Chi Dâm dương hoắc

Chi Dâm dương hoắc (danh pháp khoa học: Epimedium) là một chi thực vật thuộc Họ Hoàng mộc. Chi này có khoảng 64 loài. Phần lớn các loài là loài đặc hữu miền nam Trung Quốc, với một số loài phân bố xa tận châu Âu. Chi này có một số loài dâm dương hoắc có tính chất kích thích tình dục và được sử dụng làm thuốc.

Các loài
Khoảng 64 loài, gồm:
Epimedium acuminatum - dâm dương hoắc lông thô
Epimedium alpinum - Loài điển hình của chi.
Epimedium baiealiguizhouense
Epimedium baojingensis
Epimedium borealiguizhouense
Epimedium brevicornu - dâm dương hoắc, dâm dương hoắc lá hình tim
Epimedium campanulatum
Epimedium davidii - dâm dương hoắc Bảo Hưng
Epimedium dewuense
Epimedium diphyllum
Epimedium dolichostemon
Epimedium ecalcaratum
Epimedium elatum
Epimedium elongatum - dâm dương hoắc Xuyên Tây
Epimedium enshiense
Epimedium epsteinii
Epimedium fangii
Epimedium fargesii
Epimedium flavum
Epimedium franchetii
Epimedium glandulosopilosum
Epimedium grandiflorum - dâm dương hoắc hoa to
Epimedium hunanense - dâm dương hoắc Hồ Nam
Epimedium ilicifolium
Epimedium jinchengshanense
Epimedium jingzhouense
Epimedium koreanum - dâm dương hoắc Triều Tiên
Epimedium latisepalum
Epimedium leptorrhizum - dâm dương hoắc Kiềm Lĩnh
Epimedium lishihchenii
Epimedium lobophyllum
Epimedium macrosepalum
Epimedium mikinorii
Epimedium muhuangense
Epimedium multiflorum
Epimedium myrianthum
Epimedium ogisui
Epimedium parvifolium
Epimedium pauciflorum
Epimedium perralderianum
Epimedium pinnatum
Epimedium platypetalum - dâm dương hoắc Mậu Vấn
Epimedium pseudowushanense
Epimedium pubescens - dâm dương hoắc lông mềm
Epimedium pubigerum
Epimedium pudingense
Epimedium qingchengshanense
Epimedium reticulatum
Epimedium rhizomatosum
Epimedium sagittatum - tam chi cửu diệp, dâm dương hoắc lá mác.
Epimedium sempervirens
Epimedium shennongjiaense
Epimedium shuichengense
Epimedium stearnii
Epimedium stellulatum
Epimedium sutchuenense - dâm dương hoắc Tứ Xuyên
Epimedium tianmenshanense
Epimedium trifoliolatobinatum
Epimedium truncatum
Epimedium wushanense - dâm dương hoắc Vu Sơn
Epimedium xichangense
Epimedium yinjiangense
Epimedium zhaotongense
Epimedium zhushanense

Lai ghép
Epimedium × cantabrigiense = E. alpinum × E. pubigerum
Epimedium × omeiense = E. acuminatum × E. fangii
Epimedium × perralchicum = E. perralderianum × E. pinnatum subsp. colchicum
Epimedium × rubrum = E. alpinum × E. grandiflorum
Epimedium × setosum = E. diphyllum × E. sempervirens var. rugosum
Epimedium × versicolor = E. grandiflorum × E. pinnatum subsp. colchicum
Epimedium × warleyense = E. alpinum × E. pinnatum subsp. colchicum
Epimedium × youngianum = E. diphyllum × E. grandiflorum

Tác dụng làm thuốc
Cây này có nhiều loài khác nhau đều được dùng làm thuốc. Có thể: Lấy kéo cắt hết gai chung quanh biên lá, cắt nhỏ như sợi tơ to, rây sạch mảnh vụn là dùng được. Hoặc dùng rễ và lá, cắt hết gai chung quanh rồi dùng mỡ dê, đun cho chảy ra, gạn sạch cặn, cho Dâm dương hoắc vào, sao qua cho mỡ hút hết vào lá, lấy ra ngay, để nguội là được. Hoặc rửa sạch, xắt nhỏ, phơi khô, sao qua. Có thể tẩm qua rượu rồi sao qua càng tốt.

Tác dụng:
Lợi tiểu tiện, ích khí lực, cường chí (Bản Kinh).
Kiện cân cốt, tiêu loa lịch (Danh Y Biệt Lục).
Bổ yêu tất (bổ lưng, gối), cường tâm lực (làm mạnh tim) (Nhật Hoa Tử Bản Thảo).
Bổ Thận hư, tráng dương (Y Học Nhập Môn).

Chú thích

Tham khảo