R-77

Mach 5 với K-77PD (RVV-AE-PD)
| vehicle_range = R-77, RVV-AE:
R-77-1, RVV-SD:

R-77M:
| ceiling =
| altitude =
| filling = 22,5 kg nổ mảnh (R-77)
| guidance = Pha dẫn đường trung gian: Dẫn đường quán tính, có cập nhật giữa quãng qua SARH và liên kết dữ liệu.
Giai đoạn cuối : Đầu dò radar chủ động/ Đầu dò hồng ngoại (R-77T)/Đầu dò chống bức xạ (R-77P).
| detonation = Ngòi nổ cận đích laser
| launch_platform = MiG-21UPG, MiG-29, MiG-31BM, Su-27, Sukhoi Su-30, Sukhoi Su-34, Sukhoi Su-35, Sukhoi Su-57, J-11, Sukhoi Su-47, Mikoyan Project 1.44
}}
R-77 (RVV-AE) (tên ký hiệu của NATO: AA-12 Adder) là một tên lửa không đối không tầm trung, dẫn đường bằng radar chủ động. R-77 tương đương với tên lửa AIM-120 AMRAAM của Mỹ.

Quá trình phát triển R-77 bị kéo dài nghiêm trọng. Chương trình được khởi động từ thập niên 1980 nhưng chưa hoàn tất trước khi Liên Xô tan rã. Trong nhiều năm, chỉ có mẫu RVV-AE được sản xuất cho khách hàng xuất khẩu. Sản xuất tiếp tục gián đoạn khi chiến tranh Nga–Ukraine dẫn tới lệnh cấm vận vũ khí của Ukraine đối với Nga, làm đứt gãy chuỗi cung ứng. Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga cuối cùng đưa R-77-1 (AA-12B) vào trang bị năm 2015. Sau đó, loại tên lửa này được Su-35S mang theo trong tuần tra không chiến tại Syria. Mẫu xuất khẩu của R-77-1 có tên RVV-SD.
Mô tả thiết kế
năm 2009]]

Trong khoảng 40 năm đầu, khí động học của R-77 kết hợp cánh chữ thập nhỏ với cánh lưới làm bề mặt điều khiển đuôi (thiết kế tương tự dùng trên OTR-23 Oka, và Không quân Hoa Kỳ cũng dùng trên MOAB).Hiện tượng tách dòng ở góc tấn lớn giúp tăng khả năng đổi hướng, cho tốc độ quay tối đa tới 150°/giây. Nhược điểm là cánh lưới làm tăng lực cản và tiết diện phản xạ radar (RCS). Vì vậy, các biến thể cập nhật như izdeliye 180 (dành cho Su-57) chuyển sang dùng cánh đuôi kiểu truyền thống. Radar có hai chế độ, ở cự ly ngắn phóng ở chế độ chủ động “bắn-quên” (fire-and-forget). Ở cự ly xa, tên lửa bay theo dẫn quán tính với cập nhật qua liên kết dữ liệu từ radar máy bay mang (vị trí không gian, quá tải mục tiêu). Khi vào trong ~20 km (12 mi), tên lửa chuyển sang tự dẫn radar chủ động. Radar của máy bay mang vẫn duy trì nghiệm bám tính toán để tái bắt bám nếu mục tiêu phá khóa.

Các biến thể

Các biến thể sản xuất
R-77 (izdeliye 170) – Mẫu tiêu chuẩn, sản xuất thời Liên Xô.
RVV-AE (izdeliye 190) – Bản xuất khẩu do Nga chế tạo của R-77. So với các biến thể mới hơn, tên lửa này có tầm bắn tối đa chỉ với đầu đạn 22.5&nbsp;kg.
R-77-1 (izdeliye 170-1) – Bản do Nga chế tạo, mũi thuôn khí động, đầu tự dẫn radar chủ động 9B-1248 (Izdeliye-50-1) cánh lái mới.
RVV-SD – Bản xuất khẩu của R-77-1. Tầm bắn tối đa với đầu đạn 22.5&nbsp;kg.
R-77M (izdeliye 180) – Trang bị cho Su-57 và Su-35S, dùng đầu tự dẫn AESA 9B-1103M2,
R-77T / RVV-TE – Đầu dò hồng ngoại.
R-77-SRK – Biến thểp phòng không phóng từ tàu chiến.
R-77-ZRK / RVV-AE-ZRK – Biến thể tên lửa đất đối không.
R-77-PD / RVV-AE-PD – Biến thể sử dụng động cơ ramjet.
R-77-PD ZRK / RVV-AE-ZRK – Biến thể tên lửa đất đối không.
K-77ME (izdeliye 180-BD) – Biến thể dùng động cơ ramjet của R-77M.
Các quốc gia sử dụng

Các quốc gia đang sử dụng
– cho MiG-29M/M2, Su-30MKA
– 300 quả cho MiG-29M/M2
MiG-29UPG và Su-30MKI. Nhận 500 tên lửa vào giai đoạn 2014-15, đặt mua thêm 400 tên lửa vào năm 2019, và các lô RVV-SD (xuất khẩu R-77-1) vào tháng 5/2025
– cho Su-30MK2, Su-27SKM
– cho Su-30SM
– Serbia đặt hàng 32 tên lửa R-77-1cho những chiếc MiG-29 hiện đại hóa
– cho MiG-29SE
– cho MiG-29SM

– 100 quả bàn giao trước 2006

Các quốc gia từng sử dụng
– dùng thời gian ngắn trên MiG-29

Tham khảo

Liên kết ngoài
Federation of American Scientists page
GlobalSecurity.org page
DATA CONCERNING RUSSIAN AIR-TO-AIR MISSILES
http://www.avia.ru
http://www.sukhoi.org