Biểu tình Poznań 1956

|strength1 = 100.000 người Các cuộc biểu tình của công nhân đòi điều kiện làm việc tốt hơn bắt đầu vào ngày 28 tháng 6 năm 1956 tại Nhà máy Cegielski ở Poznań và bị đàn áp bạo lực.

Khoảng 100.000 người tập trung ở trung tâm thành phố, gần tòa nhà Bộ Công an. Khoảng 400 xe tăng và 10.000 binh sĩ của Quân đội Nhân dân Ba Lan và Quân đoàn An ninh nội địa, dưới sự chỉ huy của tướng Ba Lan-Liên Xô Stanislav Gilyarovich Poplavsky, được điều động đàn áp biểu tình và bắn vào dân thường biểu tình.

Ước tính có từ 57 đến hơn 100 người chết, Cái chết của nhà lãnh đạo Cộng sản Ba Lan cứng rắn Bolesław Bierut vào ngày 12 tháng 3 năm 1956, được cho là do sốc trước nội dung của Diễn văn bí mật, đã tiếp thêm động lực cho phong trào cải cách.

Phong trào chống cộng ở Ba Lan ngày càng vững chắc, và một nhóm các nhà lãnh đạo đối lập và các nhân vật văn hóa đã thành lập Câu lạc bộ Krzywego Koła () ở Warszawa. Tổ chức này thúc đẩy các cuộc tranh luận về nền độc lập của Ba Lan, đặt câu hỏi về hiệu quả của nền kinh tế kế hoạch và thái độ khinh miệt của chính phủ, thậm chí là đàn áp các cựu chiến binh Chiến tranh thế giới thứ hai thuộc Lực lượng vũ trang Ba Lan ở phía Tây and Armia Krajowa. Trong khi giới trí thức bày tỏ sự bất mãn với các cuộc tranh luận và ấn phẩm (bibuła) thì công nhân lại xuống đường. Điều kiện sống ở Ba Lan không được cải thiện, trái ngược với lời tuyên truyền của chính phủ, và công nhân ngày càng thấy họ ngày càng ít quyền lực hơn so với bộ máy quan liêu của Đảng (nomenklatura). Khoảng 80% công nhân của công ty, phần lớn trong số họ bị mất tiền thưởng vào tháng 6 khi chính phủ đột ngột tăng hạn ngạch công việc bắt buộc, đã xuống đường đòi bồi thường tiền lương và một số nhượng bộ về quyền tự do, và tuần hành về phía trung tâm thành phố. Công nhân tại các nhà máy khác, cũng như các tổ chức và sinh viên, đã tham gia cuộc tuần hành.

Từ 9 đến 11 giờ sáng, khoảng 100.000 người tụ tập tại Quảng trường Adam Mickiewicz trước Lâu đài Đế quốc ở Poznań, bao quanh là các tòa nhà do chính quyền thành phố và Đảng cùng sở cảnh sát chiếm đóng. Đoàn người biểu tình yêu cầu giảm giá thực phẩm, tăng lương và hủy bỏ một số thay đổi gần đây trong luật làm ảnh hưởng xấu đến điều kiện lao động. Họ cũng yêu cầu Thủ tướng Ba Lan Józef Cyrankiewicz đến thăm, bởi chính quyền địa phương cho biết họ không có thẩm quyền giải quyết các vấn đề của người lao động. Một số cảnh sát cũng tham gia vào đám đông.

Rokossovsky cử phó tướng của mình, tướng Ba Lan-Xô Viết Stanislav Gilyarovich Poplavsky, và một nhóm sĩ quan Xô Viết cấp thấp, dập tắt cuộc biểu tình theo cách phù hợp với tiêu chuẩn của Liên Xô. Mục tiêu là chấm dứt các cuộc biểu tình càng sớm càng tốt để ngăn chặn tình huống tương tự như cuộc nổi dậy tại Đông Đức năm 1953, khi mà cuộc nổi dậy lan rộng sang các vùng khác khi không được dập tắt kịp thời. Các sĩ quan Liên Xô đến sân bay Ławica lúc 2 giờ chiều và nắm quyền chỉ huy. Poplavsky không sử dụng quân chính quy địa phương từ các đơn vị đồn trú Poznań, thay vào đó, ông đưa những đội quân khác từ Quân khu Silesia và triệu tập quân đặc biệt từ căn cứ quân sự Biedrusko ở phía bắc Poznań. Những người lính được thông báo rằng những người biểu tình được lãnh đạo và tổ chức bởi "những kẻ khiêu khích người Đức", những kẻ đang cố gắng làm xấu hình ảnh của Ba Lan tại Hội chợ quốc tế Poznań đang diễn ra.

Có nhiều ước tính khác nhau về con số thương vong. Nhà sử học Łukasz Jastrząb từ Viện Tưởng niệm Quốc gia (IPN) ước tính có 57 người chết và khoảng 600 người bị thương (bao gồm tám người phía chính phủ), và cũng lưu ý rằng những ước tính lớn hơn, chẳng hạn như ước tính của học giả IPN, Stanisław Jankowiak, với con số chỉ hơn 100 một chút, không được dữ liệu có sẵn ghi nhận đầy đủ. Những ước tính trong phạm vi tương tự, chẳng hạn như "hơn 70 người chết", có thể được tìm thấy trong các báo cáo của phương tiện truyền thông.

Chẳng bao lâu sau, những người lãnh đạo nhận ra rằng họ đã mất đi sự ủng hộ của Liên Xô, và tình hình chuyển sang hòa giải bằng cách công bố tăng lương và các cải cách khác. Nhận thấy nhu cầu cần phải thay đổi lãnh đạo, những người cộng sản Ba Lan đã chọn ra một nhà lãnh đạo mới, Władysław Gomułka, được coi là một người ôn hòa. Cuộc cải cách này được gọi là Tháng Mười Ba Lan (hay "Giải đông Gomułka"). Mặc dù vậy, chính quyền cộng sản vẫn kiểm duyệt mọi thông tin về sự kiện Poznań suốt một phần tư thế kỷ.

Các nhà sử học không tiếp cận được các nguồn tài liệu nghiên cứu, và kiểm duyệt đã có hiệu quả trong việc loại bỏ bất kỳ sự đề cập nào đến sự kiện tháng 6 năm 1956 ra khỏi các nguồn công khai. Việc đàn áp những người phản đối có hoạt động tích cực kéo dài trong nhiều năm. Ký ức về sự kiện được những người tham gia và thành viên phe đối lập lưu giữ. Sau Hiệp định Gdańsk năm 1980, Công đoàn Đoàn kết quyết định dựng một tượng đài để tưởng nhớ sự kiện Poznań tháng 6 năm 1956.

Tưởng niệm
Vào ngày 21 tháng 6 năm 2006, để kỷ niệm 50 năm sự kiện, Hạ viện Ba Lan Sejm đã tuyên bố ngày 28 tháng 6 là ngày lễ quốc gia ở Ba Lan: Ngày tưởng niệm quốc gia Poznań tháng 6 năm 1956 (Narodowym Dniem Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956).

Xem thêm
Poznań '56, phim năm 1996
Nổi dậy Plzeň 1953, cuộc biểu tình bạo lực của công nhân ở Tiệp Khắc
Sự kiện năm 1956 ở Hungary
Biểu tình Ba Lan 1970

Tham khảo

Đọc thêm

Curp, T. David. "The Revolution Betrayed? The Poznan Revolt and the Polish Road to Nationalist Socialism." The Polish Review 51.3/4 (2006): 307–324. online
Kemp-Welch, Tony. "Dethroning Stalin: Poland 1956 and its legacy." Europe-Asia Studies 58.8 (2006): 1261–1284. Online
Kramer, Mark. "The Soviet Union and the 1956 Crises in Hungary and Poland: Reassessments and New Findings." Journal of Contemporary History 33.2 (1998): 163–214.
Machcewicz, Paweł. Rebellious Satellite: Poland, 1956 (Stanford University Press, 2009).
"Poznan Workers' Riots: Poland 1956" in Neil Schlager, ed. St. James encyclopedia of labor history worldwide (2 vol, 2004) 2:144–147.

Tiếng Ba Lan

Piotr Grzelczak, Poznański Czerwiec 1956. Walka o pamięć w latach 1956-1989 [Poznań June 1956. Struggle for memory, 1956-1989], Poznań 2016
Stanisław Jankowiak, Paweł Machcewicz, Agnieszka Rogulska, "Zranione miasto : Poznań w czerwcu 1956 r.", Instytut Pamięci Narodowej, 2003
Łukasz Jastrząb, "Rozstrzelano moje serce w Poznaniu. Poznański Czerwiec 1956 r. – straty osobowe i ich analiza", Wydawnictwo Comandor, Warszawa 2006,
Norbert Wójtowicz, Ofiary "Poznańskiego Czerwca", Rok 1956 na Węgrzech i w Polsce. Materiały z węgiersko–polskiego seminarium. Wrocław październik 1996, ed. Łukasz Andrzej Kamiński, Wrocław 1996, p.&nbsp;32–41.

Liên kết ngoài
Poznań – Budapest – 1956 (Bộ Ngoại giao Cộng hòa Ba Lan)
Black Thursday – timeline of events (Thành phố Poznań)
50 years since the Poznan uprising (tạp chí trực tuyến International Viewpoint)