Tòa Hình sự Quốc tế phát lệnh bắt Putin

Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban hành lệnh bắt giữ đối với Vladimir Putin, Tổng thống Nga và Maria Alekseyevna Lvova-Belova, Ủy viên về Quyền Trẻ em tại Văn phòng Tổng thống Liên bang Nga, vào ngày 17 tháng 3 năm 2023, cáo buộc việc trục xuất và chuyển giao bất hợp pháp trẻ em từ các khu vực của Ukraina bị chiếm đóng sang Liên bang Nga trong Cuộc xâm lược Ukraina của Nga. Đây là lệnh bắt giam đầu tiên chống lại nhà lãnh đạo của một thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

123 quốc gia thành viên của ICC có nghĩa vụ giam giữ và giao Putin cho tòa án nếu ông ta đặt chân lên lãnh thổ của họ.

Cả Ukraina và Nga đều không là thành viên của tòa án; Nga đã rút chữ ký của mình vào năm 2016 sau một báo cáo phân loại việc sáp nhập Krym vào Nga là một cuộc chiếm đóng. Về phần của Ukraina, họ đã trao quyền tài phán của Tòa án Hình sự Quốc tế trên lãnh thổ của mình và công tố viên Tòa án Hình sự Quốc tế Karim Khan đã đến thăm nước này bốn lần kể từ khi mở cuộc điều tra một năm trước.

Nga xâm lược Ukraina từ 2022 cho đến nay

Vào ngày 24 tháng 2 năm 2022, Nga đã tấn công và chiếm các khu vực của Ukraina trong một cuộc leo thang lớn của Chiến tranh Nga-Ukraina, bắt đầu vào năm 2014. Trong cuộc xâm lược, Nga đã bắt cóc hàng ngàn trẻ em Ukraina.

Chi tiết
Ukraina cho biết hơn 16.000 trẻ em đã bị dời chuyển trái phép sang Nga hoặc các vùng lãnh thổ do Nga chiếm đóng ở Ukraina.

Nga không che giấu chương trình đưa hàng nghìn trẻ em Ukraina đến Nga, nhưng nói đây là một chiến dịch nhân đạo để bảo vệ trẻ mồ côi và trẻ em bị bỏ rơi trong vùng xung đột.
Theo "Công ước Geneva năm 1949 về bảo vệ thường dân trong thời chiến", những kẻ chiếm đóng không có quyền thay đổi tình trạng dân sự của trẻ em;
Nga cũng đã vi phạm Điều 7 của Công ước Liên Hợp Quốc về quyền của trẻ em, mà đảm bảo quyền của trẻ em được giữ tên và quyền công dân;
Điều II của Công ước năm 1948 về việc phòng ngừa và trừng phạt tội ác diệt chủng rằng "việc di chuyển trẻ em một cách cưỡng bức từ nhóm người này sang nhóm người khác" là một hành vi diệt chủng;
Nga đã phê chuẩn Công ước bảo vệ quyền con người và các quyền tự do cơ bản, theo đó "không ai bị trục xuất, cá nhân hoặc tập thể, từ lãnh thổ của một nước mà họ là công dân".
Ủy ban điều tra của Liên Hợp Quốc biểu thị đặc điểm việc trục xuất trẻ em Ukraina bởi các lực lượng Nga là một tội ác chiến tranh.

Một số quốc gia đã chính thức công nhận các sự kiện đang diễn ra ở Ukraina là một cuộc diệt chủng do các lực lượng Nga gây ra. Danh sách các quốc gia này bao gồm Ukraina, Ba Lan, Estonia, Latvia, Canada, Litva, Cộng hòa Séc, Ireland.

Phản ứng
Nga
Người phát ngôn của Kremlin, Dmitry Peskov đã gọi lệnh bắt giữ là "xúc phạm và không thể chấp nhận được", và nói rằng Nga không công nhận thẩm quyền của ICC.

Bà Lvova-Belova, người cũng bị ra lệnh bắt giữ, trả lời báo chí một cách mỉa mai, theo RIA Novosti: "Thật tuyệt khi cộng đồng quốc tế đánh giá cao công việc giúp đỡ trẻ em của đất nước chúng tôi."
Ukraina
Bộ trưởng Ngoại giao Ukraina Dmytro Kuleba ủng hộ quyết định của ICC, tweet: "Tội phạm quốc tế sẽ chịu trách nhiệm về việc đánh cắp trẻ em và các tội phạm quốc tế khác."

Trung Quốc
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân cho rằng, Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) nên giữ lập trường khách quan và công bằng, tôn trọng quyền miễn trừ tài phán mà các nguyên thủ quốc gia được hưởng theo luật pháp quốc tế.

Đức
Ngày 18-3-2023, Thủ tướng Olaf Scholz phát biểu tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida ở Tokyo:"ICC là cơ quan thích hợp để điều tra các tội ác chiến tranh. Thực tế là không ai đứng trên pháp luật và điều đó đang trở nên rõ ràng ngay bây giờ"

Ba Lan
Người phát ngôn Chính phủ Ba Lan Piotr Muller nói: "Đây là quyết định quan trọng của ICC, chỉ ra những tội ác chiến tranh do bộ máy của Nga gây ra. Ông Vladimir Putin đứng đầu bộ máy này và nên bị xét xử".
Cựu Đại sứ Hoa Kỳ Stephen Rapp cho biết lệnh "biến Putin thành một người bị xua đuổi, không được chấp nhận. Nếu ông ta ra nước ngoài, ông ta có nguy cơ bị bắt giữ. Điều này không bao giờ biến mất."
Theo Giáo sư về Lịch sử tại Đại học Utrecht, IVA Vukusic, Putin "sẽ không thể đi du lịch nhiều ở bất cứ nơi nào khác nữa ngoài các quốc gia rõ ràng là đồng minh hoặc ít nhấtcó một chút liên kết với Nga".

Tham khảo