Tiếng Romani Sinti

|fam2=Ấn-Iran|familycolor=Indo-European|speakers=195.200|ethnicity=Sinti|states=Đức, Áo, Thụy Sĩ, Cộng hòa Séc, Ý, Pháp, Hà Lan, Serbia, Croatia|nativename=|script=Latinh}}
Tiếng Romani Sinti (còn gọi là Sintengheri Tschib (en), Sintitikes, Manus hoặc Romanes) là phương ngữ của tiếng Romani nói bởi người Sinti ở Đức, Pháp, Áo, Bỉ, Hà Lan, một số khu vực ở Bắc Ý và các khu vực lân cận khác. Tiếng Romani Sinti được đặc trưng bởi ảnh hưởng đáng kể của tiếng German và không thông hiểu lẫn nhau với các dạng tiếng Romani khác. Ngôn ngữ này được viết bằng chữ Latinh.

Tổng quan
Cái tên Romani bắt nguồn từ řom, tên tự gọi của những người nói thuộc nhóm ngôn ngữ Romani. Romani đôi khi được viết là Romany (thường bằng tiếng Anh), nhưng người bản ngữ sử dụng từ Romani cho ngôn ngữ này. Trong lịch sử, người Romani được biết đến là người du mục, nhưng ngày nay chỉ có một tỷ lệ nhỏ người Romani bất ổn do bị đồng hóa cưỡng bức và sự can thiệp của chính phủ.

Romani Sinti là một phương ngữ của tiếng Romani và thuộc nhóm phương ngữ Romani Tây Bắc, mà nó cũng bao gồm một phương ngữ được nói bởi người Romani ở Phần Lan. Sinti là nội danh của một nhóm lớn người Romani rời khỏi Balkan từ rất sớm trong sự phân tán của nhóm ngôn ngữ Romani, từ cuối thế kỷ 14 trở đi, và di cư đến lãnh thổ nói tiếng German. Người Sinti ở Pháp thường nói tiếng Romani Sinti nhưng tự gọi mình là Manuš hoặc Manouche.

Ngày nay, tiếng Sinti chủ yếu được nói ở Đức, Pháp, Bắc Ý, Thụy Sĩ, Serbia và Croatia, và số ít hơn ở Áo, Cộng hòa Séc và Hà Lan.
!
!Anh
!Áo
!Italy
!Romania
|-
!Danh từ
|Sinti/Roma
|sinto
|sinti
|gipter/sinto
|-
!
|non-Roma
|gadžo
|gadžo
|xujle
|-
!
|friend
|mal
|mal
|māl
|-
!
|father
|dad
|dat
|dād
|-
!
|grandmother
|mami
|nonna
|mami
|-
!
|horse
|graj
|graj
|graj
|-
!
|dog
|džukel / džuklo
|džukal
|džuklo
|-
!
|hedgehog
|borso
|niglo
|niglo
|-
!
|fur
|hauta
|xauta
|hauta
|-
!
|hand
|vast
|vas
|vas
|-
!
|leg
|heri
|xeri
|pīru
|-
!
|stomach
|buko
|stomako
|magaker muj
|-
!
|heart
|zi
|zi
|zi
|-
!
|time
|ciro
|siro
|ciro
|-
!
|weather
|wetra
|siro
|ciro
|-
!
|moon
|čon
|luna
|montu
|-
!
|month
|enja/čon
|monato
|čon
|-
!
|cabbage
|šax
|kavolo
|šax
|-
!
|egg
|jāro
|jaro
|jāro
|-
!
|butter
|khil
|kil
|butro
|-
!Động từ
|speak
|rakar-
|rakarava
|rakr-
|-
!
|call
|khar-
|karava
|ker- pen
|-
!
|live
|dživ-
|vita
|dži-
|-
!
|love
|kam-
|kamava
|kam-
|-
!Trạng từ
|today
|kau dives
|kava divas
|kaldis
|-
!
|tomorrow
|tajsa
|tejsa
|tajsa
|-
!
|yesterday
|tajsa
|u war divas
|vāverdis
|-
!
|a little
|je bisla
|ja pisal
|pisa
|-
!
|enough
|dosta
|doal
|doha
|-
!Tính từ
|long
|laung
|lungo
|dur
|}
Những từ bị ảnh hưởng bởi tiếng Đức lịch sử

Các từ bị ảnh hưởng bởi các ngôn ngữ ưu thế hiện đại (tức là tiếng Đức, tiếng Ý hoặc tiếng Albania)

Xem thêm

Sinti
Tiếng Romani

Tham khảo

Nguồn

Daniel Holzinger, Das Romanes. Grammatik und Diskursanalyse der Sprache der Sinte, Innsbruck 1993
Norbert Boretzky / Birgit Igla, Kommentierter Dialektatlas des Romani, Teil 1, Wiesbaden: Harrassowitz, 2004

Đọc thêm

Acton, T. A., & Mundy, G. (1997). Romani culture and Gypsy identity. Hatfield: University of Hertfordshire.
Bakker, P., & Kuchukov, K. (2000). What is the Romani language? Paris: Centre de recherches tsiganes.
Gilbert, J. (2014). Nomadic peoples and human rights. New York, NY: Routledge.
Guy, W. (2001). Between past and future: The Roma of Central and Eastern Europe. Hatfield: University of Hertfordshire Press.

Matras, Y. (2002). Romani: A linguistic introduction. Cambridge: Cambridge University Press.
Matras, Y. (2010). Romani in Britain: The afterlife of a language. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Saul, N., & Tebbutt, S. (2004). The role of the Romanies: Images and counter-images of "Gypsies"/Romanies in European cultures. Liverpool: Liverpool University Press.



Liên kết ngoài

Tổng quan ngắn gọn (bằng tiếng Đức)
Sách giáo khoa năm 1903 bằng tiếng Sinti của FN Finck, (bằng tiếng Đức), tại Lưu trữ Internet:
Ghi âm Kinh Thánh bằng Romani Sinti
ROMLEX: Romani Lexicon
RMS: Hình thái Romani-Cú pháp cơ sở dữ liệu