38628 Huya

4.8 (đặt ra)|mean_anomaly=3.6933 độ|orbital period=251.03 yr|discovery_site=Đài thiên văn quốc gia Llano del Hato|image=Huya Hubble.png|caption=Hình ảnh 38628 Huya, từ kính viễn vọng không gian Hubble|mp_category=TNOplutinovật thể xa|pronounced= |mpc_name=38628 Huya|alt_names=|epoch=JD 2458000.5|spectral_type=IR (đỏ vửa phải)B−V=0.96±0.01V−R=0.57±0.02V−I=1.2±0.02|magnitude=19.3 (đối lập)|rotation=5.28 h|radius=203 ±8 km|density=>1.43 g/cm3}}38628 Huya (), định danh tạm thời: , là một thiên thể ngoài Hải Vương tinh và hệ đôi ở vành đai Kuiper, một khu vực của những vật thể băng giá quay quanh Mặt Trời bên ngoài Hải Vương tinh ở vùng ngoài Hệ Mặt Trời. Huya được xếp loại là một plutino, có cộng hưởng quỹ đạo 3:2 với Hải Vương tinh. Nó được khám phá bởi Nhóm Khảo sát Xích đạo Quasar (QUEST) và được xác định bởi nhà thiên văn học người Venezuala Ignacio Ferrín vào tháng 3 năm 2000. Nó được đặt tên theo Yuyá, thần mưa trong truyền thuyết của người Wayuu sống ở Nam Mỹ.

Bề mặt của Huya có màu đỏ vừa phải do sự hiện diện của các hợp chất hữu cơ phức tạp trên bề mặt của nó. Băng nước được cho là có mặt trên bề mặt của nó, mặc dù băng nước chưa được phát hiện trực tiếp trên Huya. Huya được coi là một vật thể ngoài Hải Vương tinh cỡ trung bình, với đường kính ước tính khoảng 400&nbsp;km (250&nbsp;mi). Huya có thể là một hành tinh lùn, mặc dù kích thước tương đối nhỏ và bề mặt tối của nó ngụ ý rằng nó không bao giờ trở thành một vật thể rắn hoàn chỉnh và do đó có thể chưa bao giờ ở trạng thái cân bằng thủy tĩnh.

Huya có một vệ tinh tự nhiên được biết đến, định danh tạm thời là S/2012 (38628) 1. Vệ tinh này tương đối lớn so với chính Huya và dự kiến sẽ làm chậm quá trình quay của nó, mặc dù các phép đo biến đổi độ sáng của Huya đã chỉ ra rằng sự tự quay của Huya có thể không ở trong trạng thái khoá thủy triều với quỹ đạo của vệ tinh.

Lịch sử

Khám phá
Huya được phát hiện vào ngày 10 tháng 3 năm 2000 bởi một nhóm các nhà thiên văn học của Nhóm Khảo sát Xích đạo Quasar (QUEST), dẫn đầu bởi Gustavo Bruzual và Charles Baltay tại Đài quan sát Thiên văn Quốc gia Llano del Hato ở Mérida, Venezuela. Huya được xác định lần đầu tiên bởi nhà thiên văn học người Venezuela Ignacio Ferrín trong một cuộc tìm kiếm có sự trợ giúp của máy tính thông qua các hình ảnh được chụp từ cuộc khảo sát kéo dài sáu giờ về các vật thể trên bầu trời bao gồm các quasar và siêu tân tinh, sử dụng kính viễn vọng 1 mét của Đài thiên văn Quốc gia Llano del Hato ngày 15 tháng 3 năm 2000. Vào thời điểm được phát hiện, Huya nằm trong chòm sao Xử Nữ and , nằm gần tọa độ của chòm sao Xử Nữ khoảng và .}}. Chuyển động tinh tế của Huya được phát hiện bởi chương trình máy tính của QUEST, được thiết kế để xác định các vật thể chuyển động bằng cách ghép nhiều hình ảnh. Chữ cái cuối cùng và số chỉ định của nó chỉ ra rằng Huya là vật thể thứ 349 được phát hiện trong nửa đầu tháng 3. Baltay, lãnh đạo nhóm khám phá và chủ tịch Khoa Vật lý của Đại học Yale, coi phát hiện của họ có ý nghĩa rằng Huya vào thời điểm đó được cho là vật thể lớn nhất được phát hiện trong vành đai Kuiper kể từ Diêm Vương tinh. Những hình ảnh khám phá trước về Huya từ Palomar là những quan sát sớm nhất về Huya. Các hình ảnh khám phá cùng với các quan sát tiếp theo sau đó vào năm 2000 đã kéo dài vòng cung quan sát của Huya lên đến bốn năm, giúp tính đúng quỹ đạo của Huya. Điều này là đủ để xác định chính xác quỹ đạo của nó, vì vậy định danh hành tinh vi hình số 38628 đã được đặt cho Huya vào ngày 28 tháng 3 năm 2002.

Đặt tên
Hành tinh nhỏ được đặt theo tên của nhân vật thần thoại Huya (Juyá), thần mưa của tộc người bản địa Wayuu ở bán đảo Guajira ở phía bắc Venezuela và Colombia. Trong thần thoại Wayuu, Juyá là một thợ săn kiểm soát mưa và kết hôn với Pulowi, nhân vật nữ liên quan đến gió và mùa khô. Juyá cũng gắn liền với mùa đông và sống ở các thiên thể ngoài Mặt Trời. Nhóm khám phá do Ferrín dẫn đầu đã chọn cái tên này một cách đặc biệt để đại diện cho người dân bản địa của Venezuela sống ở khu vực nơi Huya được phát hiện.

Đặc điểm vật lý

Kích thước

Vào thời điểm khám phá, Huya được cho là có kích thước bằng một phần tư kích thước của Diêm Vương tinh, hoặc đường kính khoảng 600&nbsp;km (370&nbsp;mi), dựa trên cường độ sáng tuyệt đối được đo ban đầu là 4,7 và một suất phản chiếu tối giả định (độ phản xạ) là 0,04. Các quan sát trắc quang và nhiệt của Huya trong năm 2003 và 2005 đã đặt giới hạn trên cho đường kính của Huya ở 540 - 548

km (336 - 341&nbsp;mi), dựa trên một suất phản chiếu tối thiểu khoảng 0,08.

Ước tính ban đầu cho đường kính của Huya được tính từ độ lớn tuyệt đối (độ sáng) rõ ràng của nó, sau đó được phát hiện là sự kết hợp giữa độ sáng của vật thể chính (Huya) và vệ tinh lớn của nó, không rõ sự tồn tại của nó cho đến khi phát hiện ra vào năm 2012. Bằng cách trừ các hiệu ứng của vệ tinh khỏi độ sáng của Huya, các nhà thiên văn học đã có thể ước chừng đường kính thực của Huya.

Vào ngày 18 tháng 3 năm 2019, Huya đã che lấp một ngôi sao sáng 10,6 độ, làm mờ đi ngôi sao trong một thời gian ngắn khi Huya đi qua nó.

Ứng cử viên hành tinh lùn
Huya được coi là một ứng cử viên hành tinh lùn do độ sáng cao được cho là của nó, tương ứng với đường kính lớn. Nhà thiên văn học Gonzalo Tancredi coi Huya như một ứng cử viên hành tinh lùn có đường kính ước tính lớn hơn 450&nbsp;km (280 dặm), kích thước tối thiểu được đề xuất cho các vật thể băng giá để duy trì hình dạng hình cầu. Tuy nhiên, các phép đo sau này về đường kính của Huya mang lại ước tính kích thước nhỏ hơn, khiến người ta nghi ngờ về khả năng Huya là một hành tinh lùn. Năm 2019, William Grundy và các đồng nghiệp đã đề xuất rằng các vật thể ngoài Hải Vương tinh trong phạm vi kích thước khoảng 400 - 1.000&nbsp;km (250 - 620 dặm) là chuyển tiếp giữa các vật thể nhỏ hơn, xốp (và do đó mật độ thấp) và lớn hơn, dày đặc hơn, sáng hơn và các cơ quan hành tinh khác biệt về mặt địa chất như các hành tinh lùn.

Quang phổ và bề mặt
Phổ phản xạ của Huya xuất hiện màu đỏ vừa phải và không có gì đặc biệt trong tia hồng ngoại, thiếu dấu hiệu hấp thụ rõ ràng của nước đá và các vật liệu dễ bay hơi khác. Thiên thể đĩa phân tán chia sẻ phổ vô song tương tự với Huya, mặc dù màu sắc nhìn thấy của chúng khác nhau. Quang phổ kỳ lạ của Huya chỉ ra rằng bề mặt của nó được bao phủ bởi một lớp dày các hợp chất hữu cơ tối được chiếu xạ bởi bức xạ mặt trời và các tia vũ trụ. Mặc dù băng nước dường như không có trong phổ hồng ngoại của Huya, một số nhà thiên văn học đã phát hiện các dấu hiệu tinh tế của băng nước trong phổ nhìn thấy được vào năm 2011 và 2017. Sự khác biệt về sự hiện diện của băng nước giữa quang phổ nhìn thấy và hồng ngoại của Huya được hiểu là một dấu hiệu của sự không đồng nhất trong thành phần bề mặt của Huya. Huya đến điểm đối ngược vào tháng 6 mỗi năm với độ sáng biểu kiến là 19,8. Ở bước sóng của dải băng R, Huya xuất hiện sáng hơn trong ánh sáng đỏ, với độ sáng biểu kiến dải R đạt tới 19,11 độ khi đối lập. Vào thời điểm khám phá của Huya, nó được cho là một trong những vật thể ngoài Hải Vương tinh sáng nhất được biết đến, tương ứng với ước tính kích thước lớn ban đầu cho Huya vì nó có vẻ tương đối sáng đối với một vật thể ở xa. Các quan sát trắc quang sơ bộ của Huya năm 2000 đã báo cáo không có dấu hiệu biến thiên lớn hơn ba phần trăm độ sáng của nó trong khoảng thời gian 1,25 giờ. Việc phát hiện ra một vệ tinh lớn xung quanh Huya ngụ ý rằng nó có thể bị khóa thủy triều với vệ tinh của nó, mặc dù quỹ đạo của vệ tinh chưa được xác định.

Năm 2002, Ortiz và các đồng nghiệp đã đạt được thời gian luân chuyển rời rạc là 6,75 ± 0,01 giờ đối với Huya, cùng với các giai đoạn thay thế khác là 6,68 ± 0,01 và 6,82 ± 0,01 giờ. Do sự cộng hưởng quỹ đạo 2: 3 của nó với Hải Vương tinh, Huya được phân loại là một plutino, một lớp vật thể động có quỹ đạo tương tự như Diêm Vương tinh. Nó có quỹ đạo kéo dài với độ lệch tâm quỹ đạo là 0,28. Do quỹ đạo lệch tâm của nó, khoảng cách từ Mặt Trời của nó thay đổi theo quá trình quỹ đạo của nó, dao động từ 28,5 AU ở củng điểm (khoảng cách gần nhất) đến 51,1 AU tại viễn điểm (khoảng cách xa nhất). Khoảng cách giao nhau quỹ đạo tối thiểu (MOID) giữa Huya và Hải Vương tinh là 1,62 AU, Tính đến năm 2019, Huya ở cách Mặt Trời khoảng 28,7 AU, nằm ở hướng của chòm sao Xà Phu. Các mô phỏng của Khảo sát Hoàng đạo sâu (DES) cho thấy Huya có thể đạt được khoảng cách củng điểm (qmin) nhỏ tới 27,27 AU trong 10 triệu năm tới.

Thám hiểm
Trong một nghiên cứu được công bố bởi Ashley Gleaves và các đồng nghiệp vào năm 2012, Huya được coi là mục tiêu tiềm năng cho một nhiệm vụ quỹ đạo sẽ được phóng trên tên lửa Atlas V 551 hoặc Delta IV HLV. Đối với một nhiệm vụ quỹ đạo đến Huya, tàu vũ trụ sẽ có ngày ra mắt vào tháng 11 năm 2027 và sử dụng hỗ trợ hấp dẫn từ Mộc tinh, mất 20 đến 25 năm để đến nơi. Gleaves kết luận rằng Huya và Ixion là những mục tiêu khả thi nhất đối với quỹ đạo, vì các quỹ đạo cần số lượng thao tác ít nhất để đưa vào quỹ đạo xung quanh. Các quỹ đạo thay thế sử dụng hỗ trợ hấp dẫn từ Mộc tinh, Thổ tinh hoặc Thiên Vương tinh cũng đã được xem xét. Một quỹ đạo sử dụng trọng lực hỗ trợ từ Mộc tinh và Thiên Vương tinh có thể mất ít nhất 20 năm, dựa trên ngày ra mắt là 2038 hoặc 2039, trong khi quỹ đạo sử dụng hỗ trợ trọng lực từ Thổ tinh có thể mất hơn 16 năm, dựa trên ngày ra mắt muộn hơn vào năm 2040. Sử dụng những quỹ đạo thay thế cho tàu vũ trụ, Huya sẽ ở cách Mặt Trời khoảng 37 đến 38 AU khi tàu vũ trụ đến trước năm 2060. Nó được khám phá bởi một nhóm lãnh đạo bởi Keith Noll trong những quan sát ở Kính viễn vọng không gian Hubble vào ngày 6 tháng 5 năm 2012. Hệ Huya có thể trong một trường hợp tương tự. Với kích thước lớn so với Huya, vệ tinh dự kiến sẽ làm chậm quá trình quay của Huya để cả hai thành phần bị khóa thủy triều với nhau, mặc dù một số quan sát trắc quang của Huya cho thấy thời gian quay trong vài giờ, cho thấy Huya có thể không khóa với vệ tinh của nó. Nếu Huya không bị khóa thủy triều với vệ tinh của nó, điều này ngụ ý rằng vệ tinh có thể có khối lượng riêng rất thấp khoảng 0.5 g/cm³, điều này sẽ dẫn đến thời gian dài hơn cho cả hai thành phần cùng bị khóa thủy triều với nhau.

Quỹ đạo
Quỹ đạo của vệ tinh ít được biết đến do số lượng nhỏ các quan sát của vệ tinh của Huya. Do đó, ước tính khối lượng và mật độ chính xác cho Huya không thể được lấy từ quỹ đạo của vệ tinh. Dựa trên các hình ảnh lưu trữ của Hubble về Huya được chụp vào năm 2002, khoảng cách tách góc của vệ tinh với Huya là khoảng 60 đến 80 giây, tương ứng với khoảng cách xấp xỉ 1740 ± 80&nbsp;km. Trắc lượng của vị trí thay đổi của vệ tinh xung quanh Huya từ hai hình ảnh của Hubble được chụp cách nhau một ngày vào năm 2002 cho thấy ước tính khoảng thời gian quỹ đạo thô là khoảng 3,2 ngày.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Object: 38628 Huya (2000 EB173) (Raw Hubble images of Huya)
Planet 10? Tiny 'Plutino' Almost Qualifies
'Mini-Pluto' spotted orbiting the Sun