undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Hồi Nhật Bản

Hồi Nhật Bản (danh pháp khoa học: Illicium anisatum) là loài cây bụi cao từ 3,0-4,6 mét tương tự như hồi Trung Quốc. Nó có độc tính cao, vì thế nó không thể ăn được; thay vì thế, nó được dùng để đốt như hương ở Nhật Bản, tại đây nó được gọi là sikimi và là gốc của từ axit shikimic. Các trường hợp ngộ độc, như "các tổn thương thần kinh nghiêm trọng, chẳng hạn chứng co giật", được báo cáo sau khi sử dụng trà có chứa đại hồi có thể là do bị lẫn các loại hồi này.

I. anisatum có nguồn gốc ở Nhật Bản. Nó là tương tự như I. verum, nhưng quả của nó nhỏ hơn và có mùi yếu hơn, và người ta cho rằng mùi của nó giống như mùi của quả bạch đậu khấu nhiều hơn là giống với hồi. Do độc tính của nó nên nó không thích hợp trong sử dụng để điều trị các bệnh nội khoa. Trong y học cổ truyền Trung Quốc người ta dùng nó để điều trị một số bệnh ngoài da.

Hồi Nhật Bản chứa anisatin, shikimin và sikimitoxin, là các chất hây ra các thương tổn nghiêm trọng cho thận, đường tiết niệu và các cơ quan tiêu hóa. Các hợp chất khác tồn tại trong các loài có độc tính của chi Illicium là safrol và eugenol, các chất này không có trong đại hồi (I. verum) và chúng được sử dụng để xác định việc làm giả đại hồi.

Anisatin và các dẫn xuất của nó bị nghi là có các phản ứng như là các chất gây ức chế GABA (Axít gama-aminobutyric) mạnh.

Không thể phân biệt đại hồi với hồi Nhật Bản trong các dạng khô hay đã chế biến chỉ theo biểu hiện bề ngoài của chúng, do sự tương tự về hình thái giữa các loài này.

Liên kết ngoài
Bài tư vấn của FDA về "trà" đại hồi
Các độc tính đối với trẻ vị thành niên khi sử dụng trà đại hồi

Tham khảo
Chi Đương quy

Chi Đương quy hay chi Bạch chỉ (danh pháp khoa học: Angelica) là một chi của khoảng 104 loài cây thân thảo cao sống hai năm hay lâu năm trong họ Apiaceae, có nguồn gốc ở vùng ôn đới và cận cực của Bắc bán cầu, chúng phổ biến cao về phía bắc tới tận Iceland và Lapland. Chúng cao từ 1 đến 2 mét, với các lá hình lông chim kép lớn và các tán hoa kép lớn có màu trắng hay trắng ánh lục.

Các loài

Angelica acutiloba - Đương quy Nhật Bản
Angelica ampla - Bạch chỉ khổng lồ
Angelica amurensis - Đương quy Amur
Angelica anomala - Đương quy lá hẹp
Angelica archangelica - Bạch chỉ cảnh
Angelica arguta - Bạch chỉ Lyall
Angelica atropurpurea - Bạch chỉ thân tía, Bạch chỉ Alexanders
Angelica breweri - Bạch chỉ Brewer
Angelica californica - Bạch chỉ California
Angelica callii - Bạch chỉ Call
Angelica canbyi - Bạch chỉ Canby
Angelica cincta - Đương quy Hồ Bắc
Angelica dahurica - bạch chỉ
Angelica dawsonii - Bạch chỉ Dawson
Angelica decursiva - Tiền hồ hoa tím
Angelica dentata - Bạch chỉ ven biển
Angelica glabra - Bạch chỉ
Angelica genuflexa - Bạch chỉ quỳ
Angelica gigas - Đương quy Triều Tiên
Angelica grayi - Bạch chỉ xám
Angelica grosserrata - Độc hoạt
Angelica hendersonii - Bạch chỉ Henderson
Angelica kingii - Bạch chỉ vua
Angelica lineariloba - Bạch chỉ độc
Angelica lucida - Bạch chỉ bờ biển
Angelica morii - Phúc sâm
Angelica nitida - Đương quy Thanh Hải
Angelica omeiensis - Đương quy Nga Mi
Angelica pachyacarpa
Angelica palustris
Angelica pinnata - Bạch chỉ lá nhỏ
Angelica pubescens - Độc hoạt
Angelica roseana - Bạch chỉ hồng
Angelica sinensis - Đương quy
Angelica scabrida - Bạch chỉ núi Charleston
Angelica setchuensis - Đương quy Tứ Xuyên
Angelica sylvestris - Bạch chỉ hoang
Angelica tomentosa - Bạch chỉ lông tơ
Angelica triquinata - Bạch chỉ màng
Angelica tsinlingensis - Đương quy Tần Lĩnh
Angelica valida - Đương quy Kim Sơn
Angelica venenosa - Bạch chỉ tóc
Angelica wheeleri - Bạch chỉ Utah

Nuôi trồng và sử dụng
Một số loài được trồng để làm chất tạo mùi vị cũng như sử dụng các tính chất y học của chúng. Đáng chú ý nhất trong số này là Bạch chỉ cảnh (A. archangelica) được biết rộng rãi nhất như là Bạch chỉ. Thổ dân ở Lapland sử dụng các rễ to làm thực phẩm và thân cây làm thuốc. Các thân cây non và gân lá (gân giữa) có màu xanh lục và được bán như là đồ trang trí và tạo mùi vị cho kẹo. Rễ và hạt đôi khi được dùng để tạo mùi cho rượu gin.

Bạch chỉ bờ biển (A. lucida) đã được dùng để ăn như là một loại "cần tây hoang dại".

A. sylvestris và một số loài khác bị một số ấu trùng của một vài loài Lepidoptera ăn.

Chú thích

Tham khảo


Bài này lấy dữ liệu từ phạm vi công cộng của Bách khoa toàn thư Grocer.

Liên kết ngoài
Chi Angelica
Estragole

Estragole, hay estragol, p-allylanisol, methyl chavicol, là một hợp chất hữu cơ nguồn gốc tự nhiên. Cấu trúc hóa học của nó bao gồm một vòng benzen được thay thế bởi một nhóm mêtôxy và một nhóm prôpenyl. Estragol là đồng phân liên kết đôi của anethol. Ở điều kiện bình thường, nó là một chất lỏng từ không màu tới vàng nhạt. Nó là thành phần chủ yếu của tinh dầu ngải giấm và chiếm từ 60-75% tinh dầu của cây này. Nó cũng được tìm thấy trong tinh dầu thông và nhựa thông.

Estragol được sử dụng trong sản xuất nước hoa và phụ gia thực phẩm để tạo mùi.
Xem thêm
Anethol, đồng phân liên kết đôi
Chavicol, chất dẫn xuất từ phenol tương tự
Safrol, chất dẫn xuất từ mêtylenđiôxy tương tự

Tham khảo
Hector Malot

| birth_place = La Bouille, Pháp
| death_date =
| death_place = Fontenay-sous-Bois, Pháp
}}Hector Malot (20/05/1830 - 17/07/1907) là nhà văn nổi tiếng người Pháp, các tiểu thuyết của ông được nhiều thế hệ độc giả trên thế giới yêu quý.
Hector Malot sinh ra ở La Bouille, Seine-Maritime. Anh đã học luật tại Rouen và Paris, nhưng sau này lại đam mê văn học. Anh đã làm nhà phê bình kịch cho Lloyd Francais và nhà phê bình văn học cho L'Opinion Nationale.
nhà phê bình kịch cho tờ Lloyd Francais và nhà phê bình văn học cho tờ
Ông sinh tại La Bouille, miền Tây nước Pháp. Tác phẩm đầu tay "Những người tình" của ông xuất bản năm 1859 đã gây được tiếng vang lớn. Trong sự nghiệp của mình ông đã viết trên 70 tác phẩm. Tác phẩm Trong gia đình (1893) và đặc biệt là Không gia đình (1878) được các bạn nhỏ tuổi yêu thích.

Ông mất tại Fontenay sous Bois.

Các tác phẩm
Sans Famille (1878)
En Famille (1893)
Tham khảo
Khai sơn

Khai sơn (開山) có nghĩa là mở núi lấy đường đi. Chỉ công việc mở mang lúc đầu.

Trong Phật giáo, từ khai sơn&nbsp;– cũng được gọi là Khai sơn lập tự (開山立寺) hoặc Khai sơn kiến tự (開山建寺)&nbsp;– chính là việc kiến lập một ngôi chùa, một thiền viện. Thời xưa, các đạo trường tu hành phần lớn đều được kiến lập ở những nơi nhàn tĩnh, trong núi rừng yên lặng nên người ta dùng chữ khai sơn. Ngày nay, phàm có khai sáng một tự viện người ta đều gọi là khai sơn cả. Cũng có lúc người mộ đạo khai sáng tự viện, nhưng sau đó lại mời một cao tăng đến để khai sơn. Phật Tổ thống kỉ (佛祖統紀) quyển 14, truyện Trạch Khanh (擇卿, Đại Chính 49.222a) ghi như sau: "Sau khi xây Thọ Thánh viện xong, họ thỉnh sư khai sơn."

Vân Cư Sơn Chí (142, hạ) ghi:

:遂立志開山弘法、立寺傳教、利己利他、濟人濟世。
:Sư liền lập chí khai sơn hoằng pháp, cất chùa truyền giáo, lợi mình lợi người, cứu giúp mọi người.

Ngoài ra, vị Khai Tổ của một tông phái cũng được gọi là Khai sơn, như trường hợp Đạo Nguyên Hi Huyền được gọi là Khai sơn Thiền sư, Thân Loan Thánh nhân được gọi là Khai sơn Thánh nhân.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Từ điển Thiền Tông Hán Việt. Hân Mẫn & Thông Thiền biên dịch. TP HCM 2002.
Thân Loan

Thân Loan (zh. 親鸞, ja. shinran), 1173-1262, là Cao tăng người Nhật, sáng lập Tịnh độ chân tông (ja. jōdo-shin-shū) của Phật giáo Nhật Bản.

Ông là học trò của Pháp Nhiên (zh. 法燃, ja. hōnen, Tịnh độ tông) nhưng có quan điểm khác thầy. Giáo pháp của tông này không còn giống Phật pháp nguyên thủy là bao nhiêu. Ba ngôi báu (Tam bảo, sa. triratna) được đơn giản hoá thành lời thệ nguyện của đức Phật A-di-đà (sa. amitābha) – nói chính xác hơn là lời nguyện thứ 18 trong 48 lời nguyện của Ngài. Ngôi báu thứ ba của Tam bảo là Tăng-già bị bác bỏ, các đệ tử của ông hoàn toàn là những Cư sĩ, chính ông lập gia đình. Theo Thân Loan thì sự tu tập thuần tuý theo Tự lực vô bổ. Ông quan niệm rằng, mọi người đều cần sự giúp đỡ từ bên ngoài (Tha lực) của đức A-di-đà và giải thoát chỉ có thể đạt được với sự giúp đỡ của Ngài. Ông quy tất cả các phương pháp tu hành về một: là Niệm Phật, niệm danh hiệu của Phật A-di-đà và cho rằng đó chính là sự báo ân đối với vị Phật này và ngay cả cách niệm Phật này cũng trở thành dư thừa nếu niềm tin của người niệm danh nơi Ngài đủ mạnh, vững chắc.

Thân Loan quan niệm rằng người tu hành Phật đạo có thể sống tại gia. Ông bị Tăng-già tại Kinh Đô (kyōto) trục xuất và bị đày đi đến một tỉnh miền Bắc bởi vì sống chung với một phụ nữ. Theo yêu cầu của thầy, ông cưới vợ để chứng minh rằng Giới luật dành cho tăng chúng không phải là điều kiện chính yếu để đạt giải thoát. Việc này gây sự bất hoà và chia rẽ trong giới đệ tử của Pháp Nhiên vì đa số tăng sĩ muốn giữ giới độc thân.

Sau đó Thân Loan sống bên lề xã hội, cùng với những kẻ mà theo ông là không biết phân biệt thiện ác. Thân Loan cho rằng Phật A-di-đà là vị sẵn sàng hơn cả cứu độ những người "kém cỏi" vì những người này không có gì khác hơn là lòng tin nơi A-di-đà. Còn những người "giỏi giang" hơn thì hay bị rơi vào ý nghĩ – theo ông là mê lầm – là nhờ thiện nghiệp hay Công đức tự tạo mà có thể đạt giải thoát. Ông chỉ biết đến thệ nguyện thứ 18 của Phật A-di-đà và vì vậy có nhiều khác biệt với Tịnh độ tông và Pháp Nhiên.

Chú thích

Tham khảo
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Bánh căn

Bánh căn là một loại bánh phổ biến của Ninh Thuận, Bình Thuận . Sau này được phát triển ở vùng Nam Trung Bộ, đặc biệt ở các tỉnh Khánh Hòa, Lâm Đồng, Bình Thuận. Bánh căn có hình dáng gần với bánh khọt ở các tỉnh phía Nam, nhưng cách làm hoàn toàn khác. Nếu như bánh khọt là loại bột gạo "chiên" (vì có dùng dầu mỡ) thì bánh căn là loại bột gạo "nướng". Làm bánh căn thường phải có khuôn đúc đặc biệt, thường làm bằng đất nung, và có nhiều lỗ tròn để đặt khuôn. Vì bánh căn nhỏ nên thường tính theo cặp chứ không theo cái, ở giữa có thể quét mỡ hành hoặc đổ trứng. Bánh căn thường ít được dọn cùng rau sống ăn lá, mà thường ăn kèm với xoài xanh, khế chua, dưa leo băm sợi.

Nước chấm đi kèm theo thường là nước mắm pha loãng, tỏi, ớt... hoặc nước cá kho (thường là cá nục), khi dùng thường nhúng nguyên bánh vào nước chấm. Nước chấm có thể bỏ thêm xíu mại, mỡ hành để tăng thêm hương vị và dinh dưỡng.

Lịch sử
Không ai biết bánh căn có từ bao giờ, nhưng nguồn gốc là một món ăn của người Chăm. Qua thời gian, người Việt đã học hỏi và sáng tạo thêm nhiều cách thức mới, làm món ăn này thêm đặc sắc hơn, như ăn với nhiều loại nước chấm hơn, thêm vào bánh nào là tôm, mực, trứng...

Thành phần
Phần bánh: hỗn hợp gạo nước đã xay nhuyễn. (có thể trộn thêm trứng sống vào, bánh có trứng thường nở to hơn, thơm ngon nhưng cũng mau cháy hơn bánh thường).
Phần nước chấm: nước mắm giã (nước mắm, tỏi, ớt, nước cốt chanh, muối, đường), nước cá kho, nước sốt cà, nước mắm nêm.
Phần đồ ăn thêm: trứng luộc, chả cá, xíu mại, tóp mỡ.
Ăn kèm thêm xoài sống, khế, dưa leo, đồ chua.

(các thành phần trên có thể có hoặc không, tùy khẩu vị người ăn, hàng quán, địa phương)

Chế biến
Ngâm gạo khoảng chừng 6 tiếng, cho thêm ít cơm nguội rồi đem đi xay nhuyễn.
Nướng bánh: Lò nướng bằng đất nung, phổ biến là loại 10 khuôn tròn nhỏ (chủ yếu là sản phẩm của gốm Bàu Trúc). Nhóm và quạt cho hừng lửa than. Đợi lò nóng mới cho khuôn lên, rồi thoa vào mỗi khuôn 1 lớp dầu mỡ (tùy người làm, có thể không cần dầu mỡ). Chờ khuôn thật nóng mới đổ bột vào. Đậy nắp lại, đợi một lúc cho mặt bánh rỗ, mùi bột bánh cháy xém thoảng lên, mặt dưới vàng giòn là chín. Người làm có thể thêm một ít hành lá xắt nhỏ lên trên, sau đó cạy bánh từ một khuôn khác úp vào cái bánh đã rải hành. Rồi cạy cả cặp bánh ra. Hoàn thành.
(cách chế biến này có thể khác, tùy người làm, hàng quán, địa phương)

Liên kết ngoài

Tham khảo
Độ nghiêng trục quay

Trong thiên văn học và cơ học thiên thể, độ nghiêng trục quay của các hành tinh, vệ tinh tự nhiên hay thiên thể nói chung là góc giữa phương tự quay của thiên thể với phương trực tuyến Bắc của mặt phẳng quỹ đạo hay một mặt phẳng tham chiếu nào đó. Phương tự quay của thiên thể nằm song song với trục tự quay của thiên thể và có thể quy ước phụ thuộc vào chiều quay của thiên thể theo quy tắc bàn tay phải. Trong hệ Mặt Trời, để thể hiện một hành tinh tự quay theo chiều ngược, độ nghiêng trục quay sẽ có giá trị từ 90 đến 180 độ; vận tốc góc và chu kỳ quay sẽ có dấu trừ.

Bảng sau cho biết độ nghiêng trục quay của một số thiên thể trong hệ Mặt Trời.

]]

Độ nghiêng trục quay của các hành tinh thay đổi chậm theo thời gian, do tương tác hấp dẫn từ các thiên thể xung quanh lên hành tinh, vốn có hình dạng không phải là hình elipsoit đơn giản, tạo nên mô men lực làm thay đổi hướng và độ lớn mô men động lượng (do đó phương của trục quay) của hành tinh.

Trục quay của Trái Đất đã được quan sát là thay đổi độ nghiêng một cách gần tuần hoàn với chu kỳ 41.000 năm trong khoảng thời gian gần đây, với độ nghiêng dao động từ 21,5 đến 24,5° (hiện tại đang giảm với các giá trị 24,049° năm 3300 TCN, 23,443° năm 1973 và 23,439° năm 2000). Hơn nữa, hướng nghiêng của trục Trái Đất xoay vòng với chu kỳ 25.800 năm (hiện tượng tiến động hay tuế sai của điểm phân). Độ nghiêng này cũng dao động với các chu kỳ nhỏ hơn như 18,6 năm (hiện tượng chương động). Khi xét đến độ chính xác cao, sự thay đổi theo thời gian của độ nghiêng trục Trái Đất chứa các yếu tố nhiễu loạn khó dự báo. Lý do là tổng mômen lực hấp dẫn tác động từ bên ngoài lên Trái Đất phụ thuộc vào hình dáng và mật độ khối lượng của từng điểm trên hành tinh này, do đó phụ thuộc vào chuyển động của thạch quyển (như động đất lớn), thủy quyển (các dòng hải lưu),... Ví dụ như cơn động đất Ấn Độ Dương 2004 là kết quả của một sự lún sụt mạnh của thạch quyển, thay đổi tương tác hấp dẫn với thiên thể bên ngoài và làm cực Bắc của Trái Đất lệch khoảng 2,5 cm về phía 145 độ kinh Đông. Yếu tố nhiễu loạn còn đến từ quỹ đạo của các thiên thể xung quanh Trái Đất, và bản thân quỹ đạo (cùng mặt phẳng quỹ đạo) của Trái Đất.

Hiện tượng tương tự xảy ra với mọi thiên thể khác trong hệ Mặt Trời.

Giả thuyết về sự hình thành hệ Mặt Trời bằng một đĩa bụi tiền-Mặt Trời cho rằng, lúc mới hình thành, nói chung trục của các hành tinh và Mặt Trời đều nghiêng rất ít; đồng thời các hành tinh tự quay cùng chiều với chiều quay trên quỹ đạo quanh Mặt Trời (cũng như chiều tự quay của Mặt Trời). Theo thời gian, do các lực tương tác hấp dẫn mà trục của chúng nghiêng dần, có hành tinh bị lật ngang (Sao Thiên Vương), thậm chí bị lộn ngược (Sao Kim và Diêm Vương Tinh).
Xem thêm
Hiện tượng tự quay của Trái Đất

Tham khảo
Đại học Tổng hợp Mannheim

Đại học Tổng hợp Mannheim (Universität Mannheim) là một trong những đại học mới thành lập tại nước Đức (1967), nhưng có truyền thống từ Học viện Khoa học Kurpfalz (Kurpfälzische Akademie der Wissenschaften) vốn có cơ sở tại Lâu đài Mannheim, do Tuyển hầu Karl Theodor thành lập năm 1763. Với hơn 12.000 sinh viên (15% là sinh viên nước ngoài), Đại học Tổng hợp Mannheim nổi tiếng về đào tạo các chuyên ngành kinh tế nên được coi như là Harvard của Đức.

Tham khảo
Thể loại:Mannheim

Mannheim là thành phố lớn thứ hai của bang Baden-Württemberg, nằm ở phía Tây nước Cộng hòa Liên bang Đức.
Bánh khọt

Bánh khọt là loại bánh Việt Nam (chính xác là loại bánh đặc trưng của miền nam Việt Nam. Làm từ bột gạo hoặc bột sắn, có nhân tôm, được chiên và ăn kèm với rau sống, ớt tươi, thường ăn với nước mắm pha ngọt, rất ít khi chấm nước sốt mắm tôm (không phải mắm tôm hay mắm tôm chua).

Nguồn gốc tên gọi
Tên gọi "bánh khọt" nức tiếng xa gần suốt bao năm đã trở nên thân thuộc với mọi tín đồ sành ăn nói chung và tại Vũng Tàu nói riêng, người ta coi thức quà vặt ấy như "ẩm thực quốc dân" vậy. Theo những người có thâm niên trong nghề chia sẻ, bánh khọt có nguồn gốc từ bánh căn của vùng Bình Thuận, Ninh Thuận, sau đó "di cư" tới Vũng Tàu và thay đổi cách chế biến để phù hợp với khẩu vị của người dân nơi đây. Câu chuyện tên gọi của "bánh khọt" cũng có nhiều lý giải hết sức thú vị. Có ý kiến cho rằng, trong quá trình đổ bánh, người ta dùng muỗng để lóc bánh ra khỏi khuôn. Khi muỗng chạm vào thành khuôn thì phát ra tiếng kêu "khọt khọt". Cũng có cách giải thích khác do thời xưa nghèo khó, người dân không có điều kiện thưởng thức các món cao lương mĩ vị mà chỉ toàn ăn loại bánh được làm hoàn toàn từ bột và không hề có nhân. Bởi vậy, người ta gọi là "bánh khộp", lâu dần đọc chệch đi, thành "bánh khọt".

Quy trình thực hiện

Trong cách làm bánh khọt, chế bột là công đoạn quan trọng nhất. Cần chọn loại gạo (hoặc sắn) ngon để làm bột bánh. Thành phần làm bột bánh gồm gạo xay bột ướt, gạo nấu thành cơm và làm bún để nguội rồi xay đặc. Các loại bột trộn với nhau theo một tỷ lệ mà phần nhiều dựa vào kinh nghiệm. Hoặc bạn có thể mua bột bánh khọt ngoài tiệm.

Khuôn bánh khọt thường làm bằng đất nung. Khi đổ bánh, bắc khuôn bánh lên bếp than, thoa sơ mỡ hay dầu ăn trong lòng khuôn rồi múc bột đổ vào. Mỗi khuôn làm được cả chục bánh.

Bột bánh khọt tương tự như bánh xèo nhưng đậm vị béo do thành phần nước cốt dừa được cho nhiều hơn.

Bánh khọt với sức khoẻ
Theo một số chuyên gia tư vấn thì bánh khọt cũng như nhiều món ăn miền Nam khác như bánh tằm bì, bánh xèo, chè xôi, bánh ít, bánh nếp... có sử dụng nước cốt dừa. Đây là loại chất béo thực vật có hàm lượng a xít béo no rất cao, có thể làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn li pid máu, hội chứng chuyển hóa, tiểu đường loại 2... Dùng nhiều nước cốt dừa không có lợi cho sức khỏe. Nhưng bên cạnh mặt có hại thì bánh khọt cũng có những mặt lợi như: Tôm và hành lá có trong bánh khọt cung cấp vitamin C, vitamin K và một số chất dinh dưỡng thiết yếu khác, giúp cho xương chắc khỏe. Bà bầu ăn bánh khọt sẽ giúp cho xương chắc khỏe cả mẹ lẫn bé, tránh tình trạng loãng xương.

Chú thích

Liên kết ngoài
Bánh khọt (VnExpress)
Đồ thị có hướng

Trong toán học, và cụ thể hơn trong lý thuyết đồ thị, đồ thị có hướng (tiếng Anh: directed graph hay digraph) là một đồ thị được tạo thành từ tập hợp các đỉnh được nối bởi các cạnh, trong đó các cạnh có hướng liên kết với chúng.

Định nghĩa
Trong thuật ngữ chính thức, đồ thị có hướng là một cặp có thứ tự trong đó
V là một tập hợp có các phần tử được gọi là đỉnh (vertices), nút (nodes), hoặc điểm (points);
A là một tập hợp các cặp được sắp của đĩnh, được gọi là mũi tên (arrows), cạnh có hướng (directed edges), (hay đôi khi chỉ đơn giản là cạnh (edges) với tập hợp tương ứng có tên E thay vì A), cung có hướng (directed arcs), hay đường có hướng (directed lines).

Xem thêm

Thuật ngữ lý thuyết đồ thị
Lý thuyết đồ thị
Lý thuyết mạng

Ghi chú

Tham khảo
(the corrected 1st edition of 2007 is now freely available on the authors' site; the 2nd edition appeared in 2009 ).
.
(the electronic 3rd edition is freely available on author's site).
.
Number of directed graphs (or directed graphs) with n nodes from On-Line Encyclopedia of Integer Sequences
Sông Bé (tỉnh)

Sông Bé là một tỉnh cũ thuộc vùng Đông Nam Bộ, Việt Nam. Tồn tại từ ngày 27 tháng 12 năm 1975 đến ngày 6 tháng 11 năm 1996. Nay là một phần của thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai.

Vị trí địa lý
Tỉnh Sông Bé có vị trí địa lý:
Phía Bắc giáp Campuchia.
Phía Tây giáp tỉnh Tây Ninh
Phía Nam giáp Thành phố Hồ Chí Minh
Phía Đông giáp các tỉnh Đắk Lắk, Đồng Nai, Lâm Đồng

Sông Bé là tỉnh có diện tích lớn nhất Nam Bộ thời bấy giờ.

Lịch sử
Ngày 27 tháng 12 năm 1975, ba tỉnh Thủ Dầu Một, Bình Long, Phước Long và ba xã An Bình, Bình An, Đông Hòa của huyện Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh hợp nhất thành tỉnh Sông Bé. Khi hợp nhất, tỉnh gồm thị xã Thủ Dầu Một (tỉnh lỵ) và 14 huyện: Bến Cát, Bù Đăng, Bù Đốp, Châu Thành, Chơn Thành, Dầu Tiếng, Dĩ An, Đồng Xoài, Hớn Quản, Lái Thiêu, Lộc Ninh, Phú Giáo, Phước Bình, Tân Uyên.

Ngày 5 tháng 7 năm 1977, hợp nhất một số huyện thuộc tỉnh Sông Bé:
Hợp nhất ba huyện Lộc Ninh, Hớn Quản, Chơn Thành thành huyện Bình Long.
Hợp nhất ba huyện Bù Đốp, Phước Bình, Bù Đăng thành huyện Phước Long.
Hợp nhất hai huyện Đồng Xoài và Phú Giáo thành huyện Đồng Phú.
Sáp nhập huyện Dầu Tiếng vào huyện Bến Cát.
Sáp nhập 4 xã của huyện Phú Giáo: Bình Mỹ, Tân Bình, Phước Hòa, Tân Hưng và 3 xã của huyện Châu Thành: Tân Phước Khánh, Tân Phú Hiệp (nay là các phường Phú Chánh, Vĩnh Tân) và Tân Vĩnh Hiệp vào huyện Tân Uyên.
Sáp nhập 5 xã của huyện Châu Thành: Phú Hòa (nay là phường Phú Hòa và phường Phú Lợi), Phú Mỹ, Định Hòa, Tương Bình Hiệp và Tân An (nay là các phường Tân An và phường Hiệp An) vào thị xã Thủ Dầu Một.
Hợp nhất hai huyện Lái Thiêu và Dĩ An thành huyện Thuận An.

Ngày 27 tháng 12 năm 1978, tái lập huyện Lộc Ninh từ một số xã của 2 huyện Bình Long và Phước Long.

Ngày 4 tháng 7 năm 1988, tái lập huyện Bù Đăng từ một số xã của huyện Phước Long.

Đến năm 1996, tỉnh Sông Bé gồm thị xã Thủ Dầu Một (tỉnh lỵ) và 8 huyện: Bến Cát, Bình Long, Bù Đăng, Đồng Phú, Lộc Ninh, Phước Long, Tân Uyên, Thuận An.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, chia tỉnh Sông Bé để thành lập hai tỉnh Bình Dương và Bình Phước:
Tỉnh Bình Dương gồm thị xã Thủ Dầu Một và 3 huyện: Bến Cát, Tân Uyên, Thuận An (ngày nay bao gồm 5 thành phố Thủ Dầu Một, Dĩ An, Thuận An, Tân Uyên, Bến Cát và 4 huyện Bàu Bàng, Bắc Tân Uyên, Phú Giáo, Dầu Tiếng). Tỉnh lỵ đặt tại thị xã Thủ Dầu Một.
Tỉnh Bình Phước gồm 5 huyện: Bình Long, Bù Đăng, Đồng Phú, Lộc Ninh, Phước Long (ngày nay bao gồm thành phố Đồng Xoài, 3 thị xã Bình Long, Phước Long, Chơn Thành và 8 huyện Bù Đăng, Bù Đốp, Bù Gia Mập, Đồng Phú, Hớn Quản, Lộc Ninh, Phú Riềng). Tỉnh lỵ đặt tại thành phố Đồng Xoài tỉnh Bình Phước
Địa giới hành chính tỉnh tương ứng với hai tỉnh Bình Dương cũ (Thủ Dầu Một) sau khi sáp nhập vào Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Bình Phước cũ (Bình Long, Phước Long) sau khi sáp nhập vào tỉnh Đồng Nai.

Chú thích

Tham khảo
Hải Hưng (tỉnh)

Hải Hưng là một tỉnh cũ ở vùng đồng bằng sông Hồng Việt Nam, tồn tại từ ngày 26 tháng 1 năm 1968 đến ngày 5 tháng 11 năm 1996 trên cơ sở sáp nhập hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên. Nay là một phần của thành phố Hải Phòng và tỉnh Hưng Yên.

Địa lý
Tỉnh Hải Hưng có vị trí địa lý (năm 1996):
Phía bắc giáp tỉnh Hà Bắc và thành phố Hà Nội
Phía nam giáp tỉnh Thái Bình và tỉnh Nam Hà
Phía đông giáp tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng
Phía tây giáp tỉnh Hà Tây.

Diện tích, dân số
Diện tích (1995): 2.556,01&nbsp;km²
Dân số (1995): 2.761.003 người

Lịch sử
Ngày 26 tháng 1 năm 1968, theo Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội Việt Nam, hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên sáp nhập thành tỉnh Hải Hưng. Khi hợp nhất, tỉnh có 2 thị xã: thị xã Hải Dương (tỉnh lị), thị xã Hưng Yên và 20 huyện: Ân Thi, Bình Giang, Cẩm Giàng, Chí Linh, Gia Lộc, Khoái Châu, Kim Động, Kim Thành, Kinh Môn, Mỹ Hào, Nam Sách, Ninh Giang, Phù Cừ, Thanh Hà, Thanh Miện, Tiên Lữ, Tứ Kỳ, Văn Giang, Văn Lâm, Yên Mỹ.

Sau khi sáp nhập tỉnh, các huyện cũng tiến hành hợp nhất.

Năm 1977, hợp nhất Cẩm Giàng và Bình Giang thành huyện Cẩm Bình.

Năm 1979, hợp nhất Kim Thành và Kinh Môn thành huyện Kim Môn; Nam Sách và Thanh Hà thành huyện Nam Thanh; Tứ Kỳ và Gia Lộc thành huyện Tứ Lộc; Thanh Miện và Ninh Giang thành huyện Ninh Thanh.

Năm 1977, hợp nhất Phù Cừ và Tiên Lữ thành huyện Phù Tiên, Văn Giang và Yên Mỹ thành huyện Văn Yên, Văn Lâm và Mỹ Hào thành huyện Mỹ Văn.

Năm 1979, hợp nhất 14 xã của huyện Văn Yên (gồm phần lớn huyện Yên Mỹ cũ) và huyện Văn Mỹ thành huyện Mỹ Văn; hợp nhất 14 xã còn lại của huyện Văn Yên (gồm phần lớn huyện Văn Giang cũ) và huyện Khoái Châu thành huyện Châu Giang; Kim Động và Ân Thi thành huyện Kim Thi.

Như vậy đơn vị hành chính của tỉnh đến đầu năm 1996 bao gồm thị xã Hải Dương (tỉnh lị), thị xã Hưng Yên, 10 huyện: Cẩm Bình, Châu Giang, Chí Linh, Kim Môn, Kim Thi, Mỹ Văn, Nam Thanh, Ninh Thanh, Phù Tiên, Tứ Lộc.

Ngày 27 tháng 1 năm 1996, chia huyện Kim Thi thành 2 huyện Kim Động và Ân Thi, chia huyện Ninh Thanh thành 2 huyện: Ninh Giang và Thanh Miện, chia huyện Tứ Lộc thành 2 huyện: Tứ Kỳ và Gia Lộc như trước khi sáp nhập.

Đến cuối năm 1996, đơn vị hành chính của tỉnh bao gồm thị xã Hải Dương (tỉnh lị), thị xã Hưng Yên và 13 huyện: Ân Thi, Cẩm Bình, Châu Giang, Chí Linh, Gia Lộc, Kim Động, Kim Môn, Mỹ Văn, Nam Thanh, Ninh Giang, Phù Tiên, Thanh Miện, Tứ Kỳ.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa IX ra nghị quyết chia tỉnh Hải Hưng để tái lập tỉnh Hải Dương và tỉnh Hưng Yên.

Tỉnh Hải Dương gồm thị xã Hải Dương và 8 huyện: Cẩm Bình, Chí Linh, Gia Lộc, Kim Môn, Nam Thanh, Ninh Giang, Thanh Miện, Tứ Kỳ.
Tỉnh Hưng Yên gồm thị xã Hưng Yên và 5 huyện: Ân Thi, Châu Giang, Kim Động, Mỹ Văn, Phù Tiên.
Ngày 24 tháng 7 năm 1999, huyện Châu Giang tách thành 2 huyện Khoái Châu và Văn Giang. Đồng thời, chia lại huyện Mỹ Văn thành 3 huyện: Mỹ Hào, Văn Lâm và Yên Mỹ.

Xem thêm
Hải Dương
Hưng Yên

Tham khảo
Lái Thiêu (phường)

| diện tích = 15,461 km²
| dân số = 118.852 người
| thời điểm dân số = 31/12/2024
| mật độ dân số = /)}} }} người/km²
| vùng = Đông Nam Bộ
| thành phố = Thành phố Hồ Chí Minh
| thành lập = 13/1/2011}}
Lái Thiêu là một phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là một trong 168 phường, xã và đặc khu mới ở Thành phố Hồ Chí Minh sau đợt sắp xếp vào năm 2025.

Địa lý
Phường Lái Thiêu nằm ở trung tâm của thành phố Thuận An trước đây, cách phường Thủ Dầu Một 11&nbsp;km về phía Nam và cách phường Sài Gòn 16&nbsp;km về phía bắc, có vị trí địa lý:
Phía Bắc giáp với phường Thuận An
Phía Đông giáp với các phường Thuận Giao và Bình Hòa
Phía Tây Nam giáp phường An Phú Đông với ranh giới là Sông Sài Gòn
Phía Tây giáp với xã Đông Thạnh với ranh giới là Sông Sài Gòn
Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Lái Thiêu sau sắp xếp có diện tích là 15,461&nbsp;km², dân số tính tới ngày 31 tháng 12 năm 2024 là 118.852 người, mật độ dân số đạt /)}}}} người/km² (Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Lịch sử
Trước đây, Lái Thiêu là một xã thuộc huyện Thuận An. Huyện lỵ huyện Thuận An khi đó đặt tại xã Lái Thiêu.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, xã Lái Thiêu giải thể để thành lập thị trấn Lái Thiêu và xã Bình Nhâm.

Ngày 13 tháng 1 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết 04/NQ-CP về việc thành lập hai thị xã Dĩ An và Thuận An thuộc tỉnh Bình Dương. Theo đó, thành lập phường Lái Thiêu thuộc thị xã Thuận An trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Lái Thiêu.

Sau khi thành lập, phường Lái Thiêu có 790 ha diện tích tự nhiên, dân số là 50.669 người.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Bình Nhâm, phường Lái Thiêu và một phần của phường Vĩnh Phú (thành phố Thuận An) thành phường mới có tên gọi là phường Lái Thiêu.

Hình ảnh

Lai Thieu.png|Vị trí phường Lái Thiêu trên bản đồ thành phố Thuận An trước đây
Vinh Phu, Thuan An.png|Vị trí phường Vĩnh Phú trên bản đồ thành phố Thuận An trước đây
Đường Nguyễn Trãi, Lái Thiêu, Thuận An.jpg|Đường Nguyễn Trãi trên địa bàn phường Lái Thiêu
VongxoayUBNDthanhphoThuanAn.jpg|Vòng xoay UBND Phường Lái Thiêu
Vĩnh Phú, tx. Thuận An, Binh Duong, Vietnam - panoramio (3).jpg|Một góc khu dân cư Lái Thiêu

Chú thích

Tham khảo
Đồ thị đầy đủ

Đồ thị đầy đủ n đỉnh (tiếng Anh: complete graph), ký hiệu là K_n (chữ K lấy từ tiếng Đức komplett), là đồ thị đơn vô hướng mà giữa hai đỉnh bất kì của nó luôn có cạnh nối.

Đồ thị K_n có tất cả n(n-1)/2 cạnh. Nó là đồ thị đơn có nhiều cạnh nhất, đồng thời là đồ thị chính quy bậc n-1.

Ví dụ
Sau đây là danh sách và hình vẽ minh họa các đồ thị đầy đủ với số đỉnh từ 1 đến 12, cùng với số cạnh của chúng:

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Người Hà Nội (bài hát)

Người Hà Nội là một bài hát do nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi sáng tác. Bài hát ca ngợi Hà Nội và những dấu ấn lịch sử lên con người và thành phố trong thời gian diễn ra cuộc kháng chiến chống Pháp.

Lịch sử
Nhạc sĩ Nguyễn Đinh Thi sáng tác bài hát này đầu năm 1947, khi cuộc kháng chiến chống Pháp chỉ vừa mới nổ ra được ít ngày, sau khi cả Hà Nội đã lên đường sơ tán theo Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến tháng 12 năm 1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tên gọi ban đầu là Bài hát của một người Hà Nội. Mặc dù bản thân nhạc sĩ từng thổ lộ ông không được học cao về âm nhạc, bài Người Hà Nội của ông thực sự đòi hỏi ca sĩ trình bày phải có trình độ thanh nhạc tốt bên cạnh một nhạc cảm tốt, cái nhạy bén vốn có trong tâm hồn người Tràng An.

Trong bài hát này, Nguyễn Đình Thi đã có một câu hát nhắc lại nguyên văn câu mở đầu một tác phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ Văn Cao. Đó là câu "Đoàn quân Việt Nam đi" của bài Tiến quân ca.

Bài hát này được một số nghệ sĩ trình bày thành công như Lê Dung, Trọng Tấn, Cao Minh và Ánh Tuyết...

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sáu mươi năm vang vọng một bài ca
Thể loại:Bộ Linh trưởng

Linh trưởng (tên khoa học: Primates) là một bộ phát triển cao cấp thuộc giới động vật (animalia), ngành động vật có dây sống (clordata), phân ngành động vật có xương sống, lớp Thú (động vật có vú mammalia).

khoa học của chúng.
Thể loại:Lớp Bò sát

Lớp Bò sát (tên khoa học là Reptilia hay Saurosida).

Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Đại học Simon Fraser

|academics = 1,095
|hiệu trưởng = Andrew Petter
|hiệu phó = Dr. Jonathan Driver
|hiệu trưởng =
|hiệu trưởng =
|hiệu trưởng danh dự = Brandt C. Louie, OBC
|giám đốc = Andrew Petter
|giám đốc =
|head_label =
|head =
|sinh viên = 35,204
|sinh viên đại học = 29,697
|sinh viên sau đại học = 5,507
|nghiên cứu sinh =
|sinh viên chuyên nghiệp =
|thành phố = Burnaby (BBY)
|bang = British Columbia
|quốc gia = Canada
|khuôn viên = Urban, 1.7 km² maintained, plus 3.3 km² of SFU community
|free_label = Satellite Campuses
|free = Downtown Vancouver và Surrey
|màu =
|màu = Blue & Red
|linh vật = McFogg the Dog
|biệt danh = Simon Fraser Clan
|thành viên = NCAA Division II, AUCC, CARL, IAU, ACU, CIS, CUSID, CWUAA, CBIE, CUP.
|footnotes =
|web = www.sfu.ca
|tọa độ =
|logo =
}}

Viện Đại học Simon Fraser hay Đại học Simon Fraser (tiếng Anh: Simon Fraser University, viết tắt là SFU) là một trong những viện đại học lớn của Canada tại tỉnh bang British Columbia. SFU được thành lập tháng 9 năm 1965, đặt tên theo tên của nhà thám hiểm Simon Fraser, người đã từng thám hiểm khu vực xung quanh thành phố Vancouver.

SFU đạt danh hiệu là trường đại học tốt nhất của Canada 8 lần (1993, 1996, 1997, 1998, 2000, 2009, 2010 và 2011) theo bảng xếp hạng hằng năm của tạp chí Maclean'. Hiện tại SFU có 35,204 sinh viên, trong đó số sinh viên quốc tế là 4,602, chiếm 13.07%.

Các khoa
SFU gồm có 6 khoa:
Khoa khoa học ứng dụng
Khoa khoa học xã hội & nhân văn
Khoa kinh doanh
Khoa sư phạm
Khoa khoa học sức khỏe (Y học)
Khoa khoa học (tự nhiên)

Các học xá (campus)
Simon Fraser University Burnaby Mountain Campus (địa điểm chính)
:8888 University Drive
:Burnaby, B.C.
:Canada. V5A 1S6
:Phone: 604.291.3111

Diện tích: 1,7&nbsp;km²

Simon Fraser University at Harbour Centre
:515 West Hastings Street
:Vancouver, B.C.
:Canada. V6B 5K3
:Phone: 604.291.5000
Simon Fraser University Surrey Campus
:2400 Central City
:10153 King George Hwy
:Surrey, B.C.
:Canada. V3T 2W1
:Phone: 604.268.7500

Huy hiệu

Kể từ năm 2007, SFU đổi huy hiệu mới với lý do để tránh bị nhầm lẫn với các trường công giáo bởi biểu tượng thánh giá trên huy hiệu cũ.

Cựu sinh viên nổi tiếng
Terry Fox
Gordon Campbell
Ujjal Dosanjh
Glen Clark
David Usher
Margaret Trudeau
Chu Thiên Tuyết
Choi Woo-shik

Hình ảnh

Hình:SFU_WAC_Bennett_Library.jpg|Thư viện W.A.C. Bennet
Hình:Terry_fox_statue.jpg|Tượng kỷ nệm Terry Fox
Hình:Sfusurrey.jpg|SFU Surey
Hình:Translink-B8038.jpg|Bus 144
Hình:Sfu-academic-quadrangle.jpg
Hình:Sfu-academic-quadrangle-hall.jpg
Hình:Sfu-academic-quadrangle-pond.jpg
Hình:Sfu-convocationhall.jpg
Hình:SFUConvocationMall.JPG
Hình:Sfu-maggie-benson.jpg

Xem thêm
Đại học British Columbia
Đại học Victoria
Danh sách các trường đại học của Canada

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của SFU
Trường kinh doanh SFU
Thể loại:Bộ Cánh màng

Bộ Cánh màng (danh pháp khoa học: Hymenoptera) thuộc Lớp Côn trùng và bao gồm các loài như ong, kiến.

Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Thể loại:Khí hiếm

Khí hiếm hay khí quý hoặc khí trơ là nhóm các nguyên tố hóa học trong nhóm 18 (trước đây gọi là nhóm 0) trong bảng tuần hoàn. Chuỗi nguyên tố hóa học này chứa heli, neon, agon, krypton, xenon, radon và ununocti (nguyên tố cuối cùng này hiện tại vẫn chưa được đặt tên chính thức)...

Đọc bài chính về Khí hiếm&hellip;
Cúp bóng đá châu Phi

(lần thứ 3)}}
| most successful team = (7 lần)}}
| current = Cúp bóng đá châu Phi 2025
}}

Cúp bóng đá châu Phi ( - CAN; - AFCON) là giải bóng đá giữa các đội tuyển quốc gia thuộc khu vực châu Phi do Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) tổ chức. Giải lần đầu tiên được tổ chức năm 1957 chỉ với 3 đội tuyển. Giải chính thức được tổ chức 2 năm một lần kể từ năm 1968 đến nay. Từ năm 2013, giải được chuyển sang tổ chức vào các năm lẻ để tránh trùng với Giải vô địch bóng đá thế giới. Như vậy lần thứ hai giải được tổ chức vào hai năm liên tiếp (2012 và 2013), sau lần đầu tiên vào 50 năm trước đó (1962 và 1963). Giải đấu năm 2021 được hoãn sang tháng 1 năm 2022 do đại dịch Covid-19, còn giải đấu năm 2023 cũng được dời sang đầu năm 2024 do khí hậu nắng nóng của nước chủ nhà Bờ Biển Ngà.

Đội tuyển đoạt nhiều chức vô địch nhất tính đến thời điểm hiện tại là với 7 lần bước lên ngôi vị cao nhất vào các năm 1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008 và 2010.

Kết quả các trận chung kết và tranh hạng 3

(1) Năm 1959, chỉ có 3 đội tham dự và trận cuối cùng được coi như trận chung kết.

(2) Năm 1976, 4 đội cuối cùng (giải có 8 đội) đấu vòng tròn xếp hạng.

(3) Năm 1978, đội Tunisia bỏ cuộc ở phút thứ 42 và đội Nigeria được xử thắng 2-0.

Các đội lọt vào top 4

: Chủ nhà

Kết quả của các nước chủ nhà

Kết quả của đương kim vô địch

Vô địch theo từng khu vực

Giải thưởng
Cầu thủ xuất sắc nhất giải

Vua phá lưới

Các đội tham dự

;Chú thích

– Vô địch
– Á quân
– Hạng ba
– Hạng tư
TK – Tứ kết
V16 – Vòng 16 đội
VB – Vòng bảng
Q – Vượt qua vòng loại
&mdash; Chủ nhà
&mdash; Bỏ cuộc khi tham dự vòng loại
&mdash; Bị loại khỏi vòng loại

;Các đội chưa từng tham dự CAN: , , , , , , , , , .

Lần đầu tham dự
Dưới đây là thống kê giải đầu tiên mà các đội tuyển giành quyền vào chơi một vòng chung kết CAN.

Bảng xếp hạng tổng thể

Các huấn luyện viên vô địch

Tham khảo

Liên kết ngoài
Khí hiếm

Khí hiếm hay khí trơ (Tiếng Anh: noble gas) là nhóm các nguyên tố hóa học trong nhóm nguyên tố số 18, (trước đây gọi là nhóm 0), có số electron lớp ngoài cùng là 8 trong bảng tuần hoàn. Chuỗi nguyên tố hóa học này chứa heli, neon, argon, krypton, xenon, radon và oganesson (có thể không phải khí hiếm) Ngoài ra, flerovi nhóm 14 cũng thể hiện các đặc điểm giống khí hiếm. Khí hiếm trước đây được gọi là khí trơ, nhưng thuật ngữ này không chính xác một cách chặt chẽ do các nguyên tố này cũng có tham gia vào một số phản ứng hóa học nhất định. Thuật ngữ khí hiếm cũng là một tên gọi chưa chính xác, do trên thực tế, ví dụ, argon trong tự nhiên tồn tại ở một phần đáng kể (0,93% theo thể tích hay 1,29% theo khối lượng) của khí quyển Trái Đất. Tên gọi khí quý chỉ tới danh nghĩa 'quý tộc' vì những nguyên tố trong nhóm này không tham gia vào những phản ứng hóa học với các loại nguyên tố khác ngoại tộc, được so sánh như các vị quý tộc không nối dòng với bình dân. Mà cũng có lẽ là có liên quan tới các kim loại quý kém hoạt động hóa học, chúng được gọi như thế là do sự quý báu, khả năng chống ăn mòn cao và có một sự gắn kết lâu dài với tầng lớp quý tộc, nhưng các khí quý thì không thấy có liên quan gì đến các yếu tố đã nói như kim loại quý, ngoại trừ một số trong chúng là đắt tiền. Như vậy, trên thực tế cả ba tên gọi đều không thực sự chặt chẽ và không phản ánh đầy đủ các tính chất hóa-lý hay lịch sử của nhóm các nguyên tố này.

Do độ hoạt động hóa học cực kỳ yếu của chúng, các khí hiếm đã không được phát hiện cho đến tận năm 1868, khi heli được phát hiện ra trong quang phổ của Mặt trời. Trên Trái Đất, mãi đến năm 1895 thì người ta mới cô lập được heli. Các khí hiếm có các lực tương tác nội nguyên tử cực kỳ yếu, kết quả là chúng có điểm nóng chảy và điểm sôi rất thấp. Điều này giải thích tại sao tất cả chúng đều ở dạng khí trong các điều kiện bình thường, thậm chí ngay cả các nguyên tố có nguyên tử lượng lớn hơn so với nhiều chất rắn thông thường khác.

Bảng tuần hoàn chứa một ô trống phía dưới radon, với số nguyên tử bằng 118. Điều này gián tiếp chỉ ra sự tồn tại, mặc dù có thể chu kỳ tồn tại rất ngắn, của một nguyên tố khí hiếm vẫn chưa được phát hiện ra, mà hiện nay người ta đặt tên là oganesson.

Dù các khí hiếm nói chung là không hoạt động hóa học, nhưng trong một số điều kiện cụ thể thì chúng vẫn tạo ra các hợp chất (hợp chất của khí hiếm).

Khí hiếm không phải là tên gọi riêng cho nhóm nguyên tố 18 vì oganesson thực tế có thể không phải là khí hiếm, trong khi flerovi (nhóm nguyên tố 14) lại là một khí hiếm.

Thuộc tính vật lý

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài tuyên bố của Trường Đại học Ohio phát cho báo chí về các hợp chất của urani với các khí hiếm
Khí hiếm – Neon, Krypton, Xenon – Tính chất, sử dụng và ứng dụng
argon (Ar) Tính chất, sử dụng và ứng dụng
Huy hiệu Ohio

Đại Huy hiệu Tiểu bang Ohio (tiếng Anh: The Great Seal of the State of Ohio) gồm có huy hiệu vòng tròn của Ohio và "THE GREAT SEAL OF THE STATE OF OHIO", viết chung quanh theo kiểu Gôtic báo. Huy hiệu Ohio có một bó mì, tượng trưng nông nghiệp và thịnh vượng; một bó 17 mũi tên, tượng trưng Ohio được nhận vào Hoa Kỳ là tiểu bang thứ 17; hình Núi Logan, Quận Ross, nhìn từ Đài Kỷ niệm Tiểu bang Adena; ba phần tư của Mặt Trời đằng sau núi, tỏa ra 13 tia nắng để tượng trưng 13 tiểu bang đầu tiên, chiếu sáng vào tiểu bang đầu tiên của Lãnh thổ Tây Bắc; và hình sông Scioto và sân cỏ.

Đại hội đồng Ohio, cơ quan lập pháp của tiểu bang, đã định rõ huy hiệu tiểu bang trong Bộ luật Cập nhật Ohio, chương 5, đoạn 4. Đại Huy hiệu được định rõ vào đoạn 10. Định nghĩa này thay đổi khoảng 10 lần trong lịch sử Ohio.

Xem thêm
Đối với Thiên Chúa, mọi sự đều có thể được là tiêu ngữ (motto) của tiểu bang Ohio.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Điều 5.04 của Bộ luật Cập nhật Ohio (Lawriter)&nbsp;– định rõ huy hiệu (coat of arms) (tiếng Anh)
Điều 5.10 của Bộ luật Cập nhật Ohio (Lawriter)&nbsp;– định rõ huy hiệu (seal) (tiếng Anh)
Lịch sử của Đại Huy hiệu, từ Netstate.com (tiếng Anh)
Như Lai

Như Lai (zh. 如來, sa., pi. तथागत tathāgata) là một danh hiệu của Phật được dịch từ tathāgata của tiếng Phạn. Chiết tự của tathāgata là tathā + āgata, và có thể được hiểu là "Người đã đến như thế" hoặc "Người đã đến từ cõi chân như". Sinh thời, Thích-ca-mâu-ni sử dụng danh từ này để tránh sử dụng ngôi thứ nhất "ta", "tôi" trong lúc giảng dạy, thuyết Pháp, để thể hiện sự khiêm tốn. Về sau, Như Lai được biến đổi thành một danh hiệu chỉ một vị Đại Bồ Tát đã đến bậc giác ngộ cao nhất, bậc Chính đẳng chính giác (sa. samyaksambuddha). Như Lai là một trong mười danh hiệu của một vị Phật.

Với sự phát triển của Phật giáo theo thời gian, ý nghĩa của danh từ Như Lai đã biến đổi. Trong Đại thừa, Như Lai chỉ Ứng thân (sa. nirmāṇakāya, Tam thân) của Phật. Đó là con người toàn hảo, có thể xuất hiện dưới mọi dạng khác nhau, có Thập lực (sa. daśabala) của một vị Phật. Như Lai cũng là sự biểu hiện cụ thể của Chân như (sa. tathatā), thể tính của vũ trụ, được xem là sứ giả trực tiếp của Chân như, là gạch nối giữa hiện tượng và bản thể. Trong nhiều trường hợp, Như Lai được xem là đồng nghĩa với Trí huệ (sa. prajñā) và tính Không (sa. śūnyatā). Trong kinh Kim Cương, đức Phật giảng: Như Lai là một thực tại như thế, không từ đâu đến cũng chẳng đi về đâu. Ngũ trí Như Lai là 5 vị Phật tối cao của Phật giáo Tây Tạng và Mật tông.

Xem thêm
Ngũ trí Như Lai
Tất-đạt-đa Cồ-đàm
Không tính
Phật tính
Vô ngã
Ngộ
Bát chính đạo

Tham khảo

Sách tham khảo
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Điện Biên (định hướng)

Điện Biên là một tỉnh thuộc vùng Tây Bắc Bộ Việt Nam. Ngoài ra, tên gọi Điện Biên còn có thể chỉ:

; Địa danh cũ
Phủ Điện Biên: một phủ thuộc tỉnh Hưng Hóa dưới thời nhà Nguyễn; nay tương ứng với tỉnh Điện Biên và một phần các tỉnh Lai Châu, Sơn La
Huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên
Phường Điện Biên (quận Ba Bình, thành phố Hà Nội); nay là một phần các phường Hoàn Kiếm và Ba Bình
Phường Điện Biên, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
Thị trấn Điện Biên, thị trấn huyện lỵ huyện Điện Biên, tỉnh Lai Châu; nay là một phần phường Mường Thanh, tỉnh Điện Biên
Thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
Huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên
Thị trấn Điện Biên Đông (huyện Điện Biên Đông, tỉnh Điện Biên); nay là một phần xã Na Son
Thị trấn Nông trường Điện Biên (huyện Điện Biên, tỉnh Lai Châu); nay là một phần phường Mường Thanh, tỉnh Điện Biên

Xem thêm
Điện Biên Phủ (định hướng)
Guild Wars

Guild Wars là một MMORPG thay đổi phá cách được phát hành bởi hãng NCSoft và phát triển bởi ArenaNet từ ngày 26 tháng 4 năm 2005. Guild Wars nhận được nhiều sự khen ngợi vì tính phá cách đó. Thoạt tiên là việc đóng phí, hầu như các game hay trên thế giới hiện nay đều đóng 15 đô la Mỹ một tháng. Tuy nhiên, để chơi Guild Wars người chơi chỉ cần mua đĩa bản quyền (50–60 đô la một đĩa) và không cần phải đóng tiền giờ chơi hàng tháng nữa.

Sau thành công khá vang dội của Lineage 2. Mặc dù LA nhận được không ít lời phàn nàn từ người chơi ở khu vực châu Âu và Mỹ nhưng bù lại NCSoft đã thắng lớn ở châu Á. Trên tinh thần đó, NCSoft quyết định tung ra thêm Guild Wars nhằm chứng tỏ vị trí đứng của mình trong ngành công nghiệp giải trí khổng lồ.

Khi tung ra Guild Wars, NC Soft không ngờ rằng sản phẩm mới của mình lại tiến xa vượt bậc so với sản phẩm trước đó. Thực vậy, số lượng client tung ra được tiêu thụ với số lượng khổng lồ khiến cho Guild Wars lập tức nằm trong "Bảng đánh giá game có thứ hạng cao nhất" do nhiều người chơi game bình chọn và tuyệt nhiên qua mặt được đại gia World of Warcraft.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ Guild Wars
Dây sống

Dây sống là một trong những đặc trưng của ngành động vật có dây sống, gồm các lớp bò sát, chim, cá sụn v.v... mà không ngành nào khác có được.

Dây sống, với nhiệm vụ là bộ xương trong của những loài động vật này, nâng đỡ chúng trong việc di chuyển và bảo vệ những cơ quan quan trọng như hệ thần kinh, phổi...

Cấu tạo
Trong giải phẫu động vật, dây sống là một dây linh hoạt với cấu tạo rắn và xốp (gần giống như sụn), có nguồn gốc từ nội bì gồm toàn những tế bào có không bào lớn.  Dây sống nằm dọc theo cơ thể từ đầu đến đuôi, thường là gần với lưng hơn so với bụng của động vật.

Dây sống được cho là có lợi thế (cả trong bối cảnh tiến hóa và phát triển) bởi vì nó cung cấp cấu trúc chắc chắn để gắn cơ, nhưng vẫn linh hoạt.

Ở các nhóm động vật có mức độ tiến hóa thấp, dây sống vẫn tồn tại trong suốt cuộc đời như sự hỗ trợ trục chính của cơ thể, trong khi ở hầu hết các động vật bốn chân nó trở thành lõi nhân của đĩa đệm.

Ở các loài động vật có xương sống tiến hóa cao (như bò sát, chim, thú) dây sống chỉ tồn tại ở giai đoạn phôi thai, sau đó bị các tế bào xương sống chèn ép làm cho thoái hoá chỉ để lại vết tích ở trung tâm thân đốt sống hoặc thoái hoá không để lại vết tích gì.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thế vô hướng

Trong giải tích, vật lý học hay kỹ thuật, trường thế vô hướng, thường được gọi tắt là thế vô hướng, trường thế hay thế, là một trường vô hướng mà trái dấu của gradient của nó là một trường vectơ.

Giả sử có một trường vector v, thế vô hướng &phi; của v là một trường vô hướng có trái dấu gradient của nó là v:
: \mathbf{v} = - \nabla \phi &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (1)

Mọi trường thế vô hướng đều có trường vectơ tương ứng. Nhưng chỉ có các trường vectơ bảo toàn, v, với đạo hàm riêng liên tục mới có trường thế tương ứng &phi;, định nghĩa bằng tích phân đường, so với điểm mốc r0:
:\phi(\mathbf r) = \phi(\mathbf r_0) + \int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf v \cdot d \mathbf r' &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (2)
Ở đây, \mathbf r' là vectơ vị trí trong tích phân.

Hai phương trình (1) và (2) là tương đương, theo định lý cơ bản của giải tích. Ứng với mỗi trường vectơ bảo toàn v có vô số trường thế &phi; thỏa mãn (1). Theo (2), việc chọn điểm mốc r0 giúp cố định &phi; cụ thể, phụ thuộc vào &phi;(r0). Tuy nhiên trong kết quả của (2), khi &phi;(r0) có thể thay đổi tùy lựa chọn, giá trị của trường vectơ tương ứng vẫn không đổi.

Trường thế vô hướng có nhiều ứng dụng trong vật lý. Mở rộng cho đại lượng có hướng của trường thế vô hướng là trường thế vectơ.

Ví dụ
Trường thế có thể được định nghĩa cho nhiều trường vectơ bảo toàn trong vật lý:
Trường thế của trường điện gọi là điện thế
Trường thế của trường lực bảo toàn gọi là thế năng
Trường thế của lực hấp dẫn gọi là thế năng hấp dẫn

Xem thêm
Trường thế vectơ
Định lý cơ bản của giải tích vectơ
Thế Yukawa

Tham khảo

fr:Champ de vecteursChamp de gradient
Điện thế

Trong điện học, điện thế là trường thế vô hướng của điện trường; tức là gradien của điện thế là vectơ ngược hướng và cùng độ lớn với điện trường.

Cũng như mọi trường thế vô hướng, điện thế có giá trị tùy theo quy ước điện thế của điểm lấy mốc. Trong kỹ thuật điện và điện tử học, khái niệm hiệu điện thế hay điện áp thường được dùng khi so sánh điện thế giữa hai điểm, hoặc nói về điện thế của một điểm khi lấy điểm kia là mốc có điện thế bằng 1.
Ký hiệu và đơn vị đo lường điện thế
Trong hệ đo lường quốc tế, điện thế đo bằng Volt (viết tắt là v) và có ký hiệu V.

Hiệu điện thế giữa 2 điểm
Trong điện học, điện thế là trường thế vô hướng của điện trường; tức là gradien của điện thế là vectơ ngược hướng và cùng độ lớn với điện trường.

Cũng như mọi trường thế vô hướng, điện thế có giá trị tùy theo quy ước điện thế của điểm lấy mốc. Trong kỹ thuật điện và điện tử học, khái niệm hiệu điện thế hay điện áp thường được dùng khi so sánh điện thế giữa hai điểm, hoặc nói về điện thế của một điểm khi lấy điểm kia là mốc có điện thế bằng 1.

Như mọi trường vectơ có dạng tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách (ví dụ lực hấp dẫn), trường véctơ cường độ điện trường là một trường vectơ bảo toàn. Điều này nghĩa là mọi tích phân đường của vectơ cường độ điện trường E từ vị trí r0 đến r:
:\int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r'
Đều có giá trị không phụ thuộc vào đường đi cụ thể từ r0 đến r.

Như vậy tại mỗi điểm r đều có thể đặt giá trị gọi là điện thế:
:\phi(\mathbf r) = \phi(\mathbf r_0) + \int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r'
Với
:Φ(r0) là giá trị điện thế quy ước ở mốc r0.

Hiệu điện thế giữa 2 điểm
:\int _{\mathbf r_0} ^{\mathbf r} \mathbf E \cdot d \mathbf r' = E(r) - E(r_o)

Điện thế không đổi theo thời gian
:v(t) = V = E r

Điện thế biến đổi đều theo thời gian
:v(t) = Er

Thí dụ
:v(t) = V . Điện DC

Điện thế biến đổi không đều theo thời gian
:v(t) = \int E dr

Thí dụ
:v(t) = V sin \omega t . Điện AC

Điện thế của dẩn điện
Điện thế DC
Điện thế không dổi theo thời gian của một số dẫn điện được liệt kê trong bảng dưới đây

:

Điện thế AC
Điện thế biến dổi theo thời gian của một số dẫn điện được liệt kê trong bảng dưới đây

:

Phân loại
Việc phân loại hiệu điện thế phụ thuộc vào ứng dụng cụ thể và quy ước của từng quốc gia.

Trong truyền tải điện công nghiệp ở Việt Nam, EVN quy ước:
Nguồn điện lưới nhỏ hơn 1 kV là hạ thế
Từ 1kV đến 66kV là trung thế
Lớn hơn 66kV là cao thế

Cụ thể theo, lưới truyền tải điện ở Việt Nam năm 1993 là:
Cao thế có 4 mức: 66kV, 110kV, 220kV và 500kV
Trung thế có 5 mức: 6kV, 10kV, 15kV, 22kV và 35 kV
Hạ thế có 2 mức: 0,4kV và 0,2kV
Trong mục tiêu đồng bộ lưới điện đến năm 2010, tại Việt Nam sẽ có:
Cao thế có 4 mức: 66kV, 110kV, 220kV và 500kV
Trung thế có 2 mức: 22kV và 35 kV
Hạ thế có 1 mức: 0,4kV

Theo, hành lang an toàn lưới điện ở Việt Nam có quy định lớn hơn 1000V là cao thế.

Đối với đồ điện dân dụng, trong bóng hình tivi, điện thế 15-22kV được gọi là cao áp.

Tham khảo

de:ElektrostatikPotential und Spannung