Phan Tứ

| birthplace = Quy Nhơn, Bình Định
| deathdate =
| deathplace = Đà Nẵng
| bố mẹ = Lê ẤmPhan Thị Châu Liên
| bút danh văn học =
| occupation = Nhà văn
| khen thưởng =
| nationality =
| đảng =
| thể loại văn học =
| hội nhóm văn học = Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Quảng Nam – Đà NẵngHội Nhà văn Việt Nam
| tác phẩm văn học = '
| giải thưởng 1 = Giải thưởng Hồ Chí Minh
| năm 1 = 2000
| hạng mục 1 = Văn học Nghệ thuật
| chức vụ = Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VIII
| bắt đầu = 17 tháng 6 năm 1987
| kết thúc = 18 tháng 9 năm 19925 năm, 93 ngày
| thêm =
}}
Phan Tứ (20 tháng 12 năm 1930 &ndash; 17 tháng 04 năm 1995) là một nhà văn người Việt Nam, đã được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật đợt II (2000).

Cuộc đời
Ông tên thật là Lê Khâm, sinh ngày 20 tháng 12 năm 1930 tại thị xã Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Quê gốc tại xã Quế Phong, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Ông là người con thứ tư và cũng là người con trai duy nhất trong gia đình có bảy người con. Thân sinh ông là ông Lê Ấm (1897&ndash;1976), từng làm Đốc học ở trường Quốc học Huế từ 1924, Trường Quốc học Quy Nhơn (1928&ndash;1945), hiệu trưởng trường Trung học Bồ Đề Hội An (1966&ndash;1975). Mẹ của ông là bà Phan Thị Châu Liên (1901&ndash;1996), tục gọi là cô Đậu, vốn là con gái đầu của nhà Chí sĩ Phan Châu Trinh. Em gái họ của ông là bà Nguyễn Thị Châu Sa (tức Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thị Bình, sau này là Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Ông cũng là cháu ngoại của nhà cách mạng Phan Châu Trinh.

Suốt thời niên thiếu, Phan Tứ sống ở quê là Quế Phong, Quế Sơn, Quảng Nam. Vốn sinh trong gia đình có truyền thống học giỏi, ông từ nhỏ đã khá giỏi về môn văn và tiếng Pháp. Năm 15 tuổi, ông đã tham gia hoạt động trong đội tuyên truyền xung phong của tỉnh Quảng Nam và tham gia cướp chính quyền ở địa phương trong Cách mạng tháng Tám.

Phan Tứ qua đời vào ngày 17 tháng 4 năm 1995 tại Đà Nẵng, khi còn đang viết dang dở bộ tiểu thuyết "Người cùng quê".

Các tác phẩm tiêu biểu
Bên kia biên giới (tiểu thuyết, 1958, tái bản 1978).
Trước giờ nổ súng (tiểu thuyết, 1960).
Trở về Hà Nội (truyện ngắn, 1960).
Trên đất Lào (bút ký, 1961).
Nhật ký chiến trường (di cảo, viết bằng 4 thứ tiếng Việt, Lào, Pháp, Nga).
Về làng (1964).
Trong đám nứa (truyện ngắn, 1968).
Gia đình má Bảy (tiểu thuyết, 1968, tái bản 1971, 1972, 1975).
Măng mọc trong lửa (bút ký, 1972, 1977).
Mẫn và tôi (tiểu thuyết, 1972, 1975, 1978, 1987, 1995).
Trại ST 18 (tiểu thuyết, 1974).
Trong mưa núi (hồi ký, 1984, 1985).
Sông Hằng mẹ tôi (dịch từ tiếng Pháp, tiểu thuyết Ấn Độ, 1984, 1985).
Người cùng quê (tiểu thuyết 3 tập, 1985, 1995, 1997, chưa hoàn thành).

Giải thưởng
Giải thưởng văn học Nguyễn Đình Chiểu.
Giải thưởng 30 năm (1945&ndash;1975) của tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.
Giải thưởng văn học loại A mười năm (1985&ndash;1995) của tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.
Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt II năm 2000.

Khen thưởng
Huân chương Độc lập hạng Ba.
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất.
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, hạng Nhì và hạng Ba.
Huân chương Chiến thắng hạng Nhất.
Huân chương Chiến công hạng Nhất.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mối tình đầy chất thơ của nhà văn Phan Tứ