Danh sách di tích quốc gia tại Hoa Kỳ

Hiện nay Hoa Kỳ có 138 khu bảo tồn được công nhận là di tích quốc gia. Danh hiệu này có thể được Tổng thống Hoa Kỳ xác lập thông qua sắc lệnh tổng thống, và cũng có thể được Quốc hội Hoa Kỳ xác lập thông qua đạo luật quốc hội. Quyền hạn này của tổng thống được quy định trong Đạo luật Di tích cổ năm 1906, theo đó tổng thống có quyền tuyên bố "các địa danh lịch sử, các công trình xây dựng lịch sử hay tiền sử, hay những đối tượng khác có ý nghĩa đặc biệt về mặt lịch sử hay khoa học" là những di tích quốc gia.

Đạo luật này ra đời từ nhu cầu cấp bách chủ yếu muốn bảo vệ các tàn tích và hiện vật từ thời tiền sử, gọi chung là di tích cổ, của người Mỹ bản địa trên đất liên bang của miền Tây Hoa Kỳ. Đạo luật cho phép Tổng thống mau chóng bảo vệ đất công khỏi bị chiếm dụng mà không cần phải chờ sự thông qua của một Quốc hội có thể đang thờ ơ với vấn đề đất đai. Mục tiêu cuối cùng là để bảo vệ tất cả các di chỉ lịch sử và tiền sử trên đất liên bang Hoa Kỳ. Nhờ đạo luật này mà rất nhiều địa danh quan trọng về mặt sinh thái, văn hóa cũng như lịch sử đã được công nhận.

Di tích quốc gia Devils Tower ở bang Wyoming là di tích quốc gia đầu tiên của Hoa Kỳ, đã được Tổng thống Theodore Roosevelt thiết lập vào ngày 24 tháng 9 năm 1906. Kể từ khi Đạo luật Di tích cổ được ban hành, mười tám tổng thống Hoa Kỳ đã công bố thành lập các di tích quốc gia, ngoại trừ Richard Nixon, Ronald Reagan và George H. W. Bush. Bill Clinton thành lập 19 di tích quốc gia và mở rộng 3 di tích quốc gia khác. Tổng thống George W. Bush đã thành lập 6 di tích quốc gia, chủ yếu là các khu bảo tồn biển rộng lớn ở Thái Bình Dương.

Jimmy Carter đã bảo vệ những phần đất rộng lớn của Alaska khi tuyên bố thành lập 15 di tích quốc gia mà 7 trong số đó sau này được nâng cấp thành vườn quốc gia. Tổng thống Barack Obama tuyên bố thành lập hay mở rộng tổng cộng 34 di tích quốc gia, nhiều nhất trong các tổng thống Hoa Kỳ, bảo vệ trên nửa tỉ mẫu Anh diện tích đất và mặt nước công. Trong nhiệm kỳ thứ nhất của mình, Donald Trump thành lập 5 di tích quốc gia mới và thu hẹp 2 di tích đang có. Joe Biden thành lập 10 di tích quốc gia mới và mở rộng 2 di tích quốc gia đã có; ngoài ra ông còn phục hồi 2 di tích đã bị Donald Trump thu hẹp.

Các di tích quốc gia tại Hoa Kỳ nằm rải rác ở 33 bang, thủ đô Washington, D.C., Quần đảo Virgin thuộc Mỹ, Samoa thuộc Mỹ, Các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ và Quần đảo Bắc Mariana. California có nhiều di tích quốc gia nhất với 20, tiếp theo là Arizona với 19 và New Mexico với 13. Có ít nhất 79 di tích quốc gia chủ yếu bảo vệ cảnh quan thiên nhiên, trong đó 19 là di tích địa chất, 8 là di tích biển và 9 là di tích núi lửa mà 2 trong số đó cùng mang tên "Di tích núi lửa quốc gia". Có ít nhất 66 di tích quốc gia chủ yếu bảo vệ các di tích lịch sử, trong số đó có 28 di tích liên quan đến người Mỹ bản địa, 11 liên quan đến Lịch sử người Mỹ gốc Phi và 11 pháo đài. Có 4 di tích quốc gia được công nhận là Di sản thế giới.

Quy mô của các di tích quốc gia chênh lệch đáng kể tuỳ theo loại hình tài nguyên được bảo tồn; diện tích trung bình khoảng 1.400 ha (3.500 mẫu Anh). Năm di tích quốc gia lớn nhất đều là những khu bảo tồn biển nhằm bảo vệ các vùng biển và vùng đất ngập nước, cấm các hoạt động đánh bắt cá thương mại.

Một số di tích quốc gia cũ được nâng cấp thành vườn quốc gia hay một danh xưng khác do Quốc hội đặt ra, trong khi một số khác được chuyển giao về cho tiểu bang kiểm soát hoặc giải thể.

Sự quản lý của các cơ quan liên bang
Chín cơ quan liên bang trong 5 bộ phận quản lý 138 di tích quốc gia Hoa Kỳ hiện nay. Trong số này, 121 di tích được quản lý bởi một cơ quan duy nhất, trong khi 17 được quản lý bởi hai cơ quan đồng quản lý. Hai trong số các di tích quốc gia thuộc Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ, Grand Canyon–Parashant và Avi Kwa Ame, không phải là các đơn vị chính thức vì chúng trùng lặp với Khu giải trí quốc gia Lake Mead. Tùy thuộc vào quy mô, đặc điểm vùng đất và quy định pháp lý mà mỗi cơ quan sẽ có cách quản lý khác nhau cho từng khu bảo tồn. Về cơ bản, mọi hoạt động săn bắn, đánh bắt hay khai thác tài nguyên thiên nhiên tại các di tích quốc gia đều bị nghiêm cấm.

Danh sách này không bao gồm các di tích hay đài tưởng niệm quốc gia không được chính quyền liên bang Hoa Kỳ công nhận, ví dụ như Di tích quốc gia USS Maine.

Danh sách các di tích quốc gia
Có bốn loại hình di tích quốc gia. Hầu hết các di tích đều được gọi đơn giản là Di tích quốc gia (National Monument, viết tắt là NM), có một di tích gọi là Di tích quốc gia và Đền thờ lịch sử (National Monument and Historic Shrine, viết tắt là NMHS), có 6 di tích biển gọi là Di tích quốc gia hải dương (Marine National Monument, viết tắt là MNM), và có 2 di tích núi lửa gọi là Di tích núi lửa quốc gia (National Volcanic Monument, viết tắt là NVM).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Map and chronological list of all National Monuments
Alphabetical list of all National Park Service areas
National Monuments and the Forest Service
U.S. Bureau of Land Management National Monuments list
National Monuments from HowStuffWorks
Danh sách các di tích quốc gia Hoa Kỳ