Chi Chuột nhảy hai chân

|type_species=Dipodomys phillipsii|type_species_authority=Gray, 1841|subdivision_ranks=Các loài|subdivision=20 loài, xem văn bản.}}
Chi Chuột nhảy hai chân (tên khoa học Dipodomys) là một chi động vật gặm nhấm thuộc họ Chuột bìu má. Chúng là loài bản địa ở Bắc Mỹ. Cái tên "chuột nhảy hai chân" cho thấy chúng di chuyển bằng hai chi sau và có khả năng nhảy rất tốt tựa như loài kangaroo.

Chuột nhảy hai chân có họ hàng gần gũi với các loài chuột nhảy hai chân nhỏ, thuộc chi Chuột nhảy hai chân nhỏ (Microdipodops). Cả hai chi này đều là thành viên của Phân họ Chuột nhảy hai chân (Dipodomyinae).

Miêu tả
Chuột nhảy hai chân là động vật nội nhiệt với hai chân sau rất phát triển trong khi hai chân trước khá nhỏ, và đầu thì rất lớn so với thân hình. Chiều dài của đuôi lớn hơn cả chiều dài thân và đầu cộng lại. Hai bên miệng chúng có túi má là nơi có thể dùng để dự trữ thức ăn. Màu sắc của chuột khá đa dạng, từ màu nâu vàng cho tới xám đậm, tùy theo loài. Kích thước cơ thể cũng khác nhau khá nhiều, với một trong những loài lớn nhất là chuột nhảy hai chân đuôi cờ có chiều dài thân hình lên tới 6 inch và chiều dài đuôi là 8 inch. Cân nặng của chuột trưởng thành chừng 70-170 g. Hiện tượng lưỡng hình giới tính tồn tại trong tất cả các loài của chi này, đại để con đực lớn hơn con cái rất nhiều.

Như cái tên "chuột nhảy hai chân" đã đề cập, chúng đi đứng bằng hai chi sau và có khả năng nhảy tốt. Chuột nhảy hai chân Merriam có thể nhảy một đoạn xa tới 7–8 foot và nhanh chóng đổi hướng khi "hạ cánh". Chuột nhảy hai chân đuôi cờ thì có khả năng chạy rất nhanh nhưng tốn ít năng lượng và giảm thiểu nguy cơ bị thiên địch săn bắt. Chúng có thể sinh sống ở nhiều cao độ khác nhau, có thể lên tới 4500 foot (hơn 1370 mét) so với mực nước biển.

Một thành viên khác của chi Chuột nhảy hai chân, loài chuột nhảy hai chân đuôi cờ sinh sống tại khu vực kéo dài từ Đông Bắc Arizona xuống tới Aguascalientes và San Luis Posi, Mexico và từ Arizona tới Tây Texas. Chúng chủ yếu sống trong các vùng cây bụi và đồng cỏ, nhìn chung khí hậu cũng tương đối khô nhưng có sẵn nước hơn so với đồng loại Merriam. Tất cả các loài chuột nhảy hai chân đều nhạy cảm với nhiệt độ khắc nghiệt và vì vậy chúng thường ở lì trong hang mỗi khi thời tiết xấu hay có mưa bão. vì môi trường khô bên ngoài không thích hợp cho việc ở ngoài hang quá lâu, đồng thời những kẻ săn mồi nguy hiểm lúc nào cũng chờ sẵn. Mỗi loài chuột nhảy hai chân có một phương pháp kiếm ăn riêng và nguồn thức ăn cũng không hoàn toàn giống nhau, điều này giúp chúng có thể tồn tại chung với nhau trong cùng một hệ sinh thái. Ví dụ như trong trường hợp của chuột nhảy hai chân Merriam và đồng loại đuôi cờ vốn có nguồn thức ăn chồng lấp lên nhau: và gần hang trú ẩn để tiện việc đi lại, tăng hiệu quả thu thập lương thực; Có vẻ như, tồn tại những mối quan hệ phân cấp trội tuyến tính giữa các con đực nhưng không rõ các mối quan hệ kiểu này có tồn tại ở các con cái hay không.

Phân loài
Dipodomys agilis: Chuột nhảy hai chân nhanh nhẹn
Dipodomys californicus: Chuột nhảy hai chân California
Dipodomys compactus: Chuột nhảy hai chân duyên hải Vịnh Mexico
Dipodomys deserti: Chuột nhảy hai chân sa mạc
Dipodomys elator: Chuột nhảy hai chân Texas
Dipodomys elephantinus: Chuột nhảy hai chân tai to
Dipodomys gravipes: Chuột nhảy hai chân San Quintin
Dipodomys heermanni: Chuột nhảy hai chân Heermann
Dipodomys ingens: Chuột nhảy hai chân khổng lồ
Dipodomys merriami: Chuột nhảy hai chân Merriam
Dipodomys microps: Chuột nhảy hai chân răng đục
Dipodomys nelsoni: Chuột nhảy hai chân Nelson
Dipodomys nitratoides: Chuột nhảy hai chân Fresno
Dipodomys ordii: Chuột nhảy hai chân Ord
Dipodomys panamintinus: Chuột nhảy hai chân Panamint
Dipodomys phillipsii: Chuột nhảy hai chân Phillip
Dipodomys simulans: Chuột nhảy hai chân Dulzura
Dipodomys spectabilis: Chuột nhảy hai chân đuôi cờ
Dipodomys stephensi: Chuột nhảy hai chân Stephens
Dipodomys venustus: Chuột nhảy hai chân mặt hẹp

Chú thích

Tham khảo

Patton, J. L. 2005. Family Heteromyidae. pp.&nbsp;844–858 in Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.
--United States Department of Agriculture Bulletin No. 1091, from September 1922
ARKive.org