VCM-B

Viettel
Viện Hàng không Vũ trụ Viettel
Tổng Công ty Sản xuất Thiết bị Viettel
Nhà máy Z189 Nhà máy Z751 (sản xuất xe phóng và các khung gầm)
| unit_cost =
| production_date = 2018–hiện tại
| service = 2024–hiện tại
| vehicle_range =
}}
VCM-B, hay còn được biết đến với tên phổ thông hơn là VCS-01 Trường Sơn là một hệ thống tên lửa chống hạm phòng thủ bờ biển do Việt Nam sản xuất. Hệ thống được phát triển bởi Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội và các viện, trường trực thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Quân đội nhân dân Việt Nam, hệ thống đước phát triển nhằm thay thế các hệ thống tên lửa bờ đã cũ của Việt Nam vốn được mua từ thời chiến tranh Lạnh từ Liên Xô như 4K51 Rubezh. Hệ thống này tích hợp nhiều thành phần, bao gồm xe phóng tự hành, ra-đa trinh sát mục tiêu, xe chỉ huy – điều khiển, xe vận chuyển và nạp đạn, cùng xe kiểm tra kỹ thuật. Mục tiêu thiết kế nhằm tăng cường năng lực phòng thủ bờ biển của Việt Nam, đặc biệt tại Biển Đông. Hệ thống hiện được biên chế chủ yếu cho lực lượng tên lửa – pháo bờ biển của Hải quân Nhân dân Việt Nam. Với việc đưa VCM-B vào trang bị, Việt Nam gia nhập nhóm các quốc gia có thể tự chủ hoàn toàn thiết kế và sản xuất hệ thống tên lửa hành trình chống hạm, vốn chỉ khoảng 10 quốc gia. và Tiền Hải. Các phiên bản bắn từ tàu chiến cũng đã được thử nghiệm trên tàu Shershen.

Lịch sử hoạt động
Hệ thống VCM-B lần đầu được tiết lộ thông qua các hình ảnh trên mạng xã hội tại Hội nghị Quân chính 2024, và được giới thiệu chính thức lần đầu vào triển lãm Vietnam Defence Expo 2024. Cuối tháng 2 năm 2025, một đoàn xe quân sự – được cho là chở hệ thống VCS-01 – đã xuất hiện trên mạng xã hội khi đang di chuyển tới Lữ đoàn 680 thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân Nhân dân Việt Nam. Các hình ảnh được công bố sau đó xác nhận thông tin này, cho thấy đơn vị đã triển khai tên lửa VCM-01 với tầm bắn 300&nbsp;km vào trạng thái trực chiến cùng với hệ thống VCM-B.

Thiết kế và thành phần

Hệ thống VCS-01 bao gồm nhiều thành phần lắp trên khung gầm xe tải nhằm bảo đảm tính cơ động cao và linh hoạt trong triển khai tác chiến.

Trung tâm của hệ thống là xe phóng VLV-01 (Launcher Vehicle), sử dụng khung gầm KamAZ-6560 8×8, vốn cũng được trang bị cho nhiều loại khí tài hạng nặng khác của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Mỗi xe phóng VLV-01 có thể mang tối đa bốn quả tên lửa, và bệ phóng có thể hoán đổi nhiều biến thể khác của tên lửa VCM-01 chỉ bằng cách thay ống phóng mà không cần cải hoán kết cấu. Bệ phóng này do Nhà máy Z751 của Quân đội Nhân dân Việt Nam chế tạo.Xe phóng VLV-01 có khả năng sẵn sàng chiến đấu chỉ trong vòng 10 phút sau khi đến vị trí triển khai, giúp tăng cường khả năng phản ứng nhanh. Ngoài ra, xe còn được trang bị ăng-ten NVIS (Near Vertical Incidence Skywave) để đảm bảo liên lạc tầm xa ổn định.

Xe nạp đạn VTRV-01 (Transporter and Reloader Vehicle là thành phần quan trọng khác của hệ thống VCM-B, cũng được xây dựng trên khung gầm KamAZ-6560 8×8. Nhiệm vụ chính của xe là vận chuyển các đạn tên lửa dự trữ và nạp đạn cho xe phóng VLV-01 bằng cần cẩu thủy lực. Mỗi xe VTRV-01 có thể chở tới 4 ống phóng tên lửa và nạp đầy một cụm 4 quả tên lửa chỉ trong chưa đầy 40 phút, bảo đảm tiếp tế nhanh chóng và hiệu quả trong quá trình tác chiến.

Phiên bản

VCM-B - Phiên bản tiêu chuẩn.

Quốc gia sử dụng
- Quân đội nhân dân Việt Nam

Hải quân Nhân dân Việt Nam
Lữ đoàn 679 (Bộ Tư lệnh Vùng 1 Hải quân Nhân dân Việt Nam)
Lữ đoàn 680 (Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân Nhân dân Việt Nam )

Xem thêm

Kh-35
P-15 Termit

Tham khảo

Liên kết ngoài