Yamato (thiết giáp hạm Nhật)

{|

| Ship laid down = 4 tháng 11 năm 1937
}}
| Ship status =
}}
(chạy thử)
| (tiêu chuẩn)
| (đầy tải)
| 410 mm (16 in) vỏ giáp hông với lượng rẽ nước lên đến 73.100 tấn khi đầy tải, và được trang bị dàn pháo chính gồm chín khẩu đại pháo với cỡ nòng lên đến 460&nbsp;mm (18,1 inch). Với những thông số này, Yamato có thể đánh bại mọi chiếc thiết giáp hạm khác trong các trận đấu một chọi một. Nhưng không may cho Yamato và các thiết giáp hạm nói chung, đó là chúng đã trở nên lỗi thời trước một loại tàu chiến mới là tàu sân bay. Máy bay ném bom từ tàu sân bay có thể tấn công một tàu chiến trong phạm vi vài trăm km, vượt xa tầm bắn của đại bác trên thiết giáp hạm (chỉ khoảng 40&nbsp;km). Với chi phí đắt gấp 2,5 lần so với một tàu sân bay, Yamato đã khiến nền công nghiệp quốc phòng Nhật Bản hao tổn rất nhiều nguồn lực, nhưng hiệu quả tác chiến của nó lại rất thấp so với tàu sân bay.

Được chế tạo từ năm 1937 đến năm 1940 và được chính thức đưa vào hoạt động vào cuối năm 1941, Yamato đã phục vụ như là soái hạm của Đô đốc Isoroku Yamamoto trong suốt năm 1942, lần đầu tiên hoạt động như một thành phần của Hạm đội Liên hợp trong trận Midway vào tháng 6 năm 1942. Trong suốt năm 1943, Yamato liên tục di chuyển giữa các căn cứ Truk, Kure và Brunei để đối phó lại các cuộc không kích của Mỹ xuống các hòn đảo căn cứ Nhật Bản. Lần duy nhất mà Yamato nã các khẩu pháo chính của nó xuống tàu chiến đối phương là trong trận chiến ngoài khơi Samar vào tháng 10 năm 1944, nhưng nó được chỉ thị phải rút lui sau khi các đợt tấn công của các tàu khu trục và máy bay trên các tàu sân bay hộ tống gây hư hại cho ba tàu tuần dương hạng nặng. Yamato bị đánh chìm vào tháng 4 năm 1945 trong Cuộc hành quân Ten-Go. Cho tới nay, đây vẫn là con tàu chiến lớn nhất từng bị đánh chìm trong 1 cuộc chiến tranh.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế

Yamato là chiếc dẫn đầu trong lớp "thiết giáp hạm hạng nặng" của nó, được Hải quân Đế quốc Nhật Bản thiết kế vào năm 1937. Lớp thiết giáp hạm này được thiết kế để có thể giáp chiến với nhiều mục tiêu đối phương cùng một lúc, một giải pháp bù trừ cho tiềm năng công nghiệp yếu kém của Nhật Bản so với Hải quân Hoa Kỳ. Cùng với những tàu chiến lớp Yamato mỗi chiếc có lượng rẽ nước trên 70.000 tấn, họ hy vọng rằng hỏa lực mạnh mẽ của những thiết giáp hạm được chế tạo sẽ bù đắp cho sức mạnh công nghiệp Hoa Kỳ. Mỗi khẩu pháo dài 21,13 m (69&nbsp;ft 4 in), nặng 147,3 tấn, có khả năng bắn đầu đạn miểng hay đạn xuyên giáp đi một khoảng cách 42&nbsp;km (22,6 hải lý). Dàn pháo hạng hai bao gồm 12 khẩu 155&nbsp;mm (6,1 inch) bố trí thành bốn tháp súng ba nòng (một phía trước, một giữa, hai phía sau tàu), 24 khẩu 127&nbsp;mm (5 inch),

Lịch sử hoạt động
1942: Chạy thử máy và các hoạt động ban đầu
Ngày 16 tháng 12 năm 1941, Yamato được chính thức đưa vào hoạt động tại Kure, Đại tá Hải quân (sau này là Phó Đô đốc) Gihachi Takayanagi nhận chức chỉ huy con tàu; nó gia nhập cùng các thiết giáp hạm đàn em Nagato và Mutsu trong thành phần Thiết giáp chiến đội 1 cùng ngày hôm đó. Trong trận chiến then chốt này, Yamamoto nắm quyền chỉ huy chung lực lượng tấn công từ cầu tàu chiếc Yamato.

1944: Chiến đấu
-1945.]]
Ngày 16 tháng 1 năm 1944, Yamato về đến Kure để được sửa chữa triệt để, và nó ở trong ụ tàu cho đến ngày 3 tháng 2 năm 1944. Trong thời gian nằm ụ, Đại tá Hải quân Nobuei Morishita, nguyên là Thuyền trưởng chiếc tàu chiến - tuần dương Haruna, tiếp nhận quyền chỉ huy chiếc Yamato. Khi những tin tức đến được Ozawa về một lực lượng tàu sân bay Mỹ dự định tấn công quần đảo Mariana, nhiệm vụ trên bị hủy bỏ. Hơn 400 máy bay Nhật Bản đã bị mất trong trận này, cùng với ba tàu sân bay bị đánh chìm bởi tàu ngầm và do không kích. Cơ hội nổ súng duy nhất của chiếc Yamato trong suốt trận đánh trớ trêu thay lại là bắn nhầm vào máy bay Nhật đang quay trở về. Trên đường đi, lực lượng bị tấn công tại eo biển Palawan bởi các tàu ngầm Mỹ Darter và Dace. Chỉ với ngư lôi, chúng đã đánh chìm các tàu tuần dương Maya và Atago (soái hạm của Kurita), và gây hư hại cho chiếc Takao. Lúc mở đầu trận chiến ngoài khơi Samar, Yamato giáp chiến cùng lực lượng tàu nổi đối phương lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất trong quãng đời hoạt động của nó, bắn trúng đích một tàu sân bay hộ tống, một tàu khu trục và một tàu khu trục hộ tống. Sau khi pháo kích trúng đích chiếc tàu sân bay hộ tống Gambier Bay, Yamato phát hiện một loạt các ngư lôi Mỹ đang nhắm vào nó, và chiếc thiết giáp hạm buộc phải quay lui và không thể quay trở lại trận chiến. Ngày 15 tháng 11 năm 1944, Thiết giáp chiến đội 1 bị giải tán, và Yamato trở thành soái hạm của Hạm đội 2. nhóm chiến đấu của Yamato bị tàu ngầm Sealion tấn công, khiến thiết giáp hạm Kongo và nhiều tàu khu trục bị mất. Khi về đến Kure, Yamato được đưa vào ụ tàu để sửa chữa và nâng cấp hệ thống phòng không, khi nhiều súng phòng không kiểu cũ được thay thế. Vào ngày 25 tháng 11, Đại tá Hải quân Aruga Kosaku tiếp nhận quyền chỉ huy chiếc Yamato. Tuy nhiên, chiếc thiết giáp hạm chỉ bị thiệt hại nhẹ, Trong khi đi ngang qua eo biển Bungo, Yamato và các tàu hộ tống bị các tàu ngầm Mỹ Threadfin và Hackleback phát hiện, cả hai đã thông báo cho Lực lượng Đặc nhiệm TF 58 về vị trí và hướng đi của Yamato. Chiếc thiết giáp hạm lớn nhất thế giới đã bị đánh chìm ở tọa độ ; và đã có 2.498 người trong tổng số 2.700 thành viên thủy thủ đoàn trên chiếc Yamato thiệt mạng, bao gồm Phó Đô đốc Seiichi Itō, tư lệnh Đệ nhị hạm đội và hạm trưởng Yamato Kōsaku Aruga.

Ghi chú

Tham khảo

Ballard, Robert (1999). Return to Midway. London. Wellington House. ISBN 0-304-35252-7
Chant, Christopher (2001). History of the World's Warships. Regency House Ltd. ISBN 1-55267-158-5
Jackson, Robert (2000). The World's Great Battleships. Brown Books. ISBN 1-89788-460-5

Johnston, Ian & McAuley, Rob (2000). The Battleships. MBI Publishing Company. ISBN 0-7603-1018-1


Reynolds, Clark G (1982). The Carrier War. Time-Life Books. ISBN 0-80943-304-4
Schom, Alan (2004). The Eagle and the Rising Sun; The Japanese-American War, 1941-1943. Norton & Company. ISBN 2-00201-594-1
Steinberg, Rafael (1978). Island Fighting. Time-Life Books Inc. ISBN 0809424886
Steinberg, Rafael (1980) Return to the Philippines. Time-Life Books Inc. ISBN 0-80942-516-5
Thompson, Robert S. (2001). Empires on the Pacific: World War II and the struggle for mastery of Asia. New York. Basic Books. ISBN 2001036561

Wheeler, Keith (1980). War Under the Pacific. Time-Life Books. ISBN 0-8094-3376-1
Willmott, H.P. (2000). The Second World War in the Far East. Wellington House. ISBN 2004049199.

Xem thêm
Hải chiến vịnh Leyte
Thiết giáp hạm Musashi
Cuộc hành quân Ten-Go
Kōsaku Aruga
Yamato (phim)
Space Battleship Yamato (phim hoạt hình anime)
Lớp thiết giáp hạm Yamato

Liên kết ngoài

Bảo tàng Yamato
WW2DB: Thiết giáp hạm Yamato với 35 hình ảnh
Combined Fleet: Yamato Tabular Record of Movement
Đoạn phim về cảnh máy bay Mỹ tấn công Yamato vào ngày 7 tháng 4 năm 1945 trích từ phim Otoko Tachi No Yamato