Vương quốc Hồi giáo Darfur

| image_flag = Flag of Darfur.svg
| era = Cận đại
| status =
| status_text =
| empire =
| government_type = Quân chủ chuyên chế
| life_span = 1603–18741898–1916
| year_start = 1603
| year_end = 1916
| event_start =
| date_start =
| date_end =
| event1 = Bị lật đổ bởi Rabih az-Zubayr
| event_end = Sultan cuối cùng tử trận trong cuộc chiến chống Anh
| date_event1 = Ngày 24 tháng 10 năm 1874
| date_event2 = 1898
| event2 = Độc lập Sudan thời Mahdi
| event_pre =
| date_pre =
| event_post =
| date_post =
| p1 = Vương quốc Tunjur
| flag_p1 =
| s1 = Sudan thuộc Anh-Ai Cập
| flag_s1 = Flag of the Governor-General of the Anglo-Egyptian Sudan.svg
| common_name = Darfur
| conventional_long_name = Vương quốc Hồi giáo Darfur
| leader2 = Ibrahim Garad
| leader3 = Ali Dinar
| coat_alt =
| symbol_type =
| image_map =
| image_map_caption = Bản đồ Darfur năm 1914
| capital = Al-Fashir (sau năm 1790)
| national_motto =
| national_anthem =
| common_languages = Tiếng Fur, tiếng Ả Rập
| religion = Hồi giáo Sunni
| currency =
| leader1 = Sulayman Solong
| flag_type =
| flag =
| year_leader1 = 1603–1637
| year_leader2 = 1873–1874
| year_leader3 = 1898-1916
| title_leader = Sultan
| today =
| demonym =
| area_km2 =
| area_rank =
| GDP_PPP =
| GDP_PPP_year =
| HDI =
| image_coat =
| HDI_year =
| p2 = Nhà nước Mahdi
| flag_p2 = Flag_of_the_Mahdi_movement_in_Sudan.svg
| flag_s2 = Flag_of_Muhammad_Ali.svg
| s2 = Sudan thuộc Ottoman-Ai Cập
}}
Vương quốc Hồi giáo Darfur () là một quốc gia tiền thuộc địa ở khu vực ngày nay là miền tây Sudan. Vương quốc được thành lập bởi sultan Sulayman Solong, một thành viên của vương triều Keira. Sau thời kỳ thịnh vượng của cháu trai Sulayman là Ahmad Bakr, Darfur rơi vào một cuộc nội chiến do sự tranh giành quyền bính giữa các con của ông. Tình trạng hỗn loạn chấm dứt khi một người con của Ahmad là Muhammad Tayrab lên ngôi, và đưa Al-Fashir trở thành thủ đô của vương quốc.

Nhà nước này tồn tại từ năm 1603 đến ngày 24 tháng 10 năm 1874, khi rơi vào tay lãnh chúa Sudan Rabih az-Zubayr và một lần nữa từ năm 1898 đến năm 1916, khi bị người Anh chinh phục và sáp nhập vào Sudan thuộc Anh-Ai Cập. Vào thời kỳ cực thịnh vào cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, vương quốc trải dài từ Darfur ở phía tây đến Kordofan và bờ tây của sông Nile Trắng ở phía đông, khiến nó có kích thước tương đương Nigeria ngày nay.

Quân đội Darfur đã trải qua ba giai đoạn phát triển. Trước thế kỷ 18, lực lượng bao gồm các nhóm chiến binh là những thanh niên trang bị giáo, khiên bằng da và thỉnh thoảng ném dao. Đến thế kỷ 18, một loại chiến binh mới đã được phát triển, fursan, tạo thành nòng cốt nhỏ của quân đội. Đến những năm 1850 và 1860, Darfur bước vào giai đoạn thứ ba, khi cố gắng xây dựng một đội quân dựa trên súng hỏa mai. Đội quân này sau đó đã thất bại trước người Anh, khiến Darfur mất đi nền độc lập.

Lịch sử

Nguồn gốc

Hâu hết diện tích của Darfur là các đồng bằng bán khô cằn không thể có dân cư đông đúc. Một ngoại lệ là khu vực trong và xung quanh dãy núi Jebel Marra. Chính từ những căn cứ ở những ngọn núi này, hàng loạt nhóm dân tộc đã cố gắng kiểm soát khu vực. Người Daju và người Tunjur di cư vào thế kỷ 14 là những người có quyền lực sớm nhất ở Darfur theo các ghi chép bằng văn bản. Việc chuyển giao quyền lực từ người Daju sang người Tunjur được tạo điều kiện thông qua hôn nhân.

Cuối cùng, người Tunjur bắt đầu kết hôn với người Fur. Việc này đã sản sinh ra Sultan Dali, một nhân vật quan trọng trong lịch sử Darfur, người đã đứng về phía mẹ mình là người Fur, và do đó đã thúc đẩy sự ra đời của Vương quốc Hồi giáo Darfur. Dali chia đất nước thành các tỉnh và thiết lập một bộ luật hình sự dưới tiêu đề Kitab Dali hay Cuốn sách của Dali. Nó vẫn còn được lưu giữ và khác với luật Quran ở một số khía cạnh. Cháu trai của ông là Suleiman (hay "Sulayman", thường được phân biệt bằng tên gọi tiếng Fur Solon, nghĩa là "người Ả Rập" hoặc "người Đỏ") trị vì từ năm 1596 đến năm 1637. Suleiman Solon được coi là người sáng lập ra triều đại Keira và vương quốc Darfur. Trong thế kỷ 17, các quốc vương Keira đã đưa hệ thống hakura phong kiến vào Darfur.

Cháu trai của Soleiman, Ahmed Bukr (k.1682-k.1722), đã đưa Hồi giáo trở thành tôn giáo của quốc gia, và tăng cường sự thịnh vượng của Darfur bằng cách khuyến khích việc nhập cư từ Bornu và Bagirmi.

Năm 1856, một doanh nhân người Khartoum, al-Zubayr Rahma, bắt đầu hoạt động ở vùng đất phía nam Darfur. Ông đã thiết lập một mạng lưới giao dịch được bảo vệ bởi các lực lượng vũ trang tốt và nhanh chóng có một quốc gia rộng lớn dưới sự cai trị của mình. Khu vực này được gọi là Bahr el Ghazal. Từ lâu, vùng này đã là nguồn cung cấp hàng hóa, đặc biệt là nô lệ và ngà voi, mà Darfur sẽ buôn bán sang Ai Cập và Bắc Phi. Những người bản xứ ở Bahr el Ghazal đã cống nộp cho Darfur, và đây là những mặt hàng chính mà người Darfur bán cho các thương nhân Ai Cập dọc theo con đường đến Asyut.Năm 1898, khi phe Mahdi bị người Anh-Ai Cập chinh phục, quốc vương Ali Dinar đã tái lập được quyền tự trị cho Darfur. Quyền cai trị của Ali Dinar được người Anh công nhận, và ông đã xây dựng lại các thể chế của vương quốc. Dinar can thiệp vào cuộc đấu tranh giành quyền kế vị của Wadai và đưa ứng cử viên của mình lên ngai vàng, tuy nhiên ông đã bị ám sát và thay thế bởi Dud Murra, ứng cử viên của Senussi. Dinar phản đối các cuộc chinh phạt của Pháp đối với các chư hầu phía tây của mình, và Pháp và Anh đã nhóm họp để soạn thảo biên giới, tuy nhiên điều này đã bị dừng lại do Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ. Dinar trấn an người Anh rằng ông sẽ không liên minh với người Ottoman Hồi giáo, tuy nhiên người Anh bắt đầu thấy rằng tình hình lúc này không thể duy trì được. Chiến dịch của Anh ở Thổ Nhĩ Kỳ kết thúc và quân đội đã có mặt ở Ai Cập. Giữa khả năng bành trướng của Pháp và những tin đồn về việc Dinar chuẩn bị tấn công, người Anh đã chinh phục Darfur vào năm 1916 và Dinar đã tử trận. Vương quốc này bị sáp nhập vào Liên minh Anh-Ai Cập vào năm 1917.

Quân đội
Quân đội Darfur đã trải qua ba giai đoạn phát triển. Trước thế kỷ 18, lực lượng bao gồm các nhóm chiến binh là những thanh niên trang bị giáo, khiên bằng da và thỉnh thoảng ném dao. Họ được chỉ huy bởi một người đàn ông lớn tuổi có tên là ornang hoặc aqid. Đến thế kỷ 18, một loại chiến binh mới đã được phát triển, fursan. Họ sẽ tạo thành nòng cốt nhỏ của quân đội Darfur. Fursan được trang bị những thanh kiếm dài nhập khẩu từ Solingen ở Đức, thương, chùy và đôi khi cả súng cầm tay. Áo giáp được mặc cùng mũ bảo hiểm. Chiến mã có nguồn gốc Nubia, được nhập khẩu từ Dongola và được mua cùng với nô lệ. Giống như kỵ binh, chúng được bọc giáp cũng như được bảo vệ ở đầu. Tất cả các thiết bị này phải được tổ chức và duy trì bởi những người đứng đầu chịu trách nhiệm về fursan. Đến những năm 1850 và 1860, Darfur bước vào giai đoạn thứ ba, khi cố gắng xây dựng một đội quân dựa trên súng hỏa mai. Mặc dù súng ống đã được sử dụng ở Darfur, phải một thời gian sau chúng mới được dùng một cách có chiến thuật và với số lượng lớn. Tuy nhiên, những cuộc thử nghiệm này đã kết thúc với cuộc xâm lược của al-Zubayr vào năm 1874. Tại đây, sultan Ibrahim đã tử trận trong một cuộc tấn công của kỵ binh. Quân đội chính quy do Ali Dinar khôi phục được cho là có quân số 7.700 người vào năm 1903 và 5.000 người vào năm 1916. Họ sử dụng nhiều loại vũ khí, từ giáo và khiên đến súng nạp đạn, súng ngắn và súng trường Remington.

Các sultan và người nổi tiếng được bảo vệ bởi korkwa, những binh sĩ cầm giáo và khiên.

Danh sách Sultan
Dưới đây là danh sách Sultan của triều đại Keira, triều đại duy nhất cai quản Vương quốc Hồi giáo Darfur:
Sulayman (1596-1637)
Musa (1637-1682)
Ahmad Bakr (1682-1722)
Muhammad Dawra (1722-1730)
Umar Lel (1730-1739)
Abu'l Qasim (1739-1752)
Muhammad Tayrab (1752-1786)
Ishaq ibn Muhammad Tayrab (1786-1787)
Abd ar-Rahman (1786-1803)
Muhammad al-Fadl (1803-1838)
Muhammad al-Husayn (1838-1873)
Ibrahim (1873-1874)
Ali Dinar (1898-1916)

Tham khảo

Thư mục









Đọc thêm