undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Peseta Tây Ban Nha

| image_1 = 100 pesetas.png
| image_title_1 = 100 pesetas
| image_2 = Spagna 200 pesetas Madrid Capitale Europea della Cultura.JPG
| image_title_2 = 200 pesetas – Thủ đô văn hóa châu Âu Madrid – 1992
| inflation_rate = 1,4%
| inflation_source_date = Cámara Guipúzcoa, 1998
| iso_code = ESP
| using_countries = }}
| Guinée thuộc Tây Ban Nha (1926–1968) Sahara thuộc Tây Ban Nha (1884–1975)}}
| ERM_since = 19 tháng 6 năm 1989
| ERM_fixed_rate_since = 31 tháng 12 năm 1998
| euro_replace_non_cash = 1 tháng 1 năm 1999
| euro_replace_cash = 1 tháng 1 năm 2002
| ERM_fixed_rate = 166.386&nbsp;Pta
| subunit_ratio_1 =
| subunit_name_1 = céntimo (cent)
| subunit_inline_note_1 = (vì lạm phát, céntimos đã ngừng hoạt động vào năm 1983)
| symbol = Pta (Ptas số nhiều), hoặc ₧ (hiếm, xem bài viết)
| nickname = perra chica (0,05 Pta),perra gorda (0,10 Pta),pela (1 Pta),duro (5 Pta),talego (1.000 Pta),kilo (1.000,000 Pta)
| frequently_used_coins = 5, 25, 50, 100, 500&nbsp;Ptas
| rarely_used_coins = 1, 10, 200, 500, 2000 Ptas
| frequently_used_banknotes = 1,000, 2,000, 5,000 Ptas
| rarely_used_banknotes = 1, 5, 25, 50, 100, 200, 500, 10,000 Ptas
| issuing_authority = Ngân hàng Tây Ban Nha
| issuing_authority_website =
| mint = Fábrica Nacional de Moneda y Timbre
| mint_website =
| printer = Fábrica Nacional de Moneda y Timbre
| printer_website =
| obsolete_notice = Y
}}
Peseta Tây Ban Nha là tiền tệ Tây Ban Nha từ năm 1869 đến 2002 khi nó được thay thế bằng đồng euro. Cùng với đồng franc Pháp, peseta cũng là loại tiền thực tế được sử dụng ở Andorra (không có đồng tiền quốc gia với đấu thầu hợp pháp). Đồng peseta đã bị ngừng vào ngày 1 tháng 3 năm 2002 và một euro tương đương với 166.386 peseta. Ngoài ra, peseta Sahrawi là tiền tệ của Cộng hòa Ả Rập Sahrawi Dân chủ, nhưng nó không có lưu thông thực tế. Vì trung tâm hành chính của chính phủ lâm thời ở Algérie, nó thực sự sử dụng các quán ăn Algérie.

Chú thích

Tham khảo




Liên kết ngoài

Tổng quan về peseta từ BBC
Banco de España (Ngân hàng Tây Ban Nha): vấn đề peseta cuối cùng
Tiền giấy lịch sử của Tây Ban Nha

| after = Euro
}}
Solifugae

| image = Sunspider.jpg
| image_caption = Solifugid từ Arizona
| taxon = Solifugae
| authority = Sundevall, 1833
| subdivision_ranks = Families
| subdivision = Ammotrechidae
Ceromidae
Daesiidae
Eremobatidae
Galeodidae
Gylippidae
Hexisopodidae
Karschiidae
Melanoblossidae
Mummuciidae
Rhagodidae
Solpugidae
}}
Solifugae là một bộ động vật trong lớp Hình nhện được biết đến với nhiều tên khác nhau như nhện lạc đà, bọ cạp gió, nhện mặt trời hoặc solifuge. Bộ này bao gồm hơn 1.000 loài được mô tả trong khoảng 153 chi. Bất chấp những cái tên thông dụng, chúng không phải là bọ cạp thực sự (thuộc bộ Scorpiones) và cũng không phải là nhện thực sự (thuộc bộ Araneae). Hầu hết các loài thuộc bộ Solifugae sống ở vùng khí hậu khô hạn và săn mồi cơ hội các loài chân khớp sống trên mặt đất và các động vật nhỏ khác. Loài lớn nhất có chiều dài từ 12–15&nbsp;cm, bao gồm cả chân. Một số truyền thuyết đô thị phóng đại kích thước và tốc độ của Solifugae, và mối nguy hiểm tiềm tàng của chúng đối với con người là không đáng kể.

Phân loại
Solifugae là một bộ riêng, mặc dù đôi khi bị nhầm lẫn với nhện (thuộc một bộ hoàn toàn khác biệt, bộ Araneae). Bộ này bao gồm hơn 1000 loài được mô tả trong 153 chi được gán cho 12 họ sau:
†Cushingia
Ammotrechidae
Ceromidae
Daesiidae
Eremobatidae
Galeodidae
Gylippidae
Hexisopodidae
Karschiidae
Melanoblossidae
Mummuciidae
Rhagodidae
Solpugidae
Họ Protosolpugidae chỉ được biết đến từ một loài hóa thạch từ Pennsylvania.

Sinh thái học
đang ăn một con bọ bắp cải (Eurydema oleracea)]]
Mặc dù bộ Solifugae được coi là các loài chỉ thị đặc hữu của quần xã sinh vật sa mạc, chúng xuất hiện rộng rãi ở các bán sa mạc và rừng cây. Một số loài cũng sống ở đồng cỏ hoặc sinh cảnh rừng. Solifugae thường sinh sống ở các môi trường sống ấm áp và khô cằn, bao gồm hầu như tất cả các sa mạc ấm áp và vùng cây bụi ở tất cả các lục địa ngoại trừ Nam Cực và Úc.

Solifugae là loài ăn thịt hoặc ăn tạp, với hầu hết các loài ăn mối, bọ cánh cứng và các động vật chân khớp nhỏ sống trên mặt đất khác. Solifuge là những kẻ săn mồi hung hãn và phàm ăn cơ hội và đã được ghi nhận là đã ăn rắn, thằn lằn nhỏ, chim và động vật gặm nhấm. Con mồi được định vị bằng cặp chi phía trước, bị giết chết và cắt thành nhiều mảnh bởi các móng vuốt giống như gọng kìm. Con mồi sau đó bị hóa lỏng và chất lỏng ăn vào đi qua yết hầu. Mặc dù chúng thường không tấn công con người, móng vuốt gọng kìm của chúng có thể đâm thủng da người và những vết cắn đau đớn đã được báo cáo. bọ cạp mặt trời và nhện mặt trời. Ở miền nam châu Phi, chúng được biết đến với nhiều cái tên, bao gồm la mã đỏ, haarskeerder ("con cắt tóc") và baardskeerder ("con cắt râu"), hai tên gọi sau liên quan đến niềm tin rằng chúng sử dụng bộ hàm ghê gớm của mình để cắt tóc người và lông động vật để lót tổ dưới lòng đất của chúng.

Tham khảo
Mậu Lâm (nhà Thanh)

| nơi mất =
| ngày an táng =
| nơi an táng =
| học vấn =
| nghề nghiệp =
| tôn giáo =
| chữ ký =
}}
Mậu Lâm (; 11 tháng 6 năm 1892 – 1913), là một hoàng thân của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc, người thừa kế 1 trong 12 tước vị Thiết mạo tử vương.

Cuộc đời
Mậu Lâm sinh vào giờ Thân, ngày 17 tháng 5 (âm lịch) năm Quang Tự thứ 18 (1892), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Ông là con trai thứ ba của Nhàn tản Tông thất Thịnh Chiếu (盛照) – cháu 3 đời của Dự Khác Thân vương Đức Chiêu, mẹ ông là Chính thất Ba Nhã Lạp thị (巴雅拉氏). Năm Quang Tự thứ 24 (1898), tháng 9, Dự Thành Thân vương Bổn Cách qua đời, ông được triều đình cho làm con thừa tự của Bổn Cách. Đến năm thứ 25 (1899), tháng 4, ông được thế tập tước vị Dự Thân vương đời thứ 13. Năm Dân Quốc nguyên niên (1912), tháng 9, ông phụng ý chỉ cho phép Vương công phủ đệ, ruộng đất, ân thưởng trở thành tài sản cá nhân. Năm Dân Quốc thứ 2 (1913), ông qua đời, thọ 22 tuổi, được truy thụy Dự Mẫn Thân vương (豫敏親王).

Gia quyến

Đích Phúc tấn: Đông Giai thị (佟佳氏), con gái của Bảo Thành (葆誠).
Con trai

Đoan Trấn (端鎭; 1909 – 1962), mẹ là Đích Phúc tấn Đông Giai thị. Năm 1913 được thế tập tước vị Dự Thân vương (豫親王). Có một con trai.
Đoan Trữ (端寗; ?–?).

Tham khảo

Ái Tân Giác La Tông phổ
Trung Thuyên

| nơi mất =
| ngày an táng =
| nơi an táng =
| học vấn =
| nghề nghiệp =
| tôn giáo =
| chữ ký =
}}
Trung Thuyên (; 1892 – 1939) là một hoàng thân của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc, người thừa kế 1 trong 12 tước vị Thiết mạo tử vương.

Cuộc đời
Trung Thuyên sinh vào ngày 17 tháng 4 (âm lịch) năm Quang Tự thứ 18 (1892), trong gia tôc Ái Tân Giác La. Ông là con trai trưởng của Duệ Kính Thân vương Khôi Bân, mẹ ông là Trắc Phúc tấn Vương Giai thị (王佳氏).

Năm Quang Tự thứ 28 (1902), tháng 2, ông được ban thưởng Linh chi Hà Định (翎支瑕定). Năm Dân Quốc thứ 3 (1915), tháng 2, phụ thân ông qua đời, ông được thế tập tước vị Duệ Thân vương đời thứ 13. Mặc dù lúc này nhà Thanh đã sụp đổ nhưng theo "Điều kiện ưu đãi của Hoàng thất" trong ký kết giữa chính quyền và nhà Thanh, ông vẫn được tập tước. Sau đó, ông cùng em trai chỉ ham hưởng lạc, gia tộc từ đó hoàn toàn suy tàn, gia cảnh bần cùng.

Năm 1939, ông qua đời khi đang bị giam trong ngục, thọ 48 tuổi, không được ban thụy. Theo luật, cháu trai của ông là Di Niên (頤年) (hay Kim Ký Thủy) - con trai trưởng của Trung Minh (中銘) - em trai ông, sẽ được tập tước nhưng Di Niên từ chối. Ông là vị Duệ Thân vương cuối cùng trong lịch sử nhà Thanh, dù khi ông tập tước, nhà Thanh đã sụp đổ, tước vị cũng không còn ý nghĩa.

Gia quyến

Đích Phúc tấn: Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博尔济吉特氏), con gái của Tái Âm Nặc Nhan bộ Tả mạt kỳ Trát Tát Khắc Hòa Thạc Thân vương Na Ngạn Đồ (那彦图), hậu duệ Siêu Dũng Thân vương Sách Lăng.

Tham khảo

Ái Tân Giác La tông phổ
Trang Kính thái tử

Trang Kính Thái Tử (chữ Hán:莊敬太子) là thụy hiệu của một số vị thái tử nhà Minh trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.
Danh sách
Trang Kính thái tử Chu Tải Duệ (vị hoàng tử thứ hai của Minh Thế Tông)
Trang Kính thái tử Chu Lâm Nguyên (trưởng nam của Minh Thiệu Tông)

Xem thêm
Trang Thế Tử
Hiến thế tử
Điệu Hy thế tử
Ẩn thái tử
Hiến Mẫn thái tử
Hoài thái tử
Nguyễn Thị Ngọc Du

Nguyễn Thị Ngọc Du (chữ Hán: 阮氏玉琇; 1762 – 1820), phong hiệu Phúc Lộc Công chúa (福祿公主), là một công nữ và là một trưởng công chúa nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Công nữ Ngọc Du là con gái thứ hai của Khang vương Nguyễn Phúc Luân (được vua Gia Long truy tôn làm Hưng Tổ Khang Hoàng đế); mẹ là Nguyễn Từ phi, chị ruột của Hiếu Khang Hoàng hậu Nguyễn Thị Hoàn. Bà sinh năm Nhâm Ngọ (1762). Bà là em gái cùng cha khác mẹ với vua Gia Long.

Mùa xuân năm Kỷ Hợi (1779), công nữ Ngọc Du theo Hiếu Khang Hoàng hậu vào Gia Định, rồi được gả cho Chưởng hậu quân Võ Tánh. Năm Tân Dậu (1801), thành Bình Định thất thủ, Võ Tánh không giữ được thành nên đã tự vẫn. Xét về vai vế thì công chúa và phò mã Mỹ là anh em họ 4 đời.

Năm Minh Mạng thứ nhất (1820), tháng 4 (âm lịch), đầy tớ trong nhà Thái trưởng công chúa Ngọc Du cậy thế lấn người mà bà không cấm, vua biết được mới vời Võ Khánh đến trách rằng: “Nước có điển hình, sao ngươi không khuyên mẹ đi?”. Khánh thưa rằng: “Không thể khuyên can được”. Vua bảo rằng: “Làm con thờ cha mẹ phải nên lấy lời nói dịu dàng can ngăn ở lúc việc chớm phát, để cha mẹ đừng mắc vào điều phi nghĩa, không thế thì trách nhiệm ở ngươi”. Khánh cúi đầu nhận lỗi. Về nhà, Khánh kể lại chuyện bị quở phạt với mẹ, bà Ngọc Du nghe chuyện rồi khóc. Từ đó bà thay đổi cách đối xử với dân.

Cùng năm đó, tháng 5 (âm lịch), công chúa Ngọc Du mất, thọ 59 tuổi, được ban thụy là Nhu Gia (柔嘉). Vua cho nghỉ chầu, sai người chi của công để lo việc tang, lại cho thêm 1000 quan tiền, 1000 phương gạo. Ngày an táng công chúa, vua cho quan đến tế.

Năm Minh Mạng thứ mười (1829), vua truy tặng cho bà làm Phúc Lộc Thái trưởng công chúa (福祿太长公主). Năm 1831, chồng bà là Võ Tánh được truy phong Hoài Quốc công (懷國公). Công chúa Ngọc Du được thờ tại nhà thờ họ Võ ở phường Phú Cát, Huế.

Tham khảo
Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục
Nguyễn Đắc Xuân (1994), Chuyện các bà trong cung Nguyễn, Nhà xuất bản Thuận Hóa

Chú thích
Betacoronavirus

| subdivision =
Embecovirus (phân nhóm A)
Betacoronavirus 1
Virus corona gây viêm ruột bò
Virus chuột cống Trung Quốc HKU24
Virus corona người HKU1
Virus corona chuột nhắt
Virus viêm gan chuột nhắt
Sarbecovirus (phân nhóm B)
Virus corona liên quan đến hội chứng hô hấp cấp tính nặng
Virus corona gây hội chứng hô hấp cấp tính nặng
Virus corona gây hội chứng hô hấp cấp tính nặng 2
Virus corona tựa SARS ở dơi WIV1
Merbecovirus (phân nhóm C)
Virus corona nhím 1
Virus corona gây hội chứng hô hấp Trung Đông
Virus corona ở dơi muỗi Pipistrellus HKU5
Virus corona ở dơi Tylonycteris HKU4
Nobecovirus (phân nhóm D)
Virus corona ở dơi Rousettus GCCDC1
Virus corona ở dơi Rousettus HKU9
Hibecovirus
Virus Hp-betacorona ở dơi Chiết Giang 2013
| image2 = SARS-CoV-2 without background.png
| image2_caption = Hình minh họa virus SARS-CoV-2.
}}
Betacoronavirus (β-CoV hoặc Beta-CoV) là một trong bốn chi coronavirus thuộc phân họ Orthocoronavirinae trong họ Coronaviridae của bộ Nidovirales. Chúng là các virus RNA có màng bọc, chiều dương, đơn chuỗi với nguồn gốc từ động vật. Mỗi chi coronavirus bao gồm các dòng dõi virus khác nhau, với chi Betacoronavirus chứa 4 dòng dõi như vậy. Trong các tài liệu cũ, chi này còn được gọi là coronavirus nhóm 2.

Các Beta-CoV có tầm quan trọng lâm sàng lớn nhất liên quan đến con người là OC43 và HKU1 của dòng dõi A, SARS-CoV và SARS-CoV-2 của dòng dõi B, và MERS-CoV của dòng dõi C. MERS-CoV là betacoronavirus đầu tiên thuộc dòng dõi C được biết là lây nhiễm sang người.

Các chi Alphacoronavirus và Betacoronavirus xuất phát từ kho gen của loài dơi.

Tham khảo
An Giản công

An Giản Công (chữ Hán:安简公) là thụy hiệu của một số nhân vật lịch sử có tước hiệu: quốc công, quận công, huyện công hoặc hương công ở khu vực Á Đông thời phong kiến.
Danh sách
Đường triều Kỳ An Giản công Đỗ Hựu
Triều Tiên Phụng Ninh quân An Giản công Lý Phúc Căn
Xem thêm
An Công
Giản Công
Trang Giản công
Yên Giản công
An Giản thượng thư
An Giản vương
Văn Giản vương
Văn Giản thượng thư
Văn Giản công
Thành Giản Bá
Ngụy Giản Tử
(48639) 1995 TL8

0.10 0.369}}

(48639) 1995 TL8 là một thiên thể ngoài Hải Vương tinh nằm ở đĩa phân tán tại vùng rìa ngoài của Hệ Mặt Trời. Nó được khám phá bởi Ariana Gleason vào năm 1995 và có đường kính khoảng 176&nbsp;km. Vệ tinh có đường kính 80&nbsp;km của nó, có định danh tạm thời là S/2002 (48639) 1, được khám phá vào ngày 9 tháng 11 năm 2002.

Khám phá
1995 TL8 được khám phá vào ngày 15 tháng 10 năm 1995, bởi nhà thiên văn học người Mỹ Ariana Gleason, một phần của dự án Spacewatch thuộc Đại học Arizona tại Đài thiên văn quốc gia Kitt Peak, gần Tucson, Arizona. Đây là vật thể đầu tiên được xếp loại là thiên thể đĩa phân tán (SDO) được khám phá, trước (15874) 1996 TL66 gần một năm.

Thiên thể phân tán-mở rộng
của 1995 TL8 bị thiếu cộng hưởng 7:3 (2.333) với Hải Vương tinh.]]
1995 TL8 được phân loại là vật thể tách rời (phân tán-mở rộng) theo Khảo sát Hoàng đạo Sâu, vì quỹ đạo của nó dường như vượt ra ngoài các nhiễu loạn đáng kể với quỹ đạo hiện tại của Hải Vương tinh. Tuy nhiên, nếu Hải Vương tinh di cư ra ngoài, sẽ có một khoảng thời gian Hải Vương tinh có độ lệch tâm cao hơn. Các mô phỏng được thực hiện vào năm 2007 cho thấy 1995 TL8 dường như có ít hơn 1% cơ hội được cộng hưởng 3:7 với Hải Vương tinh, nhưng nó thực hiện các lưu thông gần cộng hưởng này.

Đánh số và đặt tên
Hành tinh vi hình này được đánh số bởi Trung tâm Hành tinh nhỏ (MPC) vào ngày 20 tháng 11 năm 2002. Cho đến năm 2018, nó vẫn chưa được đặt tên.

Vệ tinh
Một vệ tinh tự nhiên đã được Denise C. Stephens và Keith S. Noll phát hiện, từ các quan sát với Kính viễn vọng không gian Hubble chụp ngày 9 tháng 11 năm 2002 và được công bố vào ngày 5 tháng 10 năm 2005. Vệ tinh, được chỉ định là S/2002 (48639) 1, tương đối lớn, có khối lượng có khả năng khoảng 10% của hành tinh mẹ. Quỹ đạo của nó chưa được xác định, nhưng hai vật thể này chỉ cách nhau khoảng 420&nbsp;km (260 dặm) tại thời điểm phát hiện, với chu kỳ quỹ đạo có thể là khoảng nửa ngày và đường kính ước tính là 161&nbsp;km (100 dặm).

Tham khảo
Cố Thiệu

Cố Thiệu (; 184 – 214), tự Hiếu Tắc (孝則), là quan viên dưới trướng quân phiệt Tôn Quyền thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Cố Thiệu quê ở huyện Ngô, quận Ngô, là con trưởng của Cố Ung với Lục phu nhân, con gái Lục Khang. Thời trẻ, Cố Thiệu nổi danh ngang với cậu là Lục Tích, vượt qua đám người cùng quận gồm cháu họ Lục Nghị cùng Trương Đôn, Bốc Tịnh, thanh danh lan xa. Thiệu vốn lấy vợ là con gái của anh họ Lục Tuấn, chị em của Lục Nghị. Khoảng sau năm 200, vợ Thiệu mất, Tôn Quyền gả con gái của anh trai Tôn Sách cho Thiệu.
:Lục Tử như ngựa thồ, bước chậm mà thừa lực; Cố Tử lại như trâu thồ, chở nặng mà đi xa.
Có người hỏi:
:Như ngài nói, Lục Tử hơn sao?
Thống đáp:
:Ngựa thồ tuy tốt, nhưng cũng chỉ chở được một người. Trâu thồ một ngày đi ba trăm dặm, gánh sức nặng đâu chỉ của một người!
Cố Thiệu bèn tới chỗ Bàng Thống nghỉ chân, hỏi:
:Ngài có tiếng biết người, ta cùng ngài ai hơn?
Thống nói:
:Tu dưỡng thế tục, bình xét con người, ta không bằng ngài; luận bí sách đế vương, nắm trong lòng những thứ trọng yếu nhất, ta có lẽ hơn ngài một bậc.
Thiệu phục những lời đó mà thân với Thống.

Năm 210, Cố Thiệu xuất sĩ, thay Tôn Lân giữ chức Thái thú Dự Chương. Thiệu giỏi về biết người, ở trong quận đề bạt đám người Trương Bỉnh (張秉), Ân Lễ, Ngô Xán, Đinh Tư (丁谞) từ giới bình dân.

Năm 214, Cố Thiệu chết khi mới tiền nhiệm 5 năm, thọ 31 tuổi.

Gia đình
Vợ:
Lục thị, con gái Lục Tuấn, chị em của Lục Nghị, sinh hai con trai Cố Đàm, Cố Thừa.
Tôn thị, con gái Tôn Sách, sau khi Cố Thiệu qua đời thì tái giá.
Con trai:
Cố Đàm, con trưởng, quan đến Thái thường.
Cố Thừa, con thứ, quan đến Thị trung.

Trong văn hóa
Cố Thiệu không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo
Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

Chú thích
Katherine Johnson

| ngày mất =
| nơi mất = Newport News, Virginia, Hoa Kỳ
| quốc tịch = Mỹ
| tư cách công dân =
| học vị = }}
| nghề nghiệp = Nhà toán học, nhà vật lý
| tuyển dụng = NACA, NASA 1953–1988
| nổi tiếng = Tính toán quỹ đạo cho nhiều chương trình bay có người lái của NASA
| người hôn phối = |}}
| con cái = 3
| nơi sinh = White Sulphur Springs, West Virginia, Hoa Kỳ
| alt = Katherine Johnson
}}
Katherine Johnson (nhũ danh Coleman; 26 tháng 8 năm 1918 – 24 tháng 2 năm 2020), còn được biết đến là Katherine Goble, là một nhà toán học người Mỹ với các kết quả tính toán trong cơ học quỹ đạo khi bà đang là nhân viên của NASA đã có tính quyết định đến sự thành công của chuyến bay đầu tiên có người lái vào không gian cũng như các lần tiếp theo của Hoa Kỳ. Trong suốt sự nghiệp 35 năm ở NASA và trước đó ở Ủy ban tư vấn quốc gia về hàng không, bà có được sự tài tình khi tính toán các phép tính phức tạp bằng tay và giúp tiên phong trong việc sử dụng máy tính để thực hiện các phép tính. Cơ quan không gian coi "bà có vai trò lịch sử như là một trong những phụ nữ Mỹ gốc Phi đầu tiên trở thành nhà khoa học NASA".

Công việc của Johnson bao gồm tính các quỹ đạo, khoảng chu kỳ phóng (launch window) và quỹ đạo trở lại khẩn cấp của các chuyến bay trong Chương trình Sao Thủy, bao gồm trong các lần bay của Alan Shepard, người Mỹ đầu tiên vào không gian, và John Glenn, người Mỹ đầu tiên bay trên quỹ đạo, và các quỹ đạo điều khiển cho module Mặt Trăng và module chỉ huy trong chương trình Apollo trong các chuyến bay đến Mặt Trăng. Các tính toán của bà cũng là những đóng góp quan trọng cho chương trình tàu con thoi, Năm 2019, Johnson được trao Huy chương Vàng của Quốc hội Mỹ (Congressional Gold Medal). Diễn viên Taraji P. Henson đóng vai bà là nhân vật chính trong bộ phim năm 2016 Hidden Figures (Những con người thầm lặng).

Tham khảo

Đọc thêm
Beverly Golemba, Human Computers: The Women in Aeronautical Research , unpublished manuscript 1994, NASA Langley Archives.

Wini Warren, Black Women Scientists in the United States, Indiana University Press, 2000, pp.&nbsp;140–147. .
Brigham Narins, Notable Scientists: From 1900 to the Present, Gale Group, 2001, .

Liên kết ngoài

Katherine G. Johnson Video produced by Makers: Women Who Make America
Introduction by Dr. Ellen Stofan, "The Untold History of Women in Science and Technology" , White House.gov

NASA Technical Reports Server (NTRS): Johnson, K. G.
Tiêu Xúc

Tiêu Xúc () là tướng lĩnh dưới trướng quân phiệt Viên Hi cuối thời Đông Hán và Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Tiêu Xúc vốn là tướng lĩnh của Viên Thiệu. Năm 202, Thiệu chết, các con trai của Thiệu chia quân đánh nhau. Tiêu Xúc theo con thứ của Viên Thiệu là Viên Hi.

Năm 205, Tào Tháo ra quân Hà Bắc, đánh anh em Viên Hi, Viên Thượng. Tiêu Xúc cấu kết với tướng quân Trương Nam phản bội Hi, Thượng. Xúc tự xưng thứ sử U Châu, hiệu lệnh các thái thú, huyện lệnh, huyện trưởng của họ Viên, tụ quân mấy vạn, phản Viên theo Tào, giết ngựa trắng thề, rằng:
:Kẻ nào không nghe lệnh thì chém!
Đám người không dám nói lời nào, chỉ có biệt giá Hàn Hành phản bác:
:Ta chịu ơn nặng của cha con Viên công, giờ đã bại vong, trí không thể cứu, dũng không thể chết theo, về nghĩa là khiếm khuyết rồi. Giờ ngoảnh mặt về hướng bắc mà theo họ Tào, việc này ta không theo.
Người nơi đó đều biến sắc. Xúc nói:
:Kẻ làm việc lớn, phải dựng đại nghĩa, việc thành hay không, không do một người, nên thành toàn chí của Hành, để khích lệ người thờ chủ.

Anh em Viên Hi bị đuổi đến chỗ thủ lĩnh Ô Hoàn ở quận Liêu Tây là Đạp Đốn. Khi quân Tào đến nơi, Tiêu Xúc dẫn người quy thuận, được phong tước liệt hầu.

Không rõ hậu sự của Tiêu Xúc.

Trong văn hóa
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Tiêu Xúc xuất hiện ở hồi 33, là bộ tướng của Viên Hi. Năm 205, Tào Tháo đánh đuổi Viên Đàm, chiếm thành Nam Bì, Tiêu Xúc cùng Trương Nam dẫn quân đến quy hàng, được phong làm liệt hầu. Tào Tháo muốn tiêu diệt hoàn toàn anh em họ Viên, bèn hỏi kế Quách Gia. Gia nói: Nên sai Tiêu Xúc và Trương Nam là bọn hàng tướng của họ Viên đi đánh. Tháo bèn cho Tiêu Xúc, Trương Nam, Lã Khoáng, Lã Tường, Mã Diên, Trương Nghĩ cầm quân đánh U Châu, đuổi anh em Viên Hi, Viên Thượng sang Liêu Tây nhờ Ô Hoàn.

Năm 207, Tào Tháo tấn công Kinh Châu, đánh đuổi Lưu Bị ở Đương Dương. Tướng của Lưu Bị là Triệu Vân mang theo thiếu chủ A Đẩu hỗn chiến ở dốc Trường Bản. Tiêu Xúc cùng Trương Nam, Mã Diên, Trương Nghĩ bốn tướng chặn đánh Triệu Vân nhưng bị đẩy lui. Sau đó, Tào Tháo huấn luyện thủy quân chuẩn bị đánh Giang Đông, Tiêu Xúc, Trương Nam tự nhận dù bản thân là ngươi U, Yên nhưng cũng có thể đánh thủy chiến, xin Tào Tháo cho hai chục chiến thuyền đánh tiên phong. Dù Tháo có khuyên bảo nhưng hai tướng vẫn quyết tâm xin đánh, lấy thuyền nhỏ ra trận để thể hiện tài năng. Canh năm hôm sau, Tiêu Xúc, Trương Nam dẫn thuyền tấn công Giang Nam. Tướng Giang Đông là Chu Du phái Hàn Đương, Chu Thái đánh chặn. Tiêu Xúc đụng độ Hàn Đương, bị Đương dùng một mâu đâm chết. Trương Nam bị Chu Thái áp sát chém chết.

Trong hồi 33, xuất hiện nhân vật Ô Hoàn Xúc (烏桓觸), giữ chức thứ sử U Châu, muốn phản họ Viên và bị Hàn Hành phản bác như trong lịch sử. Có khả năng xuất phát từ việc ngắt sai câu khi đọc sử liệu, mà La Quán Trung hoặc một đồng tác giả của Tam quốc diễn nghĩa đã biến Tiêu Xúc thành hai nhân vật độc lập.

Tham khảo
Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
Phạm Diệp, Hậu Hán thư.
Tư Mã Quang, Tư trị thông giám.

Chú thích
Tanaka Kane

| quốc tịch =
| ngày mất =
| nổi tiếng = Người thọ nhất thế giới (từ ngày 22 tháng 7 năm 2018 - 2022)
| cư trú = Viện dưỡng lão tại tỉnh Fukuoka, Nhật Bản
| người hôn phối =
| con cái = 5 (4 con ruột, một con nuôi)
| người thân =
| nơi sinh = Higashi-ku, Fukuoka), tỉnh Fukuoka, Nhật Bản
| cha mẹ = Kumakichi và Kuma Ota
| native_name_lang =
| cư trú = Viện dưỡng lão ở tỉnh Fukuoka, Nhật Bản
| quốc gia =
| giải thưởng = Kỷ lục Guinness Thế giới: Người lớn tuổi nhất thế giới còn sống (2019 - 2022)
}}
là người trường thọ Nhật Bản được chứng thực có độ tuổi . Với độ tuổi này, bà là người cao niên nhất thế giới được xác minh, sau khi bà Miyako Chiyo qua đời ở tuổi 117 tuổi vào tháng 7 năm 2018, trước khi qua đời. Kỷ lục về tuổi tác của bà chính thức được công nhận ngày 9 tháng 3 năm 2019, khi bà đạt mức tuổi 116 tuổi và 66 ngày.

Bà là người lớn tuổi nhất thế giới được chứng nhận và là người thứ chín được công nhận kỷ lục này từ trước đến nay.

Tiểu sử
Bà Tanaka Kane sinh ngày 2 tháng 1 năm 1903, là con thứ bảy của Kumakichi và Kuma Ota tại làng Wajiro (nay thuộc Higashi-ku, Fukuoka), tỉnh Fukuoka, Nhật Bản, phía nam vùng Kyushu. Trong Chiến tranh Thế giới thứ II, bà làm việc trong một cửa hàng bán Shiruko và mì Udon với chồng là ông Hideo, người mà bà kết hôn vào năm 1922. Sau khi Hideo và con trai bà qua đời trong chiến tranh, bà tiếp tục làm việc tại cửa hàng trước khi nghỉ hưu ở tuổi 63. Kane và Hideo có chung 4 người con và nhận nuôi người con thứ 5.

Ở tuổi 103, Tanaka được chẩn đoán mắc bệnh ung thư ruột kết.

Vào thời điểm Miyako Chiyo qua đời, bà Tanaka sinh sống trong một bệnh viện ở phường Higashi-ku của quận Fukuoka, tỉnh Fukuoka. Bà bắt đầu ngày mới của mình vào 6 giờ sáng hằng ngày, Sở thích của bà là thư pháp và tính toán. Vào tháng 7 năm 2018, bà chia sẻ ước muốn sống thêm năm năm nữa, đến tuổi 120. Cháu trai của bà, Gary Funakoshi, nói với tờ The San Diego Union-Tribune rằng Tanaka cho rằng tuổi thọ của bà là nhờ niềm tin vào Thiên Chúa.

Vào ngày 19 tháng 4 năm 2022, bà đã qua đời mà không rõ nguyên nhân.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Telegraph Herald News in brief, archive 1 tháng 3 năm 2020.
Honto "In Good and Bad Times, 107 Years Old"
USA Today What countries have the longest life expectancies?, archive 1 tháng 3 năm 2020.
San Francisco Chronicle News of the day from around the globe, July 27, archive 1 tháng 3 năm 2020.
Las Vegas Review-Journal World’s oldest person dies at 117, now 115-year-old is oldest, archive 1 tháng 3 năm 2020.
Thục Huệ ông chúa

Thục Huệ Ông Chúa (chữ Hán:淑惠翁主) là thụy hiệu đồng thời cũng là tôn hiệu của một số vị ông chúa trong lịch sử chế độ phong kiến ở bán đảo Triều Tiên.
Danh sách
Triều Tiên Thái Tông Thục Huệ ông chúa (hạ giá lấy Tinh Nguyện úy Lý Chính Ninh)
Triều Tiên Thành Tông Thục Huệ ông chúa (hạ giá lấy Hán Xuyên úy Triệu Vô Cương)
Xem thêm
Huệ Thục ông chúa
Uyển Thục công chúa
Trinh Huệ ông chúa
Thục Ninh ông chúa
Thục Thận ông chúa
Thiên Thành công chúa
Trinh Ý Công chúa
Văn Ý công chúa
Vũ An công chúa
An Nam công chúa
Mỹ Thục công chúa
Trinh Huệ ông chúa

Trinh Huệ Ông Chúa (chữ Hán:貞惠翁主) là thụy hiệu của một số vị Ông chúa trong lịch sử bán đảo Triều Tiên thời phong kiến.
Danh sách
Triều Tiên Thái Tông Trinh Huệ ông chúa (hạ giá lấy Vân Thành phủ viện quân Phác Tùng Ngu)
Triều Tiên Tuyên Tổ Trinh Huệ ông chúa (hạ giá lấy Hải Tung úy Doãn Tân Chi)

Xem thêm
Huệ Thục ông chúa
Thục Huệ ông chúa
Thục Thận ông chúa
Thục Ninh ông chúa
Trinh Ý Công chúa
Văn Ý công chúa
Vũ An công chúa
Thiên Thành công chúa
Uyển Thục công chúa
An Nam công chúa
Mỹ Thục công chúa
Thục Ninh ông chúa

Thục Ninh Ông Chúa (chữ Hán:淑宁翁主) là thụy hiệu của một số vị Ông chúa trong lịch sử bán đảo Triều Tiên thời phong kiến.
Danh sách
Triều Tiên Thái Tông Thục Ninh ông chúa (hạ giá lấy Pha Thành quân Doãn Ngu)
Triều Tiên Hiếu Tông Thục Ninh ông chúa (Hạ giá lấy Cẩm Bình úy Phác Bật Thành)
Xem thêm
Huệ Thục ông chúa
Thục Huệ ông chúa
Thục Thận ông chúa
Trinh Huệ ông chúa
Trinh Ý Công chúa
Văn Ý công chúa
Vũ An công chúa
Thiên Thành công chúa
Uyển Thục công chúa
An Nam công chúa
Mỹ Thục công chúa
Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma

Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma (tiếng Phạn: Manorathavarman, cai trị ? - ?) là một vị vua của nước Lâm Ấp. Đây là quân chủ áp chót của triều đại thứ 2 nước Lâm Ấp.

Tiểu sử
Ông là cháu của vua tiền nhiệm, Phạm Địch Chớn.

Phạm Địch Chớn muốn sang Ấn Độ sống những ngày cuối đời vì đam mê văn hoá Ấn Độ, nên đã nhường ngôi cho em là Phạm Địch Khải nhưng bị từ chối. Ngôi báu đành truyền cho Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma nhưng tể tướng Thiếu Lâm (Tsang Lin) chống lại vì cho rằng người này không được sinh ra từ một người mẹ có dòng máu tinh khiết (tức đẳng cấp Brahman), nên bị Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma giết chết.

Không rõ Mã Nặc Lạp Đát Bạt Ma đã làm gì trong thời gian trị vì. Khi mất, ông truyền ngôi cho em của ông là Phạm Địch Văn.

Tham khảo
Ô tiêu chuẩn

Ô tiêu chuẩn là một giới hạn diện tích, thường là dạng hình vuông, được sử dụng trong sinh thái học và địa lý học nhằm tạo ra một đơn vị tiêu chuẩn của khu vực có diện tích lớn để nghiên cứu về sự phân bố của đối tượng nghiên cứu. Ô tiêu chuẩn trong thực tế có thể là hình chữ nhật, hình tròn hoặc đa giác lồi không đều dựng lên nhờ căng dây hoặc khung kim loại, thích hợp để lấy mẫu thực vật, động vật di chuyển chậm và một số sinh vật dưới nước.

Lịch sử
Việc sử dụng ô tiêu chuẩn được phát triển tiên phong bởi các nhà sinh thái học thực vật R. Pound và Frederic Clements giữa năm 1898 và 1900. Phương pháp này sau đó được áp dụng nhanh chóng cho nhiều mục đích trong sinh thái học, chẳng hạn như nghiên cứu về diễn thế sinh thái. Các nhà thực vật học và nhà sinh thái học như Arthur Tansley đã sớm phát triển và sửa đổi phương pháp này.

Nhà sinh thái học J. E. Weaver đã áp dụng ô tiêu chuẩn vào việc giảng dạy sinh thái từ năm 1918.

Phương pháp
.]]
Khi một nhà sinh thái học muốn biết có bao nhiêu sinh vật trong một môi trường sống cụ thể, việc đếm tất cả chúng là bất khả thi. Thay vào đó, họ sẽ chỉ tính một phần đại diện nhỏ hơn của quần thể hoặc quần xã đó, gọi là một mẫu. Lấy mẫu thực vật hoặc động vật di chuyển chậm (như ốc sên) có thể được thực hiện bằng cách sử dụng một hình vuông giới hạn một diện tích lấy mẫu, đây chính là ô tiêu chuẩn. Kích thước của ô tiêu chuẩn phụ thuộc vào kích thước của các sinh vật được lấy mẫu. Ví dụ, để đếm các loại cây mọc trên sân trường, người ta có thể sử dụng một ô tiêu chuẩn với các cạnh dài 0,5 hoặc 1 mét. Kích thước ô tiêu chuẩn cũng phụ thuộc nhiều vào loại khảo sát đang được thực hiện. Ví dụ, sẽ khó đạt được kết quả có ý nghĩa nào khi sử dụng ô tiêu chuẩn 0,5m2 trong một nghiên cứu về tán rừng.

Điều quan trọng là lấy mẫu trong một khu vực được thực hiện ngẫu nhiên và mẫu phải mang tính đại diện. Ví dụ: nếu bạn đang lấy mẫu từ một trường học, nhưng để thuận tiện chỉ đặt tứ giác bên cạnh một lối đi có sẵn, điều này có thể không đưa ra một mẫu đại diện cho toàn bộ trường. Mẫu thu được một cách thiên kiến hầu hết không mang lại kết quả khoa học chính xác. Một cách người ta có thể lấy mẫu ngẫu nhiên là đặt các ô tiêu chuẩn tại các tọa độ trên một hệ trục được đánh số.

Xem thêm

Lâm phần

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ecological Sampling Methods (Phương pháp lấy mẫu trong sinh thái học)
Phê Mị Thuế

Phê Mị Thuế hay Bề Mi Thuế (tiếng Phạn: परमेश्वरवर्मन् १, Paramesvaravarman I, tiếng Trung: 波羅密首羅跋摩一世, trị vì: 965 - 982) là một vị vua Champa của triều đại thứ sáu.

Trị vì
.]]
Phê Mị Thuế kế nhiệm người tiền nhiệm là Nhân Di Bàn vào năm 965. Theo Tống sử, ông đã bốn lần sai sứ giả đến gửi cống vật cho triều đình Bắc Tống vào các năm 972, 973. 974 và 976.

Năm 979, phò mã Ngô Nhật Khánh nhà Đinh vì có hiềm khích với vua nên đã xúi giục Phê Mị Thuế tấn công nước Đại Cồ Việt qua hai cửa biển Đại Ác và Tiểu Khang, nhưng gặp bão và thuyền bị đắm gần hết, Ngô Nhật Khánh chết đuối, chỉ có thuyền của vua thoát nạn trở về.

Năm 982, vua Lê Đại Hành của Đại Cồ Việt đã cử Từ Mục, Ngô Tử Canh sang Indrapura đi sứ nhưng các sứ thần bị bắt giam, khiến vua Lê Đại Hành tức giận, quyết định thân chinh đánh Champa: đóng thuyền chiến, sửa binh khí, tự làm tướng đi đánh. Quân Đại Cồ Việt đã chém được Phê Mị Thuế, tàn phá, san phẳng kinh đô Indrapura (làng Đồng Dương, Thăng Bình, Quảng Nam ngày nay), phá bỏ tôn miếu, buộc người Chăm phải bỏ Indrapura. Kinh đô mới được dời xuống Vijaya (Bình Định ngày nay).

Cái chết của Phê Mị Thuế mở đầu sự suy yếu của vương quốc Champa. Sau khi người Chăm rời bỏ kinh đô Indrapura, mâu thuẫn giữa Chăm Pa và Đại Cồ Việt vẫn không chấm dứt.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

George Cœdès (ngày 1 tháng 5 năm 1968). The Indianized States of South-East Asia. University of Hawaii Press. ISBN 978-0824803681.
『宋史』巻三 本紀第三 太祖三
『宋史』巻四 本紀第四 太宗一
『宋史』巻四百八十九 列伝第二百四十八 外国五 占城
『越史略（中国語版）』巻上 黎紀
『大越史記全書』本紀巻之一 丁紀 廃帝
『大越史記全書』本紀巻之一 黎紀 大行皇帝
『欽定越史通鑑綱目（中国語版）』正編巻之一 丁紀
『宋会要輯稿』巻百十九 蕃夷四 占城
『宋会要輯稿』巻百二十四 蕃夷七 歴代朝貢
Danh sách trận chung kết Cúp UEFA và Europa League

Tottenham Hotspur(lần thứ 3)}}
| most successful club = Sevilla(7 lần)
| current = Chung kết UEFA Europa League 2025
}}
UEFA Europa League, tiền thân là Cúp UEFA, là một giải đấu bóng đá do Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) tổ chức thường niên vào năm 1971. Đây được coi là sân chơi quốc tế quan trọng thứ hai dành cho các câu lạc bộ ở châu Âu sau UEFA Champions League. Những đội bóng đủ điều kiện tham dự Europa League dựa trên thành tích của họ tại giải vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Trong 25 năm đầu tiên tổ chức giải, trận chung kết diễn ra theo thể thức hai lượt, mỗi đội đá một trận trên sân nhà. Tuy nhiên, vào năm 1998, Inter Milan đánh bại Lazio trong trận chung kết đầu tiên thi đấu một lượt duy nhất tại sân trung lập, sân vận động Công viên các Hoàng tử ở Paris. Tottenham Hotspur là đội bóng đầu tiên lên ngôi vô địch sau khi đánh bại Wolverhampton Wanderers với tổng tỷ số 3–2. Đã có 11 trận chung kết mà cả hai đội bóng đều đến từ cùng một quốc gia: Ý (1990, 1991, 1995 và 1998), Anh (1972, 2019 và 2025), Tây Ban Nha (2007 và 2012), Đức (1980) và Bồ Đào Nha (2011).

Sevilla đang giữ kỷ lục về số lần vô địch nhiều nhất, với bảy lần đăng quang kể từ khi giải đấu được thành lập. Real Madrid (vô địch vào các năm 1985 và 1986) và Sevilla (vô địch vào các năm 2006 và 2007; cũng như 2014, 2015 và 2016) là hai đội duy nhất từng bảo vệ thành công ngôi vô địch. Các đại diện từ Tây Ban Nha đã đăng quang tới 14 lần, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác.

Danh sách trận chung kết

Cột "Mùa giải" chỉ mùa giải mà giải đấu được tổ chức, và liên kết đến bài viết về mùa giải đó.
Các trận chung kết theo thể thức hai lượt được liệt kê theo thứ tự được diễn ra.
Ghi chú "UCL" của một đội tức là đội đó lúc đầu tranh tài ở UEFA Champions League cho mùa giải đó (kể từ mùa giải 1999–2000).
Liên kết ở cột "Tỷ số" chuyển hướng đến bài viết về trận chung kết mùa giải đó.

Thành tích
Theo câu lạc bộ

Theo quốc gia

Xem thêm
Danh sách nhà vô địch cúp châu Âu cấp câu lạc bộ
Danh sách trận chung kết Cúp C1 châu Âu và UEFA Champions League
Danh sách trận Siêu cúp châu Âu
Danh sách trận chung kết UEFA Conference League
Danh sách trận chung kết UEFA Cup Winners' Cup
Danh sách nhà vô địch UEFA Intertoto Cup

Ghi chú

Tham khảo
Chung

Cụ thể

Liên kết ngoài
Lịch sử chính thức của UEFA Europa League
Ngôn ngữ tại Liên Xô

Liên bang Xô viết có tới hàng trăm ngôn ngữ và tiếng địa phương khác nhau từ các nhóm ngôn ngữ khác nhau.

Năm 1918, đã có nghị định rằng tất cả các quốc tịch ở Liên Xô đều có quyền giáo dục bằng ngôn ngữ của họ. Chính tả mới sử dụng bảng chữ cái Kirin, Latinh hoặc Ả Rập, tùy thuộc vào địa lý và văn hóa. Sau năm 1937, tất cả các ngôn ngữ đã nhận được bảng chữ cái mới sau năm 1917 bắt đầu sử dụng bảng chữ cái Kirin. Bằng cách này, sẽ dễ dàng hơn cho các nhóm thiểu số ngôn ngữ học viết cả tiếng Nga và tiếng mẹ đẻ của họ. Năm 1960, luật giáo dục của trường đã được thay đổi và việc giảng dạy trở nên chi phối hơn bởi tiếng Nga. Hơn nữa, Armenia và Gruzia, cũng như các nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Baltic là các nước cộng hòa Xô viết duy nhất duy trì hệ thống chữ viết của họ (Tiếng Armenia, Tiếng Gruzia và Tiếng Latinh bảng chữ cái tương ứng).

Phân bố tại Nga năm 1989

Xem thêm
Ngôn ngữ tại Nga

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chính sách ngôn ngữ Liên Xô ở Trung Á của Mark Dickens
Tranh luận

và Saint Peter đang tranh luận trong một tác phẩm của người Do Thái Petrus Alphonsi ]]
Tranh luận hay tranh biện là một quá trình bao gồm thảo luận chính thức về một chủ đề cụ thể. Trong một cuộc tranh biện, các lập luận đối lập được đưa ra để tranh luận cho các quan điểm đối lập. Tranh luận xảy ra trong các cuộc họp công cộng, các tổ chức học thuật và các hội đồng lập pháp. Đây là một loại thảo luận chính thức, thường có người điều hành và khán giả, ngoài những người tham gia tranh luận.

Tính nhất quán hợp lý, tính chính xác thực tế và mức độ hấp dẫn cảm xúc đối với khán giả là những yếu tố gây tranh cãi, trong đó một bên thường chiếm ưu thế so với bên kia bằng cách đưa ra một "bối cảnh" hay khuôn khổ của vấn đề. Trong một cuộc thi tranh luận chính thức, có những quy tắc để người tham gia thảo luận và quyết định về sự khác biệt, trong khuôn khổ xác định cách họ sẽ làm điều đó.

Tranh luận được thực hiện trong các phòng tranh luận và các hội đồng thuộc nhiều loại khác nhau để thảo luận về các vấn đề và đưa ra các nghị quyết về hành động được thực hiện, thường là bằng cách bỏ phiếu. Các cơ quan có tranh luận như nghị viện, hội đồng lập pháp và các cuộc họp đều là các cuộc tranh luận. Đặc biệt, trong các nền dân chủ nghị viện, một cuộc tranh luận về lập pháp và quyết định về luật mới. Các cuộc tranh luận chính thức giữa các ứng cử viên cho chức vụ được bầu, chẳng hạn như các cuộc tranh luận của các nhà lãnh đạo, đôi khi được tổ chức tại các nền dân chủ. Tranh luận cũng được thực hiện cho mục đích giáo dục và giải trí, thường liên quan đến các cơ sở giáo dục và các xã hội tranh luận.

Các cuộc tranh luận không chính thức và diễn đàn tranh luận là tương đối phổ biến, được các chương trình truyền hình như chương trình trò chuyện của Úc, Q &amp; A. thực hiện. Kết quả của một cuộc thi có thể được quyết định bởi bình chọn của khán giả, bởi các giám khảo hoặc bởi sự kết hợp của cả hai yếu tố này.

Lịch sử

Mặc dù tranh luận dưới nhiều hình thức khác nhau có lịch sử lâu dài và có thể bắt nguồn từ các cuộc tranh luận triết học và chính trị của Hy Lạp cổ đại, như nền dân chủ Athen, Shastrartha ở Ấn Độ cổ đại, và các hình thức tranh luận hiện đại và thành lập các xã hội tranh luận xảy ra trong Thời đại Khai sáng vào thế kỷ 18.

Sự xuất hiện của các xã hội tranh luận

Các xã hội tranh luận xuất hiện ở London vào đầu thế kỷ thứ mười tám, và sớm trở thành một phần nổi bật của đời sống quốc gia này. Nguồn gốc của các xã hội này không chắc chắn trong nhiều trường hợp, mặc dù đến giữa thế kỷ 18, London thúc đẩy văn hóa xã hội tranh luận tích cực. chủ đề tranh luận bao trùm một phạm vi rộng các chủ đề trong khi các xã hội tranh luận cho phép những người tham gia từ cả hai giới và mọi nền tảng xã hội, biến chúng thành một ví dụ tuyệt vời về lĩnh vực công cộng mở rộng của Thời đại Khai sáng. Các xã hội tranh luận là một hiện tượng liên quan đến sự gia tăng đồng thời của lĩnh vực công cộng, một phạm vi thảo luận tách biệt với các cơ quan truyền thống và có thể tiếp cận được với tất cả những người đóng vai trò là nền tảng cho sự chỉ trích và phát triển các ý tưởng và triết học mới.
Tham khảo
Phạm Đang Căng Thuần

Phạm Đang Căng Thuần (范当根純, tiếng Phạn: Jayavarman II, trị vì: 472 - 492) là một vị vua của triều đại Lâm Ấp thứ 3.

Trị vì
Vào năm 472, ông đã giết chết vua tiền nhiệm là Phạm Thần Thành để cướp ngôi. 20 năm sau đó, chính ông lại bị con Thần Thành là Phạm Chư Nông trả thù. Phạm Đang Căng Thuần bị Chư Nông giết.
Tham khảo
Nguyễn Phúc Vĩnh Cẩn

Nguyễn Phúc Vĩnh Cẩn (chữ Hán: 阮福永𧯢, 1914 - ?) là Hoàng thân triều Nguyễn.

Ông là cháu cố của Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai, là cháu nội của Kiên Quận công Nguyễn Phúc Ưng Quyền. Bà nội là Nguyễn Hữu Thị Uyển (1874-1924), là con gái thứ ba (hay thứ tư) của Vĩnh quốc công Nguyễn Hữu Độ với chánh thất Trần Thị Lựu. Bà là phu nhân của Kiên quận công Ưng Quyền, sinh ra các hoàng thân Bửu Phong và Bửu Thùy.

Cha ông là Nguyễn Phúc Bửu Phong làm tới chức Tôn nhân phủ Tả tôn khanh, nhận tước Kiên Hương hầu. Ông là em họ của vua Bảo Đại, thường xưng là Hoàng tùng đệ (皇從弟)

Tiểu sử
Ông sinh năm Duy Tân thứ 8 (1914) tại huyện Hương Thủy, phủ Thừa Thiên.

Năm Khải Định thứ 7 (1922), hoàng thái tử Vĩnh Thụy (sau là vua Bảo Đại) sang Pháp du học, ông được lệnh đi theo hầu hạ. Khải Định năm thứ 10 (1925), Khải Định băng hà, vua Bảo Đại trở về nước làm lễ đăng cơ.

Năm 1926, ông theo vua Bảo Đại trở về Pháp để hoàn thành quá trình du học. Năm 1932, sau khi Bảo Đại hoàn thành quá trình học vấn, ông tháp tùng nhà vua về nước.

Năm Bảo Đại thứ 8 tức (1933). ông thụ phong Hồng lô Tự khanh. Bảo Đại năm thứ 11 (1936), ông nhậm chức ở bộ Tài chính. Sang năm, ông tới Ngự tiền Văn phòng để làm việc.

Bảo Đại năm thứ 13 (1938), ông theo vua Bảo Đại du tuần sang Pháp. Bảo Đại năm thứ 14 (1939), ông quản lí Đại Nam Long tinh viện. Bảo Đại 17 (1942), ông thăng làm Chính tam phẩm quan viên.

Bảo Đại năm thứ 20 (1945) Cách mạng tháng 8 bùng nổ, vua Bảo Đại thoái vị.

Gia đình
Ông cưới Công nữ Nguyễn Hữu Bích Tiên (阮有璧仙) là con gái của Tân Phong Công chúa Nguyễn Phúc Chu Hoàn (新豐公主阮福珠環). Tân Phong Công chúa (1883-?) là con gái thứ tám của vua Dục Đức, nên có tục gọi là bà chúa Tám, kết hôn với Nguyễn Hữu Khâm, con trai của Vĩnh quốc công Nguyễn Hữu Độ. Vợ chồng công chúa Tân Phong đã sinh ra cô Nguyễn Hữu Bích Tiên, vợ của hoàng thân Vĩnh Cẩn.

Gia phả

Hình ảnh

File:Le jeune Empereur d'Annam Bao (...)Agence de btv1b9025201h 1.jpg|Bảo Đại và hoàng thân Vĩnh Cẩn tại Paris
File:Sa Majesté l'empereur d'Annam Bao-Daï (...)Agence de btv1b9052997q.jpg|Bảo Đại và Vĩnh Cẩn cùng ông Si Abd Al Rahman Barjach, Tổng trấn Rabat (thủ đô Maroc) trong một chuyến công du tại Maroc
File:Prince Vĩnh Cẩn (永𧯢).jpg|Ảnh của Hoàng thân Vĩnh Cẩn khoảng năm 1930 hoặc đầu những năm 1940
File:Nguyễn Phúc Vĩnh Cẩn, Souverains et notabilites d'Indochine.jpg| Chân dung Nguyễn Phúc Vĩnh Cẩn (阮福永𧯢), trong cuốn sách Souverains et notabilites d'Indochine xuất bản năm 1943.

Chú thích

Xem thêm
Trinh Thuận Hoàng hậu

Trinh Thuận Hoàng Hậu (chữ Hán:貞順皇后) là thụy hiệu của một số vị hoàng hậu trong lịch sử các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Danh sách
Đường Huyền Tông Trinh Thuận hoàng hậu (trước từng làm Tiệp dư, sau đó tiến phong Huệ phi)
Liêu Thuận Tông Trinh Thuận hoàng hậu (do Liêu Thiên Tộ Đế truy phong)
Xem thêm
Trinh Đế
Thuận Đế
Trinh Vương
Thuận Vương
Trinh Thuận công chúa
Hiếu Mục hoàng hậu
Tuyên Mục hoàng hậu
Văn Đức hoàng hậu
Chiêu Đức hoàng hậu
Minh Đức hoàng hậu
Nguyên Trinh hoàng hậu
Ai thế tử

Ai Thế Tử (chữ Hán:哀世子) là thụy hiệu của một số vị Thế tử trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.
Danh sách
Nam Tề Dự Chương Ai thế tử Tiêu Tử Liêm
Lương triều Lâm Xuyên Ai thế tử Tiêu Chính Nhân
Xem thêm
Ai Tông
Ai Đế
Ai hoàng hậu
Ai vương
Ai Công
Ai Hầu
Ai Bá
Ai Tử
Điệu Hoài thái tử
Điệu Hy thế tử
Hiến Mẫn Thái Tử
Trang Thế Tử
Hiến Thế Tử
Ai thái tử
Ẩn thái tử
Ai thái tử

Ai Thái Tử (chữ Hán:哀太子) là thụy hiệu của một số vị thái tử trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.
Danh sách
Lương triều Ai thái tử Tiêu Đại Khí (con trưởng của Lương Giản Văn Đế, do Lương Nguyên Đế truy phong, trước đó gọi là Tuyên Thành Ai Vương)
Đường triều Cung Ai thái tử Lý Kỳ (hoàng tử thứ 8 của Đường Ý Tông, do Đường Chiêu Tông truy tặng)

Xem thêm
Ai Tông
Ai Đế
Ai hoàng hậu
Ai vương
Ai thế tử
Ai Công
Ai Hầu
Ai Bá
Ai Tử
Điệu Hoài thái tử
Điệu Hy thế tử
Hiến Mẫn Thái Tử
Trang Thế Tử
Hiến Thế Tử
Ẩn thái tử
Nguyễn Phúc Hòa Thục

Nguyễn Phúc Hòa Thục (chữ Hán: 阮福和淑; 5 tháng 7 năm 1818 – 27 tháng 11 năm 1893), phong hiệu An Vĩnh Công chúa (安永公主), là một công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Hoàng nữ Hòa Thục sinh ngày 3 tháng 6 (âm lịch) năm Mậu Dần (1818), là con gái thứ sáu của vua Minh Mạng, mẹ là Thất giai Quý nhân Cái Thị Trinh. Công chúa là con đầu lòng của bà Quý nhân, là chị cùng mẹ với Phương Duy Công chúa Vĩnh Gia và Ba Xuyên Quận công Miên Túc.

Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), bà lấy chồng là Phò mã Đô úy Nguyễn Trường, người Gia Định, là con trai của Thị vệ Nguyễn Văn Lộc. Năm Tự Đức thứ 7 (1854), bà được phong làm An Vĩnh Công chúa (安永公主). Công chúa và phò mã có với nhau hai con trai và hai con gái.

Năm Thành Thái thứ 5 (1893), Quý Tỵ, ngày 20 tháng 10 (âm lịch), công chúa Hòa Thục qua đời, thọ 76 tuổi, thụy là Mỹ Thục (美淑). Mộ của bà được táng tại Nguyệt Biều (thuộc Hương Thủy, Thừa Thiên - Huế).

Tham khảo
Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Xem thêm
Gia đình Minh Mạng

Chú thích
Danh sách tập của Siêu trí tuệ Trung Quốc (mùa 4)

Dưới đây là danh sách các tập của chương trình Siêu trí tuệ (Trung Quốc) mùa 4 phát sóng năm 2017.

Danh Nhân Đường
Danh Nhân Đường xuất hiện từ đầu mùa 4 gồm những thí sinh xuất sắc của những mùa trước. Thành viên trong Danh Nhân Đường không cố định mà sẽ có thay đổi. Tuyển thủ mới được tiến cấp sẽ khiêu chiến tuyển thủ của Danh Nhân Đường. Người chiến thắng sẽ được vào Danh Nhân Đường của Trung Quốc và có cơ hội được đối đầu với các tuyển thủ nước ngoài.

Một trong những thành viên của Danh Nhân Đường sẽ tham gia phiên đánh giá để chấm điểm thí sinh (Năm này là Vương Phong).

Vòng 1
}
|}}
|}}
|}}
|}}
|}}
|}}
|}}
|}

Tập 1

Tập 6

Tập 9

Giám khảo
Giám khảo khoa học là Ngụy Khôn Lâm - PGS của khoa Tâm lý học tại Đại học Bắc Kinh, Tiến sĩ Điều khiển Động học tại Đại học Pennsylvania

Giám khảo khách mời:

Đào Tinh Doanh
Lưu Quốc Lượng
Vương Phong
và các giám khảo:

Giám khảo quốc tế: Robert Desimone, Thomas Südhof

Robert Desimone có giải thưởng của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia và là người chiến thắng Golden Brain Award, Giáo sư Khoa Trí tuệ và Nhận thức của Viện Công nghệ Massachusetts
Thomas Südhof, nhà hóa sinh người Mỹ gốc Đức. Ông là người đồng nhận Giải Nobel Y học (với James Rothman và Randy Schekman) năm 2013

Khách mời danh tiếng

Tài trợ
Thương hiệu sữa Sáu quả Óc chó

Công ty thiết bị Thực tế ảo Vãng Long (tài trợ thiết bị phần thi Thương Hiệt tác thư)

Tham khảo
Nguyễn Phúc Trinh Đức

Nguyễn Phúc Trinh Đức (chữ Hán: 阮福貞德; 1818 – 30 tháng 9 năm 1863), phong hiệu An Trang Công chúa (安莊公主), là một công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Công chúa Trinh Đức sinh năm Mậu Dần (1818), là con gái thứ bảy của vua Minh Mạng, mẹ là Tài nhân Trần Thị Tiêm. Công chúa là người con duy nhất của bà Tài nhân.

Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), chúa Trinh Đức lấy chồng là Phò mã Đô úy Trần Văn Thịnh, người Gia Định, là con trai của Thị lang bộ Công Trần Văn Tính. Công chúa và phò mã có với nhau hai con gái.

Năm Tự Đức thứ 7 (1854), bà chúa Trinh Đức được phong làm An Trang Công chúa (安莊公主). Năm thứ 32 (1879), Kỷ Mão, phò mã Thịnh mất.

Năm Tự Đức thứ 16 (1863), Quý Hợi, ngày 18 tháng 8 (âm lịch), công chúa Trinh Đức qua đời, thọ 46 tuổi, thụy là Trang Thuận (莊順). Tẩm mộ của bà tọa lạc ở phía bắc đồi Vọng Cảnh, thuộc phường Thủy Biều, thành phố Huế.

Tham khảo
Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Xem thêm
Gia đình Minh Mạng

Chú thích
Eric Ly

Eric Thich Vi Ly (sinh ngày 15 tháng 1 năm 1969) là một doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ gốc Việt. Ly là đồng sáng lập của LinkedIn, một trang web mạng xã hội được thiết kế dành riêng cho cộng đồng doanh nghiệp, nơi ông đóng vai trò là giám đốc công nghệ. Ông hiện là CEO và người sáng lập của Hub giao thức tin cậy dựa trên blockchain.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bỉnh Thiến

Bỉnh Thiến (; ? – 195 TCN) là tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Bỉnh Thiến vốn là hậu duệ công tộc nước Tề, theo nhà họ Lã đi vào huyện Bái, kết giao Lưu Bang.

Năm 209 TCN, Lưu Bang khởi binh chống Tần. Bỉnh Thiến theo anh em Lã Trạch, Lã Thích Chi hưởng ứng Lưu Bang, được Lưu Bang phong chức xá nhân.

Năm 206 TCN, Lưu Bang được phong làm Hán vương, đóng đô Hán Trung, Bỉnh Thiến theo Lưu Bang vào đất Thục, đảm nhiệm chức khách, phụ thuộc Lã Trạch.

Năm 205 TCN, Bỉnh Thiến tham gia bình định Tam Tần, lập công. Cùng năm, Lưu Bang đại bại ở Bành Thành, phải đến nhờ cậy quân đội Lã Trạch, buộc phải lấy Bỉnh Thiến giữ chức trung úy, quản lý thân binh. mới lấy Thiến làm trung úy. Chức vụ trung úy giao cho Đường Lệ.

Năm 195, Bỉnh Thiến chết, thụy Chế hầu, có ẩn ý nhạo báng nhà họ Lã. Con trai Bỉnh Đắc (丙得) tập tước. Đại thần Bỉnh Nguyên thời Hán Hiến Đế là hậu duệ của Bỉnh Thiến.

Tham khảo
Tư Mã Thiên, Sử ký.
Ban Cố, Hán thư.

Chú thích
Kyōka

và được xuất bản bởi Tsutaya Jūzaburō]]
||hanviet= Cuồng Ca|kyu=|hg=|kk=|}}, nghĩa là "hoang dã" hay "thơ điên cuồng") là một tiểu thể phổ biến, parodic của thể thơ tanka của Nhật Bản với một mét 5-7-5-7-7. Hình thức phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ Edo (thế kỷ 17 - thế kỷ 18) và đạt đến đỉnh cao trong thời đại Tenmei (1781 - 89).

Màn hình
Theo nhiều cách các nhà thơ theo phong cách kanshi (thơ Trung Quốc của các nhà thơ Nhật Bản) đã viết những bài thơ kyōshi hài hước, các nhà thơ theo phong cách waka bản địa của Nhật Bản sáng tác những bài thơ hài hước theo phong cách 31 âm tiết. Tanaka Rokuo cho thấy phong cách có thể đã lấy cảm hứng từ gishōka (, "vui tươi và chế giễu câu thơ") thơ nhắm vào khách trong các bữa tiệc nơi họ được đọc trong một bầu không khí tương tự như của Roast.

Kyōka bắt nguồn từ hình thức của tanka, với một mét từ 5-7-5-7-7. Hầu hết sự hài hước nằm ở việc đặt sự thô tục hoặc trần tục trong một khung cảnh thanh lịch, thi vị, hoặc bằng cách đối xử với một chủ đề cổ điển bằng ngôn ngữ hoặc thái độ chung.
Hình thức
Trong bản gốc, Saigyō đã bẻ gãy một nhánh từ cây anh đào trên núi Yoshino ở Nara hiện đại để nhắc nhở bản thân về một điểm ngắm anh đào chính; Thay vào đó, khi anh trở lại vào năm sau, anh đã chọn đi ngắm hoa anh đào ở một khu vực mà trước đây anh chưa từng đến. Ki no Sadamaru nhại lại bản gốc bằng cách thay đổi một vài âm tiết, để nhà thơ thấy mình lang thang, không thể tìm thấy cành cây mình đã gãy.
Liên kết ngoài
Ví dụ của kyōka

Chú thích