Viện Hàn lâm Khoa học Tự Nhiên Liên Bang Nga

Viện Hàn lâm Khoa học Tự nhiên Nga (tiếng Nga: Российская академия естественных наук, tên viết tắt: РАЕН, tên viết tắt latin: RAEN) — Một tổ chức khoa học của Liên bang Nga, được thành lập ngày 31 tháng 8 năm 1990 tại Liên Xô với sứ mệnh phục vụ sự phát triển của khoa học, giáo dục và văn hóa, gắn kết chặt chẽ hoạt động của mình với các nhiệm vụ phát triển kinh tế và tinh thần của nước Nga.

РАЕН hoạt động trên cơ sở Điều lệ và trong khuôn khổ pháp luật của Liên bang Nga. Viện có tư cách pháp nhân và theo quy định thực hiện các hoạt động khoa học, kinh tế và đối ngoại. Thành phần của Viện bao gồm các ban chuyên môn, các chi nhánh và phòng ban theo khu vực hoặc chuyên đề, các trung tâm khoa học, hiệp hội và các viện nhỏ.

Viện đã được công nhận tại Liên Hợp Quốc vào ngày 17 tháng 1 năm 1995, và vào tháng 7 năm 2002, РАЕН được trao quy chế tổ chức phi chính phủ (NGO) có Quy chế Tư vấn Đặc biệt với Hội đồng Kinh tế và Xã hội của Liên Hợp Quốc.
РАЕН bao gồm 24 ban trung ương, hơn 100 chi nhánh và phòng ban theo khu vực hoặc chuyên đề, các trung tâm nghiên cứu, được hợp thành thành 8 khối làm việc theo các hướng tương ứng. Viện Hàn Lâm có các chi nhánh ở một số thành phố của Liên bang Nga, một số quốc gia khác và chi nhánh Châu Âu.
nhỏ|Hình ảnh Toà nhà chính của PAEH

Hình ảnh huy hiệu của PAEH có chân dung nhà khoa học Nga và [[Liên Xô: V. I. Vernadsky.

Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Viện là Hội nghị.

Cơ quan ngôn luận chính của РАЕН là tạp chí “Thông báo của Viện Hàn lâm Khoa học Tự nhiên Nga”. Ấn phẩm này, mang số đăng ký 107, nằm trong danh sách các tạp chí của Hội đồng Tối cao về Chứng nhận Học thuật (VAK) với chỉ số tác động theo Chỉ số trích dẫn khoa học Nga. Tạp chí được đăng ký tại Bộ Liên bang Nga về Báo chí, Phát thanh – Truyền hình và Truyền thông đại chúng, và từ năm 2001 được xuất bản bốn số mỗi năm với số lượng in 1.000 bản. Liên Xô M.S. Gorbachev và Chủ tịch RAEN Oleg Leonidovich Kuznetsov trong một Hội nghị của RAEN, năm 1992]]Cho đến năm 2020, Chủ tịch của PAEH là Viện sĩ Oleg Leonidovich Kuznetsov và Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký là Lida Vladimirovna Ivanitskaya.

Nguyên tắc chung
Những nguyên tắc chính làm nền tảng cho hoạt động của Viện là tính dân chủ, tự quản và độc lập.

Trong hoạt động của mình, Viện dựa trên các nguyên tắc:
Thành viên của Viện có thể là công dân từ đủ 18 tuổi trở lên, là các nhà khoa học và chuyên
nhỏ|Tổng thống Vladimir Vladimirovich Putin|V. Putin trao Huy chương vàng và Giải thưởng Nhà nước cho Viện sĩ PAEH, Giáo sư MGU: [[Yu.G. Simonov, năm 2015 Viện sĩ Sergey Kapitsa, nguyên Phó chủ tịch của PAEH, là con trai của Nhà Vật lý Pyotr Kapitsa, người từng đạt giải Nobel Vật lý năm 1978 cho những đóng góp trong vật lý nhiệt độ thấp.

Nhà khoa học được đề cử giải Nobel: Gasparyan, Martik Yurikovich

Сác Viện sĩ PAH: E. P. Velikhov, G. N. Flerov, A. L. Yanshin

Nhà toán học nổi tiếng thế giới Vladimir Igorevich Arnold.

Cựu Thủ tướng Nga, Viện sĩ PAH: Yevgeny Maksimovich Primakov

Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc gia Moskva (MGU), Viện sĩ PAH: Viktor Sadovnichiy

Viện sĩ người nước ngoài của PAEH đến từ 51 quốc gia trên thế giới, trong đó có Hoa Kỳ, Trung Quốc, Đức, Thuỵ Điển, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam, Mông Cổ v.v.

Một số Viện sĩ PAEH tiêu biểu người Việt Nam gồm:

- GS.TSKH. Nguyễn Đình Đức. Ông là một nhà khoa học có nhiều đóng góp trong lĩnh vực vật liệu mới, đặc biệt là composite, vật liệu tiên tiến.

- Thiếu tướng GS.TS. Trịnh Quốc Khánh. Ông nguyên là Tổng Giám đốc Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, là giáo sư danh dự Học Viện Kinh tế và Pháp Luật Moscow (Nga) trao tặng.

- GS.BS. Ngô Xuân Bính, ông là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Tự nhiên Châu Âu thuộc PAEH.

- GS.TSKH. Anh hùng Lao động Việt Nam Evgheny Areshev. Ông là nhà khoa học người Nga, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động Việt Nam do có những đóng góp to lớn cho ngành dầu khí Việt Nam. Ông từng là Phó chủ tịch Ủy ban về Dự trữ địa chất của Liên bang Nga và Phó tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Zarubezhneft.

- GS.TSKH. Nguyễn Huy Mỹ. Ông là hậu duệ đời thứ 6 Nguyễn Huy Tự - một dòng họ nổi tiếng ở làng Trường Lưu với nhiều người đỗ đạt, làm quan) là người đã dành nhiều thời gian, tâm huyết, góp công lớn vào việc lập hồ sơ đề nghị UNESCO vinh danh 3 di sản ở làng Trường Lưu.

- GS.TS. Nguyễn Thanh Nghị. Ông là người châu Á đầu tiên được trường Đại Học Tổng hợp Kỹ thuật điện Xanh Pêtécbua mang tên V.I.Lênin (LETI) trao tặng danh hiệu “Giáo sư danh dự” nhân kỷ niệm 125 năm ngày thành lập (15/6/1886 - 2011) trường.

- Anh hùng Phạm Tuân, ông được Viện Hàn lâm PAEH bầu làm Viện sĩ danh dự vào Tháng 6 năm 2025, ghi nhận những đóng góp của ông trong việc phát triển mối quan hệ hợp tác nghiên cứu khoa học, công nghệ trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng trong thời gian ông làm Chủ nhiệm Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng.

Xem thêm
Bên cạnh uy tín về việc phát triển một tổ chức khoa học, sáng tạo, hội tụ nhiều nhà khoa học đầu ngành của Liên bang Nga và Quốc tế, vẫn có một số luồng ý kiến tranh cãi (đồng thuận hoặc không hài lòng) về việc bầu chọn một số thành viên của Viện là các nhà hoạt động chính trị, xã hội hoặc các nhà nghiên cứu có đóng góp không quá nổi bật cho nền khoa học Liên bang Nga và Quốc tế.

Đáng chú ý nhất là sự kiện vào Tháng 1 năm 2006, Phó Chủ tịch PAEH A.V. Lagutkin đã trao bằng Viện sĩ danh dự của PAEH cho Phó Thủ tướng Chính phủ Cộng hòa Chechnya (sau này là Tổng thống Chechnya) R. A. Kadyrov. Ông Lagutkin đã đích thân đến Gudermes để chúc mừng Kadyrov được trao danh hiệu Viện sĩ danh dự và trao tặng ông một huy hiệu bạc lưu niệm. Việc này dẫn đến một số phát ngôn không hài lòng, thậm chí chỉ trích của một số nhà khoa học nổi bật mà chính họ là Viện sĩ của PAEH và PAH.

Chú thích

Liên kết ngoài ==