Họ Tiêu liêu

Họ Tiêu liêu hoặc họ Giỏ giẻ (danh pháp khoa học: Troglodytidae) là một họ chim dạng sẻ, chủ yếu sinh sống trong khu vực Tân thế giới. Có khoảng 80 loài tiêu liêu trong khoảng 20 chi.

Thuật ngữ Troglodyte có nghĩa là "[người] sống trong hang", và các loài tiêu liêu có tên khoa học từ xu hướng của một số loài trong việc lục lọi tìm kiếm thức ăn trong các kẽ nứt tối tăm. Nói chung chúng là chim nhỏ và khó thấy, ngoại trừ giọng hót ầm ĩ và thường là phức tạp. Chúng có cánh ngắn và mỏ mỏng cong xuống phía dưới. Một vài loài thường có đuôi dựng đứng. Tất cả đều là chim ăn sâu bọ, mặc dù một số loài cũng ăn cả các loại rau cỏ, còn những loài to lớn trong chi Campylorhynchus bắt cả những động vật có xương sống nhỏ (như thằn lằn).

Kích thước của chúng dao động từ nhỏ như tiêu liêu bụng trắng dài dưới 10&nbsp;cm (4 inch) và cân nặng chỉ 9 gam, tới lớn như tiêu liêu lớn dài khoảng 22&nbsp;cm (8,7 inch) và cân nặng 50 gam (1,8 oz.). Màu chủ đạo là xám, nâu, đen và trắng.

Chỉ có một loài sinh sống tại Cựu thế giới, đó là tiêu liêu (Troglodytes troglodytes). Các loài sinh sống trong các môi trường sống rất khác nhau, từ các vùng thôn quê ít cây và khô cằn tới các rừng mưa. Phần lớn các loài sinh sống ở các tầng thấp, nhưng một số thành viên của chi Campylorhynchus và cả hai thành viên của chi Odontorchilus nói chung hay sinh sống tại tầng tán trong các khu rừng. Một ít loài, đáng chú ý có tiêu liêu và tiêu liêu nhà, nói chung hay gắn liền với con người.

27 loài chim liêu oanh Australasia trong họ Liêu oanh Maluridae không có quan hệ họ hàng gì, cũng như các loài thích liêu New Zealand trong họ Acanthisittidae.

Phân loại
Sửa đổi theo Martínez Gómez và ctv. (2005) và Mann và ctv. (2006)). Phân loại của một vài nhóm là khá phức tạp, và việc chia tách tiếp theo ở cấp độ loài là hoàn toàn có thể. Ngoài ra, các đơn vị phân loại chưa miêu tả cũng được biết là có tồn tại. Donacobius mũ đen là loài kỳ bí, theo truyền thống được xếp cùng các loài tiêu liêu chủ yếu có lẽ là do thiếu các nghiên cứu kỹ lưỡng. Gần đây nó được xác định khả năng có thể nhất là gần gũi hơn với một vài dạng "chim chích", có thể là gần gũi với họ mới thiết lập là Megaluridae, và cũng có thể tự tạo thành họ đơn loài.

Chi Odontorchilus
Odontorchilus branickii: Tiêu liêu choàng xám
Odontorchilus cinereus: Tiêu liêu mỏ răng
Chi Salpinctes
Salpinctes obsoletus: Tiêu liêu đá
Chi Microcerculus
Microcerculus bambla: Tiêu liêu sọc cánh
Microcerculus marginatus: Tiêu liêu miền nam
Microcerculus philomela: Hồng tước miền bắc
Microcerculus ustulatus: Tiêu liêu huýt sáo
Chi Catherpes
Catherpes mexicanus: Tiêu liêu Mexico
Chi Hylorchilus
Hylorchilus navai: Tiêu liêu Nava
Hylorchilus sumichrasti: Tiêu liêu mỏ mảnh
Chi Campylorhynchus
Campylorhynchus albobrunneus: Tiêu liêu đầu trắng
Campylorhynchus brunneicapillus: Tiêu liêu xương rồng
Campylorhynchus chiapensis: Tiêu liêu lớn
Campylorhynchus fasciatus: Tiêu liêu vằn
Campylorhynchus griseus: Tiêu liêu hai màu
Campylorhynchus gularis: Tiêu liêu đốm
Campylorhynchus jocosus: Tiêu liêu Boucard
Campylorhynchus megalopterus: Tiêu liêu vạch xám
Campylorhynchus nuchalis: Tiêu liêu lưng sọc
Campylorhynchus rufinucha: Tiêu liêu gáy hung
Campylorhynchus turdinus: Tiêu liêu hoét
Campylorhynchus yucatanicus: Tiêu liêu Yucatan
Campylorhynchus zonatus: Tiêu liêu lưng sọc
Chi Thryomanes
Thryomanes bewickii: Tiêu liêu Bewick
Chi Thryothorus
Thryothorus ludovicianus: Hồng tước Carolina
Thryothorus ludovicianus albinucha: Hồng tước trán trắng
Chi Cinnycerthia
Cinnycerthia fulva: Tiêu liêu hung da bò
Cinnycerthia olivascens: Tiêu liêu Sharpe
Cinnycerthia peruana: Tiêu liêu Peru
Cinnycerthia unirufa: Tiêu liêu hung
Chi Cantorchilus (trước đây gộp trong chi Thryothorus)
Cantorchilus guarayanus: Tiêu liêu ngực nâu vàng
Cantorchilus leucopogon: Tiêu liêu họng sọc
Cantorchilus leucotis: Tiêu liêu ngực vàng nâu (có thể không đơn ngành)
Cantorchilus longirostris: Tiêu liêu mỏ dài
Cantorchilus modestus: Tiêu liêu đồng bằng
Cantorchilus (modestus) zeledoni: Tiêu liêu Canebrake
Cantorchilus nigricapillus: Tiêu liêu vịnh
Cantorchilus semibadius: Tiêu liêu bờ sông
Cantorchilus superciliaris: Tiêu liêu mào lớn
Cantorchilus thoracicus: Tiêu liêu ngực sọc
Chi Thryophilus (trước đây gộp trong chi Thryothorus)
Thryophilus griseus: Tiêu liêu xám (vị trí cần xác nhận)
Thryophilus nicefori: Tiêu liêu Niceforo
Thryophilus pleurostictus: Tiêu liêu sọc dọc
Thryophilus rufalbus: Tiêu liêu hung trắng
Thryophilus sinaloa: Tiêu liêu Sinaloa
Chi Pheugopedius (trước đây gộp trong chi Thryothorus)
Pheugopedius atrogularis: Tiêu liêu họng đen
Pheugopedius coraya: Tiêu liêu Coraya
Pheugopedius eisenmanni: Tiêu liêu Inca
Pheugopedius euophrys: Tiêu liêu đuôi bằng
Pheugopedius fasciatoventris: Tiêu liêu bụng đen
Pheugopedius felix: Tiêu liêu Felix
Pheugopedius genibarbis: Tiêu liêu râu
Pheugopedius maculipectus: Tiêu liêu ngực đốm
Pheugopedius mystacalis: Tiêu liêu ria
Pheugopedius rutilus: Tiêu liêu ngực hung
Pheugopedius sclateri: Tiêu liêu ngực đốm
Pheugopedius spadix: Tiêu liêu đầu muội than
Chi Cyphorhinus
Cyphorhinus aradus: Tiêu liêu Musicia
Cyphorhinus phaeocephalus: Tiêu liêu hót
Cyphorhinus thoracicus: Tiêu liêu ngực nâu dẻ

Troglodytes troglodytes: Con tem FR 345 của Postverk Føroya, quần đảo FaroePhát hành: 22-2- 1999Họa sĩ: Astrid Andreasen]]
Chi Uropsila
Uropsila leucogastra: Tiêu liêu bụng trắng
Chi Henicorhina – Tiêu liêu rừng
Henicorhina leucophrys: Tiêu liêu rừng ngực xám
Henicorhina leucoptera: Tiêu liêu rừng cánh ngang
Henicorhina leucosticta: Tiêu liêu rừng ngực trắng
Henicorhina negreti: Tiêu liêu rừng Munchique
Chi Thryorchilus
Thryorchilus browni: Tiêu liêu Timberline
Chi Troglodytes (10-15 loài, phụ thuộc vào từng tác giả; bao gồm cả chi Nannus nhưng rất có thể đó là chi khác biệt)
Chi Cistothorus
Cistothorus apolinari: Tiêu liêu Apolinar
Cistothorus meridae: Tiêu liêu Paramo
Cistothorus palustris: Tiêu liêu đầm lầy
Cistothorus platensis: Tiêu liêu lau sậy
Chi Ferminia
Ferminia cerverai: Tiêu liêu Zapata

Tham khảo

Liên kết ngoài

Video về tiêu liêu trên Internet Bird Collection


[English with Spanish abstract]