Cúp bóng đá châu Phi 2010

| image = Angola 2010 Logo.jpg
| size = 200px
| caption = Africa Cup of Nations 2010 official logo
| country = Angola
| dates = 10 – 31 tháng 1
| num_teams = 15
| confederations = 1
| venues = 4
| cities = 4
| champion = Egypt
| count = 7
| second = Ghana
| third = Nigeria
| fourth = Algeria
| matches = 29
| goals = 71
| attendance =
| top_scorer = Gedo (5 bàn)
| player = Ahmed Hassan
| prevseason = 2008
| nextseason = 2012
}}

Cúp bóng đá châu Phi 2010 là Cúp bóng đá châu Phi lần thứ 27, được tổ chức từ 10 đến 31 tháng 1 năm 2010 tại Angola. Số đội tham dự giải là 54. Vòng chung kết gồm 16 đội: chủ nhà Angola và 15 đội bóng vượt qua vòng loại. Tuy nhiên sau khi Togo bỏ cuộc vì bị tấn công thì chỉ còn 15 đội tham dự. Ai Cập lần thứ 7 vô địch sau khi thắng Ghana 1-0 trong trận chung kết.

Việc lựa chọn chủ nhà
Angola giành được quyền đăng cai giải đấu do Liên đoàn bóng đá châu Phi có chính sách xoay vòng chủ nhà của giải và tạo điều kiện cho những liên đoàn mới như Angola, Gabon và Guinea Xích Đạo điều kiện để đăng cai giải đấu. Các hồ sơ đăng ký của Mozambique, Namibia, Zimbabwe và Senegal bị loại bỏ. Gabon và Guinea Xích Đạo giành quyền đồng tổ chức giải đấu tiếp theo (năm 2012) và Libya sẽ tổ chức Cúp bóng đá châu Phi lần thứ hai vào năm 2014. Quốc gia từng hai lần tổ chức giải đấu Nigeria làm chủ nhà dự phòng cho cả ba giải đấu, trong trường hợp quốc gia đăng cai không đáp ứng đủ tiêu chuẩn đặt ra của Liên đoàn bóng đá châu Phi.

Tuy nhiên do Nội chiến Libya bùng phát nên Nam Phi giành quyền đăng cai giải năm 2013, để lại quyền đăng cai cho Libya năm 2017. Tuy nhiên, nhận thấy một đất nước Libya vẫn còn đang hỗn loạn không có hồi kết nên Liên đoàn bóng đá châu Phi đã trao quyền chủ nhà của giải đấu năm 2017 là Gabon, sau đó Liên đoàn bóng đá châu Phi cũng đã công bố luôn nước đăng cai giải đấu vào các năm 2019, 2021 và 2023 cho Cameroon, Bờ Biển Ngà và Guinea. Liên đoàn bóng đá châu Phi cũng để ngỏ khả năng đăng cai cho Libya vào năm 2025, 2027 hoặc 2029.

Linh vật

Linh vật của giải đấu có tên Palanquinha. Đây là hình ảnh cách điệu của loài Linh dương đen lớn (Hippotragus niger variani), một loài vật có giá trị và biểu tượng quốc gia ở Angola. Tại Angola, chúng chỉ sống trong Vườn quốc gia Cangandala ở tỉnh Malange.

Sự cố của ĐTQG Togo
Sau khi chiếc xe bus của Togo bị tấn công. Lái xe của đội đã thiệt mạng và 2 cầu thủ bị thương. Theo nguồn tin của báo chí Pháp, trợ lý HLV và nhân viên báo chí của Togo cũng đã mất do vết thương quá nặng. Một số trận đấu của CAN được tổ chức tại Cabinda, khu vực mà xe của Togo bị tấn công.

Đội trưởng Emmanuel Adebayor cho biết: "Đây là giải đấu lớn nhất của châu Phi và nhiều người muốn được tham dự các trận đấu này. Nhưng tôi nghĩ không ai chuẩn bị để hy sinh mạng sống của mình. Nếu tôi còn sống, tôi sẽ có thể tiếp tục chơi ở các giải lần sau nhưng còn bây giờ, tôi chưa thể vượt qua sự mất mát này".

Trong khi đó, tiền vệ Alaixys Romao cho biết: "Chúng tôi đang chờ máy bay tới. Chúng tôi cũng đã nói chuyện với các đội khác thuyết phục họ tẩy chay giải đấu". Người đồng đội của Romao là hậu vệ Serge Akakpo bị trúng hai viên đạn và mất máu rất nhiều.

Sau vụ xả đạn, các cầu thủ Togo rất lo ngại người bạn của mình khó qua khỏi. Tuy nhiên, theo thông báo từ CLB của hậu vệ này, ca phẫu thuật của Akakpo đã thành công.

Theo Daily Mail, thủ môn dự bị Kodjovi Obilale, đang chơi cho CLB GSI Pontivy của Pháp, cũng bị thương và được đưa tới Nam Phi để phẫu thuật. Một vài cầu thủ khác trong đội cũng phải điều trị trong bệnh viện.

Các CLB ở Premier League có cầu thủ chơi ở CAN cũng tìm cách rút cầu thủ khỏi giải. Ngoài Adebayor của Man City và Salifou của Aston Villa, 24 cầu thủ khác đang chơi bóng ở Anh cũng được kêu gọi hãy trở về nhà dù FIFA vẫn cho giải đấu tiếp tục diễn ra. Trận khai mạc vẫn sẽ diễn ra tại thủ đô Luanda giữa Angola và Mali.

Vòng loại

Liên đoàn bóng đá châu Phi quyết định vòng loại World Cup 2010 cũng là vòng loại Cúp bóng đá châu Phi 2010. Do đó dù Angola là chủ nhà giải đấu, họ vẫn phải tham gia vòng loại để giành suất tham dự World Cup. Nam Phi cũng tương tự, phải thi đấu vòng loại giành suất tham dự Cúp bóng đá châu Phi.

Các đội vượt qua vòng loại

(đương kim vô địch)

(chủ nhà)

(bỏ cuộc)

Địa điểm

Cầu thủ tham dự

Lễ bốc thăm
Lễ bốc thăm cho vòng chung kết diễn ra ngày 20 tháng 11 năm 2009 tại Trung tâm Hội nghị Talatona ở thủ đô Luanda, Angola. 16 đội bóng tham dự được chia vào 4 nhóm, với nhóm 1 là nhóm hạt giống. Chủ nhà Angola và đương kim vô địch Ai Cập là hai hạt giống. 14 đội còn lại xếp hạng dựa trên thành tích ở 3 Cúp bóng đá châu Phi gần nhất. Theo đó thì Cameroon và Côte d'Ivoire là hai hạt giống còn lại. Bốn đội hạt giống được chia vào các bảng trước lễ bốc thăm.

Kết quả giải đấu
Thời gian tính theo giờ địa phương (UTC+1)

Thể thức xếp hạng
Nếu hai hay nhiều đội cùng điểm với nhau khi kết thúc vòng đấu bảng, các tiêu chí để xếp hạng theo thứ tự như sau:
Thành tích đối đầu trực tiếp giữa các đội
Hiệu số bàn thắng thua khi đối đầu trực tiếp
Bàn thắng ghi được khi đối đầu trực tiếp
Hiệu số bàn thắng thua trong bảng đấu
Bàn thắng ghi được trong bảng đấu
Ban tổ chức bốc thăm

Bảng A

Algérie xếp trên Mali nhờ hơn về thành tích đối đầu.

|score = 4–4
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Flávio Gilberto Manucho
|goals2 = Keita Kanouté Yatabaré
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 45,000
|referee = Essam Abd El Fatah ()
}}
----

|score = 3–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Mwafulirwa Kafoteka Banda
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 1,000
|referee = Badara Diatta (Sénégal)
}}
----

|score = 0–1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals2 = Halliche
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 4,000
|referee = Muhmed Ssegonga (Uganda)
}}
----

|score = 2–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Flávio Manucho
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 48,500
|referee = Desire Doue Normandiez (Bờ Biển Ngà)
}}
----

|score = 0–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 40,000
|referee = Jerome Damon (Nam Phi)
}}
----

|score = 3–1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Kanouté Keita Bagayoko
|goals2 = Mwafulirwa
|stadium = Sân vận động Chimandela, Cabinda
|attendance = 21,000
|referee = Rajindraparsad Seechurn (Mauritius)
}}

Bảng B

Togo bỏ cuộc sau khi bị tấn công và hủy trận đấu với Ghana. Bảng B chỉ còn ba đội thi đấu.

|score = 0–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|stadium = Sân vận động Chimandela, Cabinda
|attendance = 5,000
|referee = Kacem Bennaceur (Tunisia)
}}
----

|score = Hủy trận đấu
|report =
|team2 =
|stadium = Sân vận động Chimandela, Cabinda
|attendance =
|referee =
}}
----

|score = Hủy trận đấu
|team2 =
|stadium = Sân vận động Chimandela, Cabinda
|attendance =
|referee =
}}
----

|score = 3–1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Gervinho Tiéné Drogba
|goals2 = Gyan
|stadium = Sân vận động Chimandela, Cabinda
|attendance = 23,000
|referee = Jerome Damon (Nam Phi)
}}
----

|score = 0–1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals2 = A. Ayew
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 8,000
|referee = Eddy Maillet (Seychelles)
}}
----

|score = Hủy trận đấu
|report =
|team2 =
|stadium = Sân vận động Chimandela, Cabinda
|attendance =
|referee =
}}

Bảng C

|score = 3–1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Moteab Hassan Gedo
|goals2 = Obasi
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 18,000
|referee = Rajindraparsad Seechurn (Mauritius)
}}
----

|score = 2–2
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Miro Fumo
|goals2 = Omotoyossi Khan
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 15,000
|referee = Khalid Abdel Rahman (Sudan)
}}
----

|score = 1–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Yakubu
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 8,000
|referee = Hélder Martins de Carvalho (Angola)
}}
----

|score = 2–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Khan Gedo
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 16,000
|referee = Kokou Djaoupe (Togo)
}}
----

|score = 2–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Al-Muhammadi Moteab
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 12,500
|referee = Daniel Bennett (Nam Phi)
}}
----

|score = 3–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Odemwingie Martins
|stadium = Sân vận động Alto da Chela, Lubango
|attendance = 10,000
|referee = Koman Coulibaly (Mali)
}}

Bảng D

Ba đội đầu bảng bằng điểm nhau:

Thứ tự 3 đội Zambia, Cameroon và Gabon dựa trên kết quả đối đầu trực tiếp giữa 3 đội.

|score = 0–1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals2 = Cousin
|stadium = Sân vận động Alto da Chela, Lubango
|attendance = 15,000
|referee = Daniel Bennett (Nam Phi)
}}
----

|score = 1–1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = J. Mulenga
|goals2 = Dhaouadi
|stadium = Sân vận động Alto da Chela, Lubango
|attendance = 17,000
|referee = Koman Coulibaly (Mali)
}}
----

|score = 0–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|stadium = Sân vận động Alto da Chela, Lubango
|attendance = 16,000
|referee = Coffi Codjia (Bénin)
}}
----

|score = 3–2
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Geremi Eto'o Idrissou
|goals2 = J. Mulenga C. Katongo
|stadium = Sân vận động Alto da Chela, Lubango
|attendance = 15,000
|referee = Khalil Al Ghamdi (Ả Rập Saudi)
}}
----

|score = 1–2
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = F. Do Marcolino
|goals2 = Kalaba Chamanga
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 5,000
|referee = Mohamed Benouza (Algérie)
}}
----

|score = 2–2
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Eto'o N'Guémo
|goals2 = Chermiti Chedjou
|stadium = Sân vận động Alto da Chela, Lubango
|attendance = 19,000
|referee = Noumandiez Désiré Doué (Bờ Biển Ngà)
}}

Vòng đấu loại trực tiếp
|0||1
|25 tháng 1 – Lubango||0 (4)| (pen.)|0 (5)
|24 tháng 1 – Cabinda||2| (h.p.)|3
|25 tháng 1 – Benguela| (h.p.)|3||1

|28 tháng 1 – Luanda||1||0
|28 tháng 1 – Benguela||0||4

|31 tháng 1 – Luanda||0||1

|30 tháng 1 – Benguela||1||0
}}

Tứ kết

|score = 0–1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals2 = Gyan
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 50,000
|referee = Mohamed Benouza (Algérie)
}}
----

|score = 2–3
|aet = yes
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Kalou Keïta
|goals2 = Matmour Bougherra Bouazza
|stadium = Sân vận động Chimandela, Cabinda
|attendance = 10,000
|referee = Eddy Maillet (Seychelles)
}}
----

|score = 3–1
|aet = yes
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Hassan Gedo
|goals2 = Emana
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 12,000
|referee = Jerome Damon (Nam Phi)
}}
----

|score = 0–0
|aet = yes
|report = Chi tiết
|team2 =
|stadium = Sân vận động Alto da Chela, Lubango
|attendance = 10,000
|referee = Essam Abd El Fatah (Ai Cập)
|penalties1 = Chivuta C. Katongo Mayuka Nyrienda Mweene
|penaltyscore = 4–5
|penalties2 = Mikel Martins Obinna Odemwingie Enyeama
}}

Bán kết

|score = 1–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Gyan
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 7,500
|referee = Daniel Bennett (Nam Phi)
}}
----

|score = 0–4
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals2 = Abd Rabo Zidan Abdel-Shafy Gedo
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 30,000
|referee = Coffi Codjia (Bénin)
}}

Tranh hạng ba

|score = 1–0
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 = Obinna
|stadium = Khu phức hợp thể thao Sr. da Graça, Benguela
|attendance = 12,000
|referee = Badara Diatta (Sénégal)
}}

Chung kết

|score = 0 &ndash; 1
|report = Chi tiết
|team2 =
|goals1 =
|goals2 = Geddo
|stadium = Sân vận động 11 tháng 11, Luanda
|attendance = 50.000
|referee = Koman Coulibaly (Mali)
}}

Danh hiệu cá nhân
Cầu thủ xuất sắc nhất
Ahmed Hassan

Thủ môn xuất sắc nhất
Essam El-Hadary

Danh sách cầu thủ ghi bàn

;5 bàn
Gedo

;3 bàn
Flávio
Ahmed Hassan
Asamoah Gyan
Seydou Keita

;2 bàn
Manucho
Samuel Eto'o
Emad Moteab
Russel Mwafulirwa
Frédéric Kanouté
Peter Odemwingie
Jacob Mulenga

;1 bàn
Hameur Bouazza
Madjid Bougherra
Rafik Halliche
Karim Matmour
Gilberto

;1 bàn (tiếp)
Razak Omotoyossi
Achille Emana
Geremi
Mohammadou Idrissou
Landry N'Guémo
Didier Drogba
Gervinho
Salomon Kalou
Kader Keïta
Siaka Tiéné
Mohamed Abdel-Shafy
Hosny Abd Rabo
Ahmed Al-Muhammadi
Mohamed Zidan
Daniel Cousin
Fabrice Do Marcolino
André Ayew
Davi Banda
Elvis Kafoteka
Mamadou Bagayoko
Mustapha Yatabaré

;1 bàn (tiếp)
Fumo
Miro
Obafemi Martins
Chinedu Obasi
Victor Obinna
Yakubu
Amine Chermiti
Zouheir Dhaouadi
James Chamanga
Rainford Kalaba
Christopher Katongo

;phản lưới nhà
Dario Khan (2 bàn, trong trận gặp và )
Aurélien Chedjou (trong trận gặp )

Vụ tấn công đội tuyển bóng đá quốc gia Togo

Vào ngày 8 tháng 1 năm 2010, chiếc xe buýt chở đội tuyển bóng đá quốc gia Togo bị một nhóm vũ trang của tỉnh Cabinda, Angola tấn công bằng súng. Phát ngôn viên của Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) xác nhận trên AFP rằng chiếc xe bus chở các thành viên của Togo đã rời khu tập trung của đội để ra sân bay để trở về Thủ đô Lomé của nước mình. Hậu quả là lái xe cùng trợ lý HLV Amalete Abalo và người phát ngôn của đội là Stanislas Ocloo chết tại chỗ. 9 nạn nhân bị thương sau vụ tấn công này gồm có cả hai cầu thủ Togo là hậu vệ Serge Akakpo và thủ môn Obilale Kossi. Mặt trận giải phóng Cabinda (FLEC) - tổ chức ly khai đòi quyền độc lập cho Cabinda đã đứng ra nhận trách nhiệm về vụ khủng bố này.

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang chủ giải đấu