Hồng học

Hồng học (chữ Hán giản thể: 红学, phồn thể: 紅學) là bộ môn khoa học chuyên nghiên cứu về Hồng lâu mộng, một trong tứ đại danh tác của văn học cổ điển Trung Quốc. Do Hồng lâu mộng có nhiều văn bản khác nhau, quan điểm của các nhà nghiên cứu về Hồng lâu mộng cũng khác nhau, nên Hồng học được chia làm nhiều phái như phái Phê bình văn học, phái Sách ẩn, phái Khảo chứng, phái Tự truyện...

Lịch sử
Lịch sử Hồng học có thể chia làm hai thời kỳ: Cựu Hồng học và Tân Hồng học.
Cựu Hồng học
Các lời bình trong Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký các bản Giáp Tuất (Càn Long năm thứ 19, 1754), Kỷ Mão (Càn Long năm thứ 24), Canh Thìn (Càn Long năm thứ 25) viết ngay sau khi Tào Tuyết Cần còn sống, thậm chí có thể được ông tiếp thu phần nào, có lẽ là những tư liệu Hồng học sớm nhất. Hồng học thời kỳ này được gọi là Cựu Hồng học.

Cựu Hồng học có thể chia làm 3 trường phái: Du Bình Bá đã tập hợp các bản Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký (các bản Giáp Tuất, Kỷ Mão, Canh Thìn...) với hơn 2000 lời bình thành tập tư liệu nghiên cứu Hồng lâu mộng

Hồng học - Nghĩa hẹp và nghĩa rộng
Nghĩa hẹp: bao gồm Tào học, Cần học, Văn bản học, Chi học, Thám dật học.
Nghĩa rộng: bao gồm nghĩa hẹp và các nghiên cứu về Hồng lâu mộng (bối cảnh thời đại, tư tưởng, nghệ thuật, nhân vật...).

: Tào học: nghiên cứu gia thế Tào Tuyết Cần, gia phả của nhà họ Tào.
: Cần học: nghiên cứu thân thế, cuộc đời Tào Tuyết Cần.
: Văn bản học: nghiên cứu hệ thống văn bản Hồng lâu mộng, bao gồm các bản Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký, bản Trình Cao và các bản quan hệ khác.
: Thám dật học: từ phần chính văn và lời phê trong 80 hồi đầu, khảo chứng nội dung trong 40 hồi sau.
: Chi học: nghiên cứu về Chi Nghiễn Trai chủ nhân cùng các lời phê trong Chi Nghiễn Trai trùng bình Thạch đầu ký.

Các cuộc tranh luận về Hồng học
Theo tác giả Lưu Mộng Khê thống kê trong quyển Hồng lâu mộng dữ bách niên Trung Quốc thì trước sau có tổng cộng 17 cuộc luận chiến về Hồng lâu mộng, 10 công án, 4 câu đố chưa có lời giải và 3 tử kết.

Mười bảy cuộc luận chiến
1. Hồ Thích và Sái Nguyên Bồi luận chiến
2. Vấn đề địa điềm của Hồng lâu mộng
3. Các nhân vật nữ trong Hồng lâu mộng có bó chân hay không?
4. Cuộc đại thảo luận năm 1954
5. Lý Hy Phàm và Hà Kỳ Phương bút chiến
6. Vấn đề Phân qua giả và Điểm tê kiều
7. Tào Tuyết Cần mất vào năm nào?
8. Ngô Thế Xương và Y Đằng Sấu trang luận về Đường thôn tự văn
9. Vấn đề chân nguỵ của Phế Nghệ Trai tập cảo
10. Vấn đề tranh chân dung của Tào Tuyết Cần
11. Các bài thơ bị thất lạc của Tào Tuyết Cần
12. Tào Tuyết Cần có phải là tác giả thực sự của Hồng lâu mộng?
13. Vấn đề bình giá Hồng học trong 30 năm
14. Hồng học là gì?
15. Phan Trọng Quy và Từ Phục Quán bút chiến
16. Tranh luận về hai thế giới trong Hồng lâu mộng giữa Triệu Cương và Dư Thời Anh
17. Bút chiến giữa Đường Đức Cương và Hạ Chí Thanh

Mười công án lớn
1. Tiết Bảo Thoa và Lâm Đại Ngọc ai hơn ai kém?
2. Vấn đề giá trị của 40 hồi tục biên Hồng lâu mộng?
3. Đi tìm phó sách và hựu phó sách
4. Hồng lâu mộng có chứa đựng tư tưởng phản Mãn Thanh hay không?
5. Vấn đề chân nguỵ của hai hồi 64 và 67
6. Ai là tác giả của phần "phàm lệ" trong bản Giáp Tuất?
7. Hệ thống văn bản Hồng lâu mộng
8. Tịch quán của Tào Tuyết Cần
9. Vấn đề kỳ tịch của nhà họ Tào
10. Vấn đề văn bản thất lạc

Bốn câu đố
1. Lời phán về Giả Nguyên Xuân (ở hồi 5)
2. Khúc ca Hảo sự chung về Giả Nguyên Xuân (ở hồi 5)
3. Vì sao tác phẩm mang tên Hồng lâu mộng?
4. 20 câu thơ tuyệt cú trong Hồng lâu mộng

Ba tử kết
1. Chi Nghiễn Trai là ai?
2. Cha Tào Tuyết Cần là ai?
3. Tác giả viết tiếp Hồng lâu mộng là ai?

Tập san về Hồng học
Chuyên đăng tải các thông tin về nghiên cứu Hồng lâu mộng có 2 tạp chí lớn:
Hồng lâu mộng nghiên cứu tập san do Sở Nghiên cứu Văn học thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc chủ trì, xuất bản tổng cộng 15 tập
Hồng lâu mộng học san ra đời năm 1979 do ba nhà Hồng học nổi tiếng là Vương Triều Văn, Phùng Kỷ Dung và Lý Hy Phàm chủ biên, trong năm xuất bản 1 - 2 kỳ, sau đó mỗi năm xuất bản 4 kỳ. Từ năm 2005 trở thành song nguyệt san.
Các chuyên gia Hồng học
Hồ Thích là người sáng lập ra Tân Hồng học
Vương Quốc Duy
Lỗ Tấn
Vương Bá Hàng
Du Bình Bá
Phùng Kỳ Dung
Sái Nghĩa Giang
Lâm Quán Phu là chuyên gia văn bản học
Chu Đạm Văn
Vương Côn Luân là nhà bình luận nhân vật
Ngô Ân Dụ là chuyên gia Cần học
Chu Nhữ Xương là chuyên gia Tào học
Lương Quy Trí
Lã Khải Tường là nhà bình luận nghệ thuật
Mai Tiết
Lưu Tâm Vũ là tác gia, đại biểu mới của phái Sách ẩn, người đề xướng Tần Khả Khanh học
Chu Nam Tiễn
Trương Thạc Nhân
Cao Dương
Ngô Khắc Kỳ
Lâm Tịch
Sái Nguyên Bồi
Các tác phẩm Hồng học
Hồ Thích, Hồng lâu mộng khảo chứng
Vương Bá Hàng, Vương Bá Hàng Hồng lâu mộng phê ngữ vị lục (Triệu Quốc Chương và Đàm Phượng Lương chỉnh lý)
Du Bình Bá, Du Bình Bá thuyết Hồng lâu mộng
Vương Côn Luân, Hồng lâu mộng nhân vật luận
Chu Nhữ Xương, Hồng lâu mộng tân chứng, Hồng lâu nghệ thuật, Hồng lâu mộng dữ Trung Quốc văn hoá, Hồng lâu tiểu giảng, Hồng lâu chân mộng, Hồng lâu đích chân cố sự
Sái Nghĩa Giang, Hồng lâu mộng thi từ khúc phú giám thưởng, Hồng lâu mộng thị chẩm dạng tả thành đích
Thư Vu, Thuyết mộng lục
Lương Quy Trí, Bị mê thất đích thế giới - Hồng lâu mộng dật thoại
Vương Mông, Hồng lâu khởi thị lục
Chu Đạm Văn, Hồng lâu mộng luận nguyên
Lâm Quán Phu, Hồng lâu mộng tung hoành đàm
Tôn Ngọc Minh, Hồng học. 1954
Dư Anh Thời, Hồng lâu mộng đích lưỡng cá thế giới
Lưu Mộng Khê, Hồng lâu mộng dữ bách niên Trung Quốc
Trương Ái Linh, Hồng lâu mộng yểm
Lưu Tâm Vũ, Hồng lâu giải mộng, Hồng lâu vọng nguyệt, Lưu Tâm Vũ yết bí Hồng lâu mộng bộ 1 - 4
Ngô Khắc Kỳ, Khuyển oa đàm Hồng
Chú thích

Tham khảo
Hồng lâu mộng, Lời giới thiệu của Phan Văn Các: Hồng học ra đời và phát triển, Nhà xuất bản Văn học, 2009, tr.13-14
Mã Tình Xuyên, Phóng viên Đại Liên Tân thương báo phỏng vấn chuyên gia Hồng học Lương Quy Trí, 2004