Nguyễn Thị Ráo

Nguyễn Thị Ráo (1922–2002) hay còn gọi Ba Thi là nữ Đại biểu Quốc hội khóa VIII, Việt Nam. Bà nguyên là Giám đốc Công ty Kinh doanh lương thực Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Ủy ban Kinh tế, Kế hoạch và ngân sách của Quốc hội.

Năm 1940, bà Nguyễn Thị Ráo trong vai mua bán gạo đã làm liên lạc giữa các xã Nhị Long, An Trường, Mỹ Trường để hoạt động Cách mạng. Năm 1943, bà là Tổ Trưởng Nông Hội đỏ xã. Ngày 20 tháng 9 năm 1945 bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và đảm trách nhiệm vụ Hội trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc huyện Càng Long kiêm Ủy viên của huyện bộ Việt Minh.

Nữ Anh hùng bán gạo
Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, thành phố Sài Gòn với khoảng 4 triệu người, đông dân nhất Việt Nam, cần một lượng lương thực rất lớn tối thiểu 4 vạn tấn lương thực. Do trong chế độ bao cấp lương thực, nên việc cung cấp cho đủ số lương thực trên là rất khó khăn. Hơn nữa, những năm 1977 và 1978 lại gặp mùa màng thất bát. Mọi người đều dùng hàng khoai lang, khoai mì, bo bo thay gạo. Uỷ ban nhân dân thành phố họp liên tục để tìm cách giải quyết nhưng không có phương án khả thi. Bà Ba Thi, lúc đó là Phó giám đốc Sở Lương thực thành phố, đã đề xuất việc về Đồng bằng sông Cửu Long thu mua gạo đem về phục vụ cho nhân dân ở thành phố. Ý kiến này được các lãnh đạo thành phố chấp thuận. Bà Ba Thi đã lập “Tổ Thu mua lúa gạo”, việc làm này đã góp phần giúp thành phố “phá rào”, phá thế cô lập với tệ ngăn sông cấm chợ thời gian đó

Nhưng do Tổ thu mua gạo của bà Ba Thi không có danh nghĩa rõ ràng theo chủ trương của Nhà nước. Vấp phải gánh nặng cơ chế, nhiều rào cản của suy nghĩ lạc hậu, chính sách không hợp thời, quan liêu... Những điều đó đã khiến bà và các nhân viên gặp vô vàn khó khăn, có khi phải hy sinh cả tính mạng để đem gạo về lẫn phân phối cho người dân thành phố.

Do những hoạt động của tổ thu mua lúa gạo rất hiệu quả, nên cuối năm 1980, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh quyết định thành lập Công ty Kinh doanh lương thực thành phố do bà Ba Thi làm giám đốc. Ngày 3 tháng 10 năm 1985, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nhà nước Trường Chinh đã ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động cho bà Ba Thi. Người dân thành phố và nhân viên công ty bà thường gọi vui là “người buôn gạo” đã được vinh danh. Ông Tuyển và bà Ba Thi có hai người con gái tên Nguyễn Hồng Thảo là bác sĩ và Nguyễn Thị Thanh Hiền. Năm 2002, sau khi bà Ba Thi qua đời, bà Thảo đã đem tiền phúng điếu đám tang của bà Ba Thi tặng chương trình “Đem lại ánh sáng cho người mù nghèo” và cứu trợ đồng bào bị lũ lụt theo như tâm nguyên của bà Ba Thi khi còn sống.

Câu nói
Ngày 10 tháng 3 năm 1988, sau khi Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng qua đời đột ngột. Tháng 6 năm 1988, bà Ba Thi và một số đại biểu quốc hội tại Quốc hội Việt Nam khóa VIII đã quyết liệt trong việc bầu Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng mới khi nhất định giới thiệu thêm ông Võ Văn Kiệt ngoài ông Đỗ Mười đã được chính Đảng Cộng sản Việt Nam chọn để ra ứng cử chung. Đây là lần đầu tiên và duy nhất cho đến nay Quốc hội Việt Nam bầu người đứng đầu chính phủ mà có 2 ứng cử viên. Trước quốc hội, bà Nguyễn Thị Ráo đã phát biểu:
::"Chúng tôi tha thiết đề cử đồng chí Võ Văn Kiệt. Nhân dân miền Nam, nhất là nhân dân Sài Gòn rất kính trọng đồng chí Võ Văn Kiệt. Vì vậy, tôi tha thiết đề nghị Quốc hội bầu đồng chí Kiệt".

Đánh giá

::..."Mô hình Công ty Kinh doanh do chị Ba Thi làm Giám đốc chính là một hình thức quản lý kinh doanh trong thời kỳ quá độ, là quá trình thực hiện kế hoạch hóa kết hợp với việc sử dụng thị trường và đấu tranh cải tạo để làm chủ thị trường, từng bước dìu dắt tiểu thương buôn bán gạo đi vào quỹ đạo Xã hội chủ nghĩa" – Nguyễn Văn Linh.
Vinh danh
Danh hiệu Anh hùng Lao động
Huân chương Lao động năm 1983
Huân chương Lao động năm 1984
Huân chương Độc lập hạng nhất.
Huân chương Giải phóng hạng nhất.
Huân chương Quyết thắng hạng nhất.
Huân chương Kháng chiến hạng nhất.
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhất.

Xem thêm
Danh sách các cá nhân được phong danh hiệu Anh hùng Lao động
Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Ghi chú

Liên kết ngoài
Ám ảnh gạo mậu dịch: cơn “địa chấn” mang tên Ba Thi
70 năm…1 lý tưởng