Khánh Băng

| dân tộc = Kinh
| quốc tịch =
| bút danh âm nhạc = Anh MinhNhật HàThanh HàThủy Thanh LamKhánh Băng
| vai trò âm nhạc = Nhạc sĩ
| nơi mất = Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
| nghề nghiệp = Nhạc công Nhạc sĩ
| dòng nhạc = Tình khúc 1954–1975Nhạc vàngNhạc quê hương
| ca khúc = Chờ người'Đôi ngả chia ly'Nếu một ngày'Nỗi buồn đêm đông'Sầu đông'Vườn tao ngộ
| ca sĩ = Băng Châu
}}
Khánh Băng (1935–2005) là một nhạc công, nhạc sĩ người Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều ca khúc được yêu thích, trong đó nổi tiếng nhất là bài Sầu đông.

Sự nghiệp
Ông tên thật là Phạm Văn Minh, sinh năm 1935 tại Thắng Tam, Vũng Tàu.

Năm 1949, Khánh Băng lên học trung học ở trường Huỳnh Khương Ninh, Sài Gòn. Ông cùng vài người bạn như Vân Hùng, Tùng Lâm... lập một ban nhạc cùng nhau thường xuyên tập dượt và chơi miễn phí cho các đám cưới. Nghệ danh Khánh Băng được ghép từ tên của hai cô bạn học từ thời tiểu học, một người là Khanh còn người kia tên Băng, ông thêm dấu "sắc" vào chữ "Khanh" thành Khánh Băng.

Năm 1954, dưới sự hướng dẫn và giúp đỡ của nhạc sĩ Võ Đức Thu, Khánh Băng thi đậu vào làm nhạc công đàn mandolin ở Đài phát thanh Sài Gòn. Tiếp sau đó, ông được Tùng Lâm tiến cử với nghệ sĩ Trần Văn Trạch chơi đàn ở đoàn Sầm Giang lẫn ban kịch Dân Nam và Đài phát thanh Pháp Á. Từ năm 1955 đến 1959, ông thường xuất hiện trên các sân khấu đại nhạc hội và phụ diễn ca nhạc với tiết mục độc tấu guitar thùng. Năm 1960, ông chuyển qua chơi guitar điện và biểu diễn hàng đêm tại phòng trà ca nhạc do chính ông làm chủ ở Thị Nghè. Khánh Băng được coi là người Việt Nam đầu tiên sử dụng đàn guitar điện trên sân khấu vào thập niên 1960.

Năm 1962, ông thành lập ban nhạc với những thành viên ban đầu gồm ông, Phùng Trọng, Dương Quang Định và Dương Quang Lê Minh. Đến năm 1967, ban nhạc của ông trở thành ban nhạc thường trực của Đài Truyền hình Sài Gòn.

Khánh Băng viết nhạc từ những năm học tiểu học, bản thân ông cũng không nhớ bản nhạc đầu tay của mình. Bản nhạc đầu tiên của ông được phát thanh là Nụ cười thơ ngây, do Minh Trang và Anh Ngọc song ca trên Đài Phát thanh Sài Gòn ngày 15 tháng 3 năm 1955. Sau đó, ông bắt đầu được biết đến với bài Vọng ngày xanh viết năm 1956. Bài hát này được nhà văn nữ nổi tiếng Françoise Sagan viết lời Pháp và nhờ vậy, ông được Hội Tác quyền âm nhạc Pháp mời gia nhập.

Khánh Băng viết rất nhiều ca khúc có tiết tấu nhanh, sôi động, thường được gọi là thể loại nhạc kích động. Những bài Sầu đông, Có nhớ đêm nào, Tiếng mưa rơi... do ông sáng tác vào khoảng năm 1962 được coi là những bài nhạc trẻ đầu tiên ở Việt Nam. Riêng bài Sầu đông còn được ông viết thêm lời Pháp Jonhny Mon Amour và có thêm lời tiếng Anh do một người khác viết. Ông cũng viết các ca khúc trữ tình dưới bút danh Anh Minh, Nhật Hà, Thủy Thanh Lam và Thanh Hà.

Trong khoảng thời gian từ 1991 đến 1996, trước khi bị mù do ảnh hưởng của bệnh tiểu đường, ông vẫn còn sáng tác được hơn 100 bài, trong đó có những bài hát phổ biến như Chờ người, Chiều đồng quê, Trên nhịp cầu tre,... mang phong cách dân ca Nam Bộ.

Ông mất ngày 9 tháng 2 năm 2005 (mùng một Tết Ất Dậu) tại nhà riêng quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh. Thi hài ông được an táng ở quê nhà Vũng Tàu.

Sáng tác

;Bút danh khác
6 tháng quân trường (Nhật Hà)
Chung niềm tâm sự (Nhật Hà)
Đóa hoa tình thương (Nhật Hà)
Đường trần vạn nẻo (Thanh Hà)
Giờ này anh ở đâu? (Nhật Hà)
Gối mộng (Nhật Hà)
Hoa cưới nhà ai (Thủy Thanh Lam)
Một chiều gặp gỡ (Nhật Hà)
Lời thì thầm (Nhật Hà)
Nếu có xa nhau (Nhật Hà)
Nỗi buồn đêm đông (Anh Minh)
Tình yêu là gì (Thủy Thanh Lam)
Trăng thề (Nhật Hà)
Vườn tao ngộ (Nhật Hà)

;Khánh Băng

2 người lính trẻ
10 năm giã biệt
Bên ánh đèn đêm
Bước giang hồ
Bốn mùa thương nhớ
Cánh én ngày xuân
Chiều đồng quê
Chiều hoang
Chiều hoang giã biệt
Chiều thủ đô
Chiều vàng với mái nhà tranh (lời Việt)
Chờ người
Chung tình
Chuyện đôi ta
Có nhớ đêm nào
Còn chi nữa
Con đường mang tên chúng ta
Cung đàn lãng tử
Cuộc tình nuối tiếc
Đà Lạt một chiều mơ
Đêm cô đơn
Đêm hành quân
Đôi bờ
Đôi cánh thiên thần
Đôi ngả chia ly
Đừng trách người đi
Em gái quê
Em ơi đừng đến nữa
Gió thu
Khi đã yêu em
Lá thư đêm
Màu nắng quê hương
Miền Nam ca khúc
Mối duyên quê
Mộng chiều
Một chiều gặp gỡ
Một cuộc tình sầu
Nếu
Nếu biết em
Nếu có nhớ đến
Nếu có xa nhau
Nếu có yêu em
Nếu một ngày
Ngày về quê cũ
Người lính chung tình
Người tình và quê hương
Người về sau cuộc chiến
Nhắn nhủ
Nhắn cánh chim chiều
Nhịp bước ngày xuân
Nhớ cánh chim xưa
Những giọt mưa sầu
Những nụ cười
Pháo hồng tiễn biệt
Sầu đông
Sương rơi
Tại vì anh
Thà đừng yêu nhau
Thần kinh non nước hữu tình
Tiếc thương
Tiếng mưa rơi
Tìm ánh sao rơi
Tìm yêu
Tình cho không
Tình đầu dang dở
Tình đẹp muôn thuở
Tình đẹp quê hương
Tình đêm trăng thu
Tình khúc giao duyên
Tình mơ
Tình yêu là thế
Tôi muốn quên người
Trả lại cho tôi
Trách hờn
Trăng thanh nhạc khúc
Trăng và thủy thủ
Trăng Vũng Tàu
Trên nhịp cầu tre
Tủi phận
Vọng áng mây chiều
Vọng cố nhân
Vọng ngày xanh
Vòng hoa mùa cưới
Vui trọn đêm nay
Xin nhớ tìm nhau
Xuân cố hương
Xuân đến rồi bạn ơi
Xuân liên hoan

Chú thích

Liên kết ngoài