Vịnh

]]

Vịnh là vùng nước nằm sâu nhoi vào đất liền, được đất liền bao bọc ở ba phía. Vịnh nằm ở biển

Địa chất học và địa lý học
Theo Từ điển Dầu khí do Tổng Hội Địa chất Việt Nam xuất bản năm 2004 thì "Vịnh là vùng nước rộng ăn sâu vào đất liền, nơi đường bờ biển có dạng đường cong lớn. Vũng là vùng nước có những đặc điểm tương tự nhưng nhỏ hơn vịnh".

Theo "Từ điển Địa chất giải thích" (Nguyễn Văn Chiển và nnk, 1979) thì "Vịnh là phần biển ăn sâu vào lục địa, có cửa mở rộng ra phía khơi với chiều rộng đáng kể. Vũng biển là phần biển ăn sâu vào lục địa, nối với ngoài khơi thường chỉ bằng các khe, lạch không lớn... Vũng biển còn được gọi là vịnh nhỏ".

Trần Đức Thạnh và đồng nghiệp trong cuốn sách: "Vũng vịnh ven bờ biển Việt Nam và tiềm năng sử dụng", đã định nghĩa: "vũng vịnh là một phần của biển lõm vào lục địa hoặc do đảo chắn tạo thành một vùng nước khép kín ở mức độ nhất định mà trong đó động lực biển thống trị ".

Các vũng vịnh Việt Nam được chia thành 3 cấp: cấp 1- vịnh biển (gulf); Cấp 2 - vịnh ven bờ (bay), trong đó có cả vịnh bờ đá và cấp 3: Vũng (bight, shelter). Vũng vịnh ven bờ (coastal bay) là thuật ngữ chỉ một nhóm các vịnh (bay) và vũng (bight, shelter) ở ven bờ có độ sâu thường không quá 30m.Trong tiếng nước ngoài còn có khái niệm embayment, gọi Việt hóa là vịnh bờ đá. Đó là một vùng lõm của bờ đá gốc, vốn là các thung lũng sông ngập chìm dạng Rias hoặc Fjord. Vịnh Xuân Đài ở Phú Yên là một vịnh bờ đá tiêu biểu, hầu như toàn bộ bờ là đá gốc, diện tích khá lớn (61km2), sâu nhất 20m, sâu trung bình 10m.

Tuy nhiên, theo cách hiểu thông thường, chúng ta thường hay nhầm lẫn giữa "vịnh lớn" (Gulf), "vịnh" (Bay) và "vũng" (small bay) nên thường hay nói "Vịnh Bắc Bộ" (Gulf of Tonkin), "Vịnh Hạ Long" (Ha Long Bay), "Vịnh Bái Tử Long" (Bai Tu Long Bay) hoặc "Vịnh Cam Ranh" (Cam Ranh Bay).

Để phân biệt rõ hơn các khái niệm "vịnh lớn", "vịnh" và "vũng" và vũng có thể tham khảo trong Từ điển Địa chất Mỹ xuất bản năm 1987, tái bản năm 2001. Theo đó thì "Vịnh (bay) là một vùng nước biển hay hồ rộng lớn, mở hoặc nằm giữa hai mũi nhô ven bờ hoặc các hòn, các đảo nhỏ ven bờ. Vịnh lớn hơn vũng (cove, small bay) nhưng nhỏ hơn, nông hơn những vùng nước biển và đại dương lớn được ôm bởi những vòng cung bờ biển dài thông với đại dương được gọi là vịnh lớn (gulf)".

Những vịnh nổi tiếng

Châu Phi
Vịnh Guinea
Vịnh Sidra, dọc bờ biển của Tunisia và Libya

Châu Âu và Đại Tây Dương
Vịnh Biscay ở Pháp và Tây Ban Nha
Vịnh Lyme, Anh

Châu Âu và Biển Baltic
, vào khoảng 1830–1834]]

Vịnh Bothnia giữa Thụy Điển và Phần Lan
Vịnh Phần Lan giữa Phần Lan và Estonia
Vịnh Gdańsk giữa Ba Lan và Kaliningrad Oblast (Nga)
Vịnh Puck
Vịnh Vistula
Vịnh Pomerania giữa Ba Lan và Đức
Vịnh Szczecin
Vịnh Greifswald, Đức
Vịnh Mecklenburg, giữa Đức và Đan Mạch
Vịnh Lübeck, Đức
Vịnh Kiel, giữa Đức và Đan Mạch
Vịnh Riddarfjärden, Stockholm (Thụy Điển)

Châu Âu và Địa Trung Hải
Vịnh Kotor ở Biển Adriatic, Montenegro

Châu Á
trên Hồng Hải]]

Vịnh Bengan, gần Bengal (Ấn Độ/Bangladesh)
Bohai (Trung Quốc)
Vịnh Bột Hải
Vịnh Laizhou
Vịnh Liaodong
Vịnh Cambay (Vịnh Khambhat), Gujarat (Ấn Độ)
Vịnh Kutch, Gujarat (Ấn Độ)
Vịnh Manila ở đảo Luzon (Philippines)
Vịnh Péc xích giữa Ả Rập Xê Út, Kuwait, Iraq, và Iran
Hồng Hải
Vịnh Subic ở đảo Luzon (Philippines), nơi của cựu căn cứ Hải quân Hoa Kỳ
Vịnh Thái Lan
Vịnh Bắc Bộ, Việt Nam
Vịnh Hạ Long, Việt Nam
Vịnh Cam Ranh, Việt Nam
Vịnh Dung Quất,Việt Nam

Bắc Mỹ, Trung Mỹ, và Biển Caribbean
băng qua Cổng Vàng, miệng của Vịnh San Francisco]]
Vịnh Baffin giữa Canada và Greenland
Bahía de Banderas, México
Vịnh Green Bay, Wisconsin
Vịnh Con Heo (Bay of Pigs), Cuba
Vịnh Fundy giữa Nova Scotia và New Brunswick
Vịnh Buzzards, Massachusetts
Vịnh Cape Cod, Massachusetts
Vịnh Chesapeake, phần lớn ở Maryland
Vịnh Delaware giữa Delaware và New Jersey
Vịnh Galveston, Texas
Vịnh George (Georgian Bay) ở Hồ Huron
Vịnh Grand Traverse, Michigan
Vịnh California giữa bán đảo Baja California và lục địa México
Vịnh Santa Catalina, California
Vịnh Maine, Maine
Vịnh México giữa México và Hoa Kỳ
Vịnh Hudson giữa các tỉnh bang và lãnh thổ Canada Manitoba, Ontario, Québec, và Nunavut
Vịnh James giữa Ontario và Québec, chảy vào opens vịnh Hudson về phía bắc
Vịnh Massachusetts, Massachusetts
Vịnh Mobile (Mobile Bay), Alabama
Vịnh Monterey, California
Vịnh Narragansett, Rhode Island
Vịnh Penobscot, Maine
Vịnh Saginaw, Michigan
Vịnh San Francisco, California
Tampa Bay (Vịnh Tampa), Florida
Vịnh Thunder, Ontario (Canada)

Nam Mỹ
Vịnh Bengal nằm giữa bán đảo Ấn Độ, bán đảo Trung Nam, quần đảo Andeman và quần đảo Nicobar. Tổng diện tích 2.173 triệu km². Độ sâu trung bình 2.586m. Nhiệt độ nước 25-27 độ C. Sông Hằng và sông Brahmaputra đổ vào phía Bắc vịnh làm thành những cửa sông rộng. Trong vịnh có các đảo Andeman và Nicobar. Các cảng quan trọng là Madras của Ấn Độ và Chita của Bangladesh

Châu Đại Dương

Great Australian Bight cách biển nam của Úc
Botany Bay (Vịnh Thực vật), gần Sydney (Úc)
Vịnh Carpentaria, Úc
Bay of Islands, New Zealand
Bay of Plenty, New Zealand
Vịnh Hauraki, New Zealand
Vịnh Hawke, New Zealand
North Taranaki Bight, New Zealand
Vịnh Port Phillip, Úc
South Taranaki Bight, New Zealand
Vịnh Tasman, New Zealand

Vịnh giả
Cũng có những cái được gọi là "vịnh", nhưng thực sự là eo biển:

Vịnh Oman
Vịnh Aden

Tham khảo