Cộng hòa Tự trị Krym

|Tên bản địa 2 = Автономная Республика Крым
|Tên bản địa 3 = Qırım Muhtar Cumhuriyeti
|Tên = Krym
|Lá cờ = Flag of Crimea.svg
|Huy hiệu = Emblem of Crimea.svg
|Bản đồ = Map of Ukraine political simple Oblast Krim.png
|Chú thích bản đồ = Krym (đỏ) phía nam Ukraina (trắng).
|Bản đồ 2 = LocationCrimea.PNG
|Chú thích bản đồ 2 = Vị trí của Krym (lục sẫm) trong Ukraina (lục nhạt) trên bản đồ châu Âu.
|Khẩu hiệu = Процветание в единстве(Nga)Protsvetanie v edinstve(chuyển tự)"Thịnh vượng trong thống nhất"
|Quốc ca = Нивы и горы твои волшебны, Родина(Nga)Nivy i gory tvoi volshebny, Rodina(chuyển tự)Những cánh đồng và đỉnh núi của Người thật diệu kỳ, Tổ quốc ơi
|Ngôn ngữ chính thức = Tiếng Nga
|regional_Ngôn ngữ = Tiếng Nga, tiếng Ukrania, tiếng Tatar Krym
|Nhóm dân tộc = 58,32% người Nga24,32% người Ukraina12,10% người Tatar Krym
|Năm nhóm dân tộc =
|Thủ đô = Simferopol
|Vĩ độ=44 |Vĩ độ phút=56 |Hướng vĩ độ=N |Kinh độ=34 |Kinh độ phút=6 |Hướng kinh độ=E
|Thành phố lớn nhất = Sevastopol
|Chính thể = Lãnh thổ tự trị thuộc Ukraina
|Chức vụ 2 = Thủ tướng Krym
|Chức vụ 3 = Chủ tịch Quốc hội
|Loại chủ quyền = Tự trị thời Đế quốc Nga / Liên Xô / Ukraina
|Sự kiện 1 = Thành lập
|Ngày 1 = 18 tháng 10 năm 1921
|Sự kiện 2 = Hủy bỏ
|Ngày 2 = 30 tháng 6 năm 1945
|Sự kiện 3 = Tái lập

|Sự kiện 4 = Giải thể
|Ngày 4 = 18 tháng 3 năm 2014
|Ngày 3 = 12 tháng 2 năm 1992
|Ngày gia nhập EU =
|Đứng hàng diện tích = 148
|Độ lớn diện tích =
|Diện tích km2 = 26.100
|Diện tích dặm vuông = 10.038
|Phần nước =
|Dân số ước lượng = 1.973.185
|Năm ước lượng dân số = 2007
|Đứng hàng dân số ước lượng = 148
|Dân số = 2.033.700
|Năm thống kê dân số = 2001
|Mật độ = 75,6
|Mật độ dân số dặm vuông = 29,3
|Đứng hàng mật độ dân số = 116
|Đơn vị tiền tệ = hryvnia
|Mã đơn vị tiền tệ = RUB
|Mã quốc gia = UA
|Múi giờ = MSK
|UTC = +4
|Múi giờ DST =
|UTC DST =
|Tên miền Internet = crimea.ua
|Mã điện thoại = 380
|Ghi chú 1 = 1Do tiếng Ukraina là ngôn ngữ quốc gia duy nhất tại Ukraina nên các thứ tiếng khác không được coi là chính thức. Tuy nhiên, các công việc nhà nước tại Krym chỉ được thực hiện bằng tiếng Nga nên nó là ngôn ngữ chính thức trên thực tế. Tiếng Tatar Krym cũng được sử dụng.
|Ghi chú 3 = 3CHXHCNXV Krym là một phần của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga.
|Ghi chú 4 = 4Quyền tự trị của CHXHCNXV Krym bị bãi bỏ và chuyển thành tỉnh Krym thuộc CHXHCNXVLB Nga.
|Ghi chú 5 = 5Tỉnh Krym được chuyển thành Cộng hòa Tự trị Krym như là một phần của Ukraina.
|Ghi chú 6 = 6Ngày 16 tháng 3 năm 2014, Cộng hòa Tự trị Krym đã tiến hành trưng cầu dân ý và kết quả có đến 96,77% cử tri đồng ý sáp nhập trở thành một phần lãnh thổ của Nga.
|Loại viên chức = Tổng thống|Tên viên chức = Nataliya Popovych}}
Cộng hòa Tự trị Krym (, chuyển tự: Avtonomna Respublika Krym; , chuyển tự: Avtonomnaya Respublika Krym; , Къырым Мухтар Джумхуриети) là một nước cộng hòa tự trị thuộc Ukraina nằm trên bán đảo cùng tên ở phía bắc biển Đen. Lãnh thổ này sau đó được sáp nhập vào Nga năm 2014. Lãnh thổ cộng hòa tự trị này bao trùm hầu hết diện tích bán đảo, phần đất còn lại là thuộc thành phố Sevastopol vốn dĩ được quản lý riêng. Krym còn có phiên âm tiếng Việt là Crưm.

Lãnh thổ Krym bị chiếm đóng nhiều lần trong lịch sử. Các sắc dân như Kimmeri, Hy Lạp, Scythia, Goth, Hung, Bulgar, Khazar, quốc gia Rus Kiev, Đế quốc Đông La Mã của người Hy Lạp, Kim Trướng hãn quốc của người Tatar và người Mông Cổ đều từng có thời gian kiểm soát Krym. Vào thế kỷ 13, Cộng hòa Venezia và Cộng hòa Genova kiểm soát một phần Krym. Nối tiếp chúng là Hãn quốc Krym và Đế quốc Ottoman vào thế kỷ 15-18 và Đế quốc Nga vào thế kỷ 18-20. Thời thuộc Liên Xô, Krym ban đầu là một phần của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga. Ngày 19 tháng 2 năm 1954, Đoàn chủ tịch Xô viết Tối cao Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga (nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết lớn nhất và là trụ cột của Liên bang Xô Viết) ban hành sắc lệnh cắt tỉnh Krym chuyển cho Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina. Việc chuyển giao này được miêu tả là một "món quà", kỉ niệm cột mốc 300 năm Ukraina trở thành một phần của Đế quốc Nga. Ngày 18 tháng 3 năm 2014, Tổng thống Nga, Thủ tướng Krym và Thị trưởng Sevastopol cùng nhau ký thỏa thuận sáp nhập Krym và thành phố Sevastopol vào Liên bang Nga. Phía Ukraina vẫn xem Krym là nước cộng hòa tự trị của mình còn phía Nga thì xem Krym là một chủ thể liên bang thuộc Liên bang Nga. Nga đã thiết lập Vùng liên bang Krym gồm Cộng hòa Krym và thành phố liên bang Sevastopol. Thực tế Cộng hòa tự trị Krym thuộc Ukraina đã giải thế sau ngày 18 tháng 3 năm 2014. Thủ đô và nơi đặt trụ sở của chính phủ nước cộng hòa là thành phố Simferopol, nằm ở trung tâm của bán đảo. Krym có diện tích 26.200&nbsp;km² và dân số vào năm 2007 là 1.973.185. Các số liệu này không bao gồm diện tích và dân số của thành phố Sevastopol cũng nằm trên bán đảo song tách biệt về hành chính.

Người Tatar Krym là một dân tộc thiểu số tại Krym, vào năm 2001 họ chiếm 12,1% dân số của nước cộng hòa. Dân tộc này khởi thủy tại Krym vào cuối thời kỳ Trung Cổ sau khi Hãn quốc Krym thành lập. Thời Liên Xô, Chính phủ của Stalin trục xuất cưỡng bức người Tatar Krym vào năm 1944 sau khi Liên Xô chiếm lại vùng này từ tay Đức Quốc xã. Trên 180 ngàn người bị chở bằng xe lửa đến Trung Á. Khoảng 22 cho tới 46% số người này đã chết trên xe lửa vì đói khát hoặc vì bệnh tật. Sau khi Liên Xô sụp đổ, người Tatar Krym bắt đầu quay trở lại khu vực. Theo điều tra dân số Ukraina năm 2001, 58,5% dân số tại Krym thuộc dân tộc Nga và 24,4% thuộc dân tộc Ukraina. Hội đồng Tối cao và Hội đồng Bộ trưởng đều hoạt động tuân theo Hiến pháp và pháp luật Ukraina, cũng như tuân theo các quyết định do Hội đồng Tối cao Krym ban hành. Cơ quan tư pháp Krym là tòa án, thuộc hệ thống tư pháp Ukraina nói chung. Tuy nhiên người Ukraina và Tatar ở Krym tẩy chay cuộc bầu cử này. 13 trên tổng số 15 thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc coi cuộc bỏ phiếu này là bất hợp pháp, Trung Quốc bỏ phiếu trắng và Nga là nước duy nhất trên thế giới công nhận nước Cộng hòa Krym.
Quan điểm về chủ quyền
Nga
Ngày 18 tháng 3 năm 2014, Tổng thống Nga Putin và Thủ tướng Krym Aksonov ký xác nhận bán đảo Krym từ nay là một phần của nước Nga.

Quốc tế
Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu cho là Nga đã vi phạm luật quốc tế, và hiện trừng phạt bằng các lệnh cấm đi lại và đóng băng tài sản đối với một số quan chức Nga. Trong một động thái đáp lại, các nghị sĩ trong Duma Quốc gia Nga "ủng hộ các đồng nghiệp của mình bị Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu quyết định áp đặt các biện pháp trừng phạt sau cuộc trưng cầu dân ý ở Krym và đề nghị cấm nhập cảnh tất cả các nghị sĩ Nga."

Ngày 27 tháng 3, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết trong đó tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý tại Krym dẫn đến việc bán đảo này sáp nhập vào Nga là bất hợp pháp đồng thời tái khẳng định sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine. 100 nước đã bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết khẳng định việc Nga sáp nhập Krym là bất hợp pháp trong khi chỉ có 11 nước bỏ phiếu chống và 58 nước khác bỏ phiếu trắng. Do Nga là nước có quyền phủ quyết và đã bỏ phiếu chống, dự thảo nghị quyết đã không được thông qua và sau đó Krym đã chính thức sáp nhập vào lãnh thổ Nga
Đức
Một ngày sau Ngày chiến thắng (9 tháng 5) 2015, thủ tướng Đức Merkel đã tới Moskva để đặt vòng hoa tưởng niệm tại mộ các chiến sĩ vô danh trong vườn Alexander, trong cuộc họp báo sau đó trước mặt Putin đã tuyên bố: "Việc sáp nhập bán đảo Krym vào Nga là một xâm phạm làm hại trật tự thời tiền chiến tranh lạnh."

Phân chia hành chính
Krym được chia làm 25 vùng: 14 huyện (raion) và 11 "lãnh thổ do hội đồng thành phố quản hạt". Thành phố trực thuộc trung ương Sevastopol nằm trên phần đất đông nam của bán đảo Krym nhưng được quản lý hành chính riêng. Ngày 18 tháng ba 2014, Nga và Krym đã ký hiệp ước gia nhập của nước Cộng hoà Krym vào Liên bang Nga. Trong giai đoạn chuyển tiếp sẽ kéo dài đến 1 tháng 1 năm 2015 này, Nga và Krym sẽ giải quyết các vấn đề hội nhập các đối tượng mới "trong kinh tế, tài chính, tín dụng và hệ thống pháp luật của Liên bang Nga".

Huyện

Lãnh thổ do hội đồng thành phố quản hạt

Du lịch
]]
Ngành du lịch Krym bắt đầu phát triển từ nửa sau thế kỉ 19. Hệ thống giao thông ngày càng phát triển giúp đưa khách du lịch từ miền trung của Nga đến đây. Đầu thế kỉ 20, nhiều cung điện, villa được xây dựng mà đến nay vẫn còn.

Giai đoạn phát triển mới bắt đầu từ khi chính quyền Xô viết nhận thấy tiềm năng du lịch chữa bệnh tại đây. Krym trở thành điểm đến "vì sức khỏe" của đông đảo người lao động Liên Xô. Ngày nay, Krym là điểm đến để du khách lánh xa cuộc sống thường nhật hơn là điểm du lịch chữa bệnh. Những địa điểm thu hút nhiều khách là dải bờ biển phía nam với các thành phố Yalta và Alushta, dải bờ biển phía tây với các thành phố Eupatoria và Saki, và dải bờ biển phía đông nam với các thành phố Feodosia và Sudak.

Krym rất giàu tài nguyên thiên nhiên và lịch sử. Có thể tìm thấy ở Krym nhiều cảnh quan thiên nhiên đa dạng, từ các dãy núi, cao nguyên đến đồng cỏ và hang động. Ở Saki có nguồn bùn được dùng để tắm chữa bệnh. Eupatoria lại có những bãi biển cát thạch anh rộng rãi.

Tham khảo