undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Hoàng đằng Việt Nam

Hoằng đằng, danh pháp hai phần: Fibraurea recisa (Pierre, 1858), thuộc họ Biển bức cát (họ Tiết dê - Menispermaceae), bộ Mao lương (Ranunculales).

Đặc điểm nhận biết
Dây leo nhỏ, sống nhiều năm, phân cành ít. Thân dài không xác định. Lá hình mác thuôn nhọn, dài 6 – 20&nbsp;cm, rộng 3 – 10&nbsp;cm, chất da, nhẵn, gân 3 chiếc, gân giữa mang 3 - 4 đôi gân bên. Cuống lá dài 3 – 16&nbsp;cm, nhẵn, cong ở gốc và ở đỉnh cuống. Cụm hoa dạng chùy phân nhánh, nhẵn, dài 30 – 40&nbsp;cm, cong xuống. Các nhánh dưới dài hơn các nhánh trên.

Hoa nhỏ, nhẵn, cuống rất ngắn. Hoa đực có 6 lá đài xếp 2 vòng: 3 lá đài vòng ngoài hình trái xoan hơi nhọn, 3 lá đài trong rộng hơn nhiều, hình bầu dục thuộn, rất cong. Cánh hoa 3, hơi rộng hơn lá đài vòng trong, dày và cong. Nhị 3, chỉ nhị rộng, cong, nhẵn, dài bằng bao phấn, đỉnh hơi rộng, có 2 tai ở bên. Hoa cái chưa thấy. Cụm quả cấu tạo như cụm hoa đực. Các nhánh phía gốc dài đến 20&nbsp;cm, các nhánh trên dài 3 – 5&nbsp;cm. Toàn bộ cụm quả dài 50&nbsp;cm. Quả hình trái xoan, khi chín có màu vàng, mùi thơm, đường kính 1,5&nbsp;cm.

Đặc điểm sinh học

Mùa hoa tháng 3 - 5, mùa quả chín tháng 4 - 6. Có thể tái sinh chồi trên thân già và ở rễ vào mùa xuân. Hiếm gặp cây cái, do có khả năng tái sinh bằng hạt hiếm hoi.
Đặc điểm sinh thái
Cây sống dưới tán rừng thứ sinh, ở độ cao 10 – 200 m. Mọc trên đất cát lẫn đất đá. Cây ưa ẩm.

Phân bố
Việt Nam: Quảng Nam, Đà Nẵng, Lâm Đồng (Bảo Lộc)
Thế giới: Lào, Campuchia.

Giá trị sử dụng
Toàn thân, rễ, lá được dùng làm thuốc. Rễ thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu tiện, chữa đinh nhọt, nóng tím, viêm ruột cấp tính, đau họng, viên kết mạc, đau mắt và bệnh hoàng đảm, chữa lị. Thân và lá sắc uống chữa đau lưng. Còn là nguồn nguyên liệu chiết palmatin.

Tình trạng loài
Sắp nguy cấp tại Việt Nam. Khu phấn bố đang bị thu hẹp do khai thác liên tục và do nạn phá rừng gây nên. Sách đỏ Việt Nam (1996) xếp ở mức độ đe dọa: Bậc V.
Biện pháp bảo vệ
Cần ngăn chặn phá rừng của khu phân bố loài này và có kế hoạch khai thác luân chuyển để cây kịp tái sinh.
Tham khảo

Sách đỏ Việt Nam phần thực vật (1996), trang 139
Vườn quốc gia Chư Yang Sin

Vườn quốc gia Chư Yang Sin là một khu rừng đặc dụng của Việt Nam. Được thành lập theo quyết định số 92/2002/QĐ-TTg ngày 12 tháng 7 năm 2002 của Thủ tướng chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Website chính thức
Website chính thức của Vườn quốc gia Chư Yang Sin: https://vuonquocgiachuyangsin.daklak.gov.vn/

Điều kiện tự nhiên
Vị trí địa lý
Vườn quốc gia Chư Yang Sin nằm trên địa bàn các xã: Yang Mao, Cư Drăm, Cư Pui, Hoà Phong, Hoà Lễ, Hoà Sơn, Khuê Ngọc Điền thuộc huyện Krông Bông và các xã: Yang Tao, Bông Krang, Krông Nô, Đắk Phơi thuộc huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk. Tại đây có đỉnh núi Chư Yang Sin (2.442 mét) cao nhất hệ thống núi cao cực Nam Trung Bộ. Phía Đông: dọc sông Krông Bông đến ngã ba suối Ya Brô đến đường phân thủy sông Krông Ana. Phía Tây: từ suối Đắk Cao đến ngã ba suối Đắk Kial và đến đường phân thủy giữa Đắk Cao và Đắk Phơi. Phía Nam: dọc sông Krông Nô, ranh giới Đắk Lắk và Lâm Đồng. Phía Bắc: bắt đầu từ thác Krông Kmar qua dãy Chư Ju - Chư Jang Bông đến suối Ea Ktuor.

Toạ độ địa lý:

:Từ 12°14′16″ đến 13°30′58″ vĩ bắc

:Từ 108°17′47″ đến 108°34′48″ kinh đông

Diện tích

Tổng diện tích là: 58.947 ha

Trong đó gồm:

Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt: 19.401 ha

Phân khu phục hồi sinh thái: 39.526 ha

Phân khu hành chính, dịch vụ: 20 ha

Diện tích vùng đệm của Vườn quốc gia Chư Yang Sin là 183.479 ha, nằm trên địa bàn các huyện Lạc Dương, Lâm Hà thuộc tỉnh Lâm Đồng và các huyện Krông Bông, Lắk thuộc tỉnh Đắk Lắk.

Mục tiêu, nhiệm vụ

Bảo vệ mẫu chuẩn các hệ sinh thái rừng trên núi cao Tây Nguyên, bảo tồn các loài động, thực vật hoang dã, đặc biệt là các loài đặc hữu và quý hiếm.

Nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, phát triển du lịch sinh thái,...

Góp phần phát triển kinh tế, xã hội địa phương.

Bảo vệ rừng đầu nguồn sông Srêpốk, Mê Kông, điều hoà và cung cấp nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp.

Đa dạng sinh học
Có 876 loài thực vật (143 loài đặc hữu Việt Nam, 54 có tên trong sách đỏ Việt Nam); 203 loài chim; 46 loài thú được ghi nhận có mặt ở đây.
Hình ảnh

Tham khảo
Website chính thức: https://vuonquocgiachuyangsin.daklak.gov.vn/
Vườn quốc gia Phước Bình

Vườn quốc gia Phước Bình thuộc xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa. Thành lập theo Quyết định số 822/QĐ-TTg ngày 8 tháng 6 năm 2006 do phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký quyết định chuyển Khu bảo tồn thiên nhiên Phước Bình thành Vườn quốc gia Phước Bình trong hệ thống các khu rừng đặc dụng của Việt Nam.
Vị trí địa lý
Tọa độ: Từ 11°58′32″ tới 12°10′00″ vĩ bắc và 108°41′00″ tới 108°49′05″ kinh đông, có vị trí địa lý:
Phía Đông giáp xã Tây Khánh Sơn
Phía Tây giáp: Rừng phòng hộ đầu nguồn Thủy điện Đa Nhim, tỉnh Lâm Đồng.
Phía Nam giáp: Công ty Lâm nghiệp Tân Tiến, tỉnh Khánh Hòa
Phía Bắc giáp: Vườn quốc gia Bi Doup - Núi Bà, tỉnh Lâm Đồng và công ty Lâm sản Khánh Hoà, tỉnh Khánh Hoà
Địa hình địa mạo:

Vườn có tổng diện tích gần 25 000 ha, góp phần bảo tồn sinh cảnh rừng tự nhiên của hệ sinh thái rừng vùng núi cao, đồng thời cùng với Vườn quốc gia BiDoup - Núi Bà ở Lâm Đồng để tạo thành một vùng bảo tồn thiên nhiên rộng lớn, góp phần cho việc bảo tồn đa dạng sinh học ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ. Bảo tồn sinh cảnh rừng tự nhiên tiêu biểu, độc đáo của hệ sinh thái rừng vùng núi cao với các kiểu rừng: rừng kín thường xanh, rừng mưa ẩm nhiệt đới; rừng hỗn hợp cây lá rộng và cây lá kim á nhiệt đới; rừng lá kim; rừng thưa cây họ dầu tiêu biểu cho kiểu rừng khô hạn của tỉnh Ninh Thuận.

Ngoài ra, vườn còn có nhiệm vụ góp phần nâng cao năng lực phòng hộ đầu nguồn nước cho hệ thống sông Cái Phan Rang của tỉnh Khánh Hòa nhằm phục vụ các hoạt động sản xuất và đời sống, phát triển kinh tế - xã hội của vùng Nam Trung Bộ.

Vườn có 3 phân khu chức năng:

Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt
Khu phục hồi sinh thái
Phân khu hành chính - dịch vụ

Động thực vật
Vườn quốc gia Phước Bình có 1.225 loài thực vật và 327 loài động vật quý hiếm.

Tham khảo
www.nea.gov.vn
Capsaicin

| UNII = S07O44R1ZM
| InChI = 1/C18H27NO3/c1-14(2)8-6-4-5-7-9-18(21)19-13-15-10-11-16(20)17(12-15)22-3/h6,8,10-12,14,20H,4-5,7,9,13H2,1-3H3,(H,19,21)/b8-6+
| InChIKey = YKPUWZUDDOIDPM-SOFGYWHQBQ
| ChEMBL_Ref =
| ChEMBL = 294199
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/C18H27NO3/c1-14(2)8-6-4-5-7-9-18(21)19-13-15-10-11-16(20)17(12-15)22-3/h6,8,10-12,14,20H,4-5,7,9,13H2,1-3H3,(H,19,21)/b8-6+
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = YKPUWZUDDOIDPM-SOFGYWHQSA-N
| CASNo_Ref =
| CASNo = 404-86-4
| ChemSpiderID_Ref =
| ChemSpiderID =1265957
| EINECS = 206-969-8
| PubChem = 1548943
| ChEBI_Ref =
| ChEBI = 3374
| SMILES = O=C(NCc1cc(OC)c(O)cc1)CCCC/C=C/C(C)C
| KEGG_Ref =
| KEGG = C06866
}}
|Section2=
|Section3=
|Section6=
}}
|Section7=
| SPhrases = , ,
| FlashPt =
| AutoignitionPt =
| NFPA-H = 2
| NFPA-F = 1
| NFPA-R = 0
}}
|Chemical formula=C18H27NO3}}

Capsaicin (8-methyl-N-vanillyl-6-nonenamide) là một chất được lấy ra từ ớt, chính chất này tạo ra vị cay khi ăn ớt, có công thức hóa học là C18H27NO3.

Capsaicin hòa tan trong cồn và mỡ, không hòa tan trong nước. Vì thế trong trường hợp ăn bị cay quá, dùng nước chỉ giảm được độ cay phần nào, nhưng thức ăn có sữa sẽ giúp ta nhiều hơn.

Một trong những tác dụng của Capsaicin là diệt vi trùng, nên chất này thường được dùng để bảo quản thực phẩm, giữ cho thức ăn lâu hư. Ngoài ra cũng được dùng để bào chế băng hoặc cao dán, nhờ tác dụng làm thông sự bế tắc của máu. Một thử nghiệm của Hàn Quốc cho thấy lượng mỡ của một trăm người phụ nữ ăn ớt thường xuyên, được giảm xuống một cách rõ ràng. Theo một khám phá mới nhất, Capsaicin có khả năng giết chết tế bào ung thư tiền liệt tuyến của đàn ông.

Capsaicin trong y khoa được liệt kê vào loại độc dược. Đây là một hóa chất có tác dụng khiến cho ớt có vị cay nóng, thế nhưng, khi ở dạng tinh khiết, hóa chất này có thể giết chết bất cứ ai thử nuốt nó. Capsaicin gây nóng và bỏng rát khi tiếp xúc với da người. Tuy nhiên bắt đầu từ lượng nào đó, nó mới tác hại đến cơ thể. Những phủ tạng như ruột, bao tử, hệ hô hấp, da và da nhờn trong khoang miệng mũi sẽ bị thiệt hại, nếu ăn cay quá độ. Dùng ớt quá độ và trong một thời gian dài có thể làm hệ thần kinh chết dần. Những hệ thần kinh bị ảnh hưởng: vị giác, cơ quai hàm, và do đó sự cảm nhận về độ cay cũng giảm đi (lên đô). Có người ăn cả trái ớt vẫn không có phản ứng gì tức thời, nhưng có người chỉ cần cắn một miếng thôi là nước mắt mũi giàn giụa, mồ hôi toát ra, tim đập nhanh, máu dồn, đầu bưng bưng, tai nhức ù...

Khi ăn cay trong người sẽ tiết ra chất Endorphin (có tác dụng gần giống như thuốc phiện), chất này được phỏng đoán là lý do làm người ta càng ăn và muốn ăn ớt nhiều hơn.

Ớt càng cay, hàm lượng Capsaicin (độc tố) càng nhiều.
của Ấn Độ có chứa bột ớt.]]
Tham khảo

Liên kết ngoài
Chi Hoàng đằng

Chi Hoàng đằng (danh pháp khoa học: Fibraurea) là một chi bao gồm khoảng 2-3 loài dây leo thuộc họ Biển bức cát (Tiết dê), phân bố trong khu vực nhiệt đới châu Á, từ Ấn Độ (quần đảo Nicobar) tới Hoa Nam và Philippines.

Các loài
Fibraurea darshanii Udayan & K.Ravik.: Chưa dung giải được.
Fibraurea recisa (Pierre): Nam Bộ, Việt Nam
Fibraurea tinctoria (Lour.) (đồng nghĩa: Fibraurea chloroleuca (Miers), Fibraurea fasciculata (Miers), Fibraurea laxa (Miers), Fibraurea trotteri (Watt), Fibraurea manipurensis Brace ex Diels): bán đảo Mã Lai, Borneo, Indonesia, Manipur, Ấn Độ.

Đồng nghĩa
Fibraurea elliptica (Yamamoto) = Haematocarpus subpeltatus Merr.: Phân bố tại khu vực Luzon (Philippines).
Fibraurea haematocarpus Hook.f. & Thomson = Haematocarpus thomsonii Miers

Chú thích
Bỏ phiếu bằng chân

"Bỏ phiếu bằng chân" là lý luận rõ ràng đầu tiên về sự cần thiết phải phân quyền tài chính. Người xây dựng lý luận này là Charles M. Tiebout.

Nội dung lý luận
Thông thường, người dân có thể lựa chọn chính quyền địa phương thông qua bỏ phiếu. Nhưng những người đang bất mãn với lợi ích từ hàng hóa công cộng cũng như nghĩa vụ tài chính mà họ phải chịu nếu thuộc phe thiểu số thì không thể thông qua cách "bỏ phiếu bằng tay" đó mà cải thiện được tình hình. Tuy nhiên, Tiebout cho rằng vì người dân có thể di chuyển tự do giữa các địa phương (Tiebout gọi là spatial mobility), nên các chính quyền địa phương sẽ cạnh tranh với nhau trong việc cung ứng hàng hóa công cộng địa phương để cho mật độ dân số của địa phương mình ở mức thích hợp, do đó có thể đạt được sự phân bổ tối ưu nguồn lực. Sau này các nhà kinh tế học công cộng gọi mô hình mà Tiebout đã đưa ra là mô hình "bỏ phiếu bằng chân" hay "mô hình Tiebout".

Các giả thiết
Khi đưa ra lý luận này, Tiebout dựa trên bảy giả thiết sau:
Mọi người có thể tự do di chuyển giữa các địa phương;
Mọi người có đầy đủ thông tin về sự cung ứng hàng hóa công cộng của các chính quyền địa phương cũng như nghĩa vụ tài chính phải nộp để được hưởng hàng hóa công cộng ấy;
Lợi ích của hàng hóa công cộng ở địa phương này không lan sang địa phương khác (không có ảnh hưởng ngoại lai);
Số lượng địa phương để cho mọi người chọn lựa phải không hạn chế;
Thu nhập của mọi người là một khoản thu nhập ngoại sinh nào đó, không kể nó từ đâu ra;
Tương ứng với mỗi mô hình thu chi tài chính địa phương sẽ có một quy mô dân số tối ưu;
Các địa phương có ít dân sẽ tìm cách thu hút dân về địa phương mình sống để giảm chi phí trung bình của việc cung cấp, và ngược lại, chính quyền ở các địa phương có quy mô dân số lớn quá sẽ tìm cách giảm bớt dân số ở địa phương mình.

Ngoài bảy giả thiết nói trên, trong lý luận của Tiebout còn có hai giả thiết ngầm khác. Đó là:
Mọi người muốn tiêu dùng các hàng hóa công cộng phải nộp một khoản thuế cố định;
Lý luận này không liên quan đến các yếu tố đất đai, nhà cửa, tư bản.

Ý nghĩa
Tuy rằng, các giả thiết và lý luận của Tiebout rất ngặt nghèo và hoàn toàn mang tính chuẩn tắc, và bản thân Tiebout cũng lưu ý về việc nới lỏng các giả thiết của mình, song nó vẫn có giá trị ở chỗ chỉ ra rằng thông qua cạnh tranh, các chính quyền địa phương sẽ nỗ lực nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu của dân chúng. Và do đó, họ sẽ cung ứng các hàng hóa công cộng địa phương hiệu quả hơn so với chính quyền trung ương. Đồng thời, các địa phương có quy mô dân số khác nhau thì có thể có thu và chi tài chính khác nhau để đảm bảo cho việc cung ứng các hàng hóa công cộng.

Tham khảo

Tiebout, M. Charles (1956), "A Pure Theory of Local Expenditures", Journal of Political Economy, 64: 416-24.

Xem thêm
Phân quyền tài chính
Định lý phân quyền
Chính quyền địa phương
Hàng hóa công cộng
Thuế
Mô tô sườn đầm

Mô tô sườn đầm () là loại xe gắn máy nhỏ nằm giữa loại scooter và loại mô tô lớn. Mô tô sườn đầm rất phổ biến ở Đông Á và Đông Nam Á nhờ giá rẻ và tiết kiệm xăng. Tại thị trường Việt Nam những chiếc xe sườn đầm thường được gọi với cái tên ngắn gọn là "xe số".

Thiết kế
Mô tô sườn đầm thường được làm từ sườn xe có một ống đỡ toàn bộ thân xe. Ống này thường được đặt dọc theo xe và thấp để có thể đưa chân qua. Động cơ được gắn phía dưới sườn xe. Cơ cấu truyền động thường là hộp số giống như ở xe mô tô lớn nhưng dùng ly hợp ly tâm tự động. Tuy nhiên cũng có một số xe sườn đầm có cần điều khiển ly hợp(côn tay).Không giống scooter (xe ga), mô tô sườn đầm dùng xích tải giống mô tô lớn,tuy nhiên đa số được bọc trong một hộp che xích để chống bụi bẩn,tăng tuổi thọ cho xe.
Hầu hết mô tô sườn đầm ngày trước dùng bộ chế hoà khí,nhưng hệ thống phun xăng điện tử đang trở nên phổ biến. Mô tô lớn thì để bình xăng ở trên, phía trước, còn mô tô sườn đầm để bình xăng ở dưới yên xe. Tất cả các loại mô tô sườn đầm đời mới đều dùng bộ đánh lửa CDI. Xe máy sườn đầm thường dùng giảm xóc sau kép,một số ít dùng giảm xóc đơn giống trên xe mô tô phân khối lớn thể thao.Hệ thống phanh của loại xe này hầu hết là phanh tang chống(phanh đùm) để giảm giá thành,một số xe được trang bị phanh đĩa để thu hút khách hàng,tuy nhiên chỉ có rất ít xe được tích hợp phanh ABS (anti lock breaking system) để tạo độ an toàn khi phanh tốc độ cao.Hệ thống chân chống của xe có hai loại là chân chống nghiêng và chân chống đứng để nâng bánh sau lên khỏi mặt đất.
Mô tô sườn đầm thường có động cơ có dung tích xi lanh từ 50 tới 150 phân khối.

Lịch sử
Mô tô sườn đầm được phát triển từ những chiếc xe gắn máy đầu tiên trong những năm 1950, những chiếc xe đạp gắn động cơ. Một trong những mô tô sườn đầm đầu tiên là Honda Cub. Những chiếc xe sườn đầm ốp nhựa Honda Wave đã trở thành chuẩn bây giờ.

Văn hoá mô tô sườn đầm
Mô tô sườn đầm rất phổ biến ở Đông Nam Á, ở đó hình thành một thị trường cải tạo xe. Những người mê xe đã cải tạo xe của họ: gắn dàn âm thanh, đèn màu và những nhãn tự chế để chưng diện, hoặc tăng công suất, đổi bộ nhún để đua xe. Những vụ đua mô tô sườn đầm bất hợp pháp rất phổ biến ở Philippines, Malaysia và Việt Nam, điều này rất nguy hiểm vì mô tô sườn đầm có khả năng bảo vệ rất kém khi có va chạm.

Tham khảo
Kim Ung-yong

Kim Ung-yong (Hangul:김웅용; sinh ngày 8 tháng 3 năm 1962), là một giáo sư và thần đồng người Hàn Quốc. Ông được Sách Kỷ lục Guinness ghi nhận là một trong những người có chỉ số IQ cao nhất thế giới.

Tiểu sử
Kim sinh ra tại Seoul, Hàn Quốc và là con của hai vợ chồng giáo sư đại học. Một điều đặc biệt là cả cha và mẹ của ông đều được sinh ra vào lúc 11h ngày 23 tháng 5 năm 1934.

Kim Ung-Yong đã biết nói từ khi chưa đầy 12 tháng tuổi và lên 2 tuổi ông đã có thể đọc được tiếng Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức và Anh. Khi ông lên 4, cha ông kể rằng ông đã nhớ được khoảng hơn 2000 từ vựng tiếng Anh và Đức. Ông biết làm thơ bằng tiếng Hàn và tiếng Trung, viết bài luận về thơ cho hai cuốn sách ngắn (ít nhất 20 trang). Cùng năm này, ông đã đạt được 210 điểm trong bài kiểm tra IQ cho trẻ 7 tuổi.

Một bài báo viết về ông sau đó đã được đăng trên tạp chí Look. Sau khi đọc bài viết này, một giáo viên và các học sinh của trường Trung học Grant ở Los Angeles đã bắt đầu viết thư cho ông và đến tháng 2 năm 1967 thì cha ông đồng ý cho ông ghi danh vào học tại ngôi trường này.

Ngày 5 tháng 11 năm 1967, Kim đã giải quyết được nhiều bài toán tích phân khác nhau trên đài truyền hình của Nhật Bản. Lên 7 tuổi, Kim Ung-Yong sang Hoa Kỳ để học tập và nghiên cứu theo lời mời của NASA. Ông đã hoàn thành chương trình đại học và cuối cùng lấy được bằng tiến sĩ về Vật lý của Đại học bang Colorado trước năm 15 tuổi.

Năm 1974, khi đang học đại học, ông đã bắt đầu công việc nghiên cứu tại NASA và tiếp tục làm việc ở đó cho đến khi quay trở lại Hàn Quốc vào năm 1978.

Tới năm 2007, ông tiếp tục làm giáo sư tại Đại học Quốc gia Chungbuk.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Time magazine article mentioning Ung-Yong
Article in Korean mentioning Kim Ung-Yong (Currently Working as the Leader of the Compensation Department of the Chungcheongbuk-do Government Office of Development)
Bài báo bằng tiếng Trung Quốc về thời thơ ấu của Kim Ân Vinh.
Saint-Amand-Montrond

Saint-Amand-Montrond là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 11.447 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Tham khảo
Saint-Benoît-sur-Loire

Saint-Benoît-sur-Loire là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 1876 người (thời điểm 1999).

Tham khảo
Saint-Christophe-le-Chaudry

Saint-Christophe-le-Chaudry là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 133 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 50&nbsp;km về phía nam của thành phố Bourges.

Nhân khẩu học

Tham khảo
Saint-Cyr-sur-Loire

Saint-Cyr-sur-Loire là một xã trong tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 16.421 người (thời điểm 2005).

Nhân khẩu học

Các thành phố kết nghĩa
Katrineholm, Thụy Điển,
Meinerzhagen, Đức,
Newark-on-Trent, Vương quốc Anh,
Valls, Katalonien,

Những người con của thành phố
Anatole France, nhà văn nhận Giải Nobel về văn học mất tại đây.

Tham khảo
Saint-Jeanvrin

Saint-Jeanvrin là một xã trong tỉnh tỉnh, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 150 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 50&nbsp;km về phía nam của thành phố Bourges.

Nhân khẩu học

Tham khảo
Saint-Laurent-Nouan

Saint-Laurent-Nouan là một xã trong tỉnh Loir-et-Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 3686 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Tham khảo
Saint-Maur, Cher

Saint-Maur là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 295 người (thời điểm 1999). Saint-Maur là một nơi trồng nhiều nho.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo
Saint-Nicolas-de-Bourgueil

Saint-Nicolas-de-Bourgueil là một xã trong tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 1319 người (thời điểm 1999). Xã nằm trên đường đến các lâu đài nổi tiếng như Lâu đài Chenonceaux, Lâu đài Villandry...

Nhân khẩu học

Tham khảo

Liên kết ngoài
Haut-de-la-Gardière
Saint-Priest-la-Marche

Saint-Priest-la-Marche là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 243 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Tham khảo
Saint-Saturnin, Cher

Saint-Saturnin là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 466 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 20&nbsp;km về phía đông nam của Angers.

Nhân khẩu học

Tham khảo
Sancerre

Sancerre là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 16.421 người (thời điểm 1999). Xã cách các thành phố Bourges và Nevers khoảng 40&nbsp;km.

Nhân khẩu học

Những người con của thành phố
Étienne Jacques Joseph Macdonald (1765 - 1840) công tước của Tarent, thống chế của Pháp

Tham khảo
Sidiailles

Sidiailles là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 331 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Tham khảo
Vitry-aux-Loges

Vitry-aux-Loges là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 1724 người (thời điểm 1999).

Tham khảo
Avenay-Val-d'Or

Avenay-Val-d'Or là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1.026 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi tiếng
Paulin Paris (1800-1881) thành viên của Collège de France; và con trai của ông
Gaston Paris (1839-1903) thành viên của Collège de France và Viện hàn lâm Pháp.

Tham khảo
Bar-sur-Aube

Bar-sur-Aube là một xã trong tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 7265 người (thời điểm 1999). Xã cách Paris 207&nbsp;km, Troyes 52&nbsp;km.

Các thành phố kết nghĩa
Gernsheim, Đức

Nhân vật nổi tiếng
Maurice Emmanuel, nhà soạn nhạc

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube
Bertrand de Bar-sur-Aube - nhà thơ thời trung cổ Pháp

Tham khảo
Bar-sur-Seine

Bar-sur-Seine là một xã trong tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 3510 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo
Baudement

Baudement là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 111 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo
Bazeilles

Bazeilles là một xã trong tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1879 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo
Brienne-le-Château

Brienne-le-Château là một xã trong tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 3336 người (thời điểm 1999).

Các thành phố kết nghĩa
Riedstadt, Đức

Nhân vật nổi tiếng
Jean de Brienne

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
Carignan, Ardennes

Carignan là một xã trong tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 3259 người (thời điểm 1999). Xã nằm gần biên giới với Bỉ, không xa Sedan (cách khoảng 20&nbsp;km).

Các thành phố kết nghĩa
Weinsberg, Đức

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo
Chassigny

Chassigny là một xã trong tỉnh Haute-Marne, thuộc vùng hành chính Grand Est của nước Pháp, có dân số là 267 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo
Trình biên tập HTML

Trình biên tập HTML là chương trình chỉnh sửa HTML, mã đánh dấu của một trang web. Mặc dù việc mã hóa HTML một trang web có thể được kiểm soát với bất kỳ trình soạn thảo văn bản nào, các trình biên tập HTML chuyên dụng có thể cung cấp tính năng tiện lợi và bổ sung. Ví dụ: nhiều trình biên tập HTML không chỉ xử lý HTML, mà còn xử lý các công nghệ có liên quan như CSS, XML và JavaScript hoặc ECMAScript. Trong một số trường hợp, họ cũng quản lý giao tiếp với các máy chủ web từ xa thông qua FTP và WebDAV và các hệ thống kiểm soát phiên bản như Subversion hoặc Git. Nhiều chương trình xử lý văn bản, thiết kế đồ họa và bố cục trang không dành riêng cho thiết kế web, chẳng hạn như Microsoft Word hoặc Quark XPress, cũng có khả năng hoạt động như trình biên tập HTML.

Một số trình biên tập HTML thường dùng trên thị trường: Microsoft FrontPage từ Microsoft, Dreamweaver từ Adobe.

Phân loại
Có hai loại trình biên tập HTML chính: trình biên tập văn bản và trình biên tập WYSIWYG (những gì bạn thấy là những gì bạn nhận được)

Tham khảo
Cirey-sur-Blaise

Cirey-sur-Blaise là một xã trong tỉnh Haute-Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 108 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo
Colombey-les-Deux-Églises

Colombey-les-Deux-Églises là một xã trong tỉnh Haute-Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 650 người (thời điểm 1999). Xã nằm cách Bar-sur-Aube 15&nbsp;km và cách Paris 260&nbsp;km. Charles de Gaulle qua đời tại đây.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo
Coucy, Ardennes

Coucy là một xã trong tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 488 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo
Kỷ Paleogen

Kỷ Paleogen (hay kỷ Palaeogen) còn gọi là kỷ Cổ Cận, là một đơn vị cấp kỷ trong niên đại địa chất, bắt đầu khoảng 65,5 ± 0,3 triệu năm trước (Ma) và kết thúc vào khoảng 23,03 ± 0,05 Ma. Nó là một phần của đại Tân Sinh. Trước đây nó được gọi là phân kỷ đệ Tam sớm/hạ, nhưng hiện nay không còn được sử dụng một cách chính thức nữa "Whatever happened to the Tertiary and Quaternary?". Kéo dài khoảng 42 triệu năm, kỷ Paleogen là đáng chú ý nhất trong vai trò của khoảng thời gian mà động vật có vú đã tiến hóa từ các dạng nhỏ, đơn giản thành các động vật đa dạng liền ngay sau sự kiện tuyệt chủng hàng loạt đánh dấu sự kết thúc của kỷ Creta. Một số động vật có vú đã tiến hóa thành các dạng lớn hơn để thống trị mặt đất, trong khi các loài khác trở thành có khả năng sinh sống trong lòng đại dương, các môi trường đất đặc biệt và thậm chí là cả trên không. Chim cũng tiến hóa đáng kể trong kỷ này, biến đổi về cơ bản gần giống như ngày nay. Trong kỷ này, phần lớn các nhánh khác của sự sống trên Trái Đất về cơ bản là ít thay đổi hơn so với chim và động vật có vú. Một số hoạt động chuyển động lục địa cũng diễn ra. Khí hậu về tổng thể là mát hơn trong toàn kỷ Paleogen và các biển nội địa đã rút ra khỏi Bắc Mỹ vào đầu kỷ này.

Kỷ này bao gồm các thế là Paleocen, Eocen và Oligocen. Sự kết thúc của thế Paleocen (55,5/54,8&nbsp;Ma) được đánh dấu bằng một trong những thời kỳ đáng kể nhất của sự thay đổi toàn cầu trong đại Tân Sinh. Đó là sự thay đổi đột ngột toàn cầu, được gọi là sự tối đa nhiệt thế Paleocen-thế Eocen, đã làm gia tăng lưu thông nước trong lòng đại dương và không khí trong khí quyển dẫn tới sự tuyệt chủng hàng loạt các loài trùng lỗ sống dưới đáy biển sâu và trên đất liền là sự tốc độ thay thế lớn ở động vật có vú. Kỷ Paleogen tiếp ngay sau kỷ Creta và kết thúc khi thế Miocen của kỷ Neogen bắt đầu. Thuật ngữ 'hệ thống Paleogen' (chính thức) và 'hệ thống Hạ đệ Tam' (không chính thức) được áp dụng cho các loại đá trầm tích trong 'kỷ Paleogen'. Thuật ngữ có vẻ gây nhầm lẫn này dường như là do các cố gắng để xử lý các đơn vị phân chia tương đối nhỏ của thời gian có thể trong quá khứ địa chất tương đối gần đây, khi mà có nhiều thông tin còn được lưu giữ. Bằng cách phân chia kỷ đệ Tam ra thành 2 kỷ thay vì 5 thế, thì các kỷ có thể so sánh được một cách gần gũi hơn với độ dài của các kỷ trong các đại Trung Sinh và Cổ Sinh.

Các đơn vị phân chia của kỷ Paleogen từ cổ nhất đến trẻ nhất như sau:
Thế Paleocen
Giai đoạn tương ứng với tầng Đan Mạch: Từ 65,5 ± 0,3 đến 61,7 ± 0,2 Ma
Giai đoạn tương ứng với tầng Seland: Từ 61,7 ± 0,2 Ma đến 58,7 ± 0,2 Ma
Giai đoạn tương ứng với tầng Thanet: Từ 58,7 ± 0,2 Ma đến 55,8 ± 0,2 Ma
Thế Eocen
Giai đoạn tương ứng với tầng Ypres: Từ 55,8 ± 0,2 Ma đến 48,6 ± 0,2 Ma
Giai đoạn tương ứng với tầng Lutetia: Từ 48,6 ± 0,2 Ma đến 40,4 ± 0,2 Ma
Giai đoạn tương ứng với tầng Barton: Từ 40,4 ± 0,2 Ma đến 37,2 ± 0,2 Ma
Giai đoạn tương ứng với tầng Priabona: Từ 37,2 ± 0,1 Ma đến 33,9 ± 0,1 Ma
Thế Oligocen
Giai đoạn tương ứng với tầng Rupel: Từ 33,9 ± 0,1 Ma đến 28,4 ± 0,1 Ma
Giai đoạn tương ứng với tầng Chatte: Từ 28,4 ± 0,1 Ma đến 23,03 ± 0,05 Ma

Tham khảo
Cung ứng tiền tệ

Cung ứng tiền tệ, gọi tắt là cung tiền, chỉ lượng cung cấp tiền tệ trong nền kinh tế nhằm đáp ứng nhu cầu mua hàng hóa, dịch vụ, tài sản, v.v... của các cá nhân (hộ gia đình) và doanh nghiệp (không kể các tổ chức tín dụng).

Các quy mô cung tiền
H: lượng tiền mặt (C) cộng lượng tiền dự trữ ngân hàng (R). H còn được gọi là tiền cơ sở hoặc tiền hẹp (ở Anh).
M1: bằng tiền mặt (C) cộng tiền gửi không kỳ hạn (D). M1 còn được gọi là cung tiền giao dịch.
M2: bằng M1 cộng với tiền gửi tiết kiệm.

M3 (ở Anh): bằng M2 cộng với tiền gửi có kỳ hạn.
Tính thanh khoản theo nghĩa rộng: bằng M3 cộng với các trái phiếu và các khoản đầu tư tín thác.

Điều tiết lượng cung tiền của ngân hàng trung ương
Ngân hàng trung ương có thể thay đổi tỷ lệ dự trữ bắt buộc của các ngân hàng thương mại, qua đó thay đổi lượng tiền dự trữ R, và tổng lượng cung tiền M. (Xem thêm Số nhân tiền tệ và Tỷ lệ dự trữ bắt buộc)

Ngân hàng trung ương còn có thể điều chỉnh, bán các giấy tờ có giá của mình đối với các tổ chức tín dụng, từ đó tác động tới lượng vốn khả dụng của các tổ chức này. Khi đó lượng cung tiền cũng sẽ được điều tiết. (Xem thêm Nghiệp vụ thị trường mở)

Quan hệ giữa cung tiền và lạm phát
Thu nhập quốc dân danh nghĩa bằng thu nhập quốc dân thực tế nhân với chỉ số giảm phát GDP (tỷ lệ lạm phát).

Thu nhập quốc dân danh nghĩa cũng bằng tốc độ lưu thông tiền tệ nhân với cung tiền.

Do đó, tỷ lệ lạm phát bằng tốc độ lưu thông tiền tệ nhân với cung tiền rồi chia cho thu nhập quốc dân thực tế. Nếu hai yếu tố còn lại không đổi, tốc độ thay đổi của tỷ lệ lạm phát bằng đúng tốc độ thay đổi của cung tiền.

Xem thêm
Tiền
Tiền tệ
thị trường tiền tệ
Nhu cầu tiền tệ
Hàm cầu tiền tệ
Ngân hàng trung ương
Số nhân tiền tệ
Nghiệp vụ thị trường mở
Tái chiết khấu
Chính sách tiền tệ
Đường LM
Sơ đồ DD-AA
Chủ nghĩa tiền tệ
Tốc độ lưu thông tiền tệ
Thuyết số lượng tiền tệ
Ảo giác tiền tệ

Tham khảo
Sân vận động Vinh

Sân vận động Vinh là một sân vận động nằm ở phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An, Việt Nam với sức chứa khoảng 20.000 chỗ ngồi. Đây là sân nhà của câu lạc bộ bóng đá Sông Lam Nghệ An, một câu lạc bộ bóng đá nổi tiếng, nhiều lần vô địch bóng đá Việt Nam.

Lịch sử
Sân vận động Vinh được xây dựng từ những năm 1973 - 1974 với sự hỗ trợ của Cộng hòa Liên bang Đức.

Nhận thấy sự phát triển của hệ thống cơ sở hạ tầng chưa tương xứng với đẳng cấp của câu lạc bộ, lãnh đạo Sở Thể dục Thể thao đã có tờ trình gửi Ủy ban nhân dân tỉnh xin nâng cấp, cải tạo và mở rộng sân vận động Vinh. Dự án này đã được tỉnh phê duyệt vào ngày 23 tháng 9 năm 1999 với tổng mức đầu tư là 20.800 triệu đồng. Với mục tiêu nâng cấp Sân Vinh đạt tiêu chuẩn quốc tế phục vụ thi đấu các môn thể thao như bóng đá, điền kinh và một số hoạt động văn hoá lớn của tỉnh và toàn quốc trong thời gian 50 năm, đợt cải tạo và nâng cấp này đã mở rộng mặt sân bóng đá với diện tích 8.436 m2, mở rộng khán đài B để bố trí thêm 1.000 chỗ ngồi, xây mới khán đài A có sức chứa 7.000 chỗ, trong đó 5.000 chỗ ngồi ghế tựa, có mái che. Ngoài ra, hệ thống cấp thoát nước cũng được đầu tư, cải tạo theo cấu trúc 2 lớp chạy xung quanh sân (lớp phía trong đường chạy vòng và lớp dọc dải phân cách giữa khu khán giả và đường chạy) với tổng chiều dài 760m. Sau ba năm thi công, đến mùa bóng 2002-2003, việc nâng cấp mặt sân thi đấu hoàn thành và được bàn giao, đưa vào sử dụng.

Năm 2003, hạng mục xây dựng khu vực I - II khán đài A (bao gồm cả việc lắp đặt hệ thống ghế ngồi) đã hoàn thành với số vốn đầu tư gần 11 tỷ đồng. Sau khi đã hoàn thành việc tu sửa, mặt cỏ sân đã đạt tiêu chuẩn quốc tế, hệ thống tưới ẩm và thoát nước ngầm. Khán đài A thiết kế theo kiểu mái vòm hiện đại với 5.000 chỗ ngồi lắp ghế composing, hệ thống chiếu sáng hiện đại được lắp đặt. Năm 2006, hệ thống mương thoát nước của sân Vinh cũng đã được bàn giao, đưa vào sử dụng.

Đến năm 2016, để phục vụ cho công tác tổ chức Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc, Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch Nghệ An đã cho nâng cấp toàn bộ sân Vinh. Khoảng 6.000 chiếc ghế đã được lắp ráp tại khán đài B sân Vinh. Kể từ khi được xây dựng vào những năm 1973-1974, đây là lần đầu tiên SVĐ Vinh được tu sửa với quy mô lên đến 10 tỷ đồng. Khán đài C và D vốn rêu phong ẩm mốc cũng được xây lại và lắp rào chắn mới hoàn toàn. Không chỉ có khán đài B, khán đài D khu vực dành cho các CĐV đội khách tại V.League cũng được lắp khoảng hơn 500 ghế ngồi và các phòng chức năng của sân vận động cũng đã được tu sửa.

Chú thích

Liên kết ngoài
Stadium information
Hội cổ động viên bóng đá xứ Nghệ
Footballmatch Stadium Guide
"Chảo lửa" Thành Vinh trước trận "chung kết" V-League
Thành Vinh lên cơn sốt
20 tỷ đồng treo thưởng cho "trận chung kết" V-League 2011
Số nhân tiền tệ

Số nhân tiền tệ, còn gọi là số nhân tín dụng, đo lường mức độ mà ngân hàng thương mại làm tăng cung tiền. Số nhân này bằng tỷ số giữa tổng lượng cung tiền và lượng cung tiền cơ sở.

Ký hiệu:
m là số nhân tiền tệ
M là tổng lượng cung tiền
H là lượng cung tiền có mãnh lực (hay còn được biết đến là tiền cơ sở)
C là lượng tiền mặt
D là lượng tiền gửi
R là lượng tiền mà các ngân hàng thương mại phải dự trữ và để trong tài khoản của họ tại ngân hàng trung ương

Công thức tính lượng cung tiền:
m = M / H = (C+D) / (C+R)

Vì ngân hàng thương mại chỉ phải dự trữ tại tài khoản của họ ở ngân hàng trung ương một phần số tiền gửi vào ngân hàng của họ, nên R nhỏ hơn D. Do đó, m lớn hơn 1. H tăng bao nhiêu sẽ làm cho tổng lượng cung tiền tăng nhiều hơn thế.

Trường hợp đặc biệt:

m = 1, tức H = M ngân hàng thương mại dự trữ 100%, không tạo tiền (không cho vay).

m = vô cùng, tức ngân hàng thương mại không dự trữ, dân không giữ tiền mặt.

Giả sử , khách hàng A gửi 100 đồng vào ngân hàng thứ nhất với dạng tiền gửi sử dụng séc. Với tỷ lệ dữ trữ 10% nghĩa là ngân hàng sẽ giữ lại 10% tiền gửi dưới dạng dự trữ và cho vay hết phần còn lại. vậy hãy tính tiền Ngân Hàng tăng thêm ( tạo ra ) khi sử dụng hoạt động kinh doanh là cho vay.

có thể nói đơn giản số nhân tiền chính là nghịch đảo của tỷ lệ dữ trữ trong trường hợp này số nhân tiền = 1/10%= 10

=> lượng tiền mà ngân hàng có thể tạo ra = 10 (số nhân tiền) 90 đồng ( 10 đồng đã được dự trữ trong ngân hàng) = 900 đồng

có thể thấy lượng tiền mà ngân hàng tạo ra phụ thuộc vào tỷ lệ dữ trữ như thế nào

Tỷ lệ dữ trự càng cao, lượng tiền gửi mà các ngân hàng cho vay càng ít và số nhân tiền càng nhỏ

Xem thêm
Cung ứng tiền tệ
Tiền có mãnh lực

Tham khảo
Sạn đạo

Sạn đạo (棧道) là đường xây bằng cầu treo hoặc ván gỗ xếp hai bên sườn núi đá, dùng để đi qua các khu vực núi non hiểm trở.

Ở Trung Quốc, những con đường này đã từng là huyết mạch xuyên qua dãy núi Tần Lĩnh để nối giữa các thung lũng sông Vị và sông Hán Thủy. Con đường san đạo đầu tiên được xây dựng vào thời Chiến Quốc, quân Tần đã đi qua con đường này để đánh Thục và Ba.

Thời Hán Sở tương tranh từ Tam Tần tiến vào Ba Thục có đường chính lộ duy nhất là sạn đạo. Lưu Bang được Hạng Vũ cấp cho đất Ba Thục với mục đích cô lập ông, tránh trở thành mối họa sau này. Khi vào, mưu sĩ của Lưu Bang là Trương Lương đã đốt đường sạn đạo để binh sĩ không còn mơ tưởng đến ngày về, tạo điều kiện cho Hán Vương Lưu Bang chỉnh đốn quân mã chờ ngày tiến khỏi Ba Thục. Sau Hàn Tín lại dùng kế dương đông kích tây, ngày đêm ra sức sửa đường sạn đạo nhưng thực chất lại dẫn đại quân theo đường Trần Thương đi qua huyện Cố Đạo đánh úp Ung Vương Chương Hàm. Chương Hàm đón đánh quân Hán ở Trần Thương, thua chạy về đất Hạo Trĩ giao tranh tiếp, lại thua trận, bỏ chạy đến Phế Khâu. Hán vương đuổi theo, bình định đất đai của Ung Vương, đi về phía đông đến Hàm Dương, lại cho một cánh quân riêng vây Ung Vương ở Phế Khâu, còn sai các tướng bình định Lũng Tây, Bắc Địa, Thượng Quận. Từ tích ấy mà trong dân gian lưu truyền câu thành ngữ "minh tu sạn đạo, ám lộ Trần Thương", ý chỉ kế dương đông kích tây Hàn Tín đã dùng để qua mặt Chương Hàm.

Tham khảo
Nổ

Vụ nổ là một quá trình tăng lên đột ngột của một loại vật chất thành thể tích lớn hơn rất nhiều lần thể tích ban đầu dẫn đến sự vượt áp, đồng thời giải phóng ra năng lượng lớn, kèm với xả ra lượng khí và nhiệt độ cao.

Sự đột ngột giải phóng năng lượng có thể được tạo thành từ việc đốt cháy, từ một quá trình cơ khí (ví dụ như Vụ Nổ Lớn) hay từ một quá trình phản ứng hóa học. Thông thường người ta chỉ đề cập đến vụ nổ theo khía cạnh là quá trình tạo bởi một chất nổ hóa học.

Các hiệu ứng từ vụ nổ
1. Sóng xung kích.

Là sóng được tạo thành từ việc tăng lên về áp suất của vụ nổ đối với môi trường xung quanh. Sóng xung kích tác động lên các vật thể trong không khí, hoặc dưới mặt đất. Nó gồm 2 pha.

1.1. Pha áp suất dương.

1.2. Pha áp suất âm.

2. Sóng nổ.

Là sóng được tạo thành sau một vụ nổ và ở trong một chất nổ.

3. Sản phẩm nổ

Là sản phẩm được tạo thành từ vụ nổ bao gồm các mảnh văng, đất đá, không khí, nhiệt độ...

Các loại vụ nổ
1. Nổ mạnh

Tốc độ nổ lớn hơn tốc độ âm thanh. Được tạo thành từ các chất nổ mạnh.

2. Nổ yếu

Tốc độ nổ nhỏ hơn tốc độ âm thanh. Loại nổ này được tạo thành từ các chất nổ yếu như thuốc nổ đen, sử dụng trong các ống liều, khi nổ tạo áp xuất đẩy đạn đi.

3. Cháy

Loại nổ này được tạo thành từ các loại thuốc phóng. Thông thường chỉ là sự cháy tạo nên áp xuất và nhiệt độ, không có sóng nổ.

Xem Thêm
Chất nổ
Thuốc nổ

Tham khảo
Tầng Gelasia

Tầng Gelasia (hay tầng Waltonia) theo truyền thống là một bậc hay tầng của thế Pliocen (theo ICS). Tuy nhiên trong phiên bản 2009 về niên đại địa chất của ICS thì nó đã được chuyển sang thế Pleistocen. Nó kéo dài từ khoảng 2,588 ± 0,005 triệu năm trước (Ma) và kết thúc vào khoảng 1,806 ± 0,005 Ma. Tầng Gelasia hiện nay cũng được INQUA coi là thời điểm bắt đầu của kỷ đệ Tứ.

Liên đoàn Quốc tế về Nghiên cứu Kỷ Đệ Tứ (INQUA) trước đây đã đề nghị là nên chuyển tầng Gelasia từ thế Pliocen sang thế Pleistocen nhằm đảm bảo cho niên đại địa chất trở nên phù hợp hơn với các thay đổi cơ bản trong khí hậu, đại dương và vùng sinh vật của Trái Đất đã diễn ra khi đó (2,588 Ma) cũng như phù hợp với ranh giới địa từ học Gauss-Matuyama và hiện tại đề nghị này đã được phê chuẩn.

Tham khảo
Sân bay quốc tế Polonia

}}

Sân bay quốc tế Polonia, tên giao dịch quốc tế Polonia International Airport, là một sân bay ở thành phố Medan, Indonesia, cách quận kinh doanh trung tâm 5&nbsp;km. Sân bay này phục nhiều thành phố, bao gồm:

Jakarta
Pekanbaru
Banda Aceh
Gunung Sitoli (Pulau Nias)
Palembang
Sibolga
Pontianak
Surabaya
Dumai
Padang
Batam

và các chuyến bay đến Malaysia: Kuala Lumpur, Penang, Ipoh, Johor Bahru và Singapore.

Đường băng và các trang thiết bị
Sân bay này có một đường băng (05/23) kích thước 2.900 m x 45 m. Bao quanh sân bay là khu vực dân cư, đó là lý do tại sao sau vụ rơi máy bay Mandala 091 lại dẫn đến nhiều người chết vào tháng 9 năm 2005. Sân bay có một nhà ga quốc tế và một nhà ga nội địa.

Các hãng hàng không
Nội địa
Indonesia AirAsia
Garuda Indonesia (Jakarta, Banda Aceh, Padang)
Merpati
Mandala Airlines
Lion Air
Jatayu
Batavia Air
Adam Air
Sriwijaya Air
Wings Air
Quốc tế
Malaysia Airlines (Kuala Lumpur, Penang)
Air Asia (Kuala Lumpur)
Singapore Airlines
Silkair (Singapore)

Tham khảo
Sân bay quốc tế Sultan Syarif Qasim II

}}

Sân bay quốc tế Sultan Syarif Qasim II, tên giao dịch quốc tế Sultan Syarif Qasim II International Airport, là một sân bay quốc tế phục vụ thành phố Pekanbaru, Riau, Indonesia. Tên sân bay thường được gọi tắt là SSQ II, SSQ hay Sultan Syarif Kasim II International Airport (SSK II), và trước đây gọi là Simpang Tiga Airport.

Các hãng hàng không và các điểm đến
AirAsia
Indonesia AirAsia (Jakarta, Kuala Lumpur (từ 30.03.08)
Garuda Indonesia (Jakarta, Singapore)
Merpati Nusantara Airlines (Jakarta, Medan)
Riau Airlines (Malacca)

Tham khảo

Liên kết ngoài

PT Angkasa Pura II info on Sultan Syarif Kasim II
Vật liệu nổ

Vật liệu nổ là chất hóa học hay các hợp chất, các vật liệu có khả năng tạo thành một thể tích khí lớn (gấp 15.000 lần thể tích ban đầu), phát ra nhiệt độ cao (3000 - 4000 độ C), áp suất rất cao, trong thời gian rất ngắn (1/10000 giây).
Các đặc trưng của một vật liệu nổ:
Nó là một chất hóa học hay hợp chất hóa học không ổn định (không bền). Sự tăng lên đột ngột của chất nổ thường kết hợp bởi việc tạo ra nhiệt độ cao và thay đổi rất lớn về áp xuất. Chất nổ có khả năng tạo ra một vụ nổ khi có kích thích ban đầu. Các kích thích ban đầu có thể là các xung cơ học, đâm chọc, va đập, cọ xát, nhiệt

Các loại vật liệu nổ
Thuốc mồi nổ

Thuốc nổ mồi là thuốc nổ có độ nhạy rất cao, dễ dàng bị gây nổ bằng cách xung kích thích đơn giản, cường độ nhỏ như: va đập, cọ xát, đâm chọc, tia lửa. Thuốc nổ mồi có độ nhạy va đập cao hơn thuốc nổ phá từ 20 đến 30 lần. Vì vậy chúng thường được sử dụng trong các kíp nổ.

Tùy theo bản chất cấu trúc, thành phần hóa học của thuốc nổ mồi mà có nhiều cách phân loại khác nhau.

a) Phân loại theo thành phần hóa học:

- Thuốc nổ mồi đơn: là loại chỉ có một thành phần như azit chì, Stuphinat chì, fulminat thủy ngân..

- Thuốc nổ mồi hỗn hợp: là loại có hai thành phần trở lên.

b) Phân loại theo bản chất, cấu trúc:

- Muối của kim loại nặng

- Dẫn xuất của các nitohydro không no

- Acetylua kim loại

Thuốc nổ phá đơn

Là chất nổ có tốc độ nổ lớn, thông thường tốc độ nổ của chúng từ 6500&nbsp;m/s đến hơn 9000&nbsp;m/s.: TNT, TNP, RDX (Hexogen), HMX(Octogen), PETN, Tetryl, Glycerin Trinitrat, HNB, CL-20, Octanitrocubane....Đa số thuốc nổ phá đơn có độ nhạy cao hợn và khó kích nổ hơn thuốc nổ mồi nên chúng cần phải dùng kíp nổ để phát nổ hoàn toàn.

Thuốc nổ hỗn hợp
Trong thực tế khi sử dụng các loại thuốc nổ phá đơn vẫn tồn tại một số nhược điểm như: sức công phá chưa cao, độ nhạy cao, công nghệ sản xuất phức tạp. Vì vậy người ta phải sử dụng thuốc nổ hỗn hợp nhằm khắc phục các nhược điểm trên.

Các loại thuốc nổ hỗn hợp:

- Thuốc nổ thuần hóa

- Hỗn hợp các thuốc nổ đơn

- Thuốc nổ hỗn hợp có chứa nhôm

- Thuốc nổ hỗn hợp dạng dẻo (C-1, C-2, C-4, Composition C....)
Thuốc phóng

Tạo ra cháy với hiệu quả riêng biệt.
Dạng chất rắn gồm có: Thuốc phóng không khói, thuốc phóng một thành phần, thuốc phóng hai thành phần, thuốc phóng đa thành phần.
Dạng chất lỏng.
Dạng khí.

Ứng dụng
Trong lĩnh vực quân sự

Trong lĩnh vực quân sự các loại vật liệu nổ được nhồi vào trong đạn dược. Các loại thuốc phóng được nhồi vào trong các ống liều làm liều đẩy đạn đến mục tiêu. Việc chọn loại thuốc phóng và khối lượng thuốc phóng sử dụng trong ống liều quyết định đến tầm bắn của đạn.

Trong dân sự

Trong dân sự một số loại thuốc nổ uy lực trung bình sẽ được sử dụng vào khai thác than, đá, sử dụng trong một số lĩnh vực công nghiệp. Thuốc phóng là nguyên liệu để sản xuất pháo hoa.

Tham khảo

bg:Взривни вещества
sl:Eksplozivi
Hứa Vĩ Luân (sinh 1978)

| birthplace = Đài Bắc - Đài Loan
| deathdate =
| deathplace = Đài Trung - Đài Loan
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| othername = Beatrice Xu
| occupation = Diễn viên, ca sĩ
| genre =
| instrument =
| voicetype =
| label =
| yearsactive = 2001–2007
| associatedact =
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| influences =
| influenced =
| website = www.weilun.idv.tw
| goldenmelodyawards =
| awards =
}}

Hứa Vĩ Luân (tên tiếng Anh: Beatrice Xu; tiếng Trung: 許瑋倫 / Hsu Wei Lun / Hui Wei Lun / Xu Wei Lun; sinh ngày 13 tháng 11 năm 1978 - mất ngày 28 tháng 1 năm 2007) là một nữ diễn viên và ca sĩ người Đài Loan. Cô từng tốt nghiệp Đại học Đạm Giang, hệ Pháp văn 淡江大學法文系. Vĩ Luân có thể nói được 3 ngoại ngữ gồm tiếng Trung Quốc phổ thông (Quan thoại), Đài Loan, Anh và Pháp. Là một diễn viên nổi tiếng của Đài Loan, được phát hiện lần đầu với vai diễn trong đoạn phim quảng cáo của 7-Eleven, và sau đó là vai diễn trong phim truyền hình của GTV "Tình Yêu Tuổi 18", bộ phim đã giúp cô được đề cử giải "Diễn viên phụ xuất sắc nhất" tại giải Quả Chuông Vàng. Sau đó cô đã được mời tham gia nhiều vai diễn chính trong các bộ phim truyện và phim truyền hình dài tập.

Hứa Vĩ Luân bị tai nạn khi đang được thư ký của mình chở trên đường Cao Tốc Số 1 ở Đài Trung - Đài Loan, vào lúc 23:15 ngày 26 tháng 1 năm 2007. Mặc dù đã được cấp cứu trong 43 giờ, nhưng do bị tràn dịch não, Vĩ Luân mất vào lúc 19:37 ngày 28 tháng 1 năm 2007 (giờ Đài Loan). Trước khi qua đời, Vĩ Luân vừa tham gia đóng trong bộ phim "Con gái của mặt trời", bộ phim được bắt đầu quay từ đầu tháng 1 năm 2007.

Phim Truyền hình
Con Gái Của Mặt Trời 太陽的女兒 (CTS, 2007)
Tưởng Phi 想飛 (2007)
Truyền thuyết song bích 双璧传说 (CTV, 2005)
Chàng trai chuyên chở 恶男宅急电(TVBS, 2005)
Bida tiểu tử 撞球小子 (2004)
Hương Vị Tình Yêu 恋香 (TTV, 2004)
Bà xã đại nhân 老婆大人 (2004)
Cơn Lốc Tình Yêu 狂爱龙卷风 (CTS, 2003)
Thiên hạ vô song 天下无双 (CTV, 2002)
Một Góc Tím 紫色角落 (2002)
Lặng lẽ yêu em 偷偷爱上你 (CTS, 2002)
Tình Yêu Tuổi 18 18岁的约定 (GTV, 2002)
Vườn Sao Băng I 流星花园 (CTS, 2001) cameo
Ma Lạt Tiên Sư (CTS, 2000)
Thanh xuân 6 người (CTS, 2000)

Phim Điện ảnh
Victor U-Turn 180 degrees
Turn to the Left, Turn to the Right (2003) cameo

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang chính của Hứa Vĩ Luân
Đa Kao

thumb|Chùa Ngọc Hoàng
Đa Kao là một địa danh tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Khu vực này nằm trên khu vực giáp ranh giữa phường Sài Gòn và phường Tân Định.

Lịch sử
]]
Tên gốc của vùng đất Đa Kao là Đất Hộ (đất của hộ hoặc đất do hộ quản lý). Hộ (quartier) là đơn vị hành chính tồn tại vào thời kì Sài Gòn và Chợ Lớn được sáp nhập lại thành vùng Sài Gòn – Chợ Lớn (Région de Saigon – Cholon) (thời kì Pháp thuộc); đơn vị này tương đương cấp tổng ở các tỉnh. Đứng đầu một hộ là hộ trưởng. Đất Hộ được phiên âm thành Dakao trong sách báo, văn bản thời Pháp thuộc. Tên gọi Đa Kao trở nên phổ biến rộng rãi tại Sài Gòn từ thập niên 1950 trở về sau.

Vào đầu thời Nguyễn, địa bàn phường Đa Kao hiện tại gần tương ứng với thôn Hòa Mỹ thuộc tổng Bình Trị, huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, trấn Phiên An. Năm Gia Long thứ 6, lỵ sở trấn Phiên An được đặt tại thôn này, trước khi dời vào thành Quy dưới thời Minh Mạng. Đến thập niên 1860, khi người Pháp quy hoạch thành phố Sài Gòn, thôn Hòa Mỹ được gọi là làng và vẫn thuộc ngoại vi thành phố. Năm 1881, làng Hòa Mỹ được chia thành hai làng Hội An và Tân An, tuy nhiên một năm sau thì nhập lại như cũ. Đến năm 1888, làng Hòa Mỹ chính thức sáp nhập vào địa giới thành phố Sài Gòn và chia thành các hộ. Hiện nay tại phường Đa Kao có một con đường mang tên Hòa Mỹ.

Đến thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn phường Đa Kao tương ứng với phường Tự Đức thuộc quận 1, thành phố Sài Gòn. Tên phường được đặt theo tên con đường Tự Đức trên địa bàn phường lúc bấy giờ (nay là đường Nguyễn Văn Thủ).

Năm 1976, phường Tự Đức giải thể và chia thành 3 phường là Phường 5, Phường 6 và Phường 7.

Ngày 26 tháng 8 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 147-HĐBT. Theo đó, giải thể Phường 5, địa bàn nhập vào Phường 6 và Phường 7.

Ngày 21 tháng 12 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 184-HĐBT. Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của Phường 6 và Phường 7 để thành lập phường Đa Kao.

Chú thích

Tham khảo
Épernay

Épernay là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 26000 người (thời điểm 2004). Xã nằm trong một vùng trồng nho và là một trong những trung tâm chính sản xuất rượu champagne.

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
Ettlingen, Đức,
Clevedon, Vương quốc Anh,
Fada N'Gourma, Burkina Faso,
Middelkerke, Bỉ,
Montespertoli, Ý,

Tham khảo
Fumay

Fumay là một xã trong tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 4667 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official site of the town of Fumay
Hans, Marne

Hans là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 133 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo
Langres

Langres là một xã trong tỉnh Haute-Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 9.586 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
Ellwangen (Jagst), Baden-Württemberg, Đức
Abbiategrasso, Ý

Những người con của thành phố
Jules Violle
Denis Diderot

Tham khảo
Mesnil-sur-Oger

Mesnil-sur-Oger là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng hành chính Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1.077 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
Leiwen, Đức

Tham khảo
Ludes

Ludes là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 657 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
Sörgenloch, Đức,

Tham khảo
Montmirail, Marne

Montmirail là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 3783 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
Wald-Michelbach, Đức
Hassocks, Vương quốc Anh

Những người con của thành phố
Jean-François Paul de Gondi, hồng y giáo chủ.

Tham khảo
Ablancourt

Ablancourt là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 172 người (thời điểm 1999).

Tham khảo
Ramerupt

Ramerupt là một xã trong tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 357 người (thời điểm 1999). Trong xã là trụ sở hành chính của tổng Ramerupt.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ramerupt sur le site de l'Institut géographique national
Aube Terre d'Histoire - Ramerupt: Eglise Saint-Roch