Nguyễn Đan Quế

| nơi sinh = Hà Nội, Liên bang Đông Dương
| cư trú = Hà Nội
| ngày mất =
| nơi mất =
| nguyên nhân cái chết =
| tên khác = Nguyễn Châu
| quốc tịch =
| dân tộc = Kinh
| tôn giáo =
| giáo phái =
| đảng phái =
| học vị = Bác sĩ Y khoa
| học vấn = Trường Đại học Y khoa Sài Gòn
| công việc = Bác sĩ
| nổi tiếng = Nhân vật Bất đồng chính kiến tại Việt Nam
| height =
| weight =
| quê quán = Hà Nội
| kỷ nguyên =
| tuyển dụng =
| tổ chức = "Mặt trận Dân tộc Tiến bộ"'"Cao trào Nhân Bản"
| đại lý =
| loại =
| tiêu đề =
| nhiệm kỳ =
| tiền nhiệm =
| kế nhiệm =
| phong trào =
| đối thủ =
| hội đồng =
| cáo buộc =
| mức phạt =
| vợ (chồng) =
| đối tác =
| con cái =
| cha mẹ =
| người thân =
| giải thưởng = - Giải Nhân quyền Raoul Wallenberg năm 1994- Giải Nhân quyền Robert F. Kennedy năm 1995- Giải thưởng Hellman/Hammett năm 2002 của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền- Giải Nhân quyền Heinz R. Pagels năm 2004- Giải Nhân quyền Việt Nam 2004 của Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam- Giải Nhân quyền Gwangju năm 2016 của Hàn Quốc
| module = đầu năm 1978, ông và 47 thành viên trong Mặt trận Dân tộc Tiến bộ bị nhà nước Việt Nam bắt và giam cầm không xét xử, 1988 ông được phóng thích
| module2 = năm 1990 bị bắt và bị tuyên án 20 năm khổ sai, 5 năm quản thúc vì tội "âm mưu lật đổ chính quyền", đầu tháng 9/1998 được trả tự do
| module3 = tháng 3/2003 bị bắt, 29/7/2004 bị kết án 30 tháng tù về tội "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước", trước Tết 2005 được đặc xá
| module4 = 26/2/2011 bị Công an Thành phố Hồ Chí Minh bắt giam để điều tra vì "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân"
| module5 =
| module6 =
| chữ ký =
| website =
}}

Nguyễn Đan Quế (còn gọi là Nguyễn Châu; sinh ngày 13 tháng 4 năm 1942 tại Hà Nội) là một người bất đồng chính kiến tại Việt Nam. Ông đã ba lần bị đi tù tại Việt Nam, với tổng cộng thời gian trên 20 năm.

Tiểu sử
Sinh tại Hà Nội, năm 1954 ông theo gia đình di cư vào Nam sau hiệp định Genève. Ông lớn lên ở miền Nam và theo học Đại học Y khoa Sài Gòn. Ông tốt nghiệp Y khoa Bác sĩ năm 1966. Ông phục vụ tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đồng thời là Giảng sư tại Đại học Y khoa Sài Gòn. Ông được học bổng của Tổ chức Y tế Quốc tế (WHO) đi tu nghiệp về ngành Y khoa Nội tiết (Endocrinology) tại Bỉ năm 1968, tại Pháp năm 1969 và tại Anh Quốc năm 1972. Hoàn tất chương trình tu nghiệp năm 1974, Bác sĩ Quế đã từ chối đề nghị làm việc cho Tổ chức Y tế Quốc tế, để trở về nước tiếp tục phục vụ tại bệnh viện Chợ Rẫy, giữ chức Giám đốc Khu Nội khoa Bệnh viện Chợ Rẫy, và giảng dạy tại trường Đại học Y khoa Sài Gòn.

Vào đầu năm 1978, ông và 47 thành viên trong Mặt trận Dân tộc Tiến bộ, theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền là một tổ chức tranh đấu bất bạo động và do ông thành lập, bị nhà nước Việt Nam bắt và giam cầm không xét xử. Năm 1988, ông được phóng thích. Vào năm 1990, ông thành lập tổ chức Cao trào Nhân Bản và công bố "Lời Kêu Gọi của Cao Trào Nhân Bản", tiếp tục đòi hỏi nhà nước tôn trọng nhân quyền, đa nguyên chính trị và tuyển cử tự do. Ông bị bắt lại ngay sau đó, và bị tuyên án 20 năm khổ sai, cộng thêm 5 năm quản thúc tại gia, vì tội "âm mưu lật đổ chính quyền".

Vào đầu tháng 9 năm 1998, trước áp lực của quốc tế, nhà nước Việt Nam trả tự do cho ông, ông từ chối rời khỏi Việt Nam khi được đề nghị. Vào ngày 11 tháng 5 năm 1999, ông ra một thông cáo kêu gọi nhà nước dân chủ hóa đất nước. Vào tháng 3 năm 2003, ông lại bị bắt giữ vì ông đã gửi văn kiện chỉ trích nhà nước Việt Nam đến anh của mình tại Hoa Kỳ. Ngày 29 tháng 7 năm 2004, tòa án nhà nước Việt Nam lần nữa kết án ông 30 tháng tù về tội "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước". Vào trước Tết năm 2005, ông là một trong những tù nhân chính trị được lãnh đặc xá.

Ngày 26/2/2011, ông Quế bị Công An Thành phố Hồ Chí Minh bắt giam để điều tra vì "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân". Cũng trong thời gian này, ông có bài viết về tình hình dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam được đăng trên Washington Post.

Vinh danh
Ông đã được trao Giải Nhân quyền Raoul Wallenberg năm 1994, Giải Nhân quyền Robert F. Kennedy năm 1995, Giải Hellman/Hammett của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) năm 2002, Giải Nhân quyền Heinz R. Pagels năm 2004, và Giải Nhân quyền Việt Nam 2004 của Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam. Nhiều lần ông được cử làm ứng viên cho Giải Nobel về hòa bình; gần đây nhất ông được Dân biểu Liên bang Hoa Kỳ Ed Royce cùng bảy Thượng nghị sĩ đề cử cho giải Nobel này cho năm 2004. Năm 2003, ông được tờ New York Times mô tả là "nhà bất đồng chính kiến có tiếng nhất Việt Nam."

Tháng 4 năm 2016, trong khi đang cư trú tại Hàn Quốc, ông Quế đã vinh dự được trao Giải nhân quyền Gwangju (Hàn Quốc) cùng số tiền thưởng 50.000 USD bởi Quỹ kỷ niệm ngày 18 tháng 5. Lý giải về việc trao Giải nhân quyền Gwangju cho ông Quế, Ban tổ chức trình bày lý do: "hành trình đi tìm tự do cho dân tộc của bác sĩ Quế và sự trừng phạt mà ông đã từng gánh chịu đã tạo cảm hứng cho những con người không may mắn được như ông trên toàn thế giới".

Chú thích

Xem thêm
Bất đồng chính kiến ở Việt Nam
Dân chủ tại Việt Nam
Nhân quyền tại Việt Nam

Liên kết ngoài

Ông Nguyễn Đan Quế bị điều tra hành vi 'lật đổ chính quyền'
Trả lời phỏng vấn đài BBC
Bộ ngoại giao Việt Nam trả lời về vụ bắt giữ ông Quế
BBC Việt ngữ: Ông Quế được phóng thích
Đặc xá cho 8.428 phạm nhân
Vụ Án Nguyễn Đan Quế