Thanh Điền (nghệ sĩ cải lương)

| nghề nghiệp =
| bố mẹ = Nguyễn Thành LongNguyễn Thị Tâm
| birthdate =
| spouse =
| đoàn kịch =
| vai = Huyện Trìa
| vở kịch = Ngao Sò Ốc Hến
| danh hiệu = Nghệ sĩ ưu tú (1993)
Nghệ sĩ nhân dân (2023)
| field = Cải lương
}}
Thanh Điền (sinh ngày 15 tháng 7 năm 1945) là nghệ sĩ cải lương, diễn viên điện ảnh, đạo diễn sân khấu, nhiếp ảnh gia người Việt Nam. Ông được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú và Nghệ sĩ nhân dân. Ngoài ra ông còn được biết đến là chồng của nghệ sĩ cải lương nổi tiếng Thanh Kim Huệ.

Tiểu sử

Ông tên thật là Nguyễn Thanh Điền, còn có tên là Nguyễn Ngọc Chiếu, sinh năm 1945 tại Vị Thanh, tỉnh Chương Thiện (nay là tỉnh Hậu Giang), trong gia đình có 9 anh em. Tuy cha ông, ông Nguyễn Thành Long, là nghệ sĩ đờn ca tài tử, thân mẫu, bà Nguyễn Thị Tâm, là võ sư, đều không muốn con cái theo nghiệp của 2 người, nhưng lại có nhiều ảnh hưởng đến sự nghiệp của con. Về sau, trong gia đình có ba người con theo nghề hát, ngoài Thanh Điền còn có 2 em gái Hà Mỹ Liên (tên thật là Nguyễn Thị Thu Hà), Hà Mỹ Xuân (tên thật là Nguyễn Thị Xuân).

Sinh ra và lớn lên trong thời gian chiến tranh, gia đình ông thường xuyên phải chạy loạn nhiều nơi trước khi định cư hẳn ở Long Xuyên.

Bước đầu sự nghiệp

Tuy bị song thân ngăn cản, nhưng ảnh hưởng của 2 người lại giúp cho ông sớm có sự đam mê cũng như những tố chất nghề diễn. Khi gia đình định cư tại Long Xuyên, ông trốn gia đình học nghề từ danh ca Ngọc Ẩn, người được mệnh danh là "Đệ nhất danh ca miền Tây" lúc đó. Năm 1959, ông bắt đầu bước vào nghề diễn khi mới 12 tuổi.

Duyên phận trăm năm
Sau tai nạn lật ghe không lâu, đoàn Hoa Phượng tan rã. Ông cùng một số diễn viên còn lại của đoàn sang gia nhập đoàn Kim Chung 2 năm 1970. Năm 1974, ông thành lập gánh hát Xuân Liên Hoa. Người bạn gái và bạn diễn cũ là Thanh Kim Huệ cũng theo về làm đào chánh. Ông bà thành hôn với nhau đầu năm 1975.

Sau năm 1975, ông bà tiếp tục tham gia các đoàn cải lương Sài Gòn 2, 3, 1, Văn công Thành phố Hồ Chí Minh, Nhân dân Kiên Giang. Đặc biệt, với vai diễn Huyện Trìa (Thanh Điền) và Thị Hến (Thanh Kim Huệ) trong vở chuyển thể cải lương Ngao Sò Ốc Hến năm 1982, ông bà đã ghi danh những vai diễn đặc biệt nhất của lịch sử cải lương.

Cũng trong thập niên 1980, ông trở thành một trong những thành viên nòng cốt của đoàn Cải lương Sài Gòn 1 và bắt đầu tham gia làm đạo diễn. Trong giai đoạn thoái trào của cải lương, ông bà còn mở tiệm nhiếp ảnh để sinh kế.

Gia đình

Ông và nghệ sĩ Thanh Kim Huệ kết hôn vào dịp Tết năm 1975 và có với nhau 2 người con là Nguyễn Đăng Quang (con trai, sinh năm 1977) và Nguyễn Đức Hồng Loan (con gái, sinh năm 1986, đã mất vì lâm trọng bệnh). Năm 2021, bà qua đời sau nhiều năm mắc bệnh ung thư.

Ngày 12 tháng 7 năm 2024, NSND Thanh Điền gặp vấn đề sức khỏe phải nhập viện cấp cứu 3 lần. Trưa ngày 14 tháng 7 năm 2024, sau khi phẫu thuật nam nghệ sĩ đã tỉnh và đang hồi phục sức khỏe.

Những vai diễn nổi bật

Cải lương
Ngao sò ốc hến (vai Quan huyện)

Chuyện tình Lan và Điệp (vai Ông Phủ)

Đêm trắng (vai Bác Hồ)

Dấu xưa (vai Bác Hồ)

Kiếp nào có yêu nhau (vai Thành Cát Tư Hãn)

Nhất kiếm bá vương (vai Tống Từ Ly)

Chiều thu sầu ly biệt (vai Hắc Vạn)

Khúc ly hương (vai chính)

Phạm Công Cúc Hoa (vai Tấn Lực) (hồi trẻ)

Nước mắt đen (vai Huỳnh)

Và còn nhiều vai diễn khác

Truyền hình

Điện ảnh

Dẫn chương trình
TV Champion (VTC9)

Chú thích

Liên kết ngoài
Trúc Quỳnh, "Nghệ sĩ ưu tú Thanh Điền", Tạp chí HTV.
Ái Minh, "Đôi nghệ sĩ Thanh Điền - Thanh Kim Huệ: Khi đời ta có nhau", Tạp chí HTV.
"Thanh Điền - Thanh Kim Huệ sau 27 năm gắn bó với nghề", Tạp chí Thời trang trẻ.
"Thanh Điền vất vả với thể nghiệm mới", Báo Tuổi trẻ.
"Đạo diễn Thanh Điền tự dựng sân khấu", Báo Tuổi trẻ.
"Nghệ sĩ ưu tú Thanh Điền - Nghệ sĩ ưu tú Thanh Kim Huệ: Đồng vợ đồng chồng...", Báo Thanh niên.