Chuồn chuồn ngô

| subclassis =
Pterygota

| ordo = Odonata
| subordo = Epiprocta
| infraordo = Anisoptera
| infraordo_authority = Selys, 1800
| subdivision_ranks = Các họ
| subdivision =

}}
Chuồn chuồn ngô hay chuồn chuồn chúa là tên gọi phổ thông cho các loài côn trùng thuộc phân bộ Epiprocta, hay theo nghĩa hẹp thuộc cận bộ Anisoptera. Các loài này đặc trưng bởi cặp mắt kép lớn, hai cặp cánh trong suốt, và thân bụng dài. Chuồn chuồn ngô giống chuồn chuồn kim, chỉ khác nhau chủ yếu ở tư thế của cánh khi đậu và hình dạng của ấu trùng. Cánh của đa số chuồn chuồn ngô song song với thân hoặc cao hơn thân một chút khi đậu.

Chuồn chuồn ngô thường ăn muỗi, và các loài côn trùng nhỏ khác như ruồi, ong, kiến và bướm. Do vậy chúng được coi là thiên địch giúp quá trình cân bằng các loài sâu bọ có hại. Chuồn chuồn ngô thường thấy ở gần ao, hồ, mương, suối... vì ấu trùng của chúng sống dưới nước.

Phát sinh chủng loài
sống vào đầu kỷ Than Đá, có sải cánh tới . Bảo tàng Toulouse]]
, sống vào cuối kỷ Jura (tầng Tithonus), đá vôi Solnhofen, Đức.]]

Chuồn chuồn ngô và họ hàng của chúng là một nhóm cổ xưa. Các hóa thạch cổ nhất là thuộc nhóm Protodonata đã từng sinh sống khoảng 325 triệu năm trước, còn lưu giữ dấu tích trong các hóa thạch từ Thượng Than Đá ở châu Âu, một nhóm bao gồm các côn trùng to lớn nhất đã từng sinh sống trên Trái Đất, với Meganeuropsis permiana từ Permi sớm có sải cánh lên tới ; hồ sơ hóa thạch của chúng kết thúc với sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi–kỷ Trias (khoảng 247 triệu năm trước). Protoanisoptera, một nhóm tiền bối khác thiếu các đặc trưng gân cánh nhất định của Odonata hiện đại, sinh sống từ Permi sớm tới Permi muộn cho tới khi diễn ra sự kiện kết thúc kỷ Permi và được biết đến từ những đôi cánh hóa thạch phát hiện tại các khu vực ngày nay là Hoa Kỳ, Nga và Australia, gợi ý rằng chúng có thể đã có sự phân bố toàn cầu. Các nhóm tiền bối của Odonata hiện đại được gộp trong một nhánh gọi là Panodonata, bao gồm Zygoptera (chuồn chuồn kim) cơ sở và Anisoptera (chuồn chuồn ngô thật sự) Ngày nay có khoảng 3.000 loài chuồn chuồn ngô còn sinh tồn trên thế giới.

Vào thời điểm năm 2013 thì mối quan hệ giữa các họ của Anisoptera vẫn chưa được dung giải trọn vẹn, nhưng tất cả các họ đều là đơn ngành ngoại trừ Corduliidae; với Gomphidae là nhóm chị em với nhóm chứa tất cả các họ còn lại của Anisoptera, Austropetaliidae là chị em với Aeshnoidea, và Chlorogomphidae làh cị em với nhánh chứa Synthemistidae và Libellulidae. Trên biểu đồ dưới đây, các đường nét rời chỉ ra mối quan hệ chưa được dung giải:

|2=
|2=Libellulidae
|3="Corduliidae" [không là một nhánh]
}}
|2=Synthemistidae
}}
|2=Chlorogomphidae
}}
}}
}}
}}
}}
}}

Phân loại

; Bộ Chuồn chuồn Odonata
;; Phân bộ Epiprocta
;;; Cận bộ Anisoptera
Họ †Nannogomphidae
Liên họ Aeshnoidea
Họ Aeshnidae
Chi †Huncoaeshna
Phân họ Aeshninae
Tông Aeshnini
Chi Adversaeschna
Chi Aeshna
Chi Amphiaeschna
Chi Andaeschna
Chi Castoraeschna
Chi Coryphaeschna
Chi Indaeschna
Chi Oreaeschna
Chi Remartinia
Chi Rhionaeaschna
Tông Anactini
Chi Anaciaeschna
Chi Anax
Chi Hemianax
]]
]]
]]
]]
Tông Gynacanthini
Chi Agyrtacantha
Chi Austrogynacantha
Chi Gynacantha
Chi Heliaeschna
Chi Limnetron
Chi Neuraeschna
Chi Plattycantha
Chi Staurophlebia
Chi Subaeschna
Chi Tetracanthagyna
Chi Triacanthagyna
Tông Polycanthagynini
Chi Polycanthagyna
Phân họ Brachytroninae
Tông Brachytronini
Chi Acanthaeschna
Chi Aeschnophlebia
Chi Austroaeschna
Chi Austrophlebia
Chi Brachytron
Chi Caliaeschna
Chi Cephalaeschna
Chi Dendroaeschna
Chi Epiaeschna
Chi Gynacanthaeschna
Chi Nasiaeschna
Chi Notoaeschna
Chi Periaeschna
Chi Petaliaeschna
Chi Planaeschna
Chi Racenaeschna
Chi Spinaeschna
Tông Gomphaeschnini
Chi Allopetalia
Chi Antipodophlebia
Chi Basiaeschna
Chi Boyeria
Chi Gomphaeschna
Chi Linaeschna
Chi Oligoaeschna
Chi Oplonaeschna
Chi Sarasaeschna
Chi Telephlebia
Họ Austropetaliidae
Phân họ Archipetaliinae
Chi Archipetalia
Phân họ Austropetaliinae
Chi Austropetalia
Phân họ Eurypetaliinae
Chi Phyllopetalia
Phân họ Hypopetaliinae
Chi Hypopetalia
Họ Gomphidae
Phân họ Gomphinae
Phân họ Gomphoidinae
Phân họ Hageniinae
Phân họ Lindeniinae
Phân họ Onychogomphinae
Họ Petaluridae
Họ †Aktassiidae
Họ †Cretapetaluridae
Liên họ Cordulegastroidea
Họ Cordulegastridae
Họ Neopetaliidae
Họ Chlorogomphidae
Liên họ Libelluloidea
Họ Cordulephyidae
Họ Corduliidae
Họ Libellulidae
Họ Synthemistidae

Hình ảnh

Tập tin:Sympetrum sanguineum female (d1) 1.jpg
Tập tin:Blue damsels mating-small.JPG
Tập tin:Yellow striped hunter mating.jpg
Tập tin:Dragonfly big.jpg

Tham khảo


Liên kết ngoài


Tree of Life Odonata

Identification key to dragonflies found in Ireland
British Dragonfly Society
Dragonflies and Damselflies (Odonata) of the United States
PHAON (Pinhey's Heritage African Odonata Network)
Dragonflies in folklore and art
dragonflies and damselflies on the UF / IFAS Featured Creatures Web site