Louise Françoise de Bourbon

)
| tiền nhiệm = Anna Henriette xứ Bayern
| kế nhiệm = Marie Anne xứ Conti
| sinh =
| nơi sinh = Tournai, Pháp
| mất =
| nơi mất = Palais Bourbon, Paris, Pháp
| nơi an táng = Carmel du faubourg Saint-Jacques, Paris, Pháp
| chữ ký = Signature of Louise Françoise de Bourbon, Duchess of Bourbon at the marriage of Emilie de Breteuil (June 1725).jpg
| module =
Vương huy của Louise Françoise de Bourbon khi trở thành Thân vương phi xứ Condé
| phối ngẫu = Louis III xứ Condé
| kiểu hoàng tộc = Vương tộc
| hoàng tộc = Bourbon
| cha = Louis XIV của Pháp
| mẹ = Françoise-Athénaïs de Rochechouart de Mortemart
| con cái =
| tên đầy đủ = Louise-Françoise de Bourbon
}}

Louise-Françoise de Bourbon, Légitimée de France, Thân vương phi xứ Condé (1 tháng 6 năm 1673 – 16 tháng 6 năm 1743), là con gái của Louis XIV của Pháp và người tình Madame de Montespan. Tên bà được đặt theo tên Louise de La Vallière, người bị chính mẹ bà thay thế vai trò tình nhân của vua Louis XIV, và cũng là mẹ đỡ đầu của Louise Françoise. Như các anh chị em của mình, Louise Françoise là một trong những tổ tiên của nhà Orléans.

Thân thế

Louise Françoise được sinh ra ở Tournai, Vương quốc Pháp khi cha và mẹ bà, Quốc vương Louis XIV của Pháp và Madame de Montespan, đang cùng nhau du ngoạn trong một chuyến đi duyệt binh.

Mẹ của bà, tên đầy đủ là Françoise-Athénaïs de Rochechouart de Mortemart, xuất thân từ gia tộc đáng tự hào là nhà Rochechouart, có từ thời đại triều Caroling. Đây là một trong những gia tộc quý tộc danh giá, giàu truyền thống tước vị và lâu đời nhất của nước Pháp. Cha của Madame de Montespan là Gabriel de Rochechouart de Mortemart, vốn là một người bạn thân của Quốc vương Louis XIII của Pháp - cha của Vua Louis XIV, còn mẹ bà là Diane de Grandseigne, từng là Thị tùng của Thái hậu Ana của Tây Ban Nha - mẹ ruột của Quốc vương Louis XIV.

Khi bắt đầu mối tình với Louis XIV, mẹ bà lấn át cả María Teresa của Tây Ban Nha, đương kim Vương hậu Pháp và được công nhận rộng rãi là ["Vương hậu thực sự của nước Pháp"] trong thời gian dài được sủng ái bởi nhà vua. Sau khi trở về từ Tournai, Louise Françoise được chuyển qua chăm sóc bởi một trong những Thị tùng của mẹ mình, Madame Scarron.

Năm 1673, ngày 19 tháng 12, Louis XIV tiến hành hợp pháp hóa các con của ông và Madame de Montespan sinh ra bởi một đạo luật được công nhận bởi Nghị viện Paris, do đó các anh chị em của bà lần lượt nhận những tước vị vương tộc, như anh ruột lớn nhất của bà là Louis Auguste de Bourbon nhận tước hiệu Công tước xứ Maine, Louis César de Bourbon nhận tước hiệu Bá tước xứ Vexin, trong khi đó bà nhận được danh hiệu Mademoiselle de Nantes (Đức nữ xứ Nantes).

Trong các anh chị em của bà, ngoại trừ người em gái chết yểu Louise Marie Anne de Bourbon, thì Louise Françoise không bao giờ thân thiết với 2 người chị em gái nữa là Marie Anne de Bourbon và Françoise Marie de Bourbon. Đặc biệt là Françoise Marie, người em gái luôn cạnh tranh với bà trong bất cứ trường hợp nào, từ tước vị, hôn nhân đến con cái. Trong các con gái của Madame de Montespan, Louise Françoise được vua cha và mẹ mình yêu quý hơn cả vì vẻ ngoài xinh đẹp như búp bê, vì thế bà có nickname là Poupotte, nghĩa là búp bê trong tiếng Pháp. Thừa hưởng nhan sắc và khả năng nghệ thuật từ mẹ mình, Louise Françoise có khả năng vũ đạo xuất sắc, bà từng tham gia vở ballad của Maria Anna Victoria xứ Bayern, vợ của Louis của Pháp, Đại Trữ quân, Trữ phi khi ấy của vương triều Pháp.

Madame la Duchesse
Hôn nhân với nhà Condé

Ngày 25 tháng 5 năm 1685, vào năm 11 tuổi, Louise Françoise kết hôn với Louis de Bourbon, Công tước xứ Bourbon, một người họ hàng xa của cha bà. Chồng bà vốn là con trai của Henri Jules de Bourbon, Thân vương xứ Condé và Công tước xứ Enghien, một trưởng nam của dòng họ nhà Condé, nhánh thứ của nhà Bourbon đang trị vì. Mẹ của Louis, quý bà Anna Henriette xứ Bayern, con gái của Eduard, Hành cung Bá tước xứ Simmern và Anna Gonzaga. Trong lễ kết hôn của con gái mình, Quốc vương Louis XIV đã chuẩn bị một phần của hồi môn lên đến 1 triệu livre. Vào một thời gian khoảng năm 1686, khi triều đình Louis XIV dời đến Lâu đài Fontainebleau, Louise Françoise mắc bệnh đậu mùa. Trong thời gian đó, chỉ có mẹ và ông nội (theo phía chồng) là Louis de Bourbon, Thân vương xứ Condé chăm sóc cho bà. Sau khi Louise Françoise bình phục, Louis de Bourbon bị lây bệnh và qua đời vào tháng 12 năm ấy. Cuộc hôn nhân của Louise Françoise diễn ra suôn sẻ, bà sinh được 9 người con đều sống đến khi trưởng thành.

Năm 1691, mẹ bà là Madame de Montespan rút lui khỏi triều đình và dời đến sống tại Filles de Saint-Joseph, Paris, trong thời gian này Louis-Francoise thường lui đến thăm viếng mẹ mình cho đến khi Madame de Montespan qua đời vào năm 1707, bà được ghi nhận là rất đau lòng về cái chết của mẹ mình. Louis XIV đã cấm bất kì ai để tang Madame de Montespan, nhưng Louis-Francoise cùng em gái Françoise Marie de Bourbon và Louis Alexandre de Bourbon vẫn tỏ thái độ để tang bằng cách từ chối tất cả các lời mời dự tiệc trong cung.

Tham dự chính trường

Louise Françoise là một người phụ nữ đầy tham vọng và dã tâm, đặc biệt là luôn muốn đối đầu với người em gái Françoise Marie de Bourbon. Vào năm 1692, Françoise Marie kết hôn với người anh họ Philippe II, Công tước Orléans, người con thừa tự của chú của hai chị em bà là Phillippe the Monsieur.

Trở thành vợ của một Fils de France, Françoise Marie trở thành một bà chúa có địa vị cao hơn hẳn chị mình Louise Françoise và người chị em cùng cha khác mẹ khác nữa là Marie Anne. Ngoài ra, của hồi môn của Françoise Marie còn gấp đôi chị mình, và điều này đã khiến Louise Françoise cảm thấy bị xỉ nhục và giận dữ. Bên cạnh đó, Louise Françoise có một mối tình với François Louis de Bourbon, Thân vương xứ Conti, là anh chồng của người chị khác mẹ của bà là Marie Anne de Bourbon. Vợ của Thân vương xứ Conti là Marie Thérèse de Bourbon, một người ngoan đạo và cũng là chị chồng của Louise Françoise. Con gái thứ tư của bà, Marie Anne sinh vào năm 1697 được cho là kết quả của mối tình này. Khi ấy, chồng bà là Louis III, Thân vương xứ Condé phát hiện ra chuyện này và rất giận dữ, tuy nhiên lại không dám công khai tỏ thái độ vì sợ cha của bà, Quốc vương Louis XIV. Trong khi đó, người anh cả khác mẹ, tức Louis, Đại Trữ quân, vốn có quan hệ thân thiết với người em gái khác mẹ rất che chở bà và người tình, ông sắp xếp cho hai người thường xuyên tại Meudon cách xa triều đình.

Ngày 1 tháng 4 năm 1709, sau cái chết của cha chồng, thì chồng bà nhận tước hiệu Thân vương xứ Condé (Prince de Condé), một tước hiệu kế thừa của dòng họ bắt đầu từ Charles de Bourbon, tước hiệu lấy tên từ Lâu đài Condé chứ không phải tên một vùng đất. Tuy nhiên, Thân vương xứ Conde lại không thừa hưởng phẩm vị Premier Prince du Sang, thay vào đó phẩm vị này chuyển sang nhà Orléans. Vì lý do đó, người em rể của Louise Françoise là Công tước xứ Orléans nhận phẩm vị này và được kính gọi là [Monsieur le Prince], và em gái bà là Françoise Marie hiển nhiên cũng được gọi là [Madame la Princesse].

Chỉ tầm hơn vài tháng sau, chồng của Louise Françoise cũng qua đời vào năm 1710. Theo thông lệ, bà nên được gọi là Madame la Princesse de Condé douairière (tức Thái phi xứ Condé) nhưng rồi bà lại tự gọi mình là [Madame la Duchesse douairière; tức "Thái Công phu nhân"], hay đơn giản có thể gọi là [Bà Thái công Bourbon]. Khi chồng chết, người ta nhìn thấy Bà Thái công có vẻ đau buồn vì cái chết của chồng, nhưng Madame de Caylus không tin sự điếu tang này là thành thật mà chỉ là một chiêu trò trình diễn của bà Thái công trước công chúng. một tu viện trên Rive Gauche, Khu phố Latinh, Paris. Suốt thời kỳ góa phụ, Palais Bourbon được bà xây dựng lên tại Paris và cách không xa triều đình Pháp cùng các tư dinh mà con cái bà sở hữu, tòa cung điện riêng này được bà lấy cảm hứng từ Grand Trianon, một tòa dinh thự tráng lệ nằm trong khối Cung điện Versailles về phía tây bắc. Đây là tư dinh mà Vua Louis XIV xây dựng để hưởng thụ cùng Madame de Montespan - mẹ ruột của Louise Françoise.

Tổ tiên

Hậu duệ

Tham khảo

Liên kết ngoài