undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Cuộc bao vây Constantinopolis (626)

Cuộc vây hãm Constantinopolis năm 626 bởi người Avar, được hỗ trợ bởi một lượng lớn quân đội từ các đồng minh Slav và Đế quốc Sassanid của Ba Tư, đã kết thúc bằng một chiến thắng mang tính chiến lược của Đông La Mã. Sự thất bại của cuộc bao vây đã giúp Đế chế Đông La Mã thoát khỏi họa diệt vong. Cùng với những chiến thắng khác mà Hoàng đế Heraclius (r. 610-641) đạt được, năm 627, Đông La Mã gianh lại các lãnh thổ bị mất và kết thúc chiến tranh La Mã-Ba Tư bằng một hiệp ước biên giới thuận lợi với "hiện trạng" vào khoảng những năm 590.

Bối cảnh

Năm 602, Phocas lật đổ hoàng đế Maurice (582-602), rồi lên ngôi hoàng đế Đông La Mã, rồi thành lập một triều đại khủng bố và bạo lực, đưa cả đế chế vào tình trạng hỗn loạn. Pháp luật đã được sử dụng để trừng phạt Người Do Thái trong cả tôn giáo và hành chính còn triều đình thì lại hoàn toàn làm ngơ trước sự hôc loạn đang lan tràn khắp kinh thành. Hoàng đế Khosrau II (590-628) của Sassanid đã vin cớ cái chết của cha vợ để khởi binh, tấn công các lãnh thổ của đế quốc ở Syria và Ai Cập. Ban đầu, cuộc chiến tranh diễn ra theo chiều hướng tốt đẹp cho người Ba Tư, cho đến khi chỉ còn Anatolia là vẫn còn nằm trong tay của La Mã. Sau đó, Phocas bị lật đổ bởi tổng đốc cảng Carthage, Heraclius.

Cuộc vây hãm

80.000 quân Avar tràn vào tỉnh Tharce, với quyết tâm loại bỏ tất cả các ảnh hương của Đông La Mã ra khỏi châu Âu Người Ba Tư đã đến đóng quân ở Chalcedon từ trước khi Phocas bị lật đổ. Tuy nhiên, chỉ khi mà các đội quân Avar bắt đầu di chuyển các thiết bị công thàn tới trước Tường thành Theodosian thì người dân trong thành phố hiểu rằng một cuộc vây hãm đã quá rõ ràng.

May mắn thay cho Đế quốc, 12.000 quân lính và cả các kỵ binh đều đã được đào tạo qui củ vào thời điểm đó, và họ chính là tinh hoa của quân đội Đông La Mã. Lại thêm cả sự trợ giúp không nhỏ về nhuệ khí từ Thượng Phụ của Constantinople, khi ông lên tiếng kêu gọi các nông dân xung quanh kinh đô hãy tự vũ trang và bảo vệ kinh đô trước những kẻ ngoại giáo.

Chú thích

Nguồn
Vùng mỏ Nord - Pas de Calais

| Type = Văn hóa
| Criteria = ii, iv, vi
| ID = 1360
| Region = châu Âu
| Year = 2012
| Extension =
| Session =
| Link = http://whc.unesco.org/en/list/1360
}}

Vùng mỏ Nord - Pas de Calais là một cảnh quan đáng chú ý của vùng khai thác than kéo dài từ năm 1700 đến 1900, minh họa cho một giai đoạn quan trọng trong lịch sử công nghiệp châu Âu được UNESCO công nhận di sản thế giới vào năm 2012.

Di sản này bao gồm 109 công trình với tổng diện tích 120.000 ha, trải dài trên 120&nbsp;km (đến tận biên giới với Bỉ) thuộc hai vùng là Nord và Pas de Calais, phía Bắc nước Pháp.

Đây là ví dụ điển hình về một mô hình khai thác than và quy hoạch đô thị có từ thế kỷ 18 bao gồm: các cơ sở hạ tầng phục vụ công việc khai thác (hầm mỏ, nhà ga, kênh mương, đường sắt. khung tời, đống sỉ than..) và các công trình công cộng (làng khai thác mỏ, các khu vườn, tòa thị chính, nhà thờ, trường học, cơ sở y tế, văn hóa, các công trình kỉ niệm..) tạo thành chuỗi liên tục của một mô hình khai thác công nghiệp được bảo quản tốt trong suốt hơn ba thế kỷ.

Loos-en-Gohelle - Fosse n° 11 - 19 des mines de Lens (138).JPG|Fosse n° 11 - 19 de Lens.
Oignies - Fosse n° 9 - 9 bis des mines de Dourges (127).JPG|Fosse n° 9 - 9 bis de Oignies.
Wallers - Fosse Arenberg des mines d'Anzin (003).JPG|Fosse Arenberg.
Lewarde - Fosse Delloye des mines d'Aniche (311).JPG|Fosse Delloye.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chaetodon ulietensis

Chaetodon ulietensis confluens
}}
Chaetodon ulietensis là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Rabdophorus) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

Từ nguyên
Từ định danh ulietensis được đặt theo tên gọi của đảo Uliétéa (tên cũ của đảo Raiatea), hòn đảo lớn thứ hai của quần đảo Société, nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập (–ensis: hậu tố biểu thị nơi chốn trong tiếng Latinh).

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), phạm vi của C. ulietensis trải dài về phía đông đến Tuamotu và quần đảo Pitcairn, ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, xa về phía nam đến đảo Lord Howe (Úc) và Rapa Iti; nhiều cá thể lang thang cũng được bắt gặp tại đảo Oahu (quần đảo Hawaii).

Ở Việt Nam, C. ulietensis được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Hoàng Sa; vịnh Vân Phong và vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); cù lao Câu (Bình Thuận) và Côn Đảo.

C. ulietensis sinh sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong đầm phá, độ sâu khoảng 2–30 m; cá con có thể được tìm thấy ở khu vực cửa sông hoặc hải cảng.

Mô tả
C. ulietensis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 15&nbsp;cm. Cơ thể có màu trắng với những đường sọc dọc mảnh, màu đen đè lên hai vệt lớn màu xám đen ở thân trên. Vùng thân sau cùng vây đuôi, vây lưng (gồm cả phần gai) và vây hậu môn có màu vàng tươi; một đốm đen trên cuống đuôi. Đầu có một dải đen băng qua mắt. Vây ngực trong suốt. Vây bụng trắng muốt.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 23–24; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 19–21; Số tia vây ở vây ngực: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 32–37.

C. ulietensis thường được nhìn thấy là sống theo cặp, nhưng cũng có thể sống đơn độc và có khi hợp thành đàn.

Phân loại học
C. ulietensis là loài chị em gần nhất với Chaetodon falcula, và cả hai hợp thành nhóm chị em xa hơn với Chaetodon lineolatus và Chaetodon oxycephalus, còn Chaetodon semilarvatus là họ hàng xa của cả bốn loài này dựa trên kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử.

Ngoại trừ C. semilarvatus là có kiểu hình khác biệt hoàn toàn, C. ulietensis và C. falcula có thể dễ dàng phân biệt với nhóm chị em gần nhất nhờ vào hai vệt xám đen ở thân trên. C. falcula có màu vàng ở lưng với hai vệt đen sẫm và nhỏ hơn C. ulietensis.

Trong văn hóa đại chúng
Nhân vật cá bướm Boris trong trò chơi Feeding Frenzy 2 của hãng PopCap Games được lấy nguyên mẫu từ loài C. ulietensis này.

Thương mại
C. ulietensis là một loài thường được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

Tham khảo
Chaetodon ornatissimus

Chaetodon ornatissimus kaupi
Chaetodon lydiae
}}
Chaetodon ornatissimus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Citharoedus) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1831.

Từ nguyên
Tính từ định danh ornatissimus trong tiếng Latinh mang nghĩa là "được trang trí rất công phu" (issimus: hậu tố so sánh bậc nhất), hàm ý đề cập đến màu sắc bắt mắt của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ Sri Lanka và Maldives, C. ornatissimus được phân bố trải dài về phía đông đến quần đảo Hawaii (Hoa Kỳ), quần đảo Australes và quần đảo Gambier (Polynésie thuộc Pháp), cũng như đảo Ducie (quần đảo Pitcairn), ngược lên phía bắc đến bờ biển phía nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ogasawara), xa về phía nam đến bờ đông Úc (gồm cả đảo Lord Howe) và Rapa Iti. C. ornatissimus cũng đã được ghi nhận tại đảo Phục Sinh (Chile), mở rộng phạm vi của loài này về phía đông.

Ở Việt Nam, C. ornatissimus được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận; cù lao Câu và một số đảo đá ngoài khơi Bình Thuận; cũng như tại quần đảo Trường Sa.

C. ornatissimus sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong các đầm phá nước trong, được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 36 m.

Sinh thái học
, Polynésie thuộc Pháp)]]
C. ornatissimus là loài ăn san hô chuyên biệt, tuy nhiên chúng chỉ ăn chất nhầy của san hô, khác biệt hoàn toàn so với những loài cá bướm khác ăn chủ yếu là polyp san hô.

Cá trưởng thành kết đôi với nhau và sống chung trong một lãnh thổ, cá con thường sống đơn độc gần các cụm san hô cành.

Thương mại
C. ornatissimus ít được xuất khẩu trong các hoạt động kinh doanh cá cảnh. Do chế độ ăn đặc biệt nên chúng thường chết đói trong điều kiện nuôi nhốt.

Tham khảo
Chaetodon austriacus

Chaetodon klunzingeri
Chaetodon trifasciatus klunzingeri
}}
Chaetodon austriacus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Corallochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1836.

Từ nguyên
Tính từ định danh austriacus có lẽ bắt nguồn từ australis trong tiếng Latinh và có nghĩa là "ở phương nam", hàm ý đề cập đến vị trí mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập, thành phố Jeddah (Ả Rập Xê Út) ở phía nam Biển Đỏ.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. austriacus được phân bố giới hạn ở Biển Đỏ và vịnh Aden; một vài cá thể lang thang đã được bắt gặp ở bờ biển phía nam Oman. Một cá thể của loài này cũng đã được thu thập tại cảng Ashdod, nằm trên bờ biển Địa Trung Hải của Israel.

C. austriacus sinh sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong các đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 20 m. Loài này có màu vàng với những đường sọc xiên màu xanh tím ở hai bên thân. Có một vệt đen lớn nằm đè lên một sọc ở thân trên. Phần thân sau dọc theo gốc vây hậu môn và vây lưng có màu xanh lam xám. Một dải đen băng qua mắt, ngay sau mắt có một sọc màu xanh tím uốn cong ngược lên lưng. Mõm đen. Vây hậu môn của C. austriacus có màu đen hoàn toàn, với một viền mỏng màu cam ở rìa. Vây đuôi gần như là màu đen, ngoại trừ phần vây sát rìa trong suốt, được ngăn cách với dải đen phía trong bởi một sọc cong màu trắng xanh. Vây lưng màu xanh lam nhạt (gần như trắng) với một dải đen viền cam ở rìa phía cuối của vây. Vây ngực trong suốt; có đốm vàng ở gốc. Vây bụng màu vàng cam.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 20–21; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 19; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Các loài Corallochaetodon đặc trưng bởi cơ thể hình bầu dục, màu vàng cam với các sọc xiên màu xanh tím trên thân (trừ C. melapterus là có các sọc cam rất mảnh, gần như tiệp màu với thân), cũng như dải đen băng dọc qua mắt. C. austriacus dễ dàng phân biệt với hai loài chị em còn lại là C. trifasciatus và C. lunulatus nhờ vào màu đen trên các vây.

Lai tạp
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa C. austriacus và C. melapterus đã được bắt gặp trong tự nhiên.

Sinh thái học
Như những loài chị em của nó, C. austriacus là loài ăn san hô bắt buộc, chủ yếu là san hô của các chi Acropora, Montipora, Pocillopora và Porites, có xu hướng bỏ qua san hô đá Lobophyllia và Favites; tuy nhiên chúng cũng có thể ăn bổ sung trứng của các loài của ốc biển và hải quỳ. ít khi thấy chúng hợp thành một nhóm.

Thương mại
C. austriacus ít được thu thập trong ngành thương mại cá cảnh vì chế độ ăn đặc biệt khiến chúng khó sống được trong điều kiện nuôi nhốt mà không có san hô.

Tham khảo
Chi phí vốn bình quân gia quyền

Trung bình trọng số chi phí vốn (weighted average cost of capital, WACC)
WACC = chi phí sử dụng vốn trung bình của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp có 2 nguồn gọi vốn chính:
- Vay thương mại => chi phí của khoản nợ (cost of debt) là lãi suất của khoản vay (1-tax)lãi suất; và,
- Vốn góp cổ đông => chi phí vốn cổ phần (cost of equity) là thu nhập mong muốn của cổ đông.

WACC có thể tính bằng chi phí sử dụng trung bình của hai nguồn vốn trên.

WACC = re E/(E+D) + rD(1-TC) D/(E+D)

Trong đó:
re: tỷ suất thu nhập mong muốn của cổ đông
rD: lãi suất mong muốn của chủ nợ
E: giá thị trường cổ phần của công ty
D: giá thị trường nợ của công ty
TC: thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp

re = [Div0(1+g)/P0] + g

Trong đó:
P0 là giá cổ phiếu của doanh nghiệp tại thời điểm gốc
Div0 là cổ tức của cổ phiếu doanh nghiệp tại thời điểm gốc
g: tỷ lệ tăng trưởng dự kiến của cổ tức.

Chú thích

Liên kết ngoài
Chaetodon trifascialis

Chaetodon triangularis
Chaetodon strigangulus
}}
Chaetodon trifascialis là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1825.

Từ nguyên
Từ định danh trifascialis được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tiền tố tri ("ba") và fascialis ("có sọc"), hàm ý đề cập đến ba dải sọc đen trên cơ thể cá con của loài này, gồm dải băng qua mắt, dải thân sau và dải gần rìa vây đuôi (hai dải sau biến mất ở cá trưởng thành).

Phân loại học
Dựa theo kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử, duy nhất C. trifascialis được xếp vào phân chi Megaprotodon. Chiều rộng cơ thể tính từ phần lưng xuống bụng nhỏ hơn nhiều so với các loài Chaetodon khác.

Phạm vi phân bố và môi trường sống

C. trifascialis có phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ Biển Đỏ dọc theo bờ biển Đông Phi, phạm vi của C. trifascialis trải dài về phía đông đến Tuamotu (Polynésie thuộc Pháp), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản; xa về phía nam đến đảo Lord Howe (Úc) và Rapa Iti (Polynésie thuộc Pháp); nhiều cá thể lang thang đã được ghi nhận quần đảo Hawaii.

Ở Việt Nam, C. trifascialis được ghi nhận tại cồn Cỏ (Quảng Trị); cù lao Chàm (Quảng Nam), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận; cù lao Câu và một số đảo đá ngoài khơi Bình Thuận; cũng như tại Côn Đảo.

C. trifascialis sinh sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong các đầm phá, độ sâu khoảng 2–30 m.

Do sống phụ thuộc vào nguồn thức ăn là san hô nên C. trifascialis bị ảnh hưởng rất nhiều sau các sự kiện san hô bị tẩy trắng, đặc biệt là san hô Acropora hyacinthus (san hô ưa thích của C. trifascialis). Ước tính, số lượng C. trifascialis đã bị suy giảm từ 20 đến 37% do các rạn san hô mất dần. Vì vậy, C. trifascialis được xếp vào Loài sắp bị đe dọa theo Sách đỏ IUCN.

Cá con có thêm dải sọc đen ở thân sau từ vây lưng xuống vây hậu môn. Vây bụng màu vàng. Vây đuôi màu vàng ở nửa trong, nửa ngoài trong suốt, hai phần này được ngăn cách bởi một vạch đen.

Số gai ở vây lưng: 13–15; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 4–5; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–15; Số tia vây ở vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 22–29.

Sinh thái học và hành vi
C. trifascialis có xu hướng sống đơn độc, ít khi kết đôi với nhau. Là loài ăn san hô bắt buộc, C. trifascialis ưa thích san hô thuộc chi Acropora, Stylophora pistillata và Pocillopora eydouxi.

Là loài có tính lãnh thổ, C. trifascialis tỏ ra hung hăng với những loài cá bướm ăn san hô khác (như Chaetodon lunulatus) kiếm ăn trong phạm vi của chúng.

Thương mại
C. trifascialis ít được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh vì chế độ ăn đặc biệt khiến chúng khó sống được trong điều kiện nuôi nhốt mà không có san hô.

Tham khảo
Chaetodon baronessa

Chaetodon baronessa là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Gonochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1829.

Từ nguyên
Từ định danh baronessa có nguồn gốc từ douwing-baroness, tên gọi của loài này được đặt bởi thuyền trưởng người Hà Lan Willem de Vlamingh (1640 – k. 1698), không rõ hàm ý nhưng được ghép từ douwing (hay doewing), tên bản địa trong tiếng Mã Lai của một số loài cá bướm gai và cá bướm, và baroness, "nữ Nam tước".

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (đều là lãnh thổ hải ngoại của Úc) , phạm vi của C. baronessa trải rộng về phía đông đến Fiji và Tonga, ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản (gồm cả quần đảo Ogasawara), xa về phía nam đến bang New South Wales (Úc).

Ở Việt Nam, C. baronessa được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); Ninh Thuận; cù lao Câu (Bình Thuận) và quần đảo Trường Sa.

C. baronessa sống tập trung ở những khu vực mà san hô (đặc biệt là Acropora) phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong đầm phá, được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.

Phân loại học
Gonochaetodon đặc trưng bởi các loài có hình dạng cơ thể hình tam giác với sọc chữ V màu vàng ở hai bên thân. Ngoại trừ Chaetodon larvatus dễ dàng phân biệt bởi vùng đầu màu cam, hai loài còn lại là C. baronessa và Chaetodon triangulum hầu như không có nhiều khác biệt, ngoại trừ hoa văn trên vây đuôi của chúng. Vây đuôi của C. triangulum có một vệt đen hình thoi bao quanh bởi dải viền vàng, trong khi vây đuôi của C. baronessa chỉ có cặp sọc vàng-đen.

Sinh thái học
C. baronessa là loài ăn san hô chuyên biệt, đặc biệt ưa thích san hô cành Acropora và Pocillopora nhưng bỏ qua san hô mềm. Là một loài phụ thuộc hoàn toàn vào san hô cứng, quần thể C. baronessa sẽ bị suy giảm nghiêm trọng nếu san hô bị tẩy trắng, và điều này đã xảy ra tại rạn san hô Great Barrier.

C. baronessa thường kết đôi với nhau và sống chung trong một lãnh thổ. C. baronessa cũng có thể kết đôi khác loài với C. triangulum ở khu vực mà cả hai có phân bố chồng lấn (như các đảo phía tây Indonesia).

Thương mại
C. baronessa ít được xuất khẩu trong các hoạt động kinh doanh cá cảnh. Do chế độ ăn đặc biệt nên chúng thường chết đói trong điều kiện nuôi nhốt.

Tham khảo
Johnrandallia nigrirostris

| species = J. nigrirostris
| binomial = Johnrandallia nigrirostris
| binomial_authority = (Gill, 1862)
| synonyms_ref = &nbsp; Loài này trước đây nó được đặt trong chi Chaetodon.

Hình ảnh

Tập tin:Johnrandallia nigrirostris 1.jpg
Tập tin:Silver & Gold.jpg

Chú thích

Tham khảo
Sở Vũ vương

Sở Vũ vương (chữ Hán: 楚武王, trị vì: 740 TCN-690 TCN), tên thật là Hùng Thông (熊通) hay Mị Thông (羋通), là vị vua thứ 20 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Lên ngôi
Ông là con trai thứ của Sở Tiêu Ngao, vua thứ 18 của nước Sở, em Sở Phần Mạo (tức Sở Lệ vương), vua thứ 19 của nước Sở.

Năm 741 TCN, Lệ vương qua đời, Hùng Thông giết con Phần Mạo cướp ngôi, tức là Sở Vũ vương.

Sau khi lên ngôi, Sở Vũ vương lấy con gái nước Đặng là Mạn, phong làm phu nhân.

Xưng vương
Bấy giờ binh lực nước Sở hùng mạnh, đất đai rộng lớn. Sở Vũ vương lại phong cho Bá Bỉ làm Lệnh doãn, làm nước Sở nhanh chóng cường thịnh. Năm 706 TCN, Hùng Thông mang quân đánh nước Tùy, bắt nước Tùy phải phục tùng. Nước Tùy tuyên bố chỉ phục tùng thiên tử nhà Chu.

Năm 704 TCN, đời Chu Hoàn Vương, Hùng Thông không còn hài lòng với tước tử mà muốn được tước Vương, đã mời các chư hầu là Ba, Dung, Bộc, Đặng, Giảo, La, Chẩn, Thân, Giang… đến dự hội chư hầu ở đất Lộc, nước Tuỳ và Hoàng không đến dự, Sở Vũ vương bèn sai sứ trách cứ nước Hoàng, cử Khuất Hà đem quân đánh Tuỳ, Tuỳ hầu chống cự không nổi, chạy khỏi kinh đô, sau đó phải cầu hoà. Sở Vũ vương thấy thế lực đã đủ mạnh, bất chấp thiên tử nhà Chu, tự tiếm hiệu xưng vương, Sở trở thành chư hầu đầu tiên dám xưng vương ngang hàng với thiên tử.

Sở Vũ vương lại đánh chiếm nước Quyền, sai Đấu Mân trấn thủ. Sau đó Đấu Mân phản Sở, Sở Vũ vương mang quân vây đánh rồi giết Đấu Mân, dời dân đất Quyền đến đất Na, sai Diêm Ngao trấn thủ.

Năm 699 TCN, Vũ vương sai Khuất Hà đánh nước La. Khuất Hà có ý khinh địch, bị đại bại. Khuất Hà đành phải rút quân, đến giữa đường thì Khuất Hà tự tử. Sở Vũ vương ra lệnh chặt một chân của quân sĩ bại trận.

Qua đời
Năm 690 TCN, Chu Trang Vương triệu tập vua nước Tùy. Sở Vũ vương thấy vua Tùy đến triều kiến nhà Chu, rất tức giận, cho rằng nước Tùy phản mình, bèn mang quân đánh Tùy nhưng bất ngờ lên cơn đau tim, phải ngồi xuống dưới gốc cây và qua đời không lâu sau đó, ở ngôi 51 năm.

Nhưng lệnh doãn Đấu Kì giấu việc đó không phát tang mà dẫn quân đội về phía tây như kế hoạch ban đầu. Khi quân đội Sở đến kinh đô của Tùy và buộc vùa Tuy phải cầu hòa, thì mới phát tang, con là Hùng Ti nối ngôi, tức là Sở Văn vương.
Gia quyến
Phụ thân: Sở Tiêu Ngao
Con trai
Sở Văn Vương
Vương tử Thiện

Xem thêm
Sở Tiêu Ngao
Sở Phần Mạo
Sở Văn vương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Sở thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích
Tiếng Pháp Thụy Sĩ

Tiếng Pháp được nói ở Thụy Sĩ chủ yếu là ở vùng Suisse romande với số lượng khoảng 1,48 nghìn người.

Tiếng Pháp ở Thụy Sĩ mang một số đặc điểm khác với tiếng Pháp ở Pháp và tiếng Pháp ở Bỉ. Một người Thụy Sĩ sẽ không có bất cứ khó khăn gì khi nghe một người Pháp nói tiếng Pháp, trong khi một người Pháp sẽ khá lạ lẫm với một số từ được sử dụng ở Thụy Sĩ.

Tiếng Pháp ở Thụy Sĩ dùng một số từ không có trong tiếng Pháp gốc như septante (70), huitante (80), nonante (90) (trong tiếng Pháp gốc là soixante-dix, quatre-vingt, quatre-vingt-dix), hay những từ có gốc tiếng Đức như mouttre, witz, poutser. Hiện tượng này được sinh ra do việc sinh sống gần nhau giữa những người nói tiếng Pháp và những người nói tiếng Đức, làm cho một số từ tiếng Đức được đưa vào luôn trong tiếng Pháp.

Năm 1970, số người dùng tiếng Pháp ở Thụy Sĩ chiếm 18,1% dân số, năm 1980 là 18,4%, năm 1990 là 19,4% và vào năm 2000 đạt đến 20,4%. Trong khi số lượng người dùng tiếng Đức ở Thụy Sĩ lại có xu hướng giảm (72,6% dân số năm 1941 và 63,7% năm 2000).

Xem thêm
Tiếng Pháp
Tiếng Pháp tại Bỉ

Tham khảo
Villa Adriana

| year = 1999
| area =
| buffer_zone =
| locmapin = Italy
| map_caption =
}}

Villa Adriana hay còn được gọi là Villa Hadrian là một khu phức hợp khảo cổ học La Mã lớn nằm tại Tivoli, vùng Lazio, Ý. Dinh thự được xây dựng dưới thời Hadrian vào thế kỷ 2 là một di sản kiến trúc độc đáo kết hợp của La Mã, Ai Cập và Hy Lạp. Hiện nay nó là một Di sản thế giới của UNESCO từ năm 1999, một tài sản của Cộng hòa Ý
Lịch sử
Dinh thự được xây dựng tại tại Tibur, ngày nay là Tivoli để rời khỏi Rome trong thập niên thứ 2-3 của thế kỷ thứ 2. Ông được cho là không thích cung điện trên đồi Palatine Hill ở Rome. Theo truyền thống, hoàng đế La Mã đã xây dựng một dinh thự như một nơi để thư giãn trong cuộc sống hàng ngày. Các hoàng đế La Mã với sự giàu có, như Trajan cũng đã xây dựng các dinh thự cho riêng mình. Nhiều dinh thự còn có cả các trang trại nhỏ và không cần phải mua lương thực thực phẩm.

Phong cảnh đẹp như tranh vẽ xung quanh Tibur đã khiến khu vực này trở thành một lựa chọn phổ biến cho các dinh thự sống ẩn dật ở nông thôn. Nó đã nổi tiếng với những người từ bán đảo Tây Ban Nha là cư dân ở thành phố Rome. Điều này có thể đã góp phần vào lựa chọn của Hadrian. Mặc dù sinh ra ở Rome, cha mẹ ông đến từ Tây Ban Nha và ông có thể đã quen thuộc với khu vực này trong suốt quãng đầu đời của mình.

Cũng có thể là có một mối liên hệ thông qua người vợ của Hadrian là Vibia Sabina, cháu gái của Hoàng đế Trajan. Gia đình của Sabina nắm giữ những vùng đất rộng lớn và theo suy đoán, tài sản của Tibur có thể là một trong số đó. Một dinh thự từ thời Cộng hòa là nền tảng cho việc thành lập Villa Adriana.
Mô tả
Công trình kiến trúc này rộng tới 120 ha, nằm trên sườn đồi Tiburtine, được xây dựng vào năm 118 đến năm 138. Đây là biểu tượng của quyền lực ở Rome lúc bấy giờ, chủ sở hữu là Vibia Sabina, vợ của hoàng để Hadrian. Nhưng sau khi vị hoàng đế này qua đời, nơi đây đã bị cướp bóc và bỏ hoang.

Đến tận thế kỷ 16, khi hồng y Ippolito II d'Este xây dựng dinh thự Villa d'Este, một cuộc khai quật nhằm tìm kiếm những tác phẩm nghệ thuật có giá trị ở Villa Adriana nhằm trang trí cho dinh thự mới được thực hiện. Dù vậy, kiến trúc của dinh thự Villa Adriana vẫn còn nguyên cấu trúc.

Di sản này là một chuỗi phức hợp các công trình bao gồm 4 nhóm:

Nhóm đầu tiên là các công trình Hy Lạp bao gồm: đền thờ Aphrodite Cnidi và nhà hát Hy Lạp là một cấu trúc bán nguyệt lớn Exedra.
Nhóm thứ hai là các công trình chính bao gồm nhà hát cấu trúc tròn đường kính 43 m với những cột đá cẩm thạch và chuỗi thư viện, tòa án mang kiến trúc của Hy Lạp và Ai Cập.
Nhóm thứ ba bao gồm sân vận động, Pecile, Canopus, Serapeum và Cento Camerelle là các hồ bơi, kênh đào, tòa nhà triết học.
Nhóm cuối cùng là các tòa nhà phức hợp ngầm dưới lòng đất bao gồm các phòng trưng bày, truyền thông, lưu trữ... trên mặt đất là một số tòa nhà được xây dựng từ thế kỷ 18.

Công trình là kiệt tác phức hợp của các nền văn hóa Địa Trung Hải thời cổ đại, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong kiến trúc thời Phục Hưng và kiến trúc Baroque, ảnh hưởng tới kiến trúc tới tận sau này.

Năm 1999, UNESCO đã đưa dinh thự Villa Adriana vào danh sách di sản thế giới.

Tham khảo
Sở Giáp Ngao

Sở Giáp Ngao (chữ Hán: 楚郏敖, trị vì 544 TCN-541 TCN), tên thật là Hùng Viên (熊員), là vị vua thứ 28 của nước Sở - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con của Sở Khang Vương, vua thứ 27 của nước Sở. Năm 545 TCN Sở Khang Vương chết, Lệnh doãn Khuất Kiến lập ông làm vua.

Từ khi Hùng Viên nối ngôi, mọi quyền hành đều do Khuất Kiến nắm, nhưng ít lâu sau Khuất Kiến mất, người chú lớn nhất của ông là công tử Vi được lên làm Lệnh doãn, năm hết mọi quyền hành, ông không có thực quyền trong tay. Công tử Vi lại cậy tài kiêu ngạo, nghi lễ ngang với chư hầu, Hùng Viên không làm được gì.

Năm 541 TCN, công tử Vi sai em là công tử Hắc Quang (cũng là chú của Giáp Ngao) và hàng tướng nước Tấn sang là Bá Châu Lê sửa sang các thành Su, Lịch và Cáp, chuẩn bị đánh nước Trịnh. Sau đó công tử Vi cùng Ngũ Cử đi sang nước Trịnh sính lễ, giữa đường công tử Vi quay lại, để Ngũ Cử sang Trịnh một mình.

Trở về cung, công tử Vi thắt cổ giết chết Giáp Ngao và tự lập làm vua, tức là Sở Linh vương. Hai con ông là công tử Mộ và công tử Bình cũng bị giết.

Sở Giáp Ngao làm vua được 4 năm.

Xem thêm
Sở Khang vương
Sở Linh vương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
Sở thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 4, tập 5, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích
Showbiz (album)

}}

Showbiz là album đầu tay của ban nhạc người Anh, Muse, được phát hành ở Anh ngày 4 tháng 10 năm 1999. Được thu âm vào giữa tháng 4 và 5 tại RAK Studios và Sawmills Studio và sản xuất bởi John Leckie và Paul Reeve. Album đạt được vị trí thứ 29 trên Bảng xếp hạng Album của Anh.

Danh sách bài hát

}} / Phiên bản mp3 của muse.mu
| title13 = Spiral Static
| length13 = 4:44
}}

Vị trí trên các bảng xếp hạng và chứng nhận

Lịch sử ra mắt

Chú thích

Ghi chú

Liên kết ngoài
Showbiz at the Muse official website
Hạ Thế Tổ

Hạ Thế Tổ (chữ Hán:夏世祖) có thể là:
Danh sách
Hạ Thế Tổ Thiếu Khang (truy tôn)
Hạ Thế Tổ Hách Liên Bột Bột thời kỳ Ngũ Hồ thập lục quốc
Hạ Thế Tổ Lý Nguyên Hạo (tự xưng là Thế Tổ Thủy Văn Bản Vũ Hưng Pháp Kiến Lễ Nhân Hiếu Hoàng Đế)
Xem thêm
Thế Tổ
Hạ Thái Tổ
Stauropus

}}
Stauropus là một chi bướm đêm trong họ Notodontidae.

Loài
Phân chi Benbowia Kiriakoff, 1967
Stauropus callista (Schintlmeister, 1997)
Stauropus camilla (Schintlmeister, 1997)
Stauropus kiriakoff (Holloway, 1983)
Stauropus takamukuanus (Matsumura, 1925)
Stauropus virescens (Moore, 1879)
Phân chi Chlorostauropus Kiriakoff, 1968
Stauropus alternus Walker, 1855
Stauropus viridissimus Bethune-Baker, 1904
Phân chi Miostauropus Kiriakoff, 1964
Stauropus mioides (Hampson, 1904)
Phân chi Palaeostauropus Okagaki & Nakamura, 1953
Stauropus obliterata Wileman & South, 1917
Phân chi Stauropus
Stauropus abitus Kobayashi, M. Wang & Kishida, 2007
Stauropus basalis Moore, 1877
Stauropus berberisae Moore 1888
Stauropus fagi (Linnaeus, 1758)
Stauropus major van Eecke, 1929
Stauropus picteti Oberthür, 1911
Stauropus sikkimensis Moore, 1865
Stauropus skoui Schintlmeister, 2008
Stauropus teikichiana Matsumura, 1929
Stauropus teikichiana boreas Kobayashi & Kishida, 2007
Stauropus teikichiana fuscus Kobayashi & M. Wang, 2007
Stauropus teikichiana notus Kobayashi & Kishida, 2007
Phân chi không rõ
Stauropus basinigra (Moore, [1866])

Hình ảnh

Tập tin:Stauropus fagi03.jpg
Tập tin:Lepidoptera5Cooke.jpg
Tập tin:Lobster Moth Caterpillar (Stauropus sp., Notodontidae) bottom.jpg
Tập tin:Lobster Moth Caterpillar (Stauropus sp., Notodontidae).jpg

Tham khảo

Liên kết ngoài
Stauropus at funet
Stauropus fagi

Stauropus fagi (còn gọi là bướm cua) là một loài bướm đêm trong họ Notodontidae. Sải cánh dài 40–70&nbsp;mm và có nhiều màu khác nhau từ xám đến xanh lá cây và nâu.

Loài bướm đêm này sinh sống ở toàn bộ vùng sinh thái Cổ bắc giới trừ phía bắc châu Phi. Ở Anh, thường thấy chúng ở các hạt phía nam.

Hình ảnh

Tập tin:Stauropus-fagi-moth.jpg
Tập tin:Stauropus fagi04.jpg
Tập tin:Stauropus fagi - Buchenspinner.jpg
Tập tin:Moths of the British Isles Plate026.jpg

Chú thích
Stauropus sikkimensis

Stauropus sikkimensis là một loài bướm đêm trong họ Notodontidae. Nó được tìm thấy ở Nepal, Ấn Độ, Trung Hoa và Đài Loan.

Phân loài
Loài này có các phân loài sau:
Stauropus sikkimensis sikkimensis (Nepal, Himalaya: Sikkim)
Stauropus sikkimensis khasianus Rothschild, 1917
Stauropus sikkimensis lushanus Okano, 1960 (Đài Loan)
Stauropus sikkimensis erdmanni Schintlmeister, 1989 (Trung Quốc: Vân Nam, Tứ Xuyên)

Chú thích


Tham khảo
Cá bướm tám vạch

}}
Cá bướm tám vạch, tên khoa học là Chaetodon octofasciatus, là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Discochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.

Từ nguyên
Từ định danh octofasciatus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tiền tố octo ("tám") và fasciatus ("có sọc"), hàm ý đề cập đến 8 dải sọc dọc màu đen trên cơ thể của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ bờ đông Ấn Độ, Sri Lanka và Maldives, C. octofasciatus được phân bố trải dài về phía đông, băng qua phần lớn khu vực Đông Nam Á đến quần đảo Solomon và Palau, xa về phía nam đến rạn san hô Scott và Seringapatam ngoài khơi Tây Úc, ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản.

Ở Việt Nam, C. octofasciatus được ghi nhận tại vịnh Hạ Long (Quảng Ninh); quần đảo Cát Bà (Hải Phòng); Hà Tĩnh; cù lao Chàm (Quảng Nam); Phú Yên; Ninh Thuận; vịnh Vân Phong và vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); cù lao Câu và một số đảo đá ngoài khơi Bình Thuận; Côn Đảo; quần đảo An Thới, quần đảo Nam Du, quần đảo Hà Tiên cũng như tại bờ biển Hà Tiên (Kiên Giang).

C. octofasciatus được bắt gặp ở những khu vực có nhiều san hô phát triển trên đới mặt bằng của rạn viền bờ hay trong các đầm phá nông (thường nhiều bùn), độ sâu đến ít nhất là 20 m; cá con có thể ẩn mình trong các cụm san hô nhánh Acropora.

Số gai ở vây lưng: 10–12; Số tia vây ở vây lưng: 17–19; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 14–17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Phân loại học
C. octofasciatus có quan hệ gần nhất với hai loài Chaetodon aureofasciatus và Chaetodon rainfordi dựa vào kết quả phân tích phát sinh chủng loại phân tử.

Thương mại
C. octofasciatus ít được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh. Vì là loài ăn san hô nên C. octofasciatus thường bị chết đói trong điều kiện nuôi nhốt.

Tham khảo
Chaetodon reticulatus

Chaetodon superbus
}}
Chaetodon reticulatus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Citharoedus) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.

Từ nguyên
Tính từ định danh reticulatus trong tiếng Latinh mang nghĩa là "có dạng lưới", hàm ý đề cập đến các đốm vàng trên vảy làm cho loài cá này có kiểu hình như một tấm lưới bao phủ.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) và đảo Đài Loan, C. reticulatus được phân bố trải dài về phía nam, băng qua Philippines và Indonesia đến rạn san hô Great Barrier (Úc) và Nouvelle-Calédonie, xa về phía đông đến quần đảo Hawaii (Hoa Kỳ), quần đảo Marquises, quần đảo Australes và quần đảo Gambier (Polynésie thuộc Pháp), cũng như đảo Ducie (quần đảo Pitcairn).

C. reticulatus sống tập trung ở những khu vực mà san hô phát triển phong phú trên các rạn viền bờ hay trong các đầm phá nước trong, được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 40 m.

Sinh thái học
C. reticulatus là loài ăn san hô chuyên biệt, đặc biệt là san hô cành Acropora. Chúng thường kết đôi với nhau, nhưng cũng có thể sống đơn độc hoặc hợp thành một nhóm nhỏ.

Thương mại
C. reticulatus ít được thu thập trong các hoạt động kinh doanh cá cảnh. Do chế độ ăn đặc biệt nên chúng thường chết đói trong điều kiện nuôi nhốt.

Tham khảo
Chaetodon unimaculatus

}}
Chaetodon unimaculatus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Lepidochaetodon) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.

Từ nguyên
Từ định danh unimaculatus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tiền tố uni ("một") và maculatus ("có đốm"), hàm ý đề cập đến đốm đen lớn ở thân trên của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), phạm vi của C. unimaculatus trải dài về phía đông đến quần đảo Hawaii (Hoa Kỳ), đảo Ducie (quần đảo Pitcairn) và cả đảo Phục Sinh (Chile), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, xa về phía nam đến Úc (gồm cả đảo Lord Howe) và Rapa Iti (Polynésie thuộc Pháp) nhiều cá thể lang thang cũng được bắt gặp ở quần đảo Galápagos.

Ở Việt Nam, C. unimaculatus được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); và Ninh Thuận.

C. unimaculatus sống tập trung trên các rạn viền bờ và đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 60 m.

Sinh thái học

C. unimaculatus là loài ăn tạp, thức ăn chủ yếu của chúng là san hô, bao gồm san hô cứng (như Acropora và Montipora) và san hô mềm (Sarcophyton và Sinularia), tuy nhiên chúng cũng có thể ăn cả giun nhiều tơ, động vật phù du và tảo.

Thương mại
C. unimaculatus là một loài thường được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.

Tham khảo
Lockheed Model 9 Orion

Lockheed Model 9 Orion là một loại máy bay chở khách một động cơ, chế tạo vào năm 1931 cho các hãng hàng không thương mại. Nó là máy bay chở khách đầu tiên có kiểu ba càng đáp và nhanh hơn bất kỳ máy bay quân sự nào vào thời điểm đó. Do Richard A. Von Hake thiết kế, nó là mẫu thiết kế một tầng cánh bằng gỗ cuối cùng do hãng Lockheed Aircraft Corporation chế tạo.

Biến thể
;Orion 9:
;Orion 9A Special:
;Orion 9B:
;Orion 9C:
;Orion 9D:
;Orion 9E:
;Orion 9F:
;Orion 9F-1:
;UC-85:
;Orion-Explorer:

Quốc gia sử dụng
;
Swissair
; Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha từ LAPE
;
American Airways
Air Express
Bowen Air Lines
Northwest Airways
Transcontinental and Western Air
Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Varney Speed Lines
Wyoming Air Service

Tính năng kỹ chiến thuật (Orion 9D)

Xem thêm

Tham khảo

Francillon, René J, Lockheed Aircraft since 1913. Naval Institute Press: Annapolis, 1987.
Eden, Paul and Moeng, Soph, eds. The Complete Encyclopedia of World Aircraft. London: Amber Books Ltd., 2002. ISBN 0-7607-3432-1.

Liên kết ngoài
Lockheed Orion on Swissair flights
Lockheed Model 10 Electra

Lockheed Model 10 Electra là một loại máy bay chở khách một tầng cánh, làm hoàn toàn bằng kim loại, được hãng Lockheed Aircraft Corporation phát triển trong thập niên 1930, nhằm cạnh tranh với Boeing 247 và Douglas DC-2. Mẫu máy bay này trở nên nổi tiếng nhờ việc Amelia Earhart đã dùng nó thực hiện chuyến bay vòng quanh thế giới xấu số vào năm 1937.

Biến thể

;Electra 10-A
;Electra 10-B
;Electra 10-C
;Electra 10-D
;Electra 10-E
;XC-35
;Lockheed KXL1

Quốc gia sử dụng
Dân sự

;
Ansett Airways
Guinea Airways, an Australian airline serving New Guinea.
MacRobertson-Miller Aviation
Marshall Airways
Qantas Empire Airways
;
Aeronorte
Cruzeiro do Sul
Panair do Brasil
VARIG
;
Canadian Airways
Trans-Canada Air Lines
;
LAN Chile
;
Compañia Cubana de Aviación
;
Compañía Mexicana de Aviación
;
KLM West Indies Section
;
Union Airways of New Zealand
National Airways Corporation

;
LOT Polish Airlines operated ten aircraft between 1936 and 1939.
;
LARES
;
British Airways Ltd.
;
Braniff Airways
Chicago and Southern Air Lines
Continental Air Lines
Delta Air Lines
Eastern Air Lines
Mid-Continent Airlines
National Airlines
Northeast Airlines
Northwest Airlines
Pacific Alaska Airways
Wisconsin Central Airlines
;
Línea Aeropostal Venezolana
;
Aeroput

Quân sự
]]
]]

;
Không quân Argentina
;
Không quân Brazil
;
Không quân Hoàng gia Canada
;
Không quân Honduras
; Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Tây Ban Nha
;
Không quân Hoàng gia
;
Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ/Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ
Bảo vệ Bờ biển Hoa Kỳ
;
Không quân Venezuela
; Nhật Bản
Không quân Đế quốc Nhật Bản (copy)

Tính năng kỹ chiến thuật (Electra 10A)

Xem thêm

Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

Francillon, René J. Lockheed Aircraft since 1913. Annapolis, Maryland, USA: Naval Institute Press, 1987. ISBN 0-85177-835-6.
Garrison, Peter. "Head Skunk". Air & Space Magazine, March 2010.
Gunston, Bill. Lockheed Aircraft: The History of Lockheed Martin (Aircraft Cutaways). Oxford, UK: Osprey, 1998. ISBN 978-1-85532-775-7.
Winchester, Jim, ed. "Lockheed 10 Electra". Civil Aircraft (The Aviation Factfile). London: Grange Books plc, 2004. ISBN 1-84013-642-1.

Liên kết ngoài

XC-35 in the collection of the National Air and Space Museum
XC-35 from Bảo tàng Quốc gia Không quân Hoa Kỳ
Lockheed Electra 10A Restoration
"Luxurious Air Yacht Is a Home with Wings" Popular Mechanics, January 1936 Electra converted for business travel.
Lockheed Model 12 Electra Junior

Các Lockheed Model 12 Electra Junior, hay thông dụng hơn là Lockheed 12 hoặc L-12, là một loại máy bay vận tải hai động cơ, làm hoàn toàn bằng kim loại, được chế tạo vào cuối thập niên 1930 cho các công ty hàng không nhỏ, các công ty tư nhân và cá nhân.

Biến thể
Dân sự
;Model 12A
;Model 12B
;Model 12-25

Quân sự

;C-40
;C-40A
;C-40B
;C-40D
;JO-1
;JO-2
;XJO-3
;R3O-2
;Model 212
;Model 12-26

Quốc gia sử dụng
Dân sự
Aeronorte
Aerovias Brasil
Associated Airlines (Australia)
British West Indian Airways Ltd.
British Airways Ltd.
Continental Air Lines
Mercer Airlines (Burbank, CA)
Cruzeiro do Sul
National Advisory Committee for Aeronautics (NACA)
Panair do Brasil
Canadian Department of Transport
Brazilian Ministry of Aeronautics
Santa Maria Airlines

Quân sự
;
Lục quân Argentina
;
Không quân Hoàng gia Canada
;
Không quân Indonesia
;
Không quân Hoàng gia Hà Lan
;
Không quân Lục quân Đông Ấn Hoàng gia Hà Lan
;
Không quân Nam Phi
;
Không quân Hoàng gia
;
Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ/Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (Model 12A)

|cruise speed main=
|cruise speed alt=
|never exceed speed main=
|never exceed speed alt=
|stall speed main=
|stall speed alt=
|range main= 800 mi
|range alt= 1.300 km, 700 nmi
|ceiling main= 22.900 ft
|ceiling alt= 6.980 m
|climb rate main= 1.140 ft/phút
|climb rate alt= 427 m/phút
|loading main= 25 lb/ft²
|loading alt= 120 kg/m²
|thrust/weight=
|power/mass main= 0,10 hp/lb
|power/mass alt= 0,17 kW/kg
|more performance=
|armament=
|avionics=
}}

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

Blankenburg, Kent. "Lockheed's Baby Electra". Flight Journal, April 2000.
Bowers, Peter. "History of the Lockheed 12A." Flight Journal, April 2000.
Davisson, Budd. "Lockheed 12A: Flying The Electra's Kid". airbum.com, 1989.
Francillon, René J. Lockheed Aircraft Since 1913. London: Putnam, 1982. ISBN 978-0-370-30329-1.
"Inspection Handbook Part 4, pp. 31–32." Federal Aviation Administration.
O'Leary, Michael. "Junior Bomber." Air Classics, December 2001.
O'Leary, Michael. "Shining Stars (Part Two)." Air Classics, December 2001 Another detailed history of the Lockheed 12. (Note: The online article has combined it with the subarticle: "Junior Bomber".)
"A Smaller Lockheed 'Twin'." Flight, Volume XXIX, Issue 1415, ngày 6 tháng 2 năm 1936, p.&nbsp;148. Brief announcement and description of the Lockheed 12, published before the type's first flight.
"Type Certificate Data Sheet TC 616." Federal Aviation Administration.

Liên kết ngoài

Lockheed 12-A (also: C-40, JO)
Lockheed JO Electra Junior, R2O Electra, R3O Electra and Electra Junior
Miles Falcon

Miles M.3 Falcon là một loại máy bay thông dụng của Anh trong thập niên 1930, do hãng Miles Aircraft Limited thiết kế chế tạo.

Biến thể
;M.3
;M.3A Falcon Major
;M.3B Falcon Six
;M.3C Falcon Six
;M.3D
;M.3E
;M.3F

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Hoàng gia Australia
;
Không quân Nam Phi
;
Không quân Hoàng gia Thụy Điển
;
Viện nghiên cứu khoa học không quân
Không quân Hoàng gia
Hải quân Hoàng gia
; Cộng hòa Tây Ban Nha:
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật (M.3A)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Amos, Peter Miles Aircraft - The Early Years - The Story of F G Miles and his Aeroplanes, 1925-1939. Tonbridge, Kent: Air-Britain (Historians) Ltd, 2009. ISBN 978-0-85130-410-6.
Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925. London: Putnam & Company Ltd., 1970. ISBN 0-370-00127-3.
Cooper, Peter. Farnborough:100 years of British aviation. Hinkley: Midland 2006. ISBN 1-85780-239-X
Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919, Volume 3. London: Putnam & Company Ltd., 1988. ISBN 0-85177-818-6.
Mondey, David. The Hamlyn Concise guide to British Aircraft of World War II. London: Chancellor press, 2002. ISBN 1-85152-668-4.
The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985) Orbis Publishing
Miles Merlin

Miles M.4A Merlin là một loại máy bay thông dụng của Anh trong thập niên 1930, do hãng Miles Aircraft Limited thiết kế chế tạo.

Quốc gia sử dụng
;
Victoria and Interstate Airways
Không quân Hoàng gia Australia
;
Tata Air Lines
;
Birkett Air Services

Tính năng kỹ chiến thuật (M.4A)

Xem thêm
Danh sách máy bay của RAAF

Ghi chú

Bibliography
Amos, Peter. and Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925, Volume 1. Putnam, 2000. ISBN 0-85177-787-2.
Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925. Putnam, 1970. ISBN 0-370-00127-3.
The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). Orbis Publishing.
Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919. Putnam, 1974. ISBN 0-370-10014-X.
Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919, Volume 3. Putnam, 1988. ISBN 0-85177-818-6.
Lukins, A.H. and Russell, D.A. The book of Miles aircraft. Harborough 1945.
Miles Mentor

Miles M.16 Mentor là một loại máy bay thông dụng của Anh trong thập niên 1930, nó được dùng làm máy bay liên lạc và huấn luyện. Do hãng Miles Aircraft Limited thiết kế chế tạo.

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (Mentor)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Amos, Peter. and Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925, Volume 1. London: Putnam Aeronautical, 2000. ISBN 0-85177-787-2.
Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925. London: Putnam & Company Ltd., 1970. ISBN 0-370-00127-3.
Halley, J.J. Royal Air Force Aircraft L1000-N9999. Air-Britain (Historians) Ltd. 1993. ISBN 0-85130-208-4.
The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). Orbis Publishing.
Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919. London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-10014-X.
Swanborough, Gordon. British Aircraft at War, 1939-1945. East Sussex, UK: HPC Publishing, 1997. ISBN 0-9531421-0-8.

Liên kết ngoài
Miles M.16 Mentor
Miles Messenger

Miles M.38 Messenger là một loại máy bay tư nhân và liên lạc 4 chỗ của Anh, do hãng Miles Aircraft chế tạo.

Biến thể
;Messenger 1
;Messenger 2A
;Messenger 2B
;Messenger 2C
;Messenger 3
;Messenger 4
;Messenger 4A
;Messenger 4B
;Messenger 5
;M.38A Mariner
;Handley Page HP.93

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Hoàng gia
Boston Air Transport
Patrick-Duval Aviation
Tyne Taxis Ltd
Ulster Aviation

Specification (Messenger 2A)

Xem thêm

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

Amos, Peter. and Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925, Volume 1. London: Putnam Aeronautical, 2000. ISBN 0-85177-787-2.
Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925. London: Putnam & Company Ltd., 1970. ISBN 0-370-00127-3.
Jackson, A.J. British Civil Aircraft since 1919. London: Putnam & Company Ltd., 1974. ISBN 0-370-10014-X.
Mondey, David. The Hamlyn Concise guide to British Aircraft of World War II. London: Chancellor press, 2002. ISBN 1-85152-668-4.
Simpson, Rod, General Aviation Handbook. Midland Publishing. 2005. ISBN 1-85780-222-5
Miles Whitney Straight

Miles M.11 Whitney Straight là một loại máy bay thông dụng 2 chỗ của Anh trong thập niên 1930.

Quốc gia sử dụng
;
Mount Cook Airline
Không quân Hoàng gia New Zealand
;
Không quân Hoàng gia
Hải quân Hoàng gia
Không quân Hải quân Hoàng gia

Tính năng kỹ chiến thuật (M.11A)

Xem thêm

Ghi chú

Tài liệu
Brown, Don Lambert. Miles Aircraft Since 1925. Putnam, 1970. ISBN 0-370-00127-3.
Jackson, A.J. British Civil Aircraft 1919–1972: Volume III. Putnam, 1988. ISBN 0-85177-818-6.
Mondey, David. The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II. Chancellor Press, 2002. ISBN 1-85152-668-4.
Mitsubishi K3M

là một loại máy bay huấn luyện do hãng Mitsubishi chế tạo, nó được Hải quân Đế quốc Nhật sử dụng rộng rãi từ đầu tới cuối Chiến tranh thế giới II với nhiều nhiệm vụ như vận tải hạng nhẹ, liên lạc, thông dụng và cả làm máy bay ném bom hạng nhẹ. Quân đồng minh đặt tên mã cho loại máy bay này là Pine.

Biến thể
;Mitsubishi K3M1
;Mitsubishi K3M2 (Máy bay huấn luyện kíp lái Hải quân Nhật Bản Kiểu 90)
;Mitsubishi K3M3 (Máy bay huấn luyện kíp lái Hải quân Nhật Bản Kiểu 90)
; Mitsubishi K3M3-L
;Ki-7
;Mitsubishi MS-1

Quốc gia sử dụng
Quân sự
;
Không quân Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Tính năng kỹ chiến thuật (K3M3)

Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

Liên kết ngoài
Combined Fleet.com site
Noorduyn Norseman

Noorduyn Norseman là một loại máy bay bụi rậm một động cơ của Canada, được thiết kế để hoạt động tại các địa hình không bằng phẳng.

Quốc gia sử dụng
Dân sự

;
Aviación del Litoral Fluvial Argentino
, 2007]]
;
Austin Airways
, NWT]]
Bearskin Airlines
Buffalo Airways
Canadian Airways & Western Canada Airways
Canadian Pacific Airlines
Central Northern Airways
Imperial Oil
Ontario Provincial Air Service
Royal Canadian Mounted Police
Saskatchewan Air Ambulance
Saskatchewan Government Airways
Starratt Airways

;
Fjellfly
Norving
Widerøes Flyveselskap

Quân sự
;
Không quân Hoàng gia Australia
;
Không quân Hoàng gia Canada
;
Cục giám sát hàng không
;
Không quân Cuba
(bảo tàng của Không quân Thụy Điển)]]
;
Không quân Tiệp Khắc
;
Không quân Honduras
;
Không quân Israel
;
Không quân Lục quân Đông Ấn Hoàng gia Hà Lan
;
Không quân Hoàng gia Na Uy
;
Không quân Paraguay
;
Không quân Thụy Điển
;
Không quân Hoàng gia
;
Không quân Lục quân Hoa Kỳ
Không quân Hoa Kỳ
Hải quân Hoa Kỳ

Tính năng kỹ chiến thuật (Norseman Mark V)

Xem thêm

Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

Grant, Robert S. Noorduyn Norseman: Red Lake, Ontario, Canada, Norseman Capital of the World. Red Lake, Ontario: Norseman Floatplane Festival, 2007. (booklet)
Mathisrud, Nils. Norwegian Wings 1: Noorduyn Norseman Mk. IV & Mk. VI. Oslo: FlyGloster Publishing, 2007. ISBN 978-82-92822-00-5.
Milberry, Larry. Aviation in Canada. Toronto: McGraw-Hill Ryerson, 1979. ISBN 0-07-082778-8.
Munson, Kenneth. Bombers, Patrol and Transport Aircraft 1939-1945. London: Blandford Press, 1969. ISBN 0-7537-0919-8.

Liên kết ngoài

Official Noorduyn Norseman web site(dead link)
Unofficial Noorduyn Norseman web site
Individual histories of every Norseman built
Northrop Delta

Northrop Delta là một loại máy bay chở khách của Mỹ trong thập niên 1930.

Biến thể
;Delta 1A
;Delta 1B
;Delta 1C
;Delta 1D
;Delta 1E
;Delta I
;Delta II
;Delta III

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Hoàng gia Australia
;
Không quân Hoàng gia Canada
; Cộng hòa Tây Ban Nha
Không quân Cộng hòa Tây Ban Nha
;
Bảo vệ Bờ biển Hoa Kỳ

Dân sự
;
Civil Aviation Authority of Australia

;
Aerovias Centrales SA (a Pan-Am Subsidiary)

;
AB Aerotransport (now part of SAS)

;
Trans World Airlines (hay TWA)
Ellsworth Antarctic Flight
Honeywell (executive aircraft)
Richfield (executive aircraft)

Tính năng kỹ chiến thuật (Delta 1D-5)

Xem thêm

Tham khảo

"The Latest Northrops: The "Victoria" and "Delta" Models". Flight, ngày 8 tháng 2 năm 1934. pp.&nbsp;123–124.
Francillon, René J. McDonnell Douglas Aircraft since 1920. London:Putnam, 1979. ISBN 0-370-00050-1.
Green, William. War Planes of The Second World War:Volume Seven - Bombers and Reconnaissance Aircraft. London:Macdonald, 1967.

Liên kết ngoài
canadianwings.com
Northrop Delta VH-ADR
Moskalyev SAM-5

Moskalyev SAM-5 là một loại máy bay vận tải và cứu thương của Liên Xô trong thập niên 1930. Nó được thiết kế bởi Aleksandr Moskalyev.

Tính năng kỹ chiến thuật (SAM-5bis)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu
Percival Gull

Percival Gull là một loại máy bay thông dụng của Anh, bay lần đầu vào năm 1932. Nó được sử dụng làm máy bay vận tải, máy bay đua và bay tầm xa. Nó được phát triển thành Vega Gull và Proctor.

Biến thể

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Nam Phi
;
Không quân Tây Ban Nha

Tính năng kỹ chiến thuật (D.2 Gull Four, động cơ Hermes)

Xem thêm
Percival Mew Gull

Tham khảo
;Ghi chú

;Tài liệu

Ellison, Norman H. Percivals Aircraft (The Archive Photographs Series). Charleston, SC: Chalford Publishing Company, 1997. ISBN 0-7524-0774-0.
Grey, C.G. Jane's All the World's Aircraft 1938. London: David & Charles, 1972, ISBN 0-7153-5734-4.
Jackson, A.J. British Civil Aircraft Since 1919, Volume 3. London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-10014-X.
Jackson, A.J. British Civil Aircraft 1919-59, Volume 2. London: Putnam. 1960.
Harwood, I. "Gull Genesis". Aeroplane Monthly, Vol. 20, No. 6, June 1994.
Lewis, Peter. British Racing and Record-Breaking Aircraft. London: Putnam 1970. ISBN 0-370-00067-6.
Moss, Peter W. Impressments Log. (Vol. I–IV). Tonbridge, Kent, UK: Air Britain (Historians) Ltd., 1962.
Percival, Robert. "A Portrait of Percival". Aeroplane Monthly, Vol. 12, No. 9, September 1984.
Silvester, John. "Percival Aircraft 1933-1954 (Part 1)". Aeroplane Monthly, Vol. 11, No. 1, January 1983.

Liên kết ngoài
Percival aircraft
Aircraft Limited