August Neidhardt von Gneisenau

|serviceyears= 1779 - 1831
|rank= Thống chế
|commands=Quân đoàn VIII (Phổ)
|battles= Chiến tranh Cách mạng Mỹ Chiến tranh Liên minh thứ tư Chiến tranh Liên minh thứ sáu Chiến tranh Liên minh thứ bảy
|awards= Thập tự Xanh
|laterwork=
|portrayedby=
}}

August Wilhelm Antonius Graf Neidhardt von Gneisenau (27 tháng 10 năm 1760 – 23 tháng 8 năm 1831) là Thống chế Phổ, được nhìn nhận là một trong những nhà chiến lược và cải cách hàng đầu của quân đội Phổ. Trên cương vị là Tham mưu trưởng của Thống chế Blücher trong các cuộc Chiến tranh Liên minh thứ sáu năm 1813&ndash;1814 và thứ bảy năm 1815, ông trở thành một trong số ít những nhân vật đã hạ đo ván Napoléon Bonaparte, làm thay đổi cả lịch sử châu Âu lẫn thế giới.

Xuất thân trong một gia đình quý tộc sa sút và không có truyền thống quân sự lâu đời, Gneisenau từng tham gia quân đội Áo và Ansbach-Bayreuth, trước khi đơn xin nhập ngũ của ông được vua Phổ chấp thuận vào năm 1785. Năm 1806, ông tham chiến trong cuộc Chiến tranh Liên minh thứ tư và chứng kiến sự thảm bại của Phổ dưới tay đạo quân thiện chiến của Pháp do Napoléon chỉ huy. Mặc dù tiềm năng của Gneisenau đã được các cấp trên nhận thấy từ lâu, phải đến năm 1807 thì ông mới có được tiếng vang trong cả nước, khi mà ông chỉ huy quân trú phòng ở pháo đài nhỏ bé Kolberg cầm cự trước sự bao vây của Pháp cho đến tận khi chiến tranh chấm dứt. Thành tích này đã mang lại cho ông Huân chương Thập tự Xanh cao quý của Phổ. Trong thời gian kế tiếp, ông cùng với tướng Scharnhorst đã tiến hành những cải cách sâu rộng nhằm thay đổi diện mạo của quân lực Phổ, đặt nền móng cho việc hình thành Bộ Tổng tham mưu. Được phong chức Stabskapitän (Đại úy tham mưu) vào tháng 6 năm 1790, Gneiseau được tặng thưởng huân chương Thập tự Xanh cao quý nhất của quân đội Phổ và được thăng cấp hàm Thượng tá.

Trong cả những hoạt động quân sự công khai lẫn những lần bí mật bày mưu lập kế, ông đều thể hiện sự năng nổ và lòng yêu nước; và, khi Những cuộc chiến tranh Giải phóng bùng nổ, viên Sĩ quan Gneisenau trở thành chủ nhiệm Tổng cục hậu cần của tướng Blücher. Từ đó, mở đầu mối quan hệ giữa hai người chiến binh, và đem lại cho lịch sử quân sự một trong những tấm gương sáng giá nhất về sự hợp tác thân thiết giữa một vị Thống soái và một viên Sĩ quan tham mưu. Với Blücher, Gneisenau tham chiến trong cuộc tiến công Paris; tư cách thống lĩnh của ông đã hoàn toàn bù đắp những khuyết điểm của Blücher, và với những vị tướng tài ba như thế, lực lượng Quân đội Phổ với những binh lính non trẻ, tuy không ít lần bị đánh bại những vẫn chiến đấu anh dũng, do đó, họ đã tiến vào sào huyệt của Pháp. Dự định về cuộc hành quân đánh kinh thành Paris - một dự định đã trực tiếp dẫn đến sự mất ngôi của Hoàng đế Napoléon - hoàn toàn là một công trạng của viên Sĩ quan tham mưu Gneisenau naỳ. Để ghi công cho công lao hiển hách của ông, vào năm 1814, Gneisenau, cùng với Yorck, Kleist và Bülow—đều trở thành Bá tước; trong khi đó, Blücher trở thành Vương công xứ Wahlstatt. Gneisenau được vua Phổ tặng cho trang trại Sommerschenburg bây giờ thuộc bang Sachsen-Anhalt (Bördekreis).

Vào năm 1815, ông một lần nữa cộng tác với Blücher, và tham chiến rất tích cực trong trận đánh tại Waterloo. Những vị tướng soái cấp cao hơn như Ludwig Yorck von Wartenburg hay Friedrich Graf Kleist von Nollendorf đều được dự trữ, và Gneisenau sẽ trở thành Tổng tư lệnh Quân đội Phổ nều cần thiết; và, trong trận đánh tại Ligny, vị Thống chế già Blücher thua trận, và Gneisenau trở thành Tổng tư lệnh của Quân đội Phổ. Ông tập hợp lại ba quân, kéo quân về Wavre, và từ đây, một cánh quân Phổ hành quân tới để liên quân với Arthur Wellesley, Công tước thứ nhất của Wellington để tham chiến trong trận Waterloo vào ngày 18 tháng 6 năm 1815; trong cuộc chiến này, một cuộc tấn công vô sườn của Quân đội Phổ đã quyết định trận đánh trứ danh tại Waterloo. Quân Pháp thất bại thảm hại.

Trên chiến trường Waterloo, Gneisenau tiến hành truy kích, đạt được thành quả là tóm gọn được xe ngựa của Hoàng đế Napoléon Bonaparte. Trong những ngày sau chiến thắng tại Waterloo, Gneisenau nhìn thấy Quân đội Phổ đã thẳng tiến vào Paris trước khi Công tước thứ nhất của Wellington và Quân đội Anh kéo đến. Sau chiến thắng oanh liệt tại Waterloo, Quân đội Phổ tiếp tục đánh tan tác quân Pháp trong trận Issy vào ngày 3 tháng 7 năm 1815, đập tan tác mọi ý định bảo vệ kinh đô Paris của Pháp., ông tiếp tục được thăng chức và được nhận Huy chương Đại Bàng Đen.

Hậu duệ
Một trong những người con của ông là Bruno Neidhardt von Gneisenau, người đã chỉ huy một lữ đoàn Phổ trong cuộc chiến tranh với PhápPháp (1870 &ndash; 1871). Bruno làm đến cấp Thượng tướng Bộ binh

Chú thích

Tham khảo

Martin Windrow, Francis K. Mason, The World's Greatest Military Leaders: 200 Of the Most Significant Names in Land Warfare, from the 10th to 20th Century, Gramercy Books, 2000.
Joseph A. Biesinger, Germany: a reference guide from the Renaissance to the present, Infobase Publishing, 2006, ISBN 0-8160-4521-6.
Stanley Sandler, Ground warfare: an international encyclopedia, Tập 1, ABC-CLIO, 2002, ISBN 1-57607-344-0.

Đọc thêm
G. H. Pertz: '. 5 vols. Berlin, 1864 - 1880 (Vols. 4 and 5 were edited by Hans Delbrück. An edition in 2 vols. appeared in 1882)
Richard von Meerheimb: Gneisenau, August Wilhelm Antonius Neidhart von. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 9, Duncker & Humblot, Leipzig 1879, S. 280–293.
Hans Delbrück: '. Berlin, 1894 2 vols. 2nd ed. This is based on Pertz's work, but takes account of "more recent research". A third edition, thoroughly revised, appeared in 1908, and a fourth in 1920.
Heinrich von Béguelin: '. Berlin, 1892
Joseph von Hormayr: '. 2 vols. Jena, 1841-1844
Gneisenau: '; hrsg. von Albert Pick. Berlin, 1900
Gneisenau: '. Glatz, 1813
Hermann Teske: [Gneisenau, August Wilhelm Anton Graf Neidhard von. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 6, Duncker & Humblot, Berlin 1964, ISBN 3-428-00187-7, S. 484–487 (Digitalisat).

Liên kết ngoài

Gneisenau.de