Louise Élisabeth của Orléans

)
| tiền nhiệm = Elisabetta Farnese
| kế nhiệm = Elisabetta Farnese
| phối ngẫu = |1721|1724|end=}}
| kiểu hoàng tộc = Vương tộc
| hoàng tộc = Nhà Orléans
Nhà Borbón (kết hôn)
| cha = Philippe II xứ Orléans
| mẹ = Françoise Marie de Bourbon
| sinh =
| nơi sinh = Cung điện Versailles, Vương quốc Pháp
| mất =
| nơi mất = Cung điện Luxembourg, Paris, Vương quốc Pháp
| nơi an táng = Nhà thờ Saint-Sulpice, Paris
| tôn giáo = Công giáo La Mã}}

Louise Élisabeth của Orléans (tiếng Pháp: Louise Élisabeth d'Orléans; tiếng Tây Ban Nha: Luisa Isabel de Orleans; 9 tháng 12 năm 1709 – 16 tháng 6 năm 1742) là Vương hậu Tây Ban Nha với tư cách là vợ của Luis I của Tây Ban Nha. Triều đại của hai vợ chồng được coi là một trong những triều đại ngắn nhất trong lịch sử khi chỉ kéo dài trong bảy tháng. Louise Élisabeth là con gái thứ tư sống qua tuổi trưởng thành của Philippe II xứ Orléans và Françoise Marie de Bourbon, người con gái ngoại hôn của Louis XIV của Pháp.

Louise Élisabeth thường không được ưa thích tại triều đình Tây Ban Nha do có nhiều sự cố và bê bối, bao gồm các hành vi khiếm nhã như mặc đồ ngủ khi đi dạo quanh cung điện và khiêu khích người khác bằng cách phô bày những bộ phận nhạy cảm ở nơi công cộng. Tuy nhiên, các chẩn đoán thời hiện đại cho rằng những hành vi này của Louise Élisabeth là do rối loạn nhân cách ranh giới nghiêm trọng gây ra.

Sau khi trở thành góa phụ, Louise Élisabeth trở về Pháp và qua đời tại Cung điện Luxembourg ở Paris. Hai vợ chồng không có người con nào.

Những năm đầu đời
]]
Louise Élisabeth xủa Orléans sinh ra tại Cung điện Versailles, là người con thứ năm và là con gái thứ tư của Philippe II xứ Orléans và Françoise Marie de Bourbon. Mẹ của Louise Élisabeth là Françoise Marie là một trong những người con gái ngoại hôn được hợp pháp hóa bởi Louis XIV của Pháp và tình nhân là Françoise-Athénaïs, Phu nhân xứ Montespan. Là một thành viên của Vương tộc Bourbon, Louise Élisabeth là một princess du sang (Tông nữ Pháp). Trong gia đình, Louise Élisabeth thường được gọi là Élisabeth.

Trước khi kết hôn, Louise Élisabeth được biết đến với danh xưng Mademoiselle de Montpensier (Đức nữ xứ Montpensier). Élisabeth lớn lên cùng với một anh trai và năm chị em gái trong đó người anh trai Louis rất thân với Élisabeth.

Élisabeth nhận được nền giáo dục không được cao, tương tự như của hai chị gái Charlotte và Adélaïde vì không được coi trọng. Giống như người em gái Diane, Élisabeth có một nền giáo dục tôn giáo.

Kể từ năm 1715, cha của Louise Élisabeth, Philippe II xứ Orléans, trở thành người cai trị nước Pháp trên thực tế với tư cách là nhiếp chính cho Louis XV của Pháp. Năm 1718, Chiến tranh của Liên minh Bốn bên nổ ra giữa Pháp và Tây Ban Nha. Do đó để đạt được một thỏa thuận về sự hòa bình giữa hai bên, năm 1720, Quốc vương Felipe V của Tây Ban Nha muốn đạt đã đề xuất một thỏa thuận hôn nhân kép: cô con gái ba tuổi của Felipe V, Infanta Mariana Victoria, sẽ kết hôn với vị Quốc vương Pháp 11 tuổi Louis XV, còn con trai và người thừa kế của Felipe là Luis sẽ kết hôn với một trong những cô con gái của ngài nhiếp chính.

Thân vương phi xứ Asturias
Vào tháng 11 năm 1721, ở độ tuổi mười một, Louise Élisabeth tiến hành kết hôn theo ủy nhiệm tại Paris. Louise Élisabeth và em gái Philippine Élisabeth sớm rời khỏi Pháp để đến Madrid. Bất chấp sự đón tiếp thiếu tôn trọng từ Vương thất Tây Ban Nha, chủ yếu là từ Elisabetta Farnese, mẹ kế của chồng tương lai, Élisabeth kết hôn với Luis vào ngày 20 tháng 1 năm 1722 tại Lerma. Khi đến Tây Ban Nha để kết hôn, Éllisabeth mang theo của hồi môn trị giá 4 triệu đồng livres.

Mối quan hệ vốn căng thẳng giữa Élisabeth và em gái Philippine trở nên gay gắt hơn khi Philippine bắt đầu được triều đình Tây Ban Nha chú ý nhờ vẻ đẹp, sự quyến rũ và trí thông minh của mình trong khi Élisabeth chưa bao giờ nhận được sự chú ý như vậy. Em gái của Élisabeth sau đó đã đính hôn với Infante Carlos, một người thừa kế ngai vàng khác của Tây Ban Nha; nhưng hôn ước giữa hai người không thành, và Philippine Élisabeth sau đó được đưa trở lại Pháp và qua đời vì bệnh đậu mùa ở tuổi 19 tại Paris.

Là vợ của người thừa kế ngai vàng Tây Ban Nha, Élisabeth nhận được tước vị Thân vương phi xứ Asturias.

Vương hậu Tây Ban Nha
Ngày 15 tháng 1 năm 1724, Felipe V thoái vị vì sự bất ổn về mặt cảm xúc của mình, do đó con trai Luis trở thành Quốc vương Luis I của Tây Ban Nha, Élisabeth theo đó cũng trở thành Vương hậu. Tuy nhiên chỉ sau bảy tháng trị vì, Luis I đã qua đời vì bệnh đậu mùa. Vì không có người thừa kế nên Felipe V đã trở thành Quốc vương Tây Ban Nha một lần nữa. Élisabeth ở lại Madrid một thời gian sau cái chết của chồng, nhưng hành vi của ngài Thái hậu trước cái chết đột ngột của chồng đã khiến cho Élisabeth cực kỳ không được lòng triều đình Tây Ban Nha.

Kể từ khi đến triều đình Tây Ban Nha, Louise Élisabeth ngày càng được biết đến với vô số bê bối. Một vài trong những bê bối đó là những hành vi khiếm nhã, nhưng những hành vi của Élisabeth thường có tính thất thường và cực kỳ bốc đồng như ăn mặc hở hang đi lại, ợ hơi và xì hơi ở nơi công cộng, chạy quanh các hành lang của cung điện hoặc nhảy xuống ngựa để trèo lên cây. Các chẩn đoán hiện đại cho rằng nhiều đặc điểm hành vi của Louise Éllisabeth tương thích với chứng Rối loạn nhân cách ranh giới ngoài tầm kiểm soát.

Louise Élisabeth đến Paris một cách thầm lặng và sống tại Lâu đài Vincennes và Cung điện Luxembourg, nơi đã từng được cha của Louise trao cho chị gái của Louise Élisabeth. Élisabeth qua đời ở đó vào ngày 16 tháng 6 năm 1742 và được chôn cất tại Nhà thờ Saint-Sulpice, Paris Paris, gần Cung điện Luxembourg, nơi người anh cùng cha khác mẹ của Élisabeth là Louis Charles làm giám mục.

Gia phả

|2= 2. Philippe II xứ Orléans
|3= 3. Françoise Marie de Bourbon
|4= 4. Philippe I xứ Orléans
|5= 5. Liselotte xứ Pfalz
|6= 6. Louis XIV của Pháp
|7= 7. Françoise-Athénaïs de Rochechouart de Mortemart
|8= 8. Louis XIII của Pháp (=12)
|9= 9. Ana của Tây Ban Nha (=13)
|10= 10. Karl I Ludwig của Pfalz
|11= 11. Charlotte xứ Hessen-Kassel
|12= 12. Louis XIII của Pháp (= 8)
|13= 13. Ana của Tây Ban Nha (= 9)
|14= 14. Gabriel de Rochechouart de Mortemart
|15= 15. Diane de Grandseigne
|16= 16. Henri IV của Pháp (=24)
|17= 17. Maria de' Medici (=25)
|18= 18. Felipe III của Tây Ban Nha (=26)
|19= 19. Margarete của Áo (=27)
|20= 20. Friedrich V xứ Pfalz
|21= 21. Elizabeth của Anh
|22= 22. Wilhelm V xứ Hessen-Kassel
|23= 23. Amalie Elisabeth xứ Hanau-Münzenberg
|24= 24. Henri IV của Pháp (=16)
|25= 25. Maria de' Medici (=17)
|26= 26. Felipe III của Tây Ban Nha (=18)
|27= 27. Margarete của Áo (=19)
|28= 28. Gaspard de Rochechouart de Mortemart
|29= 29. Louise de Maure
|30= 30. Jean de Grandseigne
|31= 31. Catherine de la Béraudière}}

Ghi chú

Chú thích

Nguồn tài liệu

Pimodan (comte de), Louise-Élisabeth d'Orléans, reine d'Espagne 1709-1742, 393 p., Plon, Paris, 1928.