The Conquest of Bread

The Conquest of Bread; , "Bánh mì và Tự do"; theo cách viết đương đại; tiếng Việt dịch tạm: Cuộc Chinh phục Bánh mì)}} là một cuốn sách do người cộng sản vô trị Nga Peter Kropotkin viết, xuất bản vào năm 1892. Nguyên bản viết bằng tiếng Pháp, cuốn sách này xuất hiện lần đầu tiên dưới dạng một loạt bài trên tạp chí vô trị Le Révolté. Sau đó, nó xuất bản chính thức lần đầu ở Paris với lời tựa của Élisée Reclus, người đã đề xuất nhan đề. Từ 1892 đến 1894, nó được đăng nhiều kỳ trên tạp chí Freedom ở Luân Đôn, do Kropotkin là đồng sáng lập.

Trong tác phẩm, Kropotkin chỉ ra những thứ ông coi là khiếm khuyết trong các hệ thống kinh tế phong kiến và tư bản. Thêm nữa, ông chỉ ra lý do tại sao chúng thịnh vượng dựa trên sự khan hiếm và nghèo nàn của đám đông và tại sao những hệ thống này muốn duy trì tình trạng như trên. Thay vào đó, ông đề xuất một hệ thống kinh tế phi tập trung hơn, dựa trên sự tương trợ lẫn nhau và hợp tác tự nguyện. Kropotkin khẳng định rằng xu hướng tổ chức này đã tồn tại trước đây, trong cả quá trình tiến hóa và xã hội loài người.

The Conquest of Bread đã trở thành một văn bản cổ điển của văn học vô trị. Nó có ảnh hưởng lớn đến cả Nội chiến Tây Ban Nha và phong trào Occupy.

Bối cảnh
Năm 1886, với sự giúp đỡ của một số người trí thức cánh tả lỗi lạc, các nhà tài trợ và những người đồng tình, Kropotkin được thả ra khỏi nhà tù của Pháp. Cùng năm ấy, Kropotkin chuyển đến Luân Đôn sinh sống vì ở châu Âu thời ấy chủ nghĩa vô trị bị xem là một thứ đáng sợ, kinh tởm sau cuộc ám sát của Alexander II. Sau khi Mikhail Bakunin qua đời vào năm 1876, phong trào vô trị mong muốn có một nhà lý thuyết nổi tiếng và được kính trọng để giải thích những ý tưởng của họ. Sau khi Đệ Nhất Quốc tế chia rẽ giữa những người theo chủ nghĩa Marx và những người theo chủ nghĩa vô trị, Kropotkin muốn chính thức giải thích chủ nghĩa cộng sản vô trị theo cách có thể phân biệt rõ ràng những người vô trị và những người theo chủ nghĩa Marx; nhưng thêm nữa, giúp sửa chữa những gì ông coi là sai sót trong hệ tư tưởng của Bakunin về chủ nghĩa vô trị tập thể. Với mục tiêu này, Kropotkin đã dành rất nhiều thời gian ở Luân Đôn để viết sách và tập sách nhỏ, giữa các chuyến đi diễn thuyết quốc tế của ông đến Hoa Kỳ và Canada. Chính trong khoảng thời gian này, Kropotkin đã viết The Conquest of Bread, nỗ lực nổi tiếng nhất của ông nhằm giải thích những phần cốt yếu của chủ nghĩa cộng sản vô trị một cách có hệ thống.

Kropotkin viết nguyên bản bằng tiếng Pháp và đăng trên tạp chí Le Révolté của Pháp, nơi ông làm chủ bút chính. Sau khi xuất bản ở Pháp, Kropotkin xuất bản thêm một phiên bản tiếng Anh đăng nhiều kỳ bằng trên tạp chí vô trị Luân Đôn Freedom. Cuốn sách sau đó đã được sưu tầm và xuất bản thành một cuốn sách riêng ở Pháp vào năm 1892 và ở Anh vào năm 1907.

Sau ấy, Kropotkin nói tiếp rằng trở ngại chính ngăn cản loài người đoạt lấy quyền này là sự bảo vệ tài sản tư nhân của nhà nước bằng vũ lực. Ông so sánh mối quan hệ này với chế độ phong kiến. Ngay cả khi hình thức đã thay đổi, quan hệ bản chất giữa người có tài sản và người không có tài sản vẫn giống như quan hệ giữa lãnh chúa phong kiến và nông nô của họ. Vì thế, Kropotkin kêu gọi tiêu hủy nhà nước và tịch thu (trưng công) tất cả tài sản để cho cộng đồng. Để rồi cuối cùng loài người sẽ đoạt được quyền được hạnh phúc cho tất cả.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008 và phong trào Occupy đoạt sau đó, tác phẩm của Kropotkin ngày càng nổi tiếng. Năm 2015, David Priestland, một nhà báo của The Guardian, kêu gọi một cái nhìn mới về Kropotkin và The Conquest of Bread ở phương Tây, trong bối cảnh Liên Xô sụp đổ vào năm 1991 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2008.

Xem thêm

Fields, Factories and Workshops
Mutual Aid: A Factor of Evolution

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiếng Anh
The Conquest of Bread, trong định dạng PDF, Epub và Audio
The Conquest of Bread tại RevoltLib
The Conquest of Bread – chữ thường và định dạng HTML tại Project Gutenberg

The Conquest of Bread tại Anarchist Library