Petar II của Nam Tư

|image = Petar II Karađorđević.jpg
|caption = Vua Peter vào tháng 1 năm 1944
|reign = 9 tháng 10 năm 1934 - 29 tháng 11 năm 1945
|predecessor = Alexander I
|succession = Vua Nam Tư
|successor = Chế độ quân chủ bị bãi bỏ
(Ivan Ribar với tư cách là Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Quốc hội Nhân dân Nam Tư)
|coronation = 28 tháng 3 năm 1941
|regent = Thân vươngPaul (1934–41)
|succession2 = Trưởng tộc Nhà Karađorđević (lưu vong)
|reign-type2 = Tenure
|reign2 = 29 tháng 11 năm 1945 - 3 tháng 11 năm 1970
|predecessor2 =
|successor2 = Alexander, Thái tử của Nam Tư
|spouse =
|issue = Alexander, Thái tử của Nam Tư
|house = Karađorđević
|father = Aleksandar I của Nam Tư
|mother = Maria của Romania
|birth_date =
|birth_place = Belgrade, Vương quốc Serbs, Croats và Slovenes
|death_date =
|death_place = Denver, Colorado, Hoa Kỳ
|place of burial =
|signature =
|religion = Nhà thờ Chính thống giáo Serbia
}}

Petar II của Nam Tư (tiếng Serbia: Петар II Карађорђевић, La tinh hoá tiếng Serbia: Petar II Karađorđević; tiếng Anh: Peter II of Yugoslavia; 06 tháng 09 năm 1923 - 03 tháng 11 năm 1970) là vị vua cuối cùng của Nam Tư, trị vì từ tháng 10 năm 1934 cho đến khi bị phế truất vào tháng 11 năm 1945. Ông là thành viên trị vì cuối cùng của triều đại Karađorđević.

Peter là con cả của Vua Alexander I và Maria của Romania, Peter kế vị ngai vàng Vương quốc Nam Tư năm 1934 ở tuổi 11 sau khi cha ông bị ám sát trong một chuyến thăm cấp nhà nước tới Pháp. Một chế độ nhiếp chính được thành lập dưới quyền của người chú họ là Thân vương Paul của Nam Tư (em họ đời đầu của cha ông). Sau khi Paul tuyên bố Nam Tư gia nhập Hiệp ước Ba bên vào cuối tháng 3 năm 1941, một cuộc đảo chính thân Anh đã phế truất nhiếp chính và tuyên bố Peter đủ tuổi để cai trị đất nước.

Phản ứng lại cuộc đảo chính, Phe Trục tiến hành xâm lược Nam Tư chỉ 10 ngày sau đó và nhanh chóng đánh chiếm đất nước này, buộc nhà vua và các bộ trưởng của ông phải chạy khỏi đất nước. Một chính phủ lưu vong được thành lập vào tháng 06 năm 1941 sau khi Peter đến London, Vương quốc Anh. Tháng 03 năm 1944, ông kết hôn với Công chúa Alexandra của Hy Lạp và Đan Mạch. Con trai duy nhất của họ, Alexander, chào đời một năm sau đó. Tháng 11 năm 1945, Quốc hội lập hiến Nam Tư chính thức phế truất Vua Peter và tuyên bố Nam Tư là một nước cộng hòa.

Peter định cư tại Hoa Kỳ sau khi mất ngai vàng. Ông bị trầm cảm và nghiện rượu, sau đó qua đời vì bệnh xơ gan vào tháng 11 năm 1970 ở tuổi 47. Hài cốt của ông được chôn cất tại Tu viện và Chủng viện Chính thống giáo Saint Sava Serbia, Libertyville, Illinois. Năm 2013, hài cốt của ông được chuyển về an táng tại Lăng Hoàng gia Oplenac.

Cuộc sống đầu đời và giáo dục

Petar II sinh ngày 6 tháng 9 năm 1923 tại Belgrade, Nam Tư. Ông là con trai cả của Aleksandar I của Nam Tư và Maria của Romania. Cha mẹ đỡ đầu của ông là dì ruột của ông, Vương hậu Elizabeth của Hy Lạp, ông ngoại của ông là Vua Ferdinand I của România và Vua George V của Anh, con trai ông là Công tước xứ York, đứng ra đại diện.

Vương tử Petar ban đầu được dạy kèm tại Cung điện Hoàng gia, Belgrade, trước khi theo học Sandroyd School sau đó học tại Reed School, ở Cobham, Surrey. Khi 11 tuổi, Vương tử Petar đã kế vị ngai vàng Nam Tư vào ngày 9 tháng 10 năm 1934 sau khi của cha ông bị ám sát tại Marseille trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Pháp. Vì vị quốc vương mới còn trẻ, một chế độ nhiếp chính đã được thiết lập dưới quyền của người em họ của cha ông là Thân vương Paul của Nam Tư.

Thân vương nhiếp chính Paul cho rằng ông không được thay đổi vương quốc theo cách mà Vua Alexander đã để lại để con trai ông có thể tiếp quản mà không thay đổi khi ông tròn 18 tuổi vào tháng 9 năm 1941, và phản đối mọi nỗ lực sửa đổi hiến pháp năm 1931. Vào ngày 20 tháng 8 năm 1939, Paul đã cho phép thủ tướng Dragiša Cvetković ký một thỏa thuận với Vladko Maček, lãnh đạo Đảng Nông dân Croatia, thành lập một Banovina mới của Croatia với quyền tự chủ đáng kể và quy mô lớn hơn nhiều, bao gồm phần lớn những gì hiện là Bosnia và Herzegovina, và ít nhất là đáp ứng một phần các yêu cầu lâu dài của người Croatia.

Thỏa thuận này rất không được lòng người Serbia, đặc biệt là khi có báo cáo rằng người Serbia prečani đang bị chính quyền của banovina tự trị phân biệt đối xử. Tình hình quốc tế căng thẳng vào tháng 8 năm 1939 với cuộc khủng hoảng Danzig đẩy châu Âu đến bờ vực chiến tranh khiến Paul muốn giải quyết một trong những tranh chấp nội bộ làm suy yếu hơn để Nam Tư có khả năng sống sót sau cơn bão sắp tới.

, gần biên giới Tripoint của Vương quốc Nam Tư, Phát xít Ý và Đức Quốc xã, vào ngày 12 tháng 8 năm 1939; 20 ngày sau, Đức xâm lược Ba Lan.]]

Thỏa thuận này phải trả giá bằng việc cả Paul và Cvetković đều bị dư luận Serbia lên án vì "bán mình" cho người Croatia, đặc biệt là khi nhiều người Croatia nói rõ rằng họ coi banovina của Croatia chỉ là bước đệm hướng tới độc lập. Sự không được ủng hộ của thỏa thuận và chính phủ Cvetković là một trong những lý do dẫn đến cuộc đảo chính ngày 27 tháng 3 năm 1941 vì nhiều người Serbia tin rằng Petar, con trai của Vua Alexander, sẽ tiếp tục các chính sách tập trung quyền lực của cha mình khi ông đạt đến tuổi trưởng thành.

Thế chiến hai
vào tháng 4 năm 1941. Một trong những mục tiêu chính trong đợt ném bom đầu tiên của Luftwaffe Bergstrom vào ngày 6 tháng 4 năm 1941 là các cung điện hoàng gia ở trung tâm thành phố.]]

Thân vương nhiếp chính Paul tuyên bố rằng Vương quốc Nam Tư sẽ tham gia Hiệp ước Ba bên vào ngày 25 tháng 3 năm 1941. Hai ngày sau, Vua Petar, ở tuổi 17, được tuyên bố đủ tuổi cai trị sau một cuộc đảo chính ủng hộ Anh. Cuộc đảo chính ban đầu không đổ máu do Tướng Dušan Simović lãnh đạo vào ngày 27 tháng 3 năm 1941 nhân danh Petar. Khi Tướng Simović dẫn quân của mình đến Khu liên hợp Hoàng gia, nơi được bao quanh bởi những người lính trung thành với Nhiếp chính vương, Petar đã trèo xuống một ống thoát nước để chào đón những người nổi loạn.

Khi những người lính của Nhiếp chính vương đầu hàng mà không chiến đấu, Simović đến và nói với Petar: "Bệ hạ, tôi chào ngài với tư cách là Vua của Nam Tư. Từ thời điểm này, ngài sẽ thực hiện toàn bộ quyền lực tối cao của mình". Ban đầu, vua Nam Tư và các bộ trưởng chính phủ của ông đã đến Hy Lạp, nơi họ tiếp nhiên liệu tại một sân bay của Anh ở vùng nông thôn Hy Lạp, nơi mà lúc đầu người dân địa phương không tin rằng ông là vua của Nam Tư. Petar nhanh chóng nhận ra rằng mức độ quan tâm mà người Anh dành cho chính phủ lưu vong có liên quan trực tiếp đến những tài sản mà chính phủ lưu vong có thể mang lại cho phe Đồng minh. Vì chỉ có vài trăm binh lính Nam Tư trốn sang Ai Cập nên chính phủ lưu vong Nam Tư không có nhiều đóng góp.

Ban đầu, chính phủ lưu vong có kế hoạch bù đắp tổn thất bằng cách tuyển quân từ những người nhập cư Nam Tư ở Hoa Kỳ trung lập, nhưng chính phủ Hoa Kỳ phản đối kế hoạch này và thay vào đó, chính phủ lưu vong phải tuyển quân từ các tù binh chiến tranh người Slovenia bị bắt khi chiến đấu với Quân đội Hoàng gia Ý. Từ các trại tù binh chiến tranh của Anh, đủ số người Slovenia tình nguyện tham gia một tiểu đoàn bộ binh, những người không muốn chiến đấu chống lại người Ý vì họ sẽ bị hành quyết vì tội phản quốc nếu bị bắt. Về mặt lực lượng quân sự có sẵn ở Trung Đông, Nam Tư, như Pavlowitch đã nói, là "đồng minh kém quan trọng nhất". Quân đoàn sĩ quan Nam Tư ở Ai Cập dễ xảy ra bất hòa giữa các sĩ quan trẻ tuổi, những người đổ lỗi cho các sĩ quan cao cấp về thất bại nhanh chóng của Nam Tư vào tháng 4 năm 1941, và mức độ đấu đá nội bộ lớn đến mức chính phủ lưu vong phải yêu cầu cảnh sát quân sự Anh áp đặt ý chí của mình lên quân đội của chính mình.

Trong bối cảnh này, khi Vua Petar và phần còn lại của chính phủ lưu vong nghe báo cáo vào giữa năm 1941 rằng một phong trào du kích có tên là Chetniks do Draža Mihailović lãnh đạo đang chiến đấu với quân Đức, ông đã đắc thắng nắm bắt những báo cáo này để chứng minh rằng ông thực sự có một tài sản cho sự nghiệp Đồng minh đang trói buộc các lực lượng Đức vốn sẽ chiến đấu trên các mặt trận khác. Phải đến tháng 10 năm 1941, chính phủ lưu vong cuối cùng mới có thể thiết lập được liên lạc với Tướng Mihailović. Vào tháng 9 năm 1941, một phái đoàn liên lạc từ Cơ quan điều hành hoạt động đặc biệt (SOE) đã nhảy dù xuống Nam Tư để gặp Mihailović, và sau đó, trở thành phương tiện chính mà Mihailović liên lạc với Đồng minh. Chính thông qua phái đoàn SOE được giao cho Chetniks mà Vua Petar và phần còn lại của chính phủ lưu vong đã liên lạc với Mihailović.

, Vua Petar II 17 tuổi và Winston Churchill vào tháng 7 năm 1941]]

Tin tức về việc bọn phát xít Croatia của Ustashe đã bắt đầu một chiến dịch tiêu diệt một phần ba người Serb prečani ở vùng Krajina và Bosnia, trục xuất một phần ba khác và buộc phần còn lại phải cải sang Công giáo La Mã đã khiến căng thẳng trong chính phủ lưu vong giữa các bộ trưởng Serbia và một số ít bộ trưởng Croatia còn lại lên đến đỉnh điểm và đến tháng 10–tháng 11 năm 1941, nội các gần như sụp đổ. Thêm vào căng thẳng là việc các bộ trưởng Croatia từ chối tin vào các báo cáo về hành động tàn bạo của Ustashe, bác bỏ chúng là "tuyên truyền của người Serb" chống lại người Croatia, khiến các bộ trưởng Serbia vô cùng tức giận.

Một số bộ trưởng Serbia nói với Vua Petar rằng họ thấy khó có thể ở cùng phòng với các bộ trưởng Croatia, sau khi họ vô tư bác bỏ các báo cáo về việc Ustashe giết người Serb prečani theo nhiều cách ghê rợn. Bất chấp điều đó, người ta cảm thấy cần phải giữ lại họ để duy trì tuyên bố rằng chính phủ lưu vong Nam Tư đại diện cho tất cả người dân Nam Tư. Các bộ trưởng Croatia không muốn từ chức vì lo sợ một chính phủ do người Serbia thống trị sẽ quay trở lại sau chiến tranh. Khi không bên nào muốn mạo hiểm để nội các sụp đổ, cuộc khủng hoảng đã qua. Mối quan hệ giữa các bộ trưởng Croatia và Serbia vẫn lạnh nhạt và xa cách đáng kể.

Những bất đồng đã nảy sinh về việc ai sẽ đứng đầu chính phủ lưu vong. Tướng Borivoje Mirković muốn một nội các gồm các tướng lĩnh do chính ông đứng đầu, nhưng tất cả các chính trị gia và Simović đều phản đối. Radoje Knežević muốn một chính phủ liên minh của các đảng phái chính trị có những nhà lãnh đạo đã chọn lưu vong. Tướng Simović muốn một "chính phủ cứu quốc" bao gồm "những nhân vật lỗi lạc" từ mọi tầng lớp xã hội mà ông sẽ lãnh đạo, điều này sẽ loại trừ hầu hết các chính trị gia.

Simović với tư cách là Thủ tướng có phong cách độc đoán và coi thường các chính trị gia, và sớm bất hòa với phần còn lại của nội các, những người bắt đầu viết thư cho Petar yêu cầu ông sa thải vị thủ tướng hống hách của mình. Lãnh đạo của nhóm chống Simović là học giả và sử gia lỗi lạc Slobodan Jovanović, người từng giữ chức phó thủ tướng. Là một người Serb cấp tiến, ông phản đối những người theo chủ nghĩa dân tộc Serb theo chủ nghĩa sô vanh hơn, và do đó có một mức độ uy tín nhất định với các bộ trưởng không phải người Serb. Simović cảm thấy mình có nhiệm vụ "dạy dỗ" vị vua tuổi teen về cách thức trị quốc và chính trị, và mối quan hệ của họ trở nên căng thẳng. Petar thấy Simović quá áp đảo, và không thích bị thủ tướng của mình "lên lớp".

Bên ngoài Liên Xô, Nam Tư là nơi duy nhất ở châu Âu vào năm 1941 có một cuộc chiến tranh du kích toàn diện chống lại phe Trục, dẫn đến việc Pavlowitch nói về Mihailović "... được Nam Tư và tuyên truyền Anh xây dựng thành một siêu nhân Đồng minh". Sự nổi tiếng của Mihailović ở Anh đã giúp khép lại sự nghiệp chính trị của Simović khi ông này được báo chí Anh biến thành anh hùng vì lãnh đạo cuộc đảo chính ngày 27 tháng 3, khiến Petar trong một thời gian dài không muốn sa thải ông. Nhưng với một anh hùng Nam Tư khác dưới hình dạng Mihailović, Petar có thể không cần Simović mà không sợ Fleet Street.

Chỉ thị do thủ tướng Slobodan Jovanović đưa ra cho Mihailović vào tháng 1 năm 1942 là bảo vệ người Serbia prečani khỏi các cuộc thảm sát do Ustashe tiến hành, nhưng ngoài ra, ông không được tham gia vào bất kỳ hành động nào có thể gây ra sự trả thù đối với dân thường trừ khi hoàn toàn cần thiết trong khi đồng thời ông phải xây dựng lực lượng của mình để tham gia vào một cuộc nổi dậy chung khi quân Đồng minh đổ bộ vào Balkan. Vào tháng 10 năm 1941, Mihailović đã quyết định về chính sách hạn chế Chetniks trong các cuộc tấn công phá hoại và xây dựng lực lượng của mình cho một cuộc nổi dậy khi quân Đồng minh trở lại Balkan. Chính sách của Đức là cứ mỗi lính Đức bị giết, 100 thường dân Serb sẽ bị bắn để trả thù và cứ mỗi lính Đức bị thương, 50 thường dân Serb sẽ bị bắn, điều này đã có tác dụng ngăn chặn Chetniks tấn công Wehrmacht sau tháng 10 năm 1941 khi Mihailović kết luận rằng các cuộc tấn công du kích không đáng để trả thù.

Chetniks hoạt động tích cực nhất ở Serbia và Montenegro trong khi Đảng Cộng sản Du kích thu hút phần lớn sự ủng hộ của họ từ người Serb prečani ở Bosnia và ở Krajina và từ người Croatia, người Slovenia và người Hồi giáo Bosnia chống phát xít. Không giống như Chetniks có thông điệp dân tộc chủ nghĩa hẹp hòi của người Serbia và Chính thống giáo, Đảng Du kích là một lực lượng toàn Nam Tư. Những người du kích được tổ chức tốt hơn đáng kể so với những người Chetnik và sẵn sàng chấp nhận các cuộc trả thù mà phe Trục gây ra đối với những thường dân vô tội khi họ dàn dựng các cuộc tấn công du kích, dẫn đến tình huống mà những người du kích cuối cùng lại phải chiến đấu nhiều hơn chống lại những kẻ chiếm đóng và những kẻ cộng tác, một khía cạnh của cuộc chiến ở Nam Tư khiến Anh và Hoa Kỳ cuối cùng lại ủng hộ những người du kích.

Cùng lúc đó, chính sách của Anh ở Nam Tư ngày càng hướng đến việc kháng chiến sử dụng bạo lực tối đa chống lại phe Trục để trói buộc các sư đoàn Đức và Ý, nếu không thì sẽ phải chiến đấu với quân Đồng minh, bất kể phải trả giá như thế nào cho việc trả thù những thường dân vô tội, một chính sách xung đột với chính sách của Chetnik là chờ quân Đồng minh quay trở lại Nam Tư trước khi tiến hành một cuộc nổi dậy chung. Cách mà Mihailović và Chetniks được xây dựng vào năm 1941 trên các phương tiện truyền thông Anh, một phần là do chính phủ Nam Tư lưu vong, như một lực lượng du kích hung dữ chiến đấu dữ dội với quân Đức ở mọi ngã rẽ, đã dẫn đến những thất vọng rất lớn vào năm 1942 khi xuất hiện ở mức tốt nhất là Chetniks đang chờ người Anh trở lại Balkan trước khi họ sẵn sàng tham gia vào cuộc giao tranh ác liệt.

Nhà vua đã hoàn thành chương trình giáo dục của mình tại Đại học Cambridge trước khi được giao nhiệm vụ trong Không quân Hoàng gia. Vào giữa năm 1941, chính phủ Nam Tư lưu vong đã mở các cuộc đàm phán với chính phủ Hy Lạp lưu vong về một liên bang hậu chiến - Liên minh Balkan - sẽ thống nhất Nam Tư, Vương quốc Hy Lạp và Vương quốc Bulgaria sau khi Vua Boris III của Bulgaria bị lật đổ. Thủ tướng Hy Lạp Emmanouil Tsouderos ủng hộ kế hoạch liên bang, nhưng phản đối kế hoạch của Nam Tư đưa Bulgaria vào và phản đối liên bang được đề xuất có một chính phủ điều hành phụ trách mọi vấn đề kinh tế, chính sách đối ngoại và quân sự, khiến Tsouderos phải nhờ Bộ trưởng Ngoại giao Anh Anthony Eden làm trung gian.

Vào tháng 7 năm 1941, chính phủ Nam Tư lưu vong đã công nhận chính phủ Tiệp Khắc lưu vong, và bắt đầu từ tháng 9 năm 1941, Petar thường xuyên gặp Tổng thống Edvard Beneš để thảo luận về một liên minh Nam Tư-Tiệp Khắc mới nhằm thay thế Hiệp ước Nhỏ mà Beneš đã đàm phán với cha của Petar, Vua Alexander, vào năm 1921. Vào ngày 31 tháng 12 năm 1941, các cuộc đàm phán Hy Lạp-Nam Tư đã kết thúc và vào ngày 15 tháng 1 năm 1942, Hiệp định giữa Vương quốc Anh và Vương quốc Hy Lạp liên quan đến hiến pháp của Liên minh Balkan đã được ký kết tại London. Hiệp định cam kết Nam Tư và Hy Lạp sau chiến tranh sẽ có một loại tiền tệ chung; một liên minh thuế quan; phối hợp các chính sách đối ngoại của họ; thành lập một liên minh quân sự với các cuộc đàm phán tham mưu chung về một kế hoạch phòng thủ chung; và một ủy ban bao gồm các bộ trưởng tài chính, bộ trưởng ngoại giao và bộ trưởng quốc phòng Nam Tư và Hy Lạp sẽ họp thường xuyên để lập kế hoạch chính sách cho Liên minh Balkan.

Sau khi ký hiệp định, Vua Petar và Vua George II của Hy Lạp đã phát biểu với báo chí Anh tại một bữa trưa, nơi hai vị vua nói về "Liên minh Balkan" mở cửa cho tất cả các quốc gia Balkan. Vào ngày 11 tháng 1 năm 1942, Petar đã bãi nhiệm thủ tướng của mình, Tướng Dušan Simović, người đã chứng tỏ mình là một chính trị gia kém cỏi, không thể hòa hợp với nội các của mình, vốn đã đe dọa sẽ cùng nhau từ chức kể từ cuối năm 1941 nếu Tướng Simović tiếp tục làm thủ tướng. Thủ tướng mới là Slobodan Jovanović, một sử gia được nhiều người kính trọng.

Cùng lúc Petar bãi nhiệm Simović, ông đã bổ nhiệm Mihailović làm Bộ trưởng Chiến tranh; vì Mihailović vẫn ở Nam Tư, nên vị trí của ông trong nội các chỉ mang tính biểu tượng. Ngày 19 tháng 1 năm 1942, tại Khách sạn Dorchester ở London, Quốc vương và Tổng thống Beneš cùng các thành viên khác trong nội các Nam Tư và Tiệp Khắc đã dùng bữa trưa cùng nhau để thảo luận về một hiệp hội khu vực hậu chiến. Trong bài phát biểu của mình, Petar lưu ý rằng ông rất vui mừng khi hai trong số những người đã đàm phán Hiệp ước Nhỏ, Momčilo Ninčić và Edvard Beneš "có mặt hôm nay" trong căn phòng này. Kế hoạch liên minh giữa liên bang Hy Lạp-Nam Tư được đề xuất với liên bang Tiệp Khắc-Ba Lan được đề xuất mà Beneš đã ký kết với Tướng Władysław Sikorski, lãnh đạo chính phủ Ba Lan lưu vong, đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ Liên Xô, vốn muốn các quốc gia Đông Âu vẫn tách biệt.

Giống như ở Nam Tư, phong trào kháng chiến của Hy Lạp bị chia rẽ giữa những người cộng sản và những người bảo hoàng, và Tsouderos phản đối Petar rằng tình bạn của ông với Beneš và kế hoạch liên kết "Liên bang Balkan" với liên bang Ba Lan-Tiệp Khắc sẽ khiến Liên Xô ngừng công nhận George II là vua của Hy Lạp. Tsouderos lo sợ rằng Liên Xô sẽ công nhận EAM do Cộng sản thống trị là chính phủ hợp pháp của Hy Lạp, và vì lý do này, ông không muốn làm bất cứ điều gì gây bất lợi cho Moscow. Chính vì sự phản đối của Tsouderos mà Petar đã gác lại kế hoạch thành lập một liên minh Ba Lan-Tiệp Khắc-Nam Tư-Hy Lạp sau chiến tranh.

Chính sự phụ thuộc của chính phủ lưu vong vào Anh đã gây ra nhiều căng thẳng, và Petar vào năm 1942 đã cố gắng lôi kéo Liên Xô và Hoa Kỳ vào làm đối trọng. Năm 1942, Petar đã có chuyến thăm ngoại giao tới Mỹ và Canada, nơi ông gặp Tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt và Thủ tướng Canada William Lyon Mackenzie King. Chuyến công du chớp nhoáng này đã không thành công trong việc giành được sự ủng hộ của Đồng minh cho sự nghiệp quân chủ Nam Tư lưu vong. Roosevelt và Churchill đã kêu gọi sự hỗ trợ của Chính phủ Nam Tư Cộng sản trong nỗ lực của Đồng minh nhằm đánh bại Đức Quốc xã, với mục tiêu chấm dứt Chiến tranh Thế giới thứ hai. Trong chuyến thăm của Petar, Roosevelt đã cho Nam Tư đủ điều kiện nhận viện trợ Lend-Lease, nhưng do lực lượng Nam Tư lưu vong còn quá nhỏ, điều này không mang lại nhiều sự hỗ trợ.

Trong chuyến thăm Hoa Kỳ, Vua Petar đã gặp nhà khoa học người Mỹ gốc Serbia Nikola Tesla vào ngày 8 tháng 7 năm 1942 và viết trong nhật ký của mình: "Tôi đã đến thăm Tiến sĩ Nikola Tesla tại căn hộ của ông ở Khách sạn New Yorker. Sau khi tôi chào ông, nhà khoa học cao tuổi nói: 'Đây là vinh dự lớn nhất của tôi. Tôi mừng vì ông vẫn còn trẻ, và tôi hài lòng rằng ông sẽ là một nhà cai trị vĩ đại. Tôi tin rằng tôi sẽ sống cho đến khi ông trở về một Nam Tư tự do. Ngươi đã nhận từ phụ vương lời trăn trối sau cùng: "Hãy bảo toàn Nam Tư”. Ta tự hào là một người Serbia và một người Nam Tư. Dân tộc chúng ta không thể diệt vong. Hãy gìn giữ sự thống nhất của tất cả người Nam Tư - người Serbia, người Croatia và người Slovenia'".

]]

Để giành được sự ủng hộ từ Anh, Petar đặt hy vọng khôi phục quyền lực của Tướng Draža Mihailović, thủ lĩnh của lực lượng Chetnik. Ngày 10 tháng 6 năm 1942, Petar thăng hàm Đại tướng cho Mihailović và bổ nhiệm ông làm Tham mưu trưởng Quân đội Hoàng gia Nam Tư. Pavlowitch đã tóm tắt tầm quan trọng của Mihailović đối với Vua Petar bằng cách lưu ý: "Không có trường hợp nào khác mà một thủ lĩnh của phong trào kháng chiến bị đưa trực tiếp vào chính phủ lưu vong trong khi vẫn ở trong lãnh thổ bị chiếm đóng". Petar và những người còn lại trong chính phủ lưu vong đã không nhận ra rằng chủ nghĩa dân tộc Serbia của Mihailović và các thủ lĩnh Chetnik khác cực kỳ xúc phạm đến các dân tộc khác của Nam Tư, đặc biệt là khi xuất hiện các báo cáo về các vụ thảm sát do Chetnik gây ra đối với người Croatia và người Hồi giáo Bosnia.

Đối với những người dân Nam Tư không phải là người Serbia, việc nhà vua ủng hộ lực lượng Chetnik dường như cho thấy rằng sau chiến tranh, ông đang lên kế hoạch thành lập một nhà nước do những người theo chủ nghĩa dân tộc Serbia theo chủ nghĩa sô vanh thống trị, điều này dẫn đến việc những người muốn chống lại sự chiếm đóng của phe Trục lại ủng hộ lực lượng du kích, những người ít nhất đã hứa sẽ thành lập một nhà nước mà tất cả các dân tộc Nam Tư đều bình đẳng.

Chủ nghĩa dân tộc Serbia mãnh liệt của lực lượng Chetnik cũng gây lo ngại ở London và Washington, làm dấy lên lo ngại về sự ổn định của Nam Tư nếu nó được tái cấu trúc thành một nhà nước do người Serbia thống trị, điều này khiến một số nhà hoạch định chính sách cảm thấy rằng Nam Tư sẽ ổn định hơn nếu được cai trị bởi nhà cộng sản Croatia Josip Broz Tito. Những nỗ lực của Peter nhằm dùng Hoa Kỳ làm đối trọng đã thất bại vì người Mỹ cũng chia sẻ sự thất vọng của người Anh trước việc Chetnik không muốn dùng bạo lực tối đa chống lại quân Đức, và ngày càng lo ngại trước những báo cáo cho rằng Chetnik đang hợp tác với Đức.

Phong trào Chetnik được thúc đẩy bởi lòng căm phẫn mạnh mẽ đối với tất cả giới tinh hoa trước chiến tranh, những người bị cho là đã thất bại trước Nam Tư vào tháng 4 năm 1941, và Mihailović không hoàn toàn kiểm soát được phong trào của mình, trong nhiều trường hợp, ông ta chỉ là một nhân vật bù nhìn mà nhiều chỉ huy Chetnik phớt lờ bất cứ khi nào họ thấy thuận tiện. Bên cạnh những cân nhắc về chính sách đối ngoại, chính phủ lưu vong cảm thấy bị đe dọa bởi tư tưởng chống giới tinh hoa và dân túy của Chetnik và muốn lợi dụng Mihailović để giữ cho Chetnik đi theo hướng bảo thủ.

Chính phủ lưu vong ở London coi Chetniks là một phong trào quân sự, trong khi các chỉ huy Chetniks lại coi phong trào của họ vừa mang tính chính trị vừa mang tính quân sự. Tất cả các chỉ huy Chetniks đều tự nhận là những người theo chủ nghĩa quân chủ trung thành với Vua Petar, nhưng trong nhiều trường hợp, chủ nghĩa quân chủ của Chetniks chỉ là bề ngoài, mà giống như một công cụ hợp pháp hóa cho các thủ lĩnh Chetniks, những người biện minh cho hành động của mình nhân danh vị vua đang lưu vong ở London. Cuối cùng, những cáo buộc, lần đầu tiên xuất hiện trên báo chí vào năm 1942, rằng Chetniks không tham gia kháng chiến, mà thay vào đó là hợp tác với Đức và Ý để chống lại Du kích Cộng sản, đã gây tổn hại cực kỳ nghiêm trọng đến hình ảnh của Vua Petar ở phương Tây.

Chính phủ lưu vong đã cố gắng hết sức để ngăn chặn cuộc nội chiến giữa Du kích và Chetniks, nhưng do không kiểm soát được cả phe cộng sản lẫn phe bảo hoàng, nên những nỗ lực của họ đều vô ích. Ban đầu, Jovanović cố gắng làm trung gian hòa giải chấm dứt nội chiến, lập luận rằng lực lượng du kích và Chetnik nên hợp tác chống lại phe Trục thay vì chống lại lẫn nhau. Khi điều đó thất bại, ông cố gắng thúc đẩy một thỏa thuận "trung lập" buộc cả hai phong trào phải kiềm chế tấn công lẫn nhau, điều này cũng vô ích.

Đến năm 1943, bằng chứng cho thấy ít nhất một số chỉ huy Chetnik đã hợp tác với phe Trục trở nên rõ ràng hơn nhiều, và việc Petar kiên quyết bảo vệ Chetnik đã gây tổn hại to lớn đến danh tiếng của ông ở cả Anh và Hoa Kỳ. Petar cũng không làm gì để bịt miệng những bộ trưởng trong chính phủ của mình, những người đã nói với báo chí Anh-Mỹ rằng Chetnik nên tiêu diệt lực lượng du kích Cộng sản để cứu vãn trật tự xã hội trước năm 1941, điều này tạo ấn tượng rằng chính phủ lưu vong quan tâm đến việc khôi phục trật tự xã hội hơn là giành chiến thắng trong chiến tranh.

Pavlowitch mô tả Peter là một thanh niên "chưa trưởng thành", dễ bị thao túng bởi các chính trị gia bất hòa trong nội các của chính phủ lưu vong của ông, và kết quả là, ông rất không nhất quán trong các chính sách của mình khi ông thay đổi ý định tùy thuộc vào người đã nói chuyện với ông lần cuối. Các bộ trưởng Croatia thích nói chuyện trực tiếp với nhà vua hơn là các đối tác người Serbia của họ, trong khi nhìn chung không có bộ trưởng người Serbia nào sẵn sàng công khai thách thức nhà vua, thay vì làm giảm cái tôi của ông. Petar luôn nói về việc thích "cai trị" hơn là thực hiện nghĩa vụ "trị vì", và không hành xử như một vị vua lập hiến nghiêm khắc, trở thành tâm điểm của văn hóa mưu mô đặc trưng của nội các của chính phủ lưu vong.
Hôn nhân
Nhật báo Chicago Tribune đưa tin ngày 1 tháng 8 năm 1943 về chuyện tình hoàng gia ở London giữa Vua Petar và Vương nữ Alexandra của Hy Lạp và Đan Mạch: "Vương nữ, một cô gái xinh đẹp, tóc đen, thường phục vụ bánh quế và cà phê cho các sĩ quan và y tá Mỹ tại một quán ăn nhẹ ở câu lạc bộ Chữ thập đỏ London. Tại đây, cô gặp Vua Petar, một chàng trai trẻ mảnh khảnh mặc quân phục hải quân, người thường ghé qua để nghe nhạc của một ban nhạc bộ binh Hoa Kỳ". Vào tháng 4 năm 1942, Petar cầu hôn Vương nữ Alexandra sau vài tuần tìm hiểu và cô đã đồng ý.

Trong khi truyền thông phương Tây miêu tả một "chuyện tình cổ tích" với bối cảnh London thời chiến giữa vị vua trẻ Nam Tư và một vương nữ Hy Lạp, thì thông báo về lễ đính hôn của Petar với Alexandra vào tháng 7 năm 1943 đã gây ra tranh cãi lớn ở quê nhà. Theo truyền thống Serbia, một nhà lãnh đạo không được kết hôn trong thời kỳ khẩn cấp quốc gia, và tin tức Petar đính hôn trong khi quê hương ông đang bị chiến tranh tàn phá đã gây ra phản ứng dữ dội chống lại ông.

Điều này càng đúng hơn bởi vì sự thay đổi thảm khốc ở Nam Tư bắt đầu từ tháng 4 năm 1941 với chiến tranh, diệt chủng, cách mạng, nội chiến và sự sụp đổ thảm khốc về mức sống, tại một trong những quốc gia nghèo đói và lạc hậu nhất châu Âu trước năm 1941, tất cả đều tàn phá đất nước. Dù Petar có yêu Alexandra đến đâu, lễ đính hôn và đám cưới "như cổ tích" của ông trong sự thoải mái tương đối của London trong khi thần dân của ông đang chịu đựng quá nhiều đau khổ bị coi là một sự phá vỡ tàn nhẫn với truyền thống Serbia.

Trong một động thái đoàn kết hiếm hoi, tất cả nội các đã phản đối kế hoạch tổ chức đám cưới trong thời chiến của Petar khi vấn đề này được thảo luận lần đầu tiên vào tháng 4 năm 1942, và vấn đề này không được nêu ra nữa cho đến tháng 4 năm 1943. Một lần nữa, khi vấn đề được thảo luận vào đầu năm 1943, các bộ trưởng người Serbia đã phản đối, trong khi từ chính Serbia, Tướng Mihailović báo cáo rằng dư luận phản đối mạnh mẽ. Thủ tướng Slobodan Jovanović phản đối việc công bố đám cưới hoàng gia khi Nam Tư vẫn còn bị chiếm đóng, dự đoán rằng tin tức này sẽ làm mất uy tín của chế độ quân chủ ở Serbia. Thay vì trì hoãn đám cưới, vốn được công bố vào tháng 7 năm 1943, Petar đã cách chức Jovanović vào ngày 26 tháng 6 năm 1943.

Đầu năm 1944, Thủ tướng Anh Winston Churchill đã gây áp lực mạnh mẽ lên Petar để cách chức thủ tướng của mình, Božidar Purić, người mà hầu như mọi người đều coi là bất tài, và cắt đứt quan hệ với Tướng Mihailović, người mà Churchill tin chắc là một kẻ cộng tác. Đồng thời, người Anh đe dọa sẽ ngừng vận chuyển vũ khí cho lực lượng du kích của Josip Broz Tito trừ khi ông công nhận Vua Petar là vị vua hợp pháp của Nam Tư. Churchill muốn duy trì chế độ quân chủ Nam Tư để giữ đất nước trong phạm vi ảnh hưởng của phương Tây sau chiến tranh trong khi đưa lực lượng du kích vào chính phủ lưu vong của phe bảo hoàng.

, ngày 20 tháng 3 năm 1944, London, Anh.]]

Petar kết hôn với Alexandra vào ngày 20 tháng 3 năm 1944 tại phái bộ Nam Tư ở London. Trong số khách mời tham dự buổi lễ có 4 vị vua trị vì (George VI của Anh, người làm phù rể cho Petar, George II của Hy Lạp, Haakon VII của Na Uy và Wilhelmina của Hà Lan), Vương tử Henry, Công tước xứ Gloucester, Marina, Nữ công tước phu nhân xứ Kent và một số thành viên khác của hoàng gia châu Âu, bao gồm 2 em trai của chú rể (Vương tử Tomislav và Vương tử Andrew), mẹ của cô dâu là Vương phi Aspasia, và Bernhard xứ Lippe-Biesterfeld, Vương tế của Hà Lan. Họ có một con trai, Vương Thái tử Alexander, sinh ngày 17 tháng 7 năm 1945.

Tin tức về việc Vua Petar kết hôn trong thời chiến đã làm mất uy tín của ông trước thần dân, và trở nên rất bất an khi bắt đầu tin rằng ông có thể đã hy sinh ngai vàng vì tình yêu, Petar đã trở nên cởi mở một cách bất thường với "lời khuyên" của Anh vào đầu năm 1944. Churchill đã tuyên bố tại Hạ viện vào tháng 5 năm 1944 rằng Petar đã bãi nhiệm Purić khỏi chức Thủ tướng và Mihailović khỏi chức Tham mưu trưởng, và thủ tướng mới là Ivan Šubašić, trong khi thực tế không có chuyện gì xảy ra.

Sau một tuần chịu áp lực mạnh mẽ từ Anh, Petar đã đầu hàng và vào ngày 1 tháng 6 năm 1944, ông bổ nhiệm Šubašić làm thủ tướng. Nhiệm vụ của chính phủ Šubašić mới là thành lập liên minh với Phong trào Giải phóng Nhân dân của Nguyên soái Tito. Ngày 10 tháng 6 năm 1944, Šubašić bay đến đảo Vis để gặp Tito để đàm phán, và vào ngày 16 tháng 6 năm 1944, có thông báo rằng du kích là lực lượng duy nhất được chính phủ lưu vong Nam Tư công nhận, và các cơ quan quản lý do Đảng Cộng sản thành lập chính là chính phủ lâm thời Nam Tư.

Šubašić không tham khảo ý kiến của Vua Petar và coi thỏa thuận với Tito là một sự đã rồi đối với nhà vua. Nội các do Šubašić công bố rất thiên tả, và vào ngày 29 tháng 8 năm 1944, Mihailović bị cách chức tham mưu trưởng. Ngày 12 tháng 9 năm 1944, Vua Petar lên tiếng trên đài BBC kêu gọi toàn thể thần dân ủng hộ Tito và cảnh báo rằng "dấu ấn phản quốc" sẽ đeo bám những ai từ chối mệnh lệnh này. Cùng lúc đó, Joseph Stalin, lo lắng xoa dịu nỗi sợ hãi của phương Tây về tương lai của Đông Âu, đã ra lệnh cho Tito rất miễn cưỡng, trong một cuộc họp ở Moscow, cho phép Petar trở về Nam Tư mặc dù với lời khuyên rằng ông "nên đâm một con dao vào lưng anh ta vào thời điểm thích hợp".

Bị phế truất và lưu vong

Mặc dù chiến tranh đã kết thúc, Petar vẫn không được phép trở về nhà. Thủ tướng Šubašić đến Belgrade vào tháng 11 năm 1944 và ngay sau đó đã đến Moscow để đàm phán một thỏa thuận với Stalin; rằng Petar sẽ không được phép trở về cho đến khi cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức về việc Nam Tư nên trở thành một nước cộng hòa hay vẫn là một chế độ quân chủ. Šubašić cũng đồng ý với yêu cầu của Stalin về một hội đồng nhiếp chính gồm 3 người để điều hành đất nước cho đến khi cuộc trưng cầu dân ý diễn ra, điều này khiến Petar vô cùng tức giận, ông nhận ra rằng mình đã 21 tuổi và không cần một nhiếp chính nữa.

Petar cũng phản đối các nhiếp chính gồm 1 người Croatia, 1 người Slovenia và 1 người Serbia vì tất cả họ đều do Tito đề cử, và phàn nàn rằng các nhiếp chính đã thiên vị. Vào tháng 3 năm 1945, hội đồng nhiếp chính bắt đầu điều hành đất nước tại Belgrade, trong khi một nội các được thành lập, nay được gọi là Liên bang Dân chủ Nam Tư, gồm 28 thành viên, trong đó có 23 người là du kích. Chính phủ Mặt trận Giải phóng Dân tộc về lý thuyết là một liên minh, nhưng thực tế là một chế độ do Cộng sản thống trị, với các bộ trưởng phi Cộng sản chỉ là "bức màn che đậy" để che giấu mức độ thống trị của Cộng sản.

Chính phủ mới đã cố gắng phong tỏa tài sản của Petar ở nước ngoài, tuyên bố rằng chúng đã bị đánh cắp. Ông thuê luật sư René de Chambrun, con rể của cựu Thủ tướng Pháp Vichy Pierre Laval.

Trong thời gian sống ở Pháp vào những năm 1950, Petar, với lối sống xa hoa vượt quá khả năng của mình, đã gặp vấn đề với những "tờ séc bị trả lại" mà ông liên tục viết và điều này khiến ông bị cấm vào các nhà hàng và khách sạn đắt tiền ở Pháp mà ông rất yêu thích, vì ông đã tiêu số tiền mà ông không thể chi trả. Năm 1963, Vương hậu Alexandra, người đang bị trầm cảm nặng, đã cố gắng tự tử. ông qua đời tại Denver, Colorado, tại Trung tâm Y tế Denver Health vào ngày 3 tháng 11 năm 1970, sau một ca ghép gan thất bại. Ông được an táng tại Nhà thờ Tu viện Saint Sava ở Libertyville, Illinois, và là vị vua châu Âu duy nhất cho đến nay được chôn cất tại Hoa Kỳ.

Vào những năm 1980, bộ phim truyền hình dài tập Dynasty của Mỹ được chiếu trên truyền hình Nam Tư. Sự hồi sinh của nỗi nhớ về Karađorđević đã dẫn đến một sự phục hồi danh tiếng phổ biến đối với Vua Petar, người mà cái chết của ông vào năm 1970 hầu như không được chú ý ở quê nhà. Sau các cuộc đàm phán với chính phủ Serbia, động thái này đã được xác nhận vào tháng 1 năm 2013 với nơi chôn cất là Lăng mộ Hoàng gia ở Oplenac.

Vào ngày 22 tháng 1 năm 2013, hài cốt của Petar đã được đưa trở về Belgrade. Hài cốt của ông được quàn tại Nhà nguyện Hoàng gia ở Dedinje trước khi được an táng tại Lăng mộ Hoàng gia ở Oplenac vào ngày 26 tháng 5 năm 2013 cùng với vợ là Vương hậu Alexandra. Mẹ của ông, Vương thái hậu Maria, và em trai ông, Vương tử Andrej, nằm gần đó. Các lễ vật Hoàng gia Serbia được đặt trên quan tài của Petar. Có mặt tại buổi lễ trở về là Thủ tướng Ivica Dačić, con trai của Petar là Vương thái tử Alexander cùng gia đình và Thượng phụ Serbia Irinej. Người sau công khai ủng hộ việc khôi phục chế độ quân chủ Serbia.

Vinh dự

Tham khảo

Nguồn





|access-date=February 11, 2025}}



Liên kết ngoài

The Royal Family
The Mausoleum of the Serbian Royal Family
Prince Pauel and King Peter II celebrate Christmas with Royal Guard on Jaunuar 7, 1940 (Yugoslav Film Archive - Official Channel)