Thị trấn nông trường

Thị trấn nông trường là một thuật ngữ dùng để chỉ các thị trấn được hình thành từ những khu dân cư tập trung của các nông trường quốc doanh tại miền Bắc và miền Trung Việt Nam.
]]

Hình thành
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ và kiểm soát hoàn toàn miền Bắc, bên cạnh việc phân chia lại ruộng đất cho nông dân ly tán do tác động chiến tranh, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa còn tổ chức hệ thống các nông trường để khai thác các vùng đất hoang vào mục đích nông nghiệp. Lực lượng tổ chức nông trường gồm nhiều thành phần dân cư, trong đó có một số lượng lớn quân nhân tạm thời chưa giải ngũ được điều động làm công tác kinh tế.

Số lượng nông trường tăng nhanh trong suốt thập niên 1960, cùng với thời gian tồn tại của Bộ Nông trường trong chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bên cạnh việc thúc đẩy kinh tế nông nghiệp để có thể đảm bảo một phần nhu cầu lương thực, các nông trường còn là các địa điểm tập kết bí mật dùng huấn luyện các đơn vị quân đội trước khi hành quân vào Nam tham chiến.

Việc hình thành các nông trường cũng thúc đẩy hình thành các khu dân cư tập trung mới ở những vùng xa xôi hẻo lánh, góp phần làm tăng nhanh dân số cơ học tại địa phương. Việc tăng trưởng nhanh chóng các nông trường dẫn đến nhiều mâu thuẫn trong quản lý đất đai giữa địa phương với nông trường, đặc biệt là các tranh chấp về đất đai trồng trọt; đồng cỏ chăn nuôi, ao hồ nuôi cá, đập nước, v.v... Bên cạnh đó, xảy ra những bất cập trong quản lý hành chính, nhập nhằng, chồng lấn giữa cơ quan chính quyền địa phương và ban giám đốc nông trường. Do đặc điểm khá biệt lập, các nông trường vừa mang đặc tính một đơn vị sản xuất kinh tế, vừa là đơn vị hành chính gần như độc lập với chính quyền địa phương (các nông trường thường trực thuộc cấp Bộ, hoặc trực thuộc quân đội).

Để khắc phục tình trạng này, một cơ cấu hành chính đặc biệt được thành lập, gọi là thị trấn nông trường. Theo đó, các khu dân cư tập trung thành lập các thị trấn trực thuộc huyện ở những nông trường có từ 700 nhân khẩu trở lên (kể cả công nhân, viên chức và gia đình công nhân, viên chức và những người sinh sống dựa theo nông trường). Trường hợp nông trường ở trong địa giới hơn một huyện, thị trấn nông trường sẽ trực thuộc về huyện mà phạm vi chính của nông trường thuộc về đó.
|1995
|Nghĩa Lâm, Nghệ An
|
|-
|4
|Thị trấn Nông trường Vân Du
|1965
|2004
|2009
|Thanh Ba, Phú Thọ
|
|-
|6
|Thị trấn Nông trường Lệ Ninh
|1965
|2025
|Lệ Ninh, Quảng Trị
|
|-
|7
|Thị trấn Nông trường Thái Bình
|1965
|2025
|Thái Bình, Lạng Sơn
|
|-
|8
|Thị trấn Nông trường Thống Nhất
|1966
|2009
|Yên Phú, Thanh Hóa
|
|-
|9
|Thị trấn Nông trường Việt Trung
|1966
|2025
|Nam Trạch, Quảng Trị
|
|-
|10
|Thị trấn Nông trường Đồng Giao
|1967
|1974
|Tam Điệp, Ninh Bình
|
|-
|11
|Thị trấn Nông trường Hà Trung
|1967
|1981
|Quang Trung, Thanh Hóa
|
|-
|12
|Thị trấn Nông trường Bình Minh
|1967
|Bình Minh, Ninh Bình
|
|-
|13
|Thị trấn Nông trường Vân Hùng
|1967
|1987
|Tây Cốc, Phú Thọ
|
|-
|14
|Thị trấn Nông trường Sao Vàng
|1967
|Sao Vàng, Thanh Hóa
|
|-
|15
|Thị trấn Nông trường Sông Bôi
|1967
|An Nghĩa, Phú Thọ
|
|-
|16
|Thị trấn Nông trường Thanh Hà
|1967
|1999
|An Nghĩa, Phú Thọ
|
|-
|17
|Thị trấn Nông trường Lam Sơn
|1967
|2004
|Cẩm Tân, Thanh Hóa
|
|-
|19
|Thị trấn Nông trường Thạch Thành
|1967
|2004
|2007
|Kép, Bắc Ninh
|
|-
|22
|Thị trấn Nông trường Yên Thế
|1967
|Yên Thế, Bắc Ninh
|
|-
|23
|Thị trấn Nông trường Bắc Sơn
|1967
|2011
|Phúc Thuận, Thái Nguyên
|
|-
|24
|Thị trấn Nông trường Quân Chu
|1967
|2011
|2011
|2025
|Vị Xuyên, Tuyên Quang
|
|-
|27
|Thị trấn Nông trường Cửu Long
|1968
|1986
|Lương Sơn, Phú Thọ
|
|-
|28
|Thị trấn Nông trường Cao Phong
|1968
|1994
|Cao Phong, Phú Thọ
|
|-
|29
|Thị trấn Nông trường Tô Hiệu
|1968
|1999
|Mai Sơn, Sơn La
|
|-
|30
|Thị trấn Nông trường Sông Âm
|1968
|2004
|2004
|Tân Uyên, Lai Châu
|
|-
|33
|Thị trấn Nông trường Nghĩa Lộ
|1968
|2025
|Thượng Bằng La, Lào Cai
|
|-
|36
|Thị trấn Nông trường Điện Biên
|1969
|1997
|Mường Thanh, Điện Biên
|
|-
|37
|Thị trấn Nông trường Mường Ẳng
|1969
|1997
|1999
|Yên Thủy, Phú Thọ
|
|-
|40
|Thị trấn Nông trường Bãi Trành
|1969
|2004
|1999
|2004
|Hương Đô, Hà Tĩnh
|
|-
|45
|Thị trấn Nông trường Phong Hải
|1977
|2025
|Phong Hải, Lào Cai
|
|-
|46
|Thị trấn Nông trường Đạ Tẻh
|1979
|1986
|Đạ Tẻh, Lâm Đồng
|
|-
|47
|Thị trấn Nông trường Đạ M'ri
|1979
|1986
|Đạ Huoai 2, Lâm Đồng
|
|-
|48
|Thị trấn Nông trường Hải Hòa
|1979
|1998
|Hải Sơn, Quảng Ninh
|
|-
|50
|Thị trấn Nông trường Chiềng Sung
|1980
|1999
|1987
|Nam Ban Lâm Hà, Lâm Đồng
|
|-
|52
|Thị trấn Nông trường Sông Ray
|1982
|1993
|Sông Ray, Đồng Nai
|
|-
|53
|Thị trấn Nông trường Ea Pốk
|1984
|1993
|Quảng Phú, Đắk Lắk
|
|-
|54
|Thị trấn Nông trường Ea Tul
|1986
|1993
|Ea Tul, Đắk Lắk
|
|-
|55
|Thị trấn Nông trường Cờ Đỏ
|????
|1995
|Nghĩa Mai, Nghệ An
|
|-
|56
|Thị trấn Nông trường Đông Hiếu
|????
|1995
|Đông Hiếu, Nghệ An
|
|-
|57
|Thị trấn Nông trường Tây Hiếu
|????
|1995
|Tây Hiếu, Nghệ An
|
|-
|58
|Thị trấn Nông trường Tam Đảo
|????
|1996
|Tam Đảo, Phú Thọ
|
|-
|59
|Thị trấn Nông trường Sông Lô
|????
|1999
|Sơn Dương, Tuyên Quang
|
|-
|61
|Thị trấn Nông trường Tháng 10
|????
|1999
|Nguyễn Trãi, Hải Phòng
|
|}

Chú thích

Liên kết ngoài
Thông tư 40-NL/TT năm 1959 về việc chọn cử cán bộ, công nhân và quân nhân vào trường Trung cấp Nông lâm Nông trường do Bộ Nông Lâm ban hành.
Thông tư liên bộ 32-TT-LB năm 1964 về quan hệ đất đai và quản lý hành chính ở các nông trường do Liên bộ Bộ Nội vụ và Bộ Nông trường ban hành.

Xem thêm