Kim Liên (phường)

/)}} }} người/km²
| vùng = Đồng bằng sông Hồng
| thành phố = Hà Nội
| thành lập = 10/6/1981 Cái tên Kim Liên xuất hiện từ năm Tân Sửu (1841), khi tên của làng cổ lúc bấy giờ là Kim Hoa – vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Tá Thiên Nhân hoàng hậu Hồ Thị Hoa – phải đổi lại thành Kim Liên.

Địa lý
Phường Kim Liên có diện tích tự nhiên là 2,46&nbsp;km².

Trên địa bàn phường có sông Lừ chảy qua.

Lịch sử
Khu vực phường Kim Liên xưa là vùng đất của các làng cổ Kim Liên, Trung Tự và Khương Thượng.

Đất làng Kim Liên xưa có nhiều đầm lầy, nên làng ban đầu được gọi bằng tên Đồng Lầm – tức làng đồng ruộng nhiều bùn. Tới thời vua Lê Thần Tông (1619) làng được đổi tên thành làng Kim Hoa, rồi sau vì kỵ húy hoàng hậu Hồ Thị Hoa nên phải đổi lại thành Kim Liên vào năm 1841. Tháng 12 năm 1978, 48 tiểu khu của khu phố được sắp xếp lại thành 23 tiểu khu, bao gồm các tiểu khu Kim Liên, Nam Đồng, Nguyễn Trãi, Phương Liên, Quang Trung, Trung Liệt, Trung Tự. Ngày 10 tháng 6 năm 1981, nhằm thống nhất tên gọi các đơn vị hành chính ở nội thành, nội thị, khu phố Đống Đa được đổi thành quận Đống Đa, và Kim Liên, Nam Đồng, Nguyễn Trãi, Phương Liên, Quang Trung, Trung Liệt, Trung Tự khi đó trở thành 7 trong 24 phường mới được thành lập thuộc quận.

Ngày 1 tháng 12 năm 1996, một phần diện tích của hai phường Nguyễn Trãi và Khương Thượng cùng với 5 phường khác của quận Đống Đa khi đó là Kim Giang, Phương Liệt, Thanh Xuân, Thanh Xuân Bắc, Thượng Đình được tách ra để thành lập quận Thanh Xuân. Phường Nguyễn Trãi của quận Đống Đa sau khi điều chỉnh địa giới hành chính được đổi tên thành phường Ngã Tư Sở, và quận Đống Đa khi đó còn lại 21 phường. Ngày 14 tháng 11 năm 2024, một số đơn vị hành chính cấp xã của quận Đống Đa được sắp xếp lại, trong đó sáp nhập 0,09 km² diện tích tự nhiên của phường Ngã Tư Sở vào phường Khương Thượng, sáp nhập 0,25 km² diện tích tự nhiên của phường Trung Tự vào phường Kim Liên, và điều chỉnh 0,17 km² diện tích tự nhiên còn lại phường Trung Tự để nhập vào phường Phương Liên thành phường Phương Liên – Trung Tự.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, theo đợt sáp nhập tỉnh, thành và kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện của Việt Nam, phường Kim Liên mới được thành lập dựa trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Kim Liên cũ, phường Khương Thượng, một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Nam Đồng, Phương Liên – Trung Tự, Phương Mai, Quang Trung và Trung Liệt.

Tổ dân phố
Từ tháng 7 năm 2025, phường Kim Liên sau khi sáp nhập được chia lại thành 92 tổ dân phố, được sắp xếp lại từ 22 tổ dân phố của phường Kim Liên cũ, 21 tổ dân phố của phường Phương Mai cũ, 21 tổ dân phố của phường Khương Thượng cũ, 5 tổ dân phố của phường Trung Liệt cũ, 6 tổ dân phố của phường Quang Trung cũ, 12 tổ dân phố của phường Phương Liên – Trung Tự cũ, và 5 tổ dân phố của phường Nam Đồng cũ. 92 tổ dân phố đặt tên đánh số từ Tổ dân phố số 1–92.

Kiến trúc và quy hoạch đô thị
Trên địa bàn phường Kim Liên có nhiều loại hình khu dân cư gồm khu nhà tập thể cũ, chung cư cao tầng và nhà thổ cư. Khu tập thể Kim Liên gồm nhiều khu nhà khác nhau.

Khu tập thể Phương Mai gồm nhiều khu nhà khác nhau. Các dãy nhà E và T nằm trên phố Phương Mai. Do vị trí nằm đối diện nhiều bệnh viện lớn nên từ đầu những năm 2000, lối đi giữa khu nhà E dần phát triển thành khu chợ tự phát để mở hàng quán phục vụ đồ ăn cho người nhà bệnh nhân. Các phòng thuộc dãy nhà E nằm trên mặt phố Phương Mai được nhiều nhà sử dụng để kinh doanh thiết bị y tế. Các dãy nhà D và dãy nhà I nằm trên phố Lương Định Của.

Nằm trong phường Phương Mai có hai dự án chung cư cao tầng là khu chung cư và văn phòng Meco Complex – đi vào hoạt động từ năm 2013 – và chung cư Capital Garden – bàn giao nhà cho cư dân từ năm 2016.

Kinh tế
Thời xưa, dân làng Kim Liên xưa sống thành từng xóm ven các gò đất cao với nghề làm ruộng, đánh bắt và nuôi cá, trồng rau muống, thả sen lấy hoa và hạt, cùng công việc "nhấn bùn" cho vải màu nâu ngả sang đen tại hồ Bảy Mẫu và hồ Ba Mẫu.
Xã hội

Y tế
Trạm Y tế phường Kim Liên đặt tại khu tập thể Kim Liên. Trên địa bàn phường còn đặt nhiều bệnh viện đa khoa và chuyên khoa thuộc tuyến trung ương và tương đương. Bệnh viện Bạch Mai trực thuộc Bộ Y tế là một trong những bệnh viện đa khoa lớn và lâu đời nhất miền bắc Việt Nam, được thành lập từ năm 1911 với tên ban đầu là Nhà thương Cống Vọng.

Giáo dục
Phường Kim Liên có đủ các cấp trường học gồm trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Cấp mầm non: Trường Mầm non Kim Liên, trường Mầm non Phương Mai, trường Mầm non Bình Minh, trường Mầm non Sao Mai
Cấp tiểu học: Trường Tiểu học Đống Đa, trường Tiểu học Khương Thượng, trường Tiểu học Kim Liên, trường Tiểu học Phương Liên, trường Tiểu học Phương Mai, Tiểu học Tam Khương, Tiểu học Trung Tự
Cấp trung học cơ sở: Trường THCS Đống Đa, trường THCS Phương Mai, trường THCS Khương Thượng, trường THCS Tam Khương
Cấp trung học phổ thông: Trường THPT Kim Liên, trường THPT Phùng Khắc Khoan

Giao thông
Nằm trên địa bàn phường Kim Liên gồm hệ thống đường bộ như:

Các tuyến đường cấp đô thị: Đường Vành đai 1 (đoạn phố Xã Đàn), đường Vành đai 2 (đoạn đường Trường Chinh), đường Giải Phóng, phố Tây Sơn, phố Phạm Ngọc Thạch, phố Chùa Bộc
Các tuyến đường cấp khu vực: Phố Hồ Đắc Di, phố Nam Đồng, phố Đặng Văn Ngữ, phố Nguyễn Ngọc Doãn, phố Tôn Thất Tùng, phố Khương Thượng, phố Tam Khương, phố Đông Tác, phố Lương Định Của, phố Đào Duy Anh, phố Phương Mai, phố Hoàng Tích Trí

Dọc theo đường Giải Phóng ở phía địa phận phường Kim Liên có tuyến đường sắt bắc nam đi qua.
Tham khảo