Tỉnh của România

| alt_name =
| alt_name1 =
| alt_name2 =
| alt_name3 =
| alt_name4 =

| map =
| category = Nhà nước đơn nhất
| territory = Romania
| upper_unit =

| start_date = 1995 (dạng hiện tại, 41 + Bucharest)
| start_date1 = 1859 (33)
| start_date2 = 1926 (71)
| start_date3 = 1941 (73)
| start_date4 = 1968 (38 + Bucharest + Ilfov)
| start_date5 = 1981 (40 + Bucharest)
| legislation_begin =
| legislation_begin1 =
| legislation_begin2 =
| legislation_begin3 =
| legislation_begin4 =
| legislation_end =
| legislation_end1 =
| legislation_end2 =
| legislation_end3 =
| legislation_end4 =
| end_date =1950–1968
| end_date1 =
| end_date2 =
| end_date3 =
| end_date4 =

| current_number = 41
| number_date = 1995

| type =
| type1 =
| type2 =
| type3 =
| type4 =
| status =
| status1 =
| status2 =
| status3 =
| status4 =
| exofficio =
| exofficio1 =
| exofficio2 =
| exofficio3 =
| exofficio4 =

| population_range = 193.355 (TL) – 760.774 (IS)/1.716.983 (B)

| area_range = (B)/ (IF) – (TM)

| government = Hội đồng tỉnh và Chủ tịch Hội đồng tỉnh
| government1 =
| government2 =
| government3 =
| government4 =

| subdivision =
| subdivision1 =
| subdivision2 =
| subdivision3 =
| subdivision4 =
}}
Romania được phân chia hành chính thành 41 tỉnh (), cùng thành phố Bucharest. Chúng đại diện cho các phân khu thống kê NUTS-3 ( Danh pháp Đơn vị Lãnh thổ cho Thống kê – Cấp 3) của quốc gia trong Liên minh Châu Âu, và mỗi phân khu này đóng vai trò là cấp chính quyền địa phương trong phạm vi ranh giới. Các tỉnh được đặt tên theo một sông lớn, một số tỉnh được đặt tên theo các thành phố đáng chú ý trong tỉnh, chẳng hạn như thủ phủ. Mỗi tỉnh lại gồm các đơn vị hành chính xã (comună) ở nông thôn và thị trấn (oraș) ở đô thị hoặc thành phố (municipiu) nếu là đô thị lớn.

Tổ chức sớm nhất là județe của các thân vương quốc Wallachia và Moldavia (nơi chúng được gọi là ținuturi) có niên đại ít nhất là vào cuối thế kỷ 14. Phần lớn thời gian kể từ khi Romania hiện đại được thành lập vào năm 1859, hệ thống phân chia hành chính tương tự như hệ thống các tỉnh của Pháp. Kể từ đó, hệ thống đã thay đổi nhiều lần và số lượng tỉnh cũng thay đổi theo thời gian, từ 71 județe tồn tại trước Thế chiến thứ hai đến chỉ còn 39 sau năm 1968. Định dạng hiện tại phần lớn được áp dụng từ năm 1968 vì chỉ có những thay đổi nhỏ được thực hiện sau năm này, lần cuối cùng là vào năm 1997.

Theo dữ liệu điều tra dân số năm 2021 từ Viện Thống kê Quốc gia, dân số trung bình của 41 tỉnh của Romania là khoảng 423.000 người, với tỉnh Iași là đông dân nhất (760.000) và tỉnh Tulcea (193.000) là ít dân nhất. Diện tích trung bình của mỗi tỉnh là 5.809&nbsp;km², trong khi tỉnh Timiș (8.697 kilômét km²) là lớn nhất và tỉnh Ilfov (1.583&nbsp;km²) là nhỏ nhất. Thành phố Bucharest có cùng cấp hành chính với tỉnh, vừa đông dân hơn vừa nhỏ hơn nhiều so với bất kỳ tỉnh nào, với 1.716.983 người và 228&nbsp;km².

Lịch sử

Tổ chức sớm nhất là județe (đối với Wallachia) và ținuturi (đối với Moldavia), có từ ít nhất là vào cuối thế kỷ 14. Lấy cảm hứng từ tổ chức của Đế quốc Byzantine xưa, mỗi județ được cai trị bởi một jude (hoặc pârcălab cho mỗi ținut), một người được bổ nhiệm chính thức với các chức năng hành chính và tư pháp. Transylvania được chia thành các tỉnh hoàng gia đứng đầu là comes (bá tước hoàng gia) với các chức năng hành chính và tư pháp.

Sau khi thông qua Hiến pháp mới vào năm 1923, các hệ thống hành chính địa phương truyền thống của các vùng Transylvania , Bukovina và Bessarabia mới sáp nhập được đã được thống nhất vào năm 1925 với hệ thống của Vương quốc Romania trước đó. Biên giới các tỉnh phần lớn được giữ nguyên vẹn, ít điều chỉnh, và tổng số tỉnh được nâng lên 71; điều này kéo dài cho đến khi bắt đầu Thế chiến II.

Năm 1938, Vua Carol II sửa đổi luật quản lý lãnh thổ Romania theo mô hình phát xít. Mười ținuturi (dịch gần đúng là "vùng đất") được tạo ra, do Rezidenți Regali (công sứ hoàng gia) cai quản, do Quốc vương trực tiếp bổ nhiệm. Các ținuturi đại diện cho một lớp quản lý khác nằm giữa các tỉnh và quốc gia, vì biên giới tỉnh không bị xóa bỏ.

Do những thay đổi về lãnh thổ trong Thế chiến thứ hai, kiểu hành chính này không tồn tại lâu và chính quyền ở cấp județ được áp dụng lại sau chiến tranh.

Sau khi nắm quyền điều hành đất nước vào năm 1945, Đảng Cộng sản Romania thay đổi mô hình hành chính theo mô hình của Liên Xô (các khu vực và các raion) vào năm 1950, nhưng đã thay đổi lại vào năm 1968. Tuy nhiên, biên giới các tỉnh được thiết lập sau đó hoàn toàn khác với những tỉnh có từ trong thời kỳ giữa hai thế chiến, vì chỉ có 39 tỉnh được thành lập từ 56 tỉnh còn lại sau thế chiến.

Năm 1981, các tỉnh Giurgiu và Călărași được tách khỏi tỉnh Ialomița và tỉnh Ilfov cũ, Ranh giới các tỉnh được thiết lập năm 1968 phần lớn vẫn duy trì đến hiện nay, nhưng chức năng của các cơ quan khác nhau đã thay đổi do cải cách hành chính trong những năm 1990. Mỗi tỉnh được chia thành các thành phố (một số trong đó có tình trạng đô khu tự quản) và các xã. Lãnh đạo tỉnh là prefect, họ và chính quyền của họ có các đặc quyền hành pháp trong giới hạn của tỉnh, trong khi các quyền lập pháp hạn chế được giao cho một hội đồng tỉnh được bầu bốn năm một lần trong các cuộc bầu cử địa phương. Các khu lãnh thổ của hệ thống tư pháp Romania chồng lấn với biên giới tỉnh, do đó tránh được sự phức tạp hơn nữa trong việc phân chia quyền lực.
! Vùng
! style="width: 40px;" | Mã ISO
! style="width: 40px;"| Mã bưu chính
! style="width: 40px;"| Mã vùng
! style="width: 55px;" | Mã NUTS
! style="width: 75px;" | Dân số (1 tháng 12 năm 2021)
! style="width: 83px;" | Diện tích
! class="unsortable" style="width: 100px;" | Bản đồ
|-
!
! Alba
| Alba Iulia
| Alba Iulia
| Trung tâm
| AB
| 51
| 58
|RO121
|325.941
|
|
|-
!
! Arad
| Arad
| thủ phủ tỉnh
| Tây
| AR
| 31
| 57
|RO421
|410.143
|
|
|-
!
! Argeș
| Pitești
| sông Argeș
| Nam-Muntenia
| AG
| 11
| 48
|RO311
|569.932
|
|
|-
!
! Bacău
| Bacău
| thủ phủ tỉnh
| Đông-Bắc
| BC
| 60
| 34
|RO211
|601.387
|
|
|-
!
! Bihor
| Oradea
| Biharia (xã)
| Tây-Bắc
| BH
| 41
| 59
| RO111
|551.297
|
|
|-
!
! Bistrița-Năsăud
| Bistrița
| sông Bistrița và thành phố Năsăud
| Tây-Bắc
| BN
| 42
| 63
| RO112
|295.988
|
|
|-
!
! Botoșani
| Botoșani
| thủ phủ tỉnh
| Đông-Bắc
| BT
| 71
| 31
|RO212
|392.821
|
|
|-
!
! Brașov
| Brașov
| thủ phủ tỉnh
| Trung tâm
| BV
| 50
| 68
|RO122
|546.615
|
|
|-
!
! Brăila
| Brăila
| thủ phủ tỉnh
| Đông-Nam
| BR
| 81
| 39
|RO221
|281.452
|
|
|- style="background:dcc;"
|
| colspan=2 |Bucharest
| last name Bucur
| Bucharest-Ilfov
| B
| 01–06
| 1x
|RO321
|1.716.983
|
|
|-
!
! Buzău
| Buzău
| sông Buzău
| Đông-Nam
| BZ
| 12
| 38
|RO222
|404.979
|
|
|-
!
! Caraș-Severin
| Reșița
| các tỉnh Caraș và Severin
| Tây
| CS
| 32
| 55
|RO422
|246.588
|
|
|-
!
! Călărași
| Călărași
| thủ phủ tỉnh
| Nam-Muntenia
| CL
| 91
| 42
|RO312
|283.458
|
|
|-
!
! Cluj
| Cluj-Napoca
| thủ phủ tỉnh
| Tây-Bắc
| CJ
| 40
| 64
|RO113
|679.141
|
|
|-
!
! Constanța
| Constanța
| thủ phủ tỉnh
| Đông-Nam
| CT
| 90
| 41
|RO223
|655.997
|
|
|-
!
! Covasna
| Sfântu Gheorghe
| sông Covasna
| Trung tâm
| CV
| 52
| 67
|RO123
|200.042
|
|
|-
!
! Dâmbovița
| Târgoviște
| sông Dâmbovița
| Nam-Muntenia
| DB
| 13
| 45
|RO313
|479.404
|
|
|-
!
! Dolj
| Craiova
| sông Jiu
| Nam-Tây Oltenia
| DJ
| 20
| 51
|RO411
|599.442
|
|
|-
!
! Galați
| Galați
| thủ phủ tỉnh
| Đông-Nam
| GL
| 80
| 36
|RO224
|496.892
|
|
|-
!
! Giurgiu
| Giurgiu
| thủ phủ tỉnh
| Nam-Muntenia
| GR
| 08
| 46
|RO314
|262.066
|
|
|-
!
! Gorj
| Târgu Jiu
| sông Jiu
| Nam-Tây Oltenia
| GJ
| 21
| 53
|RO412
|314.684
|
|
|-
!
! Harghita
| Miercurea Ciuc
| dãy núi Harghita
| Trung tâm
| HR
| 53
| 66
|RO124
|291.950
|
|
|-
!
! Hunedoara
| Deva
| Thành phố Hunedoara
| Tây
| HD
| 33
| 54
|RO423
|361.657
|
|
|-
!
! Ialomița
| Slobozia
| sông Ialomița
| Nam-Muntenia
| IL
| 92
| 43
|RO315
|250.816
|
|
|-
!
! Iași
| Iași
| thủ phủ tỉnh
| Đông-Bắc
| IS
| 70
| 32
|RO213
|760.774
|
|
|-
!
! Ilfov
| Bucharest
| sông Ilfov
| Bucharest-Ilfov
| IF
| 07
| 1x
| Nam-Tây Oltenia
| VL
| 24
| 50
|RO415
|341.861
|
|
|-
!
! Vrancea
| Focșani
| tỉnh Trung cổ Vrancha
| Đông-Nam
| VN
| 62
| 37
|RO226
|335.312
|
|
|}

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Blog of the Romanian Royalty House showing various maps with the previous administrative divisions of Romania.
Current and historical divisions of Romania at Statoids.com