undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Sông Pastaza

) là một chi lưu lớn của sông Marañón tại Tây Bắc của bồn địa Amazon tại Nam Mỹ.

Đầu nguồn của sông nằm tại tỉnh Cotapaxi của Ecuador, chảy từ sườn tây bắc của núi lửa Cotopaxi và được gọi là sông Patate. Patate chảy về phía nam đến tỉnh Tungurahua và hợp lưu cùng sông Chambo ngay phía dưới thị trấn Baños de Agua Santa và ở ngay phía bắc núi lửa Tungurahua và trở thành Pastaza. Bảy km về phía đông của Baños, trên sông có dự án xây đập thủy điện Agoyan, và sẽ tạo ra một vùng đàm phá phù sa tại làng La Cieniga.

Từ ngã ba sông với Chambo, Pastaza chảy hầu như theo hướng đông với rồi chuyển hướng đông nam, và nhận nước từ sông Topo. Đường cao tốc Troncal Amazonas chạy song song với sông từ Baños đến Puyo, qua 7 đường hầm, và bốn thác nước chính vốn là những địa điểm du lịch của người Ecuador. Sau khi qua thị trấn Santa Inez, sông Pastaza qua Pastaza, tại đây mó tạo nên ranh giới giữa tỉnh này với Morona-Santiago. Tại thị trấn Mera, một đoạn ngắn trước khi đến Puyo, sông thoát khỏi các ngọn núi và chảy vào một thung lũng rộng, trở nên rộng và nông hơn. Sau khi qua Shell Mera sông trở bện và uốn khúc, tạo nên các hồ vòng cổ và vũng lầy dọc theo dòng chảy qua đồng bằng ngập nước Amazon.

Sau khi chảy qua Ecuador, Pastaza chảy vào Peru tại làng Hito Zoilaluz on Isla Zoilaluz và chuyển hướng về phía nam hợp vào sông Marañón gần San Ramón.

Pastaza có nhiều chi lưu, cả phía trên và dưới đập thủy điện. Chúng góp phần vào dòng chảy nhanh và gây nên lũ lụt. Bên bờ phía có cao tốc của Pastaza, mỗi 3–4&nbsp;km sông lại có một chi lưu còn bên phía đối diện thì là 50&nbsp;km. Các chi lưu chính là Chambo, Bobonaza, và Huasaga, Lũ lụt xảy ra theo mùa.

Chú thích
Sông Apurímac

| basin_countries = Peru
| length =
| elevation =
| mouth_elevation =
| discharge =
| watershed =
}}

Sông Apurímac (, ; từ tiếng Quechua apu nghĩa là 'thần thánh' và rimac nghĩa là 'đền thờ, tiên tri') khởi nguồn từ nguồn nước tan chảy từ sông băng trên đỉnh Nevado Mismi, một ngọn núi cao tại tỉnh Arequipa ở miền nam Peru, cách từ làng Caylloma, và dưới từ bờ biển Thái Bình Dương. Apurímac là khởi nguồn của hệ thống sông lớn nhất thế giới là sông Amazon.

Sông nói chúng chảy theo hướng tây bắc qua Cuzco tại một hẻm núi hẹp cao tới 3.000 m, sâu gấp hai lần Grand Canyon tại Hoa Kỳ, dòng chảy của sông bị gián đoạn với các thác ghềnh. Trong số sáu nỗ lực nhằm khám phá Apurímac theo toàn bộ chiều dài, chỉ có hai cuộc là thành công.

Sau , Apurímac hợp dòng với sông Mantaro và trở thành sông Ene tại , trên mực nước biển; sau đó hợp lưu với sông Perené tại trên mực nước biển, trở thành sông Tambo; khi hợp lưu với Urubamba tại trên mực nước biển, sông trở thành Ucayali, đầu nguồn chính của Amazon.

Đôi khi tên sông được dùng để chỉ đoạn từ đầu nguồn đến ngã ba sông với Ucayáli, tức là gồm cả Ene và Tambo, được gọi là "Apurímac", và khi đó sông có tổng chiều dài .

Vào thế kỷ 13, người Inca đã xây dựng nên một cây cầu bắc qua dòng sông này để họ có thể tiếp cận với vùng phía tây.

Tham khảo
Sông Araguaia

Sông Araguaia ( ) là một trong những sông chính tại Brasil, và là chi lưu chính của sông Tocantins. Sông có chiều dài xấp xỉ 2.627&nbsp;km. Araguaia có nghĩa là "sông của vẹt đuôi dài (đỏ)" trong tiếng Tupi.

Địa lý
Bởi có nhiều chi lưu nên người ta khó có thể dễ dàng xác định khởi nguồn của sông Araguaia. Các chi lưu quan trọng bắt nguồn từ dãy núi Araras tại Mato Grosso cũng như dãy núi Divisões ở Goiás (tuy nhiên theo các nguồn khác, Araguaia bắt nguồn từ dãy Caiapó, tại ranh giới Goiás-Mato Grosso). Từ đây sông chảy theo hướng Đông Bắc và đến điểm hợp lưu với sông Tocantins gần thị trấn São João.

Dọc theo dòng chảy, sông tạo thành ranh giới tự nhiên giữa các bang của Brasil là Goiás, Mato Grosso, Tocantins và Pará. Khoảng ở đoạn trung lưu, Araguaia bị phân thành hai nhánh (nhánh phía tây vẫn được gọi là Araguaia còn nhánh phía đông được gọi là Rio Javaés). Sau đó, sông tái hợp lưu và tạo thành Ilha do Bananal, cù lao trên sông lớn nhất thế giới. Cửa sông Javaés tạo thành một vùng đồng bằng nội địa rộng lớn, nơi nó hợp dòng trở lại vào dòng chính Araguaia, với 100.000 ha rừng đầm lầy nước ngọt, các dòng kênh nước đen, và các hồ vòng cỏ được gọi là Cantão. Đây là một trong những khu vực đa dạng sinh học bậc nhất ở phía đông Amazon, với 700 loài chim, gần 300 loài cá, và một số lượng lớn các loài vật đang bị đe dọa như rái cá lớn, cá sấu đen, và loài cá nước ngọt lớn nhất thế giới là Arapaima, tất cả đều xuất hiện trong một khu vực tương đối nhỏ.

Phần lớn dòng chảy của Araguaia có khả năng thông hành quanh năm, nhưng khu vực sông bên dưới vùng đất ngập nước Cantão thường gây cản trở tàu bè với nhiều thác ghềnh. Lưu vực sông Araguaia và Tocantins chiếm xấp xỉ 9,5% diện tích lãnh thổ Brasil. Khu vực này là một phần của bồn địa Amazon. Tuy nhiên, sông Araguaia không phải là một chi lưu của Amazon.

Chi lưu
Chi lưu chính của Araguaia là Rio das Mortes, khởi nguồn từ Serra de São Jerônimo, gần Cuiabá, Mato Grosso, và có khả năng thông hành đến Pará.

Các chi lưu quan trọng khác gồm có Bonito, Garcas, Cristallino và Tapirape ở phía tây, còn ở phía đông là Pitombas, Claro, Vermelho, Tucupa và Chavante ở phía đông.

Lịch sử
Henri Coudreau vào năm 1897 đã khám phá một phần dòng sông. Từ 1972 đến 1974 khu vực này là nơi diễn ra các xung đột giữa phong trào du kích cánh tả và các lực lượng hỗ trợ chế độ độc tài quân sự.

Thị trấn
Các khu dân cư quan trọng bên bờ sông Araguaia (từ hạ nguồn):
Barra do Garças
Aragarças
Aruanã
Luiz Alves
São Félix do Araguaia
Santa Terezinha
Araguacema
Conceição do Araguaia
Xambioá
São Geraldo do Araguaia
São João do Araguaia

Tham khảo

Liên kết ngoài
Rio Araguaia (Thông tin du lịch)
Hotel, turismo, pescaria, passeios ecológicos Araguaia,Luiz Alves, Bananal, Cristalino
hydrographic information (in Portuguese)
Basin map (in Portuguese)
Tocantins state, with Rivers v-Brazil.com
Pará state, with Rivers v-Brazil.com
Instituto Araguaia
Brazilian Ministry of Transport
Sông Beni

Sông Beni (tiếng Tây Ban Nha: Río Beni) là một sông tại miền bắc của Bolivia. Sông dài khoảng 1.178&nbsp;km và nếu tính theo Beni-Alto Beni, chiều dài sẽ là 1.6191&nbsp;km

Sông khởi nguồn từ phía bắc thủ đô La Paz và chảy về phía đông bắc. Chi lưu quan trọng nhất của nó là sông Madre de Dios. Một chi lưu khác là sông Tuichi tại vườn quốc gia Madidi. Sông Tuichi hợp dòng vào sông Beni tại thượng du ở thị trấn Rurrenabaque. Phía nam Rurrenabaque, sông Beni chảy qua một vùng rừng nhiệt đới. 30&nbsp;km trước khi hợp dòng vào sông Mamoré trên biên giới Bolivia-Brasil, các ghềnh Cachuela Esperanza phả vỡ khả năng thông hành lên thượng nguồn của sông.

Tham khảo
Sông Chapare

Sông Chapare nằm tại Bolivia và là một chi lưu của sông Mamoré thuộc lưu vực sông Amazon. Không khởi nguồn từ điểm hợp dòng giữa sông Espíritu Santo và sông San Mateo tại tỉnh Cochabamba ở Villa Tunari. Đây là tuyến đương thủy chính của tỉnh Chapare. Giống cá Gephyrocharax chaparae được tìm thấy ở trên sông và tên gọi của nó cũng xuất phát từ nơi đây.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chapare River Floods
Sông Ene

Sông Ene (tiếng Tây Ban Nha: Río Ene) nằm tại Peru và ở sườn phía đông của dãy Andes.

Sông Ene là một phần của đầu nguồn sông Amazon có khởi nguồn từ Nevado Mismi phía nam của Cuzco nơi nó lần đầu tiên trở thành sông Apurímac, sau đó sông Ene và sông Tambo hợp lưu để trở thành sông Ucayali rồi tạo thành Amazon.

Sông Ene được tạo thành tại ở điểm hợp lưu giữa sông Mantaro và sông Apurímac, khoảng 400 m trên mực nước biển, nơi ba vùng của Peru là Junín, Cusco, và Ayacucho giáp với nhau.

Sông chảy theo hướng tây bắc với tổng chiều dài 180,6&nbsp;km.

Tại Río Ene gặp sông Perené, thuộc thị trấn Puerto Prado, 295 m trên mực nước biển, nó sau đó được gọi là Tambo.

Tham khảo
Río Grande (Bolivia)

Río Grande (hay Río Guapay) là một sông tại Bolivia khởi nguồn từ sườn phía nam của Sierra de Cochabamba, phía đông thành phố Cochabamba, tại . Tại đầu nguồn, sông còn được gọi là Río Rocha và chảy qua bồn địa thung lũng thẳng theo hướng tây. Sau 65&nbsp;km sông chuyển hướng đông nam và sau khoảng 50&nbsp;km sông hợp dòng với Río Arque tại trên độ cao 2.350 m.

Từ điểm hợp dòng này, sông mang tên Río Caine và tiếp tục chảy 162&nbsp;km theo hướng đông nam, trước khi được gọi là Río Grande. Sau tổng cộng 500&nbsp;km, sông chuyển hướng đông bắc và tạo thành một đường cong quanh thành phố vùng thấp Santa Cruz.

Sau 1.438&nbsp;km, the Río Grande hợp dòng với Río Ichilo tại , vốn là một chi lưu của Río Mamoré.

Tham khảo
Sông Iriri

Sông Iriri là một chi lưu chính của sông Xingu tại Brasil, thuộc bang Pará. Sông có chiều dài và là sông dài thứ 116 trên thế giới (cùng với sông Krishna, Ấn Độ) và là sông dài thứ 15 trong bồn địa Amazon. Đầu nguồn sông là nơi sinh sông của người Panará.

Tham khảo
Sông Jari

Sông Jari, là một chi lưu phía bắc của sông Amazon nằm trên ranh giới giữa các bang Pará và Amapá ở phía bắc Brasil. Sông là chi lưu nằm trong vùng hạ du nhất của bồn địa Amazon và là giáp với Cao nguyên Guiana cùng Guianas và Guyane thuộc Pháp toở tây bắc.

Các chi lưu
Sông Iratapuru
Sông Iratapina
Sông Noucouru
Sông Mapiri
Sông Cuc
Sông Culari
Sông Curapi
Sông Ximim-Ximim
Sông Mapaoni

Tham khảo
Sông Javary

Sông Javary hay sông Yavarí () là một chi lưu dài 1.184&nbsp;km của sông Amazon và tạo thành trên 500&nbsp;mi (804,67&nbsp;km) biên giới giữa Brasil và Peru. Sông có khả năng thông hành bằng canoe đến 900&nbsp;mi (1.448,4&nbsp;km) phía trên cửa sông đến khởi nguồn tại cao nguyên Ucayali, nhưng tàu hơi nước chỉ có thể tiếp cận đến 260&nbsp;mi (418,4&nbsp;km). Ủy ban Biên giới Brasil vào năm 1866 đã tới ngã ba sông với Shino với nhánh Jaquirana. Sông chảy qua vùng đồng quê sông cực kỳ ngoằn nghèo và rất phẳng, tương tự như đặc điểm của sông Jurua.

Sông Javary là một trong những nơi tốt nhất để quan sát động vật hoang dã Amazon, bao gồm cá heo sông Amazon và tucuxi. Có một số khu dực trữ tư nhân nhỏ xung quanh bờ sông, và cũng có thể quan sát các động vật hoang dã tại đây

Thị trấn Benjamin Constant nằm ở cửa sông, bên bờ phía Brasil.

Tham khảo
Juruá

Sông Juruá (tiếng Bồ Đào Nha Rio Juruá; Tiếng Tây Ban Nha Río Yurúa) là một chi lưu phía nam của sông Amazon ở phía tây của sông Purus, là đãy của vùng lõm nội địa Amazon rộng lớn, có tất cả các đặc tính của sông Purus như độ uốn khúc, chảy chậm và nói chung đi qua các vùng đồng quê bán ngập và thấp. Sông khởi nguồn từ cao nguyên Ucayali, và có khả năng thông hành khoảng 1133&nbsp;mi (1823&nbsp;km) phía trên điểm hợp dòng với Amazon. Tổng chiều dài của sông xấp xỉ 1500&nbsp;mi (2414&nbsp;km), và là một trong những chi lưu dài nhất của Amazon.

Tham khảo
Sông Mantaro

| progression =
| length = 724 km
| length =
| elevation = 4.080 m
| elevation =
| mouth_elevation_m =
| mouth_elevation =
| discharge_m3/s =
| discharge =
| basin_size = 15.410 km2
| river_system = Bồn địa Amazon
| left_tribs = Sông Cunas
| right_tribs = Sông Ichu
}}
Sông Mantaro (, ) là một dòng sâu dài chảy qua phần trung tâm của Peru. Tên gọi trong tiếng Quechua của sông nghĩa là "sông vĩ đại". Từ "Mantaro" có thể xuất phát từ tiếng Ashaninka, những người sống ở hạ du dọc theo sông Ene.

Sông khởi nguồn tại hồ Junín ở độ cao 4.080 m và chảy qua Junín, Yauli, Jauja, Concepción và Huancayo tại vùng Junín, và sau đó chảy qua các vùng Huancavelica và Ayacucho, rồi lại quay lại vùng Junín tại tỉnh Satipo và ở đây sông hợp nhất với sông Apurimac để tạo thành sông Ene. Lưu của sông cũng bao gồm một số phần của vùng Pasco. Sông thuộc lưu vực sông Amazon. Chi lưu chính của sông là sông Cunas và sông Ichu.

Sông Mantaro chảy từ đông bắc đến đông nam qua thung lũng Mantaro. Thung lũng này là nguồn cung cấp thực phẩm quan trọng nhất cho thủ đô Lima.

Tổ hợp Thủy điện Mantaro nằm tại tỉnh Tayacaja của vùng Huancavelica, và cung cấp 31% điện năng được sản xuất ra tại Peru.

Chú thích
Sông Marañón

(Leymebamba) và Celendín]]

Sông Marañón (, ) khởi nguồn từ nơi cách 160&nbsp;km về phía đông bắc của thủ đô Lima, Peru, chảy qua một thung lũng sâu bị xói mòn của dãy Andes khi thẳng hướng tây bắc, sông nằm dọc theo chân phía đông của dãy Andes; về song sông uốn cong và chuyển hướng đông bắc, cắt qua các dãy thuộc Andes, cho đến Pongo de Manseriche, sông chảy qua vùng đồng bằng. Sau khi hợp dòng với sông Ucayali, Marañón được mang tên là sông Amazon.

Bị ngăn cản bởi các đá ngầm cùng các thác ghềnh nên Marañón chưa từng là một tuyến thương mại. Tại điểm sông thực hiện cuộc uốn cong vĩ đại của mình, nó gặp sông Chinchipe, khởi nguồn từ miền nam Ecuador. Ngay phía dưới điểm này, các dãy núi nằm gần hai bờ của Marañón, tạo nên một hẻm núi hẹp có chiều dài , tại đây có nhiều dòng nước xoáy, và không ít hơn 35 ghềnh, chuỗi này kết thúc với ba thác lớn ngay sau khi nhận nước của sông Imasa hay Chunchunga, gần cửa sông mà Charles Marie de La Condamine đã lên tàu vào thế kỷ 18 để thám hiểm Amazon. Tại khu vực này, vùng đồng quê bằng phẳng bắt đầu hạ độ cao và chỉ có một vài ngọn núi. Người Aguaruna sinh sống ven sông tại khu vực này.

Hẻm núi cuối cùng mà sông Marañón, phải vượt qua là Pongo de Manseriche, kéo dài , ngay phái dưới cửa Rio Santiago, nằm nằm giữa nó và điểm truyền giáo bị bỏ hoang Borja. Theo thuyền trưởng Carbajal, có nguồn gốc từ Pongo de Manseriche trên chiếc tàu hơi nước nhỏ "Napo," năm 1868, sông nằm trên một kẽ hở rộng lớn trên dãy Andes và sâu 600&nbsp;m (2000&nbsp;ft), ở một số nơi chỉ hẹp 30&nbsp;m (100&nbsp;ft), các vách đứng "dường như là điểm cao nhất."

Sau khi vượt qua Pongo de Huaracayo (hay Guaracayo), cerros, hay các vùng đồi, dần biến mất, và trong khoảng trên sông có đấy các cù lao, và không thể nhìn thấy gì từ bờ thấp của chúng nhưng một đồng bằng bao la với rừng bao phủ được gọi là selva baja ("rừng nhiệt đới thấp") hay Amazonia thuộc Peru, là nơi sinh sống của các sắc dân bản địa như Urarina tại bồn địa Chambira, người Candoshi, và người Cocama-Cocamilla. Sông Marañón cũng là bối cảnh của một trong những tiểu thuyết qiuan trọng nhất của nhà văn người Peru Ciro Alegría: La serpiente de oro (1935).

File:Precipicio_Rio_Mara%C3%B1on_alargado.jpg|Sông Marañon, nhìn từ Cochapata tại Peru
File:Urarina shaman B Dean.jpg|Pháp sư Urarina, 1988 puku

Tham khảo
Sông Napo

Napo là một chi lưu của sông Amazon, sông khởi nguồn tại Ecuador bên sườn của núi lửa Antisana, Sincholagua và Cotopaxi. Tổng chiều dài của sông là 1075&nbsp;km. Diện tích lưu vực đạt 100.518&nbsp;km². Lưu lượng trung bình của sông Napo là 6.976 m³/s.

Trước khi chảy đến vùng đồng bằng, sông nhận được một lượng nước lớn từ các con suối, tại các khu vực miền núi, nơi có thảm thực vật dày đặc và đa dạng. Dòng sông này là một trong đặc trưng địa hình của Ecuador. Từ phía bắc, dòng Coca hợp dòng vào Napo, có nguồn tại hẻm núi Cayambe tại xích đạo, và cũng là một dòng sông mạnh mẽ, Aguarico có đầu nguồn nằm giữa Cayambe và biên giới Colombia.

Từ phía tây, sông nhận được một chi lưu thứ cấp, Curaray, từ sườn núi Andes, giữa Cotopaxi và núi lửa Tungurahua. Từ nhánh Coca đến cửa sông Curaray, Napo vẫn gặp đầy trở ngại với các dải cát, và có nhiều cù lao vốn sẽ bị ngập vào mùa mưa, khi đó sông sẽ có chiều rộng lớn. Từ Coca, sông chảy qua một vùng đồng bằng rừng rậm và từ sông ta không thể nhìn thấy một ngọn núi nào - đôi bờ sông chỉ bị gián đoạn khi gặp các đầm lầy và đầm phá.

Từ Amazon, Napo có khả năng thông hành đến tận nhánh sông Curaray, cách khoảng 216 miles (350&nbsp;km), và có lẽ có thể xa hơn một chút; từ đây, bằng cách chuyển sang cano, có thể đi lên thượng nguồn xa đến Santa Rosa, một điểm đến được biết đến với bất kỳ khách du lịch mạo hiểm nào đến từ cao nguyên Quito. Sông Coca có thể thâm nhập tời tận vùng trung du, tại đây sông bị kẹt giữa hai bức tướng núi, trong một hẻm núi sâu. Đây là dòng sông nổi tiếng theo sau chuyến thám hiểm của Gonzalo Pizarro.

Tham khảo
Sông Pará

Sông Pará () là nhánh phía nam của cửa sông Amazon. Sông chảy quanh phía tây và phía nam của hòn đảo Marajó. Sông nhận nước từ dòng chính của Amazon, tuy nhiên phần nhiều lượng nức của nó bắt nguồn từ sông Tocantins chảy đến từ phía nam. Thủ phủ của bang Pará là Belém, nằm trên bờ nam của sông. Sông dài xấp xỉ 40&nbsp;mi.
Sông Perené

| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location=
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max =

| source1 =
| source1_location = confluence of the Chanchamayo and Paucartambo Rivers, Peru
| source1_coordinates=
| source1_elevation =
| mouth = Tambo River
| mouth_location = confluence with Ene River, Peru
| mouth_coordinates =
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size =
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
Sông Perené () nằm tại Peru, trên sườn phía đông của dãy Andes.

Sông được hình thành tại ở nơi hợp dòng của sông Chanchamayo và Paucartambo, 15&nbsp;km phía trên cộng đồng Perené, tại 650 m trên mực nước biển.

Sông chảy theo hướng đông nam với chiều dài 165&nbsp;km.

Tại sông Perené hợp dòng với sông Ene, 10&nbsp;km dưới cộng đồng Puerto Ocopa, và ở độ cao 400 m trên mức nước biển, à được gọi là sông Tambo từ sau đó.

Tham khảo
Sông Putumayo

]]

Içá hay Putumayo là một trong các chi lưu của sông Amazon, ở phía tây và song song với sông Japurá. Sông tạo thành một đoạn biên giới tự nhiên giữa Colombia với Ecuador, cũng như hầu hết biên í giữa Comlombia và Peru. Sông được gọi là Putumayo tại ba nước thượng nguồn, và sau khi vào đất Brasil, sông được gọi là Içá.

Vào cuối thế kỷ 19, Içá đã được nhà thám hiểm người Pháp Jules Crevaux khám phá. Ông đi bằng một tàu hơi nước và chạy cả ngày lẫn đêm. Ông đến Cuemby, từ cửa sông, và không thấy một ghềnh đơn lẻ nào. Cuemby chỉ cách từ Thái Bình Dương theo đường thẳng, qua thị trấn Pasto tại miền nam Colombia. Creveaux khám phá ra rằng trầm tích sông được tạo ra từ các khối đá của dãy Andes; bờ sông là đất sét và phía cuối sông là cát mịn.

Ngày nay, sông là một tuyến đường thủy trọng yếu. Hầu như toàn bộ chiều dài của sông có khả năng thông hành.

Các trang trại chăn nuôi gia súc, cùng với thương mại cao su, cũng là ngành kinh tế chính dọc đôi bờ của Içá. Cao su và balatá (một loài rất giống như cây đỗ trọng, tại đây thường gọi là gutta-balatá) từ khu vực Içá được trở đến Manaus, Brasil.

Vào ngày 1 tháng 3 năm 2008, Raúl Reyes và 14 người của Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia đã bị quân đội Colombia giết tại phần biên giới thuộc Ecuador rkhu vực sông Putumayo.

Tham khảo

Liên kết ngoài

[Territorial-Environmental Trang điện tử SIAT-AC về hệ thống thông tin of Amazon thuộc Colombia
Sông Tambo (Peru)

Sông Tambo (tiếng Tây Ban Nha: Río Tambo) nằm tại Peru và chảy trên sườn đông của dãy Andes.

Tambo là một phần của đầu nguồn sông Amazon, khởi nguồn từ sông Apúrimac tại Nevado Mismi và sau đó trở thành sông Ene trước khi tạo thành sông Tambo. Sông Tambo được tạo thành tại ở nơi hợp lưu giữa sông Perené và sông Ene, tại thị trấn Puerto Prado, 400 m trên mực nước biển. Sông chảy 70&nbsp;km theo hướng đông ở phía đông nam của Gran Pajonal và sau đó chuyển hướng bắc, tổng chiều dài của sông là 159&nbsp;km.

Tại , sông Tambo hợp dòng với sông Urubamba, tại thị trấn Atalaya, 287 m trên mực nước biển, và sau đó được gọi là sông Ucayali.

Tham khảo
Sông Tigre

Sông Tigre là một chi lưu của sông Amazon, sông nằm ở phía tây của sông Nanay và thuộc lãnh thổ Peru, sông có khả năng thông hành 125&nbsp;mi từ điểm hợp dòng vào Amazon. Sông được tạo thành từ sự hợp dòng giữa các sông tại Ecuador là Cunambo và Pintoyacu trên biên giới với Peru. Giống như Nanay, sông chảy hoàn toàn trong vùng đồng bằng. Cửa sông nằm cách 42&nbsp;mi về phía tây của điểm hợp lưu giữa Ucayali với Amazon. Tiếp tục về phía tây từ Tigre, chúng ta bắt gặp các sông Parinari, Chambira, và Nucuray, tất cả đều là các dòng suối ngắn. Tigre nghĩa là "hổ" trong tiếng Tây Ban Nha.

Tham khảo
Sông Tocantins

Tocantins là một sông huyết mạch ở trung tâm Brasil. Trong tiếng Tupi, tên của sông có nghĩa là "mỏ của toucan" (Tukã cho "toucan" và Ti cho "mỏ"). Sông chảy từ nam lên bắc với chiều dài 2,640&nbsp;km. Sông thực ra không thuộc hệ thống sông Amazon, mặc dù thường được coi là như vậy, do nơi đổ ra Đại Tây Dương của Tocantins nằm ngay sát của Amazon. Sông chảy qua bốn bang của Brasil là Goiás, Tocantins, Maranhão và Pará.

Dòng chảy
Sông bắt nguồn từ một quận miền núi là Pireneus, ở phía tây của Quận Liên Bang, song chi lưi phía tây của sông là Araguaia, có đầu nguồn cực nam tại sườn của dãy Serra dos Caiapós. Araguaia chảy 1,670&nbsp;km trước khi hợp lưu vào Tocantins, và gần như ương đương nhau về lưu lượng. Bên cạnh chi lưu chính của sông là Rio das Mortes, Araguaia có 20 chi lưu nhỏ hơn và canoe có khả năng thông hành trong nhiều dặm. Trên đường đến với các vùng đất thấp, sông phải vượt qua nhiều thác ghềnh, hoặc uốn lượn mãnh liệt qua các hẻm núi đá cho đến một điểm cách khoảng 160&nbsp;km trên nơi hợp lưu với Tocantins.

Hai chi lưu khác, mang tên Maranhão và Paranatinga, tiếp nhận một lượng nước lớn từ vùng cao nguyên quanh chúng, đặc biệt là ở phía nam và đông nam. Giữa nơi hợp lưu của dòng sông thứ hai và Araguaia, Tocantins đôi khi bị nghẽn dòng do các hàng rào đá trườn ra phần lớn góc bên phải của sông.

Đập
Đaọn hạ lưu từ điểm hợp lưu với Araguaia, tại bang Pará, sông có nhiều thác nước lớn và ghềnh, song chúng đã bị ngập vào đầu những năm 1980 khi một hồ nước nhân tạo được hình thành khi xây đập Tucuruí, một trong những đập lớn nhất thế giới. Khi giai đoạn thứ hai của dự án Tucuruí được hoàn thành, sẽ có một hệ thống cửa cống giúp tăng khả năng thông hành của sông.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bản đồ bồn địa
Sông Ucayali

Sông Ucayali (, ) khởi nguồn từ điểm cách về phía bắc của hồ Titicaca, tại vùng Arequipa của Nam Mỹ. Sông Amazon được cho là bắt đầu từ thành phố Nauta (100&nbsp;km từ Iquitos), tại nơi hợp dòng giữa Ucayali và Marañón.

Ucayali, cùng với sông Apurímac, sông Ene, và sông Tambo, ngày nay được coi là đầu nguồn chính của sông Amazon, sông có tổng chiều dài là từ nguồn Apurímac tại Nevado Mismi đến điểm hợp lưu giữa Ucayali và sông Marañón:
Sông Apurímac (tổng chiều dài):
Sông Ene (tổng chiều dài):
Sông Tambo (tổng chiều dài):
Sông Ucayali (từ nơi hợp lưu với Tambo River đến nơi hợp lưu với Marañón):

Ucayali đầu tiên được gọi là San Miguel, sau đó là Ucayali, Ucayare, Poro, Apu-Poro, Cocama và Rio de Cuzco. Peru đã tài trợ cho nhiều cuộc thám hiểm tốn kém để khám phá khu vực sông. Một trong số đó (1867) tuyên bố rằng đã đến được trong phạm vi từ Lima, và một tàu hơi nước nhỏ "Napo" đã bị cản trở khi gặp dòng nước hung dữ phía trên ngã ban sông với sông Pachitea xa đến sông Tambo, từ nơi hợp lưu giữa Ucayali với Amazon. "Napo" sau đó đã thành công trong việc tiếp cận nhánh Urubamba của Ucayali phía trên điểm hợp dòng với Tambo, tới một điểm về phía bắc của Cuzco.

Phần còn lại của Urubamba, được Bosquet biểu thị vào năm 1806 và Castelnau vào năm 1846, bị gián đoạn với các thác lớn, đá ngầm và vô số các trở ngại khác với việc thông hành. Torres, người đã khám phá Alto Ucayali theo sứ mệnh của chính phủ Peru, đã ghi nhận chiều dài của sông là , tính từ cửa Pachitea đến nơi hợp dòng của Tambo và Urubamba. Chiều \rộng thay đổi từ , tùy theo độ lớn của các cù lao. Dòng chảy của sông là , và một kênh rộng có độ sâu tối thiểu là . Đôi khi có các tảng đá khổng lồ rơi xuống sông từ các ngọn núi và gây ra các xoáy nước rất lớn.

Ucayali là nơi sinh sống của cá heo Amazon, rái cá lớn, và lợn biển Amazon, với số lượng lớn tại Khu dự trữ quốc gia Pacaya-Samiria, gần Nauta.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Amazonia biogeography
Sông Urubamba

Sông Urubamba (tiếng Tây Ban Nha: Río Urubamba) là một sông tại Peru. Đây là phần đầu nguồn có khả năng thông hành ở một mức độ nhất định của sông Amazon, sông khởi nguồn từ dãy Andes ở phía đông nam Cuzco gần ranh giới Puno Region, nơi nó được gọi là sông Vilcanota (Rio Vilcanota). Tại Thung lũng Thần thánh, giữa Písac và Ollantaytambo, sông được gọi là Wilcamayu (sông thánh). Sông chảy theo hướng bắc-tây bắc với 724&nbsp;km trước khi kết hợp với sông Apurímac để tạo thành sông Ucayali.

Urubambacj phân thành Thượng Urubamba và Hạ Urubamba, điểm đặc trưng để phân chia là Pongo de Mainique, một hẻm núi nổi tiếng.

John Walter Gregory, nhà địa chất người Anh, đã chết đuối trên sông vào ngày 2 tháng 6 năm 1932 khi đang thám hiểm địa chất dãy Andes.

Thượng Urubamba
Thung lũng Thượng Urubamba (Alto Urubamba) đặc trưng với dân cư đông và các công trình thủy lợi kéo dài. Một số di tích của đế chế Inca nằm tại thung lũng, bao gồm thành phố Incan là Machu Picchu.

Hạ Urubamba
Hạ Urubamba (Bajo Urubamba) thương đối kém phát triển và đặc trưng với một lượng đáng kể dân bản địa là bộ tộc Campa, chủ yếu là Machiguenga (Matsigenka) và Ashaninka. Kinh tế dựa trên lâm nghiệp và dự án khí thiên nhiên Camisea gần đó. Điểm định cư chính của khu vực là thị trấn Sepahua.

Hình ảnh

File:Camino-inca-dia1-c01.jpg|
File:Urubamba - Valle Sagrado 3.JPG|
File:Rio Urubamba.jpg|

Tham khảo
Sông Vaupés

Sông Vaupés (sông Uaupés) là một chi lưu của Rio Negro tại Nam Mỹ. Sông khởi nguồn từ tỉnh Guaviare tại Colombia, chảy về phía đông qua Guaviare và Vaupés. Nó tạo thành một phần của tuyến biên giới giữa Colombia và Amazonas của Brasil. Tại biên giới, sông nhận nước của sông Papurí và từ đó cũng được gọi với tên Uaupés. Năm 1847 một nhà thám hiểm đã nhìn thấy một ghềnh khiến có các đợt sóng cao 40 hay 50 feet trong không khí, "giống như một vụ nổ cực lớn dưới nước đã xảy ra tại đây." Sông tiếp tục chảy về hướng đông cho đến khi đổ vào Rio Negro tại São Joaquim, Amazonas.

Tham khảo

Bộ Giao thông Brasil
Sông Xingu

Xingu}}

| elevation =
| mouth_elevation =
| discharge =
| watershed =
| river_system =
| left_tribs =
| right_tribs =
}}
Sông Xingu, cũng gọi là Rio Xingu theo tiếng Bồ Đào Nha, có chiều dài khoảng tại miền bắc Brasil. Xingu là một chi lưu đông nam của sông Amazon.

Mô tả và lịch sử
Công viên Indien đầu tiên tại Brasil được chính phủ nước này lập ra tại bồn địa và cuối thập niên 1950. Công viên này đánh dấu việc một lãnh thổ thổ dân đầu tiên được chính phủ Brasil công nhận. Hiện nay, 14 bộ lạc sống trong khu bảo tồn vẫn sống sót và nguồn tài nguyên thiên nhiên cùng với nguồn nước từ sông là những gì họ cần để duy trì cuộc sống.

Chính phủ Brasil có kế hoạch xây dựng đập Belo Monte, có thể sẽ trở thành đập thủy điện lớn thứ ba thế giới tại Hạ Xingu. Việc xây dựng này sẽ gây nên các vấn đề về môi trường và tác động tới các nhóm dân bản địa.

Tham khảo

Cowell, Adrian. 1973. The Tribe that Hides from Man. The Bodely Head, London.
Original text from 1911 Encyclopædia Britannica

Đọc thêm
Heinsdijk, Dammis, and Ricardo Lemos Fróes. Description of Forest-Types on "Terra Firme" between the Rio Tapajós and the Rio Xingú in the Amazon Valley. 1956.
Sipes, Ernest "Brazilian Indians: what FUNAI Won't Tell YOU". 2002.
Brazilian Indians: What FUNAI Won't Tell You
Tapajós

Tapajós, là một sông tại Brasil chảy qua một thung lũng ẩm và nóng và đổ vào sông Amazon phía trên Pará và dài khoảng .

Sông khởi nguồn từ cao nguyên Brasil gần Diamantino. Gần nơi này, một số dòng suối hợp lại với nhau để tạo sông Arinos, và hợp dòng với sông Juruena để tạo thành Alto Tapajós, xa về hạ du được gọi là Rio Manoel, hợp lưu vào sông từ phía đông.

Sau đó đến Santarém dpongf sông được gọi là Tapajós. Hạ du Arinos, Alto Tapajós và Tapajós và nhiều thác ghềnh nhất là sông Maranhão Grande, là một cuối liên tiếp các thác lớn và ghềnh dữ dội; song từ Maranhão Grande đến cửa sông, khoảng , sông có thể cho tàu lớn thông hành.

100&nbsp;mi cuối cùng của sông có chiều rộng từ 4 9&nbsp;mi và rất sâu. Thung lũng Tapajós có hai bên là dốc đứng. Chúng cao 300 đến 400 feet dọc theo hạ du của sông; song vài mi phía trên Santarém, chúng lui về phía đông và không còn tiếp cận đồng bằng ngập nước Amazon cho đến vài mi phía dưới Santarém.

Cực bất khả tiếp cận của Nam Mỹ nằm gần nguồn của một chi lưu của Tapajós, gần thị trấn Utiariti

Tapajós được đặt tên theo người Indien Tapajós, một bộ tộc thổ dân châu Mỹ đến từ Santarém.

Đọc thêm

Heinsdijk, Dammis, and Ricardo Lemos Fróes. Description of Forest-Types on "Terra Firme" between the Rio Tapajós and the Rio Xingú in the Amazon Valley. 1956.

Tham khảo
Teles Pires

Teles Pires hay Rio São Manuel là một sông dài 1370&nbsp;km tại Brasil.

Sông chảy qua bang Mato Grosso và phần hạ du của nó là ranh giới tự nhiên giữa hai bang Mato Grosso và Pará. Sông hợp dòng với sông Juruena và sau đó dòng nước này lại hợp lưu vào Tapajós, vốn là một trong những chi lưu lớn nhất của sông Amazon

Điểm dân cư đông dân nhất nằm ven sông là Alta Floresta.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Teles Pires in the American Heritage Dictionary of the English (bartleby.com) (chiều dài lỗi thời)
Hidrovia Tapajos - Teles Pires - Regierungsdokument (tiếng Bồ Đào Nha)
Trombetas

Trombetas là một sông chi lưu ở phía bắc Amazon. Sông hợp dòng vào Amazon ở ngay phía bắc của thị trấn Óbidos, Pará tại Brasil. Sông khởi nguồn từ cao nguyên Guiana, dòng suốt dòng chảy của nó thường xuyên bị cản trở bởi những hàng rào đá và ghềnh thác. Khu vực dưới của dòng sông, tại thác nước đầu tiên là Porteira, song ít gập ghềnh và thấp cũng như tạo thành đầm lầy; but above the long series of các thác nước lớn và ghềnh mang đặc trưng với các thung lũng biến đổi hoàn toàn, và khí hậu tốt hơn nhiều. Sông có khả năng thông hành phía trên cửa sông.

Tham khảo
Trận Magenta

Đế chế Pháp
|combatant2=
|commander1= Napoléon III
|commander2= Ferencz Gyulay
|strength1=59.100 quân, 91 hỏa pháo
|strength2=58.000&ndash;125.000 quân, 176 hỏa pháo
|casualties1=657 tử trận, 3.203 bị thương, 655 bị bắt hay mất tích

Napoléon III dự kiến hợp vây quân Áo bằng một vận động gọng kìm, theo đó Quân đoàn II do tướng Patrice de MacMahon chỉ huy sẽ hành quân ở bờ trái sông Ticino, trong khi đội Cận vệ Đế chế cùng các Quân đoàn III và IV sẽ vượt sông Ticino xa về hướng nam. Trái ngược với niềm tin của địch rằng người Áo sẽ không phản ứng trước khi vòng vây được khép kín, quân đội Áo đã quyết định rút quân về hướng đông bắc từ trước đó. Song, cuộc triệt thoái của quân Áo diễn ra còn chậm hơn bước tiến không mấy nhanh nhẹn của MacMahon, hai bên đụng độ nhau vào buổi sáng ngày 4 tháng 6 năm 1859. Con số thương vong khá cao này chứng tỏ sự thay đổi bản chất của kỹ nghệ chiến tranh.

Cuộc tàn sát tại Magenta đã gây cho Napoléon hoảng hốt. Song, trong tâm trạng yên lòng, vị hoàng đế phong MacMahon quân hàm Thống chế Pháp và ban cho ông ta tước hiệu Quận công Magenta. Ngoài ra, vì vai trò của đội Cận vệ trong chiến thắng, chỉ huy lực lượng này là tướng Achille Baraguay d'Hiliers cũng được trao gậy Thống chế. Vào ngày 8 tháng 6, Napoléon và vua Sardegna là Vittorio Emmanuele II ca khúc khải hoàn tiến vào Milano. (xuất phát từ màu đỏ thẫm của trận địa Magenta đẫm máu) cũng như Đại lộ Magenta (Boulevard de Magenta) ở thủ đô Paris.

Chú thích

Tham khảo
The web site of the battle .
Marajó

| map_custom = yes
| native name =
| native name link =
| nickname =
| location = Sông Amazon
| coordinates =
| archipelago =
| total islands =
| major islands =
| area_km2 = 40100
| rank = 35th
| length_km = 297
| width_km = 204
| highest mount = Breves (thành phố)
| elevation_m = 40
| country = Brasil
| country admin divisions title = Bang
| country admin divisions = Pará
| country admin divisions title 1 = Macroregion
| country admin divisions 1 = Marajó
| country admin divisions title 2 =
| country admin divisions 2 =
| country largest city = Breves
| country largest city population = 99.223
| population = 250,000
| population as of =
| density_km2 =
| ethnic groups =
| additional info =
}}

Marajó là một đảo ở cửa sông Amazon tại Brasil. Đảo là một phần của bang Pará.

Địa lý
Với diện tích 40.100&nbsp;km² (15.500 sq mi), đảo có kích thước tương đương với Thụy Sĩ, và là đảo lớn nhất hoàn toàn có nước ngọt bao quanh trên thế giới. Mặc dù bờ phía đông bắc của đảo hứng ra Đại Tây Dương, dòng chảy từ Amazon quá lớn nên vùng biển gần bờ không phải là vùng nước mặn. Thành phố Belém nằm ở phía nam, qua ngã ba phía nam (cũng gọi là sông Pará) của cửa sông. Hòn đảo nằm gần như trên xích đạo.

Có nhiều hòn đảo nhỏ hơn ở lân cận, bị chia tách với Marajó qua các dòng sông, chúng hợp thành quần đảo Marajó, với diện tích tổng cộng là 49.602&nbsp;km² (19.151 sq mi).

Phần lớn hòn đảo bị ngập vào mùa mưa do mực nước cao của Amazon dọc theo bờ biển và các trận mưa lớn trong nội địa.

Phía đông của đảo do thảm thực vật xavan thống trị. Đảo có các fazenda (đồn điền cà phê) lớn cùng với ngành chăn nuôi. Trên đảo cũng có hồ Arari, có diện tích 400&nbsp;km² nhưng co lại 80% vào mùa khô. Ngày nay trên đảo có nhiều đàn trâu đã được thuần hóa. Phía tây của đảo đặc trưng với các khu rừng Várzea và các nông trại nhỏ. Gỗ và açaí cũng được sản xuất tại đảo.

Phía bắc của khu vực xavan lớn là các đầm lầy lầy cọ, chủ yếu là cọ Buriti (Mauritia flexuosa) và Euterpe oleracea. Vào mùa mưa, đầm lầy bị ngập một mét nước.

Có 20 con sông lớn trên đảo. Do có mực nước dao động và thường xuyên có lũ lụt, nhiều khu dân cư được xây dựng với các nhà sàn (Palafitas). Các thị trấn quan trọng nhất nằm ở đông nam đảo: Soure, Salvaterra, và thành phố lớn nhất, Breves..

Đảo chia thành 16 khu tự quản thuộc 3 tiểu vùng:

Tiểu vùng Arari:
Cachoeira do Arari
Chaves
Muaná
Ponta de Pedras
Salvaterra
Santa Cruz do Arari
Soure
Tiểu vùng Furos de Breves:
Afuá
Anajás
Breves
Curralinho
São Sebastião da Boa Vista
Tiểu vùng Portel:
Bagre
Gurupá
Melgaço
Portel

Lịch sử
Trong đợt bùng nổ dịch cúm Tây Ban Nha vào các năm 1918&ndash;1919, Marajó là khu vực đông dân cư duy nhất trên thế giới không có ghi nhận về bất kỳ trường hợp bị bệnh nào. Hòn đảo cũng là nơi từng có một xã hội tiên tiến thời kỳ tiền Colombo là văn hóa Marajoara.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bản đồ:
Đảo Marajó và bang Pará
Mamoré

Mamoré là một sông lớn tại Bolivia và Brasil, sông hợp dòng cùng sông Beni để tạo nên sông Madeira, một trong những chi lưu lớn nhất của sông Amazon. Sông khởi nguồn từ sườn phía bắc của Sierra de Cochabamba, phía đông của thành phố Cochabamba, và được biết đến với tên gọi Chimoré ở phía dưới điểm hợp dòng cùng Chapare. Các chi lưu lớn nhất của sông là Chapare, Secure, Apere, và Yacuma ở phía đông, và Ichilo, Guapay, Ivari, Manique, và Guapore rừ phía đông. Nếu tính theo chiều dài của sông, Guapay có thể được coi là thượng du của Mamoré; nhưng lòng sông nông và bị cản trở, và mang một lượng dung tích nước ít hơn nhiều. Guapore, hay Itenez, cũng ngang ngửa với Mamore về mặt chiều dài và dung tích khi hợp lưu, và khởi nguồn của nó là tại Serra dos Parecis, Mato Grosso, Brasil, cách một vài dặm so với những dòng suối chảy theo hướng bắc đổ vào Tapajos và Amazon, và chảy về phía nam đến sông Paraguay và Paraná. Mamore bị gián đoạn bởi các ghềnh một vài dặm phía trên điểm hợp lưu với sông Beni, nhưng một tuyến đường sắt dài 300&nbsp;km đx được xây dựng dưới các ghềnh của sông Madeira. Phía trên các ghềnh này, sông có khả năng thông ahnhf tới Chimore, ở chân của dãy núi, và hầu hết các chi lưu của sông cũng có thể thông hành một khoảng cách xa. Năm 1874, Franz Keller ghi nhận dòng chảy của Mamoré ở mức trung bình, và không bao gồm Guapore, có lưu lượng là 2.530 m³/s, và diện tích lưu vực, cũng không bao gồm Guapore, là 9.382&nbsp;km².

Tham khảo

Edward D. Mathews, Up the Amazon and Madeira Rivers (London, 1879).
Long Hựu Tây

| diện tích = 16,11 km²
| dân số = 9.058 người
| thời điểm dân số = 1999
| mật độ dân số = 562 người/km²
| vùng = Đồng bằng sông Cửu Long
| tỉnh = Long An
| huyện = Cần Đước
| thành lập = 1979
| mã bưu chính =
}}

Long Hựu Tây là một xã cũ thuộc huyện Cần Đước, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Long Hựu Tây nằm ở phía đông huyện Cần Đước, trên cù lao Long Hựu và có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Long Hựu Đông và xã Phước Đông
Các phía còn lại giáp tỉnh Tiền Giang qua sông Vàm Cỏ.

Xã có diện tích 16,11&nbsp;km², dân số năm 1999 là 9.058 người, mật độ dân số đạt 562 người/km².

Hành chính
Xã Long Hữu Tây được chia thành 4 ấp: Long Hưng, Mỹ Điền, Hựu Lộc, Tây.

Lịch sử
Xã Long Hựu Tây được thành lập vào ngày 24 tháng 3 năm 1979 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Long Hựu cũ.

Chú thích

Tham khảo
Cù lao Long Hựu
Long Hựu Đông

| diện tích = 21,45 km²
| dân số = 13.255 người
| thời điểm dân số = 1999
| mật độ dân số = 618 người/km²
| vùng = Đồng bằng sông Cửu Long
| tỉnh = Long An
| huyện = Cần Đước
| thành lập = 1979
| mã bưu chính =
}}

Long Hựu Đông là một xã cũ thuộc huyện Cần Đước, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Long Hựu Đông nằm ở phía đông huyện Cần Đước, trên cù lao Long Hựu và có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Tiền Giang và Thành phố Hồ Chí Minh
Phía tây giáp xã Phước Đông
Phía nam giáp xã Long Hựu Tây và tỉnh Tiền Giang
Phía bắc giáp huyện Cần Giuộc.

Xã có diện tích 21,45&nbsp;km², dân số năm 1999 là 13.255 người, mật độ dân số đạt 618 người/km².

Hành chính
Xã Long Hựu Đông được chia thành 8 ấp: Chợ, Đông, Ông Rèn, Cầu Ngang, Trung, Long Ninh, Rạch Cát, Rạch Đào.

Lịch sử
Xã Long Hựu Đông được thành lập vào ngày 24 tháng 3 năm 1979 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Long Hựu cũ.

Di tích
Đồn Rạch Cát
Nhà trăm cột

Chú thích

Tham khảo
Cù lao Long Hựu
Họ Gà Phi

Họ Gà Phi (danh pháp khoa học: Numididae) là họ chim thuộc bộ Gà (Galliformes). Họ này được một số tác giả (như Hội điểu học Hoa Kỳ) coi là một phân họ, Numidinae, của họ Trĩ (Phasianidae). Các loài gà Phi bản địa ở châu Phi, trong đó có loài gà sao đã được thuần hoá thành gà sao nhà.

Miêu tả
Các loài trong họ Gà Phi ăn côn trùng và hạt cây. Chúng làm tổ trên mặt đất. Hầu hết trong số chúng có bộ lông màu xám đậm hoặc màu đen, với nhiều đốm trắng dày đặc, trừ các loài trong chi Agelastes (và một số giống gà sao thuần hóa) thì không có đốm.

Nói chung các loài gà Phi sống từng cặp một trống và một mái. Tuy nhiên, ở loài gà sao đôi khi vẫn ghi nhận được một trống kèm theo hai mái. Tất cả các loài gà Phi đều có cuộc sống bầy đàn và chúng chia thành những nhóm nhỏ.

Gà Phi có kích thước khá lớn, dài 40–71&nbsp;cm và nặng 700-1600 g.

Image:Crested guineafowl mkuze.jpg|Loài Guttera pucherani ở Nam Phi
Image:Acryllium vulturinum Schönbrunn2008c.jpg|Đầu của loài Acryllium vulturinum
Image:Numida meleagris.jpg|Gà sao ở Namibia

Các loài gà Phi
Chi Agelastes
Agelastes meleagrides
Agelastes niger
Chi Numida
Numida meleagris (gà sao)
Chi Guttera
Guttera plumifera
Guttera pucherani
Guttera (pucherani) pucherani
Guttera (pucherani) edouardi
Chi Acryillium
Acryllium vulturinum

Chú thích

Tham khảo
Madge and McGowan, Pheasants, Partridges and Grouse. ISBN 0-7136-3966-0
Martínez, I. (1994). "Family Numididae (Guineafowl)". pp.&nbsp;554–570 in; del Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. eds. Handbook of the Birds of the World, Vol. 2. New World Vultures to Guineafowl. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-15-6

Liên kết ngoài
Smallholder Directory
Guineafowl videos on the Internet Bird Collection
SPPA article on Guinea Fowl Early Birds: Guinea Fowl by Dennis Headley
Agelastes

Agelastes là chi chim thuộc họ Gà Phi.

Các loài
Chi này có hai loài:
Agelastes meleagrides: Gà Phi ngực trắng
Agelastes niger: Gà Phi đen

Chú thích

Tham khảo
Eo biển Yucatán

Eo biển Yucatán nằm giữa México và Cuba. Eo biển kết nối bồn địa Yucatán ở biển Caribe với Vịnh Mexico. Eo biển rộng khoảng giữa Mũi Catoche tại Mexico và Mũi San Antonio, Cuba và có độ sâu tối đa là .

Tham khảo
Robin Gibb

| nơi sinh = Douglas, Đảo Man
| ngày mất =
| nơi mất = Luân Đôn, nước Anh
| nguyên quán = Chorlton-cum-Hardy, Manchester, AnhChuyển tới:Brisbane, Úc
| nhạc cụ = Giọng hát, piano, violin, guitar
| thể loại = Pop, rock, soft rock, blue-eyed soul, disco, funk
| nghề nghiệp = Ca sĩ, nhạc sĩ
| năm hoạt động = 1958–2012
| hãng đĩa = Polydor, RSO, Mirage
| hợp tác với = Bee Gees
| url =
| nhạc cụ nổi bật =
}}

Robin Hugh Gibb, CBE (22 tháng 12 năm 1949 – 20 tháng 5 năm 2012) là một ca sĩ, nhạc sĩ, người sáng tác và sản xuất âm nhạc người Anh.

Robin Gibb sinh ra tại đảo Man, lớn lên ở vùng Manchester, nước Anh và sau đó di cư sang Redcliffe, ngoại ô Brisbane, Úc để sinh sống. Tại Úc, Robin Gibb đã cùng với hai anh em của mình (Barry và Maurice) thành lập ban nhạc Bee Gees và hát những bài hát do ba anh em cùng sáng tác. Sau khi thành công tại Úc, ban nhạc quay trở lại Anh và trở nên nổi tiếng bởi các sáng tác đa phong cách pop, rock, soft rock trong thập kỷ 60 và vào thập kỷ 70 thì đạt tới đỉnh cao với các phong cách nhạc disco và funk.

Sau khi Bee Gees dừng hoạt động, Robin Gibb tiếp tục sự nghiệp ca hát và sáng tác âm nhạc của mình.

Trong các anh em nhà Bee Gees, người anh em song sinh Maurice Gibb đã mất năm 2003, và một người em khác sinh năm 1958, Andy Gibb, đã mất năm 1988. Tính đến 2014, chỉ còn anh cả Barry Gibb còn sống.

Là một ca sĩ tài năng nhưng ông gặp nhiều vấn đề về sức khỏe của bản thân, do thể chất ốm yếu, ông đau ốm triền miên. Đến năm 2012, ông bị hôn mê vì viêm phổi, phải nhập viện và qua đời.

Tham khảo
Nokia 7650

| screen = 176 x 208 pixel 4096 colours Li-ion
| connectivity = IrDA Bluetooth
| size = 114 mm × 56 mm × 26 mm
| form = Slider
| weight = 154 g
| music =
| predecessor =
| successor = Nokia 3650
}}

Nokia 7650 là một điện thoại thông minh,thời trang và thử nghiệm series (7xxx). Chiếc điện thoại này được phát hành vào quý II năm 2002 cho khoảng 600 €.Điện thoại Nokia thông minh đầu tiên với hệ điều hành Symbian phiên bản 6.1 đầu tiên Series 60 (Bây giờ S60)) nền tảng thiết bị đầu tiên tích hợp trong máy ảnh của Nokia.
Đặc điểm kỹ thuật
:Hệ điều hành: Symbian OS v6.1, Series 60 v1.0 UI
:CPU: 104 MHz ARM 9
:Kiểu dáng:Trượt
:Màn hình TFT, 4096 màu, kích thước 176 x 208 pixels
:Phím joystick điều khiển 5 chiều
Tham khảo

Liên kết ngoài

Official support page
Forum Nokia Device Details page
Tàu chiến đấu ven biển

Tàu chiến đấu ven biển (tiếng Anh: Littoral combat ship, viết tắt là LCS) là một loại tàu chiến nổi tương đối nhỏ đang được Hải quân Mỹ phát triển để thực hiện nhiệm vụ tại những vùng nước nông ven biển ngăn chặn địch tiếp cận bờ biển. Chiếc tàu chiến đấu ven biển đầu tiên được đưa vào biên chế từ ngày 8 tháng 11 năm 2008 là USS Freedom (LCS-1). Tuy nhiên, trước đó, từ năm 2003, Mỹ đã có Sea Fighter (FSF-1) để thử nghiệm.

Tàu chiến đấu ven biển được thiết kế với quan điểm là tàu khu trục với các đặc điểm sau:
Nhỏ, nhanh, linh hoạt;
Dựa trên các module có thể thay thế;
Không đắt;
Đa nhiệm; chống ngầm, quét ngư lôi, trinh sát, giao chiến trên mặt nước, chống chiến tranh phi đối xứng, hỗ trợ các nhiệm vụ đặc biệt cũng như hậu cần;
Có khả năng tàng hình;
Kết nối với hệ thống.

Hiện tại, Hải quân Mỹ đã có hai lớp tàu chiến đấu ven biển là Freedom và Independence.

Lớp Freedom gồm các tàu:
USS Freedom (LCS-1)
USS Fort Worth (LCS-3)
USS Milwaukee (LCS-5)
USS Detroit (LCS-7)
USS Little Rock (LCS-9)
USS Sioux City (LCS-11)

Còn lớp Independence gồm các tàu:
USS Independence (LCS-2)
USS Coronado (LCS-4)
USS Jackson (LCS-6)
USS Montgomery (LCS-8)
USS Gabrielle Giffords (LCS-10)
USS Omaha (LCS-12)

Xem thêm
Một số loại tàu khu trục hạng nhẹ và tàu hộ vệ cũng hay dùng để chiến đấu gần bờ:
Tàu khu trục hạng nhẹ lớp La Fayette
Tàu hộ vệ lớp Visby
Tàu hộ vệ lớp Kamorta
Tàu hộ vệ lớp Braunschweig
Tàu tuần tra lớp Skjold
Tàu hộ vệ lớp Milgem
Tàu chỉ huy và trợ chiến lớp Absalon
Tàu tuần tra ngoài khơi lớp Holland
USCG Maritime Security Cutter, Large

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nokia C3

Nokia C3-00 là một điện thoại dạng thanh (thẳng) bàn phím QWERTY với hệ điều hành S40 được phát hành theo dòng C-series của hãng điện thoại Nokia. Nó có một bàn phím QWERTY với đầy đủ các tính năng.
Đặc điểm kỹ thuật
Băng tần:Mạng 2G: GSM 850 / 900 / 1800 / 1900

Hiển thị:
:Màn hình TFT 262.144 màu. Độ phân giải 320 x 240 pixels, rộng 2.4 inches
:Flash Lite v3.0
:Full QWERTY keyboard
:Contact Bar

Bộ nhớ và Khả năng xử lý:55 MB dùng chung
:Khe cắm thẻ nhớ MicroSD tối đa 8 GB
:Ghi âm cuộc gọi

Kết nối: Wi-Fi, GPRS, Audio out (3.5&nbsp;mm jack), Bluetooth,,USB v2.0

Ứng dụng Công việc và Giải trí:
:Trình duyệt WAP 2.0/xHTML, HTML (Opera)có hiển thị nội dung chứa Flash (version mobile)
:Email, Push Email, IM
:Camera 2 MP, 1600x1200 pixels
:Quay phim QCIF 176 x 144 pixels, 15 khung hình/giây
:Máy nghe nhạc và Xem phim hỗ trợ các định dạng phổ biến nhất: MP3/WAV/WMA/eAAC+; MP4/H.264/H.263
:FM Radio
:Mạng xã hội(Facebook, MySpace,Twitter, Yahoo)
:Dịch vụ trực tuyến OVI: Ovi CHAT, Ovi Mail,Nokia Messaging

Nokia C3 tập trung tối đa cho việc nhắn tin và mạng xã hội. Máy có thiết kế bóng bẩy, mỏng manh với vỏ kim loại nhiều màu sắc.

Giao diện series 40, phiên bản 6 trên Nokia C3: chuyên nghiệp và đẹp mắt. Gồm các thanh chính như: Contact bar(Danh bạ yêu thích), Communities bar (Cập nhật tin nhắn từ Facebook và Twitter)và cuối cùng là Shortcut bar (thanh phím tắt)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nokia C3-00 Specifications on Nokia Europe website
Nokia C3-00:: The Definitive WLAN Guide
Nokia C3-00 software version
Nokia C3 WLAN Problem (BUG) Solution
Sông Milk (Alberta–Montana)

| discharge_location = Nashua, Montana, từ cửa sông
| discharge_imperial = 618
| discharge_max_imperial = 45300
| discharge_min_imperial = 0
| discharge_note=
| discharge1_location =
| discharge1_imperial =

| source_name =
| source_location = Quận Glacier
| source_district =
| source_region =
| source_state = Montana
| source_country =
| source_lat_d = 48
| source_lat_m = 51
| source_lat_s = 20
| source_lat_NS = N
| source_long_d = 113
| source_long_m = 01
| source_long_s = 10
| source_long_EW = W
| source_elevation_imperial = 4403
| source_length_imperial =
| source_coordinates_note=

| mouth_name = Sông Missouri
| mouth_location = Quận Valley
| mouth_district =
| mouth_region =
| mouth_state = Montana
| mouth_country =
| mouth_lat_d = 48
| mouth_lat_m = 03
| mouth_lat_s = 26
| mouth_lat_NS = N
| mouth_long_d = 106
| mouth_long_m = 19
| mouth_long_s = 07
| mouth_long_EW =W
| mouth_elevation_imperial =2024
|mouth_coordinates_note = Phần lớn nước của nhánh Bắc được chuyển hướng từ Sông St. Mary thông qua một kênh đào và xiphông đảo.

Dòng chảy hướng về phía đông-đông bắc vào đến miền nam của Alberta, tại đây nó hợp lưu với Nhánh Bắc, sau đó chảy theo hướng đông dọc theo phía bắc của Vùng đồi Sweetgrass. Sông chảy qua thị trấn Milk River và Vườn cấp tỉnh Writing-on-Stone, sau đó chuyển hướng đông nam đến đất Montana, qua đập Fresno, và chảy về phía đông qua Havre dọc theo phía bắc của Vùng đất giành riêng cho người Indien Fort Belknap. Gần Malta, sông chuyển hướng bắc, rồi lại đông nam, qua Glasgow và hợp dòng vào Missouri tại Quận Valley, Montana, về phía hạ lưu tính từ đập Fort Peck.

Milk là chi lưu chính cực bắc của Missouri, và do đó là tận cùng phía bắc của lưu vực sông Mississippi. Vùng lưu vực nhỏ bé của sông Milk tại miền nam Alberta và tây nam Saskatchewan và một trong hai vùng tại Canada thuộc lưu vực của con sông đổ vào vịnh Mexico (vùng con lại là lưu vự của lạch Big Muddy và sông Poplar vốn mở rộng đến Saskatchewan.)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lewis & Clark - Glasgow and the Milk River
The Milk River Project in north-central Montana
Sông Yellowstone

|discharge_location = Sidney, MT
|discharge_imperial = 13773
|discharge_round = 0
|discharge_max_imperial = 159000
|discharge_max_note =
|discharge_min_imperial = 3108
|discharge_note =
|discharge1_location =
|discharge1_imperial =

|source_name = Hợp lưu giữa Nhánh Bắc và Nam
|source_location = Dãy Absaroka
|source_district =
|source_region =
|source_state = Wyoming
|source_country =
|source_lat_d = 43
|source_lat_m = 59
|source_lat_s = 18
|source_lat_NS = N
|source_long_d = 109
|source_long_m = 55
|source_long_s = 45
|source_long_EW = W
|source_coordinates_note =
|source_elevation_imperial =
|source_elevation_note =
|source_length_imperial =

|mouth_name = Sông Missouri
|mouth_location = Quận McKenzie, gần Buford
|mouth_district =
|mouth_region =
|mouth_state = North Dakota
|mouth_country =
|mouth_lat_d = 47
|mouth_lat_m = 58
|mouth_lat_s = 42
|mouth_lat_NS = N
|mouth_long_d = 103
|mouth_long_m = 58
|mouth_long_s = 56
|mouth_long_EW = W
|mouth_coordinates_note =

Tham khảo

Đọc thêm









Liên kết ngoài
Fish and Wildlife Service: Upper Missouri River and Yellowstone
USGS Site: Lewis and Clark Expedition
State of Montana: Yellowstone River Physical Features Inventory
State of Montana: Lower Yellowstone Corridor Physical Features Inventory