undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
St. Gallen (bang)

Bang St. Gallen (tiếng Đức: Kanton ,) là bang của Thụy Sĩ nói tiếng Đức. Kanton St. Gallen nằm ở phía Đông Bắc của Thụy Sĩ. Nó có diện tích 2,026&nbsp;km²
Thủ phủ là thành phố cùng tên St. Gallen.

Địa lý
Bang St.&nbsp;Gallen có biên giới với những Kanton khác như Graubünden, Glarus, Schwyz, Zürich, Thurgau, ở miền Bắc có biên giới với Bodensee cũng như về phía Đông với bang Vorarlberg của Áo và công quốc Liechtenstein. Qua Bodensee, Kanton gián tiếp có biên giới với Lindau vùng Schwaben thuộc Bayern. Hơn nó bao bọc cả nửa kanton Appenzell Innerrhoden và Appenzell Ausserrhoden.

Ngọn núi cao nhất ở kanton này là ngọn Ringelspitz với độ cao 3.247m, nổi tiếng hơn là ngọn Säntis (2.502m). Điểm thấp nhất là Bodensee&nbsp;395 m trên mặt nước biển. Những hồ lớn nhất của St.&nbsp;Gallen là Bodensee, Zürichsee và Walensee, tuy nhiên các hồ này không chỉ nằm trong lãnh thổ của kanton. Hồ lớn nhất chỉ nằm trong kanton St.&nbsp;Gallen là hồ đọng nước Gigerwaldsee.

Những con sông chạy ngang có vai trò quan trọng là Rhein, Thur, Linth, Sitter và Seez.

Chú thích

Tham khảo
Biobío (vùng)

| area_rank = 8
<!-- elevation: for references: use (), là một trong mười lăm đơn vị hành chính bậc nhất của Chile, gồm bốn tỉnh: Arauco, Bío Bío, Concepción, và Ñuble. Vùng giáp biên giới với các tỉnh Neuquén, Río Negro của Argentina và Thái Bình Dương.

Thủ phủ của vùng là Concepción. Các thành phố quan trọng khác gồm có Chillán, Coronel, Hualpén, Los Ángeles, và Talcahuano.

Chú thích
Cabernet Sauvignon

Cabernet Sauvignon () là một trong những loại nho đỏ để làm rượu nổi tiếng nhất thế giới. Nó phát xuất từ Bordelais thuộc vùng làm rượu nho Bordeaux, và từ đó được trồng lan tràn khắp mọi nơi trên thế giới.Với khoảng 200.000 mẫu trồng nho nó đứng hàng thứ bảy, một hạng sau loại nho đỏ Merlot mà được trồng nhiều nhất trên thế giới.

Được sử dụng thường xuyên trong hỗn hợp rượu vang pha trộn, Cabernet Sauvignon có số lượng lớn đối tác pha trộn thích hợp để tạo nên những hương vị rượu vang đặc biệt. Một phần rõ ràng là từ là Merlot và Cabernet Franc, còn lại phần lớn đang thịnh hành pha trộn với Malbec, Petit Verdot và Carmenere (thành phần của loại vang Blend Bordeaux cổ điển), Shiraz (hương vị pha trộn ưa chuộng ở Australia) và ở Tây Ban Nha và Nam Mỹ, loại rượu vang pha trộn giữa Cabernet - Temparanillo hiện đang phổ biến. Ngay cả những loại rượu vang đậm đà từ giống nho Tannat ở Madiran giờ đây cũng đã hòa hợp với Cabernet Sauvignon

Có hai nguyên nhân chính để giống nho Cabernet Sauvignon trở thành một trong những giống nho thịnh hành và được ưa chuộng nhất trên thế giới. Nguyên nhân đầu tiên cũng là điều đơn giản nhất, vì giống nho này có thể dễ dàng thích nghi với các loại đất và khí hậu khác nhạu. Nó được trồng trải rộng từ Bắc bán cầu (như Canada, Mỹ...) cho tới những vùng xa xôi phía Nam bán cầu (như Australia, Chi lê...). Nguyên nhân thứ hai nhưng rát quan trọng, đó là mặc dù được trồng tại nhiều vùng có thổ nhưỡng và khí hậu khác nhau nhưng Cabernet Sauvignon vẫn giữ lại được một hương vị đặc trưng "Cab" không thể thay đổi. Một giống nho lâu đời, bền bỉ đã quen thuộc với hầu hết những tín đồ rượu vang trong nước và trên toàn thế giới.

Hình ảnh

Tập tin:Cabernet Sauvignon Gaillac.jpg
Tập tin:Alexander Valley California Cabernet Sauvignon.jpg

Chú thích
Gavrilo Princip

| ngày mất =
| nơi mất = Terezín, Bohemia, Áo-Hung
| nguyên nhân cái chết = lao
| an táng = Nghĩa trang Thánh Mac-cô, Sarajevo
| cư trú =
| quốc tịch = Áo-Hung
| dân tộc = người Serb
| học vị =
| học vấn =
| công việc =
| năm hoạt động =
| tổ chức =
| nổi tiếng =
| tác phẩm nổi bật =
| quê quán =
| chiều cao =
| cân nặng =
| nhiệm kỳ =
| tiền nhiệm =
| đảng phái =
| kế nhiệm =
| tôn giáo = không (vô thần)
| người hôn phối =
| con cái =
| cha =
| mẹ =
| giải thưởng =
| chữ ký =
| cỡ chữ ký =
| website =
| nơi sinh = Obljaj, Nhà nước công quản Bosnia và Herzegovina, Áo-Hung
| tên khác =
| tiêu đề =
}}
Gavrilo Princip (Гаврило Принцип, ; ngày 28 tháng 4 năm 1918) là người Séc gốc Bosnia người ám sát thái tử Franz Ferdinand của Áo-Hung và người vợ mang thai của ông, Sophie, Công nương Hohenberg, ở Sarajevo vào ngày 28 tháng 6 năm 1914.

Sau vụ ám sát thái tử Áo-Hung Franz Ferdinand, giới quân phiệt Đức, Áo-Hung chớp lấy cơ hội gây chiến tranh bằng cách đổ tội cho Vương quốc Serbia đứng đằng sau vụ ám sát và cuối cùng ngày 28 tháng 7 năm 1914 Đế quốc Áo-Hung tuyên chiến với Serbia, Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ.

Chú thích

Đọc thêm

Vladimir Dedijer, Road to Sarajevo, Simon and Schuster, New York 1966.
Drago Ljubibratić, Gavrilo Princip, Nolit, Belgrade 1969.
Michèle Savary, La vie et mort de Gavrilo Princip, L'Age d'Homme 2004.
Dušan T. Bataković (dir.), Histoire du peuple serbe, Lausanne, L'Age d'Homme 2005.
Pappenheim, Martin. Gavrilo Princips Bekenntnisse: ein geschichtlicher Beitrag zur Vorgeschichte des Attentates von Sarajevo. Wien: Lechner & Son, 1926.
Hội văn học Goncourt

Hội văn học Goncourt (tiếng Pháp: Académie Goncourt) là một hội văn học được thành lập năm 1900, theo ý nguyện của Edmond de Goncourt (1822-1896) ghi trong Di chúc tự tay viết được nộp cho công chứng viên Maître Duplan ngày 7.5.1892. Ý nguyện trong đó ông kết hợp với người em đã qua đời trước đây - Jules de Goncourt (1830-1870) - hai anh em đã quyết định từ năm 1862 sẽ để lại những kỷ niệm và một Hội văn học mang tên của họ nhằm mục đích là tuyển chọn và trao một giải thưởng hàng năm cho «một tác phẩm văn xuôi xuất sắc xuất hiện trong năm». Chúc thư cũng ghi các khoản phụ cấp hậu hĩ cho mỗi hội viên của hội.

Tuy nhiên hiện nay Giải Goncourt không phải là giải duy nhất của hội, mà còn có thêm các Giải Goncourt cho thơ, Giải Goncourt cho truyện ngắn, Giải Goncourt cho tiểu sử, Giải Goncourt cho tiểu thuyết đầu tay và Giải Goncourt cho tuổi trẻ.

Lịch sử
Hai anh em Goncourt lãnh khoản niên kim là francs bằng vàng (tương đương euro) sau khi bà mẹ qua đời năm 1848; họ có thể sống thoải mái bằng ngòi bút của mình, trái với đa số nhà văn Pháp ở thế kỷ 19 phải xoay sang viết loại văn tiêu thụ mới có thể nuôi được gia đình (như viết kịch đường phố, kịch vui hoặc viết tiểu thuyết đăng báo hàng ngày), nếu không thì phải sống nghèo khổ như Baudelaire, Gérard de Nerval.

Năm 1862, họ quyết định rằng sau khi họ qua đời, tài sản của họ sẽ được bán lấy vốn gửi ngân hàng, và tiền lãi của khoản vốn gửi sẽ được dùng cho "hội văn học Goncourt" của họ để trả thù lao cho 10 nhà văn francs bằng vàng mỗi năm, và lập ra Giải Goncourt hàng năm với khoản tiền thưởng 5.000 francs bằng vàng.

Việc thi hành ý nguyện của người chết - được chính ông ta phó thác cho Alphonse Daudet và Léon Hennique - đã gặp sự chống đối của gia đình ông và cuộc tranh chấp pháp lý diễn ra kéo dài tới ngày 1.3.1900, khiến cho việc lập hội văn học Goncourt bị chậm trễ, mãi tới năm 1900 mới đủ số hội viên và phải tới năm 1903 mới trao giải Goncourt lần đầu.

Alphonse Daudet đã qua đời trước khi được trao một ghế trong hội, ghế này đã được trao cho con ông là Léon Daudet, còn Léon Hennique được trao một ghế.

Hội văn học Goncourt họp trong một bữa ăn trưa hàng tháng (ngày thứ Ba đầu tiên trong tháng, ngoại trừ tháng 8), từ năm 1903 tới năm 1919 trong các tiệm ăn khác nhau ở Paris, sau đó kể từ năm 1920, chỉ họp và ăn ở tiệm ăn Drouant tại phố Gaillon (Quận 2).

Các hội viên hiện nay
Edmonde Charles-Roux, được bầu ngày 13.9.1983, chủ tịch từ tháng 2/2002
Didier Decoin, được bầu năm 1995, hiện là tổng thư ký
Françoise Chandernagor, được bầu tháng 6/1995
Bernard Pivot, được bầu ngày 5.10.2004
Tahar Ben Jelloun, được bầu ngày 6.5.2008
Patrick Rambaud, được bầu ngày 6.5.2008
Régis Debray, được bầu ngày 11.1.2011 thay Michel Tournier giữ chức hội viên danh dự
Philippe Claudel, được bầu ngày 11.1.2012
Pierre Assouline, được bầu ngày 11.1.2012 thay Françoise Mallet-Joris giữ chức hội viên danh dự
Paule Constant, được bầu ngày 8.1.2013

Danh sách hội viên theo ghế

Tham khảo

Liên kết ngoài
Site officiel de l'académie Goncourt
Giải Goncourt cho truyện ngắn

Giải Goncourt cho truyện ngắn (tiếng Pháp: Prix Goncourt de la nouvelle) là một giải thưởng văn học của Pháp do Hội văn học Goncourt thành lập từ năm 1974 bên cạnh Giải Goncourt. Từ năm 2001, Hội văn học Goncourt hợp tác với thành phố Strasbourg cùng trao giải này.

Danh sách người đoạt giải
1974: Daniel Boulanger: Fouette, cocher !
1975: S. Corinna Bille: La Demoiselle sauvage
1976: Antoine Blondin: Quat'saisons
1977: Henri Gougaud: Départements et territoires d'outre-mort
1978: Christiane Baroche: Chambres, avec vue sur le passé
1979: Andrée Chedid: Le Corps et le Temps
1980: Guy Lagorce: Les Héroïques
1981: Annie Saumont: Quelquefois dans les cérémonies
1982: René Depestre: Alléluia pour une femme-jardin
1983: Raymond Jean: Un fantasme de Bella B.
1984: Alain Gerber: Les Jours de vin et de roses
1985: Pierrette Fleutiaux: Métamorphoses de la reine
1986: Jean Vautrin: Baby-boom
1987: Noëlle Châtelet: Histoires de bouches
1988: Jean-Louis Hue: Dernières Nouvelles du Père Noël
1989: Paul Fournel: Les Athlètes dans leur tête
1990: Jacques Bens: Nouvelles désenchantées
1991: Rafaël Pividal: Le Goût de la catastrophe
1992: Catherine Lépront: Trois gardiennes
1993: Mariette Condroyer: Un après-midi plutôt gai
1994: Jean-Christophe Duchon-Doris: Les Lettres du baron
1995: Cyrille Cahen: Le Frôleur
1996: Ludovic Janvier: En mémoire du lit
1997: François Sureau: Le Sphinx de Darwin
1998:
1999: Elvire de Brissac: Les Anges d'en bas
2000: Catherine Paysan: Les Désarmés
2001: Stéphane Denis: Elle a maigri pour le festival
2002: Sébastien Lapaque: Mythologie française
2003: Philippe Claudel: Les Petites Mécaniques
2004: Olivier Adam: Passer l'hiver
2005: Georges-Olivier Chateaureynaud: Singe savant tabassé par deux clowns
2006: Franz Bartelt: Le Bar des habitudes
2007: Brigitte Giraud: L'amour est très surestimé
2008: Jean-Yves Masson: Ultimes vérités sur la mort du nageur
2009: Sylvain Tesson: Une vie à coucher dehors
2010: Éric-Emmanuel Schmitt: Concerto à la mémoire d'un ange
2011: Bernard Comment: Tout passe
2012: Didier Daeninckx: L'Espoir en contrebande
2013: Fouad Laroui: L'Étrange Affaire du pantalon de Dassoukine
2014: Nicolas Cavaillès: Vie de monsieur Leguat
2015: Patrice Franceschi: Première Personne du singulier

Tham khảo

Liên kết ngoài
Site officiel của Hội văn học Goncourt.
Khớp xương

Khớp xương là nơi tiếp giáp giữa các đầu xương cấp sự nâng đỡ cơ học, được phân loại theo cấu trúc và chức năng.

Phân loại
Dựa vào mức độ vận động khớp xương được chia làm ba loại:
Khớp bất động: là loại khớp không cử động được; các xương nối với nhau qua tổ chức liên kết, không có khoảng khớp, giữa 2 xương có hình răng cưa khít với nhau VD: khớp giữa xương đỉnh và xương trán, khớp giữa xương đỉnh và xương thái dương, khớp giữa xương liên hàm với xương hàm trên...
Khớp bán động: Là loại khớp trung gian, không có bao khớp và khoang khớp, là những khớp mà cử động của khớp hạn chế, diện khớp phẳng và hẹp, ít linh hoạt.VD: khớp bán động háng và khớp bán động ngồi chỉ hoạt động khi gia súc đẻ, khớp mu, khớp giữa các thân đốt sống...
Khớp động hay còn gọi là bao hoạt dịch: Là khớp cử động thường xuyên, có ổ khớp chứa chất hoạt dịch làm trơn khớp cho phép khớp hoạt động tự do, khớp này phổ biến ở các chi

Cấu tạo của khớp động
Một khớp động thường được cấu tạo các thành phần sau:

1. Mặt khớp: Gồm hai hay nhiều đầu xương tiếp giáp với nhau, mỗi đầu xương được bao bọc bởi một lớp sụn mặt khớp mỏng, các đầu xương thường có hình thể đối chiếu nhau

2. Sụn khớp: Để hai xương khớp khít vào nhau, đôi khi giữa chúng còn có các sụn bổ trợ, gồm sụn thêm (sụn chêm chặt giữa hai đầu xương,dày mỏng tùy theo khớp và di chuyển theo động tác của khớp như ở khớp thái dương hàm, khớp đầu gối) và sụn viền (tổ chức sụn của một đầu khớp có tác dụng khơi sâu mặt khớp để cho hai mặt khớp ôm chặt nhau)

3. Bao khớp: Hình túi, bao quanh khớp gồm cả hai đầu xương và các sụn bổ khuyết. Tùy theo chiều cử động mà độ dày mỏng ở các vị trí khác nhau. Bao khớp gồm hai lớp gồm: lớp ngoài là màng sợi dày có nhiệm vụ bảo vệ do có chứa các sợi collagen từ mang bọc xương kéo đến, các dây thần kinh cảm giác, xúc giác; lớp trong là bao hoạt dịch là mô liên kết sợi xốp, giàu mạch máu và sợi đàn hồi, có các tế bào tiết dịch

4. Xoang khớp: Là khoảng trống bao quanh hai đầu xương và các sụn khớp được giới hạn bởi bao hoạt dịch và chứa đầy hoạt dịch hay dịch khớp. Dịch khớp trong suốt màu vàng nhạt, nhờn, không dính, từ mạch máu chuyển ra. Tác dụng bôi trơn, giảm ma sát mặt khớp và dinh dưỡng cho sụn khớp

5. Dây chằng: Là những bó sợi sinh keo đàn hồi nối hai đầu xương với nhau. Dây chằng cùng với bao khớp giữ chiều hoạt động của khớp. Dây chằng có hai loại gồm dây chằng ngoại biên (là dây chằng nằm trong hoặc ngoài vách bao sợi) và dây chằng gian khớp (nằm trong xoang khớp, bám nối giữa hai mặt khớp, nằm bên trong màng hoạt dịch)

Ổ khớp: giới hạn bởi các mặt khớp và bao khớp, có bao hoạt dịch lót mặt trong bao khớp. Trong ổ khớp có chất hoạt dịch. Vì vậy nên khớp động còn được gọi là khớp hoạt dịch.

6.khớp cầu: giúp quay cánh tay một vòng hoàn chỉnh vì cánh tay được liên kết bởi một khớp cầu.Khớp này gồm một đầu của xương thứ nhất tròn như quả bóng(hình cầu)khớp với một hốc tròn của đầu xương thứ hai.

Tham khảo
Kurt Wüthrich

|birth_place = Aarberg, Thụy Sĩ
|residence =
|citizenship =
|nationality =
|ethnicity =
|field =
Hóa học
Vật lý
Toán học
|work_institutions =
ETH Zurich
Viện Scripps
|alma_mater =
Đại học Bern
Đại học Basel
|doctoral_advisor = Silvio Fallab
|doctoral_students =
|known_for =
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|prizes =
Giải Louisa Gross Horwitz (1991) Giải Y học Louis-Jeantet (1993) Giải Kyoto (1998) Huy chương Otto Warburg (1999)
Giải Nobel Hóa học (2002)
|religion =
|footnotes =
|signature =
}}
Kurt Wüthrich (sinh 1938) là nhà hóa học, nhà vật lý, nhà toán họcngười Thụy Sĩ. Ông đoạt Giải Nobel Hóa học năm 2002 cùng với Tanaka Kōichi và John B. Fenn. Cả ba đều nhận giải thưởng này là vì họ đã phát triển các cách thức nhận diện và phân tích các phân tử sinh học lớn.

Chú thích
Khởi nghĩa Quảng Châu (1927)

Khởi nghĩa Quảng Châu () năm 1927 là một cuộc khởi nghĩa thất bại của những người cộng sản tại thành phố Quảng Châu, miền nam Trung Quốc.

Ngày 11 tháng 12, năm 1927, Hồng vệ binh dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản đã kiểm soát Quảng Châu. Cuộc nổi dậy đã diễn ra bất chấp sự phản đối từ các chỉ huy quân sự của cộng sản như Diệp Đình, Diệp Kiếm Anh và Từ Hướng Tiền. Dựa vào yếu tố bất ngờ, quân khởi nghĩa đã chiếm được phần lớn thành phố trong vòng vài giờ dù rằng quân đội chính phủ có lợi thế vượt trội về số lượng và trang bị. Các nhà lãnh đạo cộng sản đã chính thức đổi tên thành phố thành "Xô viết Quảng Châu". Tuy nhiên, cuộc khởi nghĩa nhanh chóng bị quân đội chính phủ đàn áp. Trương Thái Lôi bị phục kích khi trở về từ một cuộc họp và bị giết chết. Cuộc nổi dậy chấm dứt trước sáng sớm ngày 13 tháng 12 năm 1927.

Trong những cuộc thanh trừng sau đó nhiều thanh niên cộng sản bị giết hại và Xô viết Quảng Châu được gọi là "công xã Quảng Châu" hoặc "công xã Paris phương Đông", nó chỉ tồn tại trong thời gian ngắn và đánh đổi bằng cái chết của trên 5.000 người cộng sản và bằng đấy số người mất tích. Diệp Đình, một chỉ huy quân sự, trở thành kẻ giơ đầu chịu báng, bị thanh trừng và bị đổ lỗi cho sự thất bại, mặc dù thực tế nguyên nhân chính dẫn đến thất bại là sự yếu thế rõ ràng của lực lượng cộng sản, cái mà Diệp Đình và các chỉ huy quân sự khác đã chỉ ra một cách chính xác. Tức giận vì bị đối xử bất công, Diệp Đình rời khỏi Trung Quốc và sống lưu vong tại châu Âu, và trong vòng gần một thập kỷ sau đó không hồi hương.

Dù là cuộc khởi nghĩa thất bại thứ 3 tại Trung Quốc trong năm 1927, nó vẫn cổ vũ những cuộc khởi nghĩa tiếp theo trên khắp Trung Quốc.

Tham khảo

Dirlik, Arif, "Narrativizing revolution: the Guangzhou Uprising (11-ngày 13 tháng 12 năm 1927) in workers' perspective.", Modern China, ngày 1 tháng 10 năm 1997

Văn học
Setting the East Ablaze: on Secret Service in Bolshevik Asia By Peter Hopkirk
Кантонская коммуна. Сб. статей и материалов, М. — Л., 1929; (in Russian)
Кантонская коммуна (К 40-летию восстания в Гуанчжоу), М., 1967. (in Russian)
Tanaka Kōichi

|birth_place = Toyama, Nhật Bản
|residence =
|citizenship =
|nationality =
|ethnicity =
|field =
Hóa học
Kỹ thuật điện tử
|work_institutions = Tổng công ty Shimadzu
|alma_mater = Đại học Tohoku
|doctoral_advisor =
|doctoral_students =
|known_for =
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|prizes = Giải Nobel Hóa học năm 2002
|religion =
|footnotes =
|signature =
}}
Tanaka Kōichi (tiếng Nhật: 田中 耕一) là nhà hóa học người Nhật Bản. Ông là một trong ba chủ nhân của Giải Nobel Hóa học năm 2002. Công trình đã giúp nhà khoa học Nhật Bản đoạt giải là phát triển cách thức nhận diện và phân tích các phân tử sinh học lớn. Cùng nhận giải có Kurt Wüthrich và John B. Fenn.
Chú thích
Cam (nước)

Cam là một nước chư hầu thời Tây Chu, nay thuộc địa phận huyện Hộ tỉnh Thiểm Tây và cũng là một nước chư hầu thời Xuân Thu, nay thuộc địa phận huyện Nguyên Dương, tỉnh Hà Nam. Đô thành của nước Cam là ấp Cam thời cổ đại, nguyên là đất của tộc Hữu Hỗ thị thời Hạ.

Nguồn gốc
Thời Chu Vũ vương đã phân phong cho người trong họ ở đất Cam, lập thành nước chư hầu trong lãnh thổ nhà Chu, vua nước đó gọi là Cam Bá truyền tới đời sau là Cam Bá Hoàn công. Hậu thế không rõ. Thời Xuân Thu, Chu Tương vương đã phong cho con của mẹ kế Chu Huệ hậu là thứ đệ Cam Chiêu công ở ấp Cam (nay thuộc Nguyên Dương, Hà Nam), sau này gia tộc quốc quân mất nước đã tản cư ra các nơi khác, bèn lấy tên đất phong làm họ, đó là nguồn gốc của tộc Cam.

Quốc quân

Tham khảo

Tả Khâu Minh, Xuân Thu Tả truyện

Xem thêm
Cam thị
Thời kỳ Xuân Thu
Nhà Chu
Danh sách các nước chư hầu thời Xuân Thu Chiến Quốc
Ngụy (Tây Chu)

Ngụy () là một nước chư hầu họ Cơ đầu thời Chu, lãnh thổ tương ứng với địa phận nay thuộc huyện Nhuế Thành tỉnh Sơn Tây và huyện Đại Lệ tỉnh Thiểm Tây. Căn cứ thuyết "Ngụy" có nghĩa là "Đại" (to lớn), Sử ký viết: "Ngụy, tên lớn vậy", còn Phục Kiền nói rằng: "Ngụy, nghe như cao lớn sừng sững vậy." Trong Kinh Thi phần Ngụy phong thì chữ "Ngụy" còn đề cập đến nước Ngụy. Năm 661 TCN đời Chu Huệ vương, nước Ngụy bị nước Tấn thôn tính.

Tấn Hiến công sau khi diệt Ngụy, đã lấy đất này ban cho Tất Mặc làm thái ấp, đó là nguồn gốc của họ Ngụy nước Tấn. Cháu của Tất Mặc là Ngụy Thù vì có công phò tá công tử Trùng Nhĩ lúc lưu vong, nên được phong làm đại phu, gọi là Ngụy Vũ tử. Trong sự kiện ba nhà chia Tấn vào năm 445 TCN, họ Ngụy tự lập làm chư hầu, lập ra nước Ngụy thời Chiến Quốc.

Tham khảo

Tư Mã Thiên, Sử ký - Ngụy thế gia
Tả Khâu Minh, Tả truyện - Mẫn công
Hình vị

Hình vị (tiếng Anh: morpheme), còn gọi là ngữ tố, từ tố, là đơn vị ngữ pháp nhỏ nhất có nghĩa của một ngôn ngữ. Lĩnh vực nghiên cứu hình vị là hình thái học (còn gọi là từ pháp học). Hình vị khác từ ở chỗ: có hình vị có thể đứng riêng một mình, và cũng có hình vị bị lệ thuộc. Trong khi đó một từ, theo định nghĩa, luôn có khả năng đứng độc lập một mình.

Ví dụ như trong tiếng Anh: chair là "cái ghế", vừa là một từ, vừa là một hình vị.

Khi viết chairs, tức là số nhiều "hơn một cái ghế" thì tuy là một từ nhưng có hai hình vị: chair (hình vị độc lập chỉ cái ghế) và -s (hình vị lệ thuộc chỉ số nhiều). Hình vị -s không thể đứng riêng nên không là một từ. Dù vậy nó có ngữ nghĩa nhất định.

Tương quan hình vị và từ là một yếu tố quan trọng trong phân loại các ngôn ngữ thế giới. Ngôn ngữ cách thể như tiếng Việt thì một hình vị là một tiếng hay một chữ. Ngôn ngữ chắp dính như tiếng Nhật thì trong một từ có nhiều hình vị.

Tham khảo
Nhóm ngôn ngữ Finn-Ugria

Nhóm ngôn ngữ Finn-Ugria (thuật ngữ tiếng Anh: Finno-Ugric languages, Finno-Ugrian languages hoặc Fenno-Ugric languages) là nhóm ngôn ngữ truyền thống bao gồm tất cả các ngôn ngữ thuộc hệ Ural, ngoại trừ nhóm ngôn ngữ Samoyed. Ba ngôn ngữ được nói nhiều nhất trong ngữ hệ Ural - gồm tiếng Hungary, tiếng Phần Lan và tiếng Estonia - đều nằm trong nhóm ngôn ngữ Phần Lan-Ugria.

Tham khảo
Nhóm ngôn ngữ Iran

__NOTOC__
border
|mapcaption2=Các quốc gia và lãnh thổ tự trị sử dụng các ngôn ngữ trong ngữ chi Iran làm ngôn ngữ chính thức hoặc có đa số người sử dụng
}}

Nhóm ngôn ngữ Iran là một nhánh của ngữ tộc Ấn-Iran thuộc ngữ hệ Ấn-Âu. Người nói các ngôn ngữ trong Nhóm ngôn ngữ Iran chủ yếu là các dân tộc Iran.

Lịch sử Nhóm ngôn ngữ Iran thường được chia thành ba giai đoạn: giai đoạn tiếng Iran cổ (đến năm 400 TCN), giai đoạn tiếng Iran trung đại (400 TCN - 900) và giai đoạn tiếng Iran mới (từ năm 900). Những thứ tiếng có ở giai đoạn tiếng Iran cổ mà nay vẫn còn được hiểu biết và ghi chép tốt là tiếng Ba Tư cổ (ngôn ngữ thời Đế quốc Achaemenid) và tiếng Avesta (ngôn ngữ của Zarathushtra). Tiếng Iran trung đại có tiếng Ba Tư trung đại (ngôn ngữ thời Đế quốc Sassanid) và tiếng Parthia (ngôn ngữ thời nhà Arsacid). Nhóm ngôn ngữ Iran bao gồm rất nhiều ngôn ngữ hợp thành, lớn nhất trong số chúng là tiếng Ba Tư, tiếng Pashtun, tiếng Kurd và tiếng Baloch.

Tính đến năm 2008, người ta ước tính có 150 đến 200 triệu người dùng các ngôn ngữ trong Nhóm ngôn ngữ Iran như tiếng mẹ đẻ. Ethnologue liệt kê 87 ngôn ngữ trong Nhóm ngôn ngữ này. Có khoảng 75 triệu người nói tiếng Ba Tư, khoảng 50 triệu người nói tiếng Pashtun, khoảng 32 triệu người nói tiếng Kurd, khoảng 15 triệu người nói tiếng Baloch và 2,3 triệu người nói tiếng Luri.

Phân loại

Năm 1826, các công trình của nhà ngôn ngữ học Rasmus Rask đã công nhận các ngôn ngữ Iran (tiếng Avesta, tiếng Ba Tư cổ, tiếng Pahlav) cùng với tiếng Sanskrit và tiếng Prakrit là thuộc nhánh đông của ngữ hệ Ấn-Âu. Ban đầu, tiếng Armenia cũng được xếp vào chung nhánh với Nhóm ngôn ngữ Iran do đặc điểm vay mượng vay mượn rất nhiều từ vựng từ tiếng Iran [trung đại]. Tuy nhiên, [vào năm 1875] Hübschmann đã tách tiếng này thành một nhánh riêng trong ngữ hệ Ấn-Âu.

Nhóm ngôn ngữ Iran được phân thành hai phân họ là Iran Đông và Iran Tây, tổng cộng bao gồm 84 ngôn ngữ (theo ước tính của SIL). Trong số các thứ tiếng được nói nhiều nhất Nhóm ngôn ngữ này thì đa số thuộc nhánh Tây (tiếng Ba Tư, tiếng Baloch va tiếng Kurd), trong khi tiếng Pashtun thì thuộc nhánh Đông.

Tham khảo

Sách

Xem thêm
Danh sách ngôn ngữ
Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói
Danh sách ngôn ngữ theo tổng số người sử dụng

Liên kết ngoài

;Tiếng Anh
Kümmel, Martin Joachim. "Areal developments in the history of Iranic: West vs. East." BOOK OF ABSTRACTS.
Hội ngôn ngữ học ngôn ngữ Iran
Iranian EFL Journal
Âm thanh và video ghi lại trên 50 ngôn ngữ được nói ở Iran
Đuôi

Đuôi là bộ phận phía sau của cơ thể động vật; nhìn chung, khái niệm này dùng để chỉ phần đặc trưng, dễ nhận biết có thể di động được. Phôi người có một đuôi dài khoảng một phần sáu kích thước của chính phôi đó.

Chức năng
Tuỳ vào mỗi loài động vật, đuôi có các chức năng khác nhau. Bò hay voi kết hợp tai và đuôi để xua đuổi ruồi, muỗi, côn trùng, v.v. đậu trên cơ thể chúng. Một số loài khác như báo săn (cheetah) dùng đuôi quật xuống tạo lực đẩy, giúp chúng chạy nhanh hơn để bắt mồi. We và

Hình ảnh

Tập tin:German Pinscher.JPG
Tập tin:AB070 Typhlops Tail.JPG
Tập tin:AB092 Ptyas mucosos.JPG
Tập tin:Complete diagram of a human spermatozoa fr.svg

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sụn

Sụn là mô liên kết mềm dẻo được tìm thấy ở nhiều nơi trong cơ thể người và các động vật khác, có trong khớp giữa các xương, khung sườn lồng ngực, vành tai, mũi, các phế quản và các đĩa gian đốt sống... Sụn không giòn chắc bằng xương nhưng lại cứng hơn và không mềm dẻo bằng cơ.

Sụn được cấu tạo bởi những tế bào chuyên biệt gọi là nguyên bào sụn, nguyên bào sụn sản xuất một lượng lớn chất nền ngoại bào gồm các thành phần: sợi collagen; chất căn bản chiếm lượng lớn, giàu proteoglycan; và sợi elastin. Sụn được chia thành ba loại, sụn chun, sụn trong and sụn xơ, khác nhau về tỉ lệ của ba thành phần cấu tạo chính. Nguyên bào sụn bị giữ lại trong chất nền gọi là tế bào sụn. Chúng nằm trong ổ sụn, có thể có đến 8 tế bào sụn trong 1 ổ sụn.

Không giống như các loại mô liên kết khác, sụn không chứa mạch máu, thần kinh và bạch huyết. Tế bào sụn được nuôi dưỡng bởi sự thẩm thấu, sự thẩm thấu này được hỗ trợ bằng áp lực tạo nên bởi lực nén của sụn khớp hay sự đàn hồi của sụn chun. Do đó, so với các loại mô liên kết khác, sụn sinh trưởng và sửa chữa chậm hơn.

Tham khảo
Tiếng Copt

, Met.Remenkēmi
|states=Ai Cập
|era=Thế kỷ II – XVII. Tiếp tục là ngôn ngữ phụng vụ của Giáo hội Chính thống giáo Copt.
|familycolor=Afro-Asiatic
|fam2=Tiếng Ai Cập
|ancestor=Tiếng Ai Cập Cổ đại
|ancestor2=Tiếng Ai Cập Cổ thời
|ancestor3=Tiếng Ai Cập Trung kỳ
|ancestor4=Tiếng Ai Cập Hậu kỳ
|ancestor5=Tiếng Ai Cập Demotikos
|iso2=cop|iso3=cop
|script=Bảng chữ cái Copt
|notice=IPA}}

Tiếng Copt (Met Remenkēmi) là giai đoạn phát triển cuối cùng của tiếng Ai Cập, một ngôn ngữ thuộc nhánh phía bắc của ngữ hệ Phi-Á; nó được sử dụng ở Ai Cập cho đến ít nhất là thế kỷ XVII. Người Ai Cập bắt đầu sử dụng bảng chữ cái Hy Lạp vào thế kỷ I. Hệ chữ viết mới trở thành chữ Copt - một bảng chữ cái cải tiến từ chữ Hy Lạp, có bổ sung thêm sáu hoặc bảy dấu hiệu Demotic nhằm đại diện cho các âm Ai Cập mà tiếng Hy Lạp không có. Hiện người ta đã xác định được một số phương ngữ của tiếng Copt, trong đó nổi bật nhất là Sahidi and Bohair.

Tiếng Copt và tiếng Ai Cập Thông dụng (Demotikos) có ngữ pháp liên hệ chặt chẽ với tiếng Ai Cập Hậu kỳ (được viết bằng chữ tượng hình Ai Cập). Tiếng Copt phát triển mạnh trong vai trò ngôn ngữ văn học từ thế kỷ II đến thế kỷ XIII. Phương ngữ Bohair của thứ tiếng này tiếp tục đóng vai trò ngôn ngữ phụng vụ của Giáo hội Chính thống giáo Copt. Về sau tiếng Copt bị tiếng Ả Rập Ai Cập thay thế trong vai trò là ngôn ngữ nói. Đã có các nỗ lực chấn hưng ngôn ngữ này từ thế kỷ XIX.

Chú thích
228 TCN

|BC}}

228 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện

Sinh

Mất
Xướng Cơ (倡姬; là vợ của Triệu Điệu Tương vương; ?—228 TCN)

Tham khảo
330 TCN

|BC}}

330 TCN là một năm trong lịch La Mã.

Sự kiện
Trận cổng Ba Tư làm cho Đế chế Achaemenes sụp đổ.

Sinh

Mất

Tham khảo
Monocoupe 90

Monocoupe 90 là một loại máy bay hạng nhẹ 2 chỗ, do Donald A. Luscombe chế tạo cho Central States Aare Inc..

Biến thể
;Monocoupe Model 5:
;Monocoupe Model 22:
;Monocoupe Model 70:

;Monocoupe Model 113:
;Monocoupe Monoprep:
;Mnocoupe Monosport Model 1:
;Monocoupe Monosport Model 2:
;Monocoupe Model 90:
;Monocoupe Model 90A:
;Monocoupe 90 DeLuxe:
;Monocoupe Model 90AF:
;Monocoupe Model 90AL:

;Monocoupe Model 90AW:
;Monocoupe Model 110:
;Monocoupe Model 110 Special:
;Monocoupe Model 125:
;Universal L-7:
;Monocoupe D-145:

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha - Monocoupe 90 A
;
Lực lượng Pháp tự do, sau là Armée de l'Air - Monocoupe 90 AF

Tính năng kỹ chiến thuật (Model 90)

Xem thêm

Tham khảo
;Chú thích

;Tài liệu
Bell, Dana ed. The Smithsonian National Air and Space Museum Directory of Airplanes their Designers and Manufacturers. Stackpole Books Mechanicsburg, PA, 2002. ISBN 1-85367-490-7.
Eden, Paul and Moeng, Soph, eds. The Complete Encyclopedia of World Aircraft. London: Amber Books Ltd., 2002. ISBN 0-7607-3432-1.
Fahey, James C. U.S. Army Aircraft 1908-1946. Ships and Aircraft, Falls Church, VA. 1946.
Simpson, Rod. Airlife's World Aircraft, Airlife Publishing, 2001. ISBN 1-84037-115-3
Swanborough, F. G. and Bowers, Peter M.United States Military Aircraft Since 1909. Putnam New York, 1964. ISBN 0-85177-816-X.
Meal, X. Monocoupe L-74. Les petits oiseaux de la France Libre. Le Fanatique de l'Aviation n° 370/371 (sept and oct 2000).

Liên kết ngoài

Old Rhinebeck Aerodrome's Monocoupe 90
Aerofiles
National Air and Space Museum, Smithsonian Institution
Monocoupe article at Fiddlersgreen.net
Bellanca 31-40

Bellanca 31-40 Senior Pacemaker và các biến thể là một họ máy bay thông dụng được chế tạo tại Hoa Kỳ cuối thập niên 1930.

Biến thể
31-40 Senior Pacemaker
31-42 Senior Pacemaker
31-50 Senior Skyrocket
L-11
31-55 Senior Skyrocket
JE-1
de Luxe Senior Skyrocket
Model 31-55A

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (31-55 Senior Skyrocket)

Tham khảo


aerofiles.com
Quincy Jones

| birth_place = Chicago, Illinois, Hoa Kỳ
| death_date =
| death_place = Los Angeles, California, Hoa Kỳ
| occupation =
| years_active = 1951–2024
| spouse =


}}
| partner = Nastassja Kinski (1992–1995)
| children = 7, bao gồm Quincy III, Kidada, Rashida, và Kenya
| relatives = Richard A. Jones
| awards = Danh sách
| module =
| instrument =
| discography = Full list
| label =
| website =
}}
}}
Quincy Delight Jones Jr. (14 tháng 3 năm 1933 – 3 tháng 11 năm 2024) là nhà sản xuất thu âm, nhà soạn nhạc, và nghệ sĩ trumpet Mỹ. Ông hoạt động 6 thập kỷ trong nền công nghiệp giải trí và là một trong những người nhận nhiều đề cử Giải Grammy nhất (80 lần) với 28 lần đoạt giải, bao gồm Giải Grammy Huyền thoại vào năm 1991.

Chú thích

Đọc thêm
Video interview.

(26 phút, phát sóng vào 25 tháng 5 năm 2013)

Liên kết ngoài

Quincy Jones - Official Site

Quincy Jones Video Interview at the Archive of American Television.
Quincy Jones Interview at Mix Magazine Online.
Quincy Jones: The Story of an American Musician at PBS.
Quincy Jones Speech at Beijing University, China.
Quincy Jones Excerpts at The National Visionary Leadership Project.
Roderick MacKinnon

|birth_place = Burlington, Massachusetts, Mỹ
|residence =
|citizenship =
|nationality =
|ethnicity =
|field = Hóa học
|work_institutions =
|alma_mater = Đại học Brandeis
|doctoral_advisor =
|doctoral_students =
|known_for =
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|prizes =
Giải thưởng Albert Lasker cho Nghiên cứu Y học cơ bản năm 1999
Giải Rosenstiel năm 2000
Giải quốc tế Quỹ Gairdner năm 2001
Giải Nobel Hóa học năm 2003
Giải Louisa Gross Horwitz năm 2003
|religion =
|footnotes =
|signature =
}}
Roderick MacKinnon (sinh 1956) là nhà hóa học người Mỹ. Ông cùng với Peter Agre giành Giải Nobel Hóa học năm 2003 vì những nghiên cứu về cách thức các chất chủ chốt tiến vào hoặc rời khỏi các tế bào trong cơ thể, và khám phá của họ liên quan tới các lỗ nhỏ, được gọi là "kênh", trên bề mặt tế bào.

Chú thích
Ranzania laevis

Ranzania laevis là một loài cá của họ Molidae và thành viên duy nhất của chi Ranzania. Người ta tìm thấy loài này ở khắp nơi trên thế giới ở các vùng biển nhiệt đới và ôn đới. Chiều dài cơ thể Ranzania laevis lên tới 1 m.

Hình ảnh

Image:Sunfish_close_up.jpg|Cận cảnh phần đầu của Ranzania laevis
Image:Sunfish_full.jpg|Ranzania laevis ở vịnh Napili, Maui, Hawaii

Chú thích

Tham khảo


Tony Ayling & Geoffrey Cox, Collins Guide to the Sea Fishes of New Zealand, (William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1982) ISBN 0-00-216987-8
Giải Goncourt cho tiểu thuyết đầu tay

Giải Goncourt cho tiểu thuyết đầu tay (tiếng Pháp: Prix Goncourt du premier roman) - trước đây là "Bourse Goncourt" (Học bổng Goncourt) - là một giải thưởng văn học của Hội văn học Goncourt thiết lập từ năm 1990 bên cạnh Giải Goncourt. Giải này có sự hợp tác của Hội đồng thành phố Paris.

Danh sách người đoạt giải

Tham khảo
Cây phân tích cú pháp

Cây phân tích cú pháp (tiếng Anh là parse tree) là một cây có gốc và thứ tự dùng để thể hiện cấu trúc cú pháp học của một chuỗi theo như một vài dạng ngữ pháp chính thức.

Ghi chú

Tham khảo
Ágel, V., Ludwig Eichinger, Hans-Werner Eroms, Peter Hellwig, Hans Heringer, and Hennig Lobin (eds.) 2003/6. Dependency and valency: An international handbook of contemporary research. Berlin: Walter de Gruyter.
Chiswell, Ian and Wilfrid Hodges 2007. Mathematical logic. Oxford: Oxford University Press.
Aho, Alfred et al. 2007. Compilers: Principles, techniques, & tools. Boston: Pearson/Addison Wesley.

Liên kết ngoài
Syntax Tree Editor
Linguistic Tree Constructor
phpSyntaxTree – Online parse tree drawing site
phpSyntaxTree (Unicode) – Online parse tree drawing site (improved version that supports Unicode)
Qtree – LaTeX package for drawing parse trees
TreeForm Syntax Tree Drawing Software
rSyntaxTree Enhanced version of phpSyntaxTree in Ruby with Unicode and Vectorized graphics
Visual Introduction to Parse Trees Introduction and Transformation
OpenCourseOnline Dependency Parse Introduction (Christoper Manning)
Nothobranchius kadleci

Nothobranchius kadleci là một loài cá nhỏ, sinh sống ở những vùng nước tạm thuộc Châu Phi. Đây được xem là loài động vật có xương sống phát triển nhanh nhất, chỉ mất 17 ngày là đạt đến giai đoạn sinh sản kể từ lúc trứng nở.

Mặt sinh học
Theo Martin Reichard từ Viện Sinh học Động vật có xương sống, Viện hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc thì khả năng trưởng thành tính dục nhanh chóng ở những con cá này đặc biệt quan trọng vì nơi cư trú của chúng có thể cạn khô trong vòng từ 3 đến 4 tuần. Loài Nothobranchius kadleci cũng có tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc, với một số cá thể phát triển đến gần 1/4 chiều dài lúc trưởng thành trong vòng một ngày.

Tham khảo

Đọc thêm
Reichard, M. (2010) Nothobranchius kadleci (Cyprinodontiformes: Nothobranchiidae), a new species of annual killifish from central Mozambique. Zootaxa 2332:49-60. Liên kết ngoài
Phoxinus

Phoxinus là một chi cá nước ngọt trong họ cá chép (Cyprinidae) của bộ Cypriniformes.

Loài
Ngoài các loài được liệt kê dưới đây, Chrosomus thường được bao gồm trong chi này.
Phoxinus bigerri Kottelat, 2007
Phoxinus brachyurus L. S. Berg, 1912 (Seven River's minnow)
Phoxinus colchicus L. S. Berg, 1910
Phoxinus grumi L. S. Berg, 1907
Phoxinus issykkulensis L. S. Berg, 1912 (Issyk-kul' minnow)
Phoxinus jouyi (D. S. Jordan & Snyder, 1901)
Phoxinus keumkang (M. K. Chyung, 1977)
Phoxinus kumgangensis L. T. Kim, 1980
Phoxinus lumaireul (Schinz, 1840)
Phoxinus neogaeus Cope, 1867 (Finescale dace)
Phoxinus oxyrhynchus (T. Mori, 1930)
Phoxinus phoxinus (Linnaeus, 1758) (Eurasian minnow)
Phoxinus saylori C. E. Skelton, 2001 (Laurel dace)
Phoxinus semotilus (D. S. Jordan & Starks, 1905)
Phoxinus septimaniae Kottelat, 2007
Phoxinus steindachneri Sauvage, 1883
Phoxinus strandjae Drensky, 1926
Phoxinus strymonicus Kottelat, 2007
Phoxinus tchangi X. Y. Chen, 1988
Phoxinus ujmonensis Kaschenko, 1899
Chú thích

Tham khảo
Peter Agre

|birth_place = Northfield, Minnesota, Mỹ
|residence =
|citizenship =
|nationality = Mỹ
|ethnicity =
|field = Hóa học
|work_institutions =
|alma_mater =
Augsburg College
Đại học Johns Hopkins
Đại học Case Western Reserve
|doctoral_advisor =
|doctoral_students =
|known_for =
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|prizes = Giải Nobel Hóa học năm 2003
|religion =
|footnotes =
|signature =
}}
Peter Agre (sinh 1949) là nhà hóa học người Mỹ. Ông giành Giải Nobel Hóa học năm 2003 cùng với Roderick MacKinnon vì những nghiên cứu về cách thức các chất chủ chốt tiến vào hoặc rời khỏi các tế bào trong cơ thể, và khám phá của họ liên quan tới các lỗ nhỏ, được gọi là "kênh", trên bề mặt tế bào. Cả hai đều có vinh dự gặp Tổng thống Mỹ George W. Bush tại văn phòng hình trái xoan.

Chú thích
Phoxinus bigerri

Phoxinus bigerri là một loài cá được mô tả vào năm 2007.
Hình ảnh

Tập tin:Phoxinus bigerri 02 by-dpc.jpg
Tập tin:Phoxinus bigerri 03 by-dpc.jpg
Tập tin:Phoxinus bigerri 04 by-dpc.jpg

Chú thích

Tham khảo

Three new species of minnow described
Bọ đất vàng

Carabus auratus, Bọ mặt đất vàng, là một thành viên của họ Carabidae, nguồn gốc ở vùng trung tâm và phía tây của châu Âu.
Mô tả
Nó đạt đến một chiều dài cơ thể từ 1,7 và 2&nbsp;cm. Các cánh cứng, được đánh dấu bằng ba rãnh dọc rộng, màu vàng-xanh óng ánh, như đầu và ngực. Chân, râu và phần miệng có màu da cam.
Tham khảo
Shimomura Osamu

|birth_place = Kyoto, Nhật Bản
|death_date=
|death_place=Nagasaki, Nhật Bản
|residence =
|citizenship =
|nationality =
|ethnicity =
|field = Hóa học
|work_institutions =
Đại học Princeton
Đại học Y khoa Boston
Phòng thí nghiệm sinh học biển
|alma_mater =
Đại học Nagasaki
Đại học Nagoya
|doctoral_advisor =
|doctoral_students =
|known_for =
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|prizes = Giải Nobel Hóa học năm 2008
|religion =
|footnotes =
|signature =
}}
Shimomura Osamu (tiếng Nhật: 下 村 修; 27 tháng 8 năm 1928 – 19 tháng 10 năm 2018) là nhà hóa học người Mỹ gốc Nhật. Ông cùng với Martin Chalfie và Roger Y. Tsien giành Giải Nobel Hóa học năm 2008 nhờ sự khám phá đầu tiên về GFP và một loạt các phát triển quan trọng dẫn tới việc sử dụng nó như một công cụ quan trọng trong sinh học.
Chú thích
Martin Chalfie

|image = Martin Chalfie-press conference Dec 07th, 2008-4.jpg
|image_size = 220px
|caption =
|birth_date =
|birth_place = Chicago, Illinois, Mỹ
|residence =
|citizenship =
|nationality =
|ethnicity =
|field = Hóa học
|work_institutions = Đại học Columbia
|alma_mater = Đại học Harvard
|doctoral_advisor =
|doctoral_students =
|known_for =
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|prizes =
Giải Rosenstiel năm 2006
Giải Nobel Hóa học năm 2008
Huy chương Edmund B. Wilson năm 2008
|religion =
|footnotes =
|signature =
| spouse = }}
}}
Martin Lee Chalfie (sinh 1947) là nhà hóa học người Mỹ. Ông cùng với hai nhà hóa học gốc châu Á là Shimomura Osamu và Roger Y. Tsien trở thành những người xứng đáng nhận Giải Nobel Hóa học năm 2008 vì có khám phá đầu tiên về GFP và một loạt các phát triển quan trọng dẫn tới việc sử dụng nó như một công cụ quan trọng trong sinh học.

Chú thích
Thái Hòa (diễn viên)

| nơi sinh = Sài Gòn, Việt Nam Cộng hòa
| ngày mất =
| nơi mất =
| quốc tịch =
| dân tộc = Kinh
| nghề nghiệp = Diễn viên
| spouse =
| children = 2
| năm hoạt động = 1998–nay
| giải thưởng = Danh sách
}}

Hồ Thái Hòa, thường được biết đến với nghệ danh Thái Hòa (sinh ngày 10 tháng 8 năm 1974), là một nam diễn viên người Việt Nam. Nổi tiếng nhờ khả năng biến hóa thần sầu trong từng vai diễn, anh được đánh giá là một trong những diễn viên Việt Nam xuất sắc nhất trong thế hệ của mình.

Tiểu sử
Thái Hòa sinh ngày 10 tháng 8 năm 1974 tại Sài Gòn. Sau này lớn lên, do có lòng đam mê nghệ thuật nên anh quyết định làm diễn viên, cách diễn xuất của Thái Hòa khiến không ít khán giả yêu quý. Không những thế, anh còn đảm nhận luôn vai trò biên kịch sân khấu và đạo diễn sân khấu, hai tác phẩm ăn khách nhất của anh là Người vợ ma và Quả tim máu.

Thái Hòa còn lấn sân sang lĩnh vực điện ảnh, bộ phim đầu tiên anh tham gia là phim Những đứa con thành phố, sau này anh gây nhiều ấn tượng với những bộ phim hài của đạo diễn Việt kiều Charlie Nguyễn như là Để Mai tính, Long Ruồi, Cưới ngay kẻo lỡ, Tèo em và Để Mai tính 2. gần đây nhất là phim " cây táo nở hoa".

Hiện nay, Thái Hòa đang sống với người vợ mới tên Hồng Thu.

Sự nghiệp diễn xuất

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Lồng tiếng
Biệt đội chim cánh cụt vùng Madagascar vai Skipper
Nữ hoàng băng giá vai Olaf (2013)
Angry Birds vai Red (2016)
Frozen: Chuyến phiêu lưu của Olaf vai Olaf (2017)
Angry Birds 2 vai Red (2019)
Nữ hoàng băng giá 2 vai Olaf (2019)
Công viên kỳ diệu vai Nhím đội trưởng (2019)

MV đã tham gia

Hài đã đóng

Anh chồng nhát
Chuyện cái bồ
Người nhà quê
Xích lô
Rình trộm
Tình bạn
Mướn chồng
Món quà tất niên
Vợ chồng thằng Đậu
Mùa xuân cưới em
Đồ thật
Vé số 10 triệu đồng
Hột mít
Hết biết
Chưa chắc đâu ba
Quán ăn bể bụng
Chỉ tại cái thiệp
Hai thằng khờ
Cha con Tí Tèo
Chưa chắc đâu ba
Kẻ cắp gặp bà già
Chia tay trong nước mắt
Người nhà quê

Kịch đã đóng
Phòng trọ ba người
Người vợ ma
Người vợ ma 2
Quả tim máu
Cưới dùm
Tứ hỷ lâm môn
3 sui gia hai đám cưới
Thông điệp xanh
Còn mãi mùa xuân

Biên kịch sân khấu
Người vợ ma (chỉnh sửa từ kịch bản gốc của tác giả Xuyên Lâm)
Quả tim máu

Đạo diễn sân khấu
Người vợ ma
Quả tim máu
Tứ hỷ lâm môn

Các giải thưởng
Giải diễn viên triển vọng trong liên hoan sân khấu hài toàn thành 1998
Huy chương bạc Liên hoan sân khấu mùa thu với vai Trần Văn trong vở "Thông điệp xanh"

Chú thích

Liên kết ngoài
Thái Hòa tại Internet Movie Database
Thái Hòa tại Facebook
Thái Hòa tại Kịch Hồng Vân
ISO 10006

ISO 10006:2003 (Hệ thống quản lý chất lượng - Hướng dẫn quản lý chất lượng dự án) là một tiêu chuẩn quốc tế được phát triển bởi Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế.

ISO 10006:2003 đưa ra hướng dẫn việc áp dụng quản lý chất lượng trong các dự án.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho mọi dự án với sự đa dạng khác nhau: dự án lớn hoặc nhỏ, đơn giản hay phức tạp, ngắn hạn hay dài hạn, dự án thực hiện trong các môi trường khác nhau.

ISO 10006:2003 không phải là tài liệu hướng dẫn về quản lý dự án.

ISO 10006:2003 là một tài liệu hướng dẫn quản lý chất lượng trong các dự án, giúp đảm bảo chất lượng của các quy trình cũng như các sản phẩm của dự án, nó không nhằm mục đích sử dụng cho việc cấp chứng chỉ hay công nhận.

Tham khảo
Tiêu chuẩn ISO 10006: 2003

Kết hợp giữa ISO 10006 và Sách Quản lý dự án sẽ đảm bảo thành công cho các dự án Combining the ISO 10006 and PMBOK To Ensure Successful Projects

Tham khảo
Fushigidane

}}

, được gọi là Bulbasaur () trên toàn thế giới, là loài Pokémon đầu tiên trong nhượng quyền thương mại Pokémon của Nintendo và Game Freak. Được thiết kế bởi Atsuko Nishida, Fushigidane đã ra mắt trong Pokémon Red và Blue với tư cách là Pokémon khởi đầu. Kể từ đó, nó đã xuất hiện trở lại trong các phần tiếp theo, trò chơi phụ, hàng hóa liên quan, và các tác phẩm chuyển thể hoạt hình và in ấn của nhượng quyền thương mại.; tên tiếng Anh của Fushigidane bắt nguồn từ việc kết hợp từ "bulb" và từ "dinosaur" (bulb: quả bầu, dinosaur: khủng long).

Fushigidane có thể nhịn ăn trong nhiều ngày nhờ quả bầu trên lưng cung cấp năng lượng. Trong anime, Fushigidane là một trong những Pokémon chính của Satoshi trong những mùa đầu tiên, cũng là một Pokémon của Haruka trong mùa ba. Nó cũng xuất hiện trong nhiều manga khác nhau, và được sở hữu bởi nhân vật chính Red trong manga Pokémon Adventures. Fushigidane đã được xuất hiện trong vô số các mặt hàng, bao gồm đồ chơi, móc chìa khóa và búp bê sang trọng.

Sinh học
Bulbasaur là một Pokemon nhỏ, bốn chân với màu xanh lá cây để da hơi xanh màu xanh lá cây và đen tối hơn các bản vá lỗi màu xanh lá cây. Nó có đôi mắt màu đỏ trắng và màng cứng nhọn, cấu trúc tai giống như ở trên đỉnh đầu của nó. Mõm ngắn và thẳng thừng, và nó có một cái miệng rộng. Một cặp nhỏ, chỉ có thể nhìn thấy răng ở hàm trên khi miệng của nó đang mở. Mỗi chân dày của nó với ba móng vuốt sắc nhọn. Ngày trở lại của nó là một bóng cây xanh, được phát triển từ một hạt giống trồng có lúc sinh. Bóng đèn điện cung cấp cho nó năng lượng thông qua quang hợp cũng như từ hạt giàu dinh dưỡng chứa trong đó.

Như đã đề cập trong anime, starter Pokémon được nâng lên bởi người nuôi phải được phân phối đến mới giảng viên. Sau khi đã được thuần hóa từ khi sinh ra, Bulbasaur được coi là cả một Pokémon hiếm và cư xử tốt. Nó được gọi là cực kỳ trung thành, thậm chí sau khi bị bỏ rơi lâu dài. Bulbasaur cũng đã thể hiện mình là một người chăm sóc tuyệt vời, thậm chí có một kỹ thuật đặc biệt gọi là "Bulba-by." Để thực hiện kỹ thuật này, Bulbasaur sử dụng dây leo của mình để chọn lên một Pokémon trẻ và dịu dàng đá một trẻ trong không khí.

Nó được tìm thấy ở vùng đồng cỏ và rừng trên toàn khu vực Kanto. Tuy nhiên, do tình trạng Bulbasaur như starter Pokémon, nó là khó có được trong tự nhiên và thường được tìm thấy thuộc sở hữu của một huấn luyện. Nó đã được quan sát thấy rằng bóng của một Bulbasaur sẽ nhấp nháy màu xanh khi nó đã sẵn sàng để phát triển. Nếu nó không muốn tiến hóa, nó đấu tranh chống lại sự biến đổi. Nhiều Bulbasaur thu thập hàng năm trong một khu vườn ẩn trong Kanto để trở thành Ivysaur trong một buổi lễ được dẫn dắt bởi một Venusaur.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bulbasaur (Fushigidane) trên Bulbapedia
Fushigidane trên Từ điển Pokémon Việt Nam
Bulbasaur (Fushigidane) trên Pokemon.com
Chất lượng

Chất lượng hay đúng ra phẩm chất là một phạm trù phức tạp và có nhiều định nghĩa khác nhau. Có rất nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng.
Hiện nay có một số định nghĩa về chất lượng đã được các chuyên gia chất lượng đưa ra như sau:

" Chất lượng là sự phù hợp với nhu cầu" (theo Juran - một Giáo sư người Mỹ).

" Chất lượng là sự phù hợp với các yêu cầu hay đặc tính nhất định" Theo Giáo sư Crosby.

" Chất lượng là sự sự thoả mãn nhu cầu thị trường với chi phí thấp nhất" Theo Giáo sư người Nhật – Ishikawa.

Trong mỗi lĩnh vực khác nhau, với mục đích khác nhau nên có nhiều quan điểm về chất lượng khác nhau. Tuy nhiên, có một định nghĩa về chất lượng được thừa nhận ở phạm vi quốc tế, đó là định nghĩa của Tổ chức Tiêu chuẩn hoá Quốc tế. Theo điều 3.1.1 của tiêu chuẩn ISO 9000:2005 định nghĩa chất lượng là: "Mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp có đặc tính vốn có"

Chất lượng là khái niệm đặc trưng cho khả năng thoả mãn nhu cầu của khách hàng. Vì vậy, sản phẩm hay dịch vụ nào không đáp ứng được nhu cầu của khách hàng thì bị coi là kém chất lượng cho dù trình độ công nghệ sản xuất ra có hiện đại đến đâu đi nữa. Đánh giá chất lượng cao hay thấp phải đứng trên quan điểm người tiêu dùng. Cùng một mục đích sử dụng như nhau, sản phẩm nào thoả mãn nhu cầu tiêu dùng cao hơn thì có chất lượng cao hơn.

Yêu cầu của khách hàng đối với sản phẩm hay dịch vụ thường là: tốt, đẹp, bền, sử dụng lâu dài, thuận lợi, giá cả phù hợp.
Chú thích

Tham khảo
Tamu Massif

| volcanic_arc/belt =
| Phun trào gần nhất =
| first_ascent =
| Hành trình dễ nhất =
}}

Tamu Massif là núi lửa hình khiên ngầm đã ngừng hoạt động ở tây bắc Thái Bình Dương. Nó là núi lửa lớn nhất trên Trái Đất và là một trong những núi lửa lớn nhất Hệ Mặt Trời.















}}

Chú thích
Chu trình PDCA

PDCA hay Chu trình PDCA (Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm tra – Cải tiến) là chu trình cải tiến liên tục được Tiến sĩ Deming giới thiệu cho người Nhật trong những năm 1950. Mặc dù lúc đầu ông gọi là Chu trình Shewart để tưởng nhớ Tiến sĩ Walter A. Shewart - người tiên phong trong việc kiểm tra chất lượng bằng thống kê ở Mỹ từ những năm cuối của thập niên 30. Tuy nhiên người Nhật lại quen gọi nó là chu trình Deming hay vòng tròn Deming.

Nội dung của các giai đoạn của chu trình này có thể tóm tắt như sau:

Plan: Lập kế hoạch, xác định mục tiêu, phạm vi, nguồn lực để thực hiện, thời gian và phương pháp đạt mục tiêu.

Do: Đưa kế hoạch vào thực hiện.

Check: Kiểm tra lại kế hoạch và kiểm tra kết quả thực hiện kế hoạch.

Act: Dựa trên kết quả kiểm tra, tiến hành cải tiến chương trình.

Với hình ảnh một đường tròn lăn trên một mặt phẳng nghiêng (theo chiều kim đồng hồ), chu trình PDCA cho thấy thực chất của quá trình quản lý chất lượng là sự cải tiến liên tục và không bao giờ ngừng. Trên thực tế việc thực hiện chu trình PCDA phức tạp hơn nhiều so với tên của nó. Tuy nhiên, chu trình PDCA là nền tảng cho các chu trình cải tiến trong ISO 9001. Khi một tổ chức thực hiện được chu trình PDCA cũng sẽ làm chủ được hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001.

Đâu là khâu quan trọng nhất trong chu trình PDCA:

Trong quy trình PDCA, các giai đoạn Plan, Do, Check, và Act là 4 yếu tố trụ cột của mô hình và cần phải thực hiện các bước này một cách chính xác và theo một trình tự để mang lại sự thành công của quy trình cải tiến.

Tuy nhiên, nói về sự quan trọng thì bước Plan (lập kế hoạch) được xem là quan trọng nhất vì bước này được xem là bước xây dựng nền móng cho toàn bộ chu trình PDCA. Trong khâu Plan, doanh nghiệp cần phải xây dựng các mục tiêu và chỉ tiêu đo lường hiệu quả cụ thể của quá trình cải tiến để có được những đánh giá chính xác nhất. Nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng bước này thì toàn bộ quy trình cải tiến liên tục có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Xem thêm
AIDA (marketing)
COBIT
DMAIC
Chú thích

Đọc thêm

The Improvement Guide: A Practical Approach to Enhancing Organizational Performance, 2nd Edition by Gerald J. Langley, Ronald Moen, Kevin M. Nolan, Thomas W. Nolan, Clifford L. Norman, Lloyd P. Provost Published by Jossey-Bass ISBN 978-0-470-19241-2

Liên kết ngoài
PDCA Guidance
Đảm bảo chất lượng

Đảm bảo chất lượng (QA) là một cách thức ngăn ngừa lỗi hoặc khuyết tật trong sản xuất và hạn chế các vấn đề khi cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ tới khách hàng. Theo ISO 9000 định nghĩa, đây là "một phần trong quản lý chất lượng, tập trung vào việc mang tới sự tin tưởng rằng các yêu cầu về chất lượng sẽ được đáp ứng". Việc ngăn ngừa khuyết tật trong đảm báo chất lượng có những điểm khác biệt với việc phát hiện và loại bỏ khuyết tật trong kiểm soát chất lượng. Công việc này được coi là nghiêng về bên trái trong quá trình thực hiện sản xuất vì nó tập trung vào chất lượng sớm hơn (ví dụ như tập trung ở phần bên trái của sơ đồ tuyến tính đọc từ trái sang phải).

Hai thuật ngữ "đảm bảo chất lượng" và "kiểm soát chất lượng" thường được sử dụng thay thế cho nhau để chỉ những cách bảo đảm chất lượng của dịch vụ hoặc sản phẩm.

Đảm bảo chất lượng bao gồm các hoạt động hành chính và thủ tục được thực hiện trong một hệ thống chất lượng để các yêu cầu và mục tiêu đối với sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động sẽ được đáp ứng. Điều này trái ngược với kiểm soát chất lượng, vốn chỉ tập trung vào đầu ra của quá trình.

Tham khảo