undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Đồng Nam

| subdivision_type1 = Quản lý hành chính
| subdivision_name1 =
| subdivision_name2 =
| established_title = Thành lập
| established_date =
| extinct_title = Tiền thân
| extinct_date =
| seat_type = Trụ sở chính quyền
| seat = nhai đạo Tử Đồng
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name =
| leader_title1 =
| leader_name1 =
| elevation_m =
| population_as_of = 2010
| population_total = 640.000
| population_urban =
| population_density_km2 =
| population_density_urban_km2 =
| population_blank1_title = Dân số nhân khẩu
| population_blank1 =
| population_blank2_title = Dân cư thường trú
| population_blank2 =
| timezone1 =
| postal_code_type = Mã bưu chính
| postal_code =
| area_code_type = Mã vùng điện thoại
| area_code =
| registration_plate_type = Biển số xe
| registration_plate =
| blank_name_sec1 = Gần kề
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 = Khu vực hành chính
| blank1_info_sec1 =
| blank2_name_sec1 =
| blank2_info_sec1 =
| blank3_name_sec1 =
| blank3_info_sec1 =
| blank4_name_sec1 =
| blank4_info_sec1 =
| blank5_name_sec1 =
| blank5_info_sec1 =
| blank6_name_sec1 =
| blank6_info_sec1 =
| blank_name_sec2 = Vị trí
| blank_info_sec2 =
| blank1_name_sec2 = Thổ ngữ
| blank1_info_sec2 =
| blank2_name_sec2 = Dân tộc
| blank2_info_sec2 =
| blank3_name_sec2 = Con sông dài nhất
| blank3_info_sec2 =
| blank4_name_sec2 = Hồ lớn nhất
| blank4_info_sec2 =
| blank5_name_sec2 = Đường bờ biển
| blank5_info_sec2 =
| blank6_name_sec2 = Loại khí hậu
| blank6_info_sec2 =
| blank7_name_sec2 = Nhiệt độ trung bình năm
| blank7_info_sec2 =
| website =
}}

Đồng Nam (chữ Hán giản thể:潼南区, Hán Việt: Đồng Nam khu) là một quận thuộc thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1585 km2, dân số 640.000 người. Quận này nằm ở góc tây bắc của Trùng Khánh, tên gọi lấy từ phủ Đồng Sơn (Tam Đài của Tứ Xuyên). Quận này giáp Đồng Lương, Đại Túc, An Nhạc, Toại Khê, Bồng Khê. Quỳnh Giang và Bồi Giang là hai con sông chính chảy qua Đồng Nam. Quận Đồng Nam được chia thành 2 nhai đạo (Quế Lâm, Tử Đồng) và 20 trấn (Thượng Hoà, Long Hình, Cổ Khê, Bảo Long, Ngọc Khê, Mễ Tâm, Quần Lực, Song Giang, Hoa Nham, Bách Tử, Sùng Ham, Đường Bá, Tân Thắng, Thái An, Tiểu Độ, Ngoạ Phật, Ngũ Quế, Điền Gia, Biệt Khẩu, Thọ Kiều).

Tham khảo
Bang Khae

| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name = Thái Lan
| subdivision_type1 = Tỉnh
| subdivision_name1 = Bangkok
| seat_type = Văn phòng huyện
| seat = Bang Khae
| leader_title = Huyện trưởng
| leader_name =
| area_total_km2 = 44,456
| area_note =
| population_as_of = 2004
| population_total = 186.744
| population_density_km2 = 4.201
| postal_code_type = Mã bưu chính
| postal_code = 10160
| geocode = 1040
| timezone1 = ICT
| utc_offset1 = +7
}}
Bang Khae (tiếng Thái: บางแค) là một trong 50 quận (khet) của Bangkok, Thái Lan. Quận này giáp các quận khác của Bangkok (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Thawi Watthana, Taling Chan, Phasi Charoen, Bang Bon và Nong Khaem. Năm 2004, quận này có dân số đông nhất trong các quận của Bangkok.

Lịch sử
Trước đây, Bang Khae là một tambon của amphoe Phasi Charoen, tỉnh Thon Buri.

Năm 1972, tỉnh Thon Buri và Phra Nakhon sáp nhập thành Krung Thep Maha Nakhon, và Bang Khae trở thành một phó huyện của huyện Phasi Charoen thuộc tỉnh mới thành lập. Ngày 18 tháng 11 năm 1997, quận Phasi Charoen Sakha 1 được nhập với phó quận Lak Song, trước đó là một phần của quận Nong Khaem để tạo thành quận mớ có tên là Bang Khae. Các phó quận của quận mới Bang Khae bao gồm Bang Khae, Bang Khae Nuea, Bang Phai và Lak Song.

Ngày 6 tháng 3 năm 1998, 4 phó quận mới của Bang Khae được tổ chức lại nhưng không thay đổi địa giới.

Hành chính
Quận này được chia ra thành 4 phó quận (kwaeng).

Tham khảo

Liên kết ngoài
BMA website with the touristical landmarks of Bang Khae
Bang Khae district office (Thai only)
Dallas, Oregon

|blank1_name = GNIS
|blank1_info = 1162930
|footnotes =
}}
Dallas là quận lỵ của quận Polk, Oregon, Hoa Kỳ. Tên ban đầu là Cynthia Ann hoặc Cynthian. Dallas sau đó được đổi tên theo tên của George M. Dallas, Phó tổng thống Hoa Kỳ (1845 - 1849). Dân số theo điều tra dân số năm 2000 là 12.459 người. Ước tính dân số năm 2007 là 15.065 người.

Dallas tọa lạc ở bên bờ Lạch Rickreall, khoảng 15&nbsp;km về phía tây của Salem trên cao độ 325 bộ trên mực nước biển.

Lịch sử
Dallas đầu tiên được định cư vào năm 1845. Nó nằm bên tây ngạn Lạch Rickreall nhưng sau đó được dời trên 1 dặm về phía nam vì thiếu nguồn nước sinh hoạt vào năm 1856. Nó được hợp nhất thành thị trấn vào năm 1874 và thành công trong việc không để thị trấn Independence lân cận trở thành quận lỵ trong thập niên 1880 và thập niên 1890. Nó được xếp loại thành phố vào năm 1901.

Louis Gerlinger, Sr. thành lập Công ty Đường sắt Salem, Falls City và miền Tây cuối tháng 10 năm 1901 và thông báo những kế hoạch xây dựng một con đường sắt từ sông Willamette ởSalem đến cửa Sông Siletz trên Duyên hải Oregon, một đoạn đường dài 65 dặm.
Năm 1902, con trại của Louis, George T. Gerlinger, tổ chức một nhóm nhà đầu tư xây dựng các tuyến xe lửa trong khu vực.

Ngày 29 tháng 5 năm 1903, xe lửa đầu tiên chạy từ Dallas đến Falls City. Cuối tháng 6, các xe lửa chở khách bắt đầu các chuyến theo khóa biểu đều đặn đến và đi từ Dallas và Falls City mỗi ngày; chuyến một chiều, 45 phút, 9 dặm đường tốn 35 xu.

Willamette Industries được thành lập tại Dallas năm 1906. Vào lúc đó, tên công ty là Công ty Lâm sản Thung lũng Willamette. Louis Gerlinger, Sr. là chủ tịch của công ty mới và H.L. Pittock là phó chủ tịch. George T. Gerlinger phục vụ như thư ký và giám đốc trong khi F.W. Leadbetter là thủ quỹ. George Cone phục vụ như giám đốc và giám thị nhà máy.

Địa lý
Dallas nằm ở vị trí (44.921144, -123.316342).

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 4,4&nbsp;dặm vuông (11,5&nbsp;km²), tất cả đều là mặt đất.

Các cư dân nổi tiếng
Jeri Ellsworth - nhà tự học thiết kế vi mạch điện tử
Carl Gerlinger - sáng lập ra công ty Gerlinger Carrier
George T. Gerlinger - sáng lập Willamette Industries
Louis Gerlinger, Sr. - sáng lập Đường sắt Salem, Falls City và miền Tây
Mark Hatfield - cựu thống đốc Oregon
Johnnie Ray - ca sĩ yêu chuộng vào thập niên 1950 và kiêm nghệ sĩ thâu âm.

Tham khảo
Quận Sherman, Oregon

Quận Sherman là một quận nằm trong tiểu bang Oregon. Nó được đặt tên để vinh danh William Tecumseh Sherman, một vị tướng của Quân đội Liên bang trong Nội chiến Hoa Kỳ. Năm 2000, dân số của quận là 1.934. Quận lỵ là Moro.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích là 831&nbsp;dặm vuông (2.153&nbsp;km²) trong đó đất chiếm 823&nbsp;dặm vuông (2.132&nbsp;km²) và nước chiếm 8&nbsp;dặm vuông (21&nbsp;km²) hay 0,96%.

Các quận giáp ranh
Quận Wasco, Oregon - tây, nam
Quận Gilliam, Oregon - đông
Quận Klickitat, Washington - bắc

Lịch sử
Sherman được thành lập ngày 25 tháng 2 năm 1889 từ gốc phía đông bắc của Quận Wasco. Ranh giới của quận đã thay đổi chỉ 1 lần trong năm 1891 khi Nghị viện Hành pháp Oregon di chuyển đường ranh giới 18 dặm Anh xa về phía nam vào trong Quận Wasco.

Thị trấn Wasco được Nghị viện Lập pháp chọn là quận lỵ mặc dù cả Wasco và Moro tranh giành để được chọn lựa. Sau khi có thêm phần đất từ Quận Wasco, Moro cuối cùng giành được quyền trở thành quận lỵ.

Các cộng đồng
Các thành phố hợp nhất
Grass Valley
Moro
Rufus
Wasco

Các cộng đồng chưa hợp nhất và những nơi ấn định cho thống kê
Biggs Junction
Kent

Tham khảo
Thông Triều Tiên

Thông Triều Tiên (danh pháp hai phần: Pinus koraiensis) là một loài thông bản địa của khu vực Đông Á, từ Mãn Châu, viễn đông Nga, Triều Tiên tới miền trung Nhật Bản. Ở phía bắc của khu vực phân bố của nó, thông Triều Tiên có thể sinh sống tới các độ cao vừa phải, thông thường khoảng 600–900 m, trong khi xa hơn về phía nam thì nó là loài cây miền núi, sinh sồnmgs tại độ cao tới 2.000-2.600 m như ở Nhật Bản. Nó là cây thân gỗ lớn, cao tới 40–50 m, và đường kính thân cây tới 1,5–2 m.

Nó là thành viên của phân chi Strobus (nhóm thông trắng), và giống như các thành viên của nhóm này, các lá kim của nó mọc thành bó (chùm) gồm 5 kim, với lớp vỏ bao sớm rụng. Các lá kim dài khoảng 7–13&nbsp;cm. Các nón của thông Triều Tiên dài khoảng 8–17&nbsp;cm, màu xanh lục hay tía trước khi thuần thục, chuyển thành màu nâu vào khoảng 18 tháng sau khi thụ phấn. Các hạt dài 14–18&nbsp;mm chỉ có cánh dạng vết tích và được phát tán nhờ chim bổ hạt đốm (Nucifraga caryocatactes).

Thông Triều Tiên khác với họ hàng gần với nó (thông Siberi) ở chỗ có các nón lớn hơn với các phần đỉnh có vảy ngược và các lá kim dài hơn.

Hạt thông Triều Tiên được thu hoạch và bán như là một loại hạt ăn được, khá phổ biến ở khu vực đông bắc Trung Quốc và nó là loại hạt thông được buôn bán rộng nhất trên thị trường quốc tế.

Thông Triều Tiên là loại cây cảnh phổ biến trong các công viên và các khu vườn lớn tại các khu vực có khí hậu lạnh, chẳng hạn như miền đông Canada và các bang đông bắc Hoa Kỳ, với sự phát triển không nhanh nhưng ổn định ở nhiều nơi. Nó chịu được mùa đông giá lạnh với nhiệt độ có thể xuống tới khoảng -50&nbsp;°C.

Chú thích

Tham khảo


USDA NRCS Plant Profile Pinus koraiensis
USDA, ARS, National Genetic Resources Program
Andorra la Vella

|subdivision_name1 = Andorra la Vella
|leader_title = Cònsol&nbsp;Major
|leader_name = Conxita Marsol
|area_magnitude =
|area_total_km² = 12
|area_land_km² =
|area_water_km² =
|population_as_of = 2011
|population_note =
|population_total = 22.256
|population_metro =
|population_density_km² =
|population_demonym = andorrà, andorrana (tiếng Catalunya)
|timezone =
|utc_offset =
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|coordinates =
|elevation_m = 1023
|postal_code = AD500
|website = Official site
|footnotes =
}}
Andorra la Vella (, , tiếng Tây Ban Nha: Andorra la Vieja, tiếng Pháp: Andorre-la-Vieille) là thủ đô của Công quốc Andorra. Nó tọa lạc ở miền đông Pyrénées, giữa Pháp và Tây Ban Nha. "Andorra la Vella" cũng là tên của giáo xứ xung quanh thủ đô.

, thành phố có dân số 22.886, và khu vực đô thị, bao gồm cả Escaldes-Engordany và các làng lân cận, có hơn 40.000 dân.

Nền kinh tế dựa trên du lịch, dù Andorra cũng có được nguồn lợi từ nước ngoài nhờ là một thiên đường thuế. Đồ nội thất và brandy là những sản phẩm địa phương. Ở độ cao 1.023&nbsp;m (3,356&nbsp;ft), đây là thủ đô cao nhất châu Âu và là một điểm trượt tuyết nổi tiếng.

Dân cư
Người Andorra, mà về dân tộc thì chủ yếu là người Catalunya, chỉ chiếm một phần ba (33%) dân số, với số đông là người Tây Ban Nha (43%) (nói cả tiếng Tây Ban Nha và tiếng Catalunya), ngoài ra là thiểu số đáng kể người Bồ Đào Nha (11%) và người Pháp (7%). Tiếng Catalunya là ngôn ngữ chính thức, dù cả tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Pháp đều hiện diện. Đa số cư dân theo Công giáo La Mã. Người dân ở đây có tuổi thọ trung bình đến 80 tuổi.

Giao thông
Thủ đô này cách các sân bay gần nhất Toulouse, Girona, Perpignan và Barcelona ba tiếng đi ô tô. Có được điều này là do dân số ít cộng với địa hình nhiều núi nơi đây. Thủ đô này cũng không có nhà ga mà chỉ có dịch vụ xe buýt nối thành phố với nhà ga L'Hospitalet ở Pháp.

Địa lý và khí hậu
Andorra la Vella nằm ở phía tây nam Andorra thuộc tọa độ , nằm giữa hai dãy núi (Valira del Nord và Valira de l'Orient). Nơi đây có độ cao .
Khí hậu
Andorra la Vella có khí hậu hải dương (Cfb, theo phân loại khí hậu Köppen), với ngày ấm áp và đêm mát mẻ vào mùa hè, và mùa đông se lạnh đến lạnh, có tuyết rơi. Lượng mưa trung bình hàng năm là .

|source 2 = Meteo Climat (record highs and lows)
|date=June 2015}}
Tham khảo

Liên kết ngoài

Hội đồng thành phố
Giải bóng đá vô địch quốc gia 2008 (lịch thi đấu)

Sau đây là lịch thi đấu cùng với kết quả của Giải bóng đá vô địch quốc gia 2008, có tên chính thức là Giải bóng đá vô địch quốc gia Petro Vietnam Gas 2008 hay Petro Vietnam Gas V-League 2008, với 14 câu lạc bộ tham dự diễn ra từ ngày 6 tháng 1 đến 24 tháng 8 năm 2008.

Chú thích

Những trận màu đỏ là những trận đấu sớm để hai câu lạc bộ Bình Dương và Nam Định đi đá Cúp châu Á.
Số Mach

Số Mach là một đại lượng vật lý biểu hiện tỉ số giữa vận tốc chuyển động của vật thể trong một môi trường nhất định (hoặc vận tốc tương đối của dòng vật chất) đối với vận tốc âm thanh trong môi trường đó. Trong khí động lực học, số Mach đặc trưng cho mức độ chịu nén của dòng chất khí chuyển động.

Trong vật lý, đại lượng này có ký hiệu Ma trong các hệ thống SI, ISO 31, IUPAP-25, tuy nhiên ngành hàng không dùng ký hiệu M. Tên gọi của đại lượng này được đặt theo tên nhà vật lý thế kỉ 19 là Ernst Mach.

Công thức
:Ma = \frac{v}{c}
trong đó Ma là số Mach, v là vận tốc chuyển động của vật thể (hoặc của môi trường vật chất), c là vận tốc âm thanh trong cùng môi trường.

Trong trường hợp c là vận tốc âm thanh trong môi trường là chất khí, số Mach có thể được tính theo công thức sau:
:\mathit{Ma} = \frac{v}{\sqrt{\kappa(T) R_S T}}.
trong đó \kappa là tỷ số giữa nhiệt dung riêng đẳng áp và nhiệt dung riêng đẳng tích (\frac{c_P}{c_V}), R_S là hằng số khí, và T là nhiệt độ của môi trường chất khí đang xét.

Đặc trưng
Số Mach (M) là một đại lượng không thứ nguyên, đặc trưng cho các vấn đề sau:
Ảnh hưởng của lực nén lên dòng chảy chất khí. Với các dòng chảy có số Mach nhỏ hơn nhiều so với 1 (trên thực tế thường là nhỏ hơn 0,3) thì có thể xem xét như dòng chảy không nén.
Tỉ lệ cơ năng của chuyển động so với nội năng của chất khí. Nếu chúng ta biểu diễn v \sim \sqrt{mv^2/2}, còn c \sim \sqrt{\kappa RT} thì số Mach có thể xem như một đại lượng thể hiện tỉ lệ cơ năng so với nội năng của chất khí.
Tiêu chí phân hạng các chế độ chảy của môi trường. Dựa vào giá trị Mach nhỏ hơn, lớn hơn hay lớn hơn rất nhiều so với 1 mà dòng chảy được phân ra làm các chế độ chảy dưới âm thanh (M 1), cực siêu thanh (M>5).

Phân hạng
Số Mach thường được sử dụng khi vận tốc chuyển động chịu ảnh hưởng lực nén của môi trường và được chia làm nhiều hạng tốc độ:

Ma 1: dòng chảy trên âm
Ma >> 1: dòng chảy cực siêu thanh. Thường thì khi Ma > 5 sẽ xuất hiện các biến đổi hóa tính của môi trường như ion hóa chất khí.
Máy bay quân sự thì có thể đạt đến M=3 do yêu cầu về độ bền kết cấu

Trong hàng không
ở vận tốc vượt âm thanh cho thấy điểm đơn Prandtl-Glauert (nón hơi nước) ngay trước khi đạt vận tốc âm thanh.]]
Trong ngành hàng không, số Mach thường được coi là một trong những yếu tố công suất cho những loại máy bay có vận tốc lớn hơn hoặc gần bằng 400&nbsp;km/h. Vì vận tốc âm thanh liên quan đến mật độ không khí, đồng thời mật độ không khí phụ thuộc vào độ cao của máy bay và nhiệt độ không khí, để giữ ổn định vận tốc bay, số Mach phải phụ thuộc vào độ cao và tình trạng khí quyển cụ thể của chuyến bay. Để có thể so sánh, công suất các máy bay (bao gồm vận tốc và số Mach) được tính sang công suất ở trạng thái khí quyển tiêu chuẩn.

Vận tốc âm thanh trong môi trường không khí ở nhiệt độ 25 °C, trên mặt nước biển bằng khoảng 346 m/s, ở nhiệt độ 20&nbsp;°C là 343&nbsp;m/s. Ở nhiệt độ -50&nbsp;°C (độ cao khoảng 10.000m), vận tốc âm thanh 299,8&nbsp;m/s = 1079,3&nbsp;km/h. Một chiếc máy bay bay với số Mach 0,85 trong điều kiện này sẽ có một vận tốc là 254,83&nbsp;m/s = 917,39&nbsp;km/h.

Liên kết ngoài
Số Mach
Bích Sơn, Trùng Khánh

| subdivision_type1 = Quản lý hành chính
| subdivision_name1 =
| subdivision_name2 =
| established_title = Thành lập
| established_date =
| extinct_title = Tiền thân
| extinct_date =
| seat_type = Trụ sở chính quyền
| seat = Nhai đạo Bích Thành
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name =
| leader_title1 =
| leader_name1 =
| elevation_m =
| population_as_of = 2010
| population_total = 586.000
| population_urban =
| population_density_km2 =
| population_density_urban_km2 =
| population_blank1_title = Dân số nhân khẩu
| population_blank1 =
| population_blank2_title = Dân cư thường trú
| population_blank2 =
| timezone1 =
| postal_code_type = Mã bưu chính
| postal_code =
| area_code_type = Mã vùng điện thoại
| area_code =
| registration_plate_type = Biển số xe
| registration_plate =
| blank_name_sec1 = Gần kề
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 = Khu vực hành chính
| blank1_info_sec1 =
| blank2_name_sec1 =
| blank2_info_sec1 =
| blank3_name_sec1 =
| blank3_info_sec1 =
| blank4_name_sec1 =
| blank4_info_sec1 =
| blank5_name_sec1 =
| blank5_info_sec1 =
| blank6_name_sec1 =
| blank6_info_sec1 =
| blank_name_sec2 = Vị trí
| blank_info_sec2 =
| blank1_name_sec2 = Thổ ngữ
| blank1_info_sec2 =
| blank2_name_sec2 = Dân tộc
| blank2_info_sec2 =
| blank3_name_sec2 = Con sông dài nhất
| blank3_info_sec2 =
| blank4_name_sec2 = Hồ lớn nhất
| blank4_info_sec2 =
| blank5_name_sec2 = Đường bờ biển
| blank5_info_sec2 =
| blank6_name_sec2 = Loại khí hậu
| blank6_info_sec2 =
| blank7_name_sec2 = Nhiệt độ trung bình năm
| blank7_info_sec2 =
| website =
}}

Bích Sơn (chữ Hán giản thể:璧山区, Hán Việt: Bích Sơn khu) là một quận thuộc thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 912 km2, dân số năm 2010 là 586.000 người. Mã số bưu chính: 500227. Về mặt hành chính, quận này được chia ra thành 5 nhai đạo biện sự xứ (Bích Thành, Bích Tuyền, Thanh Giang, Lai Phượng, Đinh Gia, Đại Lộ) và 9 trấn (Bát Đường, Thất Đường, Hà Biên, Phúc Lộc, Đại Hưng, Chính Hưng, Quảng Phổ, Tam Hợp, Kiện Long).

Tham khảo
Phân họ Người

| image = Secretary_Leonard_Carmichael.jpg
| image_alt = 220px
| image_caption = Ba loài thuộc phân họ homininae: một con người bế bồng một con khỉ đột và một con tinh tinh.
| taxon = Homininae
| authority = Gray, 1825
| type_species = Homo sapiens
| type_species_authority = Linnaeus, 1758
| subdivision_ranks = Các tông
| subdivision =
†Dryopithecini
Gorillini
Hominini
nhánh chị em: Ponginae
}}
Phân họ Người (danh pháp khoa học: Homininae) là một phân họ của họ Người (Hominidae), bao gồm Homo sapiens (người) và một số họ hàng gần đã tuyệt chủng, cũng như gôrila và tinh tinh. Phân họ này bao gồm toàn bộ các loài còn lại của họ Người, chẳng hạn như Australopithecus, và phát sinh sau khi có sự chia tách với các loại khỉ dạng người lớn mà trong đó hiện nay chỉ còn đười ươi (phân họ Ponginae) là nhóm còn sinh tồn.

Cho tới năm 1980, họ Hominidae chỉ chứa duy nhất các loài người, còn các loại khỉ dạng người lớn khác nằm trong họ Pongidae. Các phát hiện sau này đã dẫn tới sửa đổi trong phân loại, với các loài khỉ dạng người lớn (hiện nay là phân họ Ponginae) và người (phân họ Homininae) hợp nhất trong họ Hominidae. Nhưng các phát hiện sau đó lại chỉ ra rằng gôrila và tinh tinh có quan hệ họ hàng gần gũi với người hơn là với đười ươi, vì thế vị trí hiện tại của chúng cũng là nằm trong phân họ Homininae. Phân loại của siêu họ Hominoidea cũng đã có các sửa đổi trong những năm gần đây.

Phân họ Homininae có thể chia tiếp ra thành các tông Gorillini (gôrila) và Hominini (tinh tinh và người). Loài Nakalipithecus nakayamai từng tồn tại vào đầu Hậu Miocen, được miêu tả năm 2007, và có thể là cả chi đương thời với nó (Ouranopithecus), là các thành viên cơ sở của nhánh này, và không được gán vào cả dòng dõi chứa gôrila lẫn dòng dõi chứa tinh tinh-người. Điều này gợi ý rằng các tông của phân họ Homininae đã rẽ ra không sớm hơn khoảng 8 triệu năm trước.

Thuật ngữ hominin được dùng để chỉ các thành viên của tông Hominini, thuật ngữ hominine là các thành viên của phân họ Homininae, hominid là các thành viên của họ Hominidae, còn thuật ngữ hominoid là các thành viên của siêu họ Hominoidea.
Phân loài
; Họ Người Hominidae
;; Phân họ Người Homininae
Tông Gorillini
Chi Gorilla
Chi †Chororapithecus
Tông Người Hominini
Phân tông Người Hominina
Chi Vượn đất †Ardipithecus
Chi Vượn người phương nam †Australopithecus
Chi Người Homo
Chi †Kenyanthropus
Chi †Orrorin
Chi †Paranthropus
Chi †Praeanthropus
Chi †Sahelanthropus
Phân tông Panina
Chi Tinh tinh Pan
Tông †Graecopithecini
Chi Graecopithecus

Tham khảo
Trục khuỷu

(xám) trong xi lanh (xanh) và bánh đà (đen)]]
Trục khuỷu là một bộ phận của động cơ dùng để biến đổi chuyển động tịnh tiến của piston thành chuyển động quay. Nó nhận lực từ piston để tạo ra mô men xoắn sinh công quay rồi đưa ra bộ phận công tác và nhận năng lượng từ bánh đà truyền lại cho piston (động cơ diesel) để thực hiện các quá trình sinh công. Trong quá trình làm việc, trục khuỷu chịu tác dụng của lực khí thể, lực quán tính và lực quán tính ly tâm. Có hai loại trục khuỷu là trục khuỷu nguyên và trục khuỷu ghép.

Các bộ phận chính
Đầu trục khuỷu
Đầu trục khuỷu thường được lắp vấu để khởi động hoặc để quay, puly dẫn động quạt gió, bơm nước, các bánh răng dẫn động trục cam,.... Nó có thể được lắp thêm bộ giảm chấn xoắn
Cổ trục khuỷu
Các động cơ đa số có cùng một đường kính. Nó thường được làm rỗng để chứa dầu bôi trơn, các bánh răng dẫn động trục cam,.... Nó có thể được lắp thêm bộ giảm chấn xoắn.
Chốt khuỷu
- Là bộ phận để lắp với đầu to thanh truyền, được gia công chính xác có độ bóng cao và được nhiệt luyện để nâng cao độ cứng như cổ trục.
- Số chốt khuỷu bao giờ cũng bằng số xi lanh động cơ (động cơ một hàng xi lanh). Đường kính chốt khuỷu thường nhỏ hơn đường kính cổ trục, nhưng cũng có những động cơ cao tốc, do lực quán tính lớn nên đường kính chốt khuỷu có thể làm bằng đường kính cổ trục để tăng độ cứng vững.
- Cũng như cổ trục, chốt khuỷu có thể làm rỗng để giảm trọng lượng trục khuỷu và chứa dầu bôi trơn, đồng thời các khoang trống còn có tác dụng lọc dầu bôi trơn.

Má khuỷu
Đa số má khuỷu có hình dạng elip để phân bố ứng suất được hợp lý nhất. Nó là bộ phận nối liền cổ trục và cổ chốt.
Đối trọng
Đối trọng có tác dụng nhằm cân bằng các lực và mô men quán tính không cân bằng của động cơ. Nó còn có tác dụng giảm tải cho ổ trục, và là nơi khoan bớt các khối lượng thừa khi cân bằng trục khuỷu.
Nó có thể được chế tạo liền với má khuỷu hoặc làm rời sau đó hàn hoặc bắt bu long với má khuỷu.
Đuôi trục khuỷu
Đây là nơi truyền công suất ra ngoài. Trên đuôi của nó có lắp mặt bích để lắp bánh đà.

Tham khảo
Thiết kế và tính toán các hệ thống trên Động cơ đốt trong. Lê Hoài Đức. Nhà xuất bản Giao thông Vận tải (2006)
Xem thêm
Thanh truyền
Bánh đà

Chú thích
Nikola Gruevski

Nikola Gruevski (tiếng Macedonia: Никола Груевски), sinh ngày 31 tháng 8 năm 1970 tại thành phố Skopje, Nam Tư - nay là nước Bắc Macedonia, là một chính trị gia của Macedonia. Ông hiện đang là đương kim thủ tướng của Cộng hòa Macedonia từ ngày 27 tháng 8 năm 2006 và đồng thời giữ chức chủ tịch đảng VMRO-DPMNE (Tổ chức Cách mạng Quốc gia Macedonia - Đảng Dân chủ vì Liên minh Quốc gia) từ tháng 5 năm 2003. Ông cùng từng giữ chức vụ bộ trưởng tài chính dưới chính phủ của tổng thống Ljubco Georgievski cho đến tháng 9 năm 2002. Từ năm 2018, Gruevski là một kẻ đào tẩu.

Vào tháng 5 năm 2018, ông bị kết án hai năm tù vì tội tham nhũng. Vào tháng 11 năm 2018, ông được lệnh phải chấp hành bản án của mình nhưng không nhận phòng với chính quyền và thay vào đó trốn sang Hungary, nơi ông tìm kiếm và được cấp tị nạn chính trị.

Đời sống cá nhân
Sinh ra ở Skopje vào năm 1970, Gruevski được nuôi dưỡng trong một gia đình không có đặc quyền cũng không nghèo.Cha ông làm việc trong đồ nội thất và thiết kế và mẹ ông là một y tá.Sau khi cha mẹ ly dị, anh được mẹ nuôi dưỡng.Tuy nhiên, ở tuổi lên bốn, cô đã đi làm việc ở Libya, giống như hàng ngàn công dân Nam Tư khác, và đưa anh ta theo cô.Sau khi trở về, Gruevski hoàn thành giáo dục tiểu học và trung học ở Skopje.Tốt nghiệp Khoa Kinh tế trường St.Clement của Đại học Ohrid ở Bitola vào năm 1994 (nơi ông tham gia vào nhà hát nghiệp dư và quyền Anh), ông bước vào lĩnh vực tài chính non trẻ, và là người đầu tiên giao dịch trên thị trường chứng khoán của Skopje.Trong năm 1995, ông làm giám đốc bộ phận trong Multigroup sở hữu Balkanbank, và trở thành người triển lãm cho đến năm 1998.Năm 1996, ông cũng có bằng cấp cho thị trường vốn quốc tế từ Một Viện Chứng khoán Luân Đôn.Gruevski thành lập Hiệp hội Môi giới Macedonia vào năm 1998 và thực hiện giao dịch đầu tiên trên Sàn giao dịch chứng khoán Macedonia.

Tham khảo
Trúc đùi gà

Trúc đùi gà, còn gọi là tre ống điếu, trúc Phật (danh pháp hai phần: Bambusa ventricosa) là một loại cây thuộc họ Hòa thảo.

Mô tả
Thân cây mọc cụm, cao 1 - 3m, đường kính 1 – 4&nbsp;cm. Cây cong dạng sóng; gióng dài 1,5 – 5&nbsp;cm; phình lên ở dưới, giống như đùi gà; vòng đốt hơi nhô cao; vỏ thân màu lục thẫm, khi già ngả màu hơi vàng. Lá có phiến hình mác, dài 12 – 21&nbsp;cm, rộng 1 – 2&nbsp;cm, đầu nhọn, gốc tròn hay hình tim. Mo thân có tai phát triển; lá mo hình mác, đầu nhọn, gốc hình tim. Mùa măng tháng 5 - 7. Tái sinh bằng thân rễ. Chưa gặp cây ra hoa. Chủ ỵếu được trồng làm cảnh vì dáng đẹp. Thân cây làm gậy chống cho người cao tuổi.

Phân bố
Trúc đùi gà thích hợp với vùng trung du và đồng bằng.

Tại Việt Nam, trúc đùi gà được trồng tại Lạng Sơn, Vĩnh Phú, Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Hưng, Hà Bắc, Thái Bình, Thừa Thiên – Huế. Trúc đùi gà sống tại Trung Quốc, Malaysia.

Tình trạng hiện nay: không biết chính xác. Có trồng rải rác ở nhiều vùng đất thấp để làm cảnh. Mức độ đe doạ: bậc K.

Chú thích

Tham khảo

Sách đỏ Việt Nam - trang 306.
Chi Tre

| synonyms =

| name = Bambusa
| synonyms_ref =
}}
Chi Tre hay chi Hóp (danh pháp khoa học: Bambusa) là một chi lớn thuộc họ Poaceae có 32 loài. Chi này chủ yếu là các loài cây lớn, có nhiều nhánh tại một đốt và có một hoặc hai đốt to hơn các đốt còn lại. Chi này phân bố ở các khu vực nhiệt đới và bán nhiệt đới của châu Á, đặc biệt là khu vực nhiệt đới gió mùa và ẩm.

Các chi sau đôi khi cũng được xếp chung vào chi Bambusa:

Arundarbor Kuntze
Bonia Balansa
Eremocaulon Soderstrom & Londoño (bao gồm Criciuma Soderstrom & Londoño)
Guadua Kunth
Holttumochloa K.M.Wong
Ischurochloa Büse
Kinabaluchloa K.M.Wong
Leleba Nakai
Lingnania McClure
Maclurochloa K.M.Wong
Mullerochloa K.M.Wong
Neololeba Widjaja
Soejatmia K.M.Wong
Tetragonocalamus Nakai

Hình ảnh

Tập tin:Bambusa oldhamii joint.jpg
Tập tin:Bambus berlin botanischer garten.jpg
Tập tin:Bambusa vulgaris Schrad. ex J.C.Wendl. - 2013 003.JPG
Tập tin:Alameda, bambus, Pq. do Ibirapuera 1.JPG

Tham khảo

Liên kết ngoài
Twitches

Twitches (tạm dịch "Phù thủy sinh đôi") là một bộ phim của kênh Disney được sản xuất vào năm 2005. Bộ phim kể về hai chị em sinh đôi Alexandra Fielding và Camryn Barnes có những phép thuật kỳ diệu và sử dụng khả năng của mình để chống lại thế lực hắc ám. Trong lần công chiếu lần đầu tiên, bộ phim đã thu hút tới 7 triệu người xem, một trong những thành tích cao nhất được lập bởi các bộ phim đặc sắc của kênh Disney. Hai diễn viên chính của bộ phim cũng là hai chị em sinh đôi Tamera Mowry và Tia Mowry.

Bộ phim được tiếp nối bởi phần hai Twitches Too vào năm 2007.

Nội dung phim
Hai chị em sinh đôi có phép thuật Camryn (Tamera Mowry) và Alex (Tia Mowry) được tách khỏi nhau lúc mới chào đời bởi hai người bảo vệ của họ là Karsh và Illena do lúc đó tại Coventry, những thế lực hắc ám đã tấn công và giết chết cha của hai chị em. Cả hai chị em đã sống sót do được người cha truyền hết sức mạnh để bảo vệ và mỗi người đã được mang một chiếc vòng hộ mệnh với các biểu tượng Mặt Trời và Mặt Trăng.

Hai mươi mốt năm trôi qua kể từ khi hai chị em được nhận nuôi bởi hai gia đình khác nhau. Camryl sinh trưởng trong một gia đình giàu có và hạnh phúc và điều đó khiến cho cô trở nên hơi phù phiếm và kiêu căng. Trong khi đó Alex được nhận nuôi bởi một bà mẹ độc thân và bà vừa mới qua đời cách đây không lâu. Cuộc sống của Alex không dư dả và cô tập trung nhiều cho việc học, gần như một con mọt sách. Vào ngày sinh nhật của cả hai chị em (31 tháng 10), họ tình cờ gặp nhau tại một cửa hàng thời trang và khi Camryl chạm vào Alex, phép thuật của cả hai người được giải phóng. Cả hai chị em sinh đôi tỏ ra thích thú khi nhận ra nhau và vừa tìm hiểu về cuộc sống của nhau, vừa làm thử những phép thuật nghịch ngợm. Sau đó, hai chị em gặp Karsh và Illena, hai người bảo vệ của họ và được biết vế sứ mệnh thiêng liêng của mình là giải phóng mẹ đẻ đang bị giam cầm và đánh bại các thế lực hắc ám tại Coventry.

Khi hai chị em ở nhà của Alex, thế lực bóng tối tấn công hai người nhưng họ may mắn chạy thoát. Camryl quyết định sẽ không dính dáng đến sứ mệnh của mình nữa và quay trở lại bữa tiệc sinh nhật ở nhà. Alex đành di một mình đến Coventry và gặp mẹ đẻ của cô cùng Thantos, người chú vẫn luôn bảo vệ mẹ cô.

Tại bữa tiệc của Camryl, thế lực bóng tối lại một lần nữa tấn công. Camryl nhận ra thế lực bóng tối thực sự là ai và nhanh chóng đến gặp mẹ và chị gái. Thantos chính là kẻ đứng đằng sau mọi chuyện, hắn đã giết anh trai để chiếm đoạt vương quốc và mẹ của hai chị em. Camryl và Alex tập hợp sức mạnh của tình yêu và ánh sáng và cuối cùng tiêu diệt được ác quỷ, giải thoát cho mẹ và những người bảo vệ. Cuối phim, cả hai chị em trở về bữa tiệc sinh nhật của Camryl. Bộ phim kết thúc với câu nói của hai chị em: "Go Twitches, It's Our Birthday!"
Tham khảo
Mắm tôm chua

Mắm tôm chua là một món ăn của Nam Bộ và miền Trung Việt Nam, đặc biệt là tại Gò Công và Huế, làm từ tôm bạc đất ủ chua. Gò Công và Huế là hai nơi làm mắm tôm chua nổi tiếng, tuy nhiên ở Huế thì nhiều cơ sở sản xuất hơn. Món này bắt nguồn từ Gò Công được Nam Phương Hoàng hậu mang về Huế. Ngày nay tại Gò Công vẫn còn rất nhiều hộ gia đình vẫn giữ nghề và bán trên thị trường.

Khác với mắm tôm mặn có màu nâu và con tôm đã bị giã nhuyễn, mắm tôm chua có màu đỏ và con tôm còn nguyên hình. Khi làm mắm tôm chua phải chọn con tôm còn sống, rửa sạch bằng nước muối (nếu rửa bằng nước ngọt thì tôm sẽ bị tanh). Tôm rửa sạch được làm chín bằng cách ngâm vào rượu trắng mạnh. Tôm chín màu đỏ rực. Đem tôm trộn đều với thính gạo, ớt, riềng, gừng và tỏi đã thái chỉ. Cuối cùng cho tất cả vào một cái hũ bằng sành hoặc đất nung, phía trên xếp một lớp lá chùm ruột hay ổi rửa sạch và vẩy cho hết nước, đậy kín lại. Sau 5-7 ngày là thành mắm tôm chua.

Tham khảo
Tamera Mowry

| ngày mất =
| nơi mất =
| cư trú = Napa Valley, California, Hoa Kỳ
| học vị = Pepperdine University
| nghề nghiệp = Actress, television host, model, author, businesswoman, singer
| năm hoạt động = 1990–nay
| tivi =
| người hôn phối =
| con cái = 2
| người thân = Tia Mowry-Hardrict Tahj Mowry (brother)Tavior Mowry (brother)Cory Hardrict
| website =
| nơi sinh = Gelnhausen, Tây Đức
| tên khác = Tamera Mowry-Housley
}}
Tamera Mowry, tên đầy đủ là Tamera Darvette Mowry (sinh ngày 6 tháng 7 năm 1978) là một nữ diễn viên Mỹ. Cô bắt đầu nổi tiếng cùng với cô em gái sinh đôi Tia Mowry trong bộ phim truyền hình sitcom Sister, Sister.

Tiểu sử
Thời niên thiếu
Tamera Mowry sinh ra tại Gelnhausen, Tây Đức vào ngày 6 tháng 7 năm 1978. Mẹ của cô là Darlene Flowers, một nhân viên bảo vệ, còn cha cô là Timothy Mowry, một sĩ quan cảnh sát nay làm việc tại California. Mẹ cô là người Mỹ gốc Phi còn cha cô là người Mỹ gốc Ý. Hai người gặp nhau tại trung học rồi sau đó cùng gia nhập quân đội. Tamera có một người em gái sinh đôi là Tia Mowry, ra đời sau cô 2 phút. Ngoài ra cô còn có hai người em trai nữa là Tavior Mowry và Tahj Mowry. Gia đình cô rất gắn bó với nhau

Tamera và Tia cùng tham gia nhóm hát The Voices hồi đầu thập niên 1990.

Sự nghiệp
Tamera Mowry cùng cô em gái Tia trở nên nổi tiếng kể từ chương trình truyền hình sitcom Sister, Sister vào thập niên 1990. Sau khi chương trình này kết thúc, cả hai cùng theo học khoa tâm lý học tại Đại học Pepperdine. Năm 2005, cả hai chị em lại xuất hiện trong bộ phim đặc sắc rất được yêu thích của hãng Disney: Twitches. Họ dã đóng tiếp phần hai Twitches Too vào năm 2007.

Tham khảo

fr:Tamera Mowry
Tia Mowry

Tia Mowry, tên đầy đủ là Tia Dashon Mowry (sinh ngày 6 tháng 7 năm 1978) là một nữ diễn viên Mỹ. Cô bắt đầu nổi tiếng cùng với cô chị gái sinh đôi Tamera Mowry trong bộ phim truyền hình sitcom Sister, Sister.

Tiểu sử
Thời niên thiếu
Tia Mowry sinh ra tại Gelnhausen, Tây Đức vào ngày 6 tháng 7 năm 1978. Mẹ của cô là Darlene Flowers, một nhân viên bảo vệ, còn cha cô là Timothy Mowry, một sĩ quan cảnh sát nay làm việc tại California. Mẹ cô là người Mỹ gốc Phi, còn cha cô là người Mỹ gốc Ý. Hai người gặp nhau tại trung học rồi sau đó cùng gia nhập quân đội. Tia có một người chị gái sinh đôi là Tamera Mowry, ra đời trước cô 2 phút. Ngoài ra cô còn có hai người em trai nữa là Tavior Mowry và Tahj Mowry. Gia đình cô rất gắn bó với nhau .

Tia và Tamera cùng tham gia nhóm hát The Voices hồi đầu thập niên 1990.

Sự nghiệp
Tia Mowry cùng cô chị Tamera trở nên nổi tiếng kể từ chương trình truyền hình sitcom Sister, Sister vào thập niên 1990. Sau khi chương trình này kết thúc, cô cùng chị gái theo học khoa tâm lý học tại Đại học Pepperdine. Năm 2005, cả hai chị em lại xuất hiện trong bộ phim đặc sắc rất được yêu thích của hãng Disney: Twitches. Họ dã đóng tiếp phần hai Twitches Too vào năm 2007.

Tham khảo
Nam Phong, Khon Kaen

| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name = Thái Lan
| subdivision_type1 = Tỉnh
| subdivision_name1 = Khon Kaen
| seat_type = Văn phòng huyện
| seat =
| leader_title = Huyện trưởng
| leader_name =
| area_total_km2 = 828.7
| area_note =
| population_as_of = 2005
| population_total = 113.343
| population_density_km2 = 136.8
| postal_code_type = Mã bưu chính
| postal_code = 40140
| geocode = 4007
| timezone1 = ICT
| utc_offset1 = +7
}}
Nam Phong () là một huyện của tỉnh Khon Kaen, Thái Lan. Huyện này giáp với các huyện sau (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): huyện Non Sa-at của tỉnh Udon Thani, các huyện Kranuan, Sam Sung, Mueang Khon Kaen, Ubolratana và Khao Suan Kwang cùng tỉnh. Huyện này có diện tích 823,7 km2, dân số năm 2005 là 113.343 người. Nam Phong được chia ra 12 phó huyện (tambon), và các phó huyện lại được chia ra thành 167 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Nam Phong và Wang Chai.

Các đơn vị hành chính

||
|}

Tham khảo
Curtis

Curtis có thể là:

Adam Curtis (1955–), nhà sản xuất phim tài liệu truyền hình Anh
Ben Curtis (golfer) (1978–), vận động viên golf người Mỹ
Ben Curtis (diễn viên) (1980–), diễn viên Mỹ
Charles Curtis (1860–1936), phó tổng thống Mỹ
Edward S. Curtis (1868–1952), nhiếp ảnh gia
George Ticknor Curtis (1812–1894), nhà chính trị, luật sư người Mỹ
George William Curtis (1824–1892), nhà văn, phát ngôn viên người Mỹ
Harriot Curtis (1881–1974), vận động viên golf người Mỹ
Heber Doust Curtis (1872–1942), nhà du hành vũ trụ người Mỹ
Ian Curtis (1956–1980), ca sĩ, người sáng tác lời bài hát người Anh
Jamie Lee Curtis (1958–), nữ diễn viên người Mỹ
Kelly Curtis (1956–), diễn viên người Mỹ
King Curtis (1934–1971), nhạc công saxophon người Mỹ
Mark Curtis (nhà văn Anh), nhà văn người Anh
Margaret Curtis (1883–1965), vận động viên golf, vận động viên tennis người Mỹ
Richard Curtis, (1956–), nhà soạn hài kịch người Anh
Tom Curtis, (1953–), nghệ sĩ người Mỹ
Tony Curtis (1925–), diễn viên người Mỹ
William Curtis (1746–1799), nhà thực vật học người Anh
Thông Siberi

Thông Siberi (danh pháp hai phần: Pinus sibirica) là một loài thông trong họ Thông (Pinaceae) có tại khu vực Siberi từ kinh độ 58° đông trong khu vực dãy núi Ural kéo dài về phía đông tới 126° kinh đông trong khu vực dãy núi Stanovoy Khrebet ở miền nam Cộng hòa Sakha, và từ Igarka tại 68° vĩ bắc trong thung lũng hạ lưu sông Enisei kéo dài về phía nam tới 45° vĩ bắc tại miền trung Mông Cổ. Tại phía bắc khu vực phân bố của nó, nó mọc tại các cao độ thấp, thông thường 100–200 m, trong khi xa hơn về phía nam nó là loại cây miền núi, mọc tới cao độ 1.000-2.400 m. Thông thường nó đạt tới đường giới hạn cây thân gỗ trong các khu vực này. Kích thước cây trưởng thành có thể đạt là cao 30–40 m và đường kính thân cây 1,5 m.

Nó là thành viên của nhóm thông trắng (phân chi Strobus) trong chi Thông (Pinus), và giống như mọi thành viên khác của nhóm này, các lá kim của nó mọc thành bó (chùm) gồm 5 lá kim, với các vỏ bao sớm rụng. Các lá kim dài 5–10&nbsp;cm. Các nón của thông Siberi dài khoảng 5–9&nbsp;cm. Các hạt dài 9–12&nbsp;mm chỉ có cánh dạng dấu vết và được phát tán nhờ chim bổ hạt đốm.

Một số nhà thực vật học coi thông Siberi chỉ như là thứ hay phân loài của thông Thụy Sĩ (Pinus cembra) khá tương tự. Nó khác ở chỗ có các nón to hơn một chút và các lá kim có 3 ống nhựa thay vì 2 ở thông Thụy Sĩ.

Giống như các loài thông trắng châu Âu và châu Á khác, thông Siberi đề kháng rất tốt trước gỉ sét phồng rộp thông trắng (Cronartium ribicola). Thông Siberi có giá trị lớn trong nghiên cứu lai ghép và biến đổi gen để phát triển các dạng thông có sức đề kháng cao với bệnh gỉ sét.

Thông Siberi là cây cảnh phổ biến trong các công viên và các khu vườn lớn ở các khu vực có khí hậu lạnh, chẳng hạn như miền trung Canada, mặc dù không phát triển nhanh nhưng ổn định tại nhiều nơi. Nó chịu giá lạnh mùa đông rất tốt, với nhiệt độ có thể xuống tới -60&nbsp;°C cùng gió mạnh. Hạt thông Siberi cũng được thu hoạch để bán như một loại hạt ăn được.

Tên gọi trong tiếng Nga Кедр сибирский (Kedr Sibirskiy) thông thường được dịch sang tiếng Việt như là "tuyết tùng Siberi" hay "bá hương Siberi"; nhưng cần lưu ý là tuyết tùng/bá hương là các loài cây thuộc chi Cedrus còn thông Siberi là một loài thông thật sự.

Chú thích

Tham khảo



Liên kết ngoài
Hình ảnh nó thông Siberi (Pinus sibirica)
Thông Thụy Sĩ

Thông Thụy Sĩ hay thông Arolla (danh pháp hai phần: Pinus cembra) là một loài thông trong họ Thông (Pinaceae) có trong khu vực dãy núi Alps và dãy núi Carpat ở miền trung châu Âu, Ba Lan (dãy núi Tatra), Thụy Sĩ, Pháp, Italia, Áo, Đức, Slovenia, Slovakia, Ukraina và România. Nó thông thường mọc tại cao độ tới 1.200-2.300 m và nói chung đạt tới đường giới hạn cây thân gỗ trong khu vực này. Cây trưởng thành có thể cao tới 25–35 m và đường kính thân cây tới 1,5 m.

Nó là thành viên của nhóm thông trắng (phân chi Strobus) trong chi Thông (Pinus), và giống như mọi thành viên khác của nhóm này, các lá kim của nó mọc thành bó (chùm) gồm 5 lá kim, với các vỏ bao sớm rụng. Các lá kim dài 5–9&nbsp;cm. Các nón của thông Thụy Sĩ dài khoảng 4–8&nbsp;cm. Các hạt dài 8–12&nbsp;mm chỉ có cánh dạng dấu vết và được phát tán nhờ chim bổ hạt đốm.

Một số nhà thực vật học coi thông Siberi (Pinus sibirica) khá tương tự chỉ như là thứ hay phân loài của thông Thụy Sĩ. Nó khác ở chỗ có các nón nhỏ hơn một chút và các lá kim có 2 ống nhựa thay vì 3 ở thông Siberi.

Giống như các loài thông trắng châu Âu và châu Á khác, thông Thụy Sĩ đề kháng rất tốt trước gỉ sét phồng rộp thông trắng (Cronartium ribicola). Thông Thụy Sĩ có giá trị lớn trong nghiên cứu lai ghép và biến đổi gen để phát triển các dạng thông có sức đề kháng cao với bệnh gỉ sét.

Thông Thụy Sĩ là cây cảnh phổ biến trong các công viên và các khu vườn lớn ở các khu vực có khí hậu lạnh, mặc dù không phát triển nhanh nhưng ổn định tại nhiều nơi. Nó chịu giá lạnh mùa đông rất tốt, với nhiệt độ có thể xuống tới -50&nbsp;°C cùng gió mạnh. Hạt thông Thụy Sĩ cũng được thu hoạch để bán như một loại hạt ăn được và có thể được dùng để tạo hương vị thơm cho rượu sơ náp (schnapps).

Tham khảo


Chỉ dẫn tạo hương vị cho schnapps (tiếng Đức)

Liên kết ngoài
Hình ảnh nón thông Thụy Sĩ (Pinus cembra)
Hình ảnh của Pinus cembra tại Thụy Sĩ
Cơ sở dữ liệu thực vật hạt trần - Pinus cembra
Uesugi Kagetora

| tên húy = Hōjō Ujihide
| nơi mất = Thành Samegao
| kiểu phối ngẫu = Dưỡng phụ
| phối ngẫu = Hōjō Genan, Uesugi Kenshin
}}
có tên thật là Hojo Ujihide, là con trai thứ 7 của Hōjō Ujiyasu và được nhận là con nuôi của Uesugi Kenshin. Năm 1569, ông đã cưới em gái của Uesugi Kagekatsu, đổi thành họ Uesugi. Tuy nhiên, năm 1578, sau cái chết của Kenshin, 2 đứa con nuôi lao vào tranh giành quyền lực và 1 năm sau đó, Kagetora tự sát, Kagekatsu đã chính thức trở thành người lãnh đạo của dòng họ Uesugi.
Tham khảo
Mueang Khon Kaen

| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name = Thái Lan
| subdivision_type1 = Tỉnh
| subdivision_name1 = Khon Kaen
| seat_type = Văn phòng huyện
| seat =
| leader_title = Huyện trưởng
| leader_name =
| area_total_km2 = 953,4
| area_note =
| population_as_of = 2005
| population_total = 373.212
| population_density_km2 = 391,5
| postal_code_type = Mã bưu chính
| postal_code = 40000
| geocode = 4001
| timezone1 = ICT
| utc_offset1 = +7
}}

Mueang Khon Kaen () là huyện thủ phủ (Amphoe Mueang) của tỉnh Khon Kaen, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Huyện này giáp các huyện sau (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Ban Haet, Phra Yuen, Ban Fang, Ubolratana, Nam Phong, Sam Sung của tỉnh Khon Kaen, Kosum Phisai và Chiang Yuen của tỉnh Maha Sarakham.
Lịch sử
Ngày 29 tháng 4 năm 1917, tên huyện được đổi từ Mueang sang Phra Lap (พระลับ). Vào ngày 14 tháng 11 năm 1937 huyện được đổi tên thành Mueang Khon Kaen.

Hành chính
Huyện này được chia ra thành 17 phó huyện (tambon), và các đơn vị này lại được chia ra thành 267 làng (buôn, sóc, bản, mường, thôn, ấp) (muban). Thành phố (thesaban nakhon) Khon Kaen nằm trên địa phận của cả tambon Nai Mueang. Tha Phra là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Tha Phra.

Tham khảo
Biển Andaman

| type = Biển
| inflow =
| outflow =
| catchment =
| basin_countries = Ấn Độ, Miến Điện, Thái Lan, Indonesia, Malaysia
| length =
| width =
| area =
| depth =
| max-depth =
| volume =
| reference =
}}

Biển Andaman (; ) là một vùng nước ở đông nam vịnh Bengal, miền nam Myanma, miền tây Thái Lan và miền đông quần đảo Andaman; nó là một phần của Ấn Độ Dương. Chiều dài của nó khoảng 1.200&nbsp;km (750 dặm Anh) theo chiều từ bắc xuống nam và rộng khoảng 650&nbsp;km (400 dặm Anh) theo chiều từ tây sang đông, với diện tích khoảng 797.700&nbsp;km² (308.000 dặm vuông). Độ sâu trung bình của nó khoảng 870&nbsp;m (2.854&nbsp;ft) và độ sâu tối đa đạt 3.777&nbsp;m (12.392&nbsp;ft).

Ở đoạn đông nam của mình, biển Andaman thu hẹp lại để tạo thành eo biển Malacca, là eo biển ngăn cách bán đảo Mã Lai với đảo Sumatra.

Kiến tạo đáy biển
.]]
Chạy dọc gần đúng theo chiều bắc nam trên đáy biển Andaman là ranh giới giữa hai mảng kiến tạo Miến Điện và Sunda. Các mảng kiến tạo này được người ta cho rằng từng là một phần của mảng Á-Âu lớn hơn, nhưng đã được tạo ra khi hoạt động đứt gãy biến đổi được gia tăng do mảng Ấn Độ bắt đầu có sự va chạm đáng kể với đại lục Á-Âu. Kết quả là một trung tâm lan rộng đáy biển được tạo ra, nó bắt đầu hình thành bồn địa ở phần rìa và có lẽ đã tạo thành biển Andaman, với giai đoạn hiện tại của nó đã bắt đầu vào khoảng 3-4 triệu năm trước.

Hoạt động núi lửa
Trong biển này về phía đông của nhóm đảo chính yếu Andaman Lớn là đảo Barren, một núi lửa còn hoạt động duy nhất gắn liền với tiểu lục địa Ấn Độ. Hoạt động núi lửa của nó là do sự rúc xuống hiện đang diễn ra của mảng Ấn Độ phía dưới vòng cung đảo Andaman, điều này ép buộc macma dâng lên trong khu vực này của mảng Burma. Đảo núi lửa Narcondam nằm xa hơn về phía bắc cũng được tạo ra từ quá trình này; tuy nhiên hiện tại nó không hoạt động.

Xem thêm
Quần đảo Andaman
Quần đảo Andaman và Nicobar

Tham khảo
Trận tấn công Căn cứ không quân Pleiku

Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
|combatant2 =
|commander1=Nguyễn Thành Tâm
|commander2=John C. Hughes
|strength1=Một số pháo binhKhoảng 200 đặc công.
|strength2=400
|casualties1=Không
|casualties2=9 chết, 128 bị thương, 20 máy bay bị phá hủy}}

Trận tập kích vào Căn cứ không quân Pleiku (còn gọi là Căn cứ Holloway ở Pleiku) diễn ra vào đêm ngày 6 tháng 2 năm 1965, khi Quân Mặt trận Giải phóng pháo kích dữ dội vào căn cứ này trong lúc các binh sĩ Mỹ đang ngủ say. Trước đó, khoảng 200 lính đặc công đã đột nhập vào căn cứ và lấy đi một số vũ khí. Kết quả của cuộc tấn công là 9 lính Mỹ thiệt mạng, 126 người khác bị thương, cùng với đó là 20 máy bay trong căn cứ bị phá hủy.

Để trả đũa vụ tấn công này, Hoa Kỳ đã mở Chiến dịch Flaming Dart nhằm vào miền Bắc Việt Nam.

Chú thích
Stung Treng

|subdivision_type1 = Tỉnh
|subdivision_name1 = Tỉnh Stung Treng
|subdivision_type2 = Huyện
|subdivision_name2 =
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|government_footnotes =
|government_type =Thành phố
|leader_title =
|leader_name =
|leader_title1 =
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|leader_title3 =
|leader_name3 =
|leader_title4 =
|leader_name4 =
|established_title =
|established_date =
|established_title2 =
|established_date2 =
|established_title3 =
|established_date3 =
|area_magnitude =
|unit_pref =
|area_footnotes =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 =
|area_water_km2 =
|area_total_sq_mi =
|area_land_sq_mi =
|area_water_sq_mi =
|area_water_percent =
|area_urban_km2 =
|area_urban_sq_mi =
|area_metro_km2 =
|area_metro_sq_mi =
|population_as_of = 2006
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total =
|population_density_km2 =
|population_density_sq_mi =
|population_metro =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban =
|population_density_urban_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title =
|population_blank1 =
|population_density_blank1_km2 =
|population_density_blank1_sq_mi =
|timezone =
|utc_offset =
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|latd=13 |latm=31 |lats= |latNS=N
|longd=105 |longm=58 |longs= |longEW=E
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|elevation_ft =
|postal_code_type =
|postal_code =
|area_code =
|blank_name =
|blank_info =
|blank1_name =
|blank1_info =
|website =
|footnotes =
}}

Stung Treng (tiếng Khmer: ស្ទឹងត្រែង) là tỉnh lỵ của tỉnh Stung Treng, Campuchia.

Địa lý
Stung Treng nằm ở bên bờ cao có nhiều cát nhìn ra sông Mê Kông, nơi có sông Sê San đổ vào. Thành phố này cách Phnom Penh khoảng 300&nbsp;km và nằm cách biên giới Lào 40&nbsp;km về phía nam.

Dân số thành phố là 25.000 người gồm người Khmer và người Lào. Thành phố có sân bay, nhưng hiện không có chuyến bay thương mại nào đang hoạt động.

Lịch sử
Vùng đất này từng là một phần của vương quốc Lan Xang và sau đó là vương quốc Champassack. Nó được nhượng lại cho Campuchia theo hiệp ước Pháp-Xiêm (1893).

Tham khảo

id:Stung Treng
de:Stung Treng
nl:Khett Stoeng Treng
Malaii

| subdivision_type1 = Tỉnh
| subdivision_name1 = Banteay Meanchey
| area_total_km2 =
| population_as_of = 2008
| population_total = 42.284
| population_density_km2 =
| blank_name_sec1 = Xã
| blank_info_sec1 = 6
| blank1_name_sec1 = Làng
| blank1_info_sec1 =
| geocode = 0109
| timezone1 = ICT
| utc_offset1 = +7
}}

Malaii () là một huyện (srok) ở tỉnh Banteay Meanchey, tây bắc Campuchia.

Địa lý
Các huyện giáp ranh là (từ phía đông bắc theo chiều kim đồng hồ) Ou Chrov và Mongkol Borei thuộc tỉnh Banteay Meanchey và Sampov Loun thuộc tỉnh Battambang. Phía đông và bắc là tỉnh Sa Kaeo của Thái Lan.

Hành chính
Huyện này được chia ra 6 xã (khum), các xã này lại được chia ra thành 37 thôn (phum).

Làng xã

Tham khảo
Công thức 1 năm 2008

Giải đua xe Công thức 1 năm 2008 là giải Công thức 1 vô địch thế giới lần thứ 59. Giải diễn ra từ 16 tháng 3 đến 2 tháng 11 gồm 17 chặng đua với sự tham gia của 11 đội đua. Tuy nhiên đội đua Super Aguri rút lui khỏi mùa giải F1 2008 do khó khăn về tài chính.

Các đội đua và thành viên

Lịch đua
Ngày 24 tháng 10 năm 2007, Hội đồng FIA thế giới phê chuẩn lịch đua năm 2008.

† Đường đua mới

Kết quả và xếp hạng
Kết quả chặng

Chú thích

Liên kết ngoài
Đại Túc

| subdivision_type1 = Quản lý hành chính
| subdivision_name1 =
| subdivision_name2 =
| established_title = Thành lập
| established_date = 758
| extinct_title = Tiền thân
| extinct_date =
| seat_type = Trụ sở chính quyền
| seat = nhai đạo Đường Hương
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name =
| leader_title1 =
| leader_name1 =
| elevation_m =
| population_as_of = 2006
| population_total = 930.000
| population_urban =
| population_density_km2 =
| population_density_urban_km2 =
| population_blank1_title = Dân số nhân khẩu
| population_blank1 =
| population_blank2_title = Dân cư thường trú
| population_blank2 =
| timezone1 =
| postal_code_type = Mã bưu chính
| postal_code =
| area_code_type = Mã vùng điện thoại
| area_code =
| registration_plate_type = Biển số xe
| registration_plate =
| blank_name_sec1 = Gần kề
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 = Khu vực hành chính
| blank1_info_sec1 =
| blank2_name_sec1 =
| blank2_info_sec1 =
| blank3_name_sec1 =
| blank3_info_sec1 =
| blank4_name_sec1 =
| blank4_info_sec1 =
| blank5_name_sec1 =
| blank5_info_sec1 =
| blank6_name_sec1 =
| blank6_info_sec1 =
| blank_name_sec2 = Vị trí
| blank_info_sec2 =
| blank1_name_sec2 = Thổ ngữ
| blank1_info_sec2 =
| blank2_name_sec2 = Dân tộc
| blank2_info_sec2 =
| blank3_name_sec2 = Con sông dài nhất
| blank3_info_sec2 =
| blank4_name_sec2 = Hồ lớn nhất
| blank4_info_sec2 =
| blank5_name_sec2 = Đường bờ biển
| blank5_info_sec2 =
| blank6_name_sec2 = Loại khí hậu
| blank6_info_sec2 =
| blank7_name_sec2 = Nhiệt độ trung bình năm
| blank7_info_sec2 =
| website =
}}
Đại Túc (chữ Hán giản thể:大足区, Hán Việt: Đại Túc khu) là một khu thuộc thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tháng 10 năm 2011, quận Song Kiều sáp nhập với huyện Đại Túc để tạo thành quận Đại Túc mới. Huyện Đại Túc trước kia có diện tích 1390&nbsp;km², dân số năm 2006 là 930.000 người. Mã số bưu chính: 402360. Huyện này nằm cách trung tâm Trùng Khánh 80&nbsp;km, cách Thành Đô 256&nbsp;km. Về mặt hành chính, huyện này được chia ra thành 2 nhai đạo biện sự xứ, 21 trấn, 9 hương. Huyện này có Tượng khắc đá Đại Túc là di sản văn hóa thế giới.

Tham khảo