Acanthurus

Thế Eocen đến nay
| image = Acanthurus leucostrenon - 2 (E).JPG
| image_size = 250px
| image_caption = Acanthurus leucosternon
| image2 = Striped surgeonfish (Acanthurus lineatus) (46864395325).jpg
| image2_width = 250px
| image2_caption = Acanthurus lineatus
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Acanthuriformes
| familia = Acanthuridae
| genus = Acanthurus
| genus_authority = Forsskål, 1775
| subdivision_ranks = Các loài
| subdivision =
| type_species = Teuthis hepatus
| type_species_authority = Linnaeus, 1766
}}
Acanthurus là một chi cá biển thuộc họ Cá đuôi gai, với các loài được tìm thấy trên khắp các vùng biển thuộc Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương và Đại Tây Dương. Đây là chi có số lượng thành viên đông nhất trong họ Cá đuôi gai.

Từ nguyên
Danh pháp của loài cá này, acanthurus, trong tiếng Latinh có nghĩa là "đuôi có ngạnh" (acanthus: "gai, ngạnh", oura: "đuôi"), hàm ý đề cập đến ngạnh sắc ở hai bên cuống đuôi của tất cả các thành viên trong chi này.

Phạm vi phân bố
Đa số những thành viên trong chi Acanthurus có phạm vi phân bố trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Nhiều loài được tìm thấy ở cả hai đại dương này, trong đó có Acanthurus guttatus và Acanthurus xanthopterus có thể mở rộng phạm vi đến Đông Thái Bình Dương.

Một số ít thành viên trong chi này được tìm thấy ở Đại Tây Dương, là Acanthurus bahianus, Acanthurus chirurgus, Acanthurus coeruleus, Acanthurus monroviae và Acanthurus tractus.

Mô tả
Tất cả các loài Acanthurus đều có một mảnh xương nhọn chĩa ra ở mỗi bên cuống đuôi tạo thành ngạnh sắc, là đặc điểm của họ Cá đuôi gai. Ngạnh này không có độc, nhưng vẫn có thể gây thương tích nếu sơ ý chạm phải, kể cả cho con người và những loài cá khác.

Cơ thể của các loài Acanthurus có hình bầu dục thuôn dài. Vây đuôi lõm, có hình lưỡi liềm; một số loài có thùy đuôi khá dài. Acanthurus có thể có màu sắc sặc sỡ, hoặc có màu chủ đạo là nâu với các tông màu khác nhau, từ nâu sẫm, nâu xám đến nâu lục.

Nhiều loài Acanthurus có dạ dày với vách dày như mề. Đối với những loài này, chúng thường nuốt cả cát vào bụng để giúp nghiền nát những mảnh tảo trong dạ dày.
Acanthurus pyroferus và Acanthurus tristis
Acanthurus olivaceus và Acanthurus nigricauda
Acanthurus olivaceus và Acanthurus tennentii

Acanthurus albipectoralis Allen & Ayling, 1987
Acanthurus auranticavus Randall, 1956
Acanthurus bahianus Castelnau, 1855
Acanthurus bariene Lesson, 1831
Acanthurus blochii Valenciennes, 1835
Acanthurus chirurgus (Bloch, 1787)
Acanthurus chronixis Randall, 1960
Acanthurus coeruleus Bloch & Schneider, 1801
Acanthurus dussumieri Valenciennes, 1835
Acanthurus fowleri de Beaufort, 1951
Acanthurus gahhm (Forsskål, 1775)
Acanthurus grammoptilus Richardson, 1843
Acanthurus guttatus Forster, 1801
Acanthurus japonicus (Schmidt, 1931)
Acanthurus leucocheilus Herre, 1927
Acanthurus leucopareius (Jenkins, 1903)
Acanthurus leucosternon Bennett, 1833
Acanthurus lineatus (Linnaeus, 1758)
Acanthurus maculiceps (Ahl, 1923)
Acanthurus mata (Cuvier, 1829)
Acanthurus monroviae Steindachner, 1876
Acanthurus nigricans (Linnaeus, 1758)
Acanthurus nigricauda Duncker & Mohr, 1929
Acanthurus nigrofuscus (Forsskål, 1775)
Acanthurus nigroris Valenciennes, 1835
Acanthurus nigros Günther, 1861
Acanthurus xanthopterus Valenciennes, 1835
}}

Tham khảo

Xem thêm