Ẩm thực Gruzia

Ẩm thực Gruzia (; k'art'uli samzareulo) là cách nấu ăn và các món ăn tạo ra bởi người Gruzia. Ẩm thực Gruzia độc nhất ở quốc gia này, nhưng cũng mang ảnh hưởng từ các truyền thống nấu ăn của châu Âu và Trung Đông. Mỗi vùng lịch sử của Gruzia có truyền thống nấu ăn riêng biệt, với các biến thể như ẩm thực Mingrelia, Kakheti, và Imereti. Ngoài những món giàu về thịt, ẩm thực Gruzia cũng có nhiều món chay.

Ẩm thực Gruzia là kết quả của sự tương tác rộng rãi về ý tưởng nấu ăn qua sự giao thương của thương nhân và khách du lịch. Tầm quan trọng của cả thức ăn và đồ uống đối với văn hóa Gruzia có thể được quan sát rõ nhất trong bữa tiệc được gọi là supra,
Khi một loạt các món ăn được chế biến, luôn luôn kèm theo một lượng lớn rượu vang, và có thể kéo dài hàng giờ. Trong một bữa tiệc của Gruzia, vai trò tamada (người tuyên bố nâng cốc chúc mừng) là một vị trí quan trọng và được tôn trọng.

Nhà hàng Gruzia từng nổi tiếng ở Nga trong suốt thế kỷ 20, bị ảnh hưởng một phần bởi gốc người Gruzia của Joseph Stalin. Tại nga, tất cả các thành phố lớn có nhiều nhà hàng Gruzia, và nhà hàng Nga thường có đồ ăn Gruzia trong thực đơn.

Tại các quốc gia từng thuộc Liên Xô, đồ ăn Gruzia cũng phổ biến do sự nhập cư của người Gruzia vào cộng hòa Liên Xô.

Món khai vị

Abkhazura
Ajapsandali
Badrijnis khizilala
Ispanakhi
Jonjoli
Khachapuri
Khizilala
Kuchmachi
Kupati
Lobiani
Lobio
Matsoni
Mchadi
Mujuji
Nadughi
Nigvziani badrijani
Pkhali
Satsivi
Soko
Tarti

File:Eggplant caviar with pomegranate.jpg|Badrijnis khizilala
File:Kuchmachi with walnuts.jpg|Kuchmachi
File:Mchadi 2.jpg|Mchadi

Bánh mì
Bánh mì truyền thống của Gruzia đa dạng, bao gồm tonis puri, khacha puri (bánh mì pho mát), Shotis Puri, mesxuri puri, và mchadi. Bánh mì Gruzia theo truyền thống được nướng trong lò nướng to, tròn gọi là t'one.

File:Megruli Chatschapuri.jpg|Imeruli Khachapuri từ vùng Imereti
File:Adjaruli Khachapuri.jpg|Adjaruli Khachapuri từ vùng Adjara

Pho mát
]]
Imeruli
Nadugi
Qarkhnuli
Sulguni
Tushuri (Guda)
Tenili
Lori
Dambali Khacho

File:Nadugi with mint wrapped in sulguni.jpg|Pho mát Nadugi với bạc hà bọc trong lát pho mát sulguni mỏng
File:Tenili cheese.jpg|Tenili

Salad
]]
củ dền với hạt óc chó]]

Boloki tcharkhlit
Ispanakhi Matsvnit
Ispanakhis
Kartophilis
Katmis
Khakhvis
Khilis
Kiborchkhalis
Kitris
Kombosto vashlit
Kombostos
Kvertskhis
Lobios
Pkhali
Sagazapkhulo
Satatsuris
Sokos
Staphilos
Tarkhunis
Tcharkhali vashlit
Tcharkhlis
Tevzis

Súp và món hầm
]]
]]
Arjakelis
Balbis
Bostneulis
Chikhirtma
Domkhlis
Dos
Gholos
Gogris
Ispanakhis
Katmis
Kharcho
Lobios
Makhokhis
Matsvnis
Mukhudos
Nivris
Pomidvris
Puris Kharsho
Qvelis
Satatsuris
Shindis
Shorba
Sokos
Staphilos

Cá
với xốt satsivi]]

Chakhokhbili Oraguli
Kalmakhi Tarkhunit
Kephali
Khizilala
Kibo Kindzit
Kibo Mokharshuli
Kibo Tetri Ghvinit
Kobri Nigvzit da Brotseulit
Loko Kindzmatshi
Loko Tsiteli Ghvinit
Oraguli Nigvzit
Shebolili Kephali
Shemtsvari Tarti
Sterlet
Tarti Tetri ghvinit
Tevzi Bazheshi
Tevzi Pamidvrit
Tsotskhali
Tsvera Nigvzit da Brotseulit
Zutkhi Kaklis photolshi
Zutkhi Shemtsvari
Zutkhis Mtsvadi

Thịt
]]
]]
]]
Abkhazura
Basturma
Betchi
Chakapuli
Chanakhi
Dzekhvi
Guphta
Jonjoli
Kababi
Khashi
Khashlama
Khinkali
Ku
Kutchmatchi
Lori
Mokharshuli ena
Mokharshuli Gotchi
Mtsvadi
Muzhuzhi
Plov
Qaurma
Shashlik
Shemtsvari Gotchi
Shilaplavi

Gia cầm
]]
với xốt hạt phỉ]]

Bati Shavi kliavit
Chakhokhbili
Chicken tabaka
Chikhirtma
Chkhmeruli
Ikhvi Bostneulit
Ikhvis Chakhokhbili
Indauris garo
Katami Brinjit
Katami Gatenili Kuch-gvidzlit
Katami Nivrit
Katmis Mkhali
Kutchmatchi
Satsivi Kvertskhit
Shemtsvari Indauri
Tsitsila Abkhazurd
Tsitsila Shindit

Nước xốt và gia vị
Nước xốt và gia vị phổ biến ở Gruzia bao gồm:
Ajika - một loại tương hoặc xốt cay với ớt cay
Khmeli-suneli - một hỗn hơpj bột rau thơm/gia vị
Satsivi - một loại xốt hạt óc chó
Tkemali - một loại xốt mận

File:Megrelian ajika.jpg|Megrelian ajika
Image:Walnut sauce.jpg|Satsivi
Image:Tkemali.JPG|Tkemali

Món chay
]]
]]

Ajapsandali
Badrijani Brinjit
Badrijani Mtsvanilit
Badrijani Nigvzit
Badrijnis Borani
Badrijnis khizilala
Ekala Nigvzit
Gogris Guphta
Ispanakhi
Ispanakhi Kvertskhit
Kartopili Kvartskhit
Kartopili Nigvzit
Kombosto Nigvzit
Lobiani
Lobio Nigvzit
Mtsvane Lobio
Satatsuri Nigvzit
Sazapkhulo Tolma
Soko
Soko Naghebit
Tolma

Món tráng miệng
]]
]]
]]

Alublis Ghvezeli
Alublis Muraba
Churchkhela
Gozinaki
Kada
Khilis Torti
Kishmishiani
Martqvis Torti
Muraba (kaklis muraba, komshis muraba, sazamtros muraba, vardis muraba, v.v.)
Nazuki
Nigvziani
Nigvzis Torti
Pakhlava
Paska bobobo
Phelamushi
Phenovani
Ponçiki
Qaviani
Shakarlama Tkhilit
Shokoladiani
Taphlis kveri
Vashlis Namtskhvari

Thức uống
Đồ uống có cồn ở Gruzia bao gồm chacha và rượu vang (đặc biệt là rượu vang Gruzia). Một số loại vang Gruzia nổi tiếng nhất bao gồm Pirosmani, Alazani, Akhasheni, Saperavi, và Kindzmarauli. Văn hóa rượu vang ở Gruzia bắt nguồn từ hàng ngàn năm trước, và nhiều loại rượu vang Gruzia được làm từ các giống nho Gruzia truyền thống như là Saperavi và Rkatsiteli. Rượu vang Gruzia nổi tiếng khắp Đông Âu, và là hàng xuất khẩu quan trọng của quốc gia, với hơn 10 triệu chai được xuất khẩu mỗi năm. Gruzia cũng có nhiều hãng bia, bao gồm Natakhtari, Kazbegi, Argo, Kasri và Karva.

Nước Lagidze một loại soda có hương vị của Gruzia, làm với các loại siro tự nhiên, được bán trong chai hoặc trộn trực tiếp trong cốc từ một vòi soda. Các loại nước uống phổ biến từ Gruzia bao gồm Borjomi, Nabeghlavi, Likani và Sairme.

File:Georgiskt vin.jpg|Rượu vang Gruzia
File:Georgia - wine factory - Kindzmarauli.jpg|Nhà máy rượu vang Kindzmarauli

Tham khảo