undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Tăng Chủ

do Bùi Thiền Sư tạo lập, để làm nơi thờ phụng và nơi tu]]
Tăng Chủ, tên thật là Bùi Đình Thân, không biết năm sinh năm mất, chỉ biết ông sống nửa cuối thế kỷ 19. Tuy có tên thật, nhưng từ khi ông làm đệ tử Đoàn Minh Huyên (tức Phật Thầy Tây An, gọi tắt là Phật Thầy), và được ban cho đạo hiệu là Bùi Thiền Sư, thì cái tên thật kia ít ai còn nhớ đến. Sau này, khi được thầy giao việc coi sóc trại ruộng tại chân núi Két, ông còn được gọi là Tăng Chủ (theo nghĩa ông sư làm chủ trại ruộng), và đây chính là cái tên còn được gọi cho đến hôm nay.

Ông là người có công phát triển giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương và là người có công khai phá sơn lâm, lập nên hai làng là Hưng Thới và Xuân Sơn mà sau này hợp thành xã Thới Sơn, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Một số thông tin
Tăng Chủ không có vợ con. Về sau ông xin một đứa trẻ, con của người em, về làm con nuôi, đó là ông Đình Tây.
GS. Nguyễn Văn Hầu mô tả:Tướng mạo ông cao lớn, miệng rộng, tay dài, tiếng nói sang sảng mà tâm tính bao giờ cũng thuần hậu.

Và khi Phật Thầy dựng lên cái trại ruộng ở Hưng Thới, thì người ta đã thấy ông Tăng Chủ có mặt bên thầy đầu tiên. Kể từ đó, ông là người thay thầy truyền đạo, phát phù trị bịnh, chiêu nạp dân cư và cùng với hai ông là Đình Tây và Phạm Văn Lăng tổ chức việc "phá lâm, lập làng".

Năm 1859, sau khi Phật Thầy mất ba năm, nhân có sự bất đồng ý kiến với ông Lăng, ông bèn trở lại làng Xuân Sơn lập một ngôi Tam Bảo (nay là đình Thới Sơn) rồi cùng với người con nuôi là Đình Tây về nơi đó hành đạo.

Tăng Chủ mất tại đình Thới Sơn vào ngày 27 tháng 10 năm Mùi, thọ được trên 80 tuổi. Hiện nay mộ ông (mộ không đắp nấm) nằm cách đình khoảng trăm mét. Trên bia có ghi mấy dòng chữ:
:Đại Nam quốc, An Giang tỉnh, Tịnh Biên phủ, Qui Đức tổng, Thới Sơn thôn.
:Nguyên Tăng chủ Bùi Thiền Sư, hưởng thượng thọ.
:Mùi niên, thập nguyệt, nhị thập thất nhật chi chung.

Giai thoại

Nhiều người dân nơi ở xã Thới Sơn cho biết, lúc bấy giờ quanh núi Két hãy còn rừng rậm nên thú dữ rất nhiều.

Tương truyền, theo hai nguồn tham khảo ghi bên dưới, thì một hôm ông Tăng Chủ đi thăm ruộng về, trong khi trời nhá nhem tối, ông trông thấy một con hổ lớn nằm bên vệ đường. Thấy ông, hổ đứng dậy há miệng rồi tỏ vẻ đau đớn lắm. Ông Tăng Chủ bèn hỏi: Chắc ngươi mắc xương phải không?
Hổ gật đầu và đập đuôi. Liền khi ấy, ông Tăng Chủ co tay đấm mạnh vào cổ con thú, lập tức hổ khạc lên mấy tiếng rồi trong miệng văng ra một cục xương lớn.
Hôm sau, ông Tăng Chủ thấy xác một con heo rừng nằm bên tự viện, do hổ đem đến để đền ơn cứu chữa. Hiện nay, bên đình Thới Sơn vẫn còn một cái miễu nhỏ thờ "ông hổ" ấy.

Chú thích

Tham khảo
Trịnh Vân Thanh, Thành ngữ điển tích danh nhân từ điển quyển 2, Nhà xuất bản Hồn thiêng, Sài Gòn, 1966, tr. 1074.
Sổ tay hành hương đất phương Nam, nhiều người soạn, Huỳnh Ngọc Trảng chủ biên, Nhà xuất bản TP. HCM, 2002, tr. 116-117.
Tài liệu ông Tăng Chủ trong bài viết của Nguyễn Văn Hầu, tại:
Danh sách album quán quân năm 2009 (Mỹ)

Dưới đây là danh sách các album đạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard 200 trong năm 2009 tại Hoa Kỳ phát hành hàng tuần bởi tạp chí âm nhạc Billboard.

Chú thích
Giải Grammy cho trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất

| year = 1959
| year2 = 2011
| website = grammy.com
}}
Giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất là một hạng mục nhạc pop trong giải Grammy (trước đây có tên là giải Gramophone), được Viện hàn lâm Nghệ thuật Thu âm Hoa Kỳ thành lập và trao giải từ năm 1959 đến năm 2011. Giải thưởng này được trao nhằm "tôn vinh các cá nhân hoặc tập thể có thành tựu nghệ thuật xuất sắc trong lĩnh vực thu âm, không xét đến doanh số bán album hay vị trí trên các bảng xếp hạng âm nhạc". Hạng mục này đã bị ngưng sau giải Grammy lần thứ 54 bởi một cuộc cải tổ lớn của các nhà tổ chức. Cụ thể là từ năm 2012, tất cả những màn trình diễn đơn ca thuộc thể loại pop (nam, nữ và nhạc) được chuyển sang một giải có tên gọi mới là Giải Grammy cho Trình diễn đơn ca pop xuất sắc nhất.

Ella Fitzgerald trở thành nghệ sĩ đầu tiên đoạt giải tại lễ trao giải Grammy lần thứ 1 với nhạc phẩm Ella Fitzgerald Sings the Irving Berlin Song Book. Bà và Barbra Streisand là hai nghệ sĩ thắng nhiều giải nhất (5 giải). Riêng Ella còn là người duy nhất thắng giải bốn năm liên tiếp, trong khi Barbara giữ kỷ lục nhiều đề cử nhất (12 lần). Có hai nghệ sĩ từng hai lần thắng cử là Dionne Warwick và Whitney Houston. Danh sách ba ca sĩ từng thắng giải hai lần là Christina Aguilera, Sarah McLachlan và Norah Jones.

Nội dung thắng giải
là nghệ sĩ đầu tiên đoạt giải vào năm 1959. Bà vừa là nữ nghệ sĩ thắng nhiều giải nhất (5 giải), vừa là người duy nhất thắng giải bốn năm liên tiếp.]]
là nữ nghệ sĩ có nhiều đề cử nhất với 12 đề cử; và cùng thắng nhiều giải nhất với Ella Fitzgerald, với 5 giải thắng.]]
thắng 1 giải vào năm 1991 trên tổng 8 đề cử.]]
thắng 3 giải trên tổng 7 đề cử.]]
thắng 3 giải trên tổng 6 đề cử.]]
thắng 1 giải vào năm 1995 trên tổng 6 đề cử.]]
thắng 1 giải vào năm 1975 giải trên tổng 6 đề cử.]]
thắng 2 giải trên tổng 5 đề cử.]]
thắng 2 giải trên tổng 5 đề cử.]]
thắng 2 giải trên tổng 3 đề cử.]]
thắng 1 giải vào năm 2009 trên tổng 2 đề cử.]]
thắng 1 giải vào năm 2002 trên 2 đề cử.]]
thắng 1 giải vào năm 1999.]]
thắng 1 giải vào năm 2008.]]
thắng 1 giải vào năm 2009.]]
thắng 1 giải vào năm 2011.]]
có 4 đề cử.]]
có 4 đề cử.]]
có 3 đề cử.]]
có 3 đề cử.]]

Các kỷ lục

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giải phim Đức

Giải phim Đức (tiếng Đức:Deutscher Filmpreis, thường gọi là giải Lola), là giải thưởng điện ảnh cao nhất của Đức.

Từ năm 1951 tới 2004, giải này do một Ủy ban của chính phủ phân phát. Từ năm 2005, giải được chuyển sang cho Viện Hàn lâm phim Đức đảm nhiệm. Với số tiền thưởng là 3 triệu euro - số tiền thưởng về văn hóa cao nhất của Đức - khác hẳn với giải Oscar hoặc giải César.

Giải phim Đức là yếu tố quan trọng nhất trong chính sách hỗ trợ ngành kỹ nghệ điện ảnh của chính phủ Đức. Ủy viên Liên bang đặc trách Văn hóa và phương tiện truyền thông (Federal Commissioner for Cultural and Media Affairs) chịu trách nhiệm quản lý giải này từ năm 1999. Theo truyền thống, lễ trao giải được tổ chức ở thủ đô Berlin.

Từ năm 1999, giải là một tượng nhỏ một phụ nữ gọi là Lola, nhắc đến vai diễn của nữ diễn viên Marlene Dietrich trong phim Der blaue Engel (Thiên thần xanh) và phim Lola của Rainer Werner Fassbinder. Các điểm tương tự với các giải Oscar và giải César của Pháp không phải là trùng hợp ngẫu nhiên.

Theo kiểu Mỹ, từ năm 2005 các giải được quyết định bởi Viện Hàn lâm phim Đức (Deutsche Filmakademie), thay cho một Ban Giám khảo, được thành lập theo nguyên tắc tỷ lệ chính trị gồm các chính trị gia và cả các tăng lữ. Ban giám khảo này đã bị chỉ trích rất nhiều.

Các thể loại giải

Giải phim Đức gồm các thể loại sau:
Phim hay nhất
Phim tài liệu hay nhất
Phim thanh thiếu niên hay nhất
Đạo diễn xuất sắc nhất
Kịch bản hay nhất
Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
Nam diễn viên chính xuất sắc nhất
Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Quay phim xuất sắc nhất
Biên tập tốt nhất
Thiết kế trang phục tốt nhất
Thiết kế dàn cảnh tốt nhất
Biên tập âm thanh tốt nhất
Nhạc phim hay nhất
Giải danh dự: Cống hiến xuất sắc cho điện ảnh Đức
Giải của khán giả bầu chọn cho phim Đức trong năm
Giải Bernd Eichinger

Thay đổi từ năm 2005
Cho tới năm 2004, có một giải đơn cho các thể loại kỹ thuật quay phim, biên tập, thiết kế dựng cảnh, chỉ đạo nghệ thuật và nhạc phim dưới đề mục "Thành tựu cá nhân xuất sắc" (Outstanding Singular Achievement)
Trước đây có giải cho phim nước ngoài hay nhất
Trước đây có một giải thứ hai do khán giả bầu chọn, dành cho "Nam hoặc nữ diễn viên trong năm" (Actor or Actress of the Year).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Deutscher Filmpreis at the Internet Movie Database
Homepage
Promotion of German Film and Cinema by the German Federal Government
film-zeit.de | Nominations and Winners of 2005
Bản vị bạc

Bản vị bạc hay còn gọi là ngân bản vị là hệ thống tiền tệ của một quốc gia lấy bạc làm thước đo giá trị và phương tiện lưu thông tiền tệ. Bản vị bạc là hệ thống phổ biến trước thế kỷ 19; sau bị nhiều quốc gia thay thế bằng bản vị vàng.

Hy Lạp cổ đại
Kim loại đầu tiên được dùng làm tiền tệ là bạc cách đây hơn 4.000 năm, vào thời mà các thỏi bạc được dùng trong trao đổi thương mại. Vào thời kỳ huy hoàng của đế chế Athena, đồng bạc tetradrachm của thành bang Athena là đồng xu đầu tiên đạt được vị thế "tiêu chuẩn quốc tế" trong thương mại toàn vùng Địa Trung Hải.

Trung Quốc
Trung Quốc sử dụng bạc, cùng với các loại hợp kim đồng đúc, làm đơn vị tiền tệ đầu tiên là vào thời nhà Hán (206 TCN-220 CN). Trước thời nhà Tống (960-1280), người Trung Quốc dùng bạc thoi chủ yếu như một phương tiện tích trữ của cải. Vào thời nhà Nguyên, các thỏi bạc được đúc thành dạng thuyền hoặc hài, và được gọi là "Nguyên bảo" (元寶) - nghĩa là "bảo vật nhà Nguyên". Các thỏi bạc trong các thế kỷ sau cũng có hình dạng này. Tiền giấy được phát hành lần đầu tiên vào thời Minh sơ (1368-1644), nhưng vào năm 1436, khai niên của Minh Anh Tông, chính quyền chính thức bắt đóng thuế bằng bạc. Từ thời Minh mạt đến thời nhà Thanh (1644-1911), người ta chủ yếu dùng các bạc thoi trong các giao dịch ngoại thương cho đến khi đồng xu bằng bạc hiện đại được đúc vào năm 1889.

Ngân bản vị được chính quyền cộng hòa mới thành lập của Trung Quốc đưa vào luật vào năm 1914, trong đó 1 "nguyên" bằng 7 "tiền" 2 "phân" bạc tốt loại 0,9. Tuy nhiên, đến năm 1935, ngân bản vị chính thực bị bãi bỏ để phát hành bốn loại tiền giấy quốc gia. Trung Quốc có lẽ là quốc gia cuối cùng bãi bỏ chế độ ngân bản vị.

Xem thêm
Bản vị vàng
Bản vị tiền tệ

Tham khảo
Danh sách tập phim Hannah Montana

Dưới đây là danh sách các tập trong series phim sitcom Hannah Montana, được ra mắt trên kênh Disney vào ngày 24 tháng 3 năm 2006. Phim được sáng lập bởi Michael Poryes, Richard Correll và Barry O'Brien, phim nói về cuộc sống của một nữ sinh trung học ban ngày là Miley Stewart (diễn xuất bởi Miley Cyrus) trở thành ngôi sao ca nhạc quốc tế Hannah Montana vào ban đêm, và không ai biết được điều đó trừ gia đình cô và một vài người bạn thân.

Tất cả 98 tập phim đã được phát sóng.

Tổng quan về bộ phim

Phần 1: 2006–07

Phần 2: 2007–08

Phần 3: 2008–10

Phần 4: 2010–11

Phim

Ghi chú
Áp suất ánh sáng

Áp suất ánh sáng (ASAS) là áp suất mà ánh sáng tác dụng lên vật được rọi sáng. Áp suất này rất bé, cỡ một phần triệu Pa (pascal) gần bằng 10−6 Pa.

Áp Suất ánh sáng
Năm 1899, nhà vật lý Pyotr Lebedev (Lê-bê-đép - người Nga) lần đầu tiên đã đo được áp suất ánh sáng bằng thí nghiệm rất tinh vi. Chính áp suất của ánh sáng Mặt Trời đã làm cho đuôi sao chổi bao giờ cũng hướng từ phía mặt trời hướng ra.

Áp suất ánh sáng: Áp suất ánh sáng theo thuyết điện từ. Nếu 1 sóng điện từ đập vuông góc với mặt của vật, thì sự có mặt của vector điện trường E sẽ dẫn đến sự dịch chuyển các hạt mang điện của chất. Các điện tích chuyển động sẽ chịu tác dụng của lực Lorentz gây bởi vector từ trường H trong sóng tới.

Nếu để ý đến mối liên hệ giữa các vector E, H và S (vector Poynting) và ứng dụng quy tắc bàn tay trái ta sẽ thấy dễ dàng rằng các hạt mang điện của chất, không tùy thuộc vào dấu của điện tích, đều chịu tác dụng của lực Lorentz theo hướng của chùm sáng, nghĩa là hướng vào bên trong mặt có sóng đập tới. Lực đó gây ra áp suất trên mặt của vật Áp suất ánh sáng theo thuyết lương tử. Photon có động lượng (xung lượng) pp và năng lượng ε Nếu trong 1 giây có n photon đập tới vuông góc với thành có diện tích S, thì rõ ràng là: n=φ/ε trong đó φ là quang thông. Nếu thành hấp thụ các photon, thu xung lượng toàn phần của chúng, thì áp suất tác dụng lên thành bằng: p=Fap/S=1/S.φ/ε.Pp Nếu thành hoàn toàn phản xạ ánh sáng, thay đổi xung lượng của mỗi photon theo hướng ngược lại, thì: p=2φPp/Sε. Nếu hệ số phản xạ ánh sáng của thành 0≤ρ≤1 thì: p=φPp(1+ρ)/Sε. Đối với photon chuyển động với vận tốc ánh sáng: dε=cdPp từ đó rút ra: ε=cPp Như vậy áp suất của ánh sáng: p=φ/Sc.(1+ρ)=I/c.(1+ρ) Trong đó: I=φ/S là mật đọ mặt của quang thông (quang thông đập trên 1 đơn vị của mặt), ρ là hệ số phản xạ Áp suất ánh sáng tác dụng trên những hạt chất nhỏ nhất của sao chổi giải thích sự tạo thành đuôi sao chổi khi sao chổi đi qua gần Mặt Trời

Liên kết ngoài

Light Pressure
Pressure of Light Can Move Liquid

Chú thích
Nghĩa Hành, Quảng Ngãi

Chợ Chùa là thị trấn huyện lỵ của huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Chợ Chùa cách thành phố Quảng Ngãi 9&nbsp;km về phía tây nam, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Hành Thuận
Phía tây giáp các xã Hành Dũng và Hành Nhân
Phía nam giáp xã Hành Minh
Phía đông giáp các xã Hành Đức và xã Hành Trung.

Chợ Chùa có hai nhánh của sông Phước Giang chảy qua, phía nam có cầu Ngắn, phía bắc có cầu Bến Đá.

Thị trấn Chợ Chùa có dân số năm 2008 là 9.611 người.
Lịch sử
Thị trấn Chợ Chùa được thành lập vào ngày 19 tháng 2 năm 1986 trên cơ sở một phần diện tự nhiên và dân số của xã Hành Thuận.
Hành chính
Thị trấn Chợ Chùa được chia thành 6 tổ dân phố: Phú Vinh Đông, Phú Vinh Tây, Phú Vinh Trung, Phú Bình Tây, Phú Bình Đông, Phú Bình Trung.

Danh nhân
Năm 1947, cơ quan Ủy ban Kháng chiến hành chính nam Trung Bộ đặt trụ sở làm việc tại thôn Phú Bình, Chợ Chùa (xã Hành Phong trước đây) - nơi cụ Huỳnh Thúc Kháng từng làm việc. Tháng 3/1947, cụ Huỳnh Thúc Kháng lâm bịnh nặng và qua đời đúng vào ngày 21/4/1947 tại gia đình chị Võ Thị Tuyết tại Chợ Chùa.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang chủ UBND tỉnh Quảng Ngãi
Noyelles-Godault

Noyelles-Godault là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Noyelles-Godault trước đây là một xã khai thác than đá, nay là một xã nông nghiệp và công nghiệp nhẹ, về phía đông Lens, tại giao lộ của các tuyến đường A21 autoroute và A1 autoroute.

Dân số

Nhân vật
Maurice Thorez, chính trị gia, sinh ở đây năm 1900.

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Martin, xây lại sau thế chiến 1.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official town website
Website of the agglomération d'Hénin-Carvin
Noyelles-Godault on the Quid website
Noyelles-lès-Humières

Noyelles-lès-Humières là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Noyelles-lès-Humières có cự ly khoảng 20 miles (32&nbsp;km) về phía đông nam Montreuil-sur-Mer, trên giao lộ đường D106 và D98.

Dân số

Địa điểm nổi bật
The 17th century church of St. Martin.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Noyelles-les-Humières on the Quid website
Noyelles-lès-Vermelles

Noyelles-lès-Vermelles là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Noyelles-lès-Vermelles có cự ly khoảng về phía đông nam Béthune và về phía tây nam của Lille, tại giao lộ của các tuyến đường D943 và D166.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St. Vaast, thế kỷ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website of the commune
Noyelles-lès-Vermelles on the Quid website
Noyelles-sous-Bellonne

Noyelles-sous-Bellonne là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Noyelles-sous-Bellonne có cự ly về phía đông Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D44 và D44E.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Pétronille, rebuilt along with the rest of the village, after World War I.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website of the commune
Noyelles-sous-Bellonne on the Quid website
Noyelles-sous-Lens

Noyelles-sous-Lens là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais ở miền bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Town council website
Communaupole website
Noyellette

Noyellette là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Noyelette có cự ly phía tây Arras, trên đường D339.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Pierre, thế kỷ 18.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
The CWGC cemetery
Noyellette on the Quid website
Noyelle-Vion

Noyelle-Vion là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Noyelle-Vion có cự ly phía tây Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D75 và D78.

Dân số

Địa điểm nổi bật

The 18th century church of Notre-Dame.
Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Noyelle-Vion on the Quid website
Oblinghem

Oblinghem là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Oblignhem có cự ly khoảng về phía tây bắc Béthune và về phía tây nam của Lille, trên đường D180.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website of the community of communes
Oblinghem on the Quid website
Offin

Offin là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Offin có cự ly khoảng 7 miles(11&nbsp;km) về phía đông nam Montreuil-sur-Mer, trên đường D130, trong thung lũng sông Créquoise.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Offin on the Quid website
Offrethun

Offrethun là một xã trong tại tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Offrethun có cự ly khoảng về phía đông bắc Boulogne, trên đường D241.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Etienne, thế kỷ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Offrethun on the Quid website
Oisy-le-Verger

Oisy-le-Verger là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Oisy-le-Verger là một khu vực nông nghiệp có cự ly về phía đông Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D21 và D14.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St. Didier, thế kỷ 20.
Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Oisy-le-Verger on the Quid website
Oppy, Pas-de-Calais

Oppy là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Oppy có cự ly về phía đông bắc Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D33, D48 và D50.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Oppy on the Quid website
Orville, Pas-de-Calais

Orville là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Orville có cự ly về phía tây nam của Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D24 and D938, bên bờ sông Authie, tại ranh giới với tỉnh Somme.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Martin, thế kỷ 19.
Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Orville on the Quid website
Ostreville

Ostreville là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Ostreville có cự ly về phía tây bắc Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D81 và D86.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Pierre, thế kỷ 17.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Ostreville on the Quid website
Ourton

Ourton là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Ourton có cự ly khoảng về phía tây nam của Béthune và về phía tây nam của Lille, tại giao lộ của các tuyến đường D86 và N41.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Vaast, thế kỷ 19.
Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Ourton on the Quid website
Outreau

Outreau là một xã trong tại tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Outreua là một xã công nghiệp ở phía tây Boulogne, trên tuyến đường N1, N142 và D19. Sông Liane tạo thành biên giới phía đông của xã này với Boulogne.
Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Wandrille, thế kỷ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official town website
Website with photos of Outreau
The CWGC cemetery
Outreau on the Quid website
Website of the Communauté d'Agglomération de Boulogne-Côte-d'Opale
Ouve-Wirquin

Ouve-Wirquin là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Ouve-Wirquin có cự ly khoảng 10 miles (16&nbsp;km) về phía tây nam của Saint-Omer, on the junction of the D225 và đường D341

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ Notre-Dame, thế kỷ 19.
An 18th century watermill.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Ouve-Wirquin on the Quid website
Oye-Plage

Oye-Plage là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Oye-Plage có cự ly khoảng 7 miles (12&nbsp;km) về phía đông Calais, tại giao lộ của D219 và đường D940. Xã này có cự lỵ khoảng 1 dặm Anh so với eo biển Anh.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official commune website
Oye-Plage on the Quid website
Le Parcq

Le Parcq là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Le Parcq có cự ly khoảng 18 miles (29&nbsp;km) về phía đông nam Montreuil-sur-Mer, trên đường N39, trong thung lũng sông Ternoise.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Le Parcq on the Quid website
Parenty

Parenty là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Parenty có cự ly khoảng 10 mile (16&nbsp;km) về phía bắc Montreuil-sur-Mer, trên đường D127.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Parenty on the Quid website
Pas-en-Artois

Pas-en-Artois là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Pas-en-Artois có cự ly về phía tây nam của Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D1, D6 and D25, trong thung lũng sông Kilienne.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Martin, thế kỷ 17.
Lâu đài thế kỷ 17.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Pas-en-Artois on the Quid website
Pernes, Pas-de-Calais

Pernes (or Pernes-en-Artois) là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Pernes nằm ở trung đô giữa Saint-Pol-sur-Ternoise và Lillers, trên giao lộ của D70 và D916. Sông Clarence chảy qua đây.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Pernes on the website of Quid
Position of Pernes on a map of France
Map of Pernes on Mapquest
Peuplingues

Peuplingues là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Peuplingues có cự ly 5 dặm Anh (8&nbsp;km) về phía tây nam của Calais, tại giao lộ của các tuyến đường D243 và D243E.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ Notre-Dame thế kỷ 17.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Peuplingues on the Quid website
Pernes-lès-Boulogne

Pernes-lès-Boulogne là một xã trong tại tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Địa lý
Pernes-lès-Boulogne có cự ly về phía đông bắc Boulogne, tại giao lộ của các tuyến đường D233 và D233.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Esprit, thế kỷ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Pernes-lès-Boulogne on the Quid website
Pierremont

Pierremont là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Pierremont có cự ly phía tây Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D99 và N39.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Hubert, thế kỷ 18.
Nhà thờ Đức Bà thế kỷ 18
Cối xay gió cũ đang được phục chế.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Pierremont on the Quid website
Pihem

Pihem là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Pihem có cự ly khoảng 5 miles (8&nbsp;km) về phía nam Saint-Omer, trên đường D195.

Dân số

Địa điểm nổi bật
Nhà thờ St.Pierre, thế kỷ 16.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
A Pihem village website
Pihem on the Quid website
Thể loại:Năm

Thể loại này bao gồm những bài viết và sự kiện liên quan đến một khoảng thời gian xác định. Với thập niên và thế kỷ, xin xem thêm :Thể loại:Thế kỷ và :Thể loại:Thập niên. Với những chủ đề thời gian khác, xin xem :Thể loại:Lịch.
Situ Gintung

Situ Gintung (tiếng Sunda, Hồ Gintung) là một hồ nhân tạo gần thị trấn Cirendeu tại Khu Tangerang, ngoại ô thủ đô của Indonesia. Hồ được tạo do một đập nước cao 16m được Chính quyền thuộc địa Hà Lan xây dựng năm 1933. Đập vỡ ngày 27 tháng 3 năm 2009 và kết quả là lũ lụt giết chết 93 người.

Lịch sử

Lũ lụt năm 2009

Đập ngăn nước bất ngờ vỡ lúc rạng sáng nay Thứ Sáu, 27 tháng 3 năm 2009, tạo ra cơn lũ đột ngột đổ xuống một khu dân cư đông đúc và nhấn chìm hàng trăm ngôi nhà, giết chết ít nhất 93 người. Khối nước khổng lồ đã ập xuống khoảng 400 ngôi nhà ở khu công nghiệp Tangerang lúc khoảng 2 giờ sáng. Theo cảnh sát và các nhân chứng cho hay, ở một số khu vực, nước ngập lên tới 2,5m.

"Một trận lũ đột ngột bất thần diễn ra và nó thật kinh hoàng", theo Seto Mulyadi, chủ nhân chiếc xe bị cuốn trôi gần 100m từ nơi để xe gần nhà tới một công viên. "Nhà tôi bẩn thỉu khủng khiếp....Nhưng ơn trời, gia đình tôi vẫn an toàn". Mulyadi nghe thấy tiếng còi báo động ở đập nước trước khi nước ùa qua tất cả các cửa sổ và cửa ra vào, làm nhà ông chìm trong làn nước cao 2,5m. Vợ và 4 đứa con của Mulyadi lúc đó đều đang ngủ trên gác và may mắn không hề hấn gì.

Lúc đầu, đội cứu hộ đã tìm thấy 20 thi thể, nhưng số người chết có thể còn tăng vì khi khối nước ập xuống, nhiều người còn đang say giấc. Ngoài số nạn nhân thiệt mạng, có ít nhất một chục người mất tích. Chưa rõ điều gì đã xảy ra khiến đập nước cao 10m, giữ khoảng 2 triệu mét khối nước sông Pesanggrahan, bị vỡ, cảnh sát trưởng khu vực nam Jakarta là Makmur Simbolon nói. Một nhân viên cứu hộ xưng tên là Toni nói với đài phát thanh El Shinta rằng có 19 người khác đang được chữa trị tại bệnh viện gần đó.

Chú thích
Xà cạp

Xà cạp đề cập đến một số loại quần phủ chân. Trong việc sử dụng hiện đại từ những năm 1960 đã đề cập đến các loại quần áo bó sát co giãn được mặc kín chân thường dùng cho phụ nữ, chẳng hạn như vớ dài hoặc quần bó. Sử dụng từ thế kỷ 18 có các loại dành cho nam giới, thường được làm bằng vải hoặc da được quấn quanh chân xuống đến mắt cá chân. Trong thế kỷ 19, xà cạp thường được gọi là quần phủ chân kết hợp với áo khoác, cũng như vải quấn chân làm bằng da hoặc len và được mặc bởi binh lính và người bẫy thú. Xà cạp nổi bật trở lại trong sử dụng thời trang của phụ nữ vào những năm 1960, được thiết kế từ trang phục phù hợp của các vũ công. Với việc sử dụng rộng rãi sợi tổng hợp Lycra và sự nổi tiếng của thể dục nhịp điệu, quần xà cạp đã trở nên nổi tiếng hơn trong thập niên 1970 và 1980, và cuối cùng được sử dụng là trang phục đường phố. Quần xà cạp là một phần của xu hướng thời trang cuối những năm 2010 bởi nhu cầu mặc trang phục năng động cho các hoạt động thể thao và cả trong hoạt động bình thường hằng ngày, nó đã trở thành một vấn đề xã hội gây tranh cãi ở Hoa Kỳ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sóng gió khách sạn

| language = Tiếng Quảng Đông
| network = TVB
| first_aired = 15 tháng 8 năm 2005
| last_aired = 23 tháng 9 năm 2005
| num_episodes = 30
| preceded_by =
| followed_by =
| related =
| website = http://tvcity.tvb.com/drama/revolving_door_of_vengeance
}}

Sóng gió khách sạn (Tựa gốc: 酒店风云/tiếng Anh:Revolving Doors Of Vengeance) là 1 bộ phim dài 30 tập do hãng TVB, điện ảnh Hồng Kông sản xuất năm 2005.

Diễn viên

Tham khảo
Tân Thủy (định hướng)

Tân Thủy có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:
Xã Tân Thủy, tỉnh Vĩnh Long.

; Địa danh cũ
Xã Tân Thủy, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre
Xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.
Sahan Dosova

Sahan Dosova hay Sakhan Dosova (tiếng Kazakhstan: Сaxaн Дocoвa) (27 tháng 3 năm 1879 – 9 tháng 5 năm 2009) là một phụ nữ người Kazakhstan, có lẽ là người sống thọ nhất được biết đến.

Xác nhận
Nếu quả thật bà sinh năm 1879, thì bà đã phá mọi kỷ lục về sự sống thọ của con người cho đến nay. Vào thứ bảy ngày 27 tháng 3 năm 2009, bà được mọi người tổ chức mừng sinh nhật, trong khi gia đình của bà quả quyết là bà đã đạt được độ tuổi thọ kỷ lục, đó là bà đã được 130 tuổi. Điều này có nghĩa là bà đã 130 năm, 43 ngày tuổi khi qua đời ngày 9/5, 2009. Tức là thọ hơn 8 tuổi so vớin Jeanne Calment, một phụ nữ Pháp cho đến lúc này vẫn được coi là người sống thọ nhất trong lịch sử, với đầy đủ bằng chứng, đã qua đời hồi năm 1997, thọ 122 tuổi 164 ngày.

Thuở nhỏ
Một trong 35 đứa cháu của bà Dosova nói với hãng thông tấn AP, là bà lớn lên, như một người mồ côi, sau đó lập gia đình và có 10 người con, trong đó có bảy người đã chết vì lạnh và đói. Chồng của bà Dosova cũng đã bị giết, vì tranh nhau một bó củi.

Nghi vấn
Sổ thông hành và thẻ căn cước của bà có ghi ngày, tháng, năm sinh của bà là 27 tháng 3 năm 1879, tuy nhiên bà không hề có giấy khai sinh, vì bà quả quyết rằng giấy khai sinh lúc đó, khi bà ra chào đời, chưa hề được ai nghĩ đến cả. Nhiều người nghi ngờ về tuổi thọ của bà Dosova, là 130 tuổi, bởi vì người con gái duy nhất của bà còn sống sót, năm 2009 mới 76 tuổi, có nghĩa là bà khi sinh người con gái này khi đã 54 tuổi, một mức tuổi quá cao để có thể còn sinh đẻ được.

Mặc dù có các sự nghi ngờ, nhưng chính phủ Kazakhstan và cả vị bác sĩ chăm sóc cho bà Dosova đều tin rằng bà quả thật là 130 tuổi. Cuốn sách Guinness chuyên ghi về các kỷ lục thế giới không công nhận mức tuổi của bà Dosova là người sống thọ nhất thế giới, vì bà không có các giấy tờ rõ rệt để chứng minh.

Chết
Dosova mất ngày 9 tháng 5 năm 2009, thọ 130 tuổi, khoảng 1 tháng sau khi bà trượt chân và ngã trên sàn phòng tắm trong căn hộ được tặng để an dưỡng tuổi già.

Chú thích
Chuyến bay 91 của Cougar Helicopters

|aircraft_type = Sikorsky S-92A
|operator = Cougar Helicopters
|tail_number = C-GZCH
|origin = Sân bay quốc tế St. John's
|destination = SeaRose FPSO
|passengers = 16
|crew = 2
|injuries = 1
|fatalities = 17
|survivors = 1}}

Chuyến bay 91 của Cougar Helicopters (còn được biết là Chyến bay 491) là một chuyến bay được dụ trù của chiếc Sikorsky S-92A thuộc Cougar (số đăng ký C-GZCH) đã mất phương hướng ngày 12 tháng 3 năm 2009 khi đang bay đến SeaRose FPSO ở vùng dầu mỏ White Rose và Hibernia Platform ở vùng dầu mỏ Hibernia ngoài khơi bờ biển Newfoundland 55&nbsp;km về hướng đông nam của St. John's, Newfoundland.

Hibernia cách St John’s, Newfoundland khoảng 320&nbsp;km về phía đông. Khu khai thác này thuộc sở hữu của các tập đoàn ExxonMobil Canada, Chevron Canada Resources, Petro-Canada, Canada Hibernia Holding Corporation, Murphy Oil và StatoilHydro Canada Ltd.

Tai nạn
Chiếc trực thăng chở 18 người đang trên đường tới khu khai thác dầu khí ngoài khơi đã lao xuống khu vực thuộc tỉnh cực đông Newfoundland, Canada. Có hai người được phát hiện trên mặt nước nhờ có phao cứu sinh nhưng không hề thấy dấu hiệu của chiếc trực thăng, theo Jeri Grychowski thuộc Trung tâm phối hợp Cứu hộ ở Halifax. Khu vực xảy ra vụ tai nạn máy bay có gió mạnh, sóng cao từ 1,8-2,7 m. Tín hiệu báo nguy đã được phát đi khi chiếc trực thăng đang trên đường tới khu khai thác dầu Hibernia.

Dave Bowen, cũng thuộc Trung tâm phối hợp Cứu hộ nói: "Kể từ đó, chúng tôi không nhận được thông tin gì thêm". Trực thăng S-92 Sikorsky do Cougar Helicopters của St. John’s điều hành. Cảnh sát đã phong toả con đường tới trụ sở của Cougar. Cuộc gọi đầu tiên yêu cầu giúp đỡ là tới trạm kiểm soát không lưu tại Gander.

Cứu nạn
Một máy bay Hercules và bốn trực thăng cứu hộ Cormorant đã tới hiện trường, tàu của lực lượng phòng vệ bờ biển và tàu hỗ trợ cũng đến đó. Theo Deborah Collins, phát ngôn viên Cơ quan Y tế miền Đông Canada, một phòng cấp cứu tại bệnh viện ở St. John đã được chuẩn bị cho khả năng tiếp nhận "những người bị giảm nhiệt trầm trọng hay trong tình trạng nguy kịch".

Chú thích

Liên kết ngoài
Các chuyến bay cho CHI 91 2009-03-12:1147Z Flightaware.com
Mực quỷ

Mực quỷ (tên khoa học Vampyroteuthis) sống ở độ sâu 600–900 m hoặc hơn, trên thân có hai rìa lớn trông hệt như hai cái tai. Mình của chúng trơn và nhũn nên thường bị nhầm là sứa. Dù chỉ dài 15&nbsp;cm, không nguy hiểm cho con người, nhưng mực quỷ trông rất dữ dằn với đôi mắt hình cầu to bằng mắt của một con chó lớn. Bộ phận phát quang phân bố đều trên toàn bộ cơ thể và có thể bật hoặc tắt tuỳ theo ý thích của mực quỷ. Khác với các loài mực thông thường, mực quỷ hoàn toàn không có túi mực. Các xúc tu phủ đầy gai trông giống như những chiếc răng nhọn. Chính vì đặc điểm này mà chúng có cái tên "mực quỷ". Hai trong số các xúc tu có sợi co rút được, có khả năng duỗi dài ra, tạo điều kiện cho mực quỷ bắt mồi hiệu quả hơn. Khi gặp nguy hiểm, mực quỷ thu hai xúc tu trên lại tạo thành một mạng lưới bảo vệ quanh mình. Mực quỷ có thể bơi với tốc độ cực nhanh, nhanh hơn bất kì loài động vật thân mềm nào khác. Đây là một lợi thế của mực quỷ trong quá trình săn bắt mồi và chạy trốn khỏi sự truy đuổi của kẻ thù. Mực quỷ sống chủ yếu ở những vùng biển nhiệt đới và ôn đới.

Chú thích

Liên kết ngoài

http://tolweb.org/accessory/Vampyroteuthis_infernalis_Photophores?acc_id=1764
http://tolweb.org/accessory/Vampyroteuthis_Hatchling?acc_id=1767
http://www.biolbull.org/cgi/content/full/205/2/102/F6
Giới thiệu sơ nguồn thức ăn và nơi sống
Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam

| giải thể =
| Tổng giám đốc = Phó Giáo sư. Tiến sĩ Nguyễn Trung Minh]]
| phụ trách = 5 giáo sư và phó giáo sư,1 tiến sĩ khoa học,8 tiến sĩ,10 thạc sĩ,22 cử nhân và kỹ sư,3 kỹ thuật viên và nhân viên
| lượng khách =
| vị trí = 18 Hoàng Quốc Việt,phường Nghĩa Đô, thành phố Hà Nội,
| phương tiện gt =
| bộ sưu tập =
| kiểu bản đồ =
| vĩ độ = 21.046415
| kinh độ = 105.803704
| trang web = vnmn.ac.vn
}}
Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam () (viết tắt là BTTNVN) là bảo tàng cấp quốc gia, đầu hệ trong hệ thống các bảo tàng thiên nhiên ở Việt Nam. Được thành lập theo Nghị định 27/NĐ-CP, ngày 16 tháng 1 năm 2004 của Chính phủ Việt Nam. Hiện nay, BTTNVN do Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam trực tiếp quản lý, đồng thời chịu sự quản lý nhà nước. Bảo tàng tọa lạc tại số 18 đường Hoàng Quốc Việt, phường Nghĩa Đô, thành phố Hà Nội (đối diện Học viện Quốc phòng).

Mặc dù dự án xây dựng BTTNVN đã được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam thông qua vào năm 2002, tuy nhiên cho đến nay, BTTNVN vẫn chưa có diện tích riêng để xây dựng bảo tàng.

Chức năng
BTTNVN có chức năng lưu giữ, trưng bày, phổ biến kiến thức, giới thiệu quảng bá một cách đầy đủ, toàn cảnh và toàn diện nhất về các đặc trưng và giá trị thiên nhiên của đất nước.

Nhiệm vụ
Tổ chức sưu tầm, xây dựng và quản lý Bộ sưu tập vật mẫu quốc gia về thiên nhiên Việt Nam, tổ chức trưng bày, triển lãm, phổ biến kiến thức và tuyên truyền giáo dục về thiên nhiên và bảo vệ môi trường, tổ chức nghiên cứu khoa học và dịch vụ văn hoá, khoa học trong lĩnh vực sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ môi trường; ứng dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ trong việc sưu tầm, chế tác, trưng bày, quản lý mẫu vật và nghiên cứu khoa học trong những lĩnh vực có liên quan, đào tạo chuyên gia, hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn, nghiệp vụ cho các bảo tàng thiên nhiên khu vực và chuyên ngành trong hệ thống bảo tàng thiên nhiên Việt Nam, thực hiện hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực hoạt động nghiên cứu khoa học - văn hoá có liên quan.

Hiện trạng
Mặc dù dự án xây dựng BTTNVN đã được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam thông qua vào năm 2002, theo đó bảo tàng sẽ được cấp một mảnh đất chừng 10 - 15ha để triển khai xây dựng. Tuy nhiên từ đó đến nay, vì nhiều lý do khác nhau, Hà Nội đã 4 lần thay đổi nơi cấp đất cho bảo tàng. Đến cuối năm 2009, Bảo tàng vẫn chỉ có 1 trụ sở 300 m² và 800 m² "mượn" từ Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo
Alxa

Minh A Lạp Thiện (, ) là một trong số 12 đơn vị hành chính cấp địa khu và một trong ba minh còn tồn tại ở Nội Mông Cổ. Minh này có biên giới với Mông Cổ ở phía bắc, Bayan Nur ở phía đông bắc, Ô Hải và Ordos ở phía đông, Ninh Hạ ở phía đông nam và tỉnh Cam Túc ở phía tây và nam. Thủ phủ là Ba Ngạn Hạo Đặc (tên cũ: 定远营 Định Viễn doanh), một trấn của kỳ A Lạp Thiện Tả.

Dân cư
Theo điều tra dân số Trung Quốc năm 2000, minh này có 196.279 dân và như thế nó là đơn vị hành chính thưa thớt dân nhất của Nội Mông Cổ.

Phân chia hành chính

A Lạp Thiện chia làm 3 kỳ với 39 tô mộc và trấn:

A Lạp Thiện Tả (阿拉善左), 80.412&nbsp;km², khoảng 140.000 dân (2004), trung tâm hành chính là trấn Ba Ngạn Hạo Đặc (巴彦浩特);
A Lạp Thiện Hữu (阿拉善右), 72.556&nbsp;km², khoảng 20.000 dân (2004), trung tâm hành chính là trấn Ngạch Khẳng Hô Đô Cách (额肯呼都格);
Ngạch Tế Nạp (额济纳), 114.606&nbsp;km², khoảng 20.000 dân (2004), trung tâm hành chính là trấn Đạt Lai Hô Bố (达来呼布).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức
Xilingol

Xilingol, hay Tích Lâm Quách Lặc (, âm Hán Việt: Tích Lâm Quách Lặc minh, , , , là một trong số 12 đơn vị cấp địa khu của Nội Mông Cổ và là một trong ba minh còn tồn tại trong khu tự trị này. Minh có diện tích 199.884&nbsp;km² và dân số năm 2020 khoảng 1.119.300 người, mật độ dân số đạt 5,2 người/km². Thủ phủ của minh là Xilinhot. Kinh tế của minh chủ yếu dựa trên khai thác mỏ và nông nghiệp. GDP toàn minh đạt 100 tỷ nhân dân tệ, tương ứng với 16,1 tỷ đô la Mỹ.

Xilingol có biên giới với Mông Cổ ở phía bắc, Xích Phong, Thông Liêu và Hưng An ở phía đông, Ulanqab ở phía tây và các địa cấp thị Thừa Đức, Trương Gia Khẩu của tỉnh Hà Bắc ở phía nam.

Dân cư
Theo điều tra dân số Trung Quốc năm 2000, minh Xilingol có 975.168 người:

Phân chia hành chính
Xilingol được chia thành 12 đơn vị cấp huyện gồm 2 thành phố cấp huyện, 1 huyện và 9 kỳ:
Thành phố cấp huyện:
Tích Lâm Hạo Đặc (锡林浩特), 15.758&nbsp;km², 150.000 dân, trung tâm hành chính của minh này.
Nhị Liên Hạo Đặc (二连浩特), 450&nbsp;km², 20.000 dân;
Huyện:
Đa Luân (多伦), 3.773&nbsp;km², 100.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Đa Luân Náo Nhĩ (多伦淖尔);
Kỳ:
Abag (阿巴嘎), 27.495&nbsp;km², khoảng 40.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Biệt Lực Cổ Đài (别力古台);
Tô Ni Đặc Tả (苏尼特左), 33.469&nbsp;km², khoảng 30.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Mãn Đô Lạp Đồ (满都拉图);
Tô Ni Đặc Hữu (苏尼特右), 26.700&nbsp;km², khoảng 70.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Trại Hán Tháp Lạp (赛汉塔拉);
Đông Ô Châu Mục Thấm (东乌珠穆沁), 47.554&nbsp;km², khoảng 70.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Ô Lý Nhã Tư Thái (乌里雅斯太);
Tây Ô Châu Mục Thấm (西乌珠穆沁), 22.960&nbsp;km², khoảng 70.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Balgar Gol (巴拉嘎尔高勒);
Thái phó Tự (太仆寺), 3.415&nbsp;km², khoảng 200.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Bảo Xương (宝昌);
Tương Hoàng (镶黄), 4.960&nbsp;km², khoảng 30.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Tân Bảo Lạp Cách (新宝拉格);
Chính Tương Bạch (正镶白), 6.083&nbsp;km², khoảng 70.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Minh An Đồ (明安图);
Chính Lam (正蓝旗), 9.963&nbsp;km², khoảng 80.000 dân, trung tâm hành chính: trấn Thượng Đô (上都).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức
Hưng An, Nội Mông

Minh Hưng An ( ; ; Bính âm: Xīng'ān Méng) là một đơn vị hành chính cấp địa khu của khu tự trị Nội Mông Cổ và là một trong ba minh còn tồn tại trong khu tự trị này. Nó có ranh giới với Hulun Buir ở phía bắc, Mông Cổ và Tích Lâm Quách Lặc ở phía tây, Thông Liêu ở phía nam và các tỉnh Cát Lâm và Hắc Long Giang ở phía đông. Tên gọi của minh này có nguồn gốc từ dãy núi Đại Hưng An vượt ngang qua minh từ phía tây bắc tới phía đông nam. Diện tích của minh này là 67.706&nbsp;km².

Phân chia hành chính

Hưng An chia ra thành 2 thành phố cấp huyện, 1 huyện và 3 kỳ:
Thành phố cấp huyện:
Ô Lan Hạo Đặc (乌兰浩特 - Wūlánhàotè), 772&nbsp;km², khoảng 280.000 dân;
A Nhĩ Sơn (阿尔山 - Ā'ěrshān), 7.409&nbsp;km², khoảng 50.000 dân;
Huyện:
Đột Tuyền (突泉 - Tūquán), trung tâm hành chính: trấn Đột Tuyền (突泉), 4.800&nbsp;km², khoảng 300.000 dân;
Kỳ:
Khoa Nhĩ Thấm Dực Tiền (科尔沁右翼前 - Kē'ěrqìn Yòuyì Qián), trung tâm hành chính: trấn Đại Bá Câu (大坝沟), 19.375&nbsp;km², khoảng 360.000 dân;
Khoa Nhĩ Thấm Hữu Dực Trung (科尔沁右翼中 - Kē'ěrqìn Yòuyì Zhōng), trung tâm hành chính: trấn Bạch Âm Hô Thạc (白音呼硕), 15.613&nbsp;km², khoảng 240.000 dân;
Trát Lãi Đặc (扎赉特 - Zālàitè), trung tâm hành chính: trấn Âm Đức Nhĩ (音德尔), 11.837&nbsp;km², khoảng 390.000 dân.

Dân cư
Năm 2000, Hưng An có 1.588.787 dân (26,57 người/km²).

Tham khảo
今日内蒙古: 兴安 (Nội Mông Cổ ngày nay: Hưng An). 内蒙古人民出版社 (Nhà xuất bản Nhân dân Nội Mông Cổ). 呼和浩特 (Hohhot), 1997. ISBN 7204035429. 9+121 trang.

Liên kết ngoài
Website chính thức
Minh (Nội Mông Cổ)

Minh ( ayimaɣ hay trong quá khứ còn gọi là čiɣulɣan; tiếng Trung: 盟, bính âm: méng) là một loại đơn vị hành chính tại Nội Mông Cổ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Minh tồn tại từ thời kỳ Nhà Thanh như là một cấp chính quyền. Người đứng đầu mỗi minh được chọn từ các jasagh (札薩克, trát tát khắc)) hay khoshun của các kỳ thuộc về minh đó. Ban đầu có sáu minh là Triết Lý Mộc, Chiêu Ô Đạt, Trác Tác Đồ, Tích Lâm Quách Lặc, Ô Lan Sát Bố và Y Khắc Chiêu. Sau đó mới lập thêm các minh mới.

Hiện nay, minh thuộc về cấp địa khu trong trật tự phân cấp hành chính Trung Quốc. Trong số 9 minh còn tồn tại đến cuối thập niên 1970 thì tới nay chỉ còn 3, do 6 minh khác đã được tổ chức lại thành địa cấp thị.

Xem thêm
Phân cấp hành chính Trung Quốc
Địa cấp thị
Kỳ
Bát kỳ
Aimag

Tham khảo
Trần Phong (thuộc Minh)

Trần Phong (陳封, 1370 -1428) là tướng người Việt hợp tác với quân Minh thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư trong lịch sử Việt Nam.

Thời thuộc Minh
Trần Phong vốn là tướng nhà Hồ. Theo sách Đại Việt thông sử, Trần Phong người phường Chí Linh, TP. Hải Phòng.

Năm 1406, khi quân Minh sang đánh, Trần Phong mang hết thủ hạ ra hàng, được phong làm Chỉ huy đồng tri Giao châu Hữu vệ. Theo đánh giá của Đại Việt thông sử, Trần Phong phục vụ rất đắc lực cho quân Minh trong việc đàn áp người Việt chống đối. Ông thường dò la tin tức, hễ thấy ai mang ý định chống đối bèn mang quân đến đánh bắt hoặc tố cáo với quân Minh.

Năm 1412, ông được thăng chức Đô chỉ huy Thiêm sự Giao Chỉ.

Cuối năm 1426, sau trận Tốt Động, Lê Lợi vây hãm tướng Minh là Vương Thông trong thành Đông Quan. Vương Thông bí thế muốn đầu hàng, bèn viết thư xin giảng hoà để rút toàn quân về. Lê Lợi đã bằng lòng cho, sai người đi làm giao ước. Tuy nhiên lúc đó Trần Phong lại cùng Lương Nhữ Hốt sợ khi quân Minh rút về thì bản thân mình sẽ bị giết, bèn nói với Vương Thông:
:Trước đây quân Ô Mã Nhi bị thua ở sông Bạch Đằng, mang toàn quân quy hàng, Hưng Đạo Vương bằng lòng cho, nhưng lại dùng kế lấy thuyền to chở quân cho về, rồi sai người bơi giỏi sung vào làm phu chở thuyền. Đang đêm ra đến ngoài biển, rình lúc quân Ô Mã Nhi ngủ say, lặn xuống đục thuyền, làm cho những người đã quy hàng chết đuối, không ai sống sót trở về được.

Vương Thông nghe vậy hoảng sợ, nghi ngờ Lê Lợi, bề ngoài tuy nói giảng hòa, nhưng bề trong sai người đào hào, rắc chông để phòng thủ và viết thư xin cầu viện vua Tuyên Đức nhà Minh. Vì vậy khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài thêm 1 năm. Cuối năm 1427, khi viện binh của Liễu Thăng và Mộc Thạnh bị đánh tan, Vương Thông buộc phải giảng hoà rút về, Trần Phong mới chịu đầu hàng.

Thời Lê
Lê Lợi tha tội cho Trần Phong. Tuy nhiên, ông vẫn không phục, liên kết với những người từng hợp tác với quân Minh trước đây để chống lại.

Ông viết thư sai người mang qua biên giới, đưa cho tướng nhà Minh, đề nghị quân Minh đến đánh để làm nội ứng. Thư của Trần Phong bị thượng tướng quân ở Thái Nguyên của nhà Lê là Hoàng Nguyên Ý bắt được, mang nộp cho Lê Lợi.

Lê Lợi muốn làm yên lòng những người mới quy phục, nên chỉ bắt người mang thư giết đi.

Tháng 8 năm 1428, Trần Phong cùng những người theo quân Minh trước là Lương Nhữ Hốt và Đỗ Duy Trung lại mưu phản, bị thủ hạ đi tố cáo. Lê Thái Tổ bèn bắt 3 người cầm đầu này giết chết, sau đó hạ chiếu tha hết cho các thủ hạ.

Hậu thế
Trần Phong được thờ phụ tại đền thờ ở xã Hộ Xá. Con cháu ông không bị bắt tội, đến cuối thời Hậu Lê vẫn còn. Tới khi phong trào khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài nổ ra, Nguyễn Cừ nổi dậy ở Hải Dương (1739), vì loạn lạc nên không biết dòng dõi Trần Phong thất lạc đi đâu.

Xem thêm
Khởi nghĩa Lam Sơn
Lương Nhữ Hốt
Đỗ Duy Trung

Tham khảo
Lê Quý Đôn (1977), Đại Việt thông sử, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, bản điện tử

Chú thích
Kỳ (Nội Mông Cổ)

Kỳ là một đơn vị hành chính tại khu tự trị Nội Mông Cổ của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các kỳ lần đầu tiên được sử dụng vào thời kỳ Nhà Thanh, trong đó người ta tổ chức người Mông Cổ thành các kỳ, ngoại trừ những ai thuộc về Bát kỳ ở Mãn Châu. Mỗi kỳ có tô mộc là các đơn vị hành chính trực thuộc. Tại Nội Mông Cổ, một vài kỳ lập ra một minh. Tại các khu vực khác, như Ngoại Mông Cổ, miền bắc Tân Cương và Thanh Hải, aimag (аймаг) là các đơn vị hành chính lớn nhất. Tuy nhiên, hiện nay aimag chỉ còn lại ở Mông Cổ và nó có địa vị tương đương cấp tỉnh. Trong khi vai trò của kỳ là để hạn chế người Mông Cổ vượt ra khỏi ranh giới của mỗi kỳ thì ngược lại nó cũng giúp cho Nhà Thanh bảo vệ Mông Cổ trước áp lực dân số từ những người Trung Hoa chính hiệu.

Hiện nay, kỳ là đơn vị hành chính cấp huyện trong trật tự phân cấp hành chính tại Trung Quốc. Tổng cộng hiện nay còn 49 kỳ.

Kỳ tự trị
Kỳ tự trị là một kiểu kỳ đặc biệt do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đặt ra. Hiện tại có 3 kỳ tự trị, tất cả đều nằm ở phía đông bắc Nội Mông Cổ, với mỗi kỳ có thành phần dân tộc chính không phải là người Hán mà cũng chẳng phải người Mông Cổ mà là các dân tộc ít người khác. Cụ thể như sau:
Kỳ tự trị Ngạc Luân Xuân (鄂伦春自治旗) dành cho người Ngạc Luân Xuân
Kỳ tự trị người Ngạc Ôn Khắc (鄂温克族自治旗) cho người Ngạc Ôn Khắc
Kỳ tự trị Đạt Oát Nhĩ Mạc Lực Đạt Ngõa (莫力达瓦达斡尔族自治旗) cho người Đạt Oát Nhĩ

Xem thêm
Bát kỳ (hệ thống kỳ của người Mãn)

Tham khảo
Lương Nhữ Hốt

Lương Nhữ Hốt (梁汝笏, ?-1428) là tướng người Việt hợp tác với quân Minh thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư trong lịch sử Việt Nam. Theo sách Đại Việt thông sử, Lương Nhữ Hốt người xã Trác Vinh, huyện Cổ Đằng, thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Thời thuộc Minh
Lương Nhữ Hốt vốn là tướng nhà Hồ. Năm 1406, khi quân Minh sang đánh, Lương Nhữ Hốt ra hàng, được phong làm Tri phủ Thanh Hoa.

Nhữ Hốt từng sang Yên Kinh chầu Minh Thành Tổ, được vua Minh thăng chức Hữu tham chính và ban sắc khen ngợi công lao.

Sau đó, Hoàng Phúc đưa thư bảo Nhữ Hốt cùng Nguyễn Duy Trung và Nguyễn Động mang gia quyến sang Yên Kinh để tạ ơn vua Minh và giúp việc xây dựng cung điện. Vua Minh Thành Tổ thấy đường xa nên ban thưởng cho mấy người rồi cho về.

Lê Lợi khởi nghĩa chống quân Minh, Nhữ Hốt giữ đồn Đa Căng. Năm 1424, Lê Lợi hạ được thành, Nhữ Hốt chạy về thành Tây Đô. Quân Lam Sơn vây đánh Tây Đô không hạ được. Lê Lợi nhiều lần viết thư dụ hàng nhưng Nhữ Hốt không chịu hàng.

Vương Thông nghe vậy hoảng sợ, nghi ngờ Lê Lợi, bề ngoài tuy nói giảng hòa, nhưng bề trong sai người đào hào, rắc chông để phòng thủ và viết thư xin cầu viện vua Tuyên Đức nhà Minh. Vì vậy chiến sự vẫn tiếp tục, khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài thêm 1 năm. Cuối năm 1427, khi viện binh của Liễu Thăng và Mộc Thạnh bị đánh tan, Vương Thông buộc phải giảng hoà rút về, Lương Nhữ Hốt mới chịu đầu hàng.

Thời Lê
Lê Lợi tha tội cho Lương Nhữ Hốt. Tuy nhiên, ông vẫn không phục, liên kết với những người từng hợp tác với quân Minh trước đây như Trần Phong, Đỗ Duy Trung chống lại triều đình.

Trần Phong viết thư sai người mang qua biên giới, đưa cho tướng nhà Minh, đề nghị quân Minh đến đánh để làm nội ứng. Thư của Trần Phong bị thượng tướng quân ở Thái Nguyên của nhà Lê là Hoàng Nguyên Ý bắt được, mang nộp cho Lê Lợi. Lê Lợi muốn làm yên lòng những người mới quy phục, nên chỉ bắt người mang thư giết đi.

Tháng 8 năm 1428, Lương Nhữ Hốt cùng Trần Phong và Đỗ Duy Trung lại mưu phản, bị thủ hạ đi tố cáo. Lê Thái Tổ bèn bắt 3 người cầm đầu này giết chết, sau đó hạ chiếu tha hết cho các thủ hạ.

Xem thêm
Khởi nghĩa Lam Sơn
Trần Phong
Đỗ Duy Trung

Tham khảo
Lê Quý Đôn (1977), Đại Việt thông sử, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, bản điện tử

Chú thích