Vietnam Airlines

)}}
|company_slogan = "Sải cánh vươn cao" (tiếng Việt)"Reach Further" (tiếng Anh)
|parent = Tổng công ty Hàng không Việt Nam
|subsidiaries = VASCO (100%)Vietnam Airlines Engineering Company (VAECO)Noibai Catering Services Join-Stock Company (NCS)Pacific Airlines (98%)Vietnam Airlines Cargo(100%)
|alliance = SkyTeam
|headquarters = 200 Đường Nguyễn Sơn, Bồ Đề, Quận Long Biên, Hà Nội, Việt Nam
|key_people =
Đặng Ngọc Hòa (Chủ tịch Hội đồng quản trị)
Lê Hồng Hà (Tổng giám đốc)
|revenue = 113.746 tỷ VNĐ (2024)
|net_income =
|profit = 7.958 tỷ VNĐ (2024)
|equity = -10.200 tỷ VNĐ (2022)
|hubs = Sân bay quốc tế Nội BàiSân bay quốc tế Tân Sơn Nhất
|secondary_hubs = Sân bay quốc tế Đà Nẵng
|focus cities = Sân bay quốc tế Narita (Tokyo)Sân bay quốc tế Hồng Kông
|frequent_flyer = Bông Sen Vàng (Lotusmiles)
|lounge = Phòng chờ Bông Sen (Lotus Lounge)
|num_employees = ≈ 7.200 (2024)
|website = http://www.vietnamairlines.com
|focus_cities=|assets= 49.932 tỷ VNĐ (2023)}}
của Hàng Không Việt Nam tại sân bay Phú Quốc năm 1980]]
Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam, cũng được biết đến với tên giao dịch quốc tế là Vietnam Airlines (VNA), là hãng hàng không quốc gia của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và là thành phần cốt lõi cấu thành nên Tổng công ty Hàng không Việt Nam. Vốn nhà nước chiếm 86,34%, trong khi cổ đông chiến lược là All Nippon Airways nắm giữ 5,62% cổ phần của Vietnam Airlines. Hãng hàng không này được quản lý bởi 1 Hội đồng Quản trị gồm từ 5 đến 9 thành viên, nhiệm kỳ 5 năm, và hiện đang khai thác hơn 50 đường bay thường lệ với tổng cộng hơn 360 chuyến bay mỗi ngày đến khu vực Đông Nam Á, Đông Á, châu Âu, châu Đại Dương và châu Mỹ. Trụ sở chính của hãng được đặt tại Sân bay quốc tế Nội Bài.

Vietnam Airlines là cổ đông chiếm tỷ lệ cổ phần lớn nhất trong Pacific Airlines với tỷ lệ nắm giữ cổ phần là 98%. Hãng cũng đồng thời sở hữu 1 hãng bay nhỏ chuyên khai thác các chặng bay nội địa ngắn là Công ty Bay Dịch vụ Hàng Không VASCO. Trước đây, hãng từng nắm giữ 49% cổ phần của Cambodia Angkor Air, hãng hàng không quốc gia Campuchia, nhưng đã thoái vốn vào năm 2022 như một giải pháp để cứu vãn tình trạng tài chính khó khăn do đại dịch COVID-19.

Hãng đã đạt được danh hiệu 4 sao theo tiêu chuẩn của Skytrax. Vào ngày 10 tháng 6 năm 2010, Vietnam Airlines đã chính thức gia nhập liên minh SkyTeam, trở thành hãng hàng không đầu tiên của Đông Nam Á gia nhập liên minh này.

Tính trong 6 tháng đầu năm 2023, Vietnam Airlines đã vận chuyển 2,777,570 lượt hành khách quốc tế (chiếm 19,01% thị phần hành khách quốc tế; nếu chỉ xét riêng các hãng hàng không Việt Nam thì hãng chiếm 40,12%) và 6,971,917 lượt hành khách nội địa (chiếm 33.05% thị phần hành khách nội địa). Nếu tính cả số khách được vận chuyển bởi các hãng con là Pacific Airlines và VASCO, con số này lần lượt là 20,01% và 42,07%.

Lịch sử

Giai đoạn khởi đầu (1956 - 1993)
năm 1987]]
trái|nhỏ|Một chiếc Tupolev Tu-134 của Vietnam Airlines tại sân bay quốc tế Bạch Vân, Quảng Châu cũ năm 1996
VN - C509 Hàng Không Việt Nam tại sân bay Tân Sơn Nhất]]
Lịch sử của Hãng bắt đầu vào ngày 15/01/1956, khi chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa thành lập Cục Hàng không Dân dụng, đánh dấu sự ra đời của ngành Hàng không dân dụng Việt Nam. Năm đó, phi đội của hãng chỉ có 2 chiếc máy bay Lisunov Li-2,
của Hàng Không Việt Nam tham gia chở bộ đội bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979]]
Trong năm 1990, hãng bắt đầu xúc tiến các cuộc đàm phán để đưa các máy bay do phương Tây chế tạo vào đội bay của mình. Tuy nhiên, cuối năm đó, hãng phải từ bỏ việc mua 2 chiếc máy bay Airbus A310 do các máy bay này sử dụng động cơ do Mỹ sản xuất. Tháng 7 năm 1991, hãng đã ký hợp đồng thuê ướt máy bay Boeing 737-300 từ công ty cho thuê TransAvia của Hà Lan. Tuy nhiên, hãng phải trả lại máy bay do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ gây áp lực buộc bên cho thuê Hà Lan phải đưa máy bay ra khỏi Việt Nam. Sau đó, Vietnam Airlines đã đàm phán với TEA Basle một hợp đồng thuê ướt máy bay tương tự có các điều khoản phức tạp hơn. Bên cho thuê cũng đứng ra đàm phán với chính quyền Hoa Kỳ trong suốt năm 1991. Cuối cùng, thỏa thuận này được chấp thuận nhưng với điều kiện chiếc Boeing 737 phải được đỗ bên ngoài lãnh thổ Việt Nam và không có logo hoặc tên gọi của hãng hàng không Việt Nam. Tháng 12 năm 1991, hãng cùng Cathay Pacific thỏa thuận thành lập một liên doanh hàng không để khai thác đường bay giữa Hồng Kông và Việt Nam, vì đội bay Tupolev Tu-134 của hãng không đáp ứng được các điều kiện hạn chế tiếng ồn của sân bay Kai Tak.
năm 2005.]]
Tháng 10 năm 1992, chiếc Boeing 737-300 được thay thế bằng một chiếc Airbus A310. Tuy nhiên, do không đạt được thỏa thuận về việc bên nào sẽ phải trả tiền sửa chữa động cơ máy bay bị hỏng nên hãng đã thuê một chiếc A310 khác từ GATX, cũng do Jes Air vận hành. Một tranh chấp tương tự khi thuê máy bay của United Technologies đã khiến hãng hàng không Việt Nam chuyển từ dòng máy bay Airbus sang Boeing. Tháng 1 năm 1993, hãng tiếp nhận chiếc máy bay Boeing 767-200ER được thuê từ Ansett Worldwide Aviation Services (AWAS), và sang năm sau là một chiếc Boeing 767-300ER của Royal Brunei Airlines. Vào tháng 10 năm 1993, hãng tiếp nhận máy bay Airbus A320-200 đầu tiên theo hợp đồng thuê 2 năm với Air France. Hãng hàng không Pháp đã đồng ý cho hãng thuê các máy bay Airbus, đồng thời cung cấp dịch vụ hỗ trợ khách hàng, đào tạo phi công và phi hành đoàn. Thời điểm đó, hãng đã mở rộng mạng bay tới Paris, Tokyo, Seoul, Sydney và Melbourne. Năm 1993, hãng đã vận chuyển 1,06 triệu hành khách, trong đó có 418.000 khách trên các chuyến bay quốc tế.

Thành lập Hãng Hàng không Quốc gia (1993 - 2006)
Năm 1993, chính phủ Việt Nam thành lập Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam, trên cơ sở tách hoạt động kinh doanh vận tải hàng không khỏi Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam, trở thành doanh nghiệp nhà nước. Tuy nhiên, trong giai đoạn 1993 - 1996, hãng vẫn hoạt động dưới tên gọi Hàng không dân dụng Việt Nam.

Tháng 2 năm 1994, Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton ban hành lệnh dỡ bỏ cấm vận đối với Việt Nam, dẫn tới Vietnam Airlines có khả năng mua các máy bay do Phương Tây chế tạo. Tháng 4 năm 1994, Vietnam Airlines thông báo sẽ dần thay thế đội bay do Liên Xô sản xuất. Tháng 4 năm 1995, đội bay của hãng bao gồm 9 chiếc Airbus A320 (tất cả đều được thuê từ Air France), 11 chiếc Antonov An-24, 4 chiếc ATR72, 2 chiếc Boeing 707-300, 3 chiếc Ilyushin Il-18, 9 chiếc Tupolev Tu-134 và 3 chiếc Yakovlev. Mạng lưới bay của hãng gồm 14 điểm đến nội địa và 16 điểm đến quốc tế. Ngày 27 tháng 5 năm 1995, hãng cùng một số doanh nghiệp hàng không khác được hợp nhất thành Tổng Công ty Hàng không Việt Nam. Giữa năm 1995, Hãng mua thêm 2 chiếc Fokker 70 với giá 50 triệu USD nhằm mục đích thay thế một phần đội bay Tu-134 trên các đường bay nội địa và phục vụ khách VIP. Tháng 12 năm 1995, hãng đàm phán với GECAS để thuê thêm 3 chiếc Boeing 767-300ER cũ để thay thế cho những chiếc máy bay Boeing 767 được thuê ướt (3 chiếc -300ER và 1 chiếc -200ER được thuê từ AWAS và Royal Brunei) trong đội bay.

Tháng 9 năm 1996, Vietnam Airlines triển khai dịch vụ hạng Thương gia trên các chuyến bay của hãng, và sau đó cho ra mắt chương trình khách hàng thường xuyên Golden Lotus Plus (GLP) vào năm 1999. Năm 1996, hãng bắt đầu tìm kiếm các máy bay mới để thay thế đội bay thuê ướt từ Air France do hết hạn hợp đồng. Bên cạnh Airbus A320, Vietnam Airlines còn cân nhắc bổ sung thêm Boeing 737 và McDonnell Douglas MD-90 vào đội bay. Tháng 2 năm 1996, GECAS giao chiếc đầu tiên trong số 3 chiếc Boeing 767-300ER cho hãng theo hợp đồng thuê khô trong 5 năm. Tháng 10 năm 1996, hãng trả lại 2 chiếc Boeing 767-300ER và 1 chiếc Boeing 767-200, được thuê từ AWAS và Royal Brunei Airlines; nhưng vào đầu năm 1997, hãng lại thuê 1 chiếc Boeing 767-300ER khác từ AWAS và đưa vào vận hành. Vì đã được dỡ bỏ cấm vận và tự do khai thác các máy bay do phương Tây sản xuất, Vietnam Airlines cân nhắc việc khai thác các máy bay đường dài như Airbus A340, Boeing 747 và McDonnell Douglas MD-11 để phục vụ người Việt ở nước ngoài. Trong khi đó, 2 chiếc Fokker 70 đã được mua vào tháng 5 và tháng 7 để thay thế 12 chiếc Tupolev Tu-134. do điều kiện thời tiết xấu khiến 65 người thiệt mạng.

Đầu năm 1998, hãng thông báo màu sơn mới trên các máy bay trong đội bay, với chiếc đầu tiên được sơn màu sơn nhận diện mới là Boeing 767. Tháng 12 năm 2001, Vietnam Airlines đã ký một thỏa thuận lịch sử với Boeing: lần đầu tiên một hãng hàng không của Việt Nam đặt mua 4 máy bay Boeing 777-200ER do Mỹ chế tạo, trị giá 680 triệu USD, đánh dấu hoạt động thương mại đầu tiên giữa 2 quốc gia sau khi 2 nước ký kết Hiệp định Thương mại Song phương. Chiếc máy bay đầu tiên dự kiến được giao vào năm 2003. Trong năm đó, hãng đã vận chuyển 3,4 triệu hành khách, trong đó có 1,9 triệu hành khách bay nội địa. Hãng cũng khai thác trở lại đường bay đi Bắc Kinh và mở mới đường bay đi Côn Minh. Ngày 28 tháng 10 năm 2003, Vietnam Airlines quyết định chuyển hoạt động tại Moscow từ Sân bay Quốc tế Sheremetyevo sang Sân bay Quốc tế Domodedovo.

Tháng 6 năm 2005, Vietnam Airlines đặt mua 4 chiếc Boeing 787-8. Ngoài ra, hãng đặt hàng thêm 12 chiếc 787-8 vào cuối năm 2007, trong đó một số chiếc được mua trực tiếp từ Vietnam Airlines, số còn lại được mua bởi công ty con của hãng là Công ty Cho thuê Máy bay Việt Nam (VALC). Những máy bay mới này sẽ giúp Vietnam Airlines mở rộng mạng lưới và thay thế một số máy bay thuê. Tuy nhiên, Boeing đã chậm trễ giao máy bay cho Vietnam Airlines. Ngày 2 tháng 8 năm 2015, hãng tiếp nhận chiếc Boeing 787-9 đầu tiên, và sử dụng loại máy bay này để khai thác các đường bay trọng điểm như giữa Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh từ ngày 4 tháng 8 năm 2015, Hà Nội/ TP. Hồ Chí Minh đi London từ tháng 9 năm 2015.

Ngày 20 tháng 6 năm 2005, Vietnam Airlines mở đường bay thẳng đến Frankfurt, Đức, sau khi nhu cầu đi lại giữa 2 nước tăng vọt hơn 70% vào năm 2004. Hãng khai thác các chuyến bay với tần suất 2 chuyến/tuần từ Hà Nội và 1 chuyến/tuần từ TP. Hồ Chí Minh bằng máy bay Boeing 777. Ngày 8 tháng 12 năm 2006, Vietnam Airlines được kết nạp vào IATA sau khi vượt qua cuộc đánh giá hết sức khắt khe về an toàn khai thác của IATA do công ty Aviation Quality Services (AQS) thực hiện.

Giai đoạn phát triển (2006 - 2019)
Năm 2007, Chính phủ Việt Nam lên kế hoạch cổ phần hóa Vietnam Airlines. Trong kế hoạch, Chính phủ cân nhắc việc bán 20–30% cổ phần của Hãng Hàng không Quốc gia cho tư nhân, nhưng Chính phủ vẫn nắm giữ phần lớn cổ phần. Kế hoạch này nằm trong một chính sách lớn của Chính phủ Việt Nam nhằm cổ phần hóa các công ty nhà nước, dự kiến hoàn thành vào năm 2010. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, Vietnam Airlines đã lỡ kế hoạch cổ phần hóa và phải chuyển sang hoạt động theo hình thức Công ty TNHH Một Thành Viên.

Vào ngày 21 tháng 12 năm 2007, Vietnam Airlines và Công ty con VALC đã ký hợp đồng với Airbus về việc mua 10 chiếc Airbus A350 XWB và 20 chiếc Airbus A321 để bổ sung cho đội bay trong thời gian chờ Boeing giao những chiếc B787 đầu tiên. Tại thời điểm này, đội bay của hãng gồm 47 chiếc máy bay hiện đại thuộc nhiều chủng loại, trong đó có 25 chiếc Airbus (gồm 10 A320, 11 A321 và 4 A330). Đơn đặt hàng này sẽ đưa Vietnam Airlines trở thành một trong những nhà khai thác Airbus lớn nhất ở châu Á. Trước đó, ngày 6 tháng 12 năm 2007, Vietnam Airlines cũng công bố mua thêm 5 chiếc ATR 72-500 từ nhà sản xuất Pháp.

Năm 2009, Vietnam Airlines đã liên doanh với Chính phủ Campuchia thành lập Hãng Hàng không Cambodia Angkor Air, nắm giữ lần lượt 49% và 51% cổ phần, với mục tiêu thúc đẩy du lịch tại Campuchia. Hãng hàng không này bắt đầu bay vào tháng 7 cùng năm, sử dụng máy bay ATR-72 cùng 1 chiếc Airbus A321 gia nhập đội bay vào tháng 9. Tháng 6 năm 2009, hãng đã ký một hợp đồng mua thêm 16 chiếc Airbus A321 cộng với 2 chiếc Airbus A350 tại Triển lãm Hàng không Paris. Tháng 10 năm 2009, Vietnam Airlines đã ra mắt website thương mại điện tử song ngữ để cung cấp tiện ích đặt vé cho hành khách và áp dụng hệ thống dịch vụ hành khách mới do hãng công nghệ Sabre Airline Solutions thiết kế.

Ngày 26 tháng 8 năm 2010, hãng đã hợp tác với Boeing trong buổi công bố chương trình hiện đại hóa nội thất khoang hành khách nhằm tăng sự thoải mái cho hành khách. Từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10 năm 2010, Vietnam Airlines tung ra 90.000 vé khuyến mại có giá vé giảm từ 40% - 85% nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Tháng 11 năm 2010, hãng ký kết với Honeywell một hợp đồng trị giá 100 triệu USD để trang bị thêm thiết bị năng lượng dự phòng 131-9A APU cho các máy bay Airbus A321, được tính toán sẽ giúp Vietnam Airlines tiết kiệm được 10.000 USD/máy bay/năm (tương đương 195 triệu đồng/máy bay/năm).

Tháng 1 năm 2011, hãng đã công bố kế hoạch tái khởi động đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào cuối năm 2012; sau khi bị lỡ kế hoạch do cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008. Đợt IPO và các đợt chào bán cổ phiếu tiếp theo sẽ cung cấp vốn để hãng mở rộng đội bay và mạng lưới bay. Với giá trị Công ty được được định giá 1,5 tỷ USD, chính phủ có kế hoạch sẽ vẫn nắm giữ 75% cổ phần. Kế hoạch IPO đã được trình lên Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam vào tháng 6 năm 2014. Ngày 14 tháng 11 năm 2014, hãng đã chào bán thành công 49.009.008 cổ phần. Tập đoàn sẽ được tái cơ cấu vào năm 2015 để ngang hàng với các doanh nghiệp nhà nước khác và chuyển trọng tâm ra khỏi các hoạt động kinh doanh không cốt lõi. Sau khi tái cơ cấu, tập đoàn hàng không sẽ bao gồm chính Vietnam Airlines và ba hãng hàng không; tổng cộng, tập đoàn sẽ bao gồm 26 công ty được kiểm toán độc lập.

Tháng 2 năm 2012, Vietnam Airlines tiếp nhận vốn góp tại Jetstar Pacific Airlines từ Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước, chính thức sở hữu 70% vốn tại hãng này, 30% còn lại thuộc sở hữu của Qantas. Việc hãng hàng không tiếp quản cổ phần của SCIC tại Jestar Pacific sẽ giúp hãng hàng không giá rẻ này huy động được 27 triệu USD, số tiền này sẽ được dùng để đổi mới đội bay. Cuối tháng 4/2012, công ty cho thuê máy bay VALC công bố đặt hàng 8 chiếc Boeing 787-9 sẽ cho Vietnam Airlines thuê; việc giao hàng dự kiến sẽ bắt đầu vào năm 2017. Cuối tháng 5 năm 2012, hãng đã ký thỏa thuận với Eximbank của Việt Nam về khoản vay trị giá 100 triệu USD mà hãng sẽ sử dụng để tài trợ cho việc mua 4 chiếc Airbus A321; thêm 100 triệu USD nữa được cho vay vào tháng 4 năm 2013 để tài trợ cho việc mua 8 chiếc Boeing 787. Trong một thương vụ trị giá 1,7 tỷ USD, Vietnam Airlines đã ký hợp đồng với General Electric vào tháng 10 năm 2013 để cung cấp 40 động cơ cho máy bay Boeing 787 mà hãng đã đặt hàng. Vào tháng 7 năm 2014, hãng mở mới đường bay từ Hà Nội đi sân bay Handeda, Tokyo, Nhật Bản và từ Đà Nẵng đi sân bay Narita, Tokyo, Nhật Bản. Vietnam Airlines nhận chiếc Airbus A350-900 đầu tiên vào cuối tháng 6 năm 2015, trở thành hãng thứ 2 khai thác loại máy bay này trên toàn thế giới sau Qatar Airways. Vào tháng 8 năm 2015, chiếc Boeing 787-9 đầu tiên của hãng đã được đưa vào đội bay.

Tháng 7 năm 2016, hãng được tổ chức SkyTrax trao chứng chỉ công nhận là Hãng Hàng không 4 sao

Ngày 7 tháng 5 năm 2019, Vietnam Airlines chính thức được niêm yết cổ phiếu trên sàn HOSE. Với giá khởi điểm 40.600 đồng/cổ phiếu, Vietnam Airlines là doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất niêm yết cổ phiếu trên sàn HOSE từ đầu năm 2019 đến thời điểm này.

Tháng 12 năm 2019, thị phần hàng không của hãng tại thị trường nội địa là 33,3%, trong khi các hãng con Jetstar Pacific Airlines và VASCO nắm giữ lần lượt 10,6% và 1,9% thị phần hàng không nội địa. Tuy nhiên, theo công bố tại báo cáo thường niên của hãng, tổng thị phần mà Vietnam Airlines đang nắm giữ lên đến 50,1%, với doanh thu hợp nhất là 100.315 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế hợp nhất là 3.389 tỷ đồng. Hãng cũng đang khai thác 40 đường bay nội địa với 22 điểm đến, 61 đường bay quốc tế đến 33 điểm đến thuộc 18 quốc gia.

Đại dịch COVID-19 (2020 - 2023)
Vietnam Airlines bước vào giai đoạn kinh doanh năm 2020 với nhiều khó khăn do ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19.

Do làn sóng COVID-19 đầu tiên, hãng đã lần lượt thông báo ngừng khai thác các chặng bay quốc tế theo yêu cầu của Chính phủ, cụ thể như sau:

Từ ngày 1 tháng 2 năm 2020, ngừng khai thác đường bay giữa Việt Nam và Trung Quốc, Macau, Hồng Kông.
Từ ngày 5 tháng 3 năm 2020, ngừng khai thác đường bay giữa Việt Nam và Hàn Quốc. Các chuyến bay từ Hàn Quốc về Việt Nam vào ngày 3 và 4 tháng 3 năm 2020 sẽ chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay Vân Đồn, Cần Thơ và Phù Cát.
Ngày 17 tháng 3 năm 2020, thông báo hủy các đường bay giữa Việt Nam và Pháp.
Ngày 18 tháng 3 năm 2020, ngừng khai thác đường bay giữa Việt Nam và Malaysia do Chính phủ Malaysia phong tỏa biên giới năm 2022 lỗ 11.223 tỷ đồng. Hãng rơi vào tình trạng có thể bị hủy niêm yết trên sàn chứng khoán HOSE, do số lỗ lũy kế khiến vốn chủ sở hữu bị âm.

Ngày 28 tháng 11 năm 2021, hãng mở đường bay thẳng thường lệ đến San Francisco, Mỹ, đánh dấu lần đầu tiên một hãng hàng không Việt Nam khai thác chuyến bay thường lệ đến Hoa Kỳ.

Bộ nhận diện thương hiệu

Trước ngày 20 tháng 10 năm 2002, Vietnam Airlines sử dụng hình ảnh con cò cách điệu bay qua bầu trời làm biểu tượng. Ngày 20 tháng 10 năm 2002, Vietnam Airlines tổ chức lễ giới thiệu biểu tượng mới "Bông Sen Vàng". Đây là mốc đánh đấu sự thay đổi toàn diện của Vietnam Airlines với chương trình hiện đại hoá đội ngũ máy bay, mở rộng mạng đường bay và hoàn thiện chất lượng dịch vụ để trở thành một hãng hàng không có tầm cỡ trong khu vực và trên thế giới. Đây là sáng tác của họa sĩ Victor Kubo (Nhật Bản) và là kết quả của hơn 10 năm tìm kiếm và thử nghiệm để xây dựng mẫu biểu trưng tổng thể của Vietnam Airlines. Theo chia sẻ của chính Kubo, với vai trò là hãng hàng không của đất nước đang phát triển trong thời điểm đó, hình ảnh của Vietnam Airlines phải chuyên nghiệp nhưng không quá cẩn trọng, cho nên mục tiêu là xây dựng hình ảnh mới mẻ, dễ tiếp cận, không quá cầu kỳ để áp dụng nhưng vẫn chuyên nghiệp và có ý nghĩa cho hãng nói riêng và tạo cảm hứng dân tộc Việt Nam nói chung, đồng thời tạo nên lời mời cho thị trường quốc tế.

Theo Vietnam Airlines, hoa sen - một hình tượng có ý nghĩa hết sức đặc biệt đối với người Việt Nam. Hoa sen biểu hiện cho sự khai sáng và hoàn mỹ; vừa đời thường lại vừa cao quý, linh thiêng; vừa duyên dáng, mềm mại, nhưng không kém phần cứng cáp, đĩnh đạc.

Ông Lương Hoài Nam, Trưởng Ban Kế hoạch thị trường của Vietnam Airlines cho biết, các ứng dụng "con cò" trong những năm qua tỏ ra thiếu đồng bộ và nhất quán, ý nghĩa của biểu tượng này ngày càng mờ nhạt. Về mặt trực cảm, trên bầu trời và nhất là giữa các sân bay quốc tế lớn, máy bay của Việt Nam với màu trắng và biểu tượng con cò trông mảnh mai, yếu ớt, không gây ấn tượng sâu sắc đối với khách hàng.

Có nhiều lý do để những nhà thiết kế chọn biểu tượng hoa sen. Thứ nhất, nó phản ánh lịch sử văn hóa Việt Nam, thu hút sự chú ý, khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Hoa sen có ý nghĩa đặc biệt đối với người Việt Nam, nó tượng trưng cho sự khai sáng và hoàn mỹ theo triết học nhà Phật và phản ánh sức vươn lên của dân tộc Việt Nam. Hoa sen có trong mọi mặt của cuộc sống, trong kiến trúc cung đình và tôn giáo, trong văn học nghệ thuật... Hoa sen có sự khác biệt hoàn toàn so với biểu tượng hiện thời, khác biệt so với các hãng hàng không khu vực. Một số hãng đã sử dụng thành công biểu tượng hoa như China Airlines, Hawaiian Airlines nhưng chưa có hãng nào sử dụng hoa sen. Hơn thế, cả thế giới đều biết đến hoa sen như biểu tượng của giá trị văn hóa và vẻ đẹp thuần túy châu Á.

Dịch vụ hàng không

Hạng Thương Gia
Hạng Thương Gia của Vietnam Airlines được phục vụ theo tiêu chuẩn 4 sao. Hãng triển khai hạng ghế này ở hầu hết các chuyến bay.

Dịch vụ mặt đất được phục vụ cho hạng Thương gia bao gồm làm thủ tục tại quầy dành riêng cho khách hạng Thương gia, sử dụng xe riêng đưa đón ra máy bay, ưu tiên trả hành lý ký gửi, ưu tiên làm thủ tục soi chiếu an ninh và xuất cảnh.

Hành khách hạng Thương gia cũng được sử dụng phòng khách Bông Sen (Lotus Lounge) trong khi chờ lên máy bay.

Hãng cũng cung cấp ghế ngồi có khả năng ngả phẳng 180 độ nếu hành khách bay hạng thương gia trên các chuyến bay khai thác bằng dòng máy bay Boeing 787 và Airbus A350.

Hạng Phổ thông Đặc biệt
Một số chặng bay của hãng có khai thác hạng Phổ thông Đặc biệt, gồm chặng bay giữa Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, giữa Hà Nội/TP. Hồ Chí Minh đi Nhật Bản, Australia, Anh, Đức, Pháp và Mỹ.

Năm 2017, hãng được SkyTrax vinh danh là một trong hai mươi hãng hàng không có dịch vụ khoang Phổ thông Đặc biệt tốt nhất thế giới.

Hạng Phổ thông
Hạng phổ thông của Vietnam Airlines được cung cấp trong tất cả các chuyến bay.

Chương trình khách hàng thường xuyên
Chương trình khách hàng thường xuyên của Vietnam Airlines là Bông Sen Vàng hay Lotusmiles, ra mắt lần đầu vào năm 1999 với tên gọi Golden Lotus Plus.

Năm 2023, số lượng hội viên Chương trình Bông Sen Vàng đạt 5.3 triệu, tăng 810.000 hội viên, tương ứng tăng gần 18%, với nhiều chương trình hợp tác mở rộng hệ sinh thái đa dạng.

Hiện nay, hãng đang triển khai tổng cộng 6 hạng thẻ, gồm Hội viên Triệu dặm, Bạch Kim, Vàng, Titan, Bạc và Đăng ký, với tiêu chí như sau:

Năm 2024, hãng triển khai Chương trình Phiên ngang thẻ (Status Match) của các hãng hàng không ngoài SkyTeam, sang hạng thẻ Lotusmiles tương ứng trên toàn thế giới.

Cơ cấu và tổ chức bộ máy
Lãnh đạo
Hiện nay, Vietnam Airlines được tổ chức dưới hình thức Công ty Cổ phần, đặt dưới sự lãnh đạo của Hội Đồng Quản Trị gồm 7 người và Ban Giám đốc Công ty gồm 10 người (bao gồm 1 Tổng Giám đốc, 8 Phó Tổng Giám đốc và 1 Kế toán trưởng). Chủ tịch Hội đồng quản trị hiện nay là ông Đặng Ngọc Hòa. Tổng Giám đốc hiện nay là ông Lê Hồng Hà.
Các công ty thành viên
Vietnam Airlines Group hiện có khoảng 21 công ty con và công ty liên kết. Theo Báo cáo tài chính được kiểm toán, tại ngày 31 tháng 12 năm 2022, Vietnam Airlines đang trực tiếp nắm giữ vốn góp tại các công ty sau:

Cuối tháng 6/2023, Chính phủ Việt Nam yêu cầu Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp xử lý phương án chuyển nhượng Công ty TNHH MTV Nhiên liệu Hàng không Việt Nam (SKYPEC) từ Vietnam Airlines về Tập đoàn Dầu khí Việt Nam.

Hoạt động của Hãng

Năm 2002, Vietnam Airlines ký biên bản với Airbus việc mua 25 chiếc Airbus A330. Cùng với đó, hãng ký với Boeing mua thêm 20 máy bay Boeing 777-200ER giúp nâng cao hơn nữa chất lượng an toàn bay và đội máy bay của hãng. Cùng năm đó, ngày 28 tháng 10 năm 2002, hãng đã chuyển hoạt động của mình ở Moscow từ Sân bay quốc tế Sheremetyevo sang Sân bay Quốc tế Domodedovo.
Ngày 20 tháng 6 năm 2005, hãng đưa hoạt động của mình đến sân bay thứ hai của Đức, với hai chuyến một tuần nối Frankfurt với Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.. Giai đoạn 2004-2005, số lượng ghế đạt khoảng 70% khi khai thác các chuyến bay giữa hai nước.
Năm 2006, sau khi được đạt được chứng chỉ uy tín về an toàn khai thác của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), Vietnam Airlines đã chính thức trở thành thành viên của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế và khẳng định chất lượng dịch vụ mang tiêu chuẩn quốc tế của mình.
Vào ngày 15 tháng 4 năm 2009, Vietnam Airlines ký văn bản thỏa thuận tham gia liên minh hàng không lớn thứ 2 thế giới - SkyTeam. Với việc này, Vietnam Airlines sẽ là đối tác quan trọng của các thành viên trong SkyTeam trên toàn thế giới cũng như tại khu vực Đông Nam Á và hành khách sử dụng dịch vụ của Vietnam Airlines có thể đến hơn 950 điểm đến trên khắp thế giới và hành khách của hãng chỉ cần làm thủ tục 1 lần cũng như được thừa hưởng nhiều quyền lợi khác khi hãng gia nhập SkyTeam.
Ngày 10 tháng 6 năm 2010, Vietnam Airlines chính thức gia nhập Liên minh hàng không Skyteam, buổi lễ được diễn ra tại thủ đô Hà Nội
Cũng trong năm 2010, VNA ra mắt thẻ hội viên hạng Bạch kim của chương trình Bông Sen Vàng. Đây là hạng thẻ cao nhất trong 5 hạng (Đăng kí, Bạc, Titan, Vàng, Bạch Kim) dành cho hội viên chương trình Khách hàng thường xuyên mới được phát hành sau khi Vietnam Airlines chính thức gia nhập SkyTeam.
Tháng 10-2011, Vietnam Airlines đã ký thỏa thuận mua 20 chiếc Boeing 787-9 Dreamliner và 14 chiếc Airbus A350-900 XWB sẽ được giao hàng bắt đầu từ năm 2015.
Tháng 12 năm 2011, Vietnam Airlines mở đường bay thẳng giữa Việt Nam và London bắt đầu từ ngày 08/12/2011
Ngày 30 tháng 6 năm 2015, Vietnam Airlines tiếp nhận chiếc Airbus A350-900XWB đầu tiên trong tổng số 14 chiếc đặt hàng từ Airbus và trở thành hãng hàng không thứ hai trên thế giới sử dụng loại máy bay tiên tiến này sau Qatar Airways. Cùng với đó Vietnam Airlines cũng giới thiệu hệ thống nhận diện thương hiệu mới, thông báo nâng chất lượng dịch vụ lên 4 sao và ra mắt đồng phục mới dành cho tiếp viên của hãng.
Ngày 02 tháng 7 năm 2015, VNA thay đổi nhận diện thương hiệu của hãng và thay đổi nhận diện chương trình KHTX
Ngày 6 tháng 7 năm 2015, Vietnam Airlines tiếp nhận chiếc Boeing 787-9 Dreamliner dưới sự chứng kiến của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, VN-A861 khởi hành về Việt Nam vào ngày 1 tháng 8 năm 2015 (giờ Pacific), đến ngày 2 tháng 8 năm 2015 (giờ Việt Nam), máy bay đã về đến Việt Nam, chính thức gia nhập đội bay của Vietnam Airlines.
Cuối tháng 7/2017, Vietnam Airlines chính thức chia tay đội bay Boeing 777-200ER sau 15 năm khai thác.
Ngày 13/04/2018, Vietnam Airlines nhận chiếc máy bay Airbus A350-900 đầu tiên trên thế giới mang màu sơn biểu trưng của Liên minh hàng không toàn cầu Skyteam.
Tối ngày 16/8/2019, Vietnam Airlines đón chiếc máy bay Boeing 787-10 Dreamliner đầu tiên trên tổng số 8 chiếc, sẽ được bàn giao đến cuối năm 2020.
Cuối tháng 8, đầu tháng 9/2019, VNA đã chính thức ngừng khai thác đội máy bay Airbus A330-200 sau hơn 10 năm khai thác.
Ngày 10/10/2019, Vietnam Airlines bắt đầu sử dụng hệ thống Wifi trên chuyến bay ở 5 chiếc máy bay A350
Ngày 23/10/2019, Vietnam Airlines đón chiếc máy bay Boeing 787-10 thứ ba và cũng chính là chiếc bay thứ 100 khẳng định lịch sử phát triển ngành Hàng không Dân dụng của Việt Nam.

Những thành tựu, giải thưởng đạt được

2016: "Hãng hàng không hàng đầu Châu Á về bản sắc văn hoá" và "Hãng hàng không có hạng Phổ thông hàng đầu Châu Á" bởi World Travel Awards.
2016: Top 3 Hãng hàng không tiến bộ nhất thế giới (SKYTRAX)
2016: Hãng hàng không có thiết kế ghế khoang Thương gia đẹp nhất trên Boeing 787-9 và Airbus A350-900" (Tạp chí Global Traveler Trung Quốc); Top 4 hãng hàng không khu vực Đông Nam Á có lưu lượng vận chuyển hành khách đạt trên 20 triệu lượt (CAPA)
2017: "Hãng hàng không của năm tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương" bởi CAPA- Center for Aviation.
2017: "Hãng hàng không hàng đầu thế giới về bản sắc văn hoá" và "Hãng hàng không hàng đầu thế giới về hạng Phổ thông đặc biệt" bởi World Travel Awards 2017.
2018: Nằm trong top những Hãng hàng không lớn được yêu thích nhất châu Á năm 2018 (Traveler' Choice Major Airlines – Asia 2018) do Tripadvisor bình chọn.
2018: Skytrax công nhận Vietnam Airlines là Hãng hàng không 4 sao năm thứ 3 liên tiếp
2018: Hãng hàng không 4 sao toàn cầu do tổ chức APEX (The Airline Passenger Experience Association) trao tặng.
2021: Hãng hàng không đạt chứng chỉ 5 sao của Skytrax về độ an toàn giữa đại dịch Covid-19.
2023: Hãng hàng không MICE hàng đầu thế giới do World Travel Award trao tặng.

Liên doanh
Vietnam Airlines đã thoả thuận liên doanh với các hãng hàng không sau:
Air France
Bangkok Airways
Czech Airlines
ITA Airways
Korean Air
KLM Royal Dutch Airlines
Delta Air Lines
Air Europa
Kenya Airways
China Airlines
China Eastern Airlines
Garuda Indonesia
Virgin Atlantic
TAROM
Saudia
XiamenAir
Middle East Airlines
Scandinavian Airlines
Các đối tác khác:
ANA - All Nippon Airways
Cathay Pacific
Qantas Airways
Philippine Airlines
Finnair
Lao Airlines
Cambodia Angkor Air
Etihad Airways
Pacific Airlines
China Southern Airlines
El Al
Turkish Airlines
SNCF (đường sắt)
VASCO
]]

Đội bay
Đội bay hiện nay

Tập tin:VN-A515 HAN 290325.jpg|Airbus A320neo
Tập tin:Vietnam Airlines A321-231 (VN-A353) taxiing at Zhengzhou Xinzheng International Airport.jpg|Airbus A321
Tập tin:Â617.jpg|Airbus A321neo
Tập tin:Vietnam Airlines Airbus A350-941 VN-A886.JPG|Airbus A350-900 XWB
Tập tin:Vietnam Airlines Boeing 787-9 (VN-A871) at Frankfurt Airport.jpg|Boeing 787-9 Dreamliner
Tập tin:Vietnam Airlines (VN-A874) Boeing 787-10 Dreamliner at Sydney Airport (5).jpg|Boeing 787-10 Dreamliner

Tính đến tháng 4 năm 2025, Vietnam Airlines có tổng cộng 96 máy bay với độ tuổi trung bình là 9.5 năm. Ngoài dịch vụ vận chuyển hành khách, hãng còn điều hành một bộ phận vận tải bằng đường hàng không, vận chuyển hàng hóa trong khu vực châu Á, châu Âu, Bắc Mỹ và châu Đại Dương, dùng chính những máy bay hành khách của mình và của các đối tác.

Trong thời gian gần đây, Boeing và Vietnam Airlines đang thực hiện bàn giao thêm 8 chiếc Boeing 787-10 Dreamliner để tiếp tục phục vụ những tuyến dài trong tương lai như Mỹ, Ý, Phần Lan, Ai Cập, Qatar, New Zealand,... Trong ngày 16/11/2018, tại Hamburg, Đức, hãng đã có chiếc Airbus A321neo đầu tiên, mang số đăng bạ VN-A617. Chiếc A321neo sử dụng nhiên liệu tự nhiên RG và sẽ hoạt động trong vài ngày sau. Dự kiến, A321neo sẽ trở thành đội bay mới nhất của Vietnam Airlines. Và sẽ đặt thêm 20 chiếc thêm trong các phần bay đường châu Á.

Các máy bay trước đây

Tập tin:Aero Ae - 45 của Hàng Không Việt Nam tại Hoa Lâm (Trung Quốc).jpg|Aero Ae-45
Tập tin:DC - 3 VN - C509 Hàng Không Việt Nam tại sân bay Tân Sơn Nhất.png|Douglas DC-3
Tập tin:DC - 6 của Hàng Không Việt Nam tham gia chở bộ đội bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.png|Douglas DC-6
Tập tin:Hàng Không Việt Nam Boeing 707-321B VN-81416, Bangkok Don Mueang 26 February 1987.jpg|Boeing 707
Tập tin:VN-A446 Yakolev Yak.40 VAA (7879700854).jpg|Yak-40
Tập tin:Tupolev Tu-134, Vietnam Airlines AN0136951.jpg|Tupolev Tu-134B1
Tập tin:VN-A504 Fokker Fk.70 Vietnam Airlines (7879757860).jpg|Fokker 70
Tập tin:Airbus A310-222, Jes Air AN0192306.jpg|Airbus A310-200 (thuê từ Jes Air không có logo Vietnam Airlines)
Tập tin:Vietnam Airlines A320-200 VN-A301 SGN 2007-8-12.png|Airbus A320-200
Tập tin:SINGAPORE MARCH 2004 VIETNAM AIRLINES AIRBUS A321 VN-A342.jpg|Airbus A321-100
Tập tin:VN-A381 (8833151374).jpg|Airbus A330-200
Tập tin:Vietnam Airlines A330-322 (VN-A368) taxiing at Narita International Airport.jpg|Airbus A330-300
Tập tin:VH-RMA Boeing 767-284ER Vietnam Airlines at Kai Tak Airport, 30 October 1996.jpg|Boeing 767-200ER
Tập tin:Boeing 767-352-ER, Vietnam Airlines AN0291701.jpg|Boeing 767-300ER
Tập tin:Vietnam Airlines Boeing 777-200ER VN-A143 DME 2009-2-19.png|Boeing 777-200ER
Tập tin:Vietnam Airlines ATR-72-200 VN-B216 PNH 2007-8-13.png|ATR 72-212
Tập tin:F-WWEE ATR.72 Vietnam Airlines (7337177688).jpg|ATR 72-500 ()

Tai nạn
Trong vòng 20 năm qua, Vietnam Airlines đã hứng chịu ba tai nạn nghiêm trọng. Những vụ tai nạn chết người này đều liên quan đến những chiếc máy bay do Nga chế tạo. Những loại máy bay này đã bị loại ra khỏi đội bay kể từ những ngày đó. Một vài tai nạn không thương vong đã xảy ra với Tupolev Tu-134 khi nó va chạm mạnh trong lúc hạ cánh. Ít nhất hai vụ rơi máy bay chết người đã từng xảy ra với Yakovlev Yak-40. Hầu hết những sự cố này đều xảy ra lúc máy bay sắp đến sân bay hoặc sắp hạ cánh mà trong đó thời tiết là một nguyên nhân. Cả ba vụ tai nạn chết người đều xảy ra trong mưa to.

Các vụ "tai nạn trong gang tấc" xảy ra thường xuyên , nhưng nguyên nhân chính là do ngành hàng hàng không và hàng không dân dụng Việt Nam thường xuyên lớn mạnh và điều chỉnh theo công nghệ hiện đại, tạo ra một khoảng cách công nghệ mà các nhân viên điều khiển không lưu cần phải bù lấp.

Trong những vụ sau đây, lỗi phi công trong lúc tiến đến gần sân bay hay hạ cánh có thể là nguyên nhân chính của tai nạn. Theo báo cáo, lối suy nghĩ theo bài vở cũ được xem là nhân tố chính trong những trường hợp mà phi công bộc lộ tâm lý không dễ chịu khi phải hoãn hạ cánh.

Các vụ tai nạn gây chết người

Các vụ tai nạn không có thương vong

Các sự cố khác
17/06/2020 10:24 GMT+7
Chuyến bay VN1379 đáp xuống Tân Sơn Nhất lúc 18h. Khi lăn vào bãi đổ số 2, thời tiết không mưa, xe thang có mui che, sàn thang khô ráo cập vào máy bay để đón khách.

Nữ hành khách trên đi xuống khoảng 7 bậc thang thì tự té ngã và chảy máu đầu. Các đơn vị hàng không triển khai đội y tế, xe cứu thương chuyển khách vào Bệnh viện 175 cấp cứu nhưng người này đã tử vong.
vào TP.HCM, nữ hành khách H.T.A.T., sinh năm 1970, khi xuống máy bay bằng xe thang đã bị trượt chân, ngã chảy máu đầu. Sự việc trên xảy ra vào chiều 15-6.

Ngày 5 tháng 1 năm 2022, chuyến bay VN 5311 từ Sân bay Quốc tế Narita (Nhật Bản) đi Hà Nội đã phải hạ cánh khẩn cấp tại Fukuoka sau khi Văn phòng Vietnam Airlines tại Nhật Bản nhận được cuộc điện thoại đe doạ sẽ bắn hạ máy bay này tại vịnh Tokyo. Sau 2 giờ đồng hồ, nhà chức trách Fukuoka đã cho máy bay cất cánh và về đến Hà Nội vào tối cùng ngày.

Người nổi tiếng mất do tai nạn của Vietnam Airlines
Đặng Hồi Xuân (1929-1988), nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam - Ngày 9 tháng 9 năm 1988, tai nạn máy bay Tu-134 của Vietnam Airlines, máy bay nổ sau khi rơi xuống một cánh đồng cách Sân bay quốc tế Don Mueang 6&nbsp;km, ở Bangkok, Thái Lan.

Văn hóa đại chúng
Phim
2025: Tử chiến trên không (lấy cảm hứng từ vụ không tặc chuyến bay DC4 số 501)

Xem thêm
Danh sách các Hãng hàng không Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài






Trang Youtbue Vietnam Airlines