undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Rừng nguyên sinh Komi

| criteria = (vii), (ix)
| ID = 719
| coordinates =
| year = 1995
| area =
| buffer_zone =
| website = http://www.vfk.komi.com
| locmapin = Russia
| map_caption =
}}
Rừng nguyên sinh Komi (tiếng Nga: Девственные леса Коми) là một Di sản thế giới của UNESCO ở phía bắc Dãy núi Ural, thuộc Cộng hòa Komi, Nga. Với diện tích khoảng 32.800&nbsp;km², đây là rừng nguyên sinh lớn nhất châu Âu.
Địa lý
Khu vực này được bảo vệ trong Khu bảo tồn thiên nhiên Pechora-Ilych và Vườn quốc gia Yugyd Va. Được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1995 trở thành Di sản thiên nhiên đầu tiên tại Nga. Sự công nhận này đã giúp cho các cánh rừng này có thêm nguồn tài trợ bổ sung từ ngoại quốc và cứu nó thoát khỏi việc đốn hạ chuẩn bị xảy ra từ phía công ty khai thác gỗ của Pháp. Tuy nhiên, các mối đe dọa với công tác bảo tồn vẫn còn, chẳng hạn như việc phá rừng, chặt trộm hay khai thác vàng, dầu mỏ trong khu vực. Các trầm tích chứa vàng ở khu vực phía bắc của Vườn quốc gia Yugyd-Va đã dược khai thác từ trước năm 1995.
Đe dọa
Năm 1994, các cánh rừng này đã bị đe dọa trực tiếp từ nhiều phía. Một công ty khai thác gỗ của Pháp đã bắt đầu thực hiện việc chặt đốn gỗ dọc theo các sông Pechora và Ilych trong khi một trong các vụ tràn dầu lớn nhất thế giới đã phá hủy con sông và các làng mạc xuôi theo dòng.

Mặc dù đã có sự thừa nhận khu vực này là di sản thế giới, nhưng các cố gắng nhằm khai thác vàng cũng đã được Bộ trưởng Bộ Tài nguyên của Cộng hòa Komi vận động hành lang tích cực. Các cố gắng của chính quyền khu vực nhằm dịch chuyển ranh giới của khu di sản này sao cho nó loại trừ các phần có chứa nhiều vàng và tước bỏ tình trạng được bảo vệ của chúng gần đây đã bị Tòa án tối cao của Komi bác bỏ.
Động thực vật
Rừng nguyên sinh Komi thuộc về vùng sinh thái rừng taiga dãy núi Ural. Đây là khu vực chiếm ưu thế bởi các loài Vân sam Siberi, Linh sam Siberi, Tùng Siberi. Về động vật, tại đây có nhiều loài động vật có vú quý hiếm, 200 loài chim. Đáng chú ý nhất là tuần lộc, chồn zibelin, thỏ rừng, rái cá, sóc, gấu nâu, gà rừng châu Âu.
Hình ảnh

File:Virgin Komi Forests-119491.jpg
File:Virgin Komi Forests-119486.jpg
File:Virgin Komi Forests-119490.jpg
File:Virgin Komi Forests-119480.jpg

Xem thêm
Vườn quốc gia Yugyd Va
Khu bảo tồn thiên nhiên Pechora-Ilych
Tham khảo

Liên kết ngoài
Virgin Komi Forests (at the UNESCO World Heritage site)
UNEP-WCMC World Heritage - Virgin Komi Forests
Virgin Komi Forests at Natural Heritage Protection Fund
Tương Nam Đàn

Tương Nam Đàn là một loại tương truyền thống của huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Tương Nam Đàn là một loại nước chấm, nước chan được làm từ hạt đậu nành và xôi nếp ủ mốc dùng trong sinh hoạt ăn uống giống như các loại mắm (nước mắm) ở miền Nam như: mắm cái, mắm nêm, mắm ruốc ... và các loại tương ở miền Bắc như: Tương Bần (Bần Yên Nhân - Hưng Yên), Tương Cự Đà (Thanh Oai – Hà Nội)...
Tham khảo

Liên kết ngoài
Bạch mã khiếu tây phong

| translator =
| author = Kim Dung
| country =
| language = Tiếng Trung
| genre = Wuxia
| publisher = minh Báo
| media_type = In
| pub_date = 1961
| english_pub_date =
}}

Bạch mã khiếu tây phong () là một trong những tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, xuất bản lần đầu vào năm 1962 trên Minh Báo.

Nội dung
Câu chuyện nói về hành trình lưu lạc của Lý Văn Tú, con gái của Bạch Mã Lý Tam và Kim Ngân Tiểu Kiếm Tam Nương Tử (Thượng Quan Hồng). Vợ chồng Lý Tam trên đường đi tìm kho báu (Cao Xương mê cung) thì bị người của tiêu cục Tấn Uy truy sát dẫn đến phải bỏ mạng tại miền sa mạc Hồi Cương. Cô bé Lý Văn Tú lạc vào bộ tộc người Cáp Tát Khắc (Nội Mông) và được một người Hán (Kế lão lão) nuôi nấng. Lúc đó Lý Văn Tú mới 8 tuổi. Trong một lần tình cờ đuổi theo chim Thiên Linh, Lý Văn Tú gặp Tô Phổ (con trai Tô Lỗ Khắc - dũng sĩ số một của người Cáp Tát Khắc) và từ đó hai đứa trẻ thường xuyên đi chăn cừu, kể chuyện và hát cho nhau nghe.

Một hôm, hai đứa trẻ đang ngồi trông đàn cừu thì một con sói lớn bất ngờ tấn công Lý Văn Tú, Tô Phổ đã liều mình giết sói giải cứu Lý Văn Tú, tuy nhiên Tô Phổ bị sói cắn vào cổ. Lý Văn Tú vội lấy chiếc khăn của mình buộc vết thương cho Tô Phổ. Vừa lúc đó cha của Tô Phổ là Tô Lỗ Khắc đi tới, biết được việc con trai đã giết được con sói lớn nên rất vui mừng. Nhưng khi gặp Lý Văn Tú, biết cô gái là người Hán nên do thâm thù từ trước (với người Hán, đã cướp bóc và giết vợ và con trai lớn của Khắc) nên đã cấm con trai mình qua lại với Lý Văn Tú. Lý Văn Tú biết vậy nên đem bộ lông sói Tô Phổ tặng đặt trước nhà A Mạn - con gái dũng sĩ của Cáp Tát Khắc là Xa Nhĩ Khố, đối thủ của cha Tô Phổ. Thời điểm này hai đứa trẻ thơ ngây còn chưa hiểu gì về tình yêu.
Về sau, Lý Văn Tú vẫn nhớ tới Tô Phổ nhưng không thổ lộ vì cha Tô Phổ căm ghét cô, đồng thời Tô Phổ và A Mạn cũng đã thành đôi. Trong một lần ra ngoài, Lý Văn Tú gặp được Hoa Huy - nhất chỉ chấn Giang Nam, được nhận làm đồ đệ, sau đó cứ vài ngày lại đến chỗ ông luyện võ công. Một ngày nọ mưa tuyết lớn, Tô Phổ, A Mạn trú nhờ nhà Kế lão lão, Lý Văn Tú phải cải nam trang vào nhà, rồi đến khi một kẻ ở Tấn Uy tiêu cục tìm đến, đánh Tô Phổ bị thương, mọi người phát hiện ra bản đồ Cao Xương mê cung. Lúc sau Tô Lỗ Khắc và Xa Nhĩ Khố tìm con cũng tới đây và tên cướp thì bị Lý Văn Tú đuổi đi.

Đến lúc trời sáng, Tô Lỗ Khắc và Xa Nhĩ Khố dẫn con cùng trai tráng lên đường đến Cao Xương mê cung, tại đây họ gặp được Hoa Huy, phát hiện ra bí mật về thân thế của y (Ngoã Nhĩ Lạp Tề) và Kế lão lão (Mã Gia Tuấn) - cũng là đồ đệ của Hoa Huy, Lý Văn Tú cũng được ông kể cho bí mật bất ngờ của Cao Xương mê cung. Cuối cùng, sau cái chết của sư phụ và Kế lão lão, Lý Văn Tú cùng con bạch mã trở về Trung Nguyên, lòng đầy tâm trạng.

Chuyển thể
Tác phẩm được chuyển thể 3 lần:
Năm 1972 do Dương Phán Phán đóng Lý Văn Tú
Năm 1987 do Khương Đại Vệ đóng Kế lão lão/Mã Gia Tuấn
Năm 2002 do hãng phim Đại Lục sản xuất

Tham khảo
Uyên ương đao

Uyên ương đao () là một tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, xuất bản lần đầu vào năm 1961 trên Minh Báo.

Nhân vật
Viên Quán Nam
Tiêu Trung Tuệ
Chu Uy Tín
Trác Thiên Hùng
Tiêu Bán Hoà
Nhậm Phi Yến
Lâm Ngọc Long
Dương Bá Xung
Thái Nhạc tứ hiệp (gồm Tiêu Dao Tử, Thường Trường Phong, Hoa Kiếm Ảnh, Cái Nhất Minh)
Nội dung
Tương truyền Uyên Ương đao là một cặp đao báu, ai chiếm được nó sẽ có thể xưng bá võ lâm.
Đánh giá
Uyên ương đao là tác phẩm rất ngắn, đồng thời là truyện đầu tay của Kim Dung nên có ý nghĩa với riêng tác giả nhiều hơn là có ý nghĩa, giá trị về mặt nghệ thuật
Tham khảo
Xạ điêu tam bộ khúc

Xạ điêu tam bộ khúc (射鵰三部曲) là bộ ba tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung. Câu chuyện bắt đầu từ sự sụp đổ của nhà Kim, nhà Tống và sự nổi lên của Đế chế Mông Cổ. Câu chuyện kết thúc một trăm năm sau đó với sự thiết lập nhà Minh. Những nhân vật trong truyện đóng vai trò quan trọng trong sự suy tàn và hưng vong của những triều đại đó. Hầu như 3 tác phẩm đều có mối liên hệ về nhân vật qua nhiều đời, nhất là các nhân vật chính. Xạ điêu tam bộ khúc đã được chuyển thể thành phim màn ảnh rộng, phim truyền hình, truyện tranh và game.

Ba tác phẩm này bao gồm:

Anh hùng xạ điêu (射鵰英雄傳) - Cốt truyện diễn ra vào thời vua Tống Ninh Tông của nhà Nam Tống.
Thần điêu hiệp lữ (神鵰俠侶) - Cốt truyện diễn ra vào thời vua Tống Lý Tông của nhà Nam Tống.
Ỷ Thiên Đồ Long ký (倚天屠龍記) - Cốt truyện diễn ra vời thời vua Nguyên Huệ Tông của nhà Nguyên.

Anh hùng xạ điêu
Tiểu thuyết có 2 nhân vật chính là Quách Tĩnh, Hoàng Dung.

Câu chuyện kể về sự hình thành của đế quốc Mông Cổ, sự sụp đổ của nhà Kim, sự suy yếu trầm trọng của nhà Tống thông qua quá trình trưởng thành của nhân vật chính Quách Tĩnh cùng với Hoàng Dung. Truyện kết thúc khi Thành Cát Tư Hãn qua đời.

Thần điêu hiệp lữ

Tiểu thuyết có 2 nhân vật chính là Dương Quá, Tiểu Long Nữ.

Truyện diễn ra sau phần đầu khoảng 10 năm. Chủ đề chính của bộ truyện là mối tình trắc trở giữa Dương Quá và Tiểu Long Nữ diễn ra trong bối cảnh lịch sử, Mông Cổ đã cực kỳ lớn mạnh, bắt đầu tấn công xâm lược nhà Tống. Truyện kết thúc bằng chiến thắng của quân đội nhà Tống tại thành Tương Dương. Hầu như các nhân vật của phần 1 có mối liên hệ mật thiết về mối quan hệ họ hàng với phần này và tiếp tục diễn biến phức tạp hơn. Cả hai phần có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Nếu như không hiểu và không xem, độc giả khó có thể hình dung được tuyến nhân vật ở phần 2.
Ỷ thiên Đồ long ký

Tiểu thuyết có các nhân vật chính là Trương Vô Kỵ, Triệu Mẫn quận chúa, Chu Chỉ Nhược

Nếu hai phần đầu tiên có liên quan chặt chẽ đến nhau thì phần thứ ba này không liên quan lắm. Truyện diễn ra sau sự kiện trong Thần Điêu hiệp lữ khoảng 80 năm. Lúc này Mông Cổ đã diệt Tống, nhà Nguyên được thành lập, thống trị Trung Quốc. Những cuộc khởi nghĩa nổi lên liên miên. Thông qua quá trình tu luyện, trưởng thành của nhân vật chính Trương Vô Kỵ cùng câu chuyện tình của chàng với bốn cô gái Triệu Mẫn, Chu Chỉ Nhược, Tiểu Chiêu và Ân Ly, bối cảnh giang hồ và lịch sử được hoà quyện, miêu tả một cách khá rõ nét. Truyện kết thúc khi nhà Minh được thành lập.

Phần này gần như biệt lập về nhân vật, chỉ có sự xuất hiện một cách rất mờ nhạt của tuyến nhân vật và bối cảnh của cả hai phần đầu.
Xem thêm
Tham khảo

History of the Condor Trilogy adaptations Drunkensword 11/10/2013
Thành phố Salt Lake

|settlement_type=Thủ phủ tiểu bang|image_skyline=|imagesize=290px|image_flag=Flag of Salt Lake City (2020).svg|image_seal=Seal utah.png|nickname="The Crossroads of the West"|image_map=
| zoom = 9
| type = shape
| marker = city
| stroke-width = 2
| stroke-color = 0096FF
| fill = 0096FF
| id2 = Q23337
| type2 = shape-inverse
| stroke-width2 = 2
| stroke-color2 = 5F5F5F
| stroke-opacity2 = 0
| fill2 = 000000
| fill-opacity2 = 0
}}|map_caption=Interactive map of Salt Lake City|pushpin_map=UtahUSA|pushpin_relief=yes|coordinates=|subdivision_type=Quốc gia|subdivision_name= Hoa Kỳ|subdivision_type1=Tiểu bang|subdivision_type2=Hạt|subdivision_name1=|subdivision_name2=Salt Lake|named_for=Hồ Muối Lớn|established_title=Platted|established_date=|established_title2=Incorporated|government_type=Chính quyền thị trưởng-hội đồng|leader_title=Thị trưởng|leader_name=Erin Mendenhall (D)|total_type=City|unit_pref=Imperial|area_total_sq_mi=110.81|area_total_km2=286.99|area_land_sq_mi=110.34|area_land_km2=285.77|area_water_sq_mi=0.47|area_water_km2=1.22|elevation_ft=4265|elevation_m=1300|population_total=199723|population_as_of=2020|population_footnotes=|population_density_sq_mi=1797.52|population_est=215548|population_urban=1,178,533 (Hoa Kỳ: 41)|population_density_urban_km2=1,514.7|population_density_urban_sq_mi=3,923.0|population_metro=1,257,936 (Hoa Kỳ: 47)|population_rank=|population_blank1_title=Vùng thống kê kết hợp|population_blank1=2,746,164 (Hoa Kỳ: 22)|population_demonym=Người Salt Lake|demographics_type2=GDP|demographics2_footnotes=|demographics2_title1=Đô thị|demographics2_info1=135,409 tỷ đô la Mỹ (2022)|demographics2_title2=Vùng thống kê kết hợp|demographics2_info2=215,338 tỷ đô la Mỹ (2022)|postal_code_type=Mã bưu điện Hoa Kỳ|postal_code=
|frame_style = border:none; padding: 0;
|list_style = text-align:center;display:none
|84101–84128, 84130–84134, 84136, 84138–84139, 84141, 84143–84145, 84147–84148, 84150–84152, 84157–84158, 84165, 84170–84171, 84180, 84184, 84189–84190, 84199}}|area_code_type=Mã vùng|area_code=801, 385|timezone=Múi giờ miền núi|utc_offset=−7|utc_offset_DST=−6|pushpin_label=Thành phố Salt Lake|blank_name=Mã FIPS|blank_info=49-67000|blank1_name=GNIS feature ID|blank1_info=1454997|area_footnotes=|population_density_km2=701.84|elevation_footnotes=}}
Thành phố Salt Lake () là thủ phủ và thành phố lớn nhất của tiểu bang Utah, Hoa Kỳ. Dân số của thành phố là 178.097 vào năm 2005 theo thống kê của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Mới đầu có tên Great Salt Lake City theo Hồ Muối Lớn, thành phố được thành lập vào năm 1847 bởi một nhóm tín hữu Mặc Môn dẫn đầu là Brigham Young. Thành phố này chính là nơi đăng cai Thế vận hội mùa đông năm 2002.

Tham khảo
Detroit

.
|pushpin_map =USA
|pushpin_map_caption = Location tại Hoa Kỳ
|subdivision_type = Quốc gia
|subdivision_name = United States
|subdivision_type1 = State
|subdivision_name1 = Michigan
|subdivision_type2 = Quận
|subdivision_name2 = Wayne
|established_title = Thành lập
|established_date = 1701
|established_title2 = Incorporation
|established_date2 = 1806
|government_footnotes =

Tham khảo

Liên kết ngoài

Detroit Historical Museums & Society
Detroit Riverfront Conservancy
Sông Volkhov

Sông Volkhov (tiếng Nga: Волхов), còn được gọi là sông Olhava, là một con sông chảy qua tỉnh Novgorod và tỉnh Leningrad của Nga.

Địa lý
Sông Volkhov chảy từ hồ Ilmen về phía bắc tới hồ Ladoga, hồ lớn nhất tại châu Âu. Nó là sông nhánh lớn thứ hai của hồ Ladoga. Chiều dài của nó là 224&nbsp;km, và cao độ là khoảng 15–18 m. Toàn bộ chiều dài con sông là thuận tiện cho giao thông đường thủy. Diện tích lưu vực của con sông này, bao gồm cả lưu vực cho hồ Ilmen là khoảng 80.200&nbsp;km². Lưu lượng nước thay đổi khá cao theo mùa, phụ thuộc chủ yếu vào mực nước trong hồ Ilmen: từ 44 đến 2.900 m³/s, tính trung bình khoảng 580–593 m³/s. Người ta cũng thông báo rằng sông Volkhov trong một số trường hợp ngoại lệ còn đổi ngược hướng dòng chảy. Mực nước sông này được điều chỉnh bởi đập thủy điện Volkhov (đập thủy điện đầu tiên của chính quyền Xô viết trong khu vực này, được khánh thành ngày 19 tháng 12 năm 1926 trong khuôn khổ kế hoạch GOELRO) nằm cách cửa sông 25&nbsp;km. Ngoài mục đích phát điện, đập này còn tạo thuận lợi cho việc giao thông ở phần hạ lưu con sông này, mà trước đây đã gặp khó khăn các thác ghềnh.

Phần thượng lưu sông Volkhov được nối với sông Msta bằng kênh đào Siversov vòng qua hồ Ilmen. Phần hạ lưu được nối với các sông Neva, Syas và Svir bằng kênh đào Novoladozhsky vòng tránh hồ Ladoga.

Sông Volkhov bị đóng băng từ cuối tháng 11 và tan băng vào đầu tháng 4 năm sau.

Lịch sử

Thủ đô của nước Nga cổ đại là Staraya Ladoga và một trong các thành phố chính của nước Nga thời Trung cổ là Velikiy Novgorod đều nằm dọc theo bờ sông Volkhov. Trong giai đoạn thế kỷ 9-11, sông Volkhov là một phần quan trọng trong hành trình thương mại từ người Varyag tới người Hy Lạp nối liền biển Baltic và biển Đen. Mặc dù chiều dài tương đối nhỏ, nhưng sông Volkhov đã đóng một vai trò lớn trong lịch sử và kinh tế nước Nga thời kỳ đó. Hình ảnh tượng trưng cho sông Volkhov đã xuất hiện trong số các đài kỷ niệm tượng trưng cho bốn con sông chính (Volga, Dnepr, Neva và Volkhov) của nước Nga trên các cột bằng đá granit đỏ trong quần thể kiến trúc của nhà chứng khoán St. Peterburg xây dựng đầu thế kỷ 19.

Các thành thị dọc sông

Velikiy Novgorod (), gần đầu nguồn
Kirishi ()
Volkhov ()
Novaya Ladoga (), gần của sông

Các sông nhánh chính

Vishera (hữu ngạn), nối với nhánh sông Maly Volkhovets
Kerest (tả ngạn)
Oskuya (hữu ngạn)
Pchezhva (hữu ngạn)
Tigoda (tả ngạn)
Chyornaya (hữu ngạn)
Vloya (tả ngạn)
Olomna (tả ngạn)

Tham khảo
Danh sách thành phố tiểu bang Colorado

Danh sách các thành phố Tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ:
Arvada, Colorado
Aspen, Colorado
Aurora, Colorado
Avon, Colorado
Bayfield, Colorado
Basalt, Colorado
Berthoud, Colorado
Black Hawk, Colorado
Boulder, Colorado
Breckenridge, Colorado
Brighton, Colorado
Broomfield, Colorado
Brush, Colorado
Burlington, Colorado
Castle Rock, Colorado
Cedaredge, Colorado
Centennial, Colorado
Cherry Hills Village, Colorado
Colorado Springs, Colorado
Commerce City, Colorado
Cortez, Colorado
Craig, Colorado
Creede, Colorado
Cripple Creek, Colorado
Delta, Colorado
Denver, Colorado
Dillon, Colorado
Durango, Colorado
Eagle, Colorado
Eaton, Colorado
Edgewater, Colorado
Englewood, Colorado
Erie, Colorado
Estes Park, Colorado
Evans, Colorado
Federal Heights, Colorado
Firestone, Colorado
Frederick, Colorado
Fort Collins, Colorado
Fort Lupton, Colorado
Fort Morgan, Colorado
Fountain, Colorado
Frisco, Colorado
Fruita, Colorado
Georgetown, Colorado
Glendale, Colorado
Glenwood Springs, Colorado
Golden, Colorado
Grand Junction, Colorado
Greeley, Colorado
Greenwood Village, Colorado
Gunnison, Colorado
Gypsum, Colorado
Idaho Springs, Colorado
Ignacio, Colorado
Johnstown, Colorado
La Junta, Colorado
Lafayette, Colorado
Lakewood, Colorado
Lamar, Colorado
Larkspur, Colorado
Limon, Colorado
Littleton, Colorado
Lone Tree, Colorado
Longmont, Colorado
Louisville, Colorado
Loveland, Colorado
Lyons, Colorado
Minturn, Colorado
Montrose, Colorado
Monument, Colorado
Morrison, Colorado
Nederland, Colorado
New Castle, Colorado
Northglenn, Colorado
Olathe, Colorado
Pagosa Springs, Colorado
Palmer Lake, Colorado
Parker, Colorado
Pueblo, Colorado
Rifle, Colorado
Sheridan, Colorado
Silt, Colorado
Silverthorne, Colorado
Silverton, Colorado
Town of Snowmass Village, Colorado
South Fork, Colorado
Steamboat Springs, Colorado
Sterling, Colorado
Stratton, Colorado
Superior, Colorado
Telluride, Colorado
Timnath, Colorado
Thornton, Colorado
Trinidad, Colorado
Vail, Colorado
Westminster, Colorado
Wheat Ridge, Colorado
Windsor, Colorado
Winter Park, Colorado
Woodland Park, Colorado

Tham khảo
Danh sách thành phố tiểu bang New Mexico

Danh sách các thành phố tại tiểu bang New Mexico, có dân số trên 3.000 người.


Địa điểm
Dân số
Quận

Albuquerque
448.607
Bernalillo

Las Cruces
74.267
Dona Ana


Santa Fe
62.203
Santa Fe


Rio Rancho
51.765
Sandoval


Roswell
45.293
Chaves


South Valley of Albuquerque
39.060
Bernalillo


Farmington
37.844
San Juan


Alamogordo
35.582
Otero


Clovis
32.667
Curry


Hobbs
28.657
Lea


Carlsbad
25.625
Eddy


Gallup
20.209
McKinley


Las Vegas
14.565
San Miguel


Deming
14.116
Luna


Sunland Park
13.309
Dona Ana


North Valley of Albuquerque
11.923
Bernalillo


Los Alamos
11.909
Los Alamos


Portales
11.131
Roosevelt


Artesia
10.692
Eddy


Silver City
10.545
Grant


Los Lunas
10.034
Valencia


Española
9.688
Rio Arriba


Lovington
9.471
Lea


Socorro
8.877
Socorro


Grants
8.806
Cibola


Shiprock
8.156
San Juan


Anthony
7.904
Dona Ana


Ruidoso
7.698
Lincoln


Corrales
7.334
Sandoval


Truth or Consequences
7.289
Sierra


Raton
7.282
Colfax


Belen
6.901
Valencia


Bernalillo
6.611
Sandoval


Bloomfield
6.417
San Juan


Aztec
6.378
San Juan


Zuni
6.367
McKinley


Kirtland
6.190
San Juan


Chaparral
6.117
Dona Ana


White Rock
6.045
Los Alamos


Tucumcari
5.989
Quay


Eldorado at Santa Fe
5.799
Santa Fe


El Cerro-Monterey Park
5.483
Valencia


Los Ranchos de Albuquerque
5.092
Bernalillo

Los Chaves
5.033
Valencia


Taos
4.700
Taos


Valencia
4.500
Valencia


Meadow Lake
4.491
Valencia


Rio Communities
4.213
Valencia


Bosque Farms
3.931
Valencia


Peralta
3.750
Valencia


Placitas
3.452
Sandoval


Lordsburg
3.379
Hidalgo


La Cienega
3.007
Santa Fe


Vado
3.003
Dona Ana

() (PART of unincorporated Bernailillo County that is NOT PART of Albuquerque, and NOT included in Albuquerque totals.)

Tham khảo

Liên kết ngoài
New Mexico Census Data @ Census.gov
Kiểu số thực

Kiểu số thực là một kiểu dữ liệu được sử dụng trong chương trình máy tính để biểu diễn xấp xỉ một số thực. Do các số thực đều không đếm được, nên với một lượng thông tin hữu hạn, máy tính không thể biểu diễn số thực một cách chính xác. Thường thì để biểu diễn một số thực, máy tính sẽ sử dụng một hữu tỷ xấp xỉ tương đương.

Số hữu tỷ

Kiểu dữ liệu tổng quát nhất để lưu trữ số hữu tỷ gồm có một tử số và một mẫu số dưới dạng nguyên. Xem kiểu số nguyên.

Số thực dấu phẩy tĩnh

Kiểu dữ liệu "số thực dấu phẩy tĩnh" giả thiết tồn tại một mẫu số cho trước cho mọi số. Mẫu số ở đây thường là một lũy thừa của hai. Ví dụ: trong một hệ thống có mẫu số là 65.536 (216), số thập lục phân 0x12345678 biểu diễn 0x12345678/65536, 305419896/65536, 4660 + 22136/65536, hoặc khoảng 4660,33777. Xem Số thực dấu phẩy tĩnh.

Số thực dấu phẩy động

Kiểu "số thục dấu phẩy động" là một kiểu kết hợp giữa tính linh hoạt của kiểu số hữu tỷ và tốc độ xử lý của số dấu phẩy tĩnh. Nó sử dụng một số bit trong kiểu dữ liệu để biểu diễn mẫu số dưới dạng một lũy thừa của hai. Xem Số thực dấu phẩy động và IEEE 754: chuẩn dấu phẩy động.

Tham khảo
Vợ nhặt

Vợ nhặt là một tác phẩm văn học của nhà văn Kim Lân viết về thời kỳ xảy ra nạn đói năm 1945 diễn ra tại Thái Bình. Được in trong tập Con chó xấu xí (truyện ngắn 1962), tiền thân của truyện là tiểu thuyết Xóm ngụ cư (1946) được viết ngay sau Cách mạng tháng Tám nhưng còn dang dở và bị mất bản thảo. Về sau (1954), tác giả đã dựa vào cốt truyện cũ để viết truyện ngắn này.

Một trích đoạn trong tác phẩm đã được xuất hiện trong đề thi môn ngữ văn của kì thi tốt nghiệp Trung học phổ thông tại Việt Nam năm 2023.

Xem thêm
Truyện ngắn Làng – Kim Lân

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế

|location =
|region_served = Toàn cầu
|membership =
|language = Tiếng Anh, Pháp
|leader_title = Tổng Thư ký
|leader_name = José Angel Gurría
|main_organ =
|parent_organization =
|affiliations =
|num_staff =
|num_volunteers =
|budget =
|website = Trang web chính thức OECD
|remarks =
}}

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (tiếng Anh: Organization for Economic Cooperation and Development; viết tắt: OECD) có mục đích là để tìm ra các chính sách phát triển kinh tế cùng phúc lợi của người dân.

Đây là một diễn đàn dành cho các thành viên, hiện là chính phủ của 38 nước kinh tế thị trường phát triển nhất thế giới cũng như 70 nước không phải là thành viên, cùng nhau bàn bạc, trao đổi kinh nghiệm để giải quyết các vấn đề kinh tế cũng như các vấn đề chung khác. Hiện OECD có 38 thành viên, hầu hết trong số đó là các quốc gia có thu nhập cao.

Trụ sở của tổ chức hiện nay cũng như tiền thân OEEC trước đó từ năm 1949 là ở Lâu đài La Muette ở Paris, Pháp.

Lịch sử phát triển

Tiền thân của OECD là Tổ chức Hợp tác Kinh tế châu Âu (OEEC) của 16 nước châu Âu nhằm khôi phục kinh tế và giám sát phân bổ viện trợ.
Năm 1950, Mỹ và Canada tham gia OEEC với tư cách quan sát viên.
Năm 1961, OEEC được chuyển thành OECD. 16 nước châu Âu trong OEEC cùng với Mỹ và Canada trở thành những thành viên sáng lập của OECD (tổng cộng 20 thành viên).
Trong những năm tiếp theo, OECD tiếp tục kết nạp một số quốc gia, bắt đầu từ Nhật Bản (1964), Phần Lan (1969), Úc (1971), New Zealand (1973), México (1994), Cộng hòa Séc (1995), Hungary, Ba Lan và Hàn Quốc (1996), Slovakia (2000), Chile, Slovenia, Israel và Estonia (2010), Latvia (2016), Litva, (2018), Colombia (2020) và mới nhất là Costa Rica (2021).

Thành viên

OECD hiện đang có 38 thành viên, trong đó:

Châu Âu: 27 thành viên



(1995)


(2010)
(1969)




(1996)



(1962)
(2016)
(2018)




(1996)


(2000)
(2010)







Châu Mỹ: 5 thành viên, 3 thành viên từ Bắc Mỹ và 2 từ Nam Mỹ



(2010)

(2020)

(1994)



Châu Á: 3 thành viên

(2010)

(1964)

(1996)

Châu Đại Dương: 2 thành viên

(1971)

(1973)

Các quốc gia được mời để trở thành thành viên
Ngày 16/5/2007, OECD đã đồng ý mời Chile, Estonia, Israel, Nga và Slovenia thảo luận để trở thành thành viên. Ngoại trừ Nga, các nước còn lại hiện đã là thành viên.
: Ngày 13/3/2014, OECD loan báo ở Paris là sẽ ngưng các đàm phán với Nga về việc nước này xin vào tổ chức theo như yêu cầu của 34 nước thành viên vì cuộc khủng hoảng Krym 2014.

Từ tháng 5/2013, OECD bắt đầu các cuộc thảo luận với , và .

Chú thích

Liên kết ngoài

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế
OECD's Trang web các thành viên
OECD Anti-Bribery Convention
Text of the OECD Guidelines for Multinational Enterprises
OECD page on OEEC
OECD's Factbook presenting comparative economic, environmental and social data from the world's largest economies
OECD Antispam Task Force Report presenting an eight pronged set of measures for countering spam
Giuđa Ítcariốt

vẽ cuối thế kỷ 19.]]
Giuđa Ítcariốt (Judas Iscariot, , Yehudah, , chết năm 30-33 Công Nguyên) theo Tân Ước, là một trong mười hai tông đồ đầu tiên của chúa Giêsu, và con trai của Simon. Trong nhóm mười hai, ông được biết như là người giữ "túi tiền" (), nhưng ông nổi tiếng đến với vai trò phản bội Chúa Giêsu và nộp ông cho các chức sắc Do Thái. Tên của ông thường được sử dụng đồng nghĩa với sự phản bội hay phản quốc. Đôi khi người ta nhầm lẫn với Jude Thaddeus.

Mặc dù có các câu chuyện khác nhau về cái chết của Judas, phiên bản truyền thống cho là đã treo cổ tự tử sau sự phản bội. Vị trí của ông trong số Mười Hai Tông Đồ sau đó đã được thay thế bởi Matthias.

Mặc dù vai trò nổi tiếng của ông trong câu chuyện Phúc Âm, Judas vẫn là nhân vật gây tranh cãi trong lịch sử Kitô giáo. Sự phản bội của Judas được xem là sự kiện mấu chốt dẫn đến Chúa Giêsu bị đóng đinh và sự phục sinh của Chúa, theo đó, theo thần học Kitô giáo truyền thống, mang lại sự cứu rỗi cho nhân loại. Một số bản văn ngộ giáo – bị Giáo hội bác bỏ và coi là dị giáo – ca ngợi Judas vì vai trò của ông trong việc xúc tác cho sự cứu rỗi nhân loại, và xem Judas là nhân vật nổi trội nhất trong các tông đồ.

Kinh Thánh
.|250px]]
Giuđa được nhắc đến trong Phúc âm Nhất Lãm, Phúc âm John và ở đoạn đầu của Công vụ Tông Đồ.

Chứng cớ nói rằng các thầy tư tế đang tìm cách âm thầm bắt giữ Giêsu. Họ quyết định không làm công khai vì sợ dân chúng bạo động; thay vào đó, họ chọn bắt Giêsu vào ban đêm. Trong Phúc âm Luke, Satan nhập vào Giuđa lúc này.

Theo Phúc âm John, Giuđa là người giữ túi tiền của các môn đệ khác và phản bội Giêsu để lấy "30 đồng bạc", chỉ điểm Giêsu bằng một nụ hôn—"Nụ hôn của Giuđa"— để binh lính mang Giêsu tới nhà Thượng tế Caiaphas, người sau đó đã giao Giêsu cho Pontius Pilatus.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Điêu khắc đá Chăm Pa

, An Nhơn, Bình Định]]

Điêu khắc đá Chămpa là một loại hình điêu khắc của nghệ thuật Chămpa. Các tác phẩm điêu khắc này thường được gắn liền với các công trình kiến trúc cổ Việt Nam, tạo thành một tổng thể nghệ thuật hoàn chỉnh. Các hiện vật điêu khắc đá Chămpa quý hiếm hiện được lưu giữ tại nhiều bảo tàng ở Việt Nam và các quốc gia khác trên thế giới. Điêu khắc đá Chămpa có hai loại hình chính là phù điêu và tượng có chủ đề về thần voi, sư tử, chim thần Garuda, vũ nữ Apxara, thần Visnu, thần Siva...Các loại hình này thường được nhìn thấy trang trí ở thân hoặc chân tháp Chàm.
Thần Indra
Thường được thể hiện ở tư thế ngồi ở 2 chân xếp bằng trên một cái bệ, tay cầm một vật (có thể là lưỡi tầm sét), có một con voi đang phủ phục, là vật cưỡi của thần.

Bò Nandin
Là vật cưỡi của thần Shiva, thường được thể hiện dưới dạng tượng tròn và ở tư thế nằm. Theo Ấn Độ giáo thì bò Nandin tượng trưng cho phần dương tính của Shiva, thể hiện tính dục, sự sung mãn của Shiva. Đồng thời,còn tượng trưng cho nền nông nghiệp.

Chim thần Garuda
Là vật cưỡi của thần Visnu, có trang trí hoa văn cầu kỳ. Là kẻ thù không đội trời chung với rắn Naga. Tương truyền, tổ tiên của Garuda bi rắn Naga cắn chết. Vì thế Garuda thường ăn Naga. Do đó trong các phù điêu điêu khắc thường có hình Garuda đang nuốt Naga, chân quặp hoặc dẫm lên Naga.

Sư tử
Hầu hết đều được thể hiện là sư tử đực, và ở tư thế đứng hai chân. Hình tượng sư tử phổ biến trong điêu khắc đá Chămpa, nhưng tập trung nhiều ở trong cách Trà Kiệu (do Trà Kiệu là kinh đô đầu tiên của Chămpa được xây dựng với tên gọi là Sinhapura-thành phố sư tử).

Thần Siva
Ân Độ giáo ở Chămpa thuộc phái Siva, thường được thể hiện dưới dạng Linga để tôn thờ. Những hình tượng Siva thường được thể hiện ở dạng người (hay nhân hóa)...

Image:Cham Naga.png
Image:Ganesha.jpg

Image:Thần Siva 1.jpg
Image:Cham Uma angel.png

Xem thêm
Tháp Chàm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bảo tàng LSVN [[Thành phố Hồ Chí Minh] với sưu tập hiện vật Chămpa]
Di tích Chămpa
Bộ Quắn hoa

Proteales là một danh pháp thực vật của một bộ thực vật có hoa. Bộ này được gần như tất cả các nhà phân loại học công nhận. Tên gọi trong tiếng Việt của nó là Bộ Quắn hoa. Tên gọi quắn hoa chỉ mới xuất hiện trong thời gian không lâu do các loài quắn hoa mới được du nhập vào Việt Nam trong thời gian gần đây.
Các họ
Hệ thống APG II năm 2003 công nhận bộ này và đặt nó trong nhánh eudicot = Thực vật hai lá mầm thật sự, với giới hạn định nghĩa như sau:
Bộ Proteales
: Họ Sen (Nelumbonaceae)
: Họ Quắn hoa (Proteaceae)
: Họ Chò nước (Platanaceae), có thể được tách ra tùy ý từ họ Quắn hoa.
Hệ thống APG IV năm 2016 đã thêm họ Sabiaceae vào bộ này.

Các thành viên được biết đến nhiều nhất của bộ Proteales là các loài quắn hoa protea (chi Protea) ở Nam Phi, quắn hoa banksia (chi Banksia) và mắc ca (chi Macadamia) ở Úc, tiêu huyền (Platanus orientalis), các loài chò nước (Platanus spp.) và các loài sen trắng hay sen hồng. Nguồn gốc của các loài trong bộ này là rất cổ, với chứng cứ về sự đa dạng hóa vào giữa kỷ Phấn Trắng, khoảng trên 100 triệu năm trước. Một điều đáng chú ý là sự phân bổ của các họ hiện nay, với họ Proteaceae (quắn hoa) chủ yếu ở Nam bán cầu trong khi các họ Platanaceae (chò nước, tiêu huyền) và Nelumbonaceae (sen) ở Bắc bán cầu.

Các hệ thống phân loại khác
Cronquist
Hệ thống Cronquist năm 1981 công nhận bộ này và đặt nó trong phân lớp Rosidae thuộc lớp Magnoliopsida [=thực vật hai lá mầm]. Nó sử dụng định nghĩa sau:
Bộ Proteales
: Họ Elaeagnaceae (nhót)
: Họ Proteaceae
Dahlgren & Thorne
Hệ thống Dahlgren và hệ thống Thorne (1992) công nhận bộ này và đặt nó trong siêu bộ Proteanae thuộc phân lớp Magnoliidae [=thực vật hai lá mầm]. Các hệ thống này dùng định nghĩa sau:
Bộ Proteales
: Họ Proteaceae
Engler
Hệ thống Engler, trong phiên bản cập nhật năm 1964, cũng công nhận bộ này và đặt nó trong phân lớp Archychlamydeae của lớp Dicotyledoneae. Nó dùng định nghĩa sau:
Bộ Proteales
: Họ Proteaceae
Wettstein
Hệ thống Wettstein, sửa đổi lần cuối năm 1935, cũng công nhận bộ này và đặt nó trong nhóm Monochlamideae thuộc phân lớp Choripetalae của lớp Dicotyledones. Nó sử dụng định nghĩa sau:
Bộ Proteales
: Họ Proteaceae

Chú thích

Tham khảo
Kiều Công Tiễn

Kiều Công Tiễn ( hoặc ; ? - 938) là người Phong Châu (Phú Thọ, Việt Nam), là Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ (một chức quan đời nhà Đường) cuối cùng cai trị lãnh thổ Việt Nam trong thời kỳ Tự chủ từ năm 937 đến năm 938. Hậu duệ của ông sau này trở thành 2 trong số 12 sứ quân ở khu vực Phong Châu là Kiều Công Hãn và Kiều Thuận.

Theo họ Dương
Kiều Công Tiễn vốn là hào trưởng Phong Châu (Phú Thọ) từ thời họ Khúc tự chủ. Khi vua Nam Hán xâm chiếm Tĩnh Hải quân (tên gọi Việt Nam lúc đó), bắt Khúc Thừa Mỹ, tướng cũ của họ Khúc là Dương Đình Nghệ tập hợp lực lượng ở Ái châu để chống Hán.

Kiều Công Tiễn đến theo Dương Đình Nghệ và được Dương Đình Nghệ dùng làm gia tướng. Một số tài liệu nói rằng Dương Đình Nghệ nhận tất cả 3.000 tráng sĩ đến đầu quân làm "con nuôi" (nghĩa tử) và Kiều Công Tiễn cũng ở trong số đó.

Năm 931, Kiều Công Tiễn theo Dương Đình Nghệ tiến quân ra Bắc đánh đuổi quân Nam Hán về nước. Dương Đình Nghệ tự xưng là Tiết độ sứ, Tiễn được sai giữ Phong Châu.

Phản họ Dương
Năm 937, Kiều Công Tiễn giết chết Dương Đình Nghệ, nắm lấy quyền bính, tự xưng là Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ. Theo các thần phả, ngay trong hàng ngũ họ Kiều đã có chia rẽ. Con Kiều Công Tiễn là Kiều Công Chuẩn và cháu nội là Kiều Công Hãn không theo Tiễn. Kiều Công Chuẩn mang con nhỏ là Kiều Công Đĩnh về Phong Châu, Kiều Công Hãn mang quân vào Ái châu theo Ngô Quyền. Chỉ có một người con khác của Kiều Công Chuẩn là Kiều Thuận theo giúp ông nội.

Sát hại
Một số tướng cũ của Dương Đình Nghệ mà tiêu biểu là Ngô Quyền - con rể Dương Đình Nghệ - quyết tâm tiêu diệt Kiều Công Tiễn. Ngô Quyền đang trấn thủ Ái châu, tập hợp lực lượng ở đó và phát lời kêu gọi mọi người chống Công Tiễn. Các hào trưởng, hào kiệt nhiều nơi như Dương Tam Kha, Đinh Công Trứ, Kiều Công Hãn, Đỗ Cảnh Thạc... về theo. Công Tiễn bị cô lập, sợ hãi cầu cứu vua Nam Hán, Nam Hán Cao Tổ lập tức phái con trai là Lưu Hoằng Tháo đem binh sang Tĩnh Hải quân.

Tháng 4 năm 938, Ngô Quyền mang quân ra Bắc. Theo thần phả thì đạo quân tiên phong do Dương Tam Kha và con trưởng Ngô Quyền là Ngô Xương Ngập chỉ huy. Đạo quân này nhanh chóng hạ thành Đại La, giết chết Kiều Công Tiễn, khi đó quân Hán chưa kịp đến cứu giúp Tiễn, Công Tiễn xưng Tiết độ sứ chưa đầy 1 năm.

Khi quân Nam Hán kéo đến nơi, Ngô Quyền theo kế của Kiều Công Hãn bày sẵn trận địa cọc trên sông Bạch Đằng chờ đợi và đánh bại giết chết Lưu Hoằng Tháo, đó là trận Bạch Đằng đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, qua đó đã chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc.

Theo thần phả, người cháu nội duy nhất ủng hộ ông là Kiều Thuận thoát chết khi thành Đại La bị hạ, bỏ trốn về ẩn náu ở Hồi Hồ (Phú Thọ). Ngô Quyền nể tình anh Kiều Thuận là Kiều Công Hãn có công theo giúp nên không hỏi tới. Sau này khi nhà Ngô suy yếu, Kiều Thuận lại nổi dậy trở thành một sứ quân trong loạn 12 sứ quân và bị Đinh Bộ Lĩnh dẹp tan.

Tham khảo

Đại Việt Sử ký Toàn thư.
Nhà Đinh dẹp loạn và giữ nước - Nguyễn Danh Phiệt, Nhà Xuất bản Đại học và Trung học chuyên nghiệp, 1991.
Các nhân vật lịch sử Việt Nam thế kỷ X.

Xem thêm
Thời kỳ tự chủ Việt Nam
Dương Đình Nghệ
Ngô Quyền
Đinh Tiên Hoàng
Kiều Công Hãn
Kiều Thuận
Kiều Công Chuẩn
Loạn 12 sứ quân
Liên kết ngoài
Thể loại:Los Angeles

Los Angeles (viết tắt LA, phát âm như Lốtx An-giơ-létx, còn được gọi tắt là Los bởi những người Việt ở những vùng lân cận) là thành phố lớn nhất tiểu bang California và lớn thứ nhì tại Hoa Kỳ, thuộc về Quận Los Angeles. Theo Thống kê dân số năm 2000, thành phố này có 3.694.820 người. Những vùng lân cận thành phố này, còn được gọi là Nam California, gồm có Quận Los Angeles, Quận San Bernardino, Quận Cam, Quận Riverside, và Quận Ventura, là một trong những nơi đông dân nhất Hoa Kỳ với 16 triệu người.
Sông Ông Đốc

Sông Ông Đốc hay Sông Đốc là một con sông tại tỉnh Cà Mau, Việt Nam. Sông dài 58&nbsp;km, bắt nguồn từ ngã ba sông Cái Tàu – Sông Trẹm chảy về hướng Tây ngang qua nhiều làng xóm đã được định cư lâu đời: Xóm Sở, Cán Dù, Nổng Kè, Ông Tự, Tham Trơi,... và đổ ra cửa Ông Đốc ở phía Vịnh Thái Lan. Hai bên hữu ngạn và tả ngạn có nhiều sông rạch nhỏ: rạch Cái Tàu, Rạch Giếng, Rạch Cui, Rạch Ráng, Rạch Vọp,...

Địa danh sông Ông Đốc
Theo nhiều tài liệu lịch sử ghi lại, vào thế kỷ thứ 18, sông Ông Đốc có tên gọi là Khoa Giang. Sau sự kiện năm Quý Mão (1783), khi bị hùng binh Tây Sơn Nguyễn Huệ truy đuổi, Nguyễn Ánh cùng gia tộc chạy về vùng đất phương Nam đến cửa Khoa Giang, nhờ có tướng Đốc Huỳnh liều mình cứu cho Nguyễn Ánh thoát chết. Sau đó, sông Khoa Giang được đổi tên sông Ông Đốc cho đến bây giờ. Về sau, nhiều người đọc trại thành Sông Đốc và đó cũng là tên gọi của thị trấn miền quê biển này.

Dòng sông này trước kia còn có tên là Khoa Giang, nơi đây đã chứng kiến biết bao sự kiện lịch sử của vùng đất Cà Mau từ thời kỳ đầu khai phá đến hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của nhân dân ta. Tên gọi sông Ông Đốc xuất phát từ truyền thuyết, trong thời gian bị quân Tân Sơn truy đuổi, Nguyễn Ánh cùng đoàn tùy tùng chạy về phương Nam, đã đến nhiều nơi trên đất Cà Mau. Một hôm chạy trốn vào xóm Cái Tàu (nay thuộc xã Khánh An), rồi dự định theo con sông này để ra hòn Thổ Chu (nằm ngoài Vịnh Thái Lan) sang nước Xiêm La xin cầu viện. Không ngờ, đoàn thuyền vừa đi khỏi vàm Rạch Cui một quãng thì quân Tây Sơn đuổi tới.

Chú thích

Tham khảo
Động Phong Nha

}}

Động Phong Nha là một hang động trong Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận, thuộc xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, cách thành phố Đồng Hới về phía Tây Bắc khoảng 45 km. Độ dài 7.729 mét và có 14 hang động, cũng như một con sông ngầm dài 13.969 mét. Trong khi các nhà khoa học đã khảo sát 44,5&nbsp;km các lối đi, khách du lịch chỉ được phép khám phá 1500 mét đầu tiên.

Khí hậu
Khí hậu tại Động Phong Nha mát mẻ và dễ chịu, đôi khi có mưa lớn.

Địa hình
Động Phong Nha, nơi đặt tên cho toàn bộ hệ thống và công viên, nổi tiếng với các khối đá được đặt tên như "Sư tử", "Động Tiên", "Triều đình" và "Phật". Động Phong Nha dài 7729 mét, nhưng khách du lịch chỉ có thể đi sâu vào khoảng cách 1500 mét và có một số hang động hoặc phòng, bao gồm cả Hang Bi Ký.

Hệ thống hang động có các lối đi ngầm và hang động sông chứa đầy nhũ đá và măng đá. Các măng đá từng đứng ở lối vào hang động dường như đã truyền cảm hứng cho tên gọi của hang: Phong Nha có nghĩa là "Gió và Răng".

Sau khi chảy khoảng 19&nbsp;km dưới lòng đất, Sông Son xuất hiện từ cửa hang này, chảy qua một khu vực rộng lớn của những ngọn núi đá vôi xung quanh Phong Nha.

Phong Nha đã được bình chọn là một trong những hang động tuyệt vời nhất thế giới vì một số lý do: vì có dòng sông ngầm dài nhất, vì hồ ngầm đẹp nhất, vì lối vào cao nhất và rộng nhất, vì hang động khô đẹp nhất và rộng nhất, vì bãi cát và rạn san hô đẹp nhất, cũng như vì những nhũ đá, măng đá ngoạn mục nhất và hang động nước dài nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bản đồ hang động . Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng . Cục Di sản văn hóa.
Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng . Cục Di sản văn hóa.
Lịch sử xây dựng hồ sơ di sản thiên nhiên thế giới. Trung tâm Thông tin, Lưu trữ và Tạp chí địa chất.
Men tim

Men tim (tiếng Anh: cardiac enzymes) là các chất men đặc biệt trong cơ tim.

Khi một số cơ tim bị hủy, chất men tiết vào máu, sự tăng nồng độ giúp chẩn đoán bệnh nhồi máu cơ tim.

Trong thập kỷ trước 1990 chất creatine kinase (CK) và MB isoenzyme (CKMB) và aspartate aminotransferase (AST) được dùng nhưng vì các chất này cũng có trong các bộ phận trong cơ thể khác (như cơ vân thường, gan v.v...), xét nghiệm bằng các chất này không được chính xác.

Hiện nay troponin (loại T hay I) là phương pháp xét nghiệm tốt nhất để chẩn đoán bệnh nhồi máu cơ tim.

Troponin thường có nồng độ rất thấp, không thấy được trong máu, nhưng sẽ tăng lên trong trường hợp cơ tim bị hủy.

Troponin tăng lên ở 20% bệnh nhân 4-6 tiếng sau khi bị nhồi máu cơ tim, 95% sau 12 tiếng. Nồng độ troponin giữ độ cao trong vòng 1 tuần sau khi bệnh bắt đầu.

Trường hợp đau thắt ngực mà cơ tim chưa bị hủy, troponin sẽ không tăng lên.

Tham khảo
Anthracen

Anthracen (anthracene) là một hyđrocacbon thơm đa vòng gồm 3 vòng benzen được điều chế từ than đá. Anthracen thường được dùng để sản xuất thuốc nhộm alizarin đỏ. Ngoài ra, nó còn được dùng trong việc bảo quản gỗ, làm thuốc trừ sâu và chất phủ.

Anthracen là hợp chất không màu, nhưng dưới ánh sáng cực tím, nó lại phát ánh sáng huỳnh quang màu xanh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
IARC Monograph "Anthracen. "
National Pollutant Inventory - Polycyclic Aromatic Hydrocarbon Fact Sheet
NIST Chemistry WebBook Anthracene
Hexan

Hexan (hexane) là một hydrocarbon nhóm alkan có công thức CH3(CH2)4CH3. Chữ "hex" nghĩa là có 6 nguyên tử carbon trong công thức cấu tạo, còn chữ "an" cho biết các carbon này liên kết với nhau bằng liên kết đơn.

Tính chất và ứng dụng

Tan trong ethanol, ether, aceton; không tan trong nước. Có trong dầu mỏ. Dùng làm dung môi; để pha loãng sơn; làm môi trường phản ứng polymer hoá. Khi reforming, có thể chuyển thành benzen. Là một thành phần không mong muốn của xăng vì có chỉ số octan thấp.

Đồng phân
Hexan có tất cả năm đồng phân
Hexan mạch thẳng
2-methylpentan
3-methylpentan
2,2-dimethylbutan
2,3-dimethylbutan

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hướng dẫn về an toàn đối với n-hexane
Hướng dẫn về an toàn đối với 2-methylpentane
Hướng dẫn an toàn
National Pollutant Inventory - n-hexane fact sheet
Hướng dẫn an toàn
Hướng dẫn an toàn của NIOSH đối với n-hexane
Hướng dẫn an toàn của NIOSH đối với các đồng phân của hexan
Dữ liệu hóa thực vật
Họ An tức hương

Họ An tức hương (danh pháp khoa học: Styracaceae Dumort., 1829). Theo hệ thống phân loại cũ, họ này thuộc bộ An tức hương(Styracales), nằm trong liên bộ Anh thảo (Primulanea), phân lớp Sổ (Dilleniidae). Trong phân loại của APG II, người ta không còn dùng bộ Styracales, liên bộ Primulanea (anh thảo), phân lớp Dilleniidae (sổ) mà đưa họ này vào bộ Ericales (bộ Thạch nam).

Đặc điểm chung
Họ gồm những cây gỗ nhỡ, thường rụng lá vào mùa khô. Thân đôi khi có nhựa thơm. Lá mọc cách không có lá kèm. Cành và lá non thường phủ lông hình sao. Hoa đều, lưỡng tính, mẫu 4 hoặc 5. Hoa tự chùm - viên chùy hay một số hoa tập trung ở nách lá. Đài hình chuông xẻ thành 4-5 thùy. Tràng hoa hợp gốc thường có màu trắng. Số lượng nhị thường gấp đôi số cánh tràng, chỉ nhị hợp gốc. Bầu trên (bầu thượng) phía trên bầu thường hợp thành một ô, phía dưới bầu phân thành 3-5 ô. Quả nang mang đài sống lâu. Hạt thường có cánh.

Phân bố
Trên thế giới gồm 12 chi, phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới châu Á và châu Mỹ.

Ở Việt nam
Việt Nam có 3 chi:

Chi Bồ đề (Styrax): Ở Việt Nam, chi này gồm các loài sau:
Styrax agrestis: Bồ đề xanh
Styrax annamensis: Bồ đề trung bộ
Styrax argentifolia: Bồ đề lá bạc
Styrax serrulata: Bồ đề lá răng cưa
Styrax suberifolium: Bồ đề vỏ đỏ
Styrax tonkinensis: Bồ đề

Chi Lá dương (Alniphyllum):
Alniphyllum eberhardtii: Lá dương sa pa, lá dương đỏ
Alniphyllum fortunei: Bồ đề xanh lá nhẵn, bồ đề cánh
Alniphyllum pterospermum: Lá dương hạt cánh

Chi Đua đũa (Rehderodendron):
Rehderodendron indochinense: Đua đũa Đông dương
Rehderodendron kweichowense: Đua đũa Quý châu
Rehderodendron macrocarpum: Đua đũa quả to, dân

Tham khảo
Rừng ngập nước

]]
Rừng ngập nước là quần hệ phụ của rừng mưa nhiệt đới hình thành trên các điều kiện lập ngập nước hàng ngày hoặc từng chu kỳ: đầm lầy, cửa sông, ven biển.

Rừng ngập nước thường có một tầng, đôi thì có thêm tầng cây bụi, cây cỏ quyết và có thể xuất hiện dây leo, cây ký sinh thuộc nhóm thực vật ngoại tầng. Cây rừng có khả năng thích nghi bằng các hệ rễ đặc biệt như: rễ chống, rễ cà kheo, rễ đầu gối. Lá cây rừng ngập nước thường mọng nước, dày. Hạt cây thường này mầm trên cây trước khi rơi rụng.

Tổ thành loài thực vật của rừng ngập nước khá đơn giản, có khoảng 10 đến 12 họ thực vật có phân bổ tại rừng ngập nước. Ở mội địa lý và khí hậu khác nhau thì tổ thành rừng ngập nước sẽ khác nhau. Rừng ngập nước cũng có xu hướng hình thành tự nhiên các quần hợp, ưu hợp riêng biệt và biến đổi theo diễn thế sinh thái.

Phân loại
Rừng ngập nước có các kiểu phụ phân chia khác nhau.
Theo chế độ nước ngập: Rừng ngập nước theo thời kỳ và rừng ngập nước hàng năm.
Theo tính chất của nước:
: Rừng ngập nước mặn: Là loại hình rừng phát triển trên điều kiện đất ngập nước biển, đất mặn, tập trung chủ yếu ven biển, cửa sông. Rừng ngập mặn là loại rừng chuyển tiếp giữa hệ sinh thái rừng triều nhiệt đới với đất liền ở trong vùng còn chịu ảnh hưởng của thủy triều. Tổ thành loài chủ yếu là các cây thuộc họ Đước, họ Bần. xem thêm bài viết Rừng ngập mặn.
: Rừng ngập nước ngọt: Rừng đầm lầy, vùng ven sông, rừng lòng hồ thủy điện.
: Rừng ngập nước lợ: Phân bố chủ yếu ở của sông lớn, gồm các quần hệ thực vật ưa nước lợ.

Xem thêm
Rừng Tràm
Vườn quốc gia U Minh Hạ
Rừng mưa Amazon
Rừng Sác

Tham khảo
Dr.Rin ni Kiitemite!

SCTV (Indonesia), CCTV
| first = Ngày 05 tháng 4 năm 2001
| last = Ngày 25 tháng 2 năm 2002
| episodes = 51
| episode_list =
}}

Dr.Rin ni Kiitemite! (Dr.リンにきいてみて!, Ask Dr. Rin!) là một bộ manga 8 tập của Arai Kiyoko nói về một cô bé tên là Meilin Kanzaki người được phú cho sức mạnh phong thủy cho phép cô đọc được vận may của con người và đưa ra những lời khuyên để nhận may mắn. Cô làm việc này trên một website với biệt danh "Dr. Rin." Cô yêu người bạn của mình là Asuka Yuuki, một ngôi sao trong đội bóng đá của trường. Mặc dù vậy, cô luôn gây bực mình cho cậu bởi lời khuyên phong thủy của cô khi cậu không tin vào bất cứ thứ gì như thế. Rất nhiều biến cố đã xảy ra với cặp đôi này. Những thế lực bóng tối dần dần xuất hiện. Sau những lần đương đầu với những thế lực ma quỷ, cô lại gặp những người bạn mới, điển hình là Takashi Tokiwa, Banri Shijou, Edy. Và cuối cùng, Merin và Asuka đều nhận ra rằng họ được sinh ra là để cho nhau.

Ask Dr. Rin! được đăng tại Ciao và sau đó được sửa lại cho phù hợp thành 51 tập anime bởi Nippon Animation, đạo diễn Shin Misawa và phát sóng trên TV Tokyo từ 5 tháng 4 năm 2001 đến 25 tháng 2 năm 2002.

Sơ lược
Kanzaki Meirin, một nữ sinh trung học, sở hữu một sức mạnh phong thủy có thể xua đuổi tà ác bất cứ khi nào nó xuất hiện. Cô là có thực, nhà phong thủy Dr. Rin. Cô yêu người bạn thân nhất của mình, một thành viên của đội bóng đá, Yuuki Asuka. Mặc dù vậy, Yuuki không thích phong thủy và những điều mê tín.Trong thời gian đó, Meirin đã biết mình là hiện thân của Miko áng sáng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam

|extinction =
|type =
|status =
|purpose =
|headquarters = số 216 đường Trần Quang Khải, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm
|location = Hà Nội
|coords =
|region_served =
|membership =
|language =
|leader_title = Chủ tịch
|leader_name = Trần Đức Cường
|main_organ =
|parent_organization = Liên hiệp KH&KT VN
|affiliations =
|num_staff =
|num_volunteers =
|budget =
|website = hoisuhoc.vn
|remarks =
}}
Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam (gọi tắt là Hội Sử học) là tổ chức xã hội nghề nghiệp của những công dân Việt Nam hoạt động nghiên cứu và giảng dạy trong các ngành khoa học lịch sử và những ngành có liên quan mật thiết.

Hội được thành lập vào ngày 26/2/1966 và tái lập vào năm 1988 với Chủ tịch Danh dự là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Hội Sử học là hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

Lịch sử hình thành

Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam (Hội KHLSVN) ra đời với Đại hội thành lập ngày 26-2-1966 và Quyết định công nhận số 88-NV của Bộ Nội vụ do Bộ trưởng Ung Văn Khiêm ký ngày 31-3-1966. Đây là một trong những Hội khoa học đầu tiên ở Việt Nam.

Người sáng lập Hội là Giáo sư Viện sĩ Trần Huy Liệu, cố Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam. Sau khi ông từ trần năm 1969, Giáo sư Viện sĩ Nguyễn Khánh Toàn và Giáo sư Viện sĩ Phạm Huy Thông đã cố gắng duy trì tổ chức của Hội, đại diện cho giới sử học Việt Nam trong các họat động đối nội và đối ngoại. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II tổ chức tại Hà Nội vào tháng 9 năm 1988 là mốc mở đầu cho việc mở rộng tổ chức và hoạt động của Hội trên phạm vi toàn quốc.

Từ năm 1988, các Đại hội đã nhất trí tôn vinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp, GSVS. Nguyễn Khánh Toàn (1905-1993), GS. NGND Trần Văn Giàu làm Chủ tịch danh dự của Hội.

Các đời Chủ tịch của Hội

Phan Huy Lê (1990 - 2015)

Trần Đức Cường (2015 - nay).

Danh sách Ban lãnh đạo
Khóa VII (2015 - 2020)
Chủ tịch: PGS. TS Trần Đức Cường
Chủ tịch danh dự: Giáo sư. NGND Phan Huy Lê
Phó Chủ tịch:
Ông Dương Trung Quốc (kiêm Tổng Thư ký)
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Xuân Biên
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mai Hùng
Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Vũ Minh Giang
GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc
PGS.TS Đỗ Bang

Tham khảo

Xem thêm
Viện Sử học (Việt Nam)

Liên kết ngoài
Điều lệ và Ban Chấp hành
Web của Hội sử học
Thông tin trên trang web Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.
Website ISHA, International Students of History Association Hiệp hội Sinh viên Lịch sử Quốc tế
Danh sách thành phố theo dân số

Đây là danh sách 40 thành phố đông dân nhất trên thế giới được tính theo khái niệm về địa giới thành phố (city limits). Danh sách này xếp các đơn vị đô thị tự quản của thế giới theo dân số. Chú ý là dân số ở đây là dân số trong phạm vi địa giới của thành phố (thuộc thẩm quyền quản lý của vị thị trưởng thành phố hoặc chức vụ tương đương), không phải dân số của khu đô thị và cũng không phải là dân số của vùng đô thị. Có một ngoại lệ áp dụng đối với các thành phố của Trung Quốc, do tại quốc gia này địa giới hành chính của các thành phố rất rộng, nhưng phần lớn là khu vực nông thôn, nên thống kê dưới đây chỉ tính các khu vực "đô thị hóa" của từng thành phố cùng phần dân số tương ứng của các khu vực này. Ý nghĩa và vai trò của các đơn vị hành chính được dùng cho danh sách này (tạm gọi là địa giới thành phố hay trong tiếng Anh là city proper) thì không và không thể giống nhau hoàn toàn vì các hệ thống chính quyền địa phương khác nhau khắp thế giới. Các định nghĩa thống kê cho mỗi thành phố gồm có diện tích ước đoán và mật độ dân số.

Danh sách các thành phố lớn

Xem thêm
Danh sách các vùng đô thị xếp theo dân số
Danh sách các khu đô thị xếp theo dân số
Các thành phố lớn nhất thế giới (giải thích theo nhiều khía cạnh khác nhau)
Danh sách các thành phố xếp theo mật độ dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Các thành phố lớn nhất thế giới
Siêu đô thị
Pentan

Pentan (pentane), hay còn gọi là amyl hydrid hay skellysolve A là một hyđrocacbon thuộc nhóm alkan có công thức C5H12.

Pentan được sử dụng chủ yếu làm nhiên liệu và dung môi.

Cấu trúc phân tử

Cấu trúc phân tử Pentan dạng thẳng giống Butan nhưng có thêm một nhóm -CH2.

Đồng phân

Pentan có hai đồng phân là isopentan và neopentan

Các phản ứng

Pentan đốt cháy tạo thành CO2 và nước

:C5H12 + 8 O2 → 5 CO2 + 6 H2O
Khi lượng oxy thiếu, sản phẩm của phản ứng có thể còn là carbon, carbon monoxide (CO).

Giống như các hydrocarbon khác, Pentan phản ứng với Cl2
:C5H12 + Cl2 → C5H11Cl + HCl

Phản ứng phổ biến khác:
:CH3CH2CH2CH2CH3 + 5 O2 → C2H2(CO)2O + 5 H2O + CO2

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hướng dẫn về an toàn
Hướng dẫn an toàn của NIOSH
Molview from bluerhinos.co.uk Hình 3D của pentan
Hướng dẫn về an toàn