undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Cá sấu đầm lầy

| range_map = Crocodylus palustris Distribution.png
| range_map_caption = Phân bố của cá sấu đầm lầy}}
Cá sấu đầm lầy hay Cá sấu Ba Tư, tên khoa học Crocodylus palustris, là một loài cá sấu được tìm thấy ở ở tiểu lục địa Ấn Độ và các quốc gia xung quanh. Nó là một trong ba loài cá sấu được tìm thấy ở Ấn Độ, hai loài kia là cá sấu Ấn Độ và cá sấu cửa sông.

Mẫu lớn nhất ở bảo tàng Anh dài , nhưng người ta cho rằng có các cá thể lớn hơn. Trung bình con cái dài và con đực dài . Con đã già có thể lớn hơn, dài đến và nặng hơn 450&nbsp;kg (1000&nbsp;lbs). Dù các cá thể vượt chiều dài cực hiếm, con dài nhất ghi nhận được dài .
Phân bố
Cá sấu đầm lầy có thể được tìm thấy tại Ấn Độ, Bangladesh, Sri Lanka, Pakistan, Nepal, mũi phía nam của Iran, và có lẽ trong Đông Dương và tại một thời điểm, ngay cả trong phía nam Iraq. Cá sấu đầm lầy là loài cá sấu duy nhất được tìm thấy ở Iran và Pakistan. Cá sấu này là phổ biến nhất và phổ biến rộng rãi nhất trong ba loài cá sấu ở Ấn Độ, số lượng đông đảo lớn hơn nhiều cá sấu cửa sông ở Ấn Độ (và nhiều khả năng trong các nước láng giềng).
Chế độ ăn
Chúng ăn cá, các loài bò sát khác và động vật có vú nhỏ như khỉ. Trên thực tế, những loài động vật có xương sống đến uống nước ở bờ nước có thể là con mồi của chúng, có thể bị chúng tóm được và kéo xuống nước và dìm chết. Con lớn đôi khi săn động vật có vú lớn như hươu nai, bao gồm nai nặng 225&nbsp;kg và trâu nặng đến 450&nbsp;kg. Ban đêm chúng có thể săn mồi trên mặt đất, nằm phục kích ở gần đường mòn trong rừng

Chú thích

Tham khảo
Cá sấu Cuba

| image = Estocolm 2008 163.jpg
| image_width = 240px
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Reptilia
| ordo = Crocodilia
| familia = Crocodylidae
| genus = Crocodylus
| species = C. rhombifer
| binomial = Crocodylus rhombifer
| binomial_authority = Cuvier, 1807
}}

Cá sấu Cuba (danh pháp hai phần: Crocodylus rhombifer) là một loài cá sấu nhỏ (trung bình dài 2,4 mét) được tìm thấy ở đầm lầy Zapata và đảo Thanh Niên của Cuba, và nguy cấp cao, mặc dù trước đây dao động ở nơi khác trong Caribbean. Hóa thạch của loài này được tìm thấy trong quần đảo Cayman và Bahamas.

Loài này có nhiều đặc điểm khác các loài cá sấu khác, chẳng hạn như màu sắc dành của con trưởng thành sáng hơn, xù xì hơn, vảy nhiều "sỏi" hơn, chân dài và mạnh mẽ. Loài này ở trên mặt đất nhiều nhất trong các loài cá sấu, và cũng có thể là loài cá sấu thông minh nhất. Một thuộc địa của loài này tại Gatorland, Florida cũng đã thể hiện những gì nghi ngờ là hành vi săn bắt theo bầy, đã gợi nhiều quan tâm đối với loài này, vốn thường săn đơn lẻ.

Nơi sống
Chúng thích sống ở các vùng nước ngọt như đầm lầy, sông và ít khi bơi ở vùng nước mặn.

Thức ăn
Cá nhỏ, động vật chân đốt nước ngọt, và động vật giáp xác là thức ăn của cá sấu non. Con trưởng thành ăn động vật có vú nhỏ, cá và rùa. Chúng có răng cùn phía sau, hỗ trợ nghiền vỏ của rùa. Cá sấu Cuba cũng chứng minh kỹ thuật cho ăn nhảy nhìn thấy cá sấu khác như cá sấu Mỹ. Bằng cách đẩy mạnh với cái đuôi mạnh mẽ, chúng có thể nhảy ra khỏi nước và chộp lấy các động vật nhỏ từ các nhánh cây nhô ra. Loài cá sấu Cuba, trong khi không phải là một loài đặc biệt lớn, thường được coi là con cá sấu hung dữ nhất trong các loài cá sấu Tân Thế giới và tính hành động chi phối lớn hơn cá sấu Mỹ trong khu vực, trong đó hai loài cùng tồn tại.
Bảo tồn
]]
Cá sấu Cuba là một loài nguy cấp, được liệt kê trên phụ lục 1 CITES. Nơi sống và phạm vi bị giới hạn của nó làm cho nó rất dễ bị tổn thương. Con người đã săn bắt loài này khiến nó gần như tuyệt chủng. Hiện vẫn còn nhiều nghiên cứu được thực hiện trên các quần thể hoang dã còn lại. Loài này được đại diện nuôi nhốt ở Hoa Kỳ, nơi mà các dự án cho sinh sản đang diễn ra. Đã có vấn đề trong quá khứ với việc lai giống, đặc biệt là với cá sấu Mỹ, hạn chế các gen tinh khiết của loài này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Crocodilian Online on the Cuban Crocodile
Cuban Crocodile Fact Sheet
Vượn cáo chuột Berthe

| status = CR
| status_system = iucn3.1
| status_ref =
| regnum = Animalia
| superphylum = Deuterostoma
| phylum = Chordata

| subphylum = Vertebrata
| classis = Mammalia
| subclassis = Theria
| infraclassis = Eutheria
| superordo = Euarchontoglires
| ordo = Primate
| familia = Cheirogaleidae
| genus = Microcebus
| species = M. berthae
| binomial = Microcebus berthae
| binomial_authority = Rasoloarison, 2000
| range_map = Microcebus berthae range map.svg
| range_map_caption = Madame Berthe's mouse lemur range
}}
Vượn cáo chuột Berthe (Microcebus berthae) là loài vượn cáo nhỏ nhất trên thế giới và cũng là loài linh trưởng nhỏ nhất với kích thước trung bình là và khối lương vào khoảng . Nó được tìm thấy ở Vườn quốc gia Kirindy Mitea ở miền Tây Madagascar.
Đặt tên
Loài vượn cáo này được đặt tên theo bà Berthe Rakotosamimanana, một nhà bảo tồn thiên nhiên người Madagascar và là Tổng thư ký của tổ chức Groupe d'Etudes et de Recherche des Primates (GERP) trong giai đoạn từ lúc nó mới thành lập cho tới khi bà qua đời vào năm 2005.
Mô tả
Loài vượn cáo Microcebus berthae này có bộ lông ở lưng ngắn có màu nâu vàng quế xen lẫn màu hoàng thổ. Chiếc vằn nằm ở giữa lưng có màu ngăm ngăm đen. Vùng giữa bụng của con vật có màu da dê trong khi hai cạnh sườn có màu da dê nhạt pha trộn với màu xám nhạt. Con vật có đuôi ngắn với màu hung hung. Đỉnh đầu và tai cũng có màu sậm tương tự. Mép viền mắt được bao phủ vởi một vòng mỏng, sậm màu. Vùng mặt giữa mắt có màu nâu vàng quế. Bàn tay và bàn chân có màu be mờ.

Phân bổ

Tham khảo

Liên kết ngoài


Microcebus berthae in Mammal Species of the World. Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005). Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference. Third edition. ISBN 0801882214
Mecicobothriidae

Mecicobothriidae là một họ nhện thuộc bộ Araneae. Họ này có phân họ và 4 chi, tổng cộng có 9 loài.
Chi và loài
Hexura Simon, 1884
Hexura picea Simon, 1884 — USA
Hexura rothi Gertsch & Platnick, 1979 — USA

Hexurella Gertsch & Platnick, 1979
Hexurella apachea Gertsch & Platnick, 1979 — USA
Hexurella encina Gertsch & Platnick, 1979 — Mexico
Hexurella pinea Gertsch & Platnick, 1979 — USA
Hexurella rupicola Gertsch & Platnick, 1979 — USA

Mecicobothrium Holmberg, 1882
Mecicobothrium baccai Lucas et al., 2006 — Brazil
Mecicobothrium thorelli Holmberg, 1882 — Argentina, Uruguay

Megahexura Kaston, 1972
Megahexura fulva (Chamberlin, 1919) — USA

Hình ảnh

Tập tin:Mecicobothriidae sp.jpg

Chú thích

Tham khảo
Micropholcommatinae

Micropholcommatinae là một phân họ nhện thuộc bộ Araneae. Phân họ này trước đây được xếp là họ Micropholcommatidae.

Phân loại
Ban đầu, chúng được xếp trong các họ Micropholcommatidae và Textricellidae, được xem là đồng nghĩa với Symphytognathidae bởi Forster vào năm 1959, tuy nhiên đã được phân tách vào năm 1977. Sau đó, chúng được xếp thành một họ với danh pháp Micropholcommatidae, bởi Platnick & Forster vào năm 1986. Hiện tại, chúng đã được được Schütt xếp đồng nghĩa với Anapidae vào năm 2003 và bởi Lopa et al. vào năm 2011,

Mô tả
Các loài trong phân họ này thường có kích thước cực kỳ nhỏ, với chiều dài cơ thể thường từ 0,5 đến 2&nbsp;mm. Nhiều chi là đặc hữu của New Zealand và Australia, một số chi khác cũng được tìm thấy ở Nam Mỹ. Chúng thường sinh sống trong lớp lá hoặc rêu.

Các chi
Eterosonycha Butler, 1932 — Australia
Micropholcomma Crosby & Bishop, 1927 — Australia
Olgania Hickman, 1979 — Australia
Parapua Forster, 1959 — New Zealand
Pua Forster, 1959 — New Zealand
Teutoniella Brignoli, 1981 — Brazil, Chile
Textricella Hickman, 1945 — New Zealand, Australia
Tricellina Forster & Platnick, 1989 — Chile

Hình ảnh

Algidiella aucklandica.jpg|Algidiella aucklandica
Pua novaezealandiae.jpg|Pua novaezealandiae
Rayforstia vulgaris.jpg|Rayforstia vulgaris
Taliniella nigra.jpg|Taliniella nigra

Chú thích

Tham khảo


Forster, R.R. (1959). "The spiders of the family Symphytognathidae". Transactions of the Royal Society of New Zealand 86: 269–329.
Griswold, C.E., Ramírez, M.J., Coddington, J.A. & Platnick, N.I. (2005) "Atlas of phylogenetic data for entelegyne spiders (Araneae: Araneomorphae: Entelegynae) with comments on their phylogeny". Proceedings of the California Academy of Sciences 56 Suppl. 2: 1–324.
Penney, David; Dierick, Manuel; Cnudde, Veerle; Masschaele, Bert; Vlassenbroeck, Jelle; van Hoorebeke, Luc & Jacobs, Patric (2007). "First fossil Micropholcommatidae (Araneae), imaged in Eocene Paris amber using X-Ray Computed Tomography." Zootaxa 1612: 47-53. PDF Abstract
Ammoxenidae

Ammoxenidae là một họ nhện thuộc bộ Araneae. Họ này có 4 chi, tổng cộng có 18 loài. Hai chi (Ammoxenus, Rastellus) ở châu Phi và hai chi (Austrammo, Barrowammo) ở Úc.
Chi và loài
Ammoxenus Simon, 1893
Ammoxenus amphalodes Dippenaar & Meyer, 1980 (Nam Phi)
Ammoxenus coccineus Simon, 1893 (Namibia)
Ammoxenus daedalus Dippenaar & Meyer, 1980 (Nam Phi)
Ammoxenus kalaharicus Benoit, 1972 (Botswana, Nam Phi)
Ammoxenus pentheri Simon, 1896 (Botswana, Nam Phi)
Ammoxenus psammodromus Simon, 1910 (miền nam Africa)

Austrammo Platnick, 2002
Austrammo harveyi Platnick, 2002 (Tây Australia, South Úc)
Austrammo hirsti Platnick, 2002 (South Australia, Tasmania)
Austrammo monteithi Platnick, 2002 (miền đông Úc)
Austrammo rossi Platnick, 2002 (Tây Australia, miền bắc Territory)

Barrowammo Platnick, 2002
Barrowammo waldockae Platnick, 2002 (Tây Úc)

Rastellus Platnick & Griffin, 1990
Rastellus africanus Platnick & Griffin, 1990 (Namibia, Botswana)
Rastellus deserticola Haddad, 2003 (Nam Phi)
Rastellus florisbad Platnick & Griffin, 1990 (Nam Phi)
Rastellus kariba Platnick & Griffin, 1990 (Zimbabwe)
Rastellus narubis Platnick & Griffin, 1990 (Namibia)
Rastellus sabulosus Platnick & Griffin, 1990 (Namibia)
Rastellus struthio Platnick & Griffin, 1990 (Namibia, Botswana)

Chú thích

Tham khảo
Mecysmaucheniidae

Mecysmaucheniidae là một họ nhện thuộc bộ Araneae. Họ này có 7 chi, tổng cộng có 25 loài. Phần lớn các chi phân bố ở Nam Mỹ (Chile và Argentina), với hai chi bản địa New Zealand.
Các chi và loài

Mecysmaucheniinae Simon, 1895

: Aotearoa Forster & Platnick, 1984
:: Aotearoa magna (Forster, 1949) (New Zealand)

: Mecysmauchenioides Forster & Platnick, 1984
:: Mecysmauchenioides nordenskjoldi (Tullgren, 1901) (Chile, Argentina)
:: Mecysmauchenioides quetrihue Grismado & Ramírez, 2005 (Argentina)

: Mecysmauchenius Simon, 1884
:: Mecysmauchenius canan Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius chacamo Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius chapo Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius chepu Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius chincay Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius eden Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius fernandez Forster & Platnick, 1984 (Juan Fernandez Is.)
:: Mecysmauchenius gertschi Zapfe, 1960 (Chile, Argentina)
:: Mecysmauchenius newtoni Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius osorno Forster & Platnick, 1984 (Chile, Argentina)
:: Mecysmauchenius platnicki Grismado & Ramírez, 2005 (Chile)
:: Mecysmauchenius puyehue Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius segmentatus Simon, 1884 (Chile, Argentina, Falkland Is.)
:: Mecysmauchenius termas Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius thayerae Forster & Platnick, 1984 (Chile, Argentina)
:: Mecysmauchenius victoria Forster & Platnick, 1984 (Chile)
:: Mecysmauchenius villarrica Forster & Platnick, 1984 (Chile)

: Mesarchaea Forster & Platnick, 1984
:: Mesarchaea bellavista Forster & Platnick, 1984 (Chile)

: Semysmauchenius Forster & Platnick, 1984
:: Semysmauchenius antillanca Forster & Platnick, 1984 (Chile)

Zearchaeinae Forster & Platnick, 1984

: Chilarchaea Forster & Platnick, 1984
:: Chilarchaea quellon Forster & Platnick, 1984 (Chile, Argentina)

: Zearchaea Wilton, 1946
:: Zearchaea clypeata Wilton, 1946 (New Zealand)
:: Zearchaea fiordensis Forster, 1955 (New Zealand)

Hình ảnh

Tập tin:Aotearoa magna (female).jpg
Tập tin:Aotearoa magna (male chelicerae).jpg
Tập tin:Aotearoa magna (male).jpg
Tập tin:Zearchaea fiordensis.jpg

Chú thích

Tham khảo



Distribution
Most genera only occur in Nam Mỹ (Chile và Argentina), với hai chi bản địa New Zealand.
Tần số rất cao

Tần số rất cao (VHF) là dải tần số vô tuyến nằm từ 30 MHz tới 300 MHz. Việc phân bổ tần số do Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) thực hiện.

Tên gọi VHF đề cập đến việc dùng tần số đầu trên có nguồn gốc từ giữa thế kỷ 20, khi dịch vụ vô tuyến thường xuyên sử dụng MF, còn gọi là "AM" ở Mỹ, nằm dưởi dải HF. VHF hiện nay thực tế dùng tần số đầu dưới, các hệ thống mới có xu hướng sử dụng tần số trong dải SHF và EHF nằm trên dải UHF.

Các dịch vụ sử dụng VHF là quảng bá vô tuyến FM, truyền hình, trạm di động mặt đất (khẩn cấp, kinh doanh, tư nhân và quân sự), liên lạc dữ liệu tầm xa với modem vô tuyến, vô tuyến nghiệp dư, liên lạc hàng hải, liên lạc điều khiển không lưu và dẫn đường hàng không (ví dụ như VOR, DME và ILS).

Đặc tính truyền lan
Đặc tính truyền lan của VHF là lý tưởng cho thông tin liên lạc mặt đất khoảng cách gần, với tầm hoạt động nhìn chung xa hơn tầm nhìn thẳng từ máy phát. Không giống như tần số cao (HF), tầng điện ly không gây phản xạ tín hiệu vô tuyến VHF và do đó việc truyền dẫn bị hạn chế trong khu vực nhất định (không gây nhiễu cho đường truyền hàng ngàn km). VHF cũng ít bị ảnh hưởng bởi tạp âm khí quyển và nhiễu từ thiết bị điện hơn các dải tần dưới nó. Nhưng nó dễ dàng bị chặn lại bởi các tính chất của mặt đất hơn HF và các tần số thấp hơn, nó ít bị ảnh hưởng bởi các toà nhà và các vật thể khác nhỏ hơn đáng kể so với tần số UHF.

Xem thêm
Danh sách trạm phát sóng truyền hình analog tại Việt Nam
Danh sách trạm phát sóng phát thanh FM tại Việt Nam
Vô tuyến VHF hàng hải
Băng tần quảng bá FM

Tham khảo
Atlat

địa chính trị thế giới từ năm 2006]]
Atlat hay atlas () là một tập hợp các bản đồ, thường là của Trái Đất hoặc một khu vực trên Trái Đất. Ngoài ra còn có atlas của các hành tinh (hoặc vệ tinh của nó) trong hệ Mặt Trời. Tập bản đồ truyền thống thường được in dưới dạng một cuốn sách, nhưng nhiều tập bản đồ ngày nay có định dạng đa phương tiện. Ngoài các đặc điểm địa lý và ranh giới chính trị hiện thời, nhiều atlas còn có những thống kê về kinh tế, tôn giáo, địa lý, xã hội. Cũng có cả thông tin về bản đồ và địa danh trong đó.

Từ nguyên
Một số các Atlas nổi tiếng
Một số các atlat quan trọng trong lịch sử thế giới, về mặt thương mại hay mặt địa lý bao gồm:
;Thế kỷ 17 hoặc sớm hơn
Atlas Sive Cosmographicae (Mercator, Duisburg, hiện nay là Đức, 1595)
Atlas Novus (Blaeu, Hà Lan, 1635–1658)
Atlas Maior (Blaeu, Hà Lan, 1662–1667)
Cartes générales de toutes les parties du monde (Pháp, 1658–1676)
Dell'Arcano del Mare (Anh/Italia, 1645–1661)
Piri Reis map (Đế quốc Ottoman, 1570–1612)
Theatrum Orbis Terrarum (Ortelius, Hà Lan, 1570–1612)
Klencke Atlas (1660; một trong những cuốn sách lớn nhát thế giới)
The Brittania (John Ogilby, 1670–1676)

;Thế kỷ 18
Atlas Nouveau (Amsterdam, 1742)
Britannia Depicta (London, 1720)
Cary's New and Correct English Atlas (London, 1787)

;Thế kỷ 19
Andrees Allgemeiner Handatlas (Đức, 1881–1939; tại Anh được đặt tên là Times Atlas of the World, 1895)
Rand McNally Atlas (Mỹ, 1881–nay)
Stielers Handatlas (Đức, 1817–1944)
Times Atlas of the World (Vương quốc Anh, 1895–nay)

;Thế kỷ 20
Atlante Internazionale del Touring Club Italiano (Italia, 1927–1978)
Atlas Linguisticus (Áo, 1934)
Atlas Mira (Liên Xô/Nga, 1937–nay)
Geographers' A–Z Street Atlas (Vương quốc Anh, 1938–nay)
Gran Atlas Aguilar (Tây Ban Nha, 1969/1970)
The Historical Atlas of China (Trung Quốc)
National Geographic Atlas of the World (Mỹ, 1963–present)
Pergamon World Atlas (1962/1968)

;Thế kỷ 21
North American Environmental Atlas

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sources
On the origin of the term "Atlas"
Atlas trực tuyến
Atlas Thế giới
ÖROK-Atlas Online:
Geography Network
MapChart EarthAtlas, free online atlas with interactive maps about topics like demography, economy, health and environment.
National Geographic MapMachine

Lịch sử của Atlat
Atlases, at the US Library of Congress site - a discussion of many significant atlases, with some illustrations. Part of Địa lý và bản đồ, an Illustrated Guide.

Atlat lịch sử trực tuyến
Centennia Historical Atlas required reading at the US Naval Academy for over a decade.
Historical map web sites list, Perry-Castañeda Library, University of Texas
Ryhiner Collection Composite atlas with maps, plans and views from the 16th-18th centuries, covering the globe, with about 16,000 images in total.
Đường dẫn khác
Google Earth: a visual 3D interactive atlas.
NASA's World Wind software .
Wikimapia a wikiproject designed to describe the entire world.
Nhị thức

Trong đại số, nhị thức là một đa thức với hai số hạng - Ví dụ như: tổng của hai đơn thức. Đây là dạng đa thức đơn giản nhất sau đơn thức.

Phép tính và những nhị thức đơn giản
Nhị thức a^2 - b^2 có thể chuyển thành tích của hai nhị thức khác
:: a^2 - b^2 = (a + b)(a - b).

Đây là trường hợp đặc biệt của một công thức chung hơn: a^{n+1} - b^{n+1} = (a - b)\sum_{k=0}^{n} a^{k}\,b^{n-k}.

Nó có thể mở rộng thành a^2 + b^2 = a^2 - (ib)^2 = (a - ib)(a + ib) khi làm việc với các số phức

Tích của một cặp nhị thức tuyến tính (ax+b) và (cx+d) là:
:: (ax+b)(cx+d) = acx^2+adx+bcx+bd.

Một nhị thức với lũy thừa được viết là
:: (a + b)^n
nhị thức này có thể khai triển bằng các phương pháp của định lý nhị thức, hoặc tương đương, sử dụng tam giác Pascal. Ví dụ, nhị thức chính phương (p+q)^2 có thể biểu diễn bằng cách bình phương số hạng thứ nhất thêm hai vào tích số hạng thứ nhất và thứ hai, cuối cùng là bình phương số hạng thứ hai, để có p^2+2pq+q^2.

Một ứng dụng đơn giản nhưng thú vị của công thức nhị thức là "công thức (m,n)" để tạo ra bộ ba số Pythagore, với m a=n^2-m^2, b=2mn, c=n^2+m^2, thì a^2+b^2=c^2.

Xem thêm
Định lý nhị thức
Hệ số nhị thức

Chú thích

Tham khảo
L. Bostock, and S. Chandler (1978). Pure Mathematics 1. ISBN 0-85950-092-6. pp.&nbsp;36
Sipunculus indicus

Sipunculus indicus là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Peters mô tả khoa học vào năm 1850.

Chú thích
Sipunculus mundanus

Sipunculus mundanus là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Selenka & Bülow mô tả khoa học vào năm 1883.

Chú thích
Sipunculus robustus

Sipunculus robustus là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Keferstein mô tả khoa học vào năm 1865.

Chú thích
Sipunculus polymyotus

Sipunculus polymyotus là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Fisher mô tả khoa học vào năm 1947.

Chú thích
Sipunculus phalloides

Sipunculus phalloides là loài động vật thuộc chi Sá sùng. Loài này được Pallas mô tả khoa học vào năm 1774.

Chú thích
Kevin Großkreutz

| birth_place = Dortmund, Tây Đức
| height =
| position = Tiền vệ cánh
| currentclub = VfB Stuttgart
| clubnumber = 15
| youthyears1 = | youthclubs1 = DJK Rot-Weiß Obereving
| youthyears2 = | youthclubs2 = VfL Kemminghausen
| youthyears3 = –2002 | youthclubs3 = FC Merkur 07 Dortmund
| youthyears4 = 2002–2003 | youthclubs4 = Borussia Dortmund
| youthyears5 = 2003–2006 | youthclubs5 = Rot Weiss Ahlen
| years1 = 2006–2007 | clubs1 = Rot Weiss Ahlen II| caps1 = 2 | goals1 = 2
| years2 = 2006–2009 | clubs2 = Rot Weiss Ahlen | caps2 = 95 | goals2 = 23
| years3 = 2009–2015 | clubs3 = Borussia Dortmund | caps3 = 176 | goals3 = 23
| years4 = 2015 | clubs4 = Borussia Dortmund II | caps4 = 6 | goals4 = 0
| years5 = 2015 | clubs5 = Galatasaray | caps5 = 0 | goals5 = 0
| years6 = 2016– | clubs6 = VfB Stuttgart | caps6 = | goals6 =
| nationalyears1 = 2010 | nationalteam1 = Đức U21 | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 1
| nationalyears2 = 2010–2014 | nationalteam2 = Đức | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 0
| pcupdate = 2 tháng 9 năm 2015
| ntupdate = 6 tháng 6 năm 2014
| medaltemplates =
}}

}}

Kevin Großkreutz (sinh 19 -7- 1988 tại Dortmund) là cầu thủ người Đức hiện đang chơi cho câu lạc bộ ở Giải vô địch bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ là Galatasaray.

Sự nghiệp
Großkreutz bắt đầu sự nghiệp tại 3 CLB ở Dortmund DJK Rot-Weiß Obereving, VfL Kemminghausen and FC Merkur 07. Năm 2002 Kevin gia nhập đội trẻ của Borussia Dortmund, sau đó thi đấu cho Rot Weiss Ahlen. Sau khi được lên đội 1 của Rot Weiss Ahlen vào năm 2006,Kevin đã có quãng thời gian rất thành công tại đây.

Borussia Dortmund
Thàng 7 năm 2009 anh chuyển tới Borussia Dortmund. Großkreutz bắt đầu mùa giải vào ngày 5 -12 - 2009 trong chiến thắng 4-0 trước 1. FC Nuremberg.Tại đây anh đã có những tiến bộ vượt bậc và góp công lớn đưa Borussia Dortmund trở lại ngôi vương bóng đá Đức sau hơn thập kỉ chờ đợi.
Kevin là một cầu thủ rất khỏe và có tốc độ.

Sự nghiệp thi đấu quốc tế
Großkreutz khoác áo đội tuyển lần đầu trong trận tiếp đón Malta vào ngày 13 -5- 2010, ghi 2 bàn trong chiến thắng 3-0.

Sở thích
Großkreutz là một fan của Borussia Dortmund và cả Arsenal.

Thống kê
Câu lạc bộ
:'

Tham khảo

Liên kết

Kevin Großkreutz at transfermarkt.de
Sâu đất

Sâu đất (danh pháp hai phần: Phascolosoma arcuatum) là loài động vật thuộc ngành Sá sùng. Loài này được Gray mô tả khoa học vào năm 1828.

Chú thích

Tham khảo
Sông Ngự Hà

Ngự Hà là dòng sông bán nhân tạo có hình chữ L, một phần được đào mới, một phần được uốn nắn từ con sông cũ, chảy từ mặt tây sang mặt đông trong Kinh thành Huế (nay thuộc thành phố Huế, Việt Nam). Vào những năm 2000, con sông này đã được đưa vào khu vực I - khoanh vùng bảo vệ di tích - di sản văn hóa Huế.

Giới thiệu sơ lược
Sông này đào theo một nhánh cũ của sông Hương chảy từ chợ Kim Long đến Bao Vinh, để phục vụ cho việc vận chuyển vật dụng, hàng hoá...ra vào Kinh thành Huế, và được thực hiện làm hai lần:
Lần đầu dưới triều Gia Long vào khoảng năm Ất Sửu (1805), khơi đào từ sông Đông Ba đến Võ khố, đi ngang qua các Kinh Thương (kho lúa), và đặt tên là Thanh Câu.
Lần sau dưới triều Minh Mạng vào năm Ất Dậu (1825), lại khơi đào tiếp đến sông Kẻ Vạn, và đổi tên là Ngự Hà, tục quen gọi là "sông Vua".

Sau khi hoàn tất, sông Ngự Hà có chiều dài là 3.700 m, rộng 44-85 m, nối liền sông Kẻ Vạn với sông Đông Ba. Nghĩa là dòng Ngự Hà bắt đầu chảy vào Kinh thành Huế từ sông Kẻ Vạn băng qua Tây Thành Thủy Quan, chảy ra Đông Thành Thủy Quan và hòa mình vào sông Đông Ba đoạn cầu Thanh Long, chia Kinh thành ra hai phần Nam và Bắc. Bờ Bắc sông là phường Tây Lộc và một phần phường Thuận Lộc. Bờ Nam sông là các phường Thuận Hòa, Đông Ba và một phần phường Thuận Lộc.

Trên sông Ngự Hà, từ tây sang đông có các cầu cống như: cống Thủy Quan, cống Tây Thành Thủy Quan, cầu Vĩnh Lợi, cầu Bình, cầu Khánh Ninh, cầu Son, cầu Ngự Hà, cống Đông Thành Thủy Quan, cầu Hàm Tế.

Sông Ngự Hà ngày xưa có một vị trí đặc biệt trong việc tạo sự thông thủy giữa Ngự Hà với sông Hương để điều tiết nước, giảm nạn úng ngập cho nội thành Huế. Quan trọng là thế, nhưng hiện tại Ngự Hà đang đứng trước nguy cơ bị bồi lấp, bị xâm phạm...có thể mất sông. Từ năm 2000, Chính quyền thành phố Huế đã tiến hành giải tỏa các hộ dân sống dọc hai bên sông, và gần đây, cũng đã cho khởi công nạo vét sông Ngự Hà. Dự ước từ sông Kẻ Vạn đến sông Đông Ba sẽ được khơi thông với lượng đất đá khoảng 200.000 mét khối, tổng mức đầu tư gần 26,3 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành trong tháng 3 năm 2012...Đây là lần thứ ba kể từ năm 1975, sông Ngự Hà được nạo vét. Hai lần trước thực hiện vào các giai đoạn 1992-1996, và 2002-2004, song do kinh phí hạn hẹp, việc nạo vét chưa triệt để và dòng sông tiếp tục bị bồi lắng một vài năm sau đó.

Chú thích

Sách tham khảo chính
Quách Tấn, Bước lãng du, Nhà xuất bản Trẻ, 1996, tr. 50-51.
Liên kết ngoài
Thừa Thiên – Huế: chỉnh trang, tôn tạo sông Ngự Hà
Phải tôn tạo sông Ngự Hà như một di tích
Thập niên 140

Thập niên 140 hay thập kỷ 140 chỉ đến những năm từ 140 đến 149.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột
144 — Dân Nhật Nam nổi dậy, đốt quận ấp.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 160

Thập niên 160 hay thập kỷ 160 chỉ đến những năm từ 160 đến 169.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
160 — Vạn quân nổi dậy đến đầu hàng thứ sử Giao Châu Hạ Phương nhà Đông Hán tại Nhật Nam.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 170

Thập niên 170 hay thập kỷ 170 chỉ đến những năm từ 170 đến 179.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
178 — Lương Long người Giao Châu dấy binh chống nhà Đông Hán.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 180

Thập niên 180 hay thập kỷ 180 chỉ đến những năm từ 180 đến 189.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
187 — Thái thú Giao Châu Sĩ Nhiếp được người trong nước gọi là vương.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 190

Thập niên 190 hay thập kỷ 190 chỉ đến những năm từ 190 đến 199.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
194 — Trận Issus: Septimius Severus dẫn 12 binh đoàn đánh bại Pescennius Niger.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 240

Thập niên 240 hay thập kỷ 240 chỉ đến những năm từ 240 đến 249.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
244 — Trận Misiche: Shapur I đánh bại quân La Mã.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 260

Thập niên 260 hay thập kỷ 260 chỉ đến những năm từ 260 đến 269.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột
268 — Lưu Tuấn nhà Đông Ngô ba lần đánh Giao Châu, Dương Tắc nhà Tây Tấn đều chống được.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 270

Thập niên 270 hay thập kỷ 270 chỉ đến những năm từ 270 đến 279.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
271 — Đào Hoàng nhà Đông Ngô chiếm lại Giao Châu từ Dương Tắc.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 360

Thập niên 360 hay thập kỷ 360 chỉ đến những năm từ 360 đến 369.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai
365 &ndash; Động đất và sóng thần tàn phá Crete và Alexandria.

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 380

Thập niên 380 hay thập kỷ 380 chỉ đến những năm từ 380 đến 389.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột
381 — Thái thú Giao Châu Đỗ Viện chém Lý Tốn làm phản nhà Tấn, được Tấn Hiếu Vũ Đế thăng làm thứ sử.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 450

Thập niên 450 hay thập kỷ 450 chỉ đến những năm từ 450 đến 459.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột
456 — Trận Placentia: Ricimer được Majorianus trợ giúp, đánh bại Avitus gần Piacenza (Bắc Ý).

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 550

Thập niên 550 hay thập kỷ 550 chỉ đến những năm từ 550 đến 559.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
550 — Triệu Việt Vương đánh đuổi quân Lương, vào ở Long Biên.
Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 570

Thập niên 570 hay thập kỷ 570 chỉ đến những năm từ 570 đến 579.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột
571 — Lý Phật Tử bội ước đem quân đánh, Triệu Việt Vương không chống nổi, nhảy xuống biển tự sát.

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 610

Thập niên 610 hay thập kỷ 610 chỉ đến những năm từ 610 đến 619.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
618 — Nhà Tùy mất, thái thú Giao Châu Khâu Hòa hàng phục nhà Đường.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 620

Thập niên 620 hay thập kỷ 620 chỉ đến những năm từ 620 đến 629.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa
622 — Nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 640

Thập niên 640 hay thập kỷ 640 chỉ đến những năm từ 640 đến 649.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa
646 — Amr ibn al-As xây dựng công sự và đồn trú lực lượng mạnh tại Alexandria, tiếp viện hai năm một lần từ Thượng Ai Cập.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 650

Thập niên 650 hay thập kỷ 650 chỉ đến những năm từ 650 đến 659.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
655 — Trận Masts: Abd Allah ibn Sa'd chỉ huy quân Ả Rập chiến thắng, Konstans II chạy thoát về Constantinopolis.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 660

Thập niên 660 hay thập kỷ 660 chỉ đến những năm từ 660 đến 669.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
661 — Ali bin Abu Talib bị Abd al-Rahman ibn Muljam ám sát bằng gươm tẩm thuốc độc.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 690

Thập niên 690 hay thập kỷ 690 chỉ đến những năm từ 690 đến 699.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật
692 — Ine của Wessex lập người bà con là Nothelm làm vua Sussex.

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 720

Thập niên 720 hay thập kỷ 720 chỉ đến những năm từ 720 đến 729.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
722 — Mai Thúc Loan chiếm giữ Giao Châu, xưng là Hắc Đế.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 730

Thập niên 730 hay thập kỷ 730 chỉ đến những năm từ 730 đến 739.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
732 — Trận sông Garonne: Abd al-Rahman ibn Abd Allah al-Ghafiqi dẫn 40 nghìn quân Umayyad chiếm Bordeaux và gần như quét sạch quân của Odo Đại đế tại sông Garonne.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 740

Thập niên 740 hay thập kỷ 740 chỉ đến những năm từ 740 đến 749.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 750

Thập niên 750 hay thập kỷ 750 chỉ đến những năm từ 750 đến 759.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa
758 — Nhà Đường đổi An Nam đô hộ phủ thành Trấn Nam đô hộ phủ.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 760

Thập niên 760 hay thập kỷ 760 chỉ đến những năm từ 760 đến 769.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa
768 — Nhà Đường đổi Giao Châu làm An Nam đô hộ phủ.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 770

Thập niên 770 hay thập kỷ 770 chỉ đến những năm từ 770 đến 779.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
775 — Chiến tranh Saxony: Charlemagne thua trận khi đang đưa quân Frank vượt sông tại Braunsberg.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 810

Thập niên 810 hay thập kỷ 810 chỉ đến những năm từ 810 đến 819.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
811 — Trận Pliska: Nikephoros I tự sát sau khi bị Krum phục kích đánh tan.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 820

Thập niên 820 hay thập kỷ 820 chỉ đến những năm từ 820 đến 829.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
822 — Omurtag của Bulgaria gửi tiếp viện đánh bại quân nổi dậy Đông La Mã trong trận Kedouktos.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 830

Thập niên 830 hay thập kỷ 830 chỉ đến những năm từ 830 đến 839.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
836 — Ecgberht của Wessex buộc phải rút lui trước quân Viking sau trận Carhampton.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 860

Thập niên 860 hay thập kỷ 860 chỉ đến những năm từ 860 đến 869.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa
867 — Cao Biền đào kênh Thiên Uy tiện đường Ung, Quảng xuống.

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 870

Thập niên 870 hay thập kỷ 870 chỉ đến những năm từ 870 đến 879.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
871 — Trận Reading: Æthelred I và Alfred the Great bại trận trước quân Viking.

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 930

Thập niên 930 hay thập kỷ 930 chỉ đến những năm từ 930 đến 939.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh
938: Ngô Quyền thắng quân Nam Hán trong trận Bạch Đằng.
Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 940

Thập niên 940 hay thập kỷ 940 chỉ đến những năm từ 940 đến 949.

Chính trị và chiến tranh
944: Dương Tam Kha cướp ngôi nhà Ngô, nhận Ngô Xương Văn làm con.
Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 950

Thập niên 950 hay thập kỷ 950 chỉ đến những năm từ 950 đến 959.

Chính trị và chiến tranh
950: Ngô Xương Văn phế Dương Tam Kha và lên ngôi vua là Nam Tấn Vương.
Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 960

Thập niên 960 hay thập kỷ 960 chỉ đến những năm từ 960 đến 969.

Chính trị và chiến tranh
968: Dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh tự xưng hoàng đế, lập ra nhà Đinh.
Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 980

Thập niên 980 hay thập kỷ 980 chỉ đến những năm từ 980 đến 989.

Chính trị và chiến tranh
989: Quảng giáp Dương Tiến Lộc làm phản mang hai châu Hoan, Ái xin theo Chiêm Thành nhưng bị từ chối. Vua Lê Đại Hành thân đến đánh giết người hai châu ấy không biết bao nhiêu mà kể.
Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo
Thập niên 240 TCN

Thập niên 240 TCN hay thập kỷ 240 TCN chỉ đến những năm từ 249 TCN đến 240 TCN.

Sự kiện
249 TCN — Lã Bất Vi nhà Tần dẹp loạn dư đảng nhà Chu.
Tham khảo
Thập niên 300 TCN

Thập niên 300 TCN hay thập kỷ 300 TCN chỉ đến những năm từ 309 TCN đến 300 TCN.

Sự kiện
308 TCN — Antigonos I và Seleukos I bất phân thắng bại trong một trận chiến ở nam Lưỡng Hà. Sáng hôm sau, Seleukos bất ngờ đột kích doanh trại Antigonos thắng lợi. Antigonos từ bỏ ý định chinh phục các tình miền đông.

Tham khảo
Thập niên 350 TCN

Thập niên 350 TCN hay thập kỷ 350 TCN chỉ đến những năm từ 359 TCN đến 350 TCN.

Sự kiện
359 TCN — Vua Macedonia Perdiccas III tử trận trước quân Bardylis.
Tham khảo
Thập niên 0 TCN

Thập niên 0 TCN là giai đoạn giữa năm 9 TCN và năm 1 TCN, chín năm cuối cùng trước Công nguyên. Đây là một trong hai khoảng thời gian dạng thập niên "0 đến 9" gồm 9 năm, cùng với thập niên 0.

Đây là danh sách sự kiện diễn ra trong thập niên 0 TCN xếp theo năm.

Sinh
9 TCN
Hán Bình Đế (d. 6)
Asconius Pedianus, nhà sử học và viết kịch La Mã

Mất
8 TCN
Horace, nhà thơ La Mã (b. 65 TCN)
Polemon, client king of Cilicia, Pontus, Colchis and the Bosporan Kingdom.
7 TCN
Hán Thành Đế (b. 51 TCN)
6 TCN
Lưu Hướng, học giả Trung Quốc
1 TCN
Hán Ai Đế (sinh 27 TCN)
Triệu Phi Yến (sinh 32 TCN)

Tham khảo
Thập niên 550 TCN

Thập niên 550 TCN hay thập kỷ 550 TCN chỉ đến những năm từ 559 TCN đến 550 TCN.

Sự kiện
557 TCN — Quân Ba Tư vây Larissa (Calah) cho đến nhật thực.

Tham khảo
Thập niên 640 TCN

Thập niên 640 TCN hay thập kỷ 640 TCN chỉ đến những năm từ 640 TCN đến 649 TCN.

Sự kiện
640 TCN — Chiến thắng quyết định của Assyria trước Elam; Ashurbanipal bắt vua Humban-haltash III, sáp nhập Elam.

Tham khảo
Thập niên 650 TCN

Thập niên 650 TCN hay thập kỷ 650 TCN chỉ đến những năm từ 659 TCN đến 650 TCN.

Sự kiện
656 TCN — Psamtik I kiểm soát toàn bộ Ai Cập. Kết thúc Vương triều thứ Hai Mươi Lăm của Ai Cập.
Tham khảo
Thập niên 680 TCN

Thập niên 680 TCN hay thập kỷ 680 TCN chỉ đến những năm từ 689 TCN đến 680 TCN.

Sự kiện
688 TCN — Ngày truyền thống thành lập Gela ở Sicilia là thuộc địa Rhodes và Crete.
Tham khảo
Thập niên 690 TCN

Thập niên 690 TCN hay thập kỷ 690 TCN chỉ đến những năm từ 690 TCN đến 699 TCN.

Sự kiện
699 TCN — Sennacherib đánh Babylonia lần thứ 5.

Tham khảo
Thập niên 700 TCN

Thập niên 700 TCN hay thập kỷ 700 TCN chỉ đến những năm từ 709 TCN đến 700 TCN.

Sự kiện
704 TCN — Sennacherib dời đô về Nineveh.

Tham khảo
Thập niên 720 TCN

Thập niên 720 TCN hay thập kỷ 720 TCN chỉ đến những năm từ 720 TCN đến 729 TCN.

Sự kiện
722 TCN — Cung thúc Đoàn làm phản dẫn quân vây kinh đô, nhưng bị Trịnh Trang công đánh và tận diệt, Đoàn phải tự sát.

Tham khảo
Thập niên 730 TCN

Thập niên 730 TCN hay thập kỷ 730 TCN chỉ đến những năm từ 730 TCN đến 739 TCN.

Sự kiện
739 TCN - Hiram II kế vị Ithobaal II làm vua của Tyre .

739 TCN - đại phu nước Tấn là Phan Phù giết chết Tấn Chiêu hầu và rước Khúc Ốc Hoàn Thúc về làm vua nước Tấn.

738 TCN — vua Tiglath-Pileser III của Assyria xâm lược Israel , buộc nước này phải cống nạp.

738 TCN — Khu định cư Biskupin ở phía đông bắc Poznań ( Ba Lan ) được xây dựng.

737 và 736 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria xâm lược Iran , chinh phục người Medes và Ba Tư và tàn sát, bắt làm nô lệ hoặc trục xuất nhiều người.

736 TCN — Leochares của Messenia chiến thắng trong cuộc đua xếp hạng tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười một .

735 TCN - Naxos ở Sicily được thành lập như một thuộc địa của Chalcis ở Euboea . (ngày truyền thống)

734 TCN - Syracuse được thành lập tại Sicily như một thuộc địa chung của Corinth và Tenea , dưới sự lãnh đạo của Archias của Corinth .

733 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria chinh phục Vương quốc phía Bắc của Israel (Samaria) , và lưu đày cư dân ở đó.

732 TCN — Tiglath-Pileser III của Assyria chiếm Damascus , hành quyết Rezin , Vua của Arameans , và trục xuất cư dân Aramaean đến Kir của Moab .(ngày có thể xảy ra)

732 TCN — Vua Tiglath-Pileser III của Assyria đánh bại nữ hoàng Ả Rập Samsi trong trận chiến và buộc cô ta phải cống nạp .

732 TCN— Hoshea trở thành vị vua cuối cùng của Israel .

Năm 732 TCN— Oxythemis của Cleonae / Coroneia chiến thắng trong cuộc đua thuyền buồm tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười hai.

730 TCN —Phía Bắc Ai Cập không còn được cai trị bởi các pharaoh của Libya .

730 TCN— Osorkon IV kế vị Pedubast II làm vua của Vương triều thứ hai mươi hai của Ai Cập . (gần một ngày nào đó)

730 TCN— Piye kế vị cha mình, Kashta , làm vua của vương quốc Napata của người Nubian .

730 TCN— Mattan II kế vị Hiram II làm vua của Tyre .
730 TCN— Leontini ở Sicily được thành lập bởi những người thuộc địa từ Naxos .
Sinh
~731 TCN, Lỗ Hoàn công

730 TCN , Tuyên Khương

Mất
738 TCN: Menahem

736 TCN: Picahiah , Jotham

735 TCN: Vệ Trang công

732 TCN: Pekah

731 TCN: Tề Trang công , Khúc Ốc Hoàn Thúc .

Tham khảo
Thập niên 740 TCN

Thập niên 740 TCN hay thập kỷ 740 TCN chỉ đến những năm từ 740 TCN đến 749 TCN.

Sự kiện
748 TCN — Anticles của Messenia chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ tám .

747 TCN — Ngày 26 tháng 2 - Nabonassar trở thành vua của Babylon .
747 TCN - Meles trở thành vua của Lydia .

744 TCN - Piye bắt đầu cai trị ở các vùng của Ai Cập cổ đại.

745 TCN — Vương miện của Assyria bị chiếm bởi Pul , người lấy tên là Tiglath-Pileser III .

745 TCN - Tấn Chiêu hầu phong đất Khúc Ốc cho chú là Thành Sư .

745 TCN - Cái chết trong truyền thuyết của Vua La Mã Titus Tatius ( Diarchy với Romulus ).

744 TCN — Xenocles của Messenia giành chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ chín.

743 TCN — Bắt đầu Chiến tranh Messenia lần thứ nhất .
740 TCN - Tiglath-Pileser III chinh phục thành phố Arpad ở Syria sau hai năm bao vây.

740 TCN — Bắt đầu triều đại Judah của Ahaz .

740 TCN — Dotades của Messenia giành chiến thắng trong cuộc đua stadion tại Thế vận hội Olympic lần thứ mười.
Sinh
~744 TCN: Tống Trang công

Mất

749 TCN: Sallum (Israel) , Sái Đái hầu

748 TCN: Tống Vũ công

746 TCN: Tấn Văn hầu
, Zechariah

744 TCN: Trịnh Vũ công

741 TCN: Sở Lệ vương

740 TCN: Titus Tatius , Azariah

Tham khảo
Thập niên 750 TCN

Thập niên 750 TCN hay thập kỷ 750 TCN chỉ đến những năm từ 750 TCN đến 759 TCN.

Sự kiện
756 TCN — Sự thành lập của Cyzicus .
755 TCN— Ashur-nirari V kế vị Ashur-Dan III làm vua của Assyria

755 TCN— Aeschylus , Vua của Athens , qua đời sau 23 năm trị vì và được kế vị bởi Alcmaeon .

753 TCN— Alcmaeon , Vua của Athens , chết sau 2 năm trị vì. Ông được thay thế bởi Charops , được bầu là Archon với nhiệm kỳ 10 năm.

753 TCN — Thành phố Rome và Vương quốc La Mã được cho là được thành lập, theo truyền thống La Mã, và được cai trị bởi vị vua đầu tiên của Rome, Romulus . Khởi đầu của lịch ' Ab urbe condita ' của người La Mã . La Mã áp dụng bảng chữ cái Etruscan , mà chính người Etruscan đã áp dụng từ người Hy Lạp . Được thiết lập bởi Varro , đây là ngày phổ biến nhất được sử dụng.

752 TCN— Romulus , vị vua đầu tiên của La Mã , kỷ niệm chiến thắng đầu tiên của người La Mã sau chiến thắng trước Caeninenses , sau vụ Hiếp dâm phụ nữ Sabine . Anh ta ăn mừng một chiến thắng nữa vào cuối năm qua Antemnates .

750 TCN - Người và Nhân mã , có lẽ từ Olympia , được tạo ra. Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

750 TCN - Người Hy Lạp thành lập thuộc địa ở Ý và Sicily .

750 TCN - Tấn Văn hầu giết Chu Huề vương .

750 TCN - 700 TCN— Funerary Vase ( Krater ), từ Nghĩa trang Dipylon , Athens , được chế tạo. Được phân bổ cho xưởng Hirschfield . Hiện nó đang ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan , New York .

Sinh
757 TCN, Trịnh Trang công

754 TCN, Trần Hoàn công , Trần Đà , Khúc Ốc Vũ công

753 TCN, Numa Pompilius

~750 TCN, Tống Thương công

Mất
759 TCN: Tào Huệ bá

758 TCN: Sở Tiêu Ngao , Vệ Vũ công

757 TCN: Tào Mục công

755 TCN: Aeschylus , Ashur-dan III , Trần Bình công

753 TCN: Alcmaeon

750 TCN: Chu Huề vương

Tham khảo
Thập niên 780 TCN

Thập niên 780 TCN hay thập kỷ 780 TCN chỉ đến những năm từ 780 TCN đến 789 TCN.

Sự kiện
783 TCN - Shalmaneser IV kế vị cha mình là Adad-nirari III làm vua của Assyria .

780 TCN - 560 TCN — Sự thành lập của các thuộc địa Hy Lạp.
Mất
785 TCN: Đỗ Bá , Tấn Mục hầu

783 TCN: Adad-nirari III

782 TCN: Chu Tuyên vương

781 TCN: Trần Vũ công

Tham khảo