Viện trợ quân sự cho Ukraina trong cuộc chiến Nga-Ukraina

Viện trợ quân sự cho Ukraina trong cuộc chiến Nga-Ukraina (Military aid to Ukraine during the Russo-Ukrainian War) từ các quốc gia bên ngoài đã đóng một vai trò cực kỳ quan trọng, mang tính quyết định đối với khả năng phòng thủ và phản công của Ukraina trong cuộc chiến tiêu hao với quân Nga. Một liên minh gồm hơn 50 quốc gia, do Hoa Kỳ dẫn đầu thông qua cơ chế Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraina (còn gọi là "định dạng Ramstein") đã cung cấp một lượng lớn vũ khí, đạn dược, khí tài, trang thiết bị và huấn luyện quân sự, chỉ huy, điều phối tác chiến chưa từng có để Ukraina đương đầu với Nga trong một cuộc chiến khốc liệt nhất châu Âu kể từ thời Thế chiến II. Chính phủ Nga đe dọa sẽ trả đũa các nước cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine và nói rằng điều đó có nghĩa là NATO đang tiến hành một "cuộc chiến ủy nhiệm" chống lại Nga. Tuy nhiên, chính phủ Nga đã không thực hiện được các lời đe dọa của mình, mặc dù hầu hết các "lằn ranh đỏ" của Nga vạch ra đều đã bị vượt qua. Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết nếu viện trợ quân sự bị cắt đứt thì Ukraina sẽ không thể trụ được lâu. Vào tháng 12 năm 2023, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế đã viết rằng nếu Hoa Kỳ ngừng gửi viện trợ quân sự, thì các quốc gia Châu Âu cũng sẽ không thể cung cấp đủ để ngăn chặn tiền tuyến của Ukraina sụp đổ.

Tổng số
Tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2025, Ukraina đã nhận được khoảng 64,6 tỷ euro (75 tỷ đô la Mỹ) viện trợ quân sự từ Hoa Kỳ và khoảng 84,7 tỷ euro (99 tỷ đô la Mỹ) từ các đồng minh quốc tế khác, chủ yếu thông qua việc rút bớt các kho dự trữ hiện có và sau đó chuyển giao cho các lực lượng Ukraina. Khi các kho dự trữ hiện có được sử dụng hết, các cơ sở công nghiệp của đồng minh đã dần được huy động để cung cấp cho Ukraina. Từ tháng 1 năm 2022 đến tháng 8 năm 2025, hầu hết các quốc gia phương Tây đã cam kết viện trợ ít nhất 309 tỷ euro (360 tỷ đô la Mỹ) cho Ukraina, bao gồm khoảng 149,3 tỷ euro (174 tỷ đô la Mỹ) viện trợ quân sự trực tiếp từ các quốc gia riêng lẻ. Các quốc gia khác cũng đã đóng góp, với Canada cam kết hỗ trợ 22 tỷ đô la Canada bao gồm 1,46 tỷ đô la Canada viện trợ quân sự. Nhật Bản cam kết 1,5 nghìn tỷ yên cho vay và tài trợ, Úc đã cung cấp 2 tỷ đô la Úc hỗ trợ cho cuộc chiến, Hàn Quốc cam kết 394 triệu đô la Mỹ cho năm 2024 và thêm 100 triệu đô la Mỹ vào tháng 4 năm 2025 và Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp máy bay không người lái Bayraktar TB2 thông qua các khoản tài trợ và thỏa thuận hợp tác sản xuất. Đến đầu năm 2025, Hoa Kỳ đã cung cấp khoảng một nửa tổng số viện trợ quân sự cho Ukraine, các đồng minh châu Âu cung cấp nửa còn lại. Theo chuyên gia quốc phòng Malcolm Chalmers, đầu năm 2025, Mỹ đã cung cấp 20% tổng số thiết bị quân sự mà Ukraina đang sử dụng, trong đó 25% do châu Âu cung cấp và 55% do Ukraina tự sản xuất. Tuy nhiên, 20% số vũ khí do Mỹ cung cấp "là vũ khí nguy hiểm và quan trọng nhất" gồm những thần khí làm thay đổi cuộc chơi.
Chủng loại
Trong đó, Hoa Kỳ là nhà cung cấp viện trợ quân sự lớn nhất cho Ukraina, Chính quyền Washington đã gửi nhiều loại vũ khí công nghệ cao gồm pháo phản lực HIMARS (Hỏa thần) đã làm tay đổi cục diện chiến trường vào mùa hè năm 2022, cho phép Ukraina tấn công các mục tiêu có giá trị cao của Nga ở sâu phía sau chiến tuyến. Hệ thống phòng không Patriot giúp bảo vệ các thành phố lớn của Ukraina trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình của Nga. Tên lửa chống tăng Javelin và tên lửa phòng không Stinger phát huy hiệu quả trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, giúp ngăn chặn bước tiến của các đoàn xe bọc thép Nga và tiêu diệt hàng loạt xe tăng Nga khi hành tiến. Xe tăng Abrams và xe chiến đấu bộ binh Bradley đã càn quét chiến trường trong cuộc Ukraina phản công năm 2023. Vương quốc Anh cũng là một trong những quốc gia châu Âu đi đầu trong việc cung cấp vũ khí hạng nặng, phía Anh đã cung cấp tên lửa hành trình Storm Shadow giúp cho Ukraine khả năng tấn công tầm xa chính xác, xe tăng Challenger 2 và hàng nghìn tên lửa chống tăng NLAW đã nâng cao uy thế quân Ukraina. Đức và các nước EU đã trở thành một trong những nhà cung cấp lớn nhất, đáng chú ý xe tăng Leopard 2 vốn là loại xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại được nhiều nước châu Âu sử dụng. Hệ thống phòng không IRIS-T SLM có giá cao về hiệu quả bảo vệ không phận. Liên minh châu Âu cũng đã thành lập các quỹ chung để cùng mua đạn dược đặc biệt là đạn pháo 155mm cho Ukraina. Các nước Đông Âu như Ba Lan, Cộng hòa Séc, Slovakia và các nước Baltic đã đóng một vai trò quan trọng, đặc biệt là trong giai đoạn đầu, bằng cách cung cấp các kho vũ khí từ thời Liên Xô (xe tăng T-72, máy bay chiến đấu MiG-29) mà quân đội Ukraina đã quen sử dụng. Viện trợ không chỉ giới hạn ở vũ khí mà còn bao gồm các yếu tố quan trọng khác như huấn luyện (hàng chục ngàn binh sĩ Ukraina đã được huấn luyện theo tiêu chuẩn NATO tại các nước phương Tây, chẵng hạn như Lữ đoàn Cơ giới số 47) và chia sẻ thông tin tình báo theo thời gian thực, chỉ điểm các mục tiêu giá trị của Nga cho Ukraina đánh phá chính xác. Dòng viện trợ đã phát triển theo thời gian, từ các vũ khí phòng thủ gọn nhẹ ban đầu sang các hệ thống tấn công hạng nặng và tầm xa phức tạp hơn, tấn công sâu vào lãnh thổ nước Nga.
Chú thích

Liên kết ngoài
"Ukraine Support Tracker - A Database of Military, Financial and Humanitarian Aid to Ukraine" by the Kiel Institute for the World Economy
James Rushton, "What Heavy Weapons the West Has (and Hasn't) Sent Ukraine," Newlines Institute.
Arms Transfers to Ukraine