Kiril, Thân vương xứ Preslav

| birth_place = Sofia, Thân vương quốc Bulgaria
| death_date =
| death_place = Sofia, Vương quốc Bulgaria
| burial_place =
| signature =
| religion = Công giáo La Mã
}}

Vương tử Kiril của Bulgaria, Thân vương xứ Preslav (tiếng Bulgaria: Кирил, принц Преславски; tiếng Đức: Kyrill Heinrich Franz Ludwig Anton Karl Philipp Prinz von Bulgarien; 17 tháng 11 năm 1895 – 1 tháng 2 năm 1945) là con trai thứ hai của Sa hoàng Ferdinand I của Bulgaria và người vợ đầu tiên của ông Marie Louise xứ Bourbon-Parma. Ông là em trai của Sa hoàng Boris III của Bulgaria và là nhiếp chính vương của Vương quốc Bulgaria từ năm 1943 đến năm 1944 dưới thời Sa hoàng Simeon II của Bulgaria còn thơ ấu. Ông bị Tòa án Nhân dân của chính quyền Cộng sản kết án tử hình và xử tử vào đêm ngày 1 tháng 2 năm 1945.

Nguồn gốc hoàng gia
Kiril sinh ngày 17 tháng 1 năm 1895 tại kinh đô Sofia, Thân vương quốc Bulgaria, ông là con trai thứ hai của Sa hoàng Ferdinand I của Bulgaria và người vợ đầu tiên là Marie Louise xứ Bourbon-Parma. Bà nội của ông là Vương nữ Clémentine của Orléans, con gái của vua Louis-Philippe I của Pháp đến từ Vương tộc Orléans, ông bà ngoại là Công tước xứ Parma, đến từ Vương tộc Borbone-Parma, gốc tích từ hoàng gia Tây Ban Nha gốc Pháp. Vương tộc của ông là một nhánh của Nhà Sachsen-Coburg và Gotha vì thế có liên hệ huyết thống mật thiết với hoàng gia Anh, Bồ Đào Nha và Bỉ

Vào tháng 9 năm 1936, Vương tử Kiril tháp tùng Vua Edward VIII của Anh trong chuyến công du Iceland. Có mặt sau cái chết của anh trai mình, Sa hoàng Boris III của Bulgaria, vào ngày 28 tháng 8 năm 1943, Kiril được Quốc hội Bulgaria bổ nhiệm làm người đứng đầu hội đồng nhiếp chính, giữ chức Nguyên thủ quốc gia cho đến khi con trai của Sa hoàng quá cố là Simeon II của Bulgaria, lên 18 tuổi.

Vương tử Kiril, cùng với chị dâu là vương thái hậu Giovanna xứ Savoia, con gái của vua Ý, chủ trì lễ tang cấp nhà nước cho anh trai mình là Sa hoàng Boris III vào ngày 5 tháng 9 năm 1943 tại Nhà thờ Thánh Alexander Nevsky, Sofia, sau đó đi xuyên thành phố đến ga xe lửa chính nơi đoàn tàu tang lễ chờ để đưa thi thể đến Tu viện Rila thế kỷ 12 trên núi.

Thời kỳ nhiếp chính vương
Sau đó Thân vương Kiril và ba chính phủ liên tiếp đã nỗ lực thoát khỏi các thỏa thuận của Bulgaria với Đức, đặc biệt là thỏa thuận cho phép họ sử dụng tuyến đường sắt đến Hy Lạp và quân đội Đức đóng quân dọc theo đó để bảo vệ. Một phái đoàn Bulgaria đã đến Cairo trong nỗ lực đàm phán với Hoa Kỳ và Vương quốc Anh nhưng không thành công, sau đó từ chối gặp họ nếu không có sự tham gia của Liên Xô.

Bất chấp mối quan hệ ngoại giao liên tục của Sofia với Moscow, vào ngày 5 tháng 9 năm 1944, quốc gia này tuyên chiến với Bulgaria và vào ngày 8 tháng 9, quân đội Liên Xô đã vượt qua biên giới Romania và sông Danube. Mặt trận Tổ quốc, một liên minh của Đảng Cộng sản, cánh tả của Liên minh Nông nghiệp Quốc gia Bulgaria, nhóm Zveno và một số chính trị gia thân Liên Xô trở về sau cuộc sống lưu vong ở Liên Xô, đã thực hiện một cuộc đảo chính quân sự do Liên Xô hậu thuẫn vào ngày 9 tháng 9 và nắm quyền lực.

Bị kết án và tử hình
Cuối tháng 1 năm 1945, Thân vương Kiril bị Tòa án Nhân dân kết án tử hình. Vào đêm ngày 1 tháng 2 năm 1945, ông bị hành quyết tại Nghĩa trang Trung tâm Sofia cùng với cựu Thủ tướng kiêm Nhiếp chính Giáo sư Bogdan Filov, Nhiếp chính Nikola Mihov, cùng một loạt cựu bộ trưởng nội các, cố vấn hoàng gia và 67 nghị sĩ.

Ngày 26/8/1996, Tòa án Tối cao đã hủy bản án ngày 1/2/1945 kết án tử hình ba nhiếp chính, bộ trưởng và ủy viên hội đồng.

Vinh dự và Huy hiệu

;Huy chương
: Hiệp sĩ hoàng gia của Huân chương Saints Cyril và Methodius
: Hiệp sĩ của Huân chương Đại bàng Đen
: Hiệp sĩ của Huân chương Saint Hubert
: Hiệp sĩ của Huân chương Truyền Tin Cực Thánh, 1930
: Thập tự lớn hoàng gia của Huân chương Ngôi sao Karađorđe

;Huy hiệu

Tổ tiên

Tham khảo

Tài liệu
Bulgaria in the Second World War by Marshall Lee Miller, Stanford University Press, 1975.
Boris III of Bulgaria 1894–1943, by Pashanko Dimitroff, London, 1986,
Crown of Thorns by Stephane Groueff, Lanham MD., and London, 1987,
The Betrayal of Bulgaria by Gregory Lauder-Frost, Monarchist League Policy Paper, London, 1989.
The Daily Telegraph, Obituary for "HM Queen Ioanna of the Bulgarians", London, 28 February 2000.