Seth (thần thoại)

Seth (Sutekh, Setekh hay Set) là một trong 9 vị thần tối cao của Ai Cập cổ đại. Ông là con của thần đất Geb và nữ thần bầu trời Nut, là anh em với các thần Osiris, Isis và Nephthys, đồng thời cũng là chồng của Nephthys. Ông là vị thần của sa mạc, của những cơn bão, động đất và những hiện tượng thời tiết kỳ lạ đối với người cổ đại như nhật thực, nguyệt thực hay hiện tượng trăng khuyết mỗi tháng. Ông còn là chúa tể của sự hỗn loạn và những cơn thịnh nộ giáng xuống nhân loại.

Set thường hay bị nhầm lẫn với Anubis do cái đầu giống loài chó với cái mõm và đôi tai dài.
Ông là hiện thân của chó rừng.

Hình tượng
Seth thường được miêu tả như một sinh vật bí ẩn được các nhà Ai Cập học gọi là động vật Seth. Ông có cái mồm cong, đôi tai dài, thân của loài chó. Một con vật không giống với bất cứ loài nào được biết đến, đôi khi được cho là sự kết hợp giữa lợn đất, lừa, chó sói, và cáo fennec. Một số nhà Ai Cập học cho rằng Set là sự cách điệu của hươu cao cổ, vì "đôi tai" của ông giống cặp sừng của loài hươu. Tuy nhiên điều đó bị bác bỏ. Vào thời kỳ Hậu nguyên (664 – 332 TCN), Set được mô tả với đầu của con lừa.

Seth không phải lúc nào cũng được coi là một ác thần. Ông là bạn của người chết, giúp họ lên thiên đường trên bậc thang của mình, và cho những ốc đảo mọc lên giữa vùng đất khô cằn. Đôi khi còn là một đồng minh của các pharaoh và thậm chí là thần mặt trời Ra.

Trong Thần học Memphite, Geb, là Thẩm phán, đầu tiên phân chia các lĩnh vực giữa các bên tranh chấp và sau đó đã trao quyền kiểm soát duy nhất cho Horus. Trong liên minh hòa bình này, Horus và Seth hòa giải với nhau, và các nhị nguyên mà họ đại diện được giải quyết thành một tổng thể thống nhất. Thông qua nghị quyết này, trật tự được phục hồi sau cuộc xung đột dữ dội.

Người bảo vệ thuyền Mặt trời
Seth cũng là một trong những vị thần tháp tùng theo Ra trên con thuyền Mặt trời. Ông cùng các thần khác chiến đấu với con rắn Apep. Tuy nhiên, Seth vẫn cho rằng mình là người duy nhất bảo vệ con thuyền này và yêu cầu các vị thần khác phải tôn trọng ông. Seth còn đe dọa thần Ra sẽ gây ra một trận bão nếu không được đối xử đúng đắn. Quá mệt mỏi, Ra đã đuổi Seth ra khỏi con thuyền kể từ đó.

Gia đình
Trong thần thoại Osirian, ông kết hôn với Nephthys, em gái mình nhưng không hạnh phúc. Và Nephthys đã ngoại tình với Osiris, sinh ra Anubis. Mặc dù kết hôn với nhiều nữ thần nhưng ông vẫn không có con. Theo truyền thuyết, Seth sống trên chòm sao Đại Hùng - nơi tượng trưng cho bóng tối và cái chết. Ông bị trói bằng xích và được canh giữ nghiêm ngặt bởi người vợ khác là Tawaret, nữ thần sinh sản. Ông cũng đã được ban tặng thêm 2 nữ thần khác là Anat và Astarte (hai nữ thần chiến tranh ngoại quốc và cũng là con gái của Ra) để an ủi khi Horus nắm quyền cai trị Ai Cập.

Một tinh hoàn của ông bị đứt khi ông xé rách con mắt của Horus.( Điều này được coi là lý giải tại sao ông không thể có con mặc dù có nhiều vợ). Set chỉ ăn rau diếp, một hiện thân của thần sinh sản Min, vì chúng tiết ra chất dịch trắng giống tinh dịch. Tương truyền rằng Seth có mối quan hệ mập mờ với đối thủ truyền kiếp là con trai của thần Osiris và Isis - thần Horus (Một vài bản truyền rằng cả hai là tình nhân bí mật của nhau). Theo một số truyền thuyết khác, Seth không hề có mối quan hệ yêu đương gì với Horus. Seth lập mưu cưỡng hiếp Horus nhưng bất thành, và vụ việc này chỉ nhằm để nhục mạ Horus chứ hoàn toàn không phải vì yêu đương

Tham khảo