undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Tiếng Shilha

| glotto = tach1250
| glottorefname = Tachelhit
| notice = IPA
}}

Tiếng Shilha là một ngôn ngữ Berber, là bản ngữ của người Shilha. Đây là ngôn ngữ của 4-8 triệu người ở tây nam Maroc. Người bản ngữ gọi ngôn ngữ của họ là ⵜⴰⵛⵍⵃⵉⵢⵜ , Tacelḥit trong chữ Latinh Amazigh, thường chuyển tự thành Tashelhiyt hay Tashelhit trong ấn phẩm tiếng Anh thời gian gần đây. Trong tiếng Ả Rập Maroc, ngôn ngữ này mang tên Šəlḥa, nguồn gốc của cái tên Shilha. Văn liệu tiếng Pháp gọi nó là tachelhit, chelha hay chleuh.

Tiếng Shilha hiện diện trên một vùng rộng đến 100.000&nbsp;km², kéo dài từ góc tây Thượng Atlas về phía nam tới sông Draa, trải lên cả dãy Anti-Atlas cùng vùng châu thổ sông Sous. Các trung tâm đô thị lớn nhất trong vùng là thành phố duyên hải Agadir (dân số hơn 400.000 người), rồi đến Guelmim, Taroudant, Oulad Teima, Tiznit, Ouarzazate.

Về cả phía bắc và nam, vùng tiếng Shilha giáp ranh vùng nói tiếng Ả Rập. Về phía đông bắc, dọc thường Marrakesh-Zagora, nó tạo nên một dãy phương ngữ với tiếng Tamazight Trung Atlas. Trong vùng tiếng Shilha, vẫn len lõi vùng nói tiếng Ả Rập, chẳng hạn thị trấn Ouled Teima. Ngoài ra, còn có cộng đồng nhập cư gốc Shilha ở các đô thị lớn miền bắc Maroc, cũng như ở Bỉ, Pháp, Đức, Canada, Hoa Kỳ và Israel.

Tiếng Shilha có một nền văn học đáng kể đặc trưng kéo dài hàng thế kỷ trước thời kỳ thuộc địa. Nhiều văn bản, viết bằng chữ Ả Rập có niên đại từ thế kỷ XVI, được lưu giữ dưới dạng bản thảo. Nền văn học in ấn hiện đại bắt đầu phát triển từ thập niên 1970.

Ngôn ngữ bí mật
Destaing đề cập đến một ngôn ngữ bí mật mang tên inman hay tadubirt được nói bởi "một số người ở Souss, đặc biệt là hậu duệ của Sidi Ḥmad u Musa." Ông trích dẫn một ví dụ: "bạn có nói được ngôn ngữ bí mật không?"

Hai ngôn ngữ bí mật do phụ nữ Shilha sử dụng được Lahrouchi và Ségéral mô tả. Chúng được gọi là tagnawt (so sánh với tiếng Shilha agnaw "người câm điếc") và taɛjmiyt hoặc taqqjmiyt. Chúng sử dụng nhiều phương thức khác nhau, chẳng hạn như lặp từ, để ngụy trang ngôn ngữ thông thường.

Nguồn tham khảo

Thư mục




































































Đọc thêm

&nbsp;
&nbsp;
&nbsp;
John Coleman, "Epenthetic vowels in Tashlhiyt Berber" (includes sound samples)

Liên kết ngoài

World atlas of language structures (WALS) – Tashlhiyt
Liopropoma randalli

Liopropoma randalli là một loài cá biển thuộc chi Liopropoma trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2012. Loài cá này được đặt theo tên của nhà ngư học John E. Randall.

Mô tả
L. randalli có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 13,2&nbsp;cm. Vây lưng dài liên tục (không lõm vào như một số loài trong chi Liopropoma); vây bụng tương đối ngắn. Cơ thể thuôn dài, có màu đỏ hồng với một dải màu đen kéo dài từ mõm, dọc theo chiều dài của thân đến chính giữa vây đuôi. Có nhiều đốm đen nhỏ rải rác khắp cơ thể và trên vây đuôi.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây mềm ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14 - 15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 46 - 49; Số đốt sống: 24.

Xem thêm
K.V. Akhilesh, K.K. Bineesh & W.T. White (2012), "Liopropoma randalli, a new serranid (Teleostei: Perciformes) fish from the Indian Ocean", Zootaxa 3439: 43 - 50.

Chú thích
Liopropoma rubre

Liopropoma rubre là một loài cá biển thuộc chi Liopropoma trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1861.

Phân bố và môi trường sống
L. rubre có phạm vi phân bố ở Tây Đại Tây Dương. Loài cá này được tìm thấy tại Bermuda và Bahamas. Trong vịnh Mexico, chúng được tìm thấy tại Florida Keys, bãi cạn Flower Garden (ngoài khơi bang Texas) và cồn cát Cayos Arcas (thuộc bãi cạn Campeche, ngoài khơi Mexico), trải rộng xuống khắp biển Caribe. L. rubre sống đơn độc xung quanh các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 3 đến 46 m.

Mô tả

L. rubre có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 13&nbsp;cm. Đầu và thân có màu vàng với các dải sọc ngang màu nâu đỏ (viền mờ màu hồng). Vây đuôi có 2 đốm đen ở thùy trên và dưới. Vây lưng và vây hậu môn cũng có đốm đen ở góc với viền trắng. Các vây có màu đỏ hồng.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây mềm ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 12 - 13; Số đốt sống: 24.

Chú thích
Liopropoma susumi

Liopropoma susumi là một loài cá biển thuộc chi Liopropoma trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1906.

Phân bố và môi trường sống
L. susumi có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài cá này được tìm thấy từ Biển Đỏ, dọc theo bờ biển Đông Phi đến Mozambique, bao gồm Madagascar và các hòn đảo, bãi đá lân cận; xung quanh quần đảo Mascarene và Maldives; cũng như tại bãi cạn Rowley và đảo Giáng Sinh. Ở Tây Thái Bình Dương, L. susumi xuất hiện chủ yếu xung quanh các nhóm đảo nằm ở phía đông và nam quần đảo Mã Lai; phạm vi phía bắc giới hạn đến miền nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ryukyu và quần đảo Izu); về phía đông đến các quần đảo thuộc các tiểu vùng Melanesia, Micronesia và Polynesia; phía nam đến các rạn san hô Elizabeth và rạn san hô Middleton. Chúng sống xung quanh các rạn san hô hoặc trong các hang động, khe đá ở độ sâu khoảng từ 2 đến 100 m.

Mô tả
L. susumi có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 8&nbsp;cm. Cơ thể thuôn dài, có màu xám (với nhiều sọc màu vàng nâu dọc theo hai bên thân), ửng đỏ ở cuống đuôi. Các vây màu đỏ tươi.

Số gai ở vây lưng: 8; Số tia vây mềm ở vây lưng: 11 - 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 9; Số tia vây mềm ở vây ngực: 15 - 16; Số vảy đường bên: 44 - 47; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Chú thích
Cephalopholis aitha

Cephalopholis aitha là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1991.

Từ nguyên
Từ định danh bắt nguồn từ aîthos (αἶθος) trong tiếng Hy Lạp cổ đại và mang nghĩa là "ngọn lửa", hàm ý đề cập đến màu đỏ của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. aitha có phân bố giới hạn ở khu vực Tam giác San Hô, được ghi nhận tại Philippines, Indonesia và Papua New Guinea.

C. aitha sống trên các rạn viền bờ có nền đáy bùn, đặc biệt là vùng nước có sự phong phú của các loài thủy sinh không xương sống, độ sâu khoảng 5–33 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. aitha là 25 cm. Loài này đặc trưng bởi màu nâu đỏ. Các vây có viền xanh nhạt. Gốc vây bụng có đốm sẫm đen (nhưng mờ); vây bụng ngắn. Mống mắt đỏ tươi. Vây đuôi bo tròn, không có các vân sọc như Cephalopholis spiloparaea.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Tham khảo
Pháo đài Jesus

|locmapin = Kenya
}}
Pháo đài Jesus của Mombasa (Bồ Đào Nha: Forte Jesus de Mombaça) là một pháo đài nằm trên đảo Mombasa và là một phần của Phố cổ Mombasa, Mombasa, Kenya. Công trình được thiết kế bởi kiến truc sư người Ý Giovanni Battista Cairati, và được xây dựng từ năm 1593 đến 1596 theo lệnh của vua Felipe II của Bồ Đào Nha để bảo vệ khu cảng cũ Mombasa. Đây là công trình duy nhất của người Bồ Đào Nha được duy trì trên bờ biển Swahili và được công nhận là minh chứng cho nỗ lực của một cường quốc phương Tây đầu tiên thành công trong việc nhằm thiết lập ảnh hưởng đối với thương mại Ấn Độ Dương.

Thiết kế của công trình này lấy nguồn cảm hứng từ thiết kế của kiến trúc sư Pietro di Giacomo Cataneo, trong khi người xây dựng chính là Gaspar Rodrigues. Pháo đài là công trình cuối cùng ở nước ngoài cuối cùng của Cairati. Mặc dù đây là ví dụ của kiến trúc Phục hưng nhưng kỹ thuật, vật liệu và cả lao động đều là do người Swahili địa phương cung cấp. Từ trên không, pháo đài này có hình dạng của một người đàn ông với hình vuông, bốn bức tường ở các góc và công trình này được coi là kiệt tác của một pháo đài quân sự thời kỳ hậu Phục hưng.

Pháo đài Jesus đã bị chiếm và tái chiếm ít nhất chín lần trong khoảng năm 1631 khi người Bồ Đào Nha để nó rơi vào tay Quốc vương Yusuf ibn al-Hasan của Mombasa. Sau khi người Bồ Đào Nha chiếm lại nó từ quốc vương năm 1632 họ đã tân trang lại và xây dựng thêm các công sự, giúp pháo đài kiên cố hơn. Pháo đài đã bị bao vây kéo dài hai năm từ 1696-98 bởi người Ả Rập Oman, do Saif bin Sultan lãnh đạo. Việc chiếm giữ pháo đài đánh dấu kết thúc sự hiện diện của người Bồ Đào Nha trên bờ biển, mặc dù họ đã chiếm lại được một thời gian ngắn trong khoảng từ năm 1728 đến 1729 với sự giúp đỡ của các thành bang Swahili. Pháo đài sau đó tự trị từ năm 1741 đến 1837 khi nó lại bị người Hồi giáo chiếm giữ và sử dụng làm doanh trại. Người Anh chiếm đóng vào năm 1895 chuyển nó thành một nhà tù trước khi tuyên bố trở thành một phần của Thuộc địa Kenya thuộc Anh.

Pháo đài Jesus được tuyên bố là vườn quốc gia từ năm 1958 và Di sản thế giới được UNESCO công nhận từ năm 2011 như là một trong những ví dụ nổi bật nhất và được bảo quản tốt của một công sự Bồ Đào Nha thế kỷ 16. Pháo đài là điểm thu hút khách du lịch nhiều nhất của Mombasa.
Tham khảo
Tập tin:Лётчик-космонавт СССР.jpg

Miêu tả

|Source=http://mondvor.narod.ru/pzletispitat.htm
|Date=1965
|Author=USSR (photo by Stepanov A.B.)
|Permission=PD-RU-EXEMPT.
|other_versions=
}}
Tiếng Đức chuẩn Thụy Sĩ

,|region=Thụy Sĩ, Liechtenstein|speakers=?|familycolor=Indo-European|fam2=German|fam3=German Tây|fam4=Đức cao|glotto=none|ietf=|fam5=Đức chuẩn}}
Tiếng Đức chuẩn Thụy Sĩ () hoặc tiếng Thượng Đức Thụy Sĩ Nó là phương ngữ tiếng Đức chuẩn, được sử dụng trong khu vực nói tiếng Đức tại Thụy Sĩ. Nó chủ yếu được viết và ít được nói hơn.

Tiếng Đức chuẩn Thụy Sĩ không phải là một phương ngữ tiếng Đức mà là một phương ngữ tiếng Đức chuẩn. Không nên nhầm lẫn với tiếng Đức Thụy Sĩ, một thuật ngữ theo nghĩa rộng cho các phương ngữ tiếng Alemanni khác nhau (theo nghĩa "phương ngữ khu vực truyền thống"), là ngôn ngữ hàng ngày trong khu vực Thụy Sĩ nói tiếng Đức.

Tiếng Đức là một ngôn ngữ đa trung tâm. Trái ngược với các phương ngữ tiếng Đức, tiếng Đức chuẩn Thụy Sĩ có những đặc điểm khác biệt trong tất cả các khía cạnh ngôn ngữ học: không chỉ về âm vị học, mà còn về từ vựng, cú pháp, hình thái và phép chính tả. Những đặc điểm của tiếng Đức chuẩn Thụy Sĩ được gọi là Helvetia. Bên cạnh những ảnh hưởng từ tiếng Đức Alemanni, những đặc điểm đó bao gồm việc sử dụng rộng rãi các từ vay mượn từ các ngôn ngữ Rôman, đặc biệt là tiếng Pháp.

Chú thích

Tham khảo

Văn liệu
Haitham bin Tariq Al Said

)
| đăng quang =
| tiền nhiệm = Qaboos bin Said
| nhiếp chính =
| kế nhiệm =
| sinh =
| nơi sinh = Muscat, Muscat và Oman
| mất =
| nơi mất =
| ngày an táng =
| nơi an táng =
| học vấn =
| phối ngẫu = Ahad bint Abdullah bin Hamad Al-Busaidiyah
| consort =
| con cái = Theyazin bin Haitham Al-SaidBilarab bin Haitham Al-SaidThuraya bint Haitham Al-SaidOmaima bint Haitham Al-Said
| full name =
| tên tự =
| tên hiệu =
| tôn hiệu =
| miếu hiệu =
| thụy hiệu =
| niên hiệu =
| thời gian của niên hiệu =
| niên hiệu 2 =
| thời gian của niên hiệu 2 =
| niên hiệu 3 =
| thời gian của niên hiệu 3 =
| niên hiệu 4 =
| thời gian của niên hiệu 4 =
| niên hiệu 5 =
| thời gian của niên hiệu 5 =
| niên hiệu 6 =
| thời gian của niên hiệu 6 =
| tước hiệu =
| hoàng tộc = Al Bu Said
| cha = Tariq bin Taimur
| mẹ = Shawana bint Hamud bin Ahmad Al-Busaidiyah
| nghề nghiệp =
| tôn giáo = Hồi giáo Ibadi
| chữ ký =
}}
Haitham bin Tariq Al Said (; sinh ngày 13 tháng 10 năm 1954) là sultan (quốc vương) của Oman, kế nhiệm Qaboos bin Said vào ngày 11 tháng 1 năm 2020.

Trước đây ông từng là Bộ trưởng Di sản và Văn hóa của vương quốc Hồi giáo Oman.

Tiểu sử
Haitham bin Tariq là thành viên của hoàng gia Al Said Oman và tốt nghiệp năm 1979 của Chương trình Dịch vụ Đối ngoại của Đại học Oxford (FSP). Cha của Haitham là Tariq bin Taimur, con trai của Quốc vương Taimur bin Fealu. Anh trai Asa'ad bin Tariq bin Taimur al Said là Phó Thủ tướng.
Tham khảo
Khu liên hợp thể thao Atanasio Girardot

| broke_ground =
| opened = 19 tháng 3 năm 1953
| renovated = 2010–2011
| closed =
| demolished =
| owner = Thành phố Medellín
| operator = INDER Medellín
| surface = Cỏ
| architect = Jaime Castaño Escobar
| tenants = Atlético NacionalIndependiente Medellín
| construction_cost =
| former_names =
| seating_capacity = 45.943
}}

Khu liên hợp thể thao Atanasio Girardot (tên chính thức là Unidad Deportiva Atanasio Girardot) là một khu liên hợp thể thao nằm ở Medellín, Colombia. Khu liên hợp bao gồm Sân vận động Atanasio Girardot, Đấu trường Thể thao Medellín, Sân vận động Luis Alberto Villegas, và Sân vận động Alfonso Galvis Duque.

Sân vận động Atanasio Girardot
Sân vận động Atanasio Girardot là hiện đang được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá theo hai đội, Atlético Nacional và Independiente Medellín, hai trong số những câu lạc bộ bóng đá thành công và nổi tiếng nhất từ Colombia. Sân vận động được xây dựng vào năm 1953 và được cải tạo cho Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2011 tại Colombia với sức chứa 40.043. Sân vận động được đặt tên theo Atanasio Girardot, một nhà lãnh đạo cách mạng người Colombia đã chiến đấu bên cạnh Simón Bolívar.

Medellín Sports Coliseum

Medellin Sports Coliseum là một khu liên hợp gồm năm đấu trường thể thao: Guillermo Gaviria Correa Coliseum cho môn võ thuật, Jorge Valderrama Coliseum cho môn bóng ném, Jorge Hugo Giraldo Coliseum cho môn thể dục dụng cụ, Iván de Beodut Coliseum cho môn bóng rổ và Yesid Santos Coliseum cho môn bóng chuyền. Năm phòng tập thể dục được thiết kế bởi Giancarlo Mazzanti và Plan B Architects. Ba đấu trường đã được cải tạo và hai đấu trường mới được xây dựng trong 18 tháng và với 50 triệu $CO để chuẩn bị cho Đại hội Thể thao Nam Mỹ 2010. Thiết kế có đường viền mái dốc màu xanh lá cây lượn sóng và diện tích 493.000 feet vuông.

Buổi hòa nhạc
Sân vận động là nơi tổ chức các sự kiện âm nhạc quan trọng:

Tổ chức sự kiện thể thao

Sân vận động đã tổ chức nhiều sự kiện thể thao:
Cúp bóng đá Nam Mỹ 2001
Đại hội Thể thao Nam Mỹ 2010
Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2011

Xem thêm
Đấu trường Thể thao Medellín

Tham khảo
O. T. Fagbenle

| học vấn = Học viện Kịch nghệ Hoàng gia
| nghề nghiệp = Diễn viên, đạo diễn
| năm hoạt động = 2002–nay
| người thân = Temi Fagbenle Luti Fagbenle Daps
| website =
| nơi sinh = London, Anh
}}
Olatunde Olateju Olaolorun "O. T." Fagbenle (hay O-T) là nam diễn viên, đạo diễn, biên kịch người Anh Quốc.

Thời thơ ấu
Olatunde sinh ra ở thành phố London. Cha anh là ông Tunde Fagbenle, một nhà báo người Nigeria gốc Yoruba, còn mẹ anh là bà Ally Bedford, người Anh. Olatunde sống với mẹ, từ nhỏ anh đã chuyển tới Tây Ban Nha sống, cũng ở đây, anh học chơi kèn saxophone.

Sự nghiệp
Âm nhạc
Bên cạnh hoạt động diễn xuất, Fagbenle cũng là một nhạc sĩ, anh từng sáng tác và soạn nhạc cho phim Quarterlife (đài NBC).

Năm 2011, Fagbenle đồng sáng tác ca khúc "Storm" của nam ca sĩ Tyga (album mixtape Black Thoughts Vol. 2).

Danh sách phim
Điện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sự nghiệp điện ảnh của Keanu Reeves

Diễn viên người Canada Keanu Reeves đã xuất hiện trong các bộ phim điện ảnh, phim truyền hình và trò chơi điện tử. Anh xuất hiện lần đầu trong bộ phim ngắn One Step Away năm 1985. Năm sau, Reeves xuất hiện trong bộ phim tội phạm River's Edge và các phim truyền hình Babes in Toyland, Act of Vengeance và Brotherhood of Justice. Vai chính đầu tiên của anh là một thiếu niên đối diện với vụ tự tử của người bạn thân trong bộ phim truyền hình chính kịch Permanent Record năm 1988. Reeves tiếp tục với một vai phụ trong phim hài Parenthood của Ron Howard. Năm 1991, anh tham gia bộ phim hành động Point Break cùng với Patrick Swayze, phim hài khoa học viễn tưởng Bill & Ted's Bogus Journey và phim truyền hình chính kịch độc lập đã giúp Reeves nhận được sự tán dương rộng rãi từ các nhà phê bình, My own Private Idaho.

Anh cũng nhận được nhiều lời khen khi vào vai cảnh sát trong bộ phim hành động giật gân Speed (1994) với Sandra Bullock. Bộ phim đã trở thành một thành công về mặt thương mại. Sự nghiệp của anh có một bước ngoặt khi anh vào vai hacker máy tính Neo trong bộ phim khoa học viễn tưởng Ma trận (1999). Bộ phim là một thành công về mặt thương mại và được giới phê bình tán dương mạnh mẽ. Anh đã thể hiện lại vai diễn này trong các phần 2 và 3 của bộ phim (cùng 2003). Reeves đóng vai nhà trừ tà John Constantine trong Constantine và một nha sĩ trong bộ phim hài-chính kịch Thumbsucker (cùng 2005). Anh tái hợp với Bullock trong bộ phim chính kịch lãng mạn Ngôi nhà bên hồ (2006). Năm 2008, Reeves đóng vai người ngoài hành tinh Klaatu trong phim Ngày Trái Đất ngừng quay.

Reeves đóng vai một sát thủ và là vai chính trong phim hành động giật gân Sát thủ John Wick (2014), cũng là một thành công về thương mại và nhận được sự đón nhận tích cực từ các nhà phê bình. Anh cũng đóng vai chính trong các phần tiếp theo của bộ phim, Sát thủ John Wick: Phần 2 (2017) và Sát thủ John Wick: Phần 3 – Chuẩn bị chiến tranh (2019). Năm 2016, anh vào vai hồn ma của một diễn viên đóng thế trong bộ phim truyền hình Mỹ-Thụy Điển Swedish Dicks. Reeves lồng tiếng cho một đồ chơi trong phim hoạt hình Câu chuyện đồ chơi 4 (2019). Phim thu về hơn 1 tỷ đô la Mỹ tại phòng vé trên toàn cầu. Ngoài các vai chính, anh còn thủ vai châm biếm chính mình trong phim Always Be My Maybe trên Netflix.

Điện ảnh

Truyền hình

Trò chơi điện tử

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sân vận động El Campín

| broke_ground =
| opened = 10 tháng 8 năm 1938
| closed =
| renovated = 2010–2011
| demolished =
| owner = IDRD
| operator =
| surface = Cỏ
| cost = 25 triệu USD
| architect = Federico Leder Müller
| dimensions =
| tenants = Millonarios (1938–nay)Santa Fe (1952–nay)
| website =
}}

Sân vận động Nemesio Camacho (), thường được gọi là El Campín, là sân vận động chính của Bogotá, Colombia. Sân được khánh thành vào ngày 10 tháng 8 năm 1938 và hiện có sức chứa là 36.343 khán giả. Sân được đưa vào sử dụng như một sân vận động bóng đá vào khoảng năm 1946, đúng lúc tổ chức giải đấu cấp câu lạc bộ quốc gia đầu tiên. Sân được sử dụng làm địa điểm trận chung kết của Cúp bóng đá Nam Mỹ 2001, nơi đội tuyển Colombia đã lên ngôi vô địch Nam Mỹ sau khi đánh bại México với tỷ số 1–0. Sân vận động này là một trong tám sân vận động của Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2011 được tổ chức bởi Colombia và đã tổ chức lễ bế mạc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân vận động Nemesio Camacho "El Campín" tại Google Maps
Tiếng Anh California

Tiếng Anh California là phương ngữ tiếng Anh Mỹ được nói ở California. Là tiểu bang đông dân nhất và lớn thứ ba ở Hoa Kỳ, California rất đa dạng về mặt dân tộc, một yếu tố đã đóng góp cho sự phát triển không ngừng của tiếng Anh California.

Lịch sử
Ở khu vực hiện được gọi là California, tiếng Anh được nói lần đầu tiên với quy mô lớn trong thời cơn sốt vàng California (khoảng 1848 - 1850): Vào thời điểm đó, nhiều người nhập cư từ các khu vực phía đông của Hoa Kỳ cũng như những người nhập cư nói tiếng Anh từ Châu Âu. Cho đến Thế chiến thứ nhất, các phương ngữ và giọng khác nhau của người nhập cư ở California vẫn phản ánh mạnh mẽ nguồn gốc của họ. Sau Thế chiến I, đã có một dòng người nông dân đến từ Trung Tây Hoa Kỳ. Điều này là do điều kiện kinh tế khó khăn ở hàng trăm ngàn trang trại nhỏ hơn trong những năm 20 và 30 cũng như hạn hán tái diễn ở các bang thuộc miền Trung Tây Hoa Kỳ.

Âm vị học
Không giống như hầu hết các phương ngữ tiếng Anh Mỹ khác, tiếng Anh California có cách phát âm phi r tính (âm r như trong cork không được phát âm); điểm này giống với tiếng Anh Anh, Anh Úc và Anh New Zealand. Đồ thị sau đây cho thấy vị trí tương đối của nguyên âm đơn khi được nhấn trong tiếng Anh California. Đáng chú ý là sự vắng mặt của (nguyên âm trong caught, stalk, clawed, v.v.), vì nó đã hợp nhất hoàn toàn với âm (nguyên âm trong cot, stock, clod, v.v.) như ở hầu hết Tây Hoa Kỳ, cũng như tính mở tương đối của âm do sự thay đổi nguyên âm.200x200px200x200px

Từ vựng
Nhiều từ đã được vay mượn từ tiếng Tây Ban Nha. Nó thể hiện rõ ràng trong tên địa danh cũng như nhiều loại thực phẩm và công thức nấu ăn. Xu hướng này của tiếng Anh California phản ánh, một mặt, lịch sử đất nước Tây Ban Nha và Mexico trước năm 1848, cũng như thực tế là 36% dân cư cho mình là người gốc Tây Ban Nha hoặc La tinh.

Xem thêm

Tiếng Anh Chicano
Tiếng Anh của người Mỹ gốc Phi
Ngôn ngữ học xã hội
Spanglish
Valleyspeak

Tham khảo




Tài liệu

Vowels and Consonants: An Introduction to the Sounds of Languages. Peter Ladefoged, 2003. Blackwell Publishing.
Language in Society: An Introduction to Sociolinguistics. Suzanne Romaine, 2000. Oxford University Press.
How We Talk: American Regional English Today. Allan Metcalf, 2000. Houghton Mifflin.

Liên kết ngoài

PBS.org: "Do you speak American? − California English"
Stanford.edu: Penelope Eckert Bolg − Vowel Shifts
Phonological Atlas of North America
USC.edu: "A hella new specifier" — by Rachelle Waksler, discussing usage of "hella".
Binghamton.edu: "Word Up: Social Meanings of Slang in California Youth Culture" — by Mary Bucholtz Ph.D., UC Santa Barbara Department of Linguistics, includes discussion of "hella".
Chlothar I

Chlothar I (khoảng 497 &ndash; 29 tháng 11 năm 561) là một vị vua người Franks của triều đại Merowinger và là một trong bốn người con trai của Clovis I.

Cha của Chlothar, Clovis I, đã chia vương quốc cho bốn người con trai của ông. Vào năm 511, Clothar I được thừa hưởng hai vùng lãnh thổ rộng lớn trên bờ biển phía Tây của Francia, cách nhau bởi vùng đất của người anh em Childebert I là Vương quốc Paris. Chlothar đã dành phần lớn cuộc đời của mình trong cuộc chiến tranh nhằm mở rộng lãnh thổ của mình với người thân và các vương quốc lân cận khắp nơi.

Anh em của ông đã né tránh hoàn toàn các cuộc chiến tranh bằng cách hợp tác với các cuộc tấn công của ông vào các vùng đất lân cận hoặc bằng cách xâm chiếm các vùng đất khi những lãnh chúa ở đó chết đi. Chiến lợi phẩm đã được chia sẻ giữa các anh em tham chiến. Đến cuối đời, Chlothar thống nhất được Francia bằng cách sống thọ hơn anh em của mình và chiếm giữ lãnh thổ của họ sau khi họ chết. Nhưng sau cái chết của ông, Vương quốc Franks lại một lần nữa bị chia rẽ giữa bốn người con trai còn sống của ông. Con trai thứ năm của ông đã nổi loạn và bị giết cùng với cả gia đình.

Cha của Chlothar, Clovis I, đã chuyển sang Cơ đốc giáo Nicene, nhưng Chlothar, giống như những người Merovinger khác, đã không nghĩ rằng học thuyết Kitô giáo về chế độ một vợ một chồng được mong đợi từ hoàng gia: ông có năm người vợ, hơn nữa là vì mục đích chính trị, hơn là cho động cơ cá nhân. Mặc dù bị xúi giục của các bà vợ, ông đã đưa tiền cho một số tòa nhà giáo hội mới, ông là một Kitô hữu không nhiệt tình và đã thành công trong việc đưa ra các loại thuế đối với tài sản của giáo hội.

Chú thích

Tham khảo
Cephalopholis aurantia

Serranus analis
Serranus rufus
Epinephelus miltostigma
Cephalopholis indelebilis
Cephalopholis obtusauris
}}}}
Cephalopholis aurantia là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Từ nguyên
Từ định danh trong tiếng Latinh có nghĩa là "màu cam", hàm ý đề cập đến màu sắc của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. aurantia được phân bố rộng khắp vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ bờ biển Đông Phi trải dài về phía đông đến quần đảo Pitcairn, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xa về phía nam đến Úc và đảo Rapa Iti; C. aurantia cũng được ghi nhận tại quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

C. aurantia sống trên các rạn viền bờ ở độ sâu khoảng từ 40–300 m, nhưng thường được ghi nhận trong khoảng 100–250 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. aurantia là 30&nbsp;cm.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Thương mại
C. aurantia không phải là loài được nhắm mục tiêu trong ngành ngư nghiệp, thường vô tình mắc vào dây câu ở vùng nước sâu.

Tham khảo
Mô đun:Location map/data/Thái Lan

return {
name = 'Thái Lan',
top = 20.6,
bottom = 5.4,
left = 97.1,
right = 106.0,
defaultscale = 0.6,
image = 'Thailand adm location map.svg',
image1 = 'Thailand relief location map.svg'
}
Cephalopholis cyanostigma

Cephalopholis kendalli
Serranus boelang
}}}}
Cephalopholis cyanostigma là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Từ nguyên
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: kuáneos (κυάνεος; "xanh lam sẫm") và stígma (στίγμα; "vệt đốm"), hàm ý đề cập đến các đốm màu xanh óng phủ khắp cơ thể loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ bán đảo Mã Lai và đảo Sumatra, C. cyanostigma được phân bố rộng khắp vùng biển các nước Đông Nam Á (gồm cả đảo New Guinea), trải dài về phía đông đến Palau và quần đảo Solomon, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan, xa về phía nam đến Úc và biển San Hô. Ở Việt Nam, C. cyanostigma mới chỉ được ghi nhận tại quần đảo An Thới (Phú Quốc, Kiên Giang).

C. cyanostigma sống tập trung ở những khu vực nhiều san hô phát triển trên các rạn viền bờ và trong các thảm cỏ biển ở độ sâu đến ít nhất là 50 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. cyanostigma là 40 cm.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số vảy đường bên: 47–49.

Sinh học
Thức ăn của C. cyanostigma là những loài cá nhỏ hơn và động vật giáp xác.

Thương mại
C. cyanostigma không phải loài được nhắm mục tiêu thương mại trong ngành ngư nghiệp, chủ yếu được đánh bắt thủ công.

Tham khảo
Xung Chiêu Vương

Xung Chiêu Vương (chữ Hán:沖昭王) là thụy hiệu được truy tặng của một số vị hoàng tử chết trẻ thời Lưỡng Tống trong lịch sử các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Danh sách
Bắc Tống Hán Xung Chiêu Vương Triệu Thung (truy tặng)
Nam Tống Kỳ Xung Chiêu Vương Triệu Duy (truy tặng)
Xem thêm
Xung Vương
Xung Huệ Vương
Chiêu Vương
Hiếu Chiêu vương
Văn Chiêu Vương
Cảnh Chiêu vương
Sở Chiêu Vương
Tần Chiêu vương
Chu Chiêu Vương
Yên Chiêu Vương
Vũ Chiêu vương
Xung Tĩnh Vương

Xung Tĩnh Vương (chữ Hán:沖靖王) là thụy hiệu được truy tặng của một số vị hoàng tử chết yểu thời Nam Tống trong lịch sử các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Danh sách
Túc Xung Tĩnh Vương Triệu Bành (có thụy hiệu khác là Xung Chất Vương)
Kỳ Xung Tĩnh Vương Triệu Hoàng
Xem thêm
Xung Mục Vương
Xung Huệ Vương
Xung Vương
Tĩnh Vương
Hiếu Tĩnh Vương
Hi Tĩnh Vương
Ninh Tĩnh vương
Vũ Tĩnh Vương
Chiêu Tĩnh Vương
Tuyên Tĩnh vương
Cung Tĩnh Vương
Quảng Đức Tĩnh Vương
Cá mú vân sóng

}}
Cá mú vân sóng, danh pháp là Cephalopholis formosa, là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1812.

Từ nguyên
Tính từ định danh formosa trong tiếng Latinh có nghĩa là "xinh đẹp", hàm ý có lẽ đề cập đến các vân sọc màu xanh lam trên thân loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Lakshadweep vá bờ biển Ấn Độ, cá mú vân sóng trải dài về phía đông đến vùng biển các nước Đông Nam Á, ngược lên phía bắc đến Nam Nhật Bản, giới hạn phía nam đến bờ bắc Tây Úc.

Sự xuất hiện của cá mú vân sóng đã được ghi nhận ở vịnh Ba Tư, tuy nhiên báo cáo này lại không có hình chụp mẫu vật. Trong danh mục các loài cá mú của Parenti và Randall (2020) thì không thấy đề cập đến vùng biển này trong khu vực phân bố của cá mú vân sóng. Các tác giả cũng lưu ý rằng, cá mú vân sóng thường bị nhầm lẫn với cá mú than (C. boenak).

Ở Việt Nam, cá mú vân sóng được ghi nhận tại quần đảo Hoàng Sa; hòn Mê (Thanh Hóa); Đà Nẵng; vịnh Vân Phong (Khánh Hòa) và quần đảo An Thới (Kiên Giang).

Cá mú vân sóng sống trên các rạn viền bờ có nền đáy bùn hoặc san hô chết ở độ sâu đến ít nhất là 30 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá mú vân sóng là 34 cm.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 15–17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 7–8; Số tia vây ở vây ngực: 16–18; Số vảy đường bên: 47–51.

Lai tạp
Trong hai lần vào năm 2014 và 2020, người ta nhìn thấy những con cá mú có kiểu hình bất thường ở Djibouti. Qua quan sát thực địa, những con cá mú kể trên có kiểu hình tương đồng với cá mú vân sóng, tuy nhiên lại mang thêm một số đặc điểm của Cephalopholis oligosticta (như vây đuôi và vây lưng có thêm đốm xanh, vệt sọc xanh trên mõm ngay trước mắt).

Cá mú vân sóng chưa từng được ghi nhận ở khu vực Biển Đỏ trước đó, nên có hai giả thuyết được đặt ra: cá mú vân sóng thực sự có mặt ở Biển Đỏ nhưng hiếm thấy, đã tạp giao với C. oligosticta (loài đặc hữu của Biển Đỏ), hoặc cả hai loài này đã lang thang đến một vị trí nào đó trong biển Ả Rập và tạp giao với nhau, cá bột sau đó theo hải lưu mà trôi dạt đến Djibouti.

Tham khảo
Thần kinh trên vai

Thần kinh trên vai (tiếng Anh: Suprascapular nerve; tiếng Pháp: Le nerf supra-scapulaire) là thần kinh phát sinh từ đám rối cánh tay, chi phối các cơ bám vào xương vai, cụ thể là cơ trên gai và cơ dưới gai.

Cấu trúc
Thần kinh trên vai phát sinh từ thân trên đám rối cánh tay, do sự kết hợp giữa nhánh bụng của thần kinh sống cổ 5 và 6 (C5, C6). Sau khi phân nhánh từ thân trên, thần kinh đi qua tam giác cổ sau song song với bụng dưới cơ hai bụng và chui vào sâu đến cơ thang. Sau đó, nó chạy dọc theo bờ trên của xương vai, đi qua rãnh trên vai, dưới dây chằng ngang trên của xương vai (dây chằng quạ) và đi vào hố trên gai. Sau đó thần kinh đi dưới cơ trên gai, và đi thành hình một đường cong xung quanh bờ trong (phía cột sống) xương vai qua khuyết xương vai (còn gọi là khuyết trên vai, khuyết quạ) vào hố dưới gai.

Chức năng
Thần kinh trên vai là thần kinh ngoại biên hỗn hợp, chứa các sợi vận động và cảm giác.

Chi phối vận động

cơ trên gai
cơ dưới gai (sợi đi qua khuyết xương vai)

Chi phối cảm giác

khớp cùng đòn (Acromioclavicular join)
khớp vai

Trong hố trên gai thần kinh phân ra hai nhánh đến cơ trên gai và trong hố dưới gai thần kinh phân ra hai nhánh đến cơ dưới gai.

Ý nghĩa lâm sàng

Tê liệt vai trên, đau lưng, giạng và xoay ngoài của xương cánh tay, liệt cơ trên gai và cơ dưới gai.

Cơ trên gai giúp giạng cánh tay 0°-15°. Cơ dưới gai hỗ trợ xương cánh tay xoay ngoài.

Hình ảnh bổ sung

Tập tin:Gray810.png|Thần kinh trên vai và thần kinh nách ở tay phải. Nhìn từ phía sau.
Tập tin:Brachial plexus color (vi).svg|Đám rối cánh tay

liên kết ngoài



Tham khảo

;Sách
Thần kinh dưới đòn

Thần kinh dưới đòn (tiếng Anh: Subclavian nerve) là một sợi thần kinh nhỏ, phát sinh từ nhánh bụng của thần kinh sống cổ 5 và 6 (C5, C6). Nguyên ủy này được gọi là điểm Erb.

Thần kinh dưới đòn xuống đến cơ dưới đòn, đi phía trước phần thứ ba của động mạch dưới đòn và thân trên của đám rối cánh tay, và thường có một nhánh nối với thần kinh hoành.

Hình ảnh bổ sung

Tập tin:Gray809.png|Đám rối cánh tay phải, nhìn từ dưới và trước.

Tham khảo

;Sách

Liên kết ngoài
Thần kinh dưới vai trên

Thần kinh dưới vai trên (tiếng Anh: upper subscapular nerve) đi đến, chi phối phần trên của cơ dưới vai, thường có hai nhánh. Thần kinh có nguyên ủy từ C5, C6 và nhánh lưng của đám rối cánh tay.

Hình ảnh bổ sung

Tập tin:Brachial plexus.svg|Đám rối cánh tay
Tập tin:Gray809.png|Đám rối cánh tay phải. Nhìn từ dưới trước.

Tham khảo

;Sách
Thần kinh ngực lưng

Thần kinh ngực lưng (tiếng Anh: thoracodorsal nerve) là thần kinh chi phối cơ lưng rộng.

Thần kinh phát sinh từ đám rối cánh tay, do sự kết hợp giữa nhánh bụng thần kinh sống cổ 6, 7, 8 (C6-C8). Thần kinh có nguồn gốc từ nhánh bụng, mặc dù cơ chi phối lại nằm ở lưng (cơ lưng rộng). Thần kinh ngực lưng là một nhánh của bó sau đám rối cánh tay.

Thần kinh xuất phát từ động mạch dưới đòn, dọc the bờ sau của nách đến cơ lưng rộng, cho các sợi đến toàn bộ cơ.

Đôi khi phẫu thuật viên trích một phần cơ lưng rộng để cấy ghép vào tim nhằm tăng tâm thu (augmentation of systole) trong trường hợp bệnh nhân suy tim.

Hình ảnh bổ sung

Tập tin:Brachial plexus.svg|Đám rối cánh tay
Tập tin:Gray809.png|Đám rối cánh tay phải. Nhìn từ dưới trước.

Tham khảo

;Sách

Liên kết ngoài

Video mổ xẻ của Superficial Back cho thấy dây thần kinh ngực
- "Các phân khu chính và nhánh thần kinh tận của đám rối cánh tay."
Thần kinh ngực lưng - Giải phẫu BlueLink - Trường Y Đại học Michigan
Mô đun:Location map/data/Thailand Chiang Mai Province

return {
name = 'Chiang Mai (tỉnh)',
top = 20.1480,
bottom = 17.2099135,
left = 97.9765,
right = 99.5714,
image = 'Transportation Map focusing Chiang Mai Province No label 01.png'
}
Cephalopholis hemistiktos

}}
Cephalopholis hemistiktos là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

Từ nguyên
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: hēmi (ἡμι; "một nửa") và stiktós (στικτός; "lốm đốm"), hàm ý có lẽ là đề cập đến các chấm màu xanh óng tập trung nhiều ở vùng dưới đầu và thân dưới của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. hemistiktos có phân bố giới hạn ở vùng biển Tây Bắc Ấn Độ Dương, từ Biển Đỏ dọc theo bán đảo Ả Rập (trừ bờ biển đông nam) ngược lên vịnh Ba Tư ở phía bắc, qua phía đông đến Pakistan, giới hạn phía nam đến đảo Socotra (Yemen).

Kết quả phân tích di truyền cho thấy có sự khác biệt đáng kể trong kiểu gen giữa quần thể C. hemistiktos Biển Đỏ-vịnh Aden so với quần thể vịnh Oman-vịnh Ba Tư. Một rào cản ở biển Ả Rập đã ngăn cản sự phân tán cá bột khiến quần thể C. hemistiktos ở hai khu vực này đã bị cô lập trong hơn 800.000 năm.

Ở đảo Malta, một cá thể được Deidun và cộng sự (2011) xác định là Cephalopholis taeniops dựa vào một đoạn phim, với các đặc điểm nhận dạng là vây ngực có viền vàng ở rìa, chấm xanh chỉ giới hạn ở thân dưới và dưới đầu, và không có vệt xanh dưới mắt. Những đặc điểm này không hoàn toàn khớp với C. taeniops, mà phù hợp với C. hemistiktos. Evans và Schembri (2017) sau đó đã đính chính lại điều này, do đó đây là ghi nhận đầu tiên của C. hemistiktos ở Malta (nhiều khả năng là cá cảnh được thả ra biển).

C. hemistiktos sống trên các rạn san hô ở độ sâu đến ít nhất là 55 m.

Mô tả
Nhìn chung, C. hemistiktos Biển Đỏ-Aden có kích thước nhỏ hơn so với C. hemistiktos Oman-Ba Tư (tổng chiều dài lớn nhất lần lượt là 24&nbsp;cm và 46&nbsp;cm).

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 14–15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–9; Số tia vây ở vây ngực: 16–19; Số vảy đường bên: 47–52.

Sinh học
Thức ăn của C. hemistiktos gồm những loài cá nhỏ hơn và động vật giáp xác.

Thương mại
Ở khu vực Biển Đỏ, C. hemistiktos nhìn chung không phải loài được nhắm mục tiêu thương mại do kích thước nhỏ, ngược lại, ở vịnh Oman và Ba Tư, C. hemistiktos có kích thước lớn hơn và được nhắm mục tiêu trong nghề cá thương mại.

Tham khảo
Cephalopholis leopardus

Serranus spilurus
Serranus homfrayi
Epinephelus urodelops
}}}}
Cephalopholis leopardus là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

Từ nguyên
Danh từ định danh leopardus trong tiếng Latinh có nghĩa là "con báo", hàm ý đề cập đến những đốm màu đỏ cam trên đầu và thân của loài cá này, được Lacépède so sánh là “bắt chước màu sắc của báo hoa mai”.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. leopardus có phân bố rộng rãi ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Đông Phi trải dài về phía đông đến quần đảo Mariana, quần đảo Line và quần đảo Marquises, ngược lên phía bắc đến Nhật Bản, xa về phía nam đến Úc, Nouvelle-Calédonie và Tonga. Tại Việt Nam, C. leopardus được ghi nhận tại cù lao Chàm và dọc theo bờ biển Quảng Nam.

C. leopardus ưa sống ở những khu vực giàu san hô trên rạn viền bờ và trong vũng thủy triều ở độ sâu đến ít nhất là 40 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. leopardus là 24&nbsp;cm.

Sinh học
Thức ăn của C. leopardus là các loài cá nhỏ và và động vật giáp xác. Như những loài cá mú cỡ nhỏ khác, C. leopardus thường ẩn mình trong các hang hốc của rạn san hô, và đây cũng là một trong những loài cá mú nhỏ nhất được biết đến.

Thương mại
Do có kích thước nhỏ mà C. leopardus không phải là loài được nhắm mục tiêu đánh bắt, chủ yếu được đánh bắt trong nghề cá thủ công.

Tham khảo
Cephalopholis nigri

Serranus lineoocellatus
}}
Cephalopholis nigri là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1859.

Từ nguyên
Từ định danh được đặt theo tên của sông Niger, nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập ở khu vực cửa sông.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. nigri được phân bố dọc theo bờ biển Tây Phi, từ Sénégal trải dài về phía nam đến Angola, bao gồm quần đảo Canaria, Madeira, São Tomé và Príncipe ở ngoài khơi Đông Đại Tây Dương. C. nigri đã theo hải lưu tiến vào Địa Trung Hải, khi một cá thể lần đầu tiên được ghi nhận tại đảo Malta.

C. nigri thường được tìm thấy ở vùng nước lợ như đầm phá và cửa sông, trên nền đáy bùn, cát và đá, độ sâu đến ít nhất là 100 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. nigri là 30 cm.

Sinh học
Thức ăn của C. nigri chủ yếu là các loài cá nhỏ và động vật giáp xác.

Thương mại
C. nigri chủ yếu được đánh bắt thủ công, không có giá trị thương mại quan trọng.

Tham khảo
Coronaviridae

Coronaviridae là một họ virus trong bộ Nidovirales. Một số loài của chúng gây ra các bệnh rất khác nhau ở các động vật có xương sống khác nhau như động vật có vú, chim và cá. Virus corona có tính biến đổi cao về mặt di truyền và một số loài vi rút riêng lẻ đồng gia huy lây nhiễm nhiều loài vật chủ bằng cách vượt qua hàng rào loài ngăn cản. Việc vượt chuyển như vậy đã dẫn đến truyền nhiễm ở con người, trong số đó có virus SARS (SARS-CoV) - tác nhân gây ra dịch SARS 2002–2003 – và virus MERS (MERS-CoV), gây ra dịch MERS xuất hiện vào năm 2012.

Một bệnh viêm phổi cấp tính được quan sát tại thành phố Vũ Hán của Trung Quốc vào khoảng cuối năm 2019, đầu năm 2020 đã được xác định là do một loại virus corona mới chưa được biết đến trước đó, nay đã được đặt tên chính thức là virus SARS 2 (SARS-CoV-2).

Các loài coronavirus ở người đặc biệt quan trọng là mầm bệnh gây ra nhiễm trùng đường hô hấp nhẹ (cảm lạnh) đến hội chứng hô hấp cấp tính nặng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Riqui Puig

| birth_place = Matadepera, Tây Ban Nha
| birth_date =
| position = Tiền vệ
| height = 1,69 m
| currentclub = LA Galaxy
| clubnumber = 6
| youthyears1 = 2008–2013
| youthclubs1 = Jàbac Terrassa
| youthyears2 = 2013–2018
| youthclubs2 = Barcelona
| years1 = 2018–2020
| clubs1 = Barcelona B
| caps1 = 56
| goals1 = 2
| years2 = 2018–2022
| clubs2 = Barcelona
| caps2 = 42
| goals2 = 2
| years3 = 2022–
| clubs3 = LA Galaxy
| caps3 = 31
| goals3 = 6
| nationalyears1 = 2020–2021
| nationalteam1 = U-21 Tây Ban Nha
| nationalcaps1 = 4
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2019–
| nationalteam2 = Catalunya
| nationalcaps2 = 2
| nationalgoals2 = 0
| club-update = ngày 22 tháng 5 năm 2022
| nationalteam-update = ngày 30 tháng 3 năm 2021
}} Ricard "Riqui" Puig Martí (; sinh ngày 13 tháng 8 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha đang chơi ở vị trí tiền vệ trung tâm cho LA Galaxy tại Major League Soccer.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Sinh ra ở Matadepera, Barcelona, Catalonia, Puig gia nhập hệ thống trẻ của FC Barcelona vào năm 2013, từ UFB Jàbac Terrassa. Sau khi hoàn thành lò đào tạo trẻ, anh ấy đã ra mắt cao cấp với dự bị vào ngày 24 tháng 2 năm 2018, vào sân từ ghế dự bị trong hiệp hai thay cho Marcus_McGuane trong trận hòa trên sân nhà 1-1 với Gimnàstic de Tarragona tại chức vô địch Segunda División.

Vào ngày 5 tháng 12 năm 2018, Puig được đôn lên đội một với tư cách cầu thủ chuyên nghiệp trong trận đấu với Cultural Leonesa chiến thắng trên sân nhà 4-1 tại Copa Del Rey,anh đã vào sân ở phút 55 và kiến tạo bàn thắng thứ 4. Anh kể lại lần ra mắt đầu tiên của mình không khác gì một giấc mơ.

Puig ra mắt La Liga vào ngày 13 tháng 4 năm 2019, Trong trận hòa 0-0 với Huesca, và chơi 67 phút. Anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Barça B vào ngày 14 tháng 9, bàn thứ hai trong trận hòa 2-2 trên sân nhà trước AE Prat.

Vào ngày 6 tháng 10 năm 2020, Puig được thăng lên đội một, được trao chiếc áo số 12 mà trước đó đã mặc bởi Rafinha.

Vào ngày 13 tháng 1 năm 2021, Puig ghi bàn thắng quyết định trong loạt sút luân lưu (Barcelona thắng 3–2) sau khi bị Real Sociedad cầm hòa với tỷ số 1–1 vào cuối hiệp phụ trong Bán kết Siêu cúp Tây Ban Nha. Vào ngày 24 tháng 1, Puig ghi bàn thắng đầu tiên cho đội đầu tiên trong chiến thắng 2–0 trên sân khách ở La Liga trước Elche, khi anh đánh đầu trong bàn thắng thứ hai của Barcelona từ một pha kiến tạo của Frenkie de Jong.

Cuộc sống cá nhân
Cha của Puig, Carles, cũng là một cầu thủ bóng đá. Một hậu vệ trái, ông dành toàn bộ sự nghiệp của mình để thi đấu cho Terrassa FC.

Danh hiệu
Câu lạc bộ
Barcelona B
UEFA Youth League: 2017–18

Barcelona
La Liga: 2018–19
Copa del Rey: 2020–21

LA Galaxy
MLS Cup: 2024
Western Conference (MLS): 2024

Cá nhân
MLS Best XI: 2024
MLS All-Star: 2023, 2024

Chú thích

Tham khảo
Lôi Tự

Lôi Tự (; ? - 209?) là tướng lĩnh dưới trướng quân phiệt Lưu Bị thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Lôi Tự và Lôi Bạc có thể là một người hoặc là hai người khác nhau.

Cuộc đời
Lôi Tự quê ở quận Lư Giang, Dương Châu, vốn là tướng của Viên Thuật.

Năm 200, các tướng cũ của Viên Thuật là Trần Lan, Lôi Tự cùng Mai Càn dựa vào nơi hiểm yếu ở Lư Giang chống lại Tào Tháo. Tào Tháo phải phái Lưu Phức làm Thứ sử Dương Châu để phòng ngự.

Năm 208, Tào Tháo thua trận Xích Bích, Trần Lan, Mai Thành nổi dậy, chiếm lĩnh huyện Lục. Năm 209, Tào Tháo sai Vu Cấm, Tang Bá thảo phạt Mai Thành, Trương Liêu cùng Ngưu Cái, Trương Cáp thảo phạt Trần Lan, chặn đánh viện quân do Hàn Đương chỉ huy. Thành, Lan đều bị chém đầu.

Cùng năm, Lôi Tự thấy Trần Lan, Mai Thành thất bại, liền mang theo bộ hạ mấy vạn người đến nhờ cậy Kinh Nam Lưu Bị, được phong làm thiên tướng quân. Không lâu sau, Tào Tháo phái Hạ Hầu Uyên dẫn quân đến đánh bại Lôi Tự. Từ đây không còn ghi chép.

Trong văn hóa
Lôi Tự không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo
Phạm Diệp, Hậu Hán thư.
Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
Tư Mã Quang, Tư trị thông giám.

Chú thích
Tiếng Đức Swabia

|iso3=swg|mapcaption=Các khu vực nói phương ngữ Alemanni |map=Alemannic-Dialects-Map-English.svg|script=chữ Latinh (bảng kí tự tiếng Đức)|fam4=Đức cao địa|nativename=Schwäbisch|fam3=German Tây|fam2=German|familycolor=Indo-European|ref=e18|date=2006|speakers=|states=Đức Các phương ngữ của dân cư Swabia Danube ở Hungary, Nam Tư cũ và Romania chỉ là tiếng Swabia trên danh nghĩa và có thể được truy nguyên không chỉ đến tiếng Swabia mà còn đến các phương ngữ Franken, Bayern và Hesse, với mức độ ảnh hưởng của các phương ngữ ban đầu khác nhau tuỳ theo khu vực.

Mô tả
Tiếng Swabia có thể khó hiểu đối với người nói tiếng Đức chuẩn do khác biệt về cách phát âm và khác nhau chút ít về ngữ pháp và từ vựng. Ví dụ, từ tiếng Đức chuẩn cho "mứt dâu" là Erdbeermarmelade, trong khi ở Swabia, nó được gọi là Bräschdlingsgsälz.

Phân loại và biến thể
Tiếng Swabia được phân loại là một phương ngữ tiếng Alemanni, một trong hai nhóm phương ngữ Thượng Đức (cái còn lại là tiếng tiếng Bayern). Mã ngôn ngữ ISO 639-3 cho tiếng Swabia là swg.

Phương ngữ Swabia bao gồm nhiều phương ngữ con, mỗi phương ngữ con có các biến thể riêng. Những phương ngữ con này có thể được phân loại theo tuỳ theo việc dạng phân từ quá khứ của từ 'sein' (to be) là gwäa hay gsei. Nhóm Gsei gần với các phương ngữ Alemanni khác, chẳng hạn như tiếng Đức Thụy Sĩ. Nó có thể được chia thành Swabia Đông Nam, Swabia Tây và Swabia Trung.

Trong phương tiện truyền thông đại chúng
[[Tập tin:Wirkoennenalles.svg|nhỏ|250x250px|Một tấm biển dịch ra là: "Chúng ta có thể làm mọi thứ. Ngoại trừ [nói] tiếng Đức chuẩn."]]
Phòng Thương mại bang Baden-Württemberg đưa ra một chiến dịch quảng bá với khẩu hiệu "Wir können alles. Außer Hochdeutsch." Có nghĩa là "Chúng ta có thể [làm] mọi thứ. Ngoại trừ [nói] tiếng Đức chuẩn" để thúc đẩy niềm tự hào của người Swabia về phương ngữ và thành tựu công nghiệp của họ. Tuy nhiên, nó đã thất bại trong việc gây ấn tượng với người Đức Bắc và Baden láng giềng. Dominik Kuhn (Dodokay) trở nên nổi tiếng ở Đức với các video fandub tiếng Swabia, lồng tiếng cho Barack Obama (cùng một số người khác) bằng giọng phương ngữ Đức với lời thoại sửa đổi.

Chú thích

Tham khảo

Văn liệu



Liên kết ngoài
Các bài viết bằng tiếng Swabia trên Wikipedia tiếng Đức Thụy Sĩ/Alemanni

The Swabian-English dictionary
Die Welt auf Schwäbisch - Best of Obama - Vollversammlung der Eigentümer Wilhelmstr. 48
"Harald Schmidt Sprachkurs Schwäbisch" Parody
Sprecherdemo: Dialekt schwäbisch Helen Lutz
Nguyễn Bạch Đằng

Nguyễn Bạch Đằng là một tướng lĩnh của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam với quân hàm Thiếu tướng. Ông hiện giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an Việt Nam.
Tiểu sử
Nguyễn Bạch Đằng từng là nghiên cứu sinh tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ngày 17 tháng 9 năm 2010, Thượng tá Nguyễn Bạch Đằng, Trưởng phòng PB11, Công an tỉnh Sóc Trăng, được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng do "đã có thành tích trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu từ năm 2005 đến năm 2009, góp phần vào sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội và Bảo vệ Tổ quốc".

Ngày 26 tháng 10 năm 2016, Đại tá Nguyễn Bạch Đằng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Sóc Trăng, nhận được quyết định luân chuẩn đến giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục hướng dẫn tạm giam, tạm giữ thuộc Tổng cục Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp, Bộ Công an.

Từ tháng 5 năm 2017 đến tháng 3 năm 2018, Nguyễn Bạch Đằng là Đại tá, Phó Cục trưởng Cục An ninh Chính trị nội bộ (A83) thuộc Tổng cục An ninh, Bộ Công an Việt Nam.

Tháng 1 năm 2020, Nguyễn Bạch Đằng là Thiếu tướng, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an.

Lịch sử thụ phong quân hàm

Tham khảo
Vasuki

| parents=Kadru, Kashyap
| siblings=Manasa, Shesha
| symbols=Nagamani
}}

Vāsuki là một vị vua rắn trong tôn giáo Ấn giáo và Phật giáo, và được mô tả là có một viên đá quý tên là Nagamani trên đầu. Manasa, một naga khác, là em gái của Vasuki. Vāsuki là con rắn của thần Shiva. Vua rắn này được biết đến ở Trung Quốc và thần thoại Nhật Bản như là một trong "tám Vua rồng" (八大龍王 Hán-Việt: Bát Đại Long Vương; bính âm: Bada Longwang; Nhật Bản: Hachidai Ryūō), giữa Nanda (Nāgarāja), Đại Đức Upananda, Sagara (Shakara), Takshaka, Balavan, Anavatapta và Utpala.

Truyền thuyết
Vāsuki nổi tiếng khi cuộn quanh cổ Shiva, người đã ban phước và coi Vasuki như một vật trang trí.

Vāsuki đã tham gia vào sự kiện Samudra madanam bằng cách cho phép cả chư thiên và các thiên thần trói buộc nó với Núi Mandara, để họ có thể sử dụng nó như một sợi dây thừng để lấy amṛutam từ đại dương sữa. Vasuki cũng được đề cập đến trong kinh điển Ấn Độ giáo khác, như Ramayana và Mahabharata.

Trong thần thoại Phật giáo, Vāsuki và các vị vua Nāga khác xuất hiện trong khán giả cho nhiều bài giảng của Phật Gautama. Nhiệm vụ của các vị vua Nāga bao gồm lãnh đạo các nāgas trong việc bảo vệ và tôn thờ Đức Phật, cũng như bảo vệ những chúng sinh giác ngộ khác.

Linh mục Naga của Vāsuki là Tatig Naga. Nagamani

Hậu duệ
Vāsuka / Vāsuca (hay Vāsuki) là tên của một gia tộc Nair và pedireddla ở gần Mannaraala ở Kerala và cũng là quận Visakha ở Andhra Pradesh. Họ cho rằng tổ tiên của họ là những con rắn Nāga đã bị phá hủy khi Rừng Khandava (Delhi ngày nay) bị đốt cháy và bị phá hủy bởi Krishna và Pandavas để mở đường cho thủ đô Indraprastha của họ.

Xem thêm
Tục thờ rắn
Naga

Tham khảo
Robert Caspary

|birth_place=Königsberg|death_date=|death_place=Königsberg}}
Johann Xaver Robert Caspary (1818 - 1887) là nhà khoa học người Đức, chuyên nghiên cứu về thực vật học, thường được gọi là Robert Caspary (tiếng Anh: /kæsˈpɑri/, tiếng Việt thường đọc: cas-pa-ri). Ông được nhắc tới vì các cống hiến trong nghiên cứu giải phẫu học thực vật (phytotomy), nhất là một cấu trúc nội bì của thực vật được đặt theo tên ông là đai Caspari.

Tiểu sử
Robert Caspary sinh ngày 29 tháng 1 năm 1818 tại vùng Königsberg thuộc Phổ (nước Đức hiện nay).
Thời sinh viên, Caspary học thần học và triết học ở trường Đại học Königsberg. Sau khi hoàn thành việc học tập ở đây, Caspary làm gia sư, rồi quyết định học ngành khoa học tự nhiên tại trường Đại học Bon. Ở đây, ông chịu ảnh hưởng của nhà động vật học Georg August Goldfuss, nhà thiên văn học Friedrich Wilhelm August Argelander và nhà thực vật học Ludolph Christian Treviranus.
Năm 1851, ông được cấp bằng tiến sĩ, trở thành giảng viên tại Đại học tổng hợp Berlin, cộng tác chặt chẽ với Alexander Braun. Sau đó, Caspary chuyển sang Anh tập trung nghiên cứu về tảo biển và tảo nước ngọt.
phải|nhỏ|267x267px|Lăng mộ của Robert Caspary ở Koenigsberg
Năm 1859, ông trở lại trường Đại học Königsberg nhưng lần này với tư cách là giáo sư thực vật học và làm giám đốc của vườn thực vật. Các nghiên cứu của ông chủ yếu chuyên về thực vật thủy sinh, nhất là các nghiên cứu có hệ thống về Nymphaeaceae (họ hoa súng).
Ông mất ngày 18 tháng 9 năm 1887, thọ 69 tuổi, được an táng ở Koenigsberg.

Tác phẩm chọn lọc
De nectariis (Phấn hoa) - 1848.

Nguồn trích dẫn