Giải thưởng La Mã

Giải thưởng La Mã hay Giải thưởng Rome (tiếng Pháp: Prix de Rome) là một giải học bổng cho những sinh viên ngành nghệ thuật. Giải này được tạo ra năm 1663 ở Pháp dưới thời vua Louis XIV. Đây là một giải thưởng hàng năm cho những nghệ sĩ hứa hẹn tài năng (họa sĩ, nhà điêu khắc) những người chứng tỏ tài năng của mình thông qua một cuộc thi sát hạch. Giải này được Học viện Hội họa và Điêu khắc tổ chức cho sinh viên của họ. Người thắng cuộc được ở Cung điện Mancini bằng chi phí của vua Pháp tài trợ. Thời gian ở cung điện này có thể gia hạn nếu giám đốc của học viện thấy hữu ích.
Cuộc thi được tổ chức cho 2 thể loại: hội họa, điêu khắc. Năm 1720 bổ sung thêm kiến trúc. Năm 1803, bổ sung thêm âm nhạc, năm 1804, bổ sung thêm chạm khắc (chạm trổ).

Người đoạt giải "Khôi nguyên La Mã" sẽ được gửi đến Viện Hàn lâm Pháp ở Roma (Académie de France à Rome) được thành lập năm 1666 bởi Jean-Baptiste Colbert. Ngoài giải này còn có giải nhì cho phép người tham gia cũng được đến Viện hàn lâm này nhưng với thời gian ngắn hơn.
Eugène Delacroix, Edouard Manet, Edgar Degas, Ernest Chausson và Maurice Ravel đã cố gắng giật giải Khôi nguyên La Mã nhưng không được công nhận. Jacques-Louis David, người thất bại 3 năm được cho là đã tự sát. Ravel đã cố tổng cộng năm lần để đoạt giải và lần thất bại cuối cùng là vào năm 1905 gây tranh cãi đến mức đã dẫn đến một cuộc tổ chức lại toàn diện bộ phận quản lý của Nhạc viện Paris.
Giải thưởng La Mã đã bị cấm năm 1968 bởi André Malraux. Kể từ đó, đã có một số cuộc thi được ghi nhận và các viện hàn lâm, cùng với Institut de France, đã được sáp nhập bởi Nhà nước và Bộ trưởng Văn hóa Pháp. Người đoạt giải hiện được ở tại Villa Medici, trụ sở của Viện hàn lâm Pháp tại La Mã trong 18 tháng (đôi lúc 2 năm).

Người Việt Nam, có kiến trúc sư Ngô Viết Thụ đạt giải kiến trúc vào năm 1955.

Cần phân biệt với những giải thưởng La Mã khác (Prix de Rome, trùng tên) của Bỉ và Hà Lan và một giải thưởng La Mã khác (Rome Prize, trùng nghĩa) do Viện Hàn Lâm Mỹ ở La Mã (American Academy in Rome) thành lập từ năm 1894 , trao tặng. Một người Việt Nam là giáo sư âm nhạc Phan Quang Phục (PQ Phan) đã giành được giải thưởng này năm 1997.

Danh sách những người đoạt giải kiến trúc
1786 - Charles Percier
1823 - Félix Duban
1824 - Henri Labrouste
1833 - Victor Baltard
1840 - Théodore Ballu
1848 - Charles Garnier
1864 - Julien Guadet
1870 - Albert-Félix-Théophile Thomas
1878 - Victor Laloux
1880 - Louis Girault
1881 - Henri Deglane
1886 - Albert Louvet - "First Grand Prize" and "Second Prize"
1892 - Guillaume Tronchet
1899 - Tony Garnier
1923 - Jean-Baptiste Mathon
1955 - Ngô Viết Thụ

Danh sách những người đoạt giải hội họa
1682 - Hyacinthe Rigaud
1720 - François Boucher
1734 - Jean-Baptiste Pierre
1738 - Charles-Amédée-Philippe van Loo
1752 - Jean-Honoré Fragonard
1768 - François-André Vincent
1771 - Joseph-Benoît Suvée
1772 - Pierre-Charles Jombert, Anicet Charles Gabriel Lemonnier - "Second Grand Prize"
1773 - Pierre Peyron
1774 - Jacques-Louis David
1775 - Jean-Baptiste Regnault
1784 - Jean-Germain Drouais
1787 - François-Xavier Fabre
1789 - Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson
1790 - Jacques Réattu
1801 - Jean Auguste Dominique Ingres
1807 - François Joseph Heim
1808 - Alexandre-Charles Guillemot
1811 - Alexandre-Denis-Joseph Abel
1812 - L.V.L. Pallière
1813 - François-Edouard Picot
1832 - Antoine Wiertz
1837 - Thomas Couture
1844 - Félix-Joseph Barrias
1849 - Gustave Boulanger
1850 - William-Adolphe Bouguereau, Paul Baudry
1858 - Jean-Jacques Henner
1861 - Jules Joseph Lefebvre
1865 - André Hennebicq
1866 - Henri Regnault
1868 - Édouard-Théophile Blanchard
1874 - Paul-Albert Besnard
1880 - Henri Lucien Doucet
1884 - Edouard Cabane - "Second Prize"
1891 - Hubert-Denis Etcheverry - "Second Prize"
1906 - Albert Henry Krehbiel
1910 - Jean Dupas
1924 - René-Marie Castaing
1925 - Odette Pauvert - First "First Grand Prize" obtained by a woman
1930 - Salvatore DeMaio
1948 - John Heliker
1950 - Paul Collomb - "First Grand Prize" and "Second Prize"
1960 - Pierre Carron

Danh sách những người đoạt giải điêu khắc
1748 - Augustin Pajou
1788 - Jacques-Edme Dumont
1812 - François Rude
1813 - James Pradier
1823 - Francisque Joseph Duret
1832 - François Jouffroy
1854 - Jean-Baptiste Carpeaux
1855 - Henri-Michel-Antoine Chapu
1861 - Louis-Ernest Barrias
1864 - Eugène Delaplanche
1901 - Henri Bouchard
1919 - César Schroevens - "Third Prize"

Danh sách những người đoạt giải Engraving Category
:The engravery prize was created in 1804 and suppressed in 1968 by André Malraux, the minister of Culture.
1906 - Henry Cheffer
1910 - Jules Piel
1911 - Albert Decaris
1921 - Pierre Gandon
1952 - Claude Durrens

Danh sách những người đoạt giải sáng tác âm nhạc
1803 - Albert Androt
1804 - no Grand Prize awarded
1805 - Ferdinand Gasse ("first" First Grand Prize) and Victor Dourlen ("second" First Grand Prize)
1806 - Victor Bouteiller
1807 - no Grand Prize awarded
1808 - Pierre-Auguste-Louis Blondeau
1809 - Louis Joseph Daussoigne-Méhul
1810 - Désiré Beaulieu
1811 - Hippolyte André Jean Baptiste Chélard
1812 - Louis Joseph Ferdinand Herold ("first" First Grand Prize) and Félix Cazot ("second" First Grand Prize)
1813 - Auguste Panseron
1814 - P.-G. Roll
1815 - François Benoist
1816 - no Grand Prize awarded
1817 - Désiré-Alexandre Batton
1818 - no Grand Prize awarded
1819 - Fromental Halévy ("first" First Grand Prize) and P.-J.-P.-C. Massin-Turina ("second" First Grand Prize)
1820 - Aimé Ambroise Simon Leborne
1821 - L.-V.-E. Rifaut
1822 - J.-A. Lebourgeois
1823 - E. Boilly and L.-C. Ermel
1824 - A.-M.-B. Barbereau
1825 - A. Guillion
1826 - C.-J. Paris
1827 - J.-B.-L. Guiraud
1828 - G. Ross-Despréaux
1829 - no Grand Prize awarded
1830 - Hector Berlioz ("first" First Grand Prize) and Alexandre Montfort ("second" First Grand Prize)
1831 - Eugène-Prosper Prévost
1832 - Ambroise Thomas
1833 - A. Thys
1834 - A. Elwart
1835 - Ernest Boulanger
1836 - X. Boisselot
1837 - Louis Désiré Besozzi
1838 - A.-G.-J. Bousquet
1839 - Charles Gounod
1840 - F.E.V. Bazin
1841 - L. Maillard
1842 - A.-A. Roger
1843 - no Grand Prize awarded
1844 - Victor Massé
1845 - no Grand Prize awarded
1846 - Léon Gastinel
1847 - P.-L. Deffès
1848 - J.-L.-A. Duprato
1849 - no Grand Prize awarded
1850 - J.-A. Charlot
1851 - J.-C.-A. Delehelle
1852 - L. Cohen
1853 - P.-C.-C. Galibert
1854 - G.-N. Barthe
1855 - J. Conte
1856 - no Grand Prize awarded
1857 - Georges Bizet
1858 - S. David
1859 - Ernest Guiraud
1860 - Emile Paladilhe
1861 - Théodore Dubois
1862 - L. Bourgault-Ducoudray
1863 - Jules Massenet
1864 - Victor Sieg
1865 - Charles Ferdinand Lenepveu
1866 - Émile Louis Fortuné Pessard - "1st Harmony Prize"
1867 - no prize awarded
1868 - V.-A. Pelletier-Rabuteau and E. Wintzweiller
1869 - Antoine Taudou
1870 - Charles Edouard Lefebvre và Henri Maréchal
1871 - Gaston Serpette
1872 - Gaston Salvayre
1873 - Paul Puget
1874 - Léon Erhart
1875 - André Wormser
1876 - Paul Joseph Guillaume Hillemacher
1877 - no Grand Prize awarded
1878 - Clément Broutin
1879 - Georges Hüe
1880 - Lucien Joseph Edouard Hillemacher
1881 - no Grand Prize awarded
1882 - Georges Marty
1883 - Paul Vidal
1884 - Claude Debussy
1885 - Xavier Leroux
1886 - André Gedalge - "Second Prize"
1887 - Gustave Charpentier
1894 - Henri Rabaud
1900 - Florent Schmitt
1901 - André Caplet
1901 - Gabriel Dupont
1901 - Maurice Ravel
1902 - Aymé Kunc
1902 - Roger Ducasse
1902 - Albert Bertelin
1903 - Raoul Laparra
1904 - Raymond-Jean Pech
1904 - Paul Pierné
1904 - Hélène Fleury-Roy
1905 - Victor Gallois
1905 - Marcel Samuel-Rousseau
1905 - Philippe Gaubert
1906 - Louis Dumas
1907 - Maurice Le Boucher
1908 - André Gailhard
1908 - Louis Dumas
1908 - Nadia Boulanger - "Second Prize"
1908 - Édouard Flament
1909 - Jules Mazellier
1909 - Marcelle Tournier
1913 - Lili Boulanger
1914 - Marcel Dupré
1919 - Jacques Ibert - "First Grand Prize"
1923 - Jeanne Leleu - "First Grand Prize"
1923 - Robert Bréard - "Second Prize"
1934 - Eugène Bozza
1935 - Samuel Barber
1938 - Henri Dutilleux
1953 - Jacques Castérède
1955 - Pierre Max Dubois
1967 - :fr:Michel Rateau

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web về giải thưởng với nhiều tiểu sử (tiếng Pháp)
The Prix de Rome Contests in Painting