Thủ tướng Nhật Bản

Naikaku Sōri Daijin
|body =
|insignia = Emblem of the Prime Minister of Japan.svg
|insigniasize = 140px
|insigniacaption = Biểu trưng Thủ tướng
|flag = Standard of the Prime Minister of Japan.svg
|flagsize = 160px
|flagcaption = Cờ hiệu Thủ tướng
|image = Official portrait of Sanae Takaichi, Prime Minister of Japan (HD).jpg
|imagesize = 210px
|incumbent = Takaichi Sanae
|incumbentsince = 21 tháng 10 năm 2025
|department =
|member_of = Nội cácBan thư ký Nội cácCục Pháp chế Nội cácVăn phòng Nội cácCơ quan Tái thiếtHội đồng An ninh quốc gia
|seat = Phủ Thủ tướng, Chiyoda, Tōkyō
|appointer = Quốc hội và Thiên hoàng
|termlength = Tổng tuyển cử 4 năm một lần (có thể sớm hơn). Không giới hạn số nhiệm kỳ. Thông thường lãnh đạo đảng đa số sẽ trở thành thủ tướng.
|termlength_qualified = Không giới hạn
|constituting_instrument = Hiến pháp Nhật Bản
|formation = 22 tháng 12 năm 1885
|inaugural = Itō Hirobumi
|salary = ¥40,490,000 yên bình quân
|sound =
|website = 首相官邸
}}

Thủ tướng Nhật Bản, tên chính thức từ tiếng Nhật là |Naikaku Sōri Daijin|hanviet=|kyu=|hg=|kk=|}}, là người đứng đầu Nội các của Nhật Bản. Thủ tướng do Thiên hoàng bổ nhiệm sau khi được Quốc hội chỉ định trong số thành viên và phải được Chúng nghị viện tín nhiệm. Thủ tướng có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm các Bộ trưởng. Thủ tướng đương nhiệm là Takaichi Sanae.

Tại những quốc gia khác và Việt Nam, chức vụ này vẫn thường được gọi là Thủ tướng Nhật Bản hay gọi tắt là Thủ tướng. Ở Nhật Bản, từ |Shushō|hanviet=Thủ tướng|kyu=|kk=|}} hay |Sōri|hanviet=Tổng lý|kyu=|hg=|kk=|}} tuy không chính thức nhưng vẫn được người dân Nhật Bản dùng phổ biến do tên chính thức khá dài.

Đại cương
Thủ tướng Nhật Bản là người đứng đầu Nội các mà cơ quan hành chính thuộc về Điều 66, Khoản 1 của Hiến pháp. Ông là một trong những người đứng đầu Trưởng tam quyền, bổ nhiệm và cách chức các Bộ trưởng của Nhà nước (Điều 68 của Hiến pháp), trình các dự luật lên Quốc hội thay mặt Nội các, báo cáo về các vấn đề nhà nước chung và quan hệ ngoại giao, đồng thời chỉ đạo và giám sát các cơ quan hành chính (Điều 72 của Hiến pháp) và có quyền chỉ huy và giám sát cao nhất đối với Lực lượng Phòng vệ (Luật Lực lượng Phòng vệ). Ông cũng là người đứng đầu Văn phòng Nội các và một số tổ chức hành chính khác, và các tổ chức này thuộc quyền quản lý trực tiếp của Thủ tướng. Đa số các giả thuyết cho rằng Thủ tướng, người đại diện cho Nội các với tư cách là người đứng đầu nhà nước hoặc cơ quan hành chính, người có quyền ký kết các hiệp ước, quyền bổ nhiệm và bãi nhiệm các cơ quan đại diện ngoại giao và nói chung là xử lý các mối quan hệ ngoại giao. Trong thông lệ quốc tế, Thiên hoàng được coi như nguyên thủ quốc gia.

Tên tiếng Anh
Tên tiếng Anh chính thức là 「Prime Minister」. Bản dịch tiếng Anh này đã được sử dụng một cách không chính thức như một bản dịch tiếng Anh của 「太政大臣」(Thái chính Đại thần) ngay cả trước khi hệ thống Nội các ra đời. Tuy nhiên, bản dịch tiếng Anh hiện tại không giống trong quá khứ, và bản dịch sang tiếng Đức là 「Minister President of State」(Bộ trưởng Chủ tịch nước) cũng đã được sử dụng trong quá khứ.

Các ghi nhận

Quá trình công tác
]]
]]
]]
]]

Độ dài nhiệm kỳ

Kết thúc nhiệm kỳ do bệnh tật
]]

Ám sát
]]
]]

Liên quan đến Tòa án Quân sự Quốc tế vùng Viễn Đông
]]

Liên quan đến các phiên tòa hình sự
]]

Chức vụ

Lập pháp
]]

Hành pháp
]] ]]

Xu mật viện

Tư pháp

Lục quân và Hải quân

Trong Hoàng cung

Học vấn
]] ]]

Xuất thân
]]
]]

Họ hàng bà con
]]
]]

Bổ nhiệm lại

Thay phiên nhau

Khác
]]
]]
]]

Các Thủ tướng theo đảng
（Năm sau tên Thủ tướng là năm ông/bà nhậm chức）

]]

]]

Ngoài ra, một số thành viên của Chúng Nghị viện là thành viên của nhóm nghị sĩ Hạ viện (chẳng hạn như Hỏa diệu hội của Konoe Fumimaro).

Các cựu Thủ tướng Nhật Bản còn sống
Tính đến ngày 1 tháng 1 năm 2026 tức năm Lệnh Hòa thứ 8, có 11 cựu Thủ tướng còn sống. Cựu Thủ tướng già nhất là Fukuda Yasuo, trẻ nhất là Kishida Fumio và cựu Thủ tướng qua đời gần đây nhất là Murayama Tomiichi vào ngày 17 tháng 10 năm 2025, hưởng thượng thượng thọ 101 tuổi. Dưới đây là danh sách các cựu Thủ tướng còn sống được xếp theo thứ tự nhiệm kỳ:

Xem thêm
Danh sách Thủ tướng Nhật Bản
Chính trị Nhật Bản
Lịch sử Nhật Bản
Thiên hoàng
Quốc hội Nhật Bản

Tham khảo

Liên kết ngoài

Prime Minister of Japan and His Cabinet. Official website.
List of Japanese cabinets.