Chi Đồng tiền

Đồng tiền hay cúc đồng tiền (danh pháp khoa học: Gerbera L.) là một chi của một số loài cây cảnh trong họ Cúc (Asteraceae).

Tên gọi Gerbera được đặt theo tên nhà tự nhiên học người Đức Traugott Gerber, một người bạn của Carolus Linnaeus.

Chi này có khoảng 30-100 loài sống hoang dã, phân bổ ở Nam Mỹ, châu Phi đại lục, Madagascar và vùng nhiệt đới châu Á. Miêu tả khoa học đầu tiên về chi Gerbera đã được J.D. Hooker thực hiện trong tạp chí thực vật Curtis năm 1889 khi ông miêu tả Gerbera jamesonii, một loài ở Nam Phi được biết dưới tên gọi cúc Transvaal hay cúc Barberton.

Các loài trong chi Gerbera có cụm hoa dạng đầu lớn với các chiếc hoa tia hai môi nổi bật có màu vàng, da cam, trắng, hồng hay đỏ. Cụm hoa dạng đầu có bề ngoài dường như là một bông hoa, trên thực tế là tập hợp của hàng trăm hoa nhỏ riêng biệt. Hình thái của các hoa nhỏ phụ thuộc nhiều vào vị trí của chúng trong cụm hoa.

Chi Gerbera rất phổ biến và được trồng làm cây trang trí trong các mảnh vườn hay được cắt để cắm. Các giống trồng tại vườn chủ yếu là lai ghép chéo giữa Gerbera jamesonii và một loài khác ở Nam Phi là Gerbera viridifolia. Giống lai ghép chéo này có tên khoa học là Gerbera hybrida. Hiện nay tồn tại hàng trăm giống khác nhau. Chúng dao động mạnh về hình dạng và kích thước hoa.Màu sắc có thể là trắng, vàng, da cam, đỏ hay hồng. Ở phần trung tâm của bông hoa đôi khi có màu đen. Thông thường trên một hoa các cánh hoa có thể có một vài màu khác nhau.

Gerbera là một chi quan trọng về mặt thương mại. Nó đứng hàng thứ năm trong số các loại hoa được cắt để bán trên thế giới (chỉ sau hoa hồng, cẩm chướng, cúc đại đóa và tulip). Nó cũng được dùng như là sinh vật mô hình trong các nghiên cứu về sự hình thành của hoa.

Các loài trong chi Gerbera chứa các dẫn xuất của coumarin nguồn gốc tự nhiên.

Các loài
Gerbera aberdarica
Gerbera abyssinica
Gerbera ambigua
Gerbera anandria: Cúc ma
Gerbera anandria anandria
Gerbera anandria densiloba
Gerbera anandria integripetala
Gerberia anadria bonatiana
Gerbera aspleniifolia
Gerbera aurantiaca: Cúc Hilton
Gerbera bojeri
Gerbera bonatiana
Gerbera bracteata
Gerbera brevipes
Gerbera burchellii
Gerbera burmanni
Gerbera candollei
Gerbera cavaleriei
Gerbera chilensis
Gerbera cineraria
Gerbera connata
Gerbera conrathii
Gerbera cordata
Gerbera coronopifolia
Gerbera curvisquama
Gerbera delavayi
Gerbera discolor
Gerbera diversifolia

Gerbera elegans
Gerbera elliptica
Gerbera emirnensis
Gerbera ferruginea
Gerbera flava
Gerbera galpinii
Gerbera glandulosa
Gerbera henryi
Gerbera hieracioides
Gerbera hirsuta
Gerbera hypochaeridoides
Gerbera integralis
Gerbera integripetala
Gerbera jamesonii: Cúc đồng tiền, cúc Barberton, cúc Gerbera, cúc Transvaal
Gerbera knorringiana
Gerbera kokanica
Gerbera kraussii
Gerbera kunzeana
Gerbera lacei
Gerbera lagascae
Gerbera lanuginosa
Gerbera lasiopus
Gerbera latiligulata
Gerbera leandrii
Gerbera leiocarpa
Gerbera leucothrix
Gerbera lijiangensis
Gerbera lynchii
Gerbera macrocephala
Gerbera nepalensis
Gerbera nervosa
Gerbera nivea
Gerbera parva
Gerbera peregrina
Gerbera perrieri
Gerbera petasitifolia
Gerbera piloselloides: Cúc đồng tiền dại
Gerbera plantaginea
Gerbera plicata
Gerbera podophylla
Gerbera pterodonta
Gerbera pulvinata
Gerbera pumila
Gerbera randii
Gerbera raphanifolia
Gerbera ruficoma
Gerbera saxatilis
Gerbera semifloscularis
Gerbera serotina
Gerbera speciosa
Gerbera tanantii
Gerbera tomentosa
Gerbera tuberosa
Gerbera uncinata
Gerbera viridifolia
Gerbera welwitschii
Gerbera wrightii

Khả năng lọc không khí
Bông cúc Gerbera Daisy thuộc loài Gerbera jamesonii là một trong số các loại cây được trung tâm không gian NASA sử dụng trong quá trình nghiên cứu làm trong sạch không khí. Nó có khả năng lọc các chất khí độc Trichloroethylene và Benzen rất hiệu quả.

Chú thích

Tham khảo

Hansen, Hans V. - A taxonomic revision of the genus Gerbera (Compositae, Mutisieae) sections Gerbera, Parva, Piloselloides (in Africa), and Lasiopus (Opera botanica. - No. 78; 1985) - ISBN 87-88702-04-9
Nesom, G.L. 2004. Response to "The Gerbera complex (Asteraceae, Mutisieae): to split or not to split" by Liliana Katinas. Sida 21:941-942.
Bremer K. 1994: Asteraceae: cladistics and classification. Timber Press: Portland, Oregon