undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Đồng ly

Đồng ly (tiếng Anh: homolysis, gốc từ tiếng Hy Lạp ὅμοιος, homoios, "đồng" và λύσις, lusis, "ly") là sự phân ly các liên kết hóa học của một phân tử trung hòa, từ đó hình thành hai gốc tự do. Tức là, hai electron tham gia vào việc hình thành liên kết giữa hai phân tử được chia đều cho hai gốc tự do mới được thành lập. Mỗi electron dùng chung cộng hóa trị trong liên kết (xem liên kết cộng hóa trị) được trả về nguyên tử cũ của nó.

Phản ứng này được khơi mào bởi các tia cực tím, ánh sáng mặt trời khuếch tán hay peroxide. Điều khiện thiếu oxy, nhiệt độ cao (nhiệt phân) cũng kích thích sự đồng ly của các hợp chất carbon.

Năng lương tham gia vào quá trình đồng ly được gọi là năng lương phân ly liên kết. Việc phân ly các liên kết cũng xảy ra trong phản ứng dị ly.

Chú thích

Xem thêm
Dị ly
Sự tách phân tử ở vị trí alpha
Tiếng Assam

| nativename=
| image=Oxomiya in Oxomiya Lipi.svg
| imagesize=250px
| imagecaption = "Ôxômiya" viết bằng chữ Assam
| region=Assam, Arunachal Pradesh và Nagaland
| speakers = triệu (2007)
| date =
| ref = ne2007
| familycolor=Indo-European
| fam2=Ấn-Iran
| fam3=Ấn-Arya
| fam4=Đông
| fam5=Bengal–Assam
| script=Đông Nagari (biến thể tiếng Assam)Hệ chữ nổi tiếng Assam
| nation= (Assam)
| agency= Asam Sahitya Sabha
| dia1=Kamrupi, Goalpariya
| iso1=as
| iso2=asm
| iso3=asm
| glotto=assa1263
| glottorefname=Assamese
| lingua=59-AAF-w
| notice=Indic
| notice2=IPA
}}
Tiếng Assam hay tiếng Asamiya (tiếng Assam: , ', ) là một ngôn ngữ Ấn-Arya miền đông chủ yếu nói tại bang Assam, nơi nó là một ngôn ngữ chính thức. Đây là bản ngữ của khoảng 13 triệu người, và là lingua franca trong khu vực. Nó cũng được nói tại Arunachal Pradesh và những bang miền Đông Bắc Ấn Độ khác. Naga, một ngôn ngữ Creole dựa trên tiếng Assam được sử dụng rộng rãi tại Nagaland và một phần Assam. Nefa là một pidgin dựa trên tiếng Assam, hiện diện tại Arunachal Pradesh.

Như những ngôn ngữ Đông Ấn-Arya khác, tiếng Assam đã phát triển từ ít nhất trước thế kỷ 7 từ Magadhi Prakrit, một thứ ngôn ngữ xuất phát từ những phương ngữ tương tự, nhưng có phần cổ hơn, tiếng Phạn Veda. Những ngôn ngữ gần gũi với tiếng Assam là tiếng Bengal, tiếng Odia, tiếng Maithil, tiếng Chittagon, tiếng Sylhet, tiếng Angika và các ngôn ngữ Bihar.

Chữ viết tiêu chuẩn hiện tại chữ Assam giống hệt với chữ Bengal, ngoại trừ hai chữ cái, (ro) và (vo); và chữ cái (khya) đã tách thành phụ âm riêng với chất lượng ngữ âm riêng trong khi trong bảng chữ cái tiếng Bengal, nó là một liên hợp của hai chữ cái.

Phân bố địa lý
Tiếng Assam là ngôn ngữ bản địa tại thung lũng Assam (gồm Thượng Assam và Hạ Assam của bang Assam). Nó cũng được nói tại bang Arunachal Pradesh và Nagaland. Cũng có những cộng đồng nói tiếng Assam đáng kể tại Úc, Dubai, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, Canada và Hoa Kỳ.

Tình trạng chính thức
Tiếng Assam là ngôn ngữ chính thức của Assam và là một trong 23 ngôn ngữ được công nhận chính thức của Cộng hòa Ấn Độ.
Ngữ âm
Hệ thống ngữ âm tiếng Assam gồm tám nguyên âm, mười nguyên âm đôi và hai mươi mốt phụ âm.

Unicode
Chữ viết tiêu chuẩn hiện tại chữ Assam chung bảng Unicode với chữ Bengal, dải mã U+0980&ndash;U+09FF.

Tham khảo

Xem thêm
Danh sách ngôn ngữ
Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói
Candrakānta abhidhāna: Asamiyi sabdara butpatti aru udaharanere Asamiya-Ingraji dui bhashara artha thaka abhidhana. 2nd ed. Guwahati: Guwahati Bisbabidyalaya, 1962.
A Dictionary in Assamese and English (1867) First Assamese dictionary by Miles Bronson from (books.google.com)
English-Assamese Online Dictionary
English translation - Assamese Literature
The Creative Visionary: Jyoti Prasad Agarwalla (1903-1951)
Assamese Language and Literature
Ethnologue report for Assamese
Xophura - Collection of writings in Assamese
Assamese – UCLA Phonetics Lab Data
Assamese computing resources at TDIL
Bharatiya Bhasha Jyoti: Asamiya —a textbook for learning Assamese through Hindi from the Central Institute of Indian Languages.

Liên kết ngoài
Phồn Xương (thị trấn)

Phồn Xương từng là thị trấn huyện lỵ của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam. Năm 2025 thị trấn được sáp nhập vào xã Yên Thế mới thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Thị trấn Phồn Xương được biết đến với Khu di tích khởi nghĩa Yên Thế.

Địa lý
Thị trấn Phồn Xương nằm ở vị trí trung tâm huyện Yên Thế, từng là căn cứ địa của Khởi nghĩa Yên Thế do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đồng Lạc và xã Đồng Tâm
Phía tây giáp xã Tân Hiệp
Phía nam giáp huyện Tân Yên
Phía bắc giáp xã Tam Hiệp.

Thị trấn Phồn Xương có diện tích 8,55&nbsp;km², dân số năm 2018 là 8.436 người, mật độ dân số đạt 987 người/km².

Sau khi thành lập, thị trấn Cầu Gồ có 161,5 ha diện tích tự nhiên và 2.286 người. Xã Phồn Xương còn lại 658 ha diện tích tự nhiên và 3.552 người.

Ngày 6 tháng 11 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 05/NĐ-CP. Theo đó, điều chỉnh 147,35 ha diện tích tự nhiên của xã Phồn Xương để thành lập xã Đồng Tâm.

Sau khi điều chỉnh, xã Phồn Xương còn lại 632,86 ha diện tích tự nhiên và 3.977 người.

Đến năm 2018, thị trấn Cầu Gồ có diện tích 1,96&nbsp;km², dân số là 3.980 người, mật độ dân số đạt 2.031 người. Xã Phồn Xương có diện tích 6,59&nbsp;km², dân số là 4.456 người, mật độ dân số đạt 676 người/km².

Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 813/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Giang (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Phồn Xương và thị trấn Cầu Gồ để thành lập thị trấn Phồn Xương.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh. Theo đó, toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Phồn Xương và các xã Đồng Lạc, Đồng Tâm, Tân Hiệp, Tân Sỏi thành xã mới có tên gọi là xã Yên Thế.

Kinh tế - xã hội
Một số công trình, địa điểm công cộng tại thị trấn Phồn Xương:
Sân vận động Phồn Xương - sân vận động huyện Yên Thế
Bệnh viện đa khoa Yên Thế
Trường Trung học phổ thông Yên Thế
Trường Phổ thông dân tộc nội trú Yên Thế
Trường THCS Hoàng Hoa Thám
Trường trung cấp nghề Yên Thế
Bưu điện huyện Yên Thế
Chợ Phồn Xương
Công viên Phồn Xương
Sân bóng nhân tạo Phồn Xương

Du lịch
Trên địa bàn thị trấn có nhiều di tích lịch sử liên quan đến lãnh tụ Hoàng Hoa Thám thuộc Khu di tích khởi nghĩa Yên Thế.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam
CEAM Modèle 1950

|type=súng trường tấn công

|is_ranged=YES

|service=
|used_by=
|wars=

|designer= Theodor Löffler
|design_date= 1949
|manufacturer= Centre d'Etudes et d'Armement de Mulhouse (CEAM)
|unit_cost=
|production_date=
|number=
|variants=

|spec_label=
|weight=
|length=

|cartridge= .30 carbine
|caliber=
|barrels=
|action= Blowback có con quay hãm
|rate= 700 viên/phút
|velocity=
|range=
|max_range=
|feed=Hộp đạn rời 30 viên
|sights=
}}
CEAM Modèle 1950 là mẫu súng trường tấn công thử nghiệm sử dụng loại đạn .30 carbine. Nó được phát triển bởi Centre d'Etudes et d'Armement de Mulhouse (CEAM) của Pháp trong cuối những năm 1940 đến đầu những năm 1950. Nó có thể sử dụng rất nhiều loại đạn khác nhau như do chiến tranh Đông Dương bùng nổ và Pháp là lực lượng lớn thứ hai trong NATO tham gia cuộc chiến này nên kế hoạch phát triển của loại vũ khí này đã bị hủy bỏ.Nó có đạn 7.92x33mm.Được thiết kế bởi nhà thiết kế Theodor Loffler vào năm 1949,có đạn 30 carbine,tốc độ bắn 700 viên/phút.

. Tham khảo

Johnston, Gary Paul; Nelson, Thomas B. (2010). The World's Assault Rifles. Lorton, VA: Ironside International Publishers, Inc. trang. 278–280. ISBN 9780935554007.
Danh sách Sultan của Zanzibar

Chức danh Sultan của Zanzibar được thành lập vào ngày 19 tháng 10 năm 1856, sau cái chết của Sa'id ibn Sultan, người đã trị vì đồng thời Oman và Zanzibar với chức danh Sultan của Oman kể từ năm 1804. Các Sultan của Zanzibar là một nhánh của Nhà Al Bu Sa'id ở Oman.

Tham khảo
;Chung
.
.
.
.
.
.
.
.

;Riêng

Liên kết ngoài
Omani Arab Rule ở Zanzibar
Columbina passerina

Columbina passerina là một loài bồ câu nhiệt đới Tân thế giới. Chúng là một loài gia cầm từ Aruba, Bermuda, thông qua cực nam Hoa Kỳ, Mexico và vùng Caribbe, Nam Mỹ, và được phía nam tận miền bắc Brazil.

Loài này thường sinh sống bụi và xứ mở khác. Nó xây dựng một tổ thanh mỏng manh trên cây và đẻ hai trứng màu trắng. Nó vỗ cánh nhanh chóng và trực tiếp điển hình của chim bồ câu nói chung.
Phụ loài
Columbina passerina passerina
Columbina passerina albivitta
Columbina passerina antillarum
Columbina passerina bahamensis
Columbina passerina exigua
Columbina passerina griseola
Columbina passerina insularis
Columbina passerina jamaicensis
Columbina passerina nana
Columbina passerina navassae
Columbina passerina neglecta
Columbina passerina nigrirostris
Columbina passerina pallescens
Columbina passerina parvula
Columbina passerina portoricensis
Columbina passerina quitensis
Columbina passerina socorroensis
Columbina passerina tortugensis
Columbina passerina trochila
Columbina passerina umbrina
Columbina passerina volitans

Chú thích

Tham khảo
Eric Kripke

| ngày mất =
| nơi mất =
| nguyên nhân cái chết =
| nghề nghiệp = Biên tập, đạo diễn kiêm nhà sản xuất phim truyền hình
| nổi tiếng =
| lương =
| chức vị =
| nhiệm kỳ =
| tiền nhiệm =
| đảng phái =
| kế nhiệm =
| hội đồng =
| tôn giáo =
| người hôn phối =
| con cái =
| người thân =
| website =
| nơi sinh = Toledo, Ohio, Mỹ
| tên khác = Jeric Kripke
| footnotes =
| cỡ hình = 250px
}}
Eric Kripke (sinh ngày 24 tháng 4 năm 1974 tại Toledo, Ohio) là biên tập, đạo diễn kiêm nhà sản xuất phim truyền hình tại Hoa Kỳ. Tác phẩm đáng chú ý nhất của ông là bộ phim truyền hình dài tập "Supernatural".

Lý lịch

Ông tốt nghiệp cấp ba tại trường trung học Sylvania Southview, Eric thường cùng bạn mình tạo ra các bộ phim rùng rợn để chiếu cho các bạn khác xem. Sau khi tốt nghiệp Khoa Nghệ thuật điện ảnh thuộc trường đại học Nam California, Eric biên tập và đạo diễn bộ phim "Battle of the Sexes" và "Truly Committed" vào năm 1996 khi còn trong nhóm Gamma Eta Chapter của Pi Kappa Alpha.

Vào năm 2005, Kripke đã sáng tác ra dòng phim "Supernatural" và hiện vẫn đang là đồng chỉ đạo sản xuất sau khi đóng vai trò chính trong năm phần đầu của phim. Phim hiện vẫn đang được trình chiếu phần 14 trên kênh CW.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Murska Sobota

Mürska Sobouta
| settlement_type = Thành phố
| image_skyline = Murska Sobota od vzhoda proti zahodu.jpg
| image_alt =
| image_caption = Thành phố Murska Sobota
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map = Slovenia
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Vị trí thành phố Murska Sobota trong Slovenia
| latd = 46|latm = 40|lats = |latNS = N
| longd = 16|longm = 10|longs = |longEW = E
| coor_pinpoint =
| coordinates_type = region:SI_type:adm1st
| coordinates_display = title
| coordinates_footnotes =
| coordinates_region = SI
| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name = Anton Štihec (SLS)
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| total_type =
| area_total_km2 = 14.5
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 11679
| population_as_of = 2010
| population_density_km2 = 806
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +01
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +02
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}

Murska Sobota () (, phương ngữ Prekmurje: Mürska Subouta) là một thành phố và khu tự quản ở đông bắc của Slovenia. Thành phố này có diện tích 14,5 km2, dân số là 11.679 người vào năm 2010. Thành phố nằm trong khu tự quản cùng tên gần sông Mur trong vùng Prekmurje và là thủ phủ vùng này.

Tham khảo
Koper

| settlement_type =Thành phố và Khu tự quản
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_flag = Zastava Kopra.svg
| flag_alt =
| image_shield = Grb Kopra.svg
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map = Karte Koper si.png
| map_alt =
| map_caption = Vị trí của đô thị Koper trong Slovenia
| pushpin_map = Slovenia
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Vị trí của thành phố Koper ở Slovenia
| latd = 45|latm = 33|lats = |latNS = N
| longd = 13|longm = 44|longs = |longEW = E
| coor_pinpoint =
| coordinates_type = region:SI_type:adm1st
| coordinates_display = title
| coordinates_footnotes =
| coordinates_region = SI
| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name =
| subdivision_type1 = Vùng
| subdivision_name1 = Primorska
| subdivision_type2 = Đô thị
| subdivision_name2 = Koper
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name = Boris Popovič
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| total_type =
| area_total_km2 = 311.2
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 47539
| population_as_of = 2002
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +01
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +02
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes = Nguồn: Cục thống kê Cộng hòa Slovenia, điều tra dân số năm 2002.
}}
Koper () (, ) là một thành phố và khu tự quản ven biển của Slovenia. Thành phố này có thương cảng lớn nhất Slovenia, nằm ở bờ biển Adriatic. Thành phố này có diện tích 311,2 km2, dân số là 23.726 người và là trung tâm thành thị lớn của Istria Slovenia.

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Municipality of Koper website
Koper–Capodistria. Slovenian Tourist Board.
Koper: Virtual Tour. Panoramas of Koper and surrounding area. Burger.si.
Koper maps and aerial photos . Geopedia.si.
Nova Gorica

instead -->
| settlement_type = Thị xã và Đô thị
| image_skyline =Nova Gorica 0720069 1600x1062 77.jpg
| image_alt =
| image_caption =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map = Obcine Slovenija 2006 Nova Gorica.svg
| map_alt =
| map_caption = Vị trí của khu tự quản Nova Gorica trong Slovenia
| pushpin_map = Slovenia
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Vị trí thị xã Nova Gorica ở Slovenia
| latd = 45|latm = 58|lats = |latNS = N
| longd = 13|longm = 39|longs = |longEW = E
| coor_pinpoint =
| coordinates_type = region:SI_type:city
| coordinates_display = title
| coordinates_footnotes =
| coordinates_region = SI
| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name = Matej Arčon (LDS)
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| total_type =
| area_total_km2 = 309.0
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 32763
| population_as_of = 2002
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +01
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +02
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}

Nova Gorica là một thành phố và khu tự quản của Slovenia. Thành phố này có diện tích km2, dân số là 13.852 người (thị xã); 21.082 người bao gồm cả ngoại ô; 31.000 người (khu tự trị).. Đô thị này nằm ở phía tây Slovenia, tại biên giới với Ý. Nova Gorica là một thành phố mới, được xây dựng sau năm 1948 khi Hòa ước Paris thiết lập một biên giới mới giữa Nam Tư với Ý, khiến Gorizia gần đó nằm ngoài biên giới Nam Tư, do đó tách Soča và thung lũng Vipava và tây bắc cao nguyên Kras khỏi trung tâm vùng truyền thống. Nova Gorica là trung tâm thành thị chính của vùng truyền thống Goriška ở Littoral Slovenia.

Thành phố kết nghĩa

Aleksandrovac, Serbia
Klagenfurt, Áo
Otočac, Croatia
San Vendemiano, Ý
Oghuz, Azerbaijan

Tham khảo

Liên kết ngoài



Nova Gorica at Geopedia
Celje

| subdivision_type = Country
| subdivision_name =
| subdivision_type1 = Khu tự quản
| subdivision_name1 = Celje
| established_title = Quyền thị trấn
| established_date = 11&nbsp;tháng 4&nbsp;1451
| founder =
| named_for =
| parts_type = Phường và cộng đồng địa phương
| parts_style = list
| p1 =
| p2 =
| government_type =

| government_footnotes =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name = Bojan Šrot (SLS)
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =

| area_magnitude = 1 E+7
| area_total_km2 = 22,7

| elevation_footnotes =
| elevation_m = 238
| elevation_max_m =
| elevation_min_m =

| population_footnotes =
| population_total = 38079
| population_as_of = 2017
| population_density_km2 = 1657
| population_blank1_title = Khu tự quản
| population_blank1 = 50,039
| population_note =

| timezone = CET
| utc_offset = +1
| timezone_DST = CEST
| utc_offset_DST = +2

| postal_code_type = Mã bưu chính
| postal_code = 3000
| area_code = 03
| blank_name = Khí hậu
| blank_info = Cfb
| website =
| footnotes = Source: Statistical Office of the Republic of Slovenia, census of 2002.
}}

Celje () là thành phố lớn thứ ba của Slovenia. Nó là trung tâm của vùng lịch sử Štajerska của Slovenia và của khu tự quản thành phố Celje (). Celje nằm cách lâu đài Celje ở chỗ hợp lưu các sông Savinja, Hudinja, Ložnica và Voglajna trong thung lũng Savinja, trên ngã đường rẽ đến Ljubljana, Maribor, Velenje và thung lũng Trung Sava. Nó có độ cao trên mực nước biển. Trong phương ngữ Slovene nơi đây, Celje được gọi là Cjele hay Cele.

Khí hậu
Celje có khí hậu lục địa ẩm với mùa hè ấm áp (phân loại khí hậu Köppen Dfb).|year sun=1728|Dec sun=53|Nov sun=67|Oct sun=115|Sep sun=166|Aug sun=227|Jul sun=242|Jun sun=209|May sun=205|Mar sun=128|Apr precipitation days=13|Feb sun=96|Jan sun=64|year precipitation days=140|Dec precipitation days=12|Nov precipitation days=12|Oct precipitation days=11|Sep precipitation days=11|Aug precipitation days=12|Jul precipitation days=12|Jun precipitation days=14|May precipitation days=14|Apr record low C=-6.5|Feb record low C=-27.0|metric first=Yes|Dec record high C=20.2|Oct high C=16.3|Sep high C=21.7|Aug high C=26.5|Jul high C=26.9|Jun high C=24.6|May high C=21.6|Apr high C=16.4|Mar high C=11.6|Feb high C=6.8|Jan high C=4.1|year record high C=36.8|Nov record high C=22.4|Dec high C=4.5|Oct record high C=26.7|Sep record high C=30.6|Aug record high C=39.7|Jul record high C=34.1|Jun record high C=34.2|May record high C=31.1|Apr record high C=28.4|Mar record high C=25.7|Feb record high C=20.6|Jan record high C=16.5|single line=Yes|Nov high C=9.6|year high C=15.9|Jan record low C=-27.2|Feb low C=-4.2|year low C=4.7|Dec low C=-3.0|Nov low C=0.9|Oct low C=5.9|Sep low C=9.7|Aug low C=13.4|Jul low C=13.8|Jun low C=12.3|May low C=8.6|Apr low C=3.9|Mar low C=-0.2|Jan low C=-4.6|Jan mean C=-0.3|year mean C=9.8|Dec mean C=0.6|Nov mean C=4.7|Oct mean C=10.1|Sep mean C=14.6|Aug mean C=19.0|Jul mean C=19.9|Jun mean C=18.3|May mean C=14.9|Apr mean C=9.8|Mar mean C=5.2|Feb mean C=1.0|width=auto}}

Tham khảo

Liên kết ngoài



Celje at Geopedia
Velenje

| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = Mayor
| leader_name = Bojan Kontič (SD)
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| total_type =
| area_total_km2 = 83.5
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 33.331
| population_as_of = 2002
| population_density_km2 = 399,2
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +01
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +02
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes = Nguồn: Cục thống kê của Cộng hoà Slovenia, số liệu 2002.
}}

Velenje là một thành phố và khu tự quản của Slovenia. Thành phố này có diện tích 83,5&nbsp;km², dân số là 33.331 người.

Thành phố kết nghĩa

Esslingen am Neckar, Đức
Neath Port Talbot, Wales
Split, Croatia
Pljevlja, Montenegro
Udine, Ý

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official tourist guide to Velenje
Travel guide to Velenje
Lê Đình Chinh

Lê Đình Chinh (1960-1978) là chiến sĩ Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) đầu tiên hy sinh trong chiến tranh biên giới Việt-Trung 1978-1979, tại mặt trận huyện Cao Lộc tỉnh Lạng Sơn trong khi thi hành nhiệm vụ ngăn cản quân Trung Quốc tràn qua biên giới Việt Nam.

Tiểu sử
Lê Đình Chinh sinh năm 1960, quê ở xã Hoằng Quang, huyện Hoằng Hóa (nay là thành phố Thanh Hóa), trú quán tại nông trường Sông Âm, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa.

Lê Đình Chinh nhập ngũ ngày 16/2/1975 khi đó anh 15 tuổi. Sau thời gian huấn luyện, Lê Đình Chinh được biên chế vào đại đội 6, tiểu đoàn 2, trung đoàn 12, Bộ tư lệnh Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội biên phòng).

Ngày 25 tháng 8 năm 1978, quân xâm lược Trung Quốc vượt biên giới sang Việt Nam hành hung cán bộ, phụ nữ và nhân dân địa phương. Lê Đình Chinh đã đánh trả, bằng tay không đánh gục hàng chục kẻ địch nhưng cuối cùng đã hy sinh Vì thành tích này anh được nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy phong Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

An táng tại quê nhà
Ngày 05/01/2013, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Thanh Hóa và gia đình, cùng đại diện Ban liên lạc Trung đoàn 12 tổ chức cất bốc, đưa hài cốt anh hùng liệt sĩ Lê Đình Chinh từ Nghĩa trang liệt sĩ huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn về quê nhà tại Thanh Hóa.
Sáng ngày 06/01/2013 Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Thanh Hóa và UBND thành phố Thanh Hóa tổ chức lễ an táng hài cốt của anh hùng liệt sĩ Lê Đình Chinh tại nghĩa trang liệt sĩ phường Hàm Rồng, Thành phố Thanh Hóa.

Truy tặng
Ngày 30 tháng 8 năm 1978, Lê Đình Chinh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh được nhiều địa phương trên đất nước Việt Nam đặt tên đường, trường học, trung học, nông trường. Một số sáng tác viết về Lê Đình Chinh có thể kể đến như bài hát Chúng tôi là đồng đội của Lê Đình Chinh (NS Phạm Tuyên), Bài ca tuổi trẻ Lê Đình Chinh (NS Bảo Chung), Bài hát về Lê Đình Chinh (NS Nguyễn Đức Toàn).

Chú thích

Liên kết ngoài
Tiểu sử anh hùng Lê Đình Chinh
Lê Đình Chinh trong ký ức người mẹ
Valentin Vladimirovich Ovechkin

| realname = Valentin Vladimirovich Ovechkin
| penname = Valentin Ovechkin
| occupation = Nhà văn, nhà viết kịch, nhà báo
| nationality =
| ethnicity = Nga
| citizenship =
| education =
| period =
| genre =
| subject =
| movement =
| awards =
| magnum_opus =
| spouse =
}}
Valentin Vladimirovich Ovechkin (tiếng Nga: Валентин Владимирович Овечкин) là một nhà văn, nhà viết kịch, nhà báo nổi tiếng Liên Xô.

Tiểu sử và sự nghiệp
Valentin Ovechkin sinh ngày 9 tháng 6 năm 1904 tại Taganrog, gia nhập Đảng Cộng sản Liên Xô vào năm 1929. Ông từng hoạt động ở nông thôn hơn mười năm, từng được phân công giữ thư viện xã, rồi làm chủ nhiệm một hợp tác xã nông nghiệp trong thời gian khá lâu.

Truyện ngắn đầu tiên được xuất bản vào năm 1927. Đầu thập niên 30 thế kỷ XX, Ovechkin làm phóng viên tờ Chiếc búa và Sự thật nông trang. Tập Truyện ngắn nông trang xuất bản năm 1935 ngay lập tức khiến Ovechkin trở thành nhà văn được chú ý.

Trong những năm Chiến tranh Vệ quốc, Ovechkin làm cán bộ tuyên truyền ở một Trung đoàn, rồi làm phóng viên mặt trận. Tác phẩm Lời chào từ mặt trận ra đời năm 1945 là thành công của một nghệ sĩ đã trưởng thành.

Tiếp đó, hàng loạt truyện, ký - trong đó nổi bật là cuốn Chuyện thường ngày ở huyện - đã đưa Valentin Ovechkin lên vị trí hàng đầu trong các nhà văn Liên Xô lớp sau.

Ngoài truyện ngắn và truyện vừa, Valentin Ovechkin còn viết một số vở kịch, phần nhiều cũng về đề tài nông nghiệp.

Valentin Ovechkin mất ngày 27 tháng 1 năm 1968.

Tác phẩm
Văn xuôi
Truyện ngắn nông trang (1935)
Tập truyện ngắn (1939)
Lời chào từ mặt trận (1945)
Chuyện thường ngày ở huyện (1956)
Kịch
Mùa hè Ấn Độ (1947)
Nastya Kolosova (1947)

Xem thêm
Энциклопедия «Кругосвет». Овечкин, Валентин Владимирович
Газета «Армавирский собеседник»

Tham khảo
Tập tin:Hoang Van thai - Dam Thi Loan .jpg

| date =
| author = Thành viên:Toilahoanglong (tài khoản khác: Thành viên:Hoangvanthai
| permission =
| other_versions =
}}
Hải Quế

Hải Quế là một xã thuộc huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Hành chính
Xã Hải Quế được chia thành 3 thôn: Đơn Quế, Hội Yên, Kim Long.

Văn hóa
Vào thời vua Hồng Đức, khoảng giữa thế kỉ 15, một vị quan họ Lê (Lê Qúi Công, thụy Tán Trị) được vua cử vào vùng Ô Châu đánh nhau với Chiêm Thành. Theo truyền khẩu, ngài giải vây cho vua ở thôn Cổ Lũy. Sau đó, ngài đến vùng mà ngày nay là thôn Đơn Quế thuộc xã Hải Quế, qui dân lập làng. Ngài có 2 anh em cùng với 8 vị khác cùng khẩn hoang xây dựng nên làng xóm. Thành lập ra 9 dòng họ trong làng. Ngài Lê Qúi Công là người có công khai khẩn đầu tiên nên dòng họ của ngài được gọi là Lê Nhất tộc thôn Đơn Quế. Khi qua đời, ngài được dân làng thờ cúng trong đình làng, được vua sắc phong: Dực Bảo Trung Hưng Linh Phò Chi Thần.

Chín dòng họ được xếp theo thứ tự: Lê Nhất, Hồ Nhị, Hồ 3, Hồ 4, Trần 5, Hoàng 6, Võ 7, Lê 8, Hồ 9. Ngày nay dòng họ Trần giàu có nhất.

Đình làng Đơn Quế được xây dựng lại năm 2011. Ngày Khánh thành là 11 và 12/05/2011 âm lịch, tức ngày 12, 13/06/2011.

Chú thích

Gia Phả Lê Nhất tộc Đơn Quế.

Tham khảo
Chuyện thường ngày ở huyện

| language = tiếng Nga
| translator =
| cover_artist =
| series =
| genre = truyện ký
| publisher = Nhà xuất bản Cầu vồng
| release_date = 1956
| media_type = In (bìa cứng và bìa mềm)
| pages =
| isbn =
| preceded_by =
| followed_by =
}}
Chuyện thường ngày ở huyện (tiếng Nga: Районные будни) là một tập truyện ký về đề tài nông trang tập thể của nhà văn Valentin Ovechkin.

Nội dung
Trong số những tác phẩm đánh dấu bước chuyển biến mới của Văn học Soviet giai đoạn thập niên 50 thế kỷ XX, Chuyện thường ngày ở huyện của Valentin Ovechkin là một thành công lớn của Văn học Soviet sau chiến tranh.
Nhân vật
Chuyển thể
Bàn tay anh (phim, 1956)
Xem thêm
Văn bản tác phẩm (tiếng Nga)
Chuyện thường ngày ở huyện - Nhà xuất bản Cầu vồng, Moskva (1984)

Tham khảo
Văn học Liên Xô

Văn học Liên Xô (tiếng Nga: Литература СССР) là tên gọi ngành Văn học của Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Soviet (1917-1991). Thuật ngữ này bao gồm Văn học bằng tiếng Nga và 88 ngôn ngữ khác nhau cùng tồn tại trên lãnh thổ Liên bang Soviet.

Lịch sử hình thành và phát triển
Thời kỳ Xô viết có ảnh hưởng tới văn học Nga là sau năm 1917. Maxim Gorky, Nhà văn đoạt Giải Nobel văn học Michail Aleksandrovich Sholokhov, Valentin Petrovich Kataev, Aleksei Nikolaevich Tolstoi, Vladimir Vladimirovich Mayakovsky, Ilf và Petrov trở thành những gương mặt nổi bật của Văn học Xô viết.

Mặc dù chủ nghĩa hiện thực xã hội giành được sự ủng hộ của chính quyền Liên bang Xô viết, nhưng một số nhà văn như Mikhail Afanasievich Bulgakov, Boris Leonidovich Pasternak, Andrei Platonov, Osip Emilyevich Mandelstam, Yury Valentinovich Trifonov, Isaac Emmanuilovich Babel và Vasily Semyonovich Grossman - vẫn bí mật tiếp tục truyền thống của văn học Nga, họ viết văn nhưng không hi vọng vào việc được xuất bản như là một tác phẩm tận sau khi họ đã chết.
1917 - 1929
1930 - 1940
1941 - 1953
1954 - 1991

Nhân vật tiêu biểu
Nhà nghiên cứu Văn học
Mikhail Bakhtin

Nhà thơ
Sergey Yesenin
Yulya Drunina

Nhà văn
Maksim Gorky
Mikhail Sholokhov
Anh em Strugatsky
Kir Bulychyov

Nhân vật bất đồng chính kiến
Iosif Brodsky
Aleksandr Solzhenitsyn

Xem thêm
Sovlit.RU
Ogoniok.com
Bestreferat.RU

Tham khảo

Сайт, посвященный Советской поэзии
http://www.sovlit.ru/
Возвращение советской литературы
Понятие героического и советская литература
Tiếng Chavacano

|region =Thành phố Zamboanga, Zamboanga del Norte, Zamboanga Sibugay, Zamboanga del Sur, Basilan, Cavite City, Ternate, Cavite, Cotabato, Davao, Jolo, Tawi-Tawi, Semporna tại Sabah, Malaysia, người Philippines hải ngoại.
|speakers = 2.500.000; ngôn ngữ bản địa lớn thứ 7 tại Philippines
|nation = Không, được công nhận là ngôn ngữ cấp địa phương tại Philippines; được công nhận là ngôn ngữ thiểu số tại Malaysia
|fam1 =Creole language
|fam2 =Spanish-based Creole Language
|fam3 =Philippine languages
|iso1 =none
|iso2 =crp
|iso3 =cbk
|script =Chữ cái Latinh
}}
Tiếng Chavacano hay Tiếng Chabacano, là một tiếng bồi trên cơ sở tiếng Tây Ban Nha được nói tại Philippines. Từ "Chavacano" xuất phát từ tiếng Tây Ban Nha "chabacano" có nghĩa là "khiếu thẩm mỹ kém" hay "thiếu thẩm mỹ", "tầm thường", "hạng kém", "tồi tàn" hoặc "thô tục". Ngôn ngữ này được phát triển tại Thành phố Cavite, Ternate và Ermita, và cũng được phát triển từ từ "chavano" được người dân Zamboanga tạo ra. Có 6 biến thể khác nhau được phát triển là: tiếng Zamboangueño ở Thành phố Zamboanga, tiếng Davaeño ở Davao, tiếng Ternateño ở Ternate, tiếng Caviteño ở Thành phố Cavite, tiếng Cotabateño ở Thành phố Cotabato và tiếng Ermiteño ở Ermita

Lịch sử
Tiếng Chavacano là ngôn ngữ bồi trên cơ sở tiếng Tây Ban Nha duy nhất tại Châu Á. Ngôn ngữ này đã tồn tại hơn 400 năm và là một trong các ngôn ngữ bồi lâu đời nhất trên thế giới. Đây là ngôn ngữ duy nhất được phát triển tại Philippines mà không thuộc Ngữ hệ Nam Đảo.
Nhân khẩu
Nơi có nhiều người sử dụng tiếng Chavacano nhất là Thành phố Zamboanga và tỉnh đảo Basilan. Một số ít người nói tiếng Chavacano cũng hiện diện ở Thành phố Cavite và Ternate. Tiếng Chavacano là ngôn ngữ chính của Thành phố Zamboanga và phương ngữ Zamboanguaño cũng là phương ngữ được sử dụng nhiều nhất của ngôn ngữ này, dân số của thành phố này được cho là trên một triệu người.

Những người sử dụng tiếng Chavacano cũng hiện diện ở thành phố Semporna ở bờ biển phía đông bang Sabah, Malaysia vì khu vực bắc Borneo khá gần gũi với Quần đảo Sulu và Bán đảo Zamboanga và khu vực đó từng nằm dưới quyền kiểm soát của Philippines thuộc Tây Ban Nha cho đến thế kỷ 19.

Chú thích

Liên kết ngoài
Học tiếng Chavacano qua video
Từ điển tiếng Chavacano
Tiếng Chavacano trên Ethnologue
Tiếng Kapampangan

|states=Philippines (Trung Luzon)
|region=Pampanga, Nam Tarlac, đông bắc Bataan, tây Bulacan, tây nam Nueva Ecija và đông nam Zambales
|ethnicity=Người Kapampangan
|speakers=1,9 triệu (thống kê 1990)
|speakers2=Bản ngữ phổ biến thứ 7 tại Philippines
|familycolor=Austronesian
|fam2=Malay-Polynesia
|fam3=Philippine
|fam4=Bắc Philippine
|fam5=Trung Luzon
|script=Latinh (Kapampangan alphabet)Từng được viết bằng chữ Kulitan
|dia1= Pampanga
|dia2= Tarlac
|dia3= Bataan
|nation=Ngôn ngữ khu vực tại Philippines
|agency=Komisyon sa Wikang Filipino
|iso2=pam
|iso3=pam
|glotto=pamp1243
|glottorefname=Pampanga
| image=Amanung Sisuan in Kulitan.svg |image_size=150px |imageheader=
| imagecaption =
|map=Kapampangan-speaking regions.png
|mapcaption=Vùng nói tiếng Kapampangan
|mapsize=220px
|notice=IPA
}}

Tiếng Pampangan hay tiếng Kapampangan (chữ Kulitan: , Kapampangan) là một ngôn ngữ tại Philippines. Đây là ngôn ngữ chính tại tỉnh Pampanga, nam tỉnh Tarlac và đông bắc tỉnh Bataan; đa số người nói là người Kapampangan. Tiếng Kapampangan cũng hiện diện ở vài đô thị ở Bulacan và Nueva Ecija. Ngôn ngữ này còn được gọi là Pampango, và có một "tên trang trọng" (kính danh) là Amánung Sísuan (nghĩa là "[thứ] tiếng nuôi dưỡng"). Năm 2012, tiếng Kapampangan trở thành một trong các ngôn ngữ lớn tại Philippines được giảng dạy và nghiên cứu tại các trường học.

Tham khảo
Tiếng Kinaray-a

|region=Iloilo và Antique, phía tây đảo Panay
|speakers=1,051,968
|fam2=Malayo-Polynesian
|fam3=Philippine
|fam4=Central Philippine
|fam5=Visayan
|fam6=Western Visayan
|script=Chữ cái Latinh
|nation=Ngôn ngữ cấp vùng của Philippines
|agency=Hội đồng Ngôn ngữ Philippines
|iso2=phi|iso3=krj}}
Tiếng Kinaray-a là một ngôn ngữ Nam Đảo được sử dụng chủ yếu ở Tỉnh Antique của Philippines. Ngôn ngữ này cũng được nói tại tỉnh Iloilo và một vài ngôi làng ở Mindanao bởi những người di cư nói tiếng Kinaray-a. Từ Kinaray-a xuất phát từ "iraya" tương đương với từ "ilaya" trong tiếng Tagalog, dùng để gọi nhóm người định cư ở khu vực miền núi của tỉnh. Trong khi nhóm người sống gần các vùng đồng bằng được gọi là"ilawod" từ tiếng Hiligaynon "lawod". Tuy nhiên, tiếng Kinaray-a không nhất thiết là phải được sử dụng bởi những người sống ở vùng cao nguyên của đảo Panay. Những người sử dụng ngôn ngữ này được gọi là "người Karay-a"

Tiếng Kinaray-a được nói tại hầu hết các nơi ở tỉnh Iloilo cung với tiếng Hiligaynon. Hầu hết các thị trấn ở Iloilo nói tiếng Kinaray-a trong khi tiếng Hiligaynon hầu hết được nói ở các khu vực thành phố. Qua sự gần gũi về địa lý hay qua các chương trình truyền hình và phát thanh, những người nói tiếng Kinaray-a có thể hiểu được nhưng người nói tiếng Hiligaynon. Tuy nhiên, chỉ những người nói tiếng Hiligaynon sống trong khu vực nói tiếng Kinaray-a mới có thể hiểu được ngôn ngữ này. Nhiều người nói tiếng Hiligaynon hiểu sai rằng đây là một phương ngữ của tiếng Hiligaynon.

Chú thích

Liên kết ngoài

Bansa.org Kinaray-a Dictionary
Kinaray-a
Kinaray-a Dictionary: Preserving the Kinaray-a Language
Tiếng Maguindanao

|familycolor=Austronesian
|states=
|region=Tây nam Mindanao
|speakers=1,1 triệu
|fam2=Ngữ tộc Malay-Polynesia
|fam3=Mindanao
|fam4=Philippine
|fam5=Danao
|script=Chữ cái Latinh;Trong quá khứ từng viết bằng chữ Jawi
|nation=Ngôn ngữ cấp vùng của Philippines
|agency=Hội đồng ngôn ngữ Philippines
|iso2=phi|iso3=mdh}}

Tiếng Maguindanao hay Tiếng Maguindanaon là ngôn ngữ của người Maguindanao ở tỉnh Maguindanao, Philippines. Cũng có một số người sử dụng ngôn ngữ này ở những nơi khác trên đảo Mindanao như Thành phố Zamboanga, Thành phố Davao và Thành phố General Snatos cũng như các tỉnh Cotabato, Sultan Kudarat, Nam Cotabato, Sarangani, Zamboanga del Sur, Zamboanga Sibugay, cũng như Metro Manila.

Tiếng Maguindanao là thành viên của nhóm ngôn ngữ Mindanao thuộc Ngữ tộc Malay-Polynesia trong ngữ hệ Nam Đảo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Từ điển tiếng Maguindnao
Xúp cua

Xúp cua hay súp cua là một món xúp với nguyên liệu chính là thịt cua, trứng gà hoặc trứng cút, ngoài ra còn có xương gà hoặc hạt bắp để làm nồi xúp thêm vị ngọt và bổ dưỡng, món xúp này thường được chọn là món khai vị nóng trong các bữa tiệc để tráng bụng.

Giới thiệu
Xúp cua là món ăn quen thuộc và bình dân bởi tính phổ biến, dễ thực hiện, không mất nhiều thời gian nấu nướng mà xúp lại rất ngon và dễ ăn. Đây là món hải sản hấp dẫn dùng để khai vị cho các bữa tiệc. Xúp cua được du nhập từ phương Tây, lúc đầu này chỉ phục vụ tại các nhà hàng lớn, hương và vị cũng khác như hiện tại. Những người đầu tiên ăn món này đã tìm tòi cách chế biến sau đó gia giảm để phù hợp với người bản địa. Dễ ăn, dễ nấu, dần dần xúp cua trở thành món ăn bình dân phổ biến. Xúp cua dậy mùi thơm thịt cua tươi, sánh màu ngà ngon lành là món ăn bổ sung nhiều iod, calci và các chất khoáng cung cấp cho quá trình tái tạo và phục hồi sinh lực của cơ thể.

Chế biến
Xúp cua được chế biến khá đơn giản: xương gà rửa sạch, trụng nước sôi, xả lại nước lạnh thật kỹ. Nấu khoảng 3 lít nước sôi, thả xương gà vào ninh, cho một đoạn tỏi tây vào nấu chung. Nấu nhỏ lửa đến khi còn khoảng 1,5 lít nước là được. Vớt bỏ xương gà, lược lại nước cho trong. Bột năng hòa tan. Nước dùng đang sôi, giảm nhỏ lửa, cho bột năng vào từ từ, khuấy cho nước dùng hơi sánh. Cho trứng vào khuấy nhanh tay để thành từng sợi. Cho thịt cua và nêm gia vị. Dùng nóng, rắc mùi và tiêu, có thể cho chút dầu vừng hoặc xì dầu.

Chú thích
Tiếng Maranao

|region=Trung Mindanao
|speakers=1,15 triệu
|fam2=Ngữ tộc Malay-Polynesia
|fam3=Philippine
|fam4=Mindanao
|fam5=Danao
|script=Chữ cái Latinh;Trong quá khứ viết bằng chữ Ả Rập
|nation=Ngôn ngữ cấp vùng của Philippines
|agency=Hội đồng ngôn ngữ Philippines
|iso2=phi|iso3=mrw}}
Tiếng Maranao là một ngôn ngữ Nam Đảo được người Maranao ở các tỉnh Lanao del Norte và Lanao del Sur của Philippines

Tham khảo

Liên kết ngoài
Từ điển tiếng Maranao
Tiếng Tausug

,cũng có tại (Sabah)và (Kalimantan)
|region=Jolo, Sulu; Palawan; Basilan; Tawi-Tawi; vàThành phố Zamboanga.
|speakers=1,022,000(900.000 tại Philippines)
|fam2=Malay-Polynesia
|fam3=Philippine
|fam4=Philippine trung tâm
|fam5=Greater Mansakan?
|fam6=Butuanon-Tausug
|script=Chữ cái Latinh;chữ Jawi
|nation=Ngôn ngữ cấp vùng Philippines
|agency=Hội đồng ngôn ngữ Philippines
|iso2=phi|iso3=tsg
| glotto = taus1251

Chữ viết
Tiếng Tausug trước đây được viết bằng chữ Ả Rập. Chữ viết được sử dụng được đưa vào khi các ngôn ngữ ở Malaysia ngày nay bắt đầu dùng chữ Jawi, một biến thể của chữ Ả Rập. Tuy vậy, chữ cái Ả Rập dùng trong tiếng Tausug có nhiều khác biệt.

Chú thích

Liên kết ngoài
Publications in Tausūg and other Philippine languages
Tausug English Glossary
Tiếng Bodo

Tiếng Bodo (chữ Devanagari: बोडो) là một ngôn ngữ thuộc Ngữ tộc Tạng-Miến. Ngôn ngữ này được người Bodo sử dụng ở đông bắc Ấn Độ và Nepal. Tiếng Bodo là một trong 22 ngôn ngữ được công nhận theo Hiến pháp của Ấn Độ và là một trong các ngôn ngữ chính thức của bang Assam.

Tiếng Bodo được đưa vào cấp giáo dục tiểu học từ năm 1963 ở các khu vực mà ngôn ngữ này chiếm ưu thế. Tiếng Bodo sử dụng chữ Devanagari, mặc dù trong lịch sử đã có lúc sử dụng chữ cái Latinh hay chữ Assam.

Tiếng Bodo có 6 phương ngữ là: Chote, Mech, Dimasa, Tripuri, Lalunga, Bore.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Abley, Mark (2006) The Verbs of Boro , Lost Magazine , March 2006
Bodoland.org
Boro Language
Bodo computing resources at TDIL
Language Information Service – India
Tiếng Kashmir

| image = File:Kashmiri language.png
| imagesize =
| imagecaption = Từ "Koshur" viết bằng chữ Ba Tư-Ả Rập, chữ Sharada và chữ Devanagari
| pronunciation =
| states = Jammu và Kashmir,
| familycolor = Indo-European
| fam2 = Ấn-Iran
| fam3 = Ấn-Arya
| fam4 = Dard
| dia1 = Kashtawari (chuẩn)
| dia2 = Poguli
| script = Chữ Ba Tư-Ả Rập (hiện thời), Devanagari (hiện thời),
| iso1 = ks
| iso2 = kas
| iso3 = kas
| glotto = kash1277
| glottorefname = Kashmiri
| notice = IPA
}}
Tiếng Kashmir (, कॉशुर}}), hay tiếng Koshur (kọ̄šur hay kạ̄šur) là một ngôn ngữ Dard thuộc ngữ chi Ấn-Arya và được nói chủ yếu ở thung lũng Kashmir và thung lũng Chenab của Jammu và Kashmir.

Có hơn 6 triệu người nói tiếng Kashmir, phân bố ở Jammu và Kashmir cùng các cộng đồng người Kashmir tại những ban khác của Ấn Độ, cũng như ở thung lũng Neelam và thung lũng Leepa của Azad Kashmir, Pakistan (khoảng 350.000 người nói).

Tiếng Kashmir là một trong 22 ngôn ngữ trong danh mục 8 của hiến pháp Ấn Độ, là ngôn ngữ chính thức của Jammu và Kashmir. Đa số người nói tiếng Kashmir cũng nói tiếng Urdu và/hoặc tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Từ tháng 11 năm 2008, học tiếng Kashmir trở thành việc bắt buộc ở tất cả trường công trong thung lũng cho cấp hai.

Chú thích

Liên kết ngoài

Modern Kashmiri Dictionary: Android based electronic Kashmiri Dictionary
Grierson, George Abraham. A Dictionary of the Kashmiri Language. Calcutta: Asiatic Society of Bengal, 1932.
Hook, Peter E.. 1976. Is Kashmiri an SVO language? Indian Linguistics 37: 133-142.
Lexical Borrowings in Kashmiri by Ashok K Koul Delhi: Indian Institute of Language Studies,2008.
Koshur: An Introduction to Spoken Kashmiri
Dictionary of Kashmiri Proverbs
"Soan Meeraas" Leading Kashmiri Language Newspaper
Tiếng Konkan

(chuẩn), (thông thường)
|states = Ấn Độ
|region = Konkan, gồm các bang Goa, Karnataka, Maharashtra và một số nơi tại Kerala
|speakers = 7,4 triệu (2007)
|iso2 = kok
|iso3 = kok
|lc1=gom|ld1=Goan Konkani
|lc2=knn|ld2=Mararashtra Konkani
|familycolor = Indo-European
|fam2 = Ấn-Iran
|fam3 = Ấn-Arya
|fam4 = Vùng Nam
|fam5 = Konkan
|script = Chữ Devanagari (chính thức), chữ Latinh, chữ Kannada, chữ Malayalam và chữ Ả Rập
|nation = Goa, Ấn Độ
|agency = Nhiều học viện và chính quyền Goa
|map = Phân bố của người bản ngữ tiếng Konkan tại Ấn Độ
|notice = Indic
}}

Tiếng Konkan (chữ Devanagari: कोंकणी, Kōṅkaṇī, chữ Latinh: Konknni, koṅṇi, chữ Kannada: ಕೊಂಕಣಿ, konkaṇi, chữ Malayalam: കൊങ്കണി, konkaṇi) là một ngôn ngữ thuộc nhóm Ấn-Arya của Ngữ hệ Ấn-Âu. Ngôn ngữ này được nói tại vùng ven biển phía tây Ấn Độ và có hơn 7 triệu người sử dụng. Tiếng Konkan là ngôn ngữ chính thức của bang Goa và là ngôn ngữ thiểu số ở các bang Karnataka và Kerala. Ngôn ngữ này cũng là một trong 22 ngôn ngữ được công nhận theo Hiến pháp Ấn Độ.
Lịch sử
Sau khi Ấn Độ độc lập và sau đó là kiểm soát Goa năm 1961. Goa trở thành một lãnh thổ liên bang của nước này. Tuy nhiên, sự tái cấu trúc của nhà nước theo ranh giới ngôn ngữ và sự gia tăng những lời kêu gọi từ bang Maharashtra cũng như của người Marathi ở Goa để sáp nhập Goa vào Maharashtra, một cuộc tranh luận kịch liệt đã diễn ra ở Goa. Các tranh luận chính liên quan đến tình trạng của tiếng Konkan như một ngôn ngữ độc lập và tương lại của Goa là một phần của Maharashtra hay sẽ tách riêng. Một cuộc trưng cầu dân ý đã ngăn Goa đọc lập vào năm 1967 .Tuy nhiên, tiếng Anh, tiếng Hindi và tiếng Marithi tiếp tục được ưu tiên trong giao tiếp chính thức trong khi tiếng Konkan chỉ là phụ. Vào năm 1987, sau một số vụ bạo lực, tiếng Konkan mới trở thành một ngôn ngữ chính thức của bang Goa.

Chữ viết
Tiếng Konkan có thể được viết bằng 5 hệ chữ viết: chữ Devanagari, chữ Latinh, chữ Kannada, chữ Malayalam và chữ Ba Tư-Ả Rập. Trong số đó chữ cái Latinh hầu như chắc chắn là lâu đời nhất bắt đầu từ thế kỷ 16. Việc sử dụng chữ Devanagari, chữ viết chính thức ngày nay được bắt đầu vào năm 1678.

Tham khảo

Xem thêm
Danh sách ngôn ngữ
Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói
Học tiếng Konkani trực tuyến
Từ điến tiếng Konkani (GSB)
Từ điển tiếng Konkani (Manglorean)

Liên kết ngoài
Nguyên tắc bất ngờ nhỏ nhất

Nguyên tắc bất ngờ nhỏ nhất (tiếng Anh: Principle of least astonishment) áp dụng cho thiết kế giao diện, thiết kế phần mềm và khoa học lao động. Nguyên tắc phát biểu rằng khi hai thành phần giao diện xung đột hoặc nhập nhằng, hành vi của chúng phải gây bất ngờ ít nhất cho người sử dụng. Đặc biệt, một lập trình viên nên nghĩ về hành vi gây ít bất ngờ nhất cho người sử dụng chương trình chứ không phải suy ra từ hiểu biết về hành vi nội tại của chương trình.

Quy tắc này bao gồm việc áp dụng các giá trị mặc định hợp lý.

Ví dụ
Một người sử dụng chuẩn bị nhập tên và mật khẩu vào một chương trình hoặc trang web thì nhận được tin nhắn. Một vài chương trình tin nhắn tức thời ngay lập tức giành quyền đọc bàn phím và chuyển đến trường trả lời của nó, do giả định rằng người dùng sẽ trả lời tin nhắn mới ngay lập tức. Thực tế, người dùng có thể bất ngờ nhận ra vừa gõ mật khẩu vào trình nhắn tin và gửi nó cho người bạn của mình. Nguyên nhân của sự xung đột này là hai chương trình không biết về sự tồn tại của nhau và không thể dễ đang xác định lúc nào có thể can thiệp. Để tránh những xung đột như thế này, hệ điều hành có thẻ hạn chế sự tương tác giữa các chương trình, chẳng hạn bằng cách không cho phép trình nhắn tin cướp quyền đọc bàn phím.
Một giao diện người dùng có thể quy định rằng khi nhấn Ctrl+Q chương trình sẽ thoát. Cùng giao diện đó có thể có chức năng ghi vĩ lệnh, một chuyển các phím tắt có thể lặp lại sau đó, có thể điều khiển mọi khía cạnh của chương trình. Người sử dụng muốn ghi một vĩ lệnh trong đó có chứa tổ hợp Ctrl+Q (thường là lệnh cuối). Nguyên tắc yêu cầu rằng nhấn Ctrl+Q khi ghi vĩ lệnh không được tắt chương trình (điều sẽ gây ngạc nhiên cho người sử dụng), thay vào đó ghi lại tổ hợp phím (giả sử rằng người sử dụng thực sự muốn ghi tổ hợp phím chứ không phải dừng ghi và đóng chương trình, trong trường hợp đó người dùng sẽ không hiểu sao không có gì xảy ra khi anh ta nhấn Ctrl+Q).

Xem thêm
DWIM (Do What I Mean)
Occam's razor
Law of Demeter (còn gọi là "nguyên tắc tri thức tối thiểu")

Tham khảo

Liên kết ngoài
"Applying the Rule of Least Surprise" from The Art of Unix Programming by E.S. Raymond
Principle of Least Astonishment at Portland Pattern Repository
Principle of least astonishment on UXPassion.com
Law of Least Astonishment from The Tao of Programming by Geoffrey James
Tiếng Maithil

Tiếng Maithil (मैथिली, 𑒧𑒻𑒟𑒱𑒪𑒲, Maithilī) là một ngôn ngữ ở miền đông Ấn Độ, chủ yếu là các bang Bihar, Jharkhand và nhiều nơi ở bang Tây Bengal, trung tâm văn hóa và ngôn ngữ là các thành phố Madhubai và Darbhanga. Tiếng Maithil cũng được sử dụng ở vùng Terai ở Nepal, chủ yếu ở phía đông của Vùng Narayani. Cái tên Maithii xuất phát từ "Mithila", một vương quốc cổ xưa. Maithil cũng là một trong các tên của Sita, vợ của vua Rama và là con gái của vua Janaka.

Tiếng Maithil thuộc ngữ chi Ấn-Arya, Ngữ hệ Ấn-Âu. Các nhà ngôn ngữ học coi tiếng Maithil là một ngôn ngữ Đông Ấn, theo đó ngôn ngữ này khác biệt so với tiếng Hindi, vốn là một ngôn ngữ Trung Ấn. Theo thống kê tại năm 2001 tại Ấn Độ có 12.179.122 người nói tiếng Maithil, nhưng một số tổ chức khác nhau đã có ý kiến trái chiều và cho rằng con số thực những người nói tiếng Maithil cao hơn nhiều so với số liệu chính thức. Tổ chức SIL ước tính có hơn 35 triệu người. Năm 2003, tiếng Maithil trở thành một ngôn ngữ được thừa nhận trong Hiến pháp Ấn Độ, và có thể được sử dụng trong giáo dục, hành chính và trong các trường hợp chính thức khác.

Tiếng Maithil vốn viết bằng chữ Maithil (cũng được gọi là chữ Tirhuta hay Mithilakshar) và chữ Kaithi. Ngày nay, chữ Devanagari được sử dụng nhiều nhất. Một nỗ lực đang được thực hiện để bảo tồn chữ Maithil và phát triển ngôn ngữ này để có thể sử dụng trên các thiết bị truyền thông điện tử bằng việc mã hóa các chữ cái trong font Unicode.

Chú thích

Liên kết ngoài
Mithilaonline.com online maithili library
Know Details About Maithili Language
www.mithilaonline.net
Indian Poets Writing In Maithili
Ethnologue: Maithili
Maithili at the Rosetta Project
National Translation Mission's (NTM) Maithili Pages
The Linguist List: The Maithili Language
Samad e-paper in Maithili language
videha e-paper in Maithili language
Maithili Books
Youth Of Mithila
Tiếng Meitei

(Manipur)
|iso2=mni
|iso3=mni
}}
Tiếng Meitei là ngôn ngữ chính và chiếm ưu thế tại bang Manipur ở đông bắc Ấn Độ. Tiếng Meitei cũng là ngôn ngữ chính thức của bang Manipur, ngoài ra ngôn ngữ này còn được sử dụng tại các bang Assam và Tripura, Bangladesh và Myanmar. Tiếng Meitei là một trong 22 ngôn ngữ được chính phủ Liên bang Ấn Độ công nhận. Tiếng Meitei được dạy trong trường học và các trường đại học ở Ấn Độ và là ngôn ngữ giảng dạy ở các trường phổ thông tại bang Manipur. Tiếng Meitei là thành viên của Ngữ tộc Tạng-Miến trong ngữ hệ Hán-Tạng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiếng Meitei trên Ethnologue
Học tiếng Meitei