Cụm di tích Đình – Chùa – Bia Bà La Khê

Cụm di tích Đình – Chùa – Bia Bà La Khê là di tích văn hóa ở làng La Khê, Phường La Khê, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Cụm di tích này bao gồm Đình La Khê và chùa Diên Khánh và Võ Quận Linh Từ (Nhà thờ Quận công Trần Chân) tại chùa Ngòi.

Đình La Khê

Đình La Khê hay là Đình Bia Bà là ngôi đình được cho là xây dựng vào đầu thế kỷ 17 và được tu bổ lớn trong thế kỷ 18. Theo truyền thuyết, Đình thờ 2 vị thành hoàng là Hắc Diện Đại Vương và Thiên Tiên Bảo Hoa công chúa (gọi là nhị vị đại vương), được kể là đã giúp dân trừ ác và có nước để cày cấy, chăn nuôi và giúp vùng đất này trở nên trù phú.

Khuôn viên của đình có diện tích 8000m². Thuộc gia đình thế phiệt nhiều đời làm quan trong triều, là con gái cụ Đô lực sĩ Thiết Sơn bá Trần Chân đời Lê sơ (hiện được thờ phía sau bên trái chùa Ngòi - Hà đông). Bà vừa xinh đẹp, thông minh lại vừa nết na thùy mị, lại hay giúp đỡ người nghèo khó, hướng dẫn người dân cách làm ăn, mở mang nghề dệt. Khi lâm bệnh, bà về an nghỉ tại quê nhà cũ là làng La Ninh huyện Từ Liêm và khi mất, được chôn tại cánh đồng Đa Bang trong làng, được dân làng tôn là Đức Thánh Bà,

Bia ghi sự tích về bà được dựng lên tại cánh đồng Đa Bang (còn gọi là cánh đồng Hoàng hậu) trong 3 thế kỷ. Bia Bà La Khê không tự nhiên sụt lún mà bị phá vì lý do chống mê tín dị đoan, phá bằng thuốc nổ. Còn sót lại được cái đầu rùa đá từ thời Mạc. Gia đình trưởng họ Trần - cụ Trần Văn Hòa mang về bảo quản ở vườn bao lâu nhưng không đủ sức để khôi phục, tái tạo khu di tích vì không có đất, không đủ tài chính. Sau đó năm 1982 đã bàn giao cho Thị ủy Hà đông thành lập Ban di tích (Biên bản bàn giao ở đăng ở FB Bia ba La Khe), ở sân đình làng La Khê. Gia tộc bây giờ còn giữ lại được di tích thời nhà Mạc của Thân phụ Đông cung Hoàng Hậu thời Mạc là Đô lực sĩ Thiết sơn bá Trần Chân may mắn không bị phá hủy nằm phía bên trái từ cổng vào ở chùa Ngòi Hà đông (Đạo Tràng Phúc Khê). Con rể Mạc Đăng Doanh đã cho xây dựng chùa bên cạnh nơi thờ bố vợ để tụng kinh cho oan hồn đại công thần đã hy sinh vì nước được siêu thoát! Di tích còn lưu được đôi câu đối khóc bố vợ của vua Mạc Đăng Doanh đặt dọc am thờ.

Chắc ở Việt Nam chỉ có duy nhất có họ Trần La Khê được làng làm giỗ cho cả Cha và con gái. Bà cũng là Hoàng hậu duy nhất được vua gửi về cho họ Cha làm giỗ để đảm bảo không bị lãng quên và vua Mạc Đăng Doanh đã ban cho làng 300 mẫu đất để thu hoạch, ăn lộc thờ cúng Thiết sơn bá Trần Chân và Đông cung Hoàng Hậu Trần Thị Hiền.

Họ Trần La khê hàng năm vào 9h sáng ngày mùng 4 Tết, tất cả con cháu sẽ tập trung tại Võ Quận Linh Từ (Nhà thờ Quận công Trần Chân) tại chùa Ngòi để thắp hương Cụ và sau đó sang thắp hương Đông Cung Hoàng Hậu Trần Thị Hiền. Ngày 30 tết lúc 14h00, con cháu tập trung tại Võ Quận Linh Từ (Nhà thờ Quận công Trần Chân) tại chùa Ngòi tổ chức lễ tạ.

Bảo quản và Hành hương
Nơi đây được coi là linh thiêng và là địa điểm du lịch văn hóa và tâm linh, nên hằng ngày có nhiều khách thập phương đến lễ cầu lộc, đặc biệt vào dịp Giao thừa và Tết và trong dịp lễ Hội làng La Khê, được tổ chức từ ngày 14 đến 16 tháng Giêng âm lịch.

Năm 2014, Ban quản lý cụm di tích Đình, Chùa, Bia Bà La Khê đã lắp đặt bảng Led điện tử với kích cỡ hơn 10m² nhằm vinh danh công đức của những người quyên góp, thay cho việc khắc bia đá tri ân. Việc này là vi phạm Luật Di sản Văn hóa và các cơ quan chức năng tại Hà Nội (trong đó có Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Nội, Ủy ban Nhân dân quận Hà Đông) đã chỉ đạo tháo gỡ.

Chú thích

Liên kết ngoài
Phạm Thị Thanh Quy, Hội làng La Khê , Văn hiến Việt Nam, 30/09/2013
Đầu năm vãn cảnh Bia Bà , Đài phát thanh và truyền hình Hà Nội, 12/02/2014