Trận Antietam

; xem thêm phần Kết quả để biết về "thắng lợi chiến lược". Nguồn 2: 87 nghìn binh sĩ Nguồn khác: 33 nghìn binh sĩ
|casualties1=Nguồn 1: 12.401 binh sĩ(2.108 tử trận,9.540 bị thương,753 mất tích/bị bắt làm tù binh) Nguồn 2: 12.469 người Nguồn 4: 11.657 thương bong (2.108 tử trận, 9.549 bị thương), 753 mất tích Nguồn 3: 13.700 binh sĩ
}}

Trận Antietam, còn được gọi là Trận Antietam Creek (dân miền Nam thường gọi là trận Sharpsburg) là một trận đánh quan trọng trong Chiến dịch Maryland thời Nội chiến Hoa Kỳ, nổ ra vào ngày 17 tháng 9 năm 1862 tại con rạch Antietam gần Sharpsburg, Maryland. Đây là trận đánh lớn đầu tiên diễn ra trong lãnh thổ thuộc Liên bang miền Bắc Hoa Kỳ, và còn nổi tiếng vì chỉ trong một ngày, gần 23.000 binh sĩ (trong đó có hơn 1 vạn người ở mỗi bên Trận đánh tại Antietam đứng thứ tư trong danh sách 10 trận chiến khốc liệt nhất trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ, với mức kinh hoàng vượt hơn cả trận Shiloh trước đó, và cái ngày 17 tháng 9 năm 1862 đó là ngày đẫm máu nhất trong cuộc Nội chiến và trong cả chiều dài quân sử Hoa Kỳ nói riêng và Bắc Mỹ nói chung cho đến tận ngày nay), trận đánh tàn khốc này đã chấm dứt hoàn toàn cuộc tiến công của quân miền Nam vào Maryland và giúp miền Bắc đẩy lui nguy cơ, khiến Lee thất bại trong việc tìm kiếm sự ủng hộ của các quốc gia châu Âu. Chiến thắng này cũng tái cơ cấu nỗ lực chiến tranh của miền Bắc. Tầm vóc quan trọng của thắng lợi chiến lược của quân Liên bang trong trận đánh Antietam đối với cả cuộc chiến được thể hiện rõ nếu đặt giả thiết về một thắng lợi của Lee tại trận này, qua đó chiến thắng này được coi là có ảnh hưởng đến toàn thắng của miền Bắc trong cuộc chiến. Với ý nghĩa trọng đại về cả chính trị và quân sự, Ý nghĩa to lớn của thắng lợi trong trận Antietam đẫm máu đối với Liên bang miền Bắc đã khiến trận này được coi là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc phân tranh Nam-Bắc của Hoa Kỳ, nhưng sau đó quân miền Bắc không tiến thêm được nữa vì bị phản kích dữ dội. Chiều đến, thiếu tướng Ambrose Burnside đem quân đoàn của mình vào trận, đánh chiếm cây cầu đá bắc qua rạch Antietam và tấn công sườn bên phải quân của tướng Lee. Dẫu cho Burnside chọc thủng được quân miền Nam, McCellan vẫn chần chừ không tăng viện. Sau đó, khi quyết định lui quân, bất chấp những thiệt hại nặng nề, Lee vẫn tiếp tục công kích quân của McClellan nhiều đợt trong suốt ngày 18 tháng 9, trên đường chạy về phía nam rạch Antietam. Tổng thống Abraham Lincoln - người tiếp tục được nỗ lực chiến tranh nhờ có thắng lợi trong trận kịch chiến này - đã phàn nàn: "Nếu tướng McClellan không muốn sử dụng quân đội thì đưa cho tôi mượn xài một thời gian...". Sau đó, dẫu McCellan vẫn luôn cho rằng chiến thắng đẫm máu của ông đã cứu vãn cả Liên bang, tướng Burnside - được coi là vị anh hùng thắng trận Antietam Thất bại này của Lee cũng thể hiện sự hao phí binh lực của ông nhằm giữ thế công.

Dù sao đi chăng nữa, đối với Liên bang miền Bắc trận này vẫn là một thành công hiếm hoi, hơi bất ngờ Chính từ sau chiến thắng trong trận đánh này, ông được khen ngợi là "Người Giải phóng vĩ đại". ngoài ra trận chiến cũng rõ ràng là một thắng lợi về mặt tinh thần của quân Liên bang Mặt khác, chiến thắng tại Antietam có thể còn khiến Lincoln tránh được sự thắng lợi của Đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử năm 1862. Và, thất bại tàn khốc tại Antietam trở nên thời khắc tệ hại nhất của Binh đoàn Bắc Virginia dưới quyền Lee trong giai đoạn đó, mà đại thắng Fredericksburg của quân ông cũng không thể phá vỡ giá trị to lớn của chiến thắng ở Antietam đối với quân Liên bang, như một chiến thắng ảnh hưởng lớn đến thắng lợi của khối Liên bang trong cuộc chiến, dù người ta vẫn đề cao đại thắng Gettysburg (1863) hơn chiến công đẫm máu này. Tại đây, Đại tướng Robert E. Lee của miền Nam đã ra một quyết định táo bạo.&mdash;tiến vào tiểu bang Maryland trong ngày 3 tháng 9 năm 1862, sau khi đánh thắng quân miền Bắc trong trận Bull Run thứ hai vào ngày 30 tháng 8 năm 1862 (trong trận thắng này ông đã phá tan mối hiểm họa cho Richmond tiềm ẩn trong đội quân miền Bắc ấy và làm tan vỡ kế hoạch Nam chinh ủa McCellan Lee còn suy xét rằng cuộc tiến công vào Maryland của ông sẽ khiến cho phe chủ hòa trong cuộc bầu cử sắp tới tại Liên bang miền Bắc thắng thế. Nếu họ thắng cử, họ sẽ buộc chính quyền Lincoln phải chấm dứt cuộc Nội chiến này. Sau khi quân miền Nam chiến thắng trong trận Bull Run thứ nhất, vị Thiếu tướng miền Bắc là McCellan đã gầy dựng nên Binh đoàn Potomac tinh nhuệ của lực lượng Bộ Binh Tình nguyện Indiana thứ 27) đã phát hiện ra một phiên bản bị thất lạc của các kế hoạch chiến trận đầy chi tiết của Lee&mdash;đó là Quân lệnh Đặc biệt 191&mdash;nằm giữa ba cái điếu xì gà. Lại có một thường dân thân Liên minh đã báo cáo cho quân đội Liên minh biết là McCellan đã tìm ra một cái gì đó có thể mang lại lợi thế hoàn toàn cho ông. Dẫu sao đi chăng nữa, sự phát giác này đã mang lại cho McCellan chiến thắng trong trận Antietam đẫm máu sẽ được kể sau đó. Sự đầu hàng của quân miền Bắc tại Harpers Ferry vào ngày 15 tháng 9 năm 1862 thể hiện đúng đắn dự đoán của Thiếu tướng Jackson.

Lực lượng hai bên
Miền Nam

Miền Bắc

Trận chiến

Chiến sự buổi sáng

Chiến sự buổi trưa

Chiến sự buổi chiều

Kết quả
]]
Trận đánh kết thúc vào 5:30 chiều ngày hôm ấy. Chỉ trong một ngày như cả hai đoàn quân đều phải chịu tổn thất nặng nề. Quân đội Liên bang phải hứng chịu tổn thất 12.401 chiến sĩ, trong đó có 2.108 liệt sĩ. Quân đội Liên minh chịu mất mát 10.318 binh sĩ, trong số đó có 1.546 tử sĩ. Những con số ấy chiếm 25% quân lực Liên bang và 31% quân lực Liên minh. Toàn bộ tổn hại của Quân đội Hoa Kỳ trong cuộc Chiến tranh Hoa Kỳ-México (1846 - 1848), nói thực ra, hãy còn thua kém trận chiến ác liệt tại Antiem này.

Cả hai đoàn quân đều làm chủ trận địa. Vào buổi sáng ngày 18 tháng 9 năm 1862, quân đội của Lee chuẩn bị chiến đấu chống một cuộc công kích của quân Liên bang, mà không bao giờ diễn ra. Sau khi hai bên thỏa thuận với nhau về việc hồi phục và trao đổi các thương binh của mình, đoàn quân của Lee bắt đầu triệt binh qua sông Potomac và đêm hôm đó họ về đến Virginia.

Đối với Binh đoàn Bắc Virginia tinh nhuệ của Lee trong giai đoạn ấy, nếu trận Bull Run lần thứ hai là giây phút tuyệt vời nhất của họ, thì trận đánh khốc liệt ở Antietam là thời khắc tồi tệ nhất của họ., nhiều nhà sử học và người đương thời đã chỉ trích McCellan rất nặng nề vì ông đã không biết phát huy thắng lợi của mình.

Xem thêm

USS Antietam

Chú thích

Thư mục
Armstrong, Marion V. Disaster in the West Woods: General Edwin V. Sumner and the II Corps at Antietam. Sharpsburg, MD: Western Maryland Interpretive Association, 2002.
Bailey, Ronald H., and the Editors of Time-Life Books. The Bloodiest Day: The Battle of Antietam. Alexandria, VA: Time-Life Books, 1984. ISBN 0-8094-4740-1.
Cannan, John. The Antietam Campaign: August–September 1862. Mechanicsburg, PA: Stackpole, 1994. ISBN 0-93828-991-8.
Dawes, Rufus R. A Full Blown Yankee of the Iron Brigade: Service with the Sixth Wisconsin Volunteers. Lincoln: University of Nebraska Press, 1999. ISBN 0-8032-6618-9. First published 1890 by E. R. Alderman and Sons.
Douglas, Henry Kyd. I Rode with Stonewall: The War Experiences of the Youngest Member of Jackson's Staff. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1940. ISBN 0-8078-0337-5.
Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
Thomas Keneally, Abraham Lincoln, Thorndike Press, 2003. ISBN 0786250836.
Esposito, Vincent J. West Point Atlas of American Wars. New York: Frederick A. Praeger, 1959. . The collection of maps (without explanatory text) is available online at the West Point website .
Frassanito, William A. Antietam: The Photographic Legacy of America's Bloodiest Day. Gettysburg, PA: Thomas Publications, 1978. ISBN 1-57747-005-2.
Harsh, Joseph L. Sounding the Shallows: A Confederate Companion for the Maryland Campaign of 1862. Kent, OH: Kent State University Press, 2000. ISBN 0-87338-641-8.
Harsh, Joseph L. Taken at the Flood: Robert E. Lee and Confederate Strategy in the Maryland Campaign of 1862. Kent, OH: Kent State University Press, 1999. ISBN 0-87338-631-0.
Jamieson, Perry D. Death in September: The Antietam Campaign. Abilene, TX: McWhiney Foundation Press, 1999. ISBN 1-893114-07-4.
Kalasky, Robert. "Union dead...Confederate Dead'." Military Images Magazine. Volume XX, Number 6, May&ndash;June 1999.
Kennedy, Frances H., ed. The Civil War Battlefield Guide. 2nd ed. Boston: Houghton Mifflin Co., 1998. ISBN 0-395-74012-6.
Luvaas, Jay, and Harold W. Nelson, eds. Guide to the Battle of Antietam. Lawrence: University Press of Kansas, 1987. ISBN 0-7006-0784-6.
McPherson, James M. Crossroads of Freedom: Antietam, The Battle That Changed the Course of the Civil War. New York: Oxford University Press, 2002. ISBN 0-19-513521-0.
Priest, John Michael. Antietam: The Soldiers' Battle. New York: Oxford University Press, 1989. ISBN 0-19-508466-7.
Sears, Stephen W. Landscape Turned Red: The Battle of Antietam. Boston: Houghton Mifflin, 1983. ISBN 0-89919-172-X.
Tucker, Phillip Thomas. Burnside's Bridge: The Climactic Struggle of the 2nd and 20th Georgia at Antietam Creek. Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2000. ISBN 0-8117-0199-9.
Welcher, Frank J. The Union Army, 1861&ndash;1865 Organization and Operations. Vol. 1, The Eastern Theater. Bloomington: Indiana University Press, 1989. ISBN 0-253-36453-1.
Norman S. Stevens, Antietam 1862: The Civil War's Bloodiest Day, Osprey Publishing, 26-05-1994. ISBN 1855323702.
Wolff, Robert S. "The Antietam Campaign." In Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History, edited by David S. Heidler and Jeanne T. Heidler. New York: W. W. Norton & Company, 2000. ISBN 0-393-04758-X.
National Park Service battle description

Xem thêm
Agostino Von Hassell, Ed Breslin, Sherman: The Ruthless Victor, Thomas Nelson Inc, 11-10-2011. ISBN 1595551336.
Susan Sloat, Clara Barton: Founder of the American Red Cross, Fawcett Colombine, 22-08-1990. ISBN 044990380X.
John C. McManus, U.S. Military History for Dummies, John Wiley & Sons, 05-11-2007. ISBN 0470165022.
Armstrong Marion V., Jr. Unfurl Those Colors! McClellan, Sumner, and the Second Army Corps in the Antietam Campaign. Tuscaloosa: University of Alabama Press, 2008. ISBN 978-0-8173-1600-6.
Paul Finkelman, Encyclopedia of African American history, 1619-1895: from the colonial period to the age of Frederick Douglass, Tập 2, Oxford University Press, 2006. ISBN 0195167775.
William C. Davis, James I. Robertson,Virginia Center for Civil War Studies, Virginia at war, 1862, University Press of Kentucky, 06-04-2007. ISBN 081312428X.
Mark M. Smith, Writing the American Past: US History to 1877, Wiley-Blackwell, 27-02-2009. ISBN 1405163593.
E.Thotex, Lord Emsworth, Karl Wick, et al., US History, IOSS, LLC.
William C. Davis, Joseph G. Rosa, The West: from Lewis and Clark to Wounded Knee, Salamander Books, 1994. ISBN 0861017722.
John M. Dunn, Union Soldiers, Blackbirch Press, 2003. ISBN 1567117961.
Charles Pierce Roland, John David Smith, History teaches us to hope: reflections on the Civil War and southern history, University Press of Kentucky, 07-12-2007. ISBN 0813124565.
Roger Parkinson, The encyclopedia of modern war, Taylor & Francis, 07-06-1979. ISBN 0586083219.
John Martin Carroll, Colin F. Baxter, The American Military Tradition: From Colonial Times to the Present, Rowman & Littlefield, 2007. ISBN 0742544281.
Rodney P. Carlisle, J. Geoffrey Golson, A house divided during the Civil War era, ABC-CLIO, 14-02-2007. ISBN 185109881X.
J. Edward Lee, Ron Chepesiuk, Edward J. Lee, South Carolina in the Civil War: The Confederate Experience in Letters and Diaries, McFarland, 11-11-2004. ISBN 0786421568.
Daniel Rosen, Battles of the Civil War: Antietam, Benchmark Education Company. ISBN 1450928609.
Ballard, Ted. Battle of Antietam: Staff Ride Guide . Washington, DC: United States Army Center of Military History, 2006. .
Lex Renda, Running on the record: Civil War-era politics in New Hampshire, University of Virginia Press, 01-08-1997. ISBN 0813917220.
Breeden, James O. "Field Medicine at Antietam." Caduceus: A Humanities Journal for Medicine and the Health Sciences 101 (1994): 8&ndash;22.
Mark Grimsley, And Keep Moving On: The Virginia Campaign, May-June 1864, U of Nebraska Press, 01-03-2005. ISBN 0803271190.
David M. Kennedy, Lizabeth Cohen, Thomas A. Bailey, The American Pageant, Volume I: A History of the American People: To 1877, Tập 1, Cengage Learning, 2009. ISBN 0547166591.
Carman, Ezra Ayers. The Maryland Campaign of September 1862. Vol. 1, South Mountain. Edited by Thomas G. Clemens. El Dorado Hills, CA: Savas Beatie, 2010. ISBN 978-1-932714-81-4.
Carman, Ezra Ayers. The Maryland Campaign of September 1862: Ezra A. Carman's Definitive Account of the Union and Confederate Armies at Antietam. Edited by Joseph Pierro. New York: Routledge, 2008. ISBN 0-415-95628-5.
Catton, Bruce. "Crisis at the Antietam." American Heritage 95 (August 1958): 54&ndash;96.
Derek Hayes, Historical atlas of the United States, with original maps, Douglas & McIntyre, 2006. ISBN 1553652053.
Frassanito, William A. Antietam: The Photographic Legacy of America's Bloodiest Day. New York: Scribner, 1978. ISBN 978-0-684-15659-0.
Gallagher, Gary W., ed. Antietam: Essays on the 1862 Maryland Campaign. Kent, OH: Kent State University Press, 1989. ISBN 0-87338-400-8.
Gottfried, Bradley M. The Maps of Antietam: An Atlas of the Antietam (Sharpsburg) Campaign, including the Battle of South Mountain, September 2&ndash;20, 1862. El Dorado Hills, CA: Savas Beatie, 2011. ISBN 978-1-61121-086-6.
Jermann, Donald R. Antietam: The Lost Order. Gretna, LA: Pelican Publishing Co., 2006. ISBN 1-58980-366-3.
Jordan, Brian M. Unholy Sabbath: The Battle of South Mountain in History and Memory, ngày 14 tháng 9 năm 1862. El Dorado Hills, CA: Savas Beatie LLC, 2012. ISBN 978-1-611210-88-0.
Harsh, Joseph L. Confederate Tide Rising: Robert E. Lee and the Making of Southern Strategy, 1861&ndash;1862. Kent, OH: Kent State University Press, 1998. ISBN 0-87338-580-2.
Murfin, James V. The Gleam of Bayonets: The Battle of Antietam and the Maryland Campaign of 1862. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 1965. ISBN 0-8071-0990-8.
Bob Navarro, The Country in Conflict, Xlibris Corporation, 31-01-2008. ISBN 1425797318.
Priest, John M. Before Antietam: The Battle for South Mountain. Shippensburg, PA: White Mane Publishing Co., 1992. ISBN 978-0-942597-37-0.
Rowland, Thomas J. George B. McClellan and Civil War History: In the Shadow of Grant and Sherman. Kent, OH: Kent State University Press, 1998. ISBN 0-87338-603-5.

Liên kết ngoài

Animated history of the Battle of Antietam
The Battle of Antietam: Maps, histories, photos, and preservation news (Civil War Trust)
Lincoln and Lee at Antietam
Antietam National Battlefield Park
Antietam on the Web
Official Reports from Antietam: George McClellan , Robert E. Lee
USS Antietam
Collection of pictures by Alexander Gardner
Online transcription of 1869 record of original Confederate Burials in Washington County, Maryland, including Antietam Battlefield {Washington County Maryland Free Library-for reference only}
History of Antietam National Cemetery, including a descriptive list of all the loyal soldiers buried therein, published 1869
Hagerstown Herald of Freedom and Torch Light Sept 1862, first edition after the Battle of Antietam
Brotherswar.com The Battle of Antietam
Battle of Antietam: Two Great American Armies Engage in Combat article by Ted Alexander