no hi?).

Tham khảo
6 tháng 5

Ngày 6 tháng 5 là ngày thứ 124 (125 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 239 ngày trong năm.

Sự kiện
1682 – Quốc vương Louis XIV của Pháp chuyển triều đình của ông đến Lâu đài Versailles.
1935 – Máy bay tiêm kích Curtiss P–36 Hawk thực hiện chuyến bay đầu tiên.
1937 - Vụ cháy Thảm họa Hindenburg của Đức Quốc Xã bị cháy.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Nhật Bản chiếm quyền kiểm soát Philippines.
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Chiến dịch Praha bắt đầu, đây là chiến dịch lớn cuối cùng của Liên Xô và Đồng Minh tại châu Âu.
1951 – Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hoà ban hành sắc lệnh thiết lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Ngân hàng có nhiệm vụ quản lý ngân quỹ quốc gia, quản lý ngoại tệ, quản lý kim dụng bằng các thể lệ hành chính, đấu tranh tiền tệ với địch.
1973 – In Tam bắt đầu đảm nhiệm chức vụ thủ tướng của Cộng hòa Khmer, song chỉ tại nhiệm trong 7 tháng.
1994 – Nữ vương Anh Elizabeth II và Tổng thống Pháp François Mitterrand hành lễ khánh thành đường hầm qua eo biển Manche.
2023 - Lễ đăng quang của Quốc vương Anh Charles III và Vương hậu Camilla

Sinh
1835 – Nguyễn Phúc Miên Khách, tước phong Bảo An Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn (m. 1858).
1837 – Nguyễn Phúc Hồng Kiện, tước phong An Phước Quận vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị (m. 1895).
1861 – Rabindranath Tagore, nhà thơ người Ấn Độ (m. 1941)
1912 – Nguyễn Huy Tưởng, nhà văn người Việt Nam (m. 1960)
1947 – Alan Dale, diễn viên New Zealand
1953 – Tony Blair, thủ tướng Anh
1983 – Dani Alves, cầu thủ bóng đá người Brazil
1987 – Dries Mertens, cầu thủ bóng đá người Bỉ
1992 – Baek Hyun, ca sĩ người Hàn Quốc (nhóm EXO)
1993 – Kim Da-som, ca sĩ người Hàn Quốc (nhóm Sistar)
1994 –
Mateo Kovacic, cầu thủ bóng đá người Croatia
Kay Trần, ca sĩ, rapper người Việt Nam

Mất
1932 – Paul Doumer, tổng thống Pháp
1968 – Lưu Kim Cương, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1933)
2010 – Nhà thơ Hoàng Cầm.
2012 – Doanh nhân người Mỹ gốc Việt Trần Đình Trường.
2015 – Nicôla Huỳnh Văn Nghi, nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo
7 tháng 5

Ngày 7 tháng 5 là ngày thứ 127 (128 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 238 ngày trong năm.

Sự kiện

434 – Cựu hoàng Hồ Hạ Hách Liên Xương bị Bắc Ngụy sát hại sau khi ông quay sang chống lại nước này.
1875 – Nga và Nhật Bản ký kết Hiệp ước Sankt-Peterburg, theo đó đảo Sakhalin thuộc về Nga còn quần đảo Kuril thuộc về Nhật Bản.
1915 - Tàu du lịch Lusitania của Anh Quốc bị tàu ngầm Hải quân Đức bắn chìm không cảnh cáo trước tại vùng biển phía nam Ireland, 1.198 người chết - trong đó có 128 người Mỹ
1945 - Đại tướng Đức Alfred Jodl ký kết tại Reims các điều kiện đầu hàng vô điều kiện chấm dứt sự tham gia của Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Tài liệu này có hiệu lực vào ngày hôm sau.
1946 – Công ty công nghiệp thông tín Tokyo được thành lập, là tiền thân của Sony.
1954 – Chiến tranh Đông Dương: Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc với thất bại của Pháp trước Việt Nam.
1955 - Hải quân Nhân dân Việt Nam được thành lập
1998 - Mercedes-Benz mua Chrysler với giá 40 tỷ đô la trở thành DaimlerChrysler là vụ sáp nhập lớn nhất trong lịch sử ngành công nghiệp
1999 – Chiến tranh Kosovo: Máy bay Hoa Kỳ oanh tạc đại sứ quán Trung Quốc tại Beograd, Serbia khiến ba người thiệt mạng và 20 người bị thương.
2000 – Vladimir Putin nhậm chức Tổng thống Liên bang Nga.
2025 - Ấn Độ không kích Pakistan năm 2025

Sinh
1605 - Thượng phụ Nikon, người cải cách Giáo hội Chính thống giáo Nga dẫn đến ly giáo (mất 1681)
1832 - Nguyễn Quang Bích, quan triều Nguyễn
1833 – Johannes Brahms, nghệ sĩ dương cầm và nhà soạn nhạc người Đức (m. 1897)
1840 – Pyotr Ilyich Tchaikovsky, nhà soạn nhạc người Nga (m. 1893)
1901 - Gary Cooper, diễn viên Mỹ (m. 1961)
1909 - Phạm Ngọc Thạch, bác sĩ y khoa, nhà hoạt động cách mạng
1920 - Nguyễn Mạnh Côn, nhà văn Việt Nam (m. 1979)
1932 - Lâm Quang Thi, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
1955 - Nguyễn Nhật Ánh, nhà văn nổi tiếng của Việt Nam
1968 - Traci Lords, nữ diễn viên Mỹ
1994 - Phùng Khánh Linh, ca sĩ, nhạc sĩ Việt Nam
1997 - Lee "Faker" Sang-hyeok, game thủ Liên Minh Huyền Thoại người Hàn Quốc
1998 -
MrBeast, youtuber nổi tiếng người Mỹ
Dani Olmo Carvajal, cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha
1999 - Cody Gakpo, cầu thủ bóng đá người Hà Lan

Mất
973 - Otto I, Hoàng đế La Mã thần thánh (s. 912)
1905 – Nguyễn Phúc Miên Triện, tước phong Hoằng Hóa Quận vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1833)
1982 - Tôn Thất Tùng, bác sĩ y khoa
2015 - Duy Nhân, người mẫu và diễn viên người Việt Nam (s. 1986)

Tham khảo
11 tháng 5

Ngày 11 tháng 5 là ngày thứ 131 (132 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 234 ngày trong năm.

Sự kiện
330 &ndash; Constantinus Đại đế quyết định đổi tên thành Byzantium thành Tân La Mã (Nova Roma), chính thức dời đô về thành phố này.
1792 &ndash; Thuyền trưởng Robert Gray trở thành người da trắng đầu tiên được ghi chép là đi thuyền trên sông Columbia tại Bắc Mỹ.
1924 &ndash; Hãng Mercedes-Benz thành lập khi Gottlieb Daimler và Karl Benz sáp nhập hai công ty riêng lại.
1939 – Chiến tranh biên giới Xô-Nhật: Một đơn vị kị binh Mông cổ đi vào khu vực tranh chấp với Mãn Châu Quốc, khởi nguồn Chiến dịch Khalkhyn Gol.
1946 – Tổ chức Dân tộc Mã Lai Thống nhất chính thức được thành lập tại Johor Bahru, với mục tiêu ban đầu là phản đối thành lập Liên hiệp Malaya.
1949 &ndash; Israel gia nhập Liên Hợp Quốc.
1949 – Xiêm chính thức đổi quốc hiệu sang Thái Lan lần thứ nhì, quốc hiệu này được sử dụng liên tục cho đến nay.
1994 – Nelson Mandela tuyên thệ nhậm chức tổng thống, trở thành tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi.
1995 &ndash; Tại Thành phố New York, hơn 170 quốc gia quyết định mở rộng Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân vô thời hạn và vô điều kiện.
1997 &ndash; Trong trận đấu 6 ván, đại kiện tướng cờ vua Garry Kasparov bị máy tính Deep Blue đánh bại.
1998 &ndash; Một sở đúc tiền Pháp sản xuất ra những đồng tiền chung châu Âu đầu tiên mà ngày nay chính là đồng euro.

Sinh
1918&nbsp;– Richard Feynman, nhà vật lý lý thuyết Hoa Kỳ, giải Nobel Vật lý 1965 (m. 1988)
1930&nbsp;– Edsger Dijkstra, nhà khoa học máy tính Hà Lan (m. 2002)
1984 – Andrés Iniesta, cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha
1992 – Thibaut Courtois, cầu thủ bóng đá người Bỉ
1999 – Sabrina Carpenter, ca sĩ và diễn viên người Mỹ

Mất
1812 – Spencer Perceval, thủ tướng Anh, Bộ trưởng Bộ tài chính Anh (s. 1762)
1864 – Nguyễn Phúc Trang Tường, phong hiệu Bình Long Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1841)
1968 – Lieven Ferdinand de Beaufort, nhà sinh học người Hà Lan (s. 1879)

Những ngày lễ và kỷ niệm
Ngày của Mẹ tại nhiều quốc gia
Ngày Kỹ thuật (Ấn Độ)
Ngày Nhân quyền Cho Việt Nam (được Quốc hội Hoa Kỳ thông qua Nghị quyết của tổng thống Bill Clinton từ năm 1994 )

Tham khảo
12 tháng 5

Ngày 12 tháng 5 là ngày thứ 132 (133 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 233 ngày trong năm.

Sự kiện
254 &ndash; Stêphanô I trở thành giáo hoàng thứ 23 của Giáo hội Công giáo Rôma.
907 – Chu Toàn Trung buộc Đường Ai Đế phải thiện vị, kết thúc triều Đường.
1371 – Quốc vương Chiêm Thành Chế Bồng Nga đem quân tiến vào kinh thành Thăng Long của Đại Việt, đốt phá cung điện rồi rút về nước.
1510 – An Hoá vương Chu Trí Phiên bắt đầu tiến hành nổi dậy chống triều Minh dưới quyền Minh Vũ Tông.
1551 &ndash; Đại học Quốc gia San Marcos, trường Đại học lâu đời nhất Mỹ Châu được thành lập ở Lima, Peru.
1875 &ndash; Nguyễn Hữu Huân bị người Pháp xử chém.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Liên Xô bắt đầu Chiến dịch Barvenkovo-Lozovaya chống quân Đức tại khu vực Kharkov, Ukraina.
1945 &ndash; Vua Bảo Đại ký đạo dụ giải tán Viện Dân biểu Trung Kỳ.
1965 &ndash; Tây Đức và Israel trao đổi thư thiết lập quan hệ ngoại giao.
1968 &ndash; Chiến tranh Việt Nam: Trận Khâm Đức kết thúc với chiến thắng của Quân Bắc Việt và Việt Cộng.
1978 &ndash; Đoàn Ủy nhiệm Quản trị Khí quyển và Đại dương Quốc gia công bố rằng tổ chức này không còn độc quyền đặt tên cho các cơn bão theo tên phụ nữ.
1998 – Bốn sinh viên bị bắn chết tại Đại học Trisakti dẫn đến bạo động quy mô lớn tại Jakarta, Indonesia, cuối cùng khiến Tổng thống Suharto từ nhiệm.
2008 – Một trận động đất có chấn tâm tại Tứ Xuyên, Trung Quốc khiến hơn 69.000 người thiệt mạng.
2022 – SEA Games 31 chính thức khai mạc tại Việt Nam.

Sinh
1010 – Triệu Trinh, tức Tống Nhân Tông, hoàng đế của triều Tống, tức ngày Tân Mùi (29) tháng 3 năm Quý Mão (s. 30/4/1063)
1839 – Tôn Thất Thuyết, danh tướng người Việt Nam (m. 1913)
1895 – Jiddu Krishnamurti, tác gia người Ấn Độ (m. 1986)
1917 – Thâm Tâm, nhà thơ người Việt Nam (m. 1950)
1924 – Văn Giảng, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2013)
1934 – Vũ Văn Giai, tướng lĩnh Việt Nam Cộng hòa (m. 2012)
1988 – Marcelo, cầu thủ bóng đá người Brazil
1997 – Frenkie de Jong, cầu thủ bóng đá người Hà Lan

Mất
1902 – Thái hậu Từ Dụ, Thái hậu nhà Nguyễn Việt Nam (s. 1810).

Những ngày lễ và kỷ niệm
Ngày Quốc tế điều dưỡng

Tham khảo
13 tháng 5

Ngày 13 tháng 5 là ngày thứ 133 (134 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 232 ngày trong năm.

Sự kiện
617 – Thời kỳ chuyển giao Tùy–Đường: Thủ lĩnh nổi dậy Tiết Cử xưng là "Tây Tần bá vương", mở rộng lãnh thổ ra khu vực nay là đông bộ Cam Túc.
923 – Tấn vương Lý Tồn Úc lên ngôi làm hoàng đế tại Ngụy châu, đặt quốc hiệu là Đại Đường, sử gọi là Hậu Đường.
1377 – Trần Nghệ Tông lập cháu gọi bằng bác là Trần Nghiễn lên ngôi (con của vua Trần Duệ Tông), tức vua Trần Phế Đế.
1779 &ndash; Hòa ước Teschen được ký kết: Chiến thắng chính trị của nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế trong cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern.
1943 &ndash; Đệ Nhị Thế Chiến: Quân đoàn Phi Châu của Đức và quân Ý tại Bắc Phi đầu hàng quân Đồng Minh.
1955 &ndash; Chiến tranh Đông Dương: Việt Minh tiếp quản thành phố Hải Phòng.
1968 &ndash; Khai mạc phiên họp đầu tiên của cuộc hội đàm giữa đại diện Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mỹ tại Paris.
1969 – Xung đột chủng tộc giữa người Hoa và người Mã Lai tại Kuala Lumpur, Malaysia khiến ít nhất 196 người thiệt mạng, dẫn đến đình chỉ Quốc hội.
1981 &ndash; Nhân vật tôn giáo cực đoan người Thổ Nhĩ Kỳ Mehmet Ali Ağca ám sát bất thành Giáo hoàng Gioan Phaolô II ở Quảng trường Thánh Phêrô.
1992 – Lý Hồng Chí lần đầu tiên diễn thuyết công khai về Pháp Luân Công tại Trường Xuân, Cát Lâm, Trung Quốc.

Sinh
1491 – Nguyễn Bỉnh Khiêm, Trạng nguyên triều Hậu Lê, tức ngày 6 tháng 4 năm Tân hợi (m. 1585)
1841 – Nguyễn Phúc Miên Lịch, tước phong An Thành vương, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1919)
1859 – Cầm Bá Thước, người lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa chống Pháp năm 1885.
1879 – Ivan Mikitavič Sierada, chủ tịch đầu tiên của Rada Cộng hòa Nhân dân Belarus (m. sau 1943)
1920 – Nghiêm Thẩm, nhà nghiên cứu khảo cổ người Việt Nam (m. 1982).
1951 – Lý Hồng Chí, nhà sáng lập Pháp Luân Công người Mỹ gốc Hoa
1981 – Hiền Thục, nữ ca sĩ Việt Nam
1983 – Yaya Touré, cầu thủ bóng đá người Bờ Biển Ngà
1989 -
Tóc Tiên, nữ ca sĩ người Việt Nam
Đen, rapper, nhạc sĩ, người dẫn chương trình người Việt Nam
1991 – Phạm Hồng Phước, nam ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên điện ảnh người Việt Nam
1993 –
Debby Ryan, diễn viên điện ảnh người Mỹ
Romelu Lukaku, cầu thủ bóng đá người Bỉ
1994 - Xuân Nghi, nữ ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên truyền hình người Việt Nam

Mất
1573 – Takeda Shingen, (tiếng Nhật: 武田信玄, Vũ Điền Tín Huyền; 1521–1573), lãnh chúa (daimyo) của vùng Kai và vùng Shinano trong thời Chiến Quốc của Nhật Bản.
1891 – Nguyễn Phúc Lương Đức, phong hiệu An Thường Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1817)
2003 – Hà Triều, soạn giả cải lương.
2005 – Trần Thiện Thanh, nhạc sĩ, ca sĩ.

Những ngày lễ và kỉ niệm
Lễ Phật đản
Ngày xóa bỏ chế độ nô lệ (Brasil) (1888).

Tham khảo
15 tháng 5

Ngày 15 tháng 5 là ngày thứ 135 (136 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 230 ngày trong năm.

Sự kiện
221 – Hán Trung Vương Lưu Bị tức hoàng đế vị tại Thành Đô, cải niên hiệu, khởi đầu Thục Hán, tức ngày Bính Ngọ 6 tháng 4 năm Tân Sửu.
604 – Thái tử Shōtoku nhậm chức quan nhiếp chính cho nữ Thiên hoàng Suiko.
926 – Hậu Đường Trang Tông bị trọng thương và thiệt mạng trong một cuộc binh biến tại kinh thành Lạc Dương.
1636 – Hoàng Thái Cực cải quốc hiệu từ "Đại Kim" sang "Đại Thanh", trở thành hoàng đế khai quốc trên thực tế của triều Thanh.
1905 – Chiến tranh Nga-Nhật: Hai thiết giáp hạm Hatsuse và Yashima của Nhật Bản trúng thủy lôi của Nga và chìm ở ngoài khơi cảng Lữ Thuận.
1910 – Tại Milano, Đội tuyển bóng đá quốc gia Ý giành chiến thắng 6 - 2 trước đội tuyển Pháp trong trận đấu quốc tế đầu tiên của họ.
1919 – Khoa thi cuối cùng của nền thi cử truyền thống Việt Nam đã diễn ra và kết thúc với 7 đệ tam giáp đồng tiến sĩ và 16 phó bảng.
1941 – Thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Các lực lượng thân phát xít người Croatia và người Serbia đầu hàng quân đội Anh, chính thức chấm dứt Mặt trận Nam Tư.
1946 – Ngày thành lập trường Đại học Công Đoàn.
1972 – Hoa Kỳ trao trả quyền quản trị Okinawa cho Nhật Bản.
1975 – 70 vạn người ở Hà Nội và hàng triệu người tại Sài Gòn, Gia Định xuống đường tham gia cuộc mít tinh, diễu hành mừng Việt Nam thống nhất sau chiến thắng 30 tháng 4.
1988 – Chiến tranh Liên Xô tại Afghanistan: Sau hơn tám năm chiến đấu, Hồng quân Liên Xô bắt đầu rút quân khỏi Afghanistan.
1991 – Việt Nam gia nhập Tổ chức cảnh sát hình sự quốc tế (gọi tắt là Interpol).

Sinh
1915 - Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước (m. 1995)
1926 - Lê Văn Chiểu, là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, Phó Giáo sư, là người Việt Nam đầu tiên sang Liên Xô học về Vũ khí, nguyên Hiệu phó Trường Đại học Kỹ thuật Quân sự, Phó Tư lệnh Kỹ thuật Đặc khu Quảng Ninh, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng (m. 2020)
1932 - Lê Văn Thân, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2005)
1970 - Frank de Boer, cầu thủ bóng đá người Hà Lan
1970 - Ronald de Boer, cầu thủ bóng đá người Hà Lan
1981 - Patrice Evra, cầu thủ bóng đá người Pháp
1986 - Matías Fernández, cầu thủ bóng đá người Chile
1989 - Sunny (ca sĩ), ban nhạc Girls' Generation, Hàn Quốc
1992 - H'Hen Niê, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017
1993 - Quế Ngọc Hải, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
1997 - Ousmane Dembélé, cầu thủ bóng đá người Pháp

Mất
1833 – Edmund Kean, diễn viên người Anh (s. 1787)
1876 – Nguyễn Phúc Hồng Cai, tước phong Kiên Thái vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn, cha của các vua Kiến Phúc, Đồng Khánh, Hàm Nghi (s. 1845).

Ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo
16 tháng 5

Ngày 16 tháng 5 là ngày thứ 136 (137 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 229 ngày trong năm..

Sự kiện
290 – Hoàng thái tử Tư Mã Trung kế vị vua cha Tấn Vũ Đế mới qua đời, tức Tấn Huệ Đế.
947 – Khang vương Da Luật Nguyễn kế vị hoàng đế triều Liêu, tức Liêu Thế Tông.
1689 – Matsuo Basho cùng đệ tử là Kawai Sora bắt đầu du hành phía Bắc đảo Honshu, hành trình nổi tiếng nhất trong văn học Nhật Bản.
1955 – Thực dân Pháp rút quân khỏi Bắc Việt Nam tại Cát Bà.
1929 – Lễ trao Giải Oscar lần đầu tiên được tổ chức tại Hollywood, California, Hoa Kỳ.
1960 – Nhà vật lý học Theodore Maiman tiến hành laser hoạt động đầu tiên tại Phòng thí nghiệm HRL tại Malibu, California, Hoa Kỳ.
1966 – Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc ban bố "Thông tri 16/5", Đại Cách mạng vǎn hoá vô sản bắt đầu tại Trung Quốc.
1966 – Ban nhạc The Beach Boys cho phát hành album Pet Sounds. Bob Dylan phát hành album Blonde on Blonde.
1975 – Nhà leo núi Nhật Bản Tabei Junko trở thành người phụ nữ đầu tiên chinh phục đỉnh Everest.
1975 – Sau khi bãi bỏ chế độ quân chủ, Sikkim chính thức trở thành một bang của Ấn Độ.
2007 – Nicolas Sarkozy nhậm chức Tổng thống Cộng hòa Pháp.

Sinh
1824 – Tân Bình Quận công Nguyễn Phúc Miên Phong, hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn (m. 1860)
1825 – Đặng Huy Trứ, quan ngự sử ở triều đình nhà Nguyễn (m. 1874).
1966 – Janet Jackson, nữ ca sĩ Mỹ
1988 - Ahn Bo Hyun, diễn viên, người mẫu người Hàn Quốc
1992 – Davika Hoorne,diễn viên, người mẫu người Thái Lan
1993 – IU, ca sĩ, nhạc sĩ,diễn viên Hàn Quốc
1995 – Nguyễn Tuấn Anh, cầu thủ bóng đá người Việt Nam

Mất
1209 - Tế Công Là Tu Sĩ Người Trung Quốc
1999 – Lê Tiến Phục, Thiếu tướng quân đội nhân dân Việt Nam (sinh 1922).
2019 – Bob Hawke, nhà chính trị, thủ tướng thứ 23 Australia (sinh 1929)

Ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo
17 tháng 5

Ngày 17 tháng 5 là ngày thứ 137 (138 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 228 ngày trong năm.

Sự kiện
528 – Thảm sát Hà Âm: Sau khi chiếm Lạc Dương, Nhĩ Chu Vinh hạ lệnh sát hại Hồ thái hậu, hoàng đế Nguyên Chiêu và hàng nghìn quan lại của Bắc Ngụy.
1742 &ndash; Chiến tranh Silesia lần thứ nhất: Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế đánh tan tác quân Áo trong trận đánh tại Chotusitz.
1792 &ndash; Sàn giao dịch chứng khoán New York chính thức thành lập.
1869 &ndash; Chiến tranh Boshin: Quân triều đình đánh bại dư đảng của Mạc phủ Tokugawa trong trận Hakodate tại Hokkaido.
1900 &ndash; Chiến tranh Boer lần thứ nhì: Quân Anh Quốc giải vây tại Mafeking.
1940 &ndash; Đệ Nhị Thế Chiến: Đức chiếm đóng Bruxelles, Bỉ.
1997 &ndash; Thủ lĩnh Laurent-Desire Kabila xưng là tổng thống, đình chỉ Hiến pháp, đổi quốc hiệu từ Zaire sang Cộng hòa Dân chủ Congo, tiến vào thủ đô Kinshasa.
2004 &ndash; Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy có hiệu lực sau khi được 151 bên phê chuẩn.
2006 &ndash; Tàu sân bay USS Oriskany của Hoa Kỳ bị đánh chìm tại vịnh Mexico để làm một ám tiêu nhân tạo.
2014 – Một máy bay An-74 của Quân đội Lào gặp nạn tại tỉnh Xiengkhuang, khiến 17 người thiệt mạng, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng An ninh Lào.

Sinh
1319 – Trần Hiến Tông, hoàng đế thứ sáu của nhà Trần (m. 1341).
1873 – Henri Barbusse, nhà vǎn Pháp (m. 1935).
1904 – Lê Văn Tỵ, Thống tướng Quân đội Việt Nam Cộng hòa (m. 1964).
1976 - Vương Lực Hoành, nam ca sĩ, nhạc sĩ Đài Loan.

Mất
1916 – Thái Phiên, một trong những người đầu tiên theo Tây học tham gia phong trào chống thực dân Pháp ở miền Trung (s. 1882).
1938 – Tào Côn, nhân vật quân sự và chính trị người Trung Quốc, tổng thống của Trung Quốc (s. 1862).
2007 – Phạm Khắc, nhà quay phim, nhà nhiếp ảnh Việt Nam (s. 1939).
2010 – Hữu Lộc, nghệ sĩ hài người Việt Nam (s. 1973).
2022 - Vangelis, là một nhà soạn nhạc điện tử, progressive, ambient, jazz và nhạc giao hưởng người Hy Lạp, qua đời vì COVID-19 (s. 1943)

Ngày lễ và kỷ niệm
Ngày Hiến pháp (Nauru và Na Uy)
Ngày Giải phóng (CHDC Congo)
Ngày Thông tin Xã hội Quốc tế (World Information Society Day)
Ngày quốc tế chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người đồng tính, song tính và chuyển giới (Tiếng Anh: International Day Against Homophobia and Transphobia, viết tắt: IDAHO)

Tham khảo
20 tháng 5

Ngày 20 tháng 5 là ngày thứ 140 (141 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 225 ngày trong năm.

Sự kiện

325 &ndash; Công đồng đầu tiên tại Nicea được triệu tập bởi Hoàng Đế La Mã Constantinus I.
1925 &ndash; Giáo hoàng Piô–9 tấn phong chức Khâm sứ đầu tiên ở Đông Dương cho giám mục Agiuti.
1941 &ndash; Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân Đức thả lính dù xuống đảo Crete, mở màn trận chiến trên đảo với quân đội Đồng Minh.
1969 &ndash; Chiến tranh Việt Nam: Trận Đồi Thịt Băm tại Thừa Thiên kết thúc, Quân lực Hoa Kỳ chiếm ngọn đồi.
1983 &ndash; Luc Montagnier công bố phát hiện của ông về vi-rút HIV gây bệnh liệt kháng trên tạp chí Science, là công bố đầu tiên về vi-rút này.
1989 – Chính quyền Trung Quốc áp đặt thiết quân luật nhằm đối phó với các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đang diễn ra, dẫn đến sự kiện thảm sát tại Quảng trường Thiên An Môn.

Sinh

1717 – Lê Hiển Tông, vị hoàng đế áp chót của nhà Lê Trung hưng cũng như là thứ 26 của nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam (m. 1786).
1799&nbsp;– Honoré de Balzac nhà vǎn hiện thực lớn của nước Pháp (m. 1850)
1830 -- Hector Malot, nhà văn người Pháp (mất 1908)
1836 – Nguyễn Phúc Miên Hoang, tước phong Kiến Phong Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1888)
1851&nbsp;– Emile Berliner, nhà phát minh người Đức, phát minh ra máy quay đĩa (m. 1929)
1883&nbsp;– Vua Faisal I của Iraq (m. 1933).
1897&nbsp;– Diego Abad de Santillán nhà kinh tế, tác giả người Tây Ban Nha (m. 1983)
1908&nbsp;– James Stewart, huyền thoại điện ảnh Hoa Kỳ (m. 1997)
1919&nbsp;– Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng, giám mục Công giáo người Việt, hồng y – tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội (1994 – 2005) (m. 2009)
1924&nbsp;– Aida Mitsuo, nhà thơ, nhà thư pháp Nhật Bản (m. 1991)
1929 – Hoài An (nhạc sĩ sinh 1929), nhạc sĩ người Việt Nam
1946&nbsp;– Cher, diễn viên và ca sĩ người Hoa Kỳ
1948&nbsp;– Lệ Thủy, nghệ sĩ cải lương Việt Nam
1981 – Iker Casillas, thủ môn bóng đá người Tây Ban Nha
1982 – Petr Čech, thủ môn bóng đá người Cộng hòa Séc
1990 – Nhã Phương, nữ diễn viên người Việt Nam

Mất

1285 – John II của Jerusalem, vua đảo Síp.
1506 – Cristoforo Colombo, nhà thám hiểm người Tây Ban Nha gốc Ý.
1622 – Osman II, Hoàng đế của đế quốc Ottoman (s. 1604)
2009 – Nguyễn Bá Cẩn, thủ tướng Việt Nam Cộng hòa (s. 1930)
2025 - Trần Đức Lương, nguyên chủ tịch nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (s. 1937)

Những ngày lễ và kỉ niệm
Quốc khánh (Cameroon)
Ngày căm thù sự diệt chủng của chế độ Pol Pot (Campuchia)

Tham khảo
22 tháng 5

Ngày 22 tháng 5 là ngày thứ 142 (143 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 223 ngày trong năm.

Sự kiện
1455 – Chiến tranh Hoa Hồng khởi đầu bằng trận St Albans tại phía bắc Luân Đôn, quân của Công tước xứ York bắt giữ Quốc vương Henry VI của Anh
1809 – Chiến tranh Liên minh thứ năm: Hoàng đế Napoléon Bonaparte lần đầu tiên bị quân đội đối phương đẩy lui trong trận Aspern-Essling tại Áo.
1849 – Abraham Lincoln được cấp một bằng sáng chế cho một phát minh về nâng tàu qua chướng ngại vật trên một sông, trở thành tổng thống duy nhất của Hoa Kỳ từng được cấp bằng sáng chế.
1960 – Một trận động đất độ lớn 9.5 xảy ra tại miền Nam Chile khiến hàng ngàn người thiệt mạng; đây được xem là trận động đất cường độ mạnh nhất từng được ghi nhận.
1972 – Tổng thống Mỹ Nichxơn (Richard Nixon) chính thức đi thǎm Liên Xô, tiến hành hội đàm với Tổng Bí thư Leonid Brezhnev. Nhân cuộc đi thǎm, hai bên đã ký nhiều hiệp ước về kinh tế, khoa học - kỹ thuật, vǎn hoá và bảo vệ môi trường. Quan trọng nhất là hiệp ước hạn chế vũ khí chiến lược SALT, đánh dấu giai đoạn hoà hoãn giữa hai siêu cường trên thế giới.
1990 – Microsoft phát hành hệ điều hành Windows 3.0.
1990 – Cộng hòa Ả Rập Yemen và Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Yemen thống nhất để hình thành Cộng hòa Yemen.
2001 – Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy được ký kết.
2010 - Giao dịch Bitcoin thật đầu tiên: 10.000 Bitcoin mua 2 cái bánh pizza.
2012 – Tokyo Sky Tree được khánh thành, hiện là tháp cao nhất và công trình kiến trúc cao thứ nhì trên thế giới.
2013 – Mất điện toàn miền Nam Việt Nam do sự cố xe cần cẩu.
2014 – Ít nhất 43 người chết và hơn 90 người bị thương trong vụ khủng bố nổ bom tại khu chợ trời ở Urumqi, thủ phủ khu tự trị Tân Cương.
2020 – Rơi máy bay tại Pakistan khiến 107 người thiệt mạng.

Sinh
1826 – Nguyễn Phúc Miên Gia, tước phong Quảng Biên Quận công, hoàng tử nhà Nguyễn (m. 1875)
1859 – Arthur Conan Doyle, nhà văn Anh, cha đẻ của nhân vật thám tử Sherlock Holmes lừng danh (m. 1930).
1901 – Nhà vǎn Ngô Vǎn Triện, bút danh Trúc Khê.
1946 – George Best, cầu thủ bóng đá người Bắc Ireland
1975 – Duy Mạnh, ca sĩ người Việt Nam
1978 – Ginnifer Goodwin, diễn viên người Mỹ
1979 – Maggie Q, diễn viên Mỹ
1984 - Trương Thế Vinh, ca sĩ và diễn viên người Việt Nam
1987 – Arturo Vidal, cầu thủ bóng đá người Chile
1991 – Suho, thành viên nhóm nhạc EXO người Hàn Quốc

Mất
1975 – Tô Bính Văn, tướng lĩnh người Trung Quốc (s. 1892)
1883 – Jacques Antoine Charles Bresse, kỹ sư xây dựng Pháp (s. 1822)
1885 – Victor Hugo, văn hào Pháp (s. 1802)
2002 – Lê Trung Tường, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1927)
2018 − Philip Roth, tiểu thuyết gia người Mỹ gốc Do Thái.

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo
24 tháng 5

Ngày 24 tháng 5 là ngày thứ 144 (145 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 221 ngày trong năm.

Sự kiện
934 – Cựu hoàng Lý Tòng Hậu của Hậu Đường bị sát hại theo lệnh của tân đế Lý Tòng Kha.
1738 – John Wesley cải đạo sau một buổi cầu nguyện với một nhóm tín hữu Moravia, về bản chất là sự khởi đầu cho Phong trào Giám Lý.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Trong trận chiến eo biển Đan Mạch, thiết giáp hạm Bismarck của Đức đánh chìm tàu chiến - tuần dương HMS Hood của Anh, khiến hơn một nghìn người thiệt mạng.
1956 – Cuộc thi ca hát truyền hình châu Âu đầu tiên được tổ chức tại Lugano, Thụy Sĩ.
1977 – Việc xây dựng Nhà kỷ niệm Mao Chủ tịch tại Bắc Kinh, Trung Quốc được hoàn thành, đây là nơi đặt thi hài của Mao Trạch Đông.
1989 – Bão Cecil đổ bộ vào miền Trung Việt Nam, sau đó mưa lớn đi kèm bão gây lũ lụt khiến hơn 700 người thiệt mạng.
1999 – Tòa án Hình sự Quốc tế về Nam Tư cũ truy tố Slobodan Milošević và bốn người khác về các tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người tại Kosovo.

Sinh
1544 – William Gilbert, người có những công trình nghiên cứu có tính chất mở đầu về hiện tượng từ và đã được đánh giá là nhà khoa học lỗi lạc của nước Anh (m. 1603).
1819 – Nữ hoàng Victoria của Anh (m. 1901).
1821 – Nguyễn Phúc Đoan Trinh, phong hiệu Phú Mỹ Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1899)
1905 – Nhà văn Nga Mikhail Aleksandrovich Sholokhov
1906 – Harry Hammond Hess, nhà địa chất học đã đưa ra học thuyết tách giãn đáy đại dương (m. 1969).
1940 – Joseph Brodsky, nhà thơ, nhà văn Mỹ gốc Nga (m. 1996).
1966 – Eric Cantona, cầu thủ bóng đá Pháp.
1988 – Binz, ca sĩ, rapper người Mỹ gốc Việt.

Mất
934 – Lý Tòng Hậu, hoàng đế của triều Hậu Đường, tức ngày Mậu Dần (9) tháng 4 năm Giáp Ngọ
1944 – Hoàng Văn Thụ, nhà cách mạng dân tộc người Việt Nam
1970 – Phan Khắc Sửu, Quốc trưởng Việt Nam Cộng hòa (s. 1905)
1994 - Võ Văn Cảnh, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
2010 – Nguyễn Ngọc Oánh, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1925)
2014 – Thuận Yến, nhạc sĩ Việt Nam

Những ngày lễ và kỷ niệm
Ngày kỉ niệm nữ vương Victoria ra đời

Tham khảo
25 tháng 5

Ngày 25 tháng 5 là ngày thứ 145 (146 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 220 ngày trong năm.

Sự kiện
1954 – Đảng Cộng sản Việt Nam và Chính phủ quyết định tiến hành đợt 1 cải cách ruộng đất ở 47 xã thuộc các huyện Đại Từ, Đồng Hỷ, Phú Bình (tỉnh Thái Nguyên) và 6 xã thuộc huyện Nông Cống (tỉnh Thanh Hoá). Đợt 1 này kết thúc vào ngày 20–9–1954.
1977 – Phim khoa học giả tưởng Chiến tranh giữa các vì sao do George Lucas viết kịch bản và đạo diễn được phát hành, trở thành một trong những bộ phim thành công nhất mọi thời đại.
1981 – Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh được thành lập tại Riyadh, Ả Rập Saudi.
1994 – Liên Hợp Quốc chấm dứt việc ủy trị đối với Palau sau khi Hoa Kỳ và Palau đồng ý thiết lập nền độc lập cho Palau.
2001 – Erik Weihenmayer trở thành người mù đầu tiên leo tới đỉnh của Everest.

Sinh
1550 – Camillus de Lellis, linh mục Công giáo sáng lập dòng tá viên chuyên phục vụ bệnh nhân. (m. 1614)
1770 – Lê Ngọc Hân, con gái của vua Lê Hiển Tông, kế hậu của vua Quang Trung (m. 1799)
1791 – Minh Mạng, hoàng đế thứ hai của nhà Nguyễn (m. 1841).
1930 – Mikalaj Ivanavič Dziemianciej, nguyên thủ quốc gia Byelorussia Xô viết (m. 2018).
1969 – Anne Heche, diễn viên người Mỹ (m. 2022)
1977 - Ngọc Trinh, diễn viên người Việt Nam
1985 – Roman Reigns, vận động viên đô vật chuyên nghiệp

Mất
1369 – Trần Dụ Tông, hoàng đế thứ bảy của nhà Trần (s. 1336).
1818 – Danh sĩ Bùi Huy Bích (s. 1744).
1865 – Nguyễn Phúc Miên Miêu, tước phong Trấn Định Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1832).
1973 – Lý Đức Quân, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1930)
2020 – George Floyd (s. 1973).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Ngày Quốc tế các trẻ em bị mất tích (International Missing Children Day)

Tham khảo
26 tháng 5

Ngày 26 tháng 5 là ngày thứ 146 (147 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 219 ngày trong năm.

Sự kiện
1805 – Napoleon Bonaparte tiến hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Ý tại nhà thờ chính tòa Milano.
1896 – Nikolai II của Nga tiến hành nghi lễ đăng quang Sa hoàng Nga tại Đại giáo đường Upensky thuộc Moskva.
1897 – Dracula được xuất bản, là tiểu thuyết mang lại nhiều ảnh hưởng về ma cà rồng của tác giả người Ireland Bram Stoker.
1918 – Gruzia tuyên bố độc lập từ Đế quốc Nga.
1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thủ tướng Anh Winston Churchill đưa ra lệnh bắt đầu chiến dịch Dynamo
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân Ý-Đức phát động tấn công lực lượng Đồng Minh tại Gazala, miền đông Libya.
1970 – Tupolev Tu-144 của Liên Xô trở thành phương tiện vận chuyển thương mại đầu tiên vượt qua vận tốc âm thanh.
1972 – Hoa Kỳ và Liên Xô ký kết Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo.
1999- Manchester United hoàn thành cú ăn 3 lịch sử sau chiến thắng 2-1 trước Bayern Munich

Sinh
1566 – Mehmed III, Sultan thứ 13 của Đế quốc Ottoman (m. 1603)
1799 – Felipe Poey, nhà động vật học người Cuba (m. 1891).
1867 – Mary xứ Teck, hoàng hậu Đế quốc Anh.
1981 – Isaac Slade, nhạc sĩ người Mỹ (The Fray).

Mất
1829 – Nguyễn Phúc Quân, tước phong Quảng Uy công, hoàng tử con vua Gia Long (s. 1809).
1978 – Tamara Karsavina, nữ vũ công Nga (s. 1885).
1979 – Kim Ngọc, nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phú, Việt Nam (s. 1917).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo
27 tháng 5

Ngày 27 tháng 5 là ngày thứ 147 (148 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 218 ngày trong năm.

Sự kiện
398 – Hoàng đế Hậu Yên Mộ Dung Bảo bị sát hại sau một thời gian chạy trốn, Lan Hãn đoạt quyền và xưng là đại thiền vu.
1541 - công chúa cuối cùng của nhà Plantagenet nước Anh, Chân phước Margaret Plantagenet, Nữ Bá tước xứ Salisbury, bị hành quyết
1703 – Sa hoàng Pyotr I của Nga cho thành lập thành phố Sankt-Peterburg trên lãnh thổ mới chiếm được từ Thụy Điển.
1905 – Chiến tranh Nga-Nhật: Hạm đội của Nga thất bại nặng nề trước hạm đội của Nhật Bản trong Hải chiến Tsushima và phải đầu hàng vào ngày hôm sau.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Thiết giáp hạm Bismarck của Đức bị đánh chìm tại Đại Tây Dương, khiến hơn hai nghìn người thiệt mạng.
1946 - Thành lập Xứ Thượng Nam Đông Dương trong Liên bang Đông Dương với thủ phủ đặt ở Đà Lạt
1985 – Tại Bắc Kinh, đại diện của Trung Quốc và Anh Quốc trao đổi văn kiện phê chuẩn hiệp ước trao trả Hồng Kông cho Trung Quốc vào năm 1997.
1990 – Liên minh Quốc gia vì Dân chủ của Aung San Suu Kyi giành chiến thắng trong tổng tuyển cử tại Myanmar, song chính phủ quân sự sau đó hủy bỏ kết quả.
1994 – Tác giả đoạt giải Nobel Alexander Solzhenitsyn trở về Nga sau khi trải qua hai thập kỷ sống lưu vong.
1994 – Bắt đầu vận hành Đường dây 500 kV Bắc - Nam tại Việt Nam, góp phần chấm dứt tình trạng thiếu điện trầm trọng ở miền Trung và miền Nam Việt Nam.

Sinh
1918 - Nakasone Yasuhiro, thủ tướng Nhật Bản
1923 - Henry Kissinger, ngoại trưởng Hoa Kỳ, giải Nobel Hòa bình năm 1973

Mất
1859 - Susan Euphemia Beckford, Công tước phu nhân xứ Hamilton.
1910 - Robert Koch, bác sĩ người Đức, phát hiện vi khuẩn bệnh lao, bệnh than và bệnh tả, giải Nobel Y học năm 1905 (s. 1843)
1964 - Jawaharlal Nehru, thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ (s. 1889)
2000 - Maurice Richard, cầu thủ khúc côn cầu trên băng Canada, biểu tượng văn hóa của cư dân nói tiếng Pháp tại Québec (s. 1921)

Ngày lễ và kỷ niệm
Ngày Bãi nô (Guadeloupe, Saint Barthélemy, Saint Martin)
Ngày Thiếu nhi (Nigeria)

Tham khảo
28 tháng 5

Ngày 28 tháng 5 là ngày thứ 148 (149 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 217 ngày trong năm.

Sự kiện
585 TCN – Hiện tượng nhật thực xảy ra như dự đoán của nhà triết học và khoa học Hy Lạp Thales.
1351 – Lưu Phúc Thông phát động khởi nghĩa, đánh chiếm Dĩnh châu, khởi đầu khởi nghĩa Khăn Đỏ chống triều Nguyên.
1858 – Đế quốc Nga và triều Thanh ký kết điều ước Ái Hồn, theo đó vùng đất phía bắc sông Amur trở thành lãnh thổ của Nga.
1871 – Công xã Paris hoàn toàn thất thủ trước quân Versailles.
1905 – Chiến tranh Nga-Nhật: Hạm đội của Nga thất bại nặng nề trước Hạm đội của Nhật Bản trong Hải chiến Tsushima, hải chiến mang tính hủy diệt duy nhất trong Lịch sử được tiến hành bằng hạm đội thiết giáp hạm hiện đại.
1937 – Hãng sản xuất ô tô Volkswagen (VW) của Đức được thành lập.
1964 – Liên đoàn Ả Rập thành lập Tổ chức Giải phóng Palestine với mục tiêu tiêu diệt Nhà nước Israel thông qua đấu tranh.
1987 – Phi công nghiệp dư người Đức Mathias Rust lái chiếc máy bay Cessna 172 P xâm nhập không phận Liên Xô cũ, vượt qua hơn ngàn km không bị ngăn chặn, hạ cánh ở cạnh Quảng trường Đỏ Moskva là vùng cấm bay và là biểu tượng của Liên Xô.
1989 – AIDC F-CK-1 Ching-kuo, loại máy bay tiêm kích do Trung Hoa Dân Quốc thiết kế và phát triển với trợ giúp từ Hoa Kỳ, có chuyến bay thử nghiệm thành công đầu tiên.
1999 – Sau 21 năm phục chế, bức hoạ kiệt tác Bữa ăn tối cuối cùng của Leonardo da Vinci tiếp tục được đưa ra trưng bày tại Milano, Ý.

Sinh
1441 – Lê Nhân Tông, Hoàng đế Hậu Lê, Việt Nam.
1827 – Nguyễn Thông, danh sĩ, đại thần Việt Nam (m. 1884).
1900 – Cao Xuân Huy, giáo sư chuyên về Lịch sử tư tưởng Triết học phương Đông người Việt Nam.
1905 – Hoàng Quốc Việt, chính khách (m. 1992).
1944 – Sondra Locke, nữ Diễn viên Mỹ (m. 2018).
1945 – John Fogerty, nữ ca sĩ nhạc rock người Mỹ (Creedence Clearwater Revival).
1968 – Kylie Minogue, nữ ca sĩ nhạc pop người Úc.
1975 – Xa Thi Mạn, Diễn viên, người dẫn chương trình, ca sĩ người Hồng Kông
1994 – John Stones, cầu thủ bóng đá người Anh.
1998 – Kim Da-hyun Thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Hàn Quốc.
1999 – Cameron Boyce, Diễn viên, ca sĩ người Mỹ (m. 2019).

Mất
1840 – Phan Huy Chú, quan triều nhà Nguyễn và là nhà thơ, nhà thư tịch lớn, nhà bác học Việt Nam. (s. 1782)
1849 – Nữ tiểu thuyết gia người Anh Anne Brontë (s. 1820)
2007 – Mai Chí Thọ, Đại tướng đầu tiên của Công an Nhân dân Việt Nam (m. 1922)
2009 – Trần Văn Minh, cựu Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1923)

Những ngày lễ và kỷ niệm
Ngày quốc tế thủ dâm

Tham khảo