undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Quốc kỳ Turkmenistan

|Image = Flag of Turkmenistan.svg
|Use = 110110
|Symbol =
|Proportion = 2:3
|Adoption = ngày 19 tháng 2 năm 1992 (Ratio 1:2) ngày 24 tháng 1 năm 2001
|Design =.
|Designer =
|Image2 = Flag of the President of Turkmenistan.svg
|Name2 =
|Nickname2 =
|Use2 = Hiệu kỳ Tổng thống
|Proportion2 = 2:3
|Adoption2 = ngày 27 tháng 9 năm 1992 (Ratio 1:2) February 2007
|Design2 =
|Type = National
}}

Quốc kỳ Turkmenistan (tiếng Nga: Флаг Туркмении, Turkmen: Türkmenistanyň baýdagy) là hiệu kỳ quốc gia của Turkmenistan. Quốc kỳ hiện tại của Turkmenistan được chấp nhận chính thức vào qua ngày 24 tháng 1 năm 2001.

Mô tả
Hình chữ nhật màu lục sậm. Phía bên cán cờ có một dải sọc đỏ, trên dải sọc từ trên xuống dưới là đồ án thiết kế của 5 ngôi sao năm cánh màu trắng.

Ý nghĩa
Trăng non lưỡi liềm và 5 ngôi sao năm cánh màu trắng tượng trưng cho tiền đồ xán lạn của nhân dân Turkmenistan, vừa biểu thị niềm tin đối với đạo Hồi. Năm ngôi sao năm cánh biểu thị chức năng của năm khí quan của con người: thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác và xúc giác. Đồ án thảm trải nền tượng trưng cho chính trị, xã hội và quan niệm văn hóa cũng như tín ngưỡng tôn giáo truyền thống của nhân dân Turkmenistan, đồng thời biểu thị nghề dệt thảm là nghề thủ công truyền thống của quốc gia. Màu lục là màu truyền thống mà nhân dân Turkmenistan yêu thích, tượng trưng cho hạnh phúc. Quốc kỳ này được sử dụng sau khi Turkmenistan thông qua luật độc lập nước cộng hòa tháng 10 năm 1991.

Tham khảo

Liên kết ngoài


Turkmenistan - vexillographia
Quốc kỳ Turkmenistan - Ý nghĩa tên nước các quốc gia trên thế giới - Tr 89.
Quốc kỳ Síp

Quốc kỳ Síp (tiếng Hy Lạp: Σημαία της Κύπρου simea tis Kipru, Thổ Nhĩ Kỳ: Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağı) là hiệu kỳ quốc gia của Cộng hòa Síp. Nó đưa vào sử dụng chính thức ngày 16 tháng 8 năm 1960, theo Hiệp định Zurich và London, theo đó một hiến pháp được soạn thảo và nước Síp đã được công bố là một nhà nước độc lập. Lá cờ được thiết kế bởi một giáo viên nghệ thuật người Thổ Nhĩ Kỳ - Síp İsmet Güney.

Mô tả và Ý nghĩa
Lá cờ có hình chữ nhật, chính giữa nền cờ trắng có bản đồ Síp màu vàng, phía dưới bản đồ là hai cành ôliu màu lục bắt chéo nhau. Síp trong tiếng Latinh có nghĩa là "đồng", màu vàng trên lá cờ tượng trưng Síp là một nước sản xuất đồng. Cành ôliu màu lục tượng trưng cho hòa bình và phồn vinh, đồng thời cũng biểu thị hướng về hòa bình của dân tộc Hy Lạp và dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ của quốc gia này và sự đoàn kết hợp tác của hai dân tộc. Ngày 16 tháng 8 năm 1960, Síp giành được độc lập từ sự thống trị của thực dân Anh và đã chế định lá quốc kỳ này.

Quốc kỳ của quốc đảo này mang hai điểm đặc biệt:

- Trên thế giới không có quốc kỳ nào có nền cờ trắng.

- Trên nền cờ quốc kỳ có hình bản đồ của quốc gia (đảo Síp).

Flag of Cyprus (1881–1922).svg| (1881-1922)
Flag of Cyprus (1922-1960).svg| (1922-1960)
Flag of Cyprus (1960).svg| (1960)
Flag of Cyprus (1960-2006).svg| (1960-2006)
Flag of Cyprus.svg| (2006-nay)

Đọc thêm
Quốc huy Síp

Tham khảo
Quốc kỳ Cộng hòa Síp - Ý nghĩa các quốc gia trên thế giới - Tr 25.
Nguyễn Hồng Trang - Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin - Nguồn gốc tên gọi các nước trên thế giới.
Ý nghĩa quốc huy, quốc kỳ các nước trên thế giới - Nhà xuất bản Thông tấn xã Việt Nam.

Liên kết ngoài

Flags in Cyprus
Cyprus Flag and Emblem - Cyprus Government Web Portal
Canadair CT-114 Tutor

Canadair CT-114 Tutor (mã công ty CL-41) là một loại máy bay huấn luyện/cường kích phản lực tiêu chuẩn của Không quân Hoàng gia Canada (RCAF), và sau này là Canadian Forces. Nó được sử dụng từ đầu thập niên 1960 tới năm 2000. Do hãng Canadair thiết kế chế tạo.

Biến thể
;CL-41
;CL-41A
;CL-41G
;CL-41R

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Hoàng gia Canada (CT-114 Tutor)
Đội biểu diễn Golden Centennaires
Lực lượng Vũ trang Canada
Trường huấn luyện phi công lực lượng vũ trang Canada 2
Phi đội trình diễn hàng không 431 (đội biểu diễn "Snowbirds")
;
Không quân Hoàng gia Malaysia

Tính năng kỹ chiến thuật (CL-41A - CT-114)

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Dishlevoy, Roy W. "Hatching the Snowbirds: The Canadair CL-41/CT-114 Tutor, Its Early History Remembered." CAHS Journal, Vol, 45, No. 1, Spring 2007.
Green, William. Macdonald Aircraft Handbook. London: Macdonald & Co. (Publishers) Ltd., 1964.
Molson, Ken M. and Harold A. Taylor. Canadian Aircraft Since 1909. Stittsville, Ontario: Canada's Wings, Inc., 1982. ISBN 0-920002-11-0.
Pickler, Ron and Larry Milberry. Canadair: The First 50 Years. Toronto: Canav Books, 1995. ISBN 0-921022-07-7.

Liên kết ngoài
Canadian Forces Page on the CT-114 Tutor
Snowbirds page on the CT-114
Extensive description of the Tutor
Audio coverage of the Snowbirds' CT-114s and an Interview with 2006 Season No. 3 Pilot Maj. Cory Blakely
Photo of CF-LTX-X the sole CL-41R built
Canadair CP-107 Argus

Canadair CP-107 Argus (CL-28) là một loại máy bay trinh sát biển, do hãng Canadair thiết kế chế tạo cho Không quân Hoàng gia Canada (RCAF) và Canadian Forces (CF).

Biến thể
]]
Argus Mk 1:
Argus Mk 2:

Quốc gia sử dụng
;
Không quân Hoàng gia Canada
Lực lượng Vũ trang Canada

Tính năng kỹ chiến thuật

Xem thêm

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Donald, David. The Encyclopedia of World Aircraft. Etobicoke, Ontario: Prospero Books, 1997. ISBN 1-85605-375-X.
Pickler, Ron and Milberry, Larry. Canadair: The First 50 Years. Toronto: CANAV Books, 1995. ISBN 0-ngày 97 tháng 7 năm 1022.

Liên kết ngoài
DND - Canada's Air Force - Canadair CP-107 Argus
RCAF.com - Canadair CP-107 Argus
Birth of a Giant, a 1957 National Film Board of Canada documentary about the development of the Canadair CP-107 Argus
Diên An (định hướng)

Diên An có thể chỉ:

Địa danh
Địa cấp thị Diên An: một thành phố thuộc tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Xã Diên An: một xã thuộc huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà, Việt Nam.

Tên người
Nhạc sĩ Diên An: một nhạc sĩ nhạc vàng người Việt Nam
Ca sĩ Diên An: một ca sĩ trẻ người Việt Nam, cựu thành viên của nhóm Mặt Trời Đỏ.
Convair XB-46

Convair XB-46 là một mẫu thử máy bay ném bom phản lực tầm trung của Hoa Kỳ, được thiết kế phát triển vào giữa thập niên 1940 nhưng không được đưa vào chế tạo.

Tính năng kỹ chiến thuật (XB-46)

Xem thêm

Tham khảo






Liên kết ngoài
"Second Jet Bomber", July 1947, Popular Mechanics
Enterobacteriaceae

Enterobacteriaceae hay họ Vi khuẩn đường ruột là họ vi khuẩn Gram âm gồm các loài vi khuẩn vô hại, các loài gây bệnh như Salmonella, Escherichia coli, Yersinia pestis, Klebsiella và Shigella. Đây là họ duy nhất của bộ Enterobacteriales thuộc lớp Gammaproteobacteria.

Miêu tả
Các loài thuộc họ Enterobacteriaceae đều có hình que, chiều dài điển hình từ 1 μm đến 5 μm. Chúng là những vi khuẩn Gram âm, kị khí tùy nghi, lên men đường thành acid lactic. Hầu hết chúng khử nitrat thành nitrit, ngoại trừ một số vi khuẩn như Photorhabdus. Hầu hết di chuyển bằng roi nhưng một số chi gồm các loài không di động. Chúng không tạo bào tử.

Nhận biết
Để nhận biết các chi thuộc họ Enterobacteriaceae, có thể dùng các phép thử sau:
Đỏ phenol
Canh thang trypton
Thạch phenylalanin để phát hiện sinh deaminase là enzym chuyển phenylalanin thành acid phenylpyruvic
Phép thử dùng đỏ methyl hoặc phép thử Voges-Proskauer, phụ thuộc vào phân giải glucose. Phép thử dùng đỏ methyl dùng cho các sản phẩm acid cuối cùng, phép thử Voges-Proskauer dùng cho acetylmethylcarbinol.
Phép thử catalase trên thạch dinh dưỡng đối với catalase là enzym phân giải hydrogen peroxide và giải phóng khí oxy.
Phép thử oxidase trên thạch dinh dưỡng đối với oxidase là enzym amin thơm tạo thành hợp chất màu tím đỏ.
Phép thử gelatin để phát hiện hoạt độ enzyme gelatinase.

Trong lâm sàng, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae và Proteus mirabilis chiếm 80 % đến 95 % vi khuẩn nhận diện được.

Tính kháng kháng sinh
Một số chủng Enterobacteriacea được phân lập có đặc tính kháng kháng sinh như carbapenem, ví dụ như Klebsiella pneumonia.

Các chi
Một số chi thuộc họ này:
Alishewanella
Alterococcus
Aquamonas
Aranicola
Arsenophonus
Azotivirga
Blochmannia
Brenneria
Buchnera
Budvicia
Buttiauxella
Cedecea
Citrobacter
Cronobacter
Dickeya
Edwardsiella
Enterobacter
Erwinia, ví dụ: Erwinia amylovora, Erwinia tracheiphila, Erwinia carotovora, etc.
Escherichia, ví dụ: Escherichia coli
Ewingella
Grimontella
Hafnia
Klebsiella, ví dụ: Klebsiella pneumoniae
Kluyvera
Leclercia
Leminorella
Moellerella
Morganella
Obesumbacterium
Pantoea
Pectobacterium xem Erwinia
Candidatus Phlomobacter
Photorhabdus, ví dụ: Photorhabdus luminescens
Plesiomonas, ví dụ: Plesiomonas shigelloides
Pragia
Proteus, ví dụ:. Proteus vulgaris
Providencia
Rahnella
Raoultella
Salmonella
Samsonia
Serratia, ví dụ: Serratia marcescens
Shigella
Sodalis
Tatumella
Trabulsiella
Wigglesworthia
Xenorhabdus
Yersinia, ví dụ: Yersinia pestis
Yokenella

Hình ảnh

Tập tin:Salmonella typhimurium.png
Tập tin:E. coli Bacteria (7316101966).jpg
Tập tin:Escherichia coli Gram.jpg
Tập tin:Carte d'identité.JPG

Chú thích

Liên kết ngoài

Enterobacteriaceae genomes and related information at PATRIC, a Bioinformatics Resource Center funded by NIAID
Evaluation of new computer-enhanced identification program for microorganisms: adaptation of BioBASE for identification of members of the family Enterobacteriaceae
Brown, A.E. (2009). Benson's microbiological applications: laboratory manual in general microbiology. New York: McGraw- Hill.
Ngũ Chỉ Sơn (núi Việt Nam)

Ngũ Chỉ Sơn là tên của một dãy núi tọa lạc ở xã Ngũ Chỉ Sơn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai. Được cho là dãy núi đẹp nhất vùng Tây Bắc, Ngũ Chỉ Sơn bao gồm 5 ngọn núi chính, chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam.
Tên dãy núi Ngũ Chỉ Sơn còn được đặt tên cho một xã và một tuyến phố chính ở trung tâm thị xã Sa Pa.

Chú thích

Liên kết ngoài
Lên Tả Giàng Phình ngắm Ngũ Chỉ Sơn
Ngắm đào cổ thụ khoe sắc dưới chân Ngũ Chỉ Sơn
Náo nức hội Gầu Tào dưới núi Ngũ Chỉ Sơn
Chinh phục Ngũ Chỉ Sơn
Yu Kil-chun

|hangul=유길준
|rr=Yu Gil-jun
|mr=Yu Kil-chun
|hanjaho=, ,
|hangulho=구당, 천민, 구일
|rrho=Gudang, Cheonmin, Guyil
|mrho=Kudang, Chonmin, Kuyil
|hanjaja=
|hangulja=성무
|rrja=Seongmu
|mrja=Sŏngmu
}}
Yu Kil-chun (Hangul: 유길준, Hanja: 兪吉濬; sinh ngày 24 tháng 10 năm 1856 - 30 tháng 9 năm 1914) là một nhà cách mạng và nhà tư tưởng khai sáng Triều Tiên. Ông còn có biệt danh là Kudang (구당, 矩堂), Chonmin (천민, 天民), Kuyil (구일, 矩一).

Sách
Seoyukyonmun (서유견문, 西遊見聞)
Kudangsicho (구당시초, 矩堂詩抄)
Kudangjip (구당집, 矩堂集)
Kudangsuganjip (구당서간집, 矩堂書簡集)

Chú thích

Liên kết ngoài
구당 유길준(矩堂 兪吉濬):2003년 12월의 문화 인물
Yu Gil-jun
Yu Gil-jun
Yu Gil-jun
Yu Gil-jun
Yu Gil-jun
Thốc Phát Thất Cô

Thốc Phát Thất Cô (), còn có tên là Sơ Cô (疋孤), là một thủ lĩnh bộ lạc Hà Tây Tiên Ti. Ông là thế tổ đời thứ 8 của Thốc Phát Lợi Lộc Cô- vị vua khai quốc của nước Nam Lương thời Ngũ Hồ thập lục quốc.

Thốc Phát Thất Cô sinh vào những năm cuối thời Đông Hán. Theo Tân Đường thư, Thốc Phát Thất Cô là trưởng tử của Thác Bạt Cật Phần- tổ tiên của các hoàng đế Bắc Ngụy, song Cật Phần lại trao quyền kế thừa cho một nhi tử khác là Thác Bạt Lực Vi. Về sau, Thất Cô suất lĩnh bộ lạc của mình di cư về phía bắc đến đất Hà Tây, đất đai của ông đông đến Mạch Điền (麥田, nay là Tĩnh Viễn, Cam Túc), Khiên Đồn (牽屯, nay thuộc Cố Nguyên, Ninh Hạ), tây đến Thấp La (濕羅), nam đến Kiêu Hà (澆河, nay thuộc Quý Đức, Thanh Hải), phía bắc tiếp giáp Đại Mạc. Sau khi Thất Cô qua đời, nhi tử là Thốc Phát Thọ Điền kế vị.

"Thốc Phát" (Tūfǎ) và "Thác Bạt" (Tuòbá) vốn là cùng một họ, Tấn thư viết rằng mẫu thân chủa Thọ Điền sinh Thọ Điền trong chăn, theo tiếng Tiên Ti thì chăn là "thốc phát", do đó mà thành họ. Lại có thuyết nói "Thốc Phát" và "Thác Bạt" là đồng âm dị dịch.

Tham khảo

Tấn thư, quyển 126
Tân Đường thư, quyển 75 thượng
Thác Bạt Tất Lộc

Thác Bạt Tất Lộc ( hay , ?-286) là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti. Ông tại vị trong khoảng thời gian 277-286, tướng ứng vào những năm đầu thời Tây Tấn.

Phụ thân của Tất Lộc là Thác Bạt Lực Vi, phụ thân ông cũng là thủ lĩnh tiền nhiệm của bộ lạc. Các thủ lĩnh sau này gồm Thác Bạt Sa Mạc Hãn, Thác Bạt Xước, Thác Bạt Lộc Quan đều là huynh đệ của ông.

Năm 277, Lực Vi thấy các bộ lưu tán nên ưu sầu mà qua đời, sau khi Tất Lộc kế vị thì các bộ vẫn li tán và làm phản, trong nước nhiễu loạn, thế nước suy thoái. Năm 286, Tất Lộc qua đời, đệ là Thác Bạt Xước kế vị.

Ông được triều đình Bắc Ngụy thời Nam-Bắc triều tôn làm tiên tổ. Sau khi xưng đế, Thác Bạt Khuê đã truy thụy hiệu cho Tất Lộc là "Chương hoàng đế".

Tham khảo

Ngụy thư, quyển 1-Tự kỷ
Thác Bạt Xước

Thác Bạt Xước , ?-293) là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti. Ông tại vị trong khoảng thời gian 286-293, tương ứng với thời kỳ Tây Tấn tại Trung Nguyên.

Phụ thân của Thác Bạt Xước là Thác Bạt Lực Vi. Các thủ lĩnh khác gồm Thác Bạt Sa Mạc Hãn, Thác Bạt Tất Lộc, Thác Bạt Lộc Quan đều là huynh đệ của ông. "Ngụy thư- tự ký" ghi rằng Thác Bạt Xước "hùng vũ hữu trí lược"

Năm 266, do huynh Tất Lộc qua đời, ông đăng cơ kế vị. Năm 293, thủ lĩnh Vũ Văn bộ (cũng thuộc tộc Tiên Ti) là Vũ Văn Mạc Hòe (宇文莫槐) bị thuộc hạ sát hại, đệ của Mạc Hòe là Vũ Văn Phổ Bát (宇文普撥) kế thừa chức thủ lĩnh. Thác Bạt Xước đem nhi nữ của mình gả cho nhi tử của Vũ Văn Phổ Bát là Vũ Văn Khâu Bất Cần (宇文丘不勤). Cũng vào năm 293, Thác Bạt Xước qua đời, chất tôn là Thác Bạt Phất kế lập.

Sau khi xưng đế, Thác Bạt Khuê đã truy thụy hiệu cho Thác Bạt Xước là "Bình hoàng đế".

Tham khảo

Ngụy thư, quyển 1-Tự kỷ
Thác Bạt Y Đà

Thác Bạt Y Đà (, ? - 305) là một lãnh tụ Sách Đầu bộ Tiên Ti. Ông tại vị trong khoảng thời gian 295-305, tương ứng với thời kỳ Tây Tấn tại Trung Nguyên.

Phụ thân của Thác Bạt Y Đà là Thác Bạt Sa Mạc Hãn, các thủ lĩnh khác gồm Thác Bạt Y Lô và Thác Bạt Phất là huynh đệ của ông.

Năm 295, thủ lĩnh Sách Đầu bộ là Thác Bạt Lộc Quan đem quốc thổ phân làm ba bộ, Thác Bạt Y Lô thống trị Tây bộ. Y Đà đem công việc của bộ lạc ủy thác cho người Hán, vì thế có nhiều người Hán quy phụ ông. Trong vài năm từ 297, Thác Bạt Y Đà xuyên qua Mạc Bắc, hướng về phía tây xâm lược các nước, trong vòng 5 năm đã chinh phục được hơn 30 nước.

Năm 304, Y Đà cùng Y Lô cùng quân Tấn hội sư đánh bại quân Lưu Uyên. Năm 305, Y Đà lại đánh bại quân Lưu Uyên, vì thế được hoàng đế Tấn phong là 'Đại lý đại thiền vu'. Không lâu sau, Y Đà qua đời, Thác Bạt Phổ Căn kế thừa chức thủ lĩnh Trung bộ Sách Đầu bộ.

Sau khi xưng đế, Thác Bạt Khuê đã truy thụy hiệu cho Thác Bạt Lộc Cung là "Hoàn hoàng đế".

Tham khảo

Ngụy thư, quyển 1-Tự kỷ
Thất đại hận

Thất đại hận (, nadan koro; ) là một bài hịch được bố cáo bởi vua Nỗ Nhĩ Cáp Xích, đánh dấu sự tuyên chiến lớn của Hậu Kim với nhà Minh.

Bối cảnh
Sau khi thống nhất các bộ tộc Nữ Chân Kiến Châu, Nỗ Nhĩ Cáp Xích đã cử người đến Bắc Kinh triều cống nhà Minh. Nhờ đó, ông nhận ra được tình hình rối ren của Minh triều, thúc đẩy quyết tâm thống nhất Nữ Chân, từ đó chinh phạt nhà Minh để báo thù giết cha và ông nội. Khi hầu hết các bộ tộc Nữ Chân đã được thống nhất và thế lực của mình lan sang cả các bộ tộc Mông Cổ, Nỗ Nhĩ Cáp Xích lên ngôi Đại Hãn ở thành Hách Đồ A Lạp (nay là Tân Tân, Liêu Ninh), tuyên bố dựng nước, lấy quốc hiệu Đại Kim, đặt niên hiệu là Thiên Mệnh (chữ Hán: 天命, chữ Mông Cổ: Тэнгэрийн Сүлдэт, chữ Mãn: ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡶᡠᠯᡳᠩᡤᠠ, âm Mãn: Abkai Fulingga).

Nhận thấy thế lực của mình đã đủ mạnh, Nỗ Nhĩ Cáp Xích cho rằng điều kiện phục thù đã chín muồi. Đầu năm 1618, Nỗ Nhĩ Cáp Xích tuyên bố với các bối lặc Nữ Chân: "Ý ta đã quyết, năm nay nhất định chinh phạt Đại Minh". Ngày 13 tháng 4 năm Thiên Mệnh () thứ Ba (ngày 7 tháng 5 năm 1618), ông tế cáo trời đất, công bố "Thất đại hận" làm lý do khởi binh phản Minh.

Sau khi tuyên bố Thất đại hận, quân Mãn Châu tấn công Phủ Thuận và tiếp nhận sự đầu hàng của tướng nhà Minh giữ thành là Lý Vĩnh Phương (chết năm 1634). Năm sau, nhà Minh đem 10 vạn quân dưới sự hậu thuẫn của Triều Tiên và Diệp Hách chia thành bốn đường tấn công Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Kết quả là quân Mãn Châu giành được thắng lợi to lớn trước liên quân Minh-Triều-Diệp Hách tại thị trấn Tát Nhĩ Hử. Nhà Minh đã quá mệt mỏi với một loạt những xung đột với người Mãn ở biên giới, thêm vào đó bạo loạn xảy ra, kinh tế suy sụp nên thế nước ngày một đi xuống. Cuối cùng, ngày 26 tháng 5 năm 1644, quân khởi nghĩa nông dân do Lý Tự Thành lãnh đạo chiếm được Bắc Kinh, hoàng đế Sùng Trinh nhà Minh treo cổ tự sát trên một cây hòe trên Môi Sơn ngoài Tử Cấm Thành. Quân Mãn Châu nhờ Ngô Tam Quế dẫn đường tiến vào Bắc Kinh, tiêu diệt chính quyền Đại Thuận của Lý Tự Thành. Nhà Thanh chính thức cai trị Trung Quốc cho đến năm 1911.

Nội dung hịch văn
Nội dung bài hịch được chép trong "Thanh Thái tổ Cao Hoàng đế thực lục" gồm 7 điều. Trong đó, điều đầu tiên khẳng định thủ phạm giết cha và ông nội chính là triều đình nhà Minh. Những điều còn lại xoáy vào sự bất bình đẳng, thiên vị của nhà Minh với các bộ tộc Diệp Hách mà chế áp các bộ tộc Kiến Châu ông.

}}.

Tham khảo
Legio II Italica

được đúc bởi hoàng đế Gallienus. Trên mặt trái có dòng chữ LEG II ITAL VII P VII F, "Legio II Italica bảy lần trung thành và trung nghĩa".]]
Legio secunda Italica (quân đoàn Ý thứ hai), là một quân đoàn La Mã được hoàng đế Marcus Aurelius thành lập vào năm 165 cùng với I Italica vào thời điểm khi mà đế quốc La Mã đang phải chiến đấu tại Germania và cả ở Parthia. Hiện nay vẫn còn có những ghi chép về II Italica đóng quân ở Noricum vào đầu thế kỷ thứ 5. Biểu tượng quân đoàn là con sói mẹ và cặp sinh đôi Romulus và Remus, điều này ám chỉ đến sự đồng cai trị của Marcus Aurelius và Lucius Verus tại thời điểm đó.

Nơi diễn ra các hoạt động chính của quân đoàn là ở tỉnh Noricum của La Mã vốn nằm ở lề phía nam của sông Donau, tại đây người Đức thường xuyên tiến hành các cuộc xâm nhập. Vào năm 180, II Italica đã đóng quân ở Lauriacum, Lorch ngày nay.

Vào năm 193, II Italica đã hành quân về thành Roma cùng với Septimius Severus và tham gia vào cuộc chiến tranh giành quyền lực của ông. Vị hoàng đế mới sau đó đã ban thưởng cho họ danh hiệu Fidelis (trung thành). Sau này Septimius Severus còn sử dụng II Italica để chống lại các cuộc nổi loạn của Pescennius Niger và Clodius Albinus, ngoài ra quân đoàn còn tham gia vào chiến dịch Parthia của ông.

Vào thế kỷ thứ 3, sự ủng hộ của các quân đoàn đóng một vai trò rất quan trọng trong việc tranh giành ngai vàng ở đế quốc La Mã. Cũng nhận thức được thực tế này, Gallienus đã ban cho II Italica danh hiệu VII Pia VII Fidelis (bảy lần trung thành, bảy lần trung nghĩa) để đảm bảo sự ủng hộ liên tục của họ.
Xem thêm
Danh sách các quân đoàn La Mã
Lê dương La Mã
Chú thích

Liên kết ngoài
livius.org account of Legio II Italica
Douglas A2D Skyshark

Douglas A2D Skyshark là một loại máy bay cường kích trang bị động cơ turboprop, do hãng Douglas Aircraft Company chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ.

Tính năng kỹ chiến thuật (XA2D-1)

|plane or copter?=plane
|jet or prop?=prop

|crew=1
|length main=41 ft 3 in
|length alt=12,58 m
|span main=50 ft 0 in
|span alt=15,24 m
|height main=17 ft 1 in
|height alt=3,68 m
|area main=400 ft²
|area alt=37 m²
|empty weight main=12.900 lb
|empty weight alt=5.864 kg
|loaded weight main=18.700 lb
|loaded weight alt=8.500 kg
|max takeoff weight main=22.960 lb
|max takeoff weight alt=10.436 kg
|engine (prop)= Allison XT40-A-2
|type of prop= kiểu turboprop
|number of props=1
|power main=5.100 shp
|power alt=3.800 kW
|max speed main=435 kn
|max speed alt=501 mph, 813 km/h
|range main=1.900 nmi
|range alt=2.200 mi, 3.520 km
|ceiling main=48.100 ft
|ceiling alt=14.664 m
|climb rate main=7.290 ft/phút
|climb rate alt=37 m/s
|loading main=47 lb/ft²
|loading alt=230 kg/m²
|power/mass main=0,27 hp/lb
|power/mass alt=440 W/kg
|guns=
4 × pháo T31 20 mm (0.79 in)
Khác: 5.500 lb (2.500 kg) vũ khí

}}

Xem thêm
.]]

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Francillon, René J. McDonnell Douglas Aircraft since 1920. London:Putnam, 1979. ISBN 0-370-00050-1.
Heinemann, Edward, H. and Rausa, Rosario. Combat Aircraft Designer. London: Jane's Publishing Co., 1980. ISBN 0-7106-0040-2.
Markgraf, Gerry. Douglas Skyshark, A2D Turbo-Prop Attack (Naval Fighters Number Forty-Three). Simi Valley, CA: Ginter Books, 1997. ISBN 0-942612-43-4.

Liên kết ngoài
Legio III Italica

được Gallienus phát hành vào năm 260 để tôn vinh III Italica. Biểu tượng của quân đoàn là con cò bên mặt phải.]]
Legio tertia Italica (quân đoàn Ý thứ ba) là một quân đoàn La Mã được hoàng đế Marcus Aurelius thành lập vào khoảng năm 165, và được sử dụng cho chiến dịch chống lại các bộ lạc Marcomanni của ông. Tên riêng Italica của nó có thể đưa ra giả thuyết rằng những tân binh ban đầu đến từ Ý. Quân đoàn vẫn còn hoạt động ở Raetia và các tỉnh khác trong những năm đầu thế kỷ thứ 5 (Notitia Dignitatum, với ngày tháng vào khoảng năm 420 SCN cho các mục của đế quốc Tây La Mã).

Cùng với các quân đoàn II Italica và I Adiutrix, III Italica đã có mặt ở các tỉnh khu vực sông Danube vào thời điểm bắt đầu chống lại các cuộc xâm lược của người Marcomanni vào các tỉnh Raetia và Noricum. Trong năm 171, họ đã xây dựng doanh trại Castra Regina, ngày nay là Regensburg.

Trong cuộc nội chiến năm 193, quân đoàn này đã ủng hộ Septimius Severus và giúp ông đánh bại các đối thủ của mình, đầu tiên là Didius Julianus, sau đó là Pescennius Niger và Clodius Albinus. Họ còn trung thành với người kế vị của Severus, hoàng đế Caracalla, và họ đã chiến đấu trong chiến dịch chống lại người Alamanni của ông ta vào năm 213.

Các vexellatio (tiểu đơn vị) của quân đoàn đã tham gia vào chiến dịch chống lại Đế chế Sassanid của hoàng đế Gordianus III trong năm 243-244, và kể từ đó tên riêng III Italica Gordiana đã được ghi chép lại

Vì là một phần của đạo quân Danube hùng mạnh, III Italica đã thường xuyên tham gia vào các cuộc tranh giành quyền lực nội bộ trong suốt thế kỷ thứ 3. Quân đoàn đã chiến đấu cho Gallienus trong cuộc chiến tranh chống lại địch thủ Postumus của ông ta, vì vậy nó đã được ban cho tên riêng VI Pia VI và VII Fidelis Pia VII Fidelis (bảy lần trung thành và trung nghĩa). Doanh trại chính của III Italica vẫn ở Regensburg, nhưng họ đã tham gia vào chiến dịch chống lại nữ hoàng Zenobia dưới sự chỉ huy của hoàng đế Aurelianus trong năm 273.
Xem thêm
Danh sách các quân đoàn La Mã
Tham khảo

Liên kết ngoài
livius.org account of Legio III Italica
LEGIO TERTIA ITALICA ANTONINIANA, German re-enactment group.
Legio III Italica , US re-enactment group. [Dead Link]
Phùng Diễm Quý

Nhu Huy Hoàng thái hậu (chữ Hán: 柔徽皇太后; 1444 - 1489), hay Thánh Tông Phùng hoàng hậu (聖宗馮皇后), là phi tần của Lê Thánh Tông, hoàng đế thứ năm của vương triều Hậu Lê nước Đại Việt.

Bà là mẹ của Kiến vương Lê Tân, người về sau được biết đến là Đức Tông Kiến hoàng đế (德宗建皇帝), cha ruột vua Lê Tương Dực, ông nội vua Lê Chiêu Tông và Lê Cung Hoàng. Vì lẽ đó, bà được các đời Tương Dực và Chiêu Tông truy tôn thụy hiệu là Hoàng hậu, dù thực tế bà chưa sinh ra vị Hoàng đế kế nhiệm nào hay được lập làm Hoàng hậu khi còn sống.

Tiểu sử
Nhu Huy hoàng hậu tên thật là Phùng Diễm Quý (馮琰貴), lúc trước có tên là Thục Giang (淑江), người xã Mỹ Xá, huyện Ngự Thiên, trấn Sơn Nam (nay là Hưng Hà, Thái Bình ). Cha là Gián nghị đại phu thuộc Tả ty môn hạ sảnh tri Tây đạo quân dân ba tịch Phùng Văn Đạt (馮文達). Mẹ là Trần phu nhân, người xã Bất Quả, huyện La Giang, nay là huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, con gái Trần Công Diễn, một tôn thất nhà Trần. Khi Thánh Tông còn là Bình Nguyên vương (平原王), Phùng thị đã theo hầu nơi tiềm để, rất được yêu quý.

Năm Quang Thuận thứ 2 (1461), tháng 7, ngày Mậu Dần, Phùng thị được phong làm Tu viên (修媛), bậc thứ 6 trong Cửu tần của triều đình. Năm 1467, bà sinh ra Kiến vương Lê Tân, rồi cùng năm, được phong làm Chiêu nghi, đứng đầu chức Tần.

Tháng 10, năm Hồng Đức thứ 20 (1489), Phùng Chiêu nghi có bệnh. Thánh Tông ân chuẩn cho ra phủ Kiến vương nghỉ dưỡng. Ngày 24 tháng 12 (tức ngày 14 tháng 1 dương lịch) cùng năm, bà qua đời, hưởng thọ 45 tuổi.

Khi Lê Tương Dực lên ngôi (1510), ông đã truy tôn bà là Nhu Huy Tích Quang hoàng thái hậu (柔徽積光皇太后). Sau đó, ông lại dâng hiệu là Nhu Huy Tích Quang Thuần Thánh Khâm Thận Ôn Mục Gia Hòa Lương Tín Đôn Thục Trinh Hiến Chương Phúc Hoàng thái hậu (柔徽積光純聖欽慎溫穆嘉和良信敦淑貞憲彰福皇太后), thờ phụng tại Thái miếu.

Tham khảo

Đại Việt thông sử - Lê Quý Đôn.
Nguyệt Ánh (định hướng)

Nguyệt Ánh có thể là một trong những người dưới đây:
:Sương Nguyệt Anh (1864 &ndash; 1921), nữ thi sĩ Việt Nam, hay bị viết lầm thành Sương Nguyệt Ánh.
:Dương Nguyệt Ánh (1960 &ndash;) là một phụ nữ người Mỹ gốc Việt với vai trò lớn trong Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ.
:Vũ Thị Nguyệt Ánh (sinh năm 1984 tại Hải Phòng) là nữ vận động viên karatedo hàng đầu Việt Nam trong nhiều năm qua.
:Nguyệt Ánh (diễn viên kịch nói), Nghệ sĩ Ưu tú Vũ Nguyệt Ánh (1943-2004)
:Nguyệt Ánh (diễn viên điện ảnh) (sinh ngày 12 tháng 8 năm 1984) là diễn viên điện ảnh Việt Nam.
Hà Tây Tiên Ti

Hà Tây Tiên Ti (河西鮮卑) là một bộ lạc người Tiên Ti.

Ông tổ của bộ lạc là Thất Cô đã suất bộ lạc di cư về phía bắc đến vùng Hà Tây. Lãnh thổ của Hà Tây Tiên Ti đông đến Mạch Điền và Khiên Đồn, tây đến Thấp La, nam đến Kiêu Hà, phía bắc tiếp giáp Đại Mạc.

Thọ Điền, con của Thất Cô bắt đầu sử dụng họ Thốc Phát. Cháu của Thốc Phát Thọ Điền là Thốc Phát Thụ Cơ Năng, vào những năm 265-274 đã xâm nhập cướp bóc Tần châu của Tây Tấn, giết chết lần lượt các thứ sử Hồ Liệt, Khiên Hoằng, Tô Du, Dương Hân, còn đánh bại cả quân đội của Lương châu. Tấn Vũ Đế đã phái Mã Long đi đánh Thốc Phát Thụ Cơ Năng, kết quả giành được chiến thắng, bản thân Thụ Cơ Năng bị bộ hạ sát hại.

Sau thời Thụ Cơ Năng, ngôi vị thủ lĩnh lần lượt được truyền cho Vụ Hoàn, Thôi Cân, Tư Phục Kiện. Con của Tư Phục Kiện là Ô Cô đã lập ra nước Nam Lương.

Thủ lĩnh

Tham khảo
Reginald Aldworth Daly

Reginald Aldworth Daly (18 tháng 3 năm 1871 – 19 tháng 9 năm 1957) là một nhà địa chất học người Canada. Ông là giáo sư Đại học Harvard từ năm 1912 cho đến năm 1942 sau thời gian làm việc với tư cách nhà địa chất thực địa cho Uỷ ban Biên giới Quốc tế Canada (tiếng Anh: Canadian International Boundary Commission).

Công việc nghiên cứu đất đá dọc theo chiều dài 400 dặm tại vĩ tuyến 49 Bắc dẫn dắt Daly hình thành nên một lý thuyết trình bày về nguồn gốc đá mácma. Năm 1914, công trình khoa học có ảnh hưởng sâu xa của ông được công bố dưới nhan đề Igneous Rocks and Their Origin ("Đá hoả thành và nguồn gốc của chúng"). Theo cuốn A Short History of Nearly Everything của Bill Bryson thì Daly là người sớm đề xuất ý tưởng về thuyết trôi dạt lục địa và thuyết vụ va chạm lớn. Giả thuyết trôi dạt lục địa được hỗ trợ bởi các chứng cứ từ cuốn sách Our Mobile Earth xuất bản năm 1926 của Daly. Trong tác phẩm Strength and Structure of the Earth (1940), Daly đã tiên liệu được các vấn đề của kiến tạo mảng và đặt ra thuật ngữ "lớp phủ giữa".

Daly được trao tặng Huy chương Penrose vào năm 1935, Huy chương Wollaston vào năm 1942 và Huy chương William Bowie vào năm 1946. Người ta lấy họ của Daly để đặt tên cho khoáng chất dalyite (công thức hóa học: ) cũng như cho những hố va chạm trên Sao Hỏa và Mặt Trăng. Tư gia của ông ở Cambridge hiện là Danh lam Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ.

Tham khảo

Công trình









Đọc thêm

James H. Natland (2006) Reginald Aldworth Daly (1871–1957): Eclectic Theoretician of the Earth., GSA Today, 16(2). Xem nội dung
Horacio Cartes

|birth_place = Asunción, Paraguay
|death_date =
|death_place =
|party = Đảng Colorado
}}

Horacio Manuel Cartes Jara (sinh ngày 5 tháng 7 năm 1956) là một thương gia người Paraguay và là tổng thống Paraguay được bầu trong cuộc Bầu cử tháng 4 năm 2013. Ông là thành viên của Đảng Colorado và được dự kiến nhậm chức vào ngày 15 tháng 8 năm 2013.

Cartes sở hữu khoảng hai chục doanh nghiệp trong tập đoàn Grupo Cartes bao gồm thuốc lá, nước giải khát, sản xuất thịt, và ngân hàng. Ông là chủ tịch của câu lạc bộ bóng đá Club Libertad từ năm 2001 đến năm 2012, và là chủ tịch của đội tuyển quốc gia của Hiệp hội bóng đá Paraguay trong thời gian FIFA World Cup 2010.
Tham khảo
Mộ Dung Tường

Mộ Dung Tường (, ? - 397) là một thành viên tông thất Hậu Yên.

Năm Vĩnh Khang thứ 2 (397), Hậu Yên không địch nổi cuộc tấn công của nước Bắc Ngụy, hoàng đế Mộ Dung Bảo chạy khỏi đô thành Trung Sơn (中山, nay thuộc Định Châu, Hà Bắc), trong thành đại loạn. Trong khi đó, Khai Phong công Mộ Dung Tường không theo hoàng đế rút chạy, do đó được mọi người bầu làm minh chủ để kháng cự lại cuộc tấn công của Bắc Ngụy.

Tuy nhiên, Mộ Dung Tường đã củng cố địa vị của mình, liên tục diệt trừ các thế lực khác trong thành. Không lâu sau đó, Mộ Dung Tường lên ngôi hoàng đế, cải nguyên niên hiệu là Kiến Thủy.

Mộ Dung Tường là người ham uống rượu và thích giết chóc, không quan tâm đến quân sĩ và nhân dân. Đến khi quân Bắc Ngụy không còn bao vây Trung Sơn và chỉ kiểm soát các vùng lân cận, ông vẫn từ chối cho cư dân ra ngoài thành để tìm lương thực và việc này đã dẫn đến nạn đói nghiêm trọng.

Cuối cùng, nhân dân Trung Sơn thành đã nghênh đón Mộ Dung Lân vào thành, sau đó, Mộ Dung Tường bị bắt giữ rồi bị xử tử.

Tham khảo

Tấn thư, quyển 124
Thốc Phát Thụ Cơ Năng

Thốc-Phát Thụ-Cơ-Năng ( ? - 280) là một người Hà Tây Tiên Ti, là thủ lĩnh Thốc Phát Tiên Ti vào thời kỳ Tây Tấn.

Sau khi tổ phụ Thốc Phát Thọ Điền qua đời, Thốc Phát Thụ Cơ Năng tiếp nhiệm chức thủ lĩnh. Thốc Phát Thụ Cơ Năng được đánh giá là người nhiều mưu lược, hơn nữa còn cường tráng và quả cảm.

Năm 270 thời Tấn Vũ Đế, Thốc Phát Thụ Cơ Năng khởi binh phản lại triều đình Tấn. Đến tháng 6, khi giao chiến với quân Tấn tại gò Vạn Hộc (nay thuộc Cao Lan, Cam Túc), quân của Thốc Phát Thụ Cơ Năng đã giết được Thứ sử Tần châu Hồ Liệt. Đến năm 271, Thốc Phát Thụ Cơ Năng liên hợp với các bộ lạc người Hồ khác vây khốn Thứ sử Lương Châu Khiên Hoằng (牽弘) tại Thanh Sơn (nay thuộc phía tây Hoàn, Cam Túc), quân Khiên Hoằng thua trận, bản thân Khiên Hoằng tử trận. Sau đó, Thốc Phát Thụ Cơ Năng lại đánh bại Thứ sử Lương Châu Tô Du (蘇愉) tại Kim Sơn (nay thuộc Sơn Đan, Cam Túc).

Năm 275, Thốc Phát Thụ Cơ Năng chiến bại trước quân thảo phạt do Trấn Tây đại tướng quân Tư Mã Tuấn phái đi, hơn 3000 lính chết trận, Thốc Phát Thụ Cơ Năng phải cho đưa con tin đến triều Tấn thỉnh hàng.

Năm 277, do Thốc Phát Thụ Cơ Năng có ý đồ cướp đoạt điền binh, triều đình Tấn phái Văn Ương suất quân thảo phạt. Thốc Phát Thụ Cơ Năng chiến bại, tổng cộng có 20 vạn người Hồ quy hàng quân Tấn.

Tháng 1 năm 279, Thốc Phát Thụ Cơ Năng công hãm Lương Châu. Tháng 11, Thốc Phát Thụ Cơ Năng giao chiến với tướng Tấn Mã Long (馬隆). Tuy nhiên, Mã Long đã dựa vào "thiên tương xa" để đánh bại Thốc Phát Thụ Cơ Năng, thu phục trị sở Vũ Uy của Lương Châu. Các tù trưởng Tiên Ti Thốt Bạt Hàn (猝跋韓), Thư Vạn Năng (且萬能) dẫn vạn người đến quy hàng quân Tấn. Đến tháng 12, Thụ Cơ Năng lại chiến bại trước Mã Long và bị giết., cuộc nổi dậy cũng chấm dứt. Sau đó, em họ của ông là Thốc Phát Vụ Hoàn kế tiếp làm thủ lĩnh Thốc Phát Tiên Ti.

Tham khảo
Thốc Phát Tư Phục Kiện

Thốc Phát Tư Phục Kiện () là một thủ lĩnh Thốc Phát Tiên Ti vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc.

Tư Phục Kiện là nhi tử của Thôi Cân, phụ thân cũng là thủ lĩnh tiền nhiệm của ông. Năm 365, Thôi Cân qua đời, Tư Phục Kiện kế thừa chức vị của Thôi Cân.

Trong thời gian Tư Phục Kiện tại vị, bộ chúng của Thốc Phát Tiên Ti trở nên hưng vượng, chiếm khu vực Lương châu (ước đoán tương được với nam bộ Cam Túc ngày nay).

Sau khi Tư Phục Kiện qua đời, nhi tử là Ô Cô kế vị làm thủ lĩnh, về sau lập ra nước Nam Lương.

Nhi tử
Thốc Phát Ô Cô (禿髮烏孤), Nam Lương Vũ Vương,
Thốc Phát Lợi Lộc Cô (禿髮利鹿孤), Nam Lương Khang Vương.
Thốc Phát Nục Đàn (禿髮傉檀), Nam Lương Cảnh Vương.
Thốc Phát Thổ Lôi (禿髮吐雷)
Thốc Phát Câu Diên (禿髮俱延), Trương Tùng hầu
Thốc Phát Văn Chi (禿髮文支), Hưng Thành hầu, sau làm quan Bắc Lương
Thốc Phát Văn Chân (禿髮文真)

Tham khảo

Tấn thư
Tư trị thông giám
Thập lục quốc Xuân Thu
Mộ Dung bộ

]]
Mộ Dung bộ () là một bộ lạc lớn của tộc Tiên Ti thời kỳ Ngụy-Tấn. Những năm đầu Tào Ngụy, thủ lĩnh Mạc Hộ Bạt đã suất bộ chúng thiên cư đến Liêu Tây, có công theo Tư Mã Ý đánh Công Tôn Uyên, được triều đình phong tước "Suất Nghĩa vương", bắt đầu xây thành ở phía bắc Cức Thành (棘城, nay thuộc Triều Dương, Liêu Ninh). Mạc Hộ Bật sau đổi tên thành Mộ Dung Yên.

Tôn tử của Mộ Dung Yên là Mộ Dung Thiệp Quy được triều đình Trung Nguyên phong là Tiên Ti thiền vu, thiên cư đến Liêu Đông, bắt đầu Hán hóa. Mộ Dung Thiệp Quy có trưởng tử là Mộ Dung Thổ Dục Hồn dẫn bộ chúng thiên di về phía tây đến Hà Hoàng.

Năm Thái Khang thứ 10 (289) thời Tây Tấn, Mộ Dung bộ thiên cư đến Thanh Sơn thuộc Đồ Hà. Năm Nguyên Khang thứ 4 (294), Mộ Dung bộ di cư đến Đại Cức Thành, học cách làm nghề nông, đặt pháp chế như của người Hán. Những năm đầu Vĩnh Gia, Mộ Dung Hối tự xưng là Tiên Ti đại thiền vu.

Sau Bát vương chi loạn, Mộ Dung bộ cát cứ Liêu Đông, sau lại đánh bại Đoàn bộ Tiên Ti và Vũ Văn bộ Tiên Ti, trở thành thế lực hùng mạnh nhất vùng Đông Bắc Trung Quốc. Mộ Dung bộ tuy vậy vẫn triều cống cho triều Tấn, đến thời Mộ Dung Hoảng thì tự xưng là Yên vương, lập ra nước Tiền Yên. Sau đó, Mộ Dung Tuấn tiêu diệt Nhiễm Ngụy, chiếm lĩnh Trung Nguyên. Trong số các nước thời thập lục quốc, các nước Tiền Yên, Hậu Yên, Tây Yên và Nam Yên đều do các thành viên Mộ Dung bộ kiến lập.

Tham khảo
Mạc Hộ Bạt

]]
| nhiệm kỳ = 220—245
| tiền nhiệm = đầu tiên
| kế nhiệm = Mộ Dung Mộc Diên
| kiểu cơ quan = Lãnh địa
| cơ quan = Tây bộ Liêu Ninh
}}

Mạc Hộ Bạt () là một tù trưởng Mộ Dung bộ Tiên Ti.

Sau khi trở thành tù trưởng, Mạc Hộ Bạt đã đưa bộ chúng từ tái ngoại tiến vào khu vực Liêu Tây (nay là tây bộ tỉnh Liêu Ninh), sinh sống tại vùng Cức Thành.

Năm 238, thời Tào Ngụy, Mạc Hộ Bạt có công theo Tư Mã Ý đánh Công Tôn Uyên, được triều đình phong tước Suất Nghĩa vương (率義王), bắt đầu xây thành ở phía bắc Cức Thành.

Mạc Hộ Bạt do thấy "diêu quan" (một loại mũ có gắn trang sức) đẹp, bèn thu tóc mà đội, chư bộ vì thế gọi là "bộ diêu", sau diễn biến thành "Mộ Dung Yên" (慕容部落).

Chức vụ thủ lĩnh của Mạc Hộ Bạt do con trai là Mộ Dung Mộc Diên kế vị.

Tham khảo
Mộ Dung Thiệp Quy

]]
| nhiệm kỳ = 271—283
| tiền nhiệm = Mộ Dung Mộc Diên
| kế nhiệm = Mộ Dung Nại
| kiểu cơ quan = Lãnh địa
| cơ quan = Trung bộ Liêu Ninh
}}

Mộ Dung Thiệp Quy (, ?- 12/283) là một tù trưởng Mộ Dung bộ Tiên Ti. Ông là cháu nội của tù trưởng Mạc Hộ Bạt, và là con trai của tù trưởng Mộ Dung Mộc Diên.

Không lâu sau khi kế nhiệm chức tù trưởng, Mộ Dung Thiệp Quy đã chuyển căn cứ từ Cức Thành (棘城, nay thuộc Nghĩa, Liêu Ninh) đến phía bắc Liêu Đông quận (nay là Liêu Dương, Liêu Ninh). Các thế hệ tù trưởng Mộ Dung bộ quy phụ triều đình Trung Nguyên, nhiều lần có công hiệp trợ triều đình Trung Nguyên xuất chinh, được thụ phong là "đại thiền vu". Trong thời gian ông tại vị, Mộ Dung bộ và Vũ Văn bộ có quan hệ thù địch.

Mộ Dung Thiệp Quy có trưởng tử là Mộ Dung Thổ Dục Hồn được phân 1700 hộ làm bộ chúng thiên di về phía tây đến Hà Hoàng; thứ tử là Mộ Dung Hối, cùng một nhi tử nữa là Mộ Dung Vận (慕容運).

Tháng thứ 10 năm Thái Khang thứ 2 (281), Mộ Dung Thiệp Quy bắt đầu suất quân tiến đánh Xương Lê quận (nay thuộc Nghĩa, Liêu Ninh) của triều Tấn.

Tháng thứ 2 năm Thái Khang thứ 3 (282), quân Mộ Dung bộ bị quân của An Bắc tướng quân Nghiêm Tuân (嚴詢) đánh bại, có gần vạn lính tử trận, bị xử trảm hay bị bắt.

Tháng thứ 12 năm Tháng Khang thứ 4 (283), Mộ Dung Thiệp Quy qua đời, Mộ Dung Nại kế vị làm tù trưởng.

Tham khảo
Mộ Dung Lệnh

Mộ Dung Lệnh (慕容令) hay Mộ Dung Toàn (慕容全) là trưởng tử và thế tử của Ngô vương Mộ Dung Thùy nước Tiền Yên. Mẹ của ông là tiên Đoàn phi.

Năm Kiến Hi thứ 10 (369), mặc dù có công ngăn chặn cuộc Bắc phạt của tướng Hoàn Ôn triều Đông Tấn, Mộ Dung Thùy vẫn bị Khả Túc Hồn thái hậu và thái phó Mộ Dung Bình nghi kị. Mộ Dung Thùy rất lo lắng, hỏi ý kiến của Mộ Dung Lệnh. Mộ Dung Lệnh kiến nghị cha chạy đến Long Thành (龍城, nay thuộc Triều Dương, Liêu Ninh) tránh họa, học theo Chu công khi xưa.

Mộ Dung Thùy lấy lý do đi săn bắn, rời khỏi Nghiệp Thành chuẩn bị tiến đến Long Thành, song Mộ Dung Lân do không được cha sủng ái nên đã quay trở lại Nghiệp Thành và báo cáo với triều đình, Mộ Dung Bình vì thế đã cử một đội quân đuổi theo Mộ Dung Thùy. Khi Mộ Dung Thùy bị cản trở, Mộ Dung Lệnh lại kiến nghị cha chạy sang Tiền Tần. Mộ Dung Thùy đồng ý, lệnh Mộ Dung Lệnh yểm hộ phía sau. Khi hai cha con Mộ Dung Thùy đến Trường An, được hoàng đế Phù Kiên nhiệt tình tiếp đãi.

Sang năm thứ hai, Mộ Dung Lệnh được phái đi theo Vương Mãnh thảo phạt Tiền Yên. Sau khi đoạt được Lạc Dương, Vương Mãnh hối lộ thân tín của Mộ Dung Thùy là Kim Hi (金熙) để người này gửi cho Mộ Dung Lệnh một thông điệp sai rằng Mộ Dung Thùy đã nghe được tin Khả Túc Hồn thái hậu đã hối tiếc về hành động của bà và do đó Mộ Dung Thùy đã đào thoát về Tiền Yên. Mộ Dung Lệnh không thể xác minh thực hư của thông điệp và đã quyết định đào thoát về Tiền Yên.

Vương Mãnh ngay lập tức cáo buộc Mộ Dung Lệnh tội phản quốc và Mộ Dung Thùy vì sợ hãi nên đã chạy trốn song đã bị bắt. Mặc dù vậy, Phù Kiên tin rằng Mộ Dung Lệnh đã hành động một cách độc lập và đã xá miễn cho Mộ Dung Thùy.

Triều đình Tiền Yên xem Mộ Dung Lệnh là gian tế, cho lưu đày ông đến Sa Thành ở Liêu Tây. Sau đó, Mộ Dung Lệnh lại phản lại triều đình Tiền Yên, song bị Mộ Dung Lân cáo mật, cuối cùng chết dưới tay bộ hạ.

Sau này, khi Mộ Dung Thùy kiếp lập nước Hậu Yên, đã truy phong Mộ Dung Lệnh là "Hiến Trang thái tử". Sau khi chất tử Mộ Dung Thịnh kế vị, đã truy tôn ông là "Hiến Trang hoàng đế", truy tôn chính thất Đinh thị của ông là "Hiến U hoàng hậu".

Tham khảo

Tư trị thông giám, quyển 102
Mộ Dung Nạp

Mộ Dung Nạp (, ? - ?), người Tiên Ti, là hoàng tử của hoàng đế Mộ Dung Hoảng nước Tiền Yên thời Ngũ Hồ thập lục quốc. Đồng thời, ông cũng là anh trai của hoàng đế Mộ Dung Đức, là phụ thân của hoàng đế Mộ Dung Siêu nước Nam Yên. Dưới thời Tiền Yên, ông được phong tước "Bắc Hải vương".

Sau khi Tiền Tần tiêu diệt Tiền Yên, phá Nghiệp Thành, đã phong cho Mộ Dung Nạp làm Quảng Hán thái thú, một số năm sau thì khứ quan. Sau đó, Mộ Dung Nạp cùng mẫu thân là Công Tôn phu nhân và thê là Đoàn phu nhân đến chỗ Mộ Dung Đức- đang làm thái thú tại Trương Dịch (張掖, nay thuộc Trương Dịch, Cam Túc). Khi Mộ Dung Đức thụ mệnh hoàng đế Phù Kiên của Tiền Tần theo quân đi nam chinh Đông Tấn, để lại một kim đao bái biệt mẫu thân Công Tôn thị.

Năm 383, Tiền Tần chiến bại trong trận Phì Thủy, Mộ Dung Thùy (anh trai Mộ Dung Nạp) thừa cơ khởi binh ở Sơn Đông, lập ra nước Hậu Yên, Trương Dịch thái thú là Phù Xương (苻昌) của Tiền Tần đã bắt giữ và giết chết Mộ Dung Nạp cùng tất cả nhi tử của Mộ Dung Đức và Mộ Dung Nạp đang ở Trương Dịch. Phu nhân của Mộ Dung Nạp là Đoàn thị bị đưa vào ngục do đang mang thai để chờ sau khi sinh sẽ xử tử, song bà đã được giải cứu và sinh hạ Mộ Dung Siêu.

Sau này, khi Mộ Dung Siêu kế vị Mộ Dung Đức làm hoàng đế Nam Yên, đã truy tôn Mộ Dung Nạp là "Mục hoàng đế".

Tham khảo

Tấn thư, quyển 128
Tu viện Sümela

Tu viện Sümela là một tu viện trên núi gần Trabzon, tỉnh Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ. Tu viện Sumela được xây dựng vào trong một vách đá ở thung lũng Altmdere, Thổ Nhĩ Kỳ trên độ cao 1.200m.

Tu viện Sümela đã được thiết lập lập năm 386 dưới thời trị vì của hoàng đế Theodosius I. Trong quá trình lịch sử lâu dài của nó, tu viện bị hư hại nhiều lần và đã được các vị hoàng đế khác nhau cho khôi phục. Tu viện đạt tới hình dạng hiện tại của nó vào thế kỷ 13 sau khi trở nên nổi tiếng dưới thời trị vì của Alexios III.

Tu viện đã bị bỏ hoang sau khi đệ nhất thế chiến kết thúc do sự trao đổi dân số giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ buộc khoảng 2 triệu người Hy Lạp và người Thổ phải rời khỏi cộng đồng lâu đời của họ ở Thổ Nhĩ Kỳ hay Hy Lạp để trở về quê hương dân tộc của họ. Tu viện bị bỏ hoang trong nhiều thập kỷ trước khi được phục hồi một phần và được sử dụng trở lại để làm viện bảo tàng.
Tham khảo
Núi Popa

| photo = Mount_Popa.JPG
| photo_caption = Núi Popa
| elevation_m = 1518
| elevation_ref =
| prominence_m = 1150
| prominence_ref =
| location =
| range =
| coordinates =
| topo =
| type = Stratovolcano
| age =
| last_eruption = 442 BCE
| first_ascent =
| easiest_route = Leo
}}

Núi Popa (, ) là một ngọn núi lửa cao 1518 mét trên mực nước biển, và nằm ở trung tâm Miến Điện (Myanmar) khoảng 50&nbsp;km (31 dặm) về phía đông nam Bagan (Pagan) trong dãy Pegu. Nó có thể được nhìn thấy từ sông Ayeyarwady xa cách đó 60&nbsp;km trong điều kiện trời trong. Núi Popa có lẽ được biết đến nhiều nhất do quanh đó có nhiêu tu viện và chùa tuyệt đẹp như tranh vẽ. Popa trong tiếng Tiếng Phạn (Sanskrit) có nghĩa là "bông hoa", đây được xem là ngọn núi linh thiêng ở Myanmar, nơi cư trú của các thần linh nat (Tiếng Miến Điện: နတ်‌).

Phía tây nam của núi Popa là Taung Kalat (đồi bệ), ngọn núi lửa cao 737 mét (2,417&nbsp;ft) trên mực nước biển. Một tu viện Phật giáo nằm ở đỉnh Taung Kalat, còn gọi là tu viện Taung Kalat hay là tu viện Tuyin Taung. Để tới được tu viện phải đi hết chính xác 777 bậc thang và những người lên đến đỉnh sẽ có một cái nhìn cực kỳ ngoạn mục xuống vùng đất bên dưới. Đôi khi, đồi bệ Taung Kalat cũng được gọi là Núi Popa, để tránh nhầm lẫn, núi lửa (với miệng núi lửa của nó trên một mặt núi) được gọi là Taung Ma-gyi (đồi mẹ).

Hình ảnh

File:BAGAN_MONTE_POPA_2.jpg|Tu viện Taung Kalat
File:Mt Popa1.jpg|Nhìn từ núi Popa về hướng Taung Kalat
File:Macaque_mother&child.JPG|Mẹ và con khỉ Macaca tại Taung Kalat
File:Mount Popa 001.jpg|Núi Popa
Mount_Popa_10.jpg
Mount_Popa_0265.jpg
Mount_Popa_02.jpg

Tham khảo

Liên kết ngoài

The petrology and mineralogy of Mt. Popa Volcano and the nature of the late-Cenozoic Burma Volcanic Arc D Stephenson and T R Marshall, Journal of the Geological Society, July 1984
WORLDWRX Mount Popa

Britannica Article on Mount Popa
Myanmar's Ministry of Ecotourism page
Richard Coudenhove-Kalergi

Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi (16 tháng 11 năm 1894 - 27 tháng 7 năm 1972) là một chính trị gia người Áo.

Ông là đoạt Giải Charlemagne vào năm 1950.

Các công trình
Pan-Europa 1923
Praktischer Idealismus 1925
Kampf um Paneuropa 1925–1928
Totaler Mensch – Totaler Staat 1937
Die Europäische Nation 1953
Ein Leben für Europa 1966
Weltmacht Europa 1971

Tham khảo

Liên kết ngoài

Epaneurope.eu
Paneuropa.org
Emil von Berger

)]]
Emil Alexander August von Berger (sinh ngày 4 tháng 6 năm 1813 tại Bad Segeberg; mất ngày 23 tháng 3 năm 1900) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã tham gia trong ba cuộc chiến tranh thống nhất nước Đức. Ông đã trở thành một trung tướng của Phổ.

Sự nghiệp
Vào ngày 1 tháng 6 năm 1830, Emil von Berger đã trở thành một thiếu sinh quân trong Trung đoàn Bộ binh Hanover, và khoảng một tháng sau ông được phong cấp Thiếu úy. Vào năm 1839, ông gia nhập lực lượng Quân đội Phổ. Đến năm 1843, ông được phong cấp Trung úy của Phổ. Năm 1848, trong cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất, ông phục vụ với vai trò là sĩ quan phụ tá của Tổng tư lệnh quân đội Schleswig-Holstein. Năm 1849, ông trở lại phục vụ như một chỉ huy đại đội trong quân đội Phổ, rồi lên chức Đại úy vào năm 1850, Thiếu tá năm 1857 và Thượng tá năm 1861. Vào tháng 5 năm 1863, ông gia nhập Trung đoàn Phóng lựu Cận vệ số 8, và đến tháng 9 năm đó ông được phong quân hàm Đại tá, trở thành tư lệnh của trung đoàn này.

Vào năm 1864, ông chỉ huy trung đoàn của mình tham gia cuộc Chiến tranh Schleswig lần thứ hai chống Đan Mạch, đóng một vai trò trong cuộc tấn công thắng lợi vào Dybbøl. Nhờ những cống hiến của mình trong cuộc chiến tranh, Berger đã được tặng thưởng Huân chương Quân công của Phổ (Pour le Mérite) và Huân chương Đại bàng Đỏ hạng III cùng với các thanh gươm.

Về sau, ông chỉ huy trung đoàn của mình trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866, tham gia trong các trận chiến tại Gitschin và Königgrätz ở Böhmen. Vì vậy, ông được tặng thưởng Huân chương Vương miện hạng II. Sau cuộc chiến, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Lữ đoàn Bộ binh số 11 và được phong quân hàm Thiếu tướng vào ngày 31 tháng 12.

Khi cuộc Chiến tranh Pháp-Đức bùng nổ năm 1870, ông chỉ huy Lữ đoàn Bộ binh Cận vệ số 4 tham gia trong các trận đánh lớn ở Gravelotte và Sedan, đồng thời đóng một vai trò trong cuộc vây hãm Paris. Quân sĩ dưới quyền ông đã tham chiến tại trận Le Bourget lần thứ nhất, trong đó một cuộc phá vây của quân Pháp bị đẩy lùi. Sau cuộc chiến, từ năm 1874 cho đến năm 1876, ông giữ chức vụ tư lệnh pháo đài Ulm. Ông được thăng đến quân hàm Trung tướng.

Phong tặng
Emil von Berger đã được phong tặng những huân chương sau đây:
Huân chương Đại bàng Đỏ hạng III, với cung và kiếm
Huân chương Vương miện hạng II với các thanh kiếm
Huân chương Quân công
Phần thưởng Dienstauszeichnung của Phổ
Huân chương Leopold của Hoàng gia Bỉ
Huân chương Guelphen của Hoàng gia Hanover
Huân chương Quân công (Mecklenburg)
Huân chương Vương miện Sắt hạng II của Áo
Huân chương Thanh kiếm của Thụy Điển

Tham khảo
Militärische Biographien des Offizier-Corps der preussischen Armee Von Gustav von Glasenapp. Online Verfügbar bei Google Books

Liên kết ngoài
Bild von Emil von Berger im Museum Nord

Chú thích
Phùng Ngọc Huy

| nơi sinh = Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
| ngày mất =
| nơi mất =
| quốc tịch =
| dân tộc = Kinh
| nghề nghiệp =
| bố mẹ =
| vợ =
| hôn nhân = Phan Thị Mai Phương (1985 - 2020) (người yêu cũ)
| chồng =
| con = 1
| đào tạo =
| học vấn =
| lĩnh vực hoạt động =
| năm hoạt động âm nhạc = 2008 – 2014
| đào tạo âm nhạc =
| dòng nhạc = Nhạc trẻ
| ca khúc =
| nhạc cụ =
| công ty quản lý âm nhạc =
| hãng đĩa =
| hợp tác với =
| thành viên của =
| vai diễn = Quốc
| phim = Cổng mặt trời
| giải thưởng âm nhạc =
| website âm nhạc =
| chữ ký =
}}

Phùng Ngọc Huy (sinh ngày 8 tháng 2 năm 1985) là một nam ca sĩ và diễn viên người Việt Nam. Anh được đông đảo khán giả biết đến với vai trò là diễn viên sau vai Quốc trong phim truyền hình Cổng mặt trời và giành giải Mai Vàng vào năm 2010. Ngoài ra, anh còn tham gia các bộ phim như Chạm vào quá khứ, Mua láng giềng gần và Tay chơi miệt vườn.

Tiểu sử và sự nghiệp
Sinh ra và lớn lên tại Thành phố Hồ Chí Minh, Phùng Ngọc Huy từng theo học ngành y nhưng bỏ dở giữa chừng để theo đuổi nghiệp ca hát bằng việc đầu tiên là đi hát đám cưới. Năm 2008, anh gia nhập vào chung công ty với Đan Trường nhưng không thành công.
|-
|2012
|Tay chơi miệt vườn
|
|
|-
|2013
|Bão mùa hè
|
|
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài
Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực

| alt = An image featuring a birds-eye, aerial view of the laboratory campus buildings and surrounding landscape. The site is nestled in a valley between green, rolling mountains.
| caption = Clockwise from the top: aerial view of JPL, NISAR testing in the Space Simulator, Sojourner at JPL's Mars Yard, Mars 2020 rover, and JPL Mission Control
| established =
| type = Applied
| director = Laurie Leshin
| staff = >6,000
| address = 4800 Oak Grove Drive
| city = La Cañada Flintridge
| state = California
| country = United States
| coordinates =
| location_map = CaliforniaUSA
| free_label = Subdivision
| free = JPL Science Division
| operating_agency = Managed for NASA by Caltech
| website =
}}
Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (tiếng Anh - Jet Propulsion Laboratory, viết tắt JPL) là một trung tâm nghiên cứu và phát triển được tài trợ bởi chính phủ liên bang Hoa Kỳ, đồng thời là một trung tâm chuyên sâu về lĩnh vực sức đẩy phản lực của NASA nằm ở Pasadena, California. JPL được quản lý thông qua Đại học công nghệ California (Caltech) nằm gần đó.

Chức năng chính của phòng thí nghiệm là thiết kế và vận hành các robot phi thuyền tới các hành tinh, cũng như trên quỹ đạo Trái Đất và các sứ mệnh thiên văn học khác. Đồng thời nó cũng chịu trách nhiệm điều hành mạng lưới không gian chuyên sâu của NASA (NASA's Deep Space Network).

nằm trong chương trình thám hiểm Sao Hỏa của NASA do JPL quản lý.]]

Danh sách các giám đốc
Theodore von Kármán, 1938 – 1944
Frank Malina, 1944 – 1946
Louis Dunn, 1946 – 1 Tháng Mười, 1954
William Hayward Pickering, 1 Tháng Mười, 1954 – 31 Tháng Ba, 1976
Bruce C. Murray, 1 Tháng Tư, 1976 – 30 Tháng Sáu, 1982
Lew Allen, Jr., 22 Tháng Bảy, 1982 – 31 Tháng Mười Hai, 1990
Edward C. Stone, 1 Tháng Một, 1991 – 30 Tháng Tư, 2001
Charles Elachi, 1 Tháng Năm, 2001 – Hiện tại

Những phát minh ứng dụng trong đời sống
Đầu những năm 1990, Eric Fossum làm việc chăm chỉ trong phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực của NASA nhằm giảm kích thước của camera trên tàu vũ trụ. Giải pháp ông đưa ra là sử dụng cảm ứng pixel động CMOS (camera trên chip). Hệ thống thu nhỏ này đã mở đường cho các cảm ứng hiện dùng trong điện thoại. Đó là sự ra đời của điện thoại có camera.

Súng phun nước Super Soaker phổ biến trong một thời gian dài, nó thậm chí còn dùng để chỉ những khẩu súng nước nói chung. Nó có nguồn gốc từ công trình nghiên cứu của giáo sư Lonnie Johnson, thuộc phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Facebook của JPL
Youtube của JPL
Twitter của JPL
Giới thiệu về JPL