Bộ đội Biên phòng Việt Nam

| từ = 9 tháng 11 năm 2025
| thành lập = 19 tháng 11 năm 1958
| quân chủng =
| phân cấp = Quân chủng (Nhóm 3)
| chức năng = Quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới, cửa khẩu của Việt Nam.
| quy mô = 70,000 người
| bộ phận của = Bộ Quốc phòng
| bộ chỉ huy = Số 4, Đinh Công Tráng, Hoàn Kiếm, Hà Nội
| địa chỉ =
| tên khác = Bộ đội Biên phòngBiên phòng Việt Nam
| đặt tên theo = QĐ: 100-TTg, ngày 3 tháng 3 năm 1959 của Thủ tướng Chính phủ
| khẩu hiệu = Đồn là nhà, Biên giới là quê hương, Đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt
| màu = Xanh lục
| hành khúc = Hành khúc Bộ đội Biên phòng
| lễ kỷ niệm = Ngày 3 tháng 3 năm 1959Ngày Thành lập Công an nhân dân Vũ trang nay là Bộ đội Biên phòng Ngày Biên phòng toàn dân
| trang bị =
| tham chiến = Chiến tranh Việt NamChiến tranh biên giới Tây NamChiến tranh biên giới phía Bắc
| vinh danh =
| thành tích =
| giải thể =
| điện thoại =
| web = http://bienphongvietnam.gov.vn/
| tư lệnh =
| chính ủy =
| kiểu chỉ huy 3 = Tham mưu trưởng
| chỉ huy 3 =
| chỉ huy nổi tiếng =

}}
Bộ đội Biên phòng Việt Nam (BĐBP, ), hay Biên phòng Việt Nam, là một lực lượng vũ trang nhân dân và là một quân chủng cấu thành nên Quân đội nhân dân Việt Nam. Đây là lực lượng có vai trò là lực lượng nòng cốt, chuyên trách quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, khu vực biên giới, cửa khẩu của Việt Nam.

Bộ đội Biên phòng có chức năng tham mưu cho Bộ Quốc phòng ban hành theo thẩm quyền hoặc đề xuất với Đảng, Nhà nước chính sách, pháp luật về biên phòng; thực hiện quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới, cửa khẩu theo quy định của pháp luật.

Bộ đội Biên phòng hoạt động trong khu vực biên giới, cửa khẩu do Bộ Quốc phòng quản lý, địa bàn nội địa để thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật. Hoặc hoạt động ngoài biên giới theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và quy định của pháp luật Việt Nam trong trường hợp vì mục đích nhân đạo, hòa bình, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, kiểm soát xuất nhập cảnh, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật.

Lịch sử hình thành
Ngày 19 tháng 11 năm 1958, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã quyết định thống nhất các đơn vị bộ đội quốc phòng đang làm công tác bảo vệ nội địa, bảo vệ biên giới, bờ biển, giới tuyến và các lực lượng vũ trang khác chuyên trách công tác bảo vệ nội địa và biên phòng, giao cho ngành công an trực tiếp chỉ đạo, lấy tên là Lực lượng Cảnh vệ. Lực lượng Cảnh vệ gồm: Cảnh vệ Biên phòng và Cảnh vệ Nội địa.
Ngày 3 tháng 3 năm 1959, Thủ tướng Phạm Văn Đồng ra Quyết định số 100 - TTg về việc thành lập một lực lượng vũ trang chuyên trách công tác biên phòng và bảo vệ nội địa, lấy tên là Công an nhân dân Vũ trang, đặt dưới sự lãnh đạo của Bộ Công an và chỉ định Thiếu tướng Phan Trọng Tuệ làm Tư lệnh kiêm Chính uỷ. Ngày 3/3 hàng năm sau này được lấy làm ngày thành lập Bộ đội Biên phòng.
Lễ thành lập Công an nhân dân vũ trang được tổ chức vào 19 giờ ngày 28 tháng 3 năm 1959, tại Hà Nội.
Đến cuối năm 1979 Công an nhân dân vũ trang đổi tên là Bộ đội Biên phòng và chuyển về trực thuộc Bộ Quốc phòng.
Năm 1988, Bộ đội Biên phòng lại chuyển sang trực thuộc Bộ Nội vụ cho đến cuối năm 1995 thì lại chuyển về Bộ Quốc phòng.
Ngày truyền thống: Ngày 3 tháng 3 năm 1959, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 100-TTg về việc thành lập một lực lượng vũ trang chuyên trách công tác biên phòng và bảo vệ nội địa, lấy tên là Công an nhân dân Vũ trang. Ngày này được lấy làm ngày truyền thống của Lực lượng Bộ đội Biên phòng và còn được gọi là Ngày Biên phòng toàn dân.
Nghị quyết 33 ngày 28-9-2018 của Bộ Chính trị (khóa XII) về Chiến lược Bảo vệ biên giới quốc gia xác định Bộ đội Biên phòng là một quân chủng thuộc Bộ Quốc phòng, là lực lượng chuyên trách, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ từng bước hiện đại, trong đó, một số thành phần tiến thẳng lên hiện đại.

Nhiệm vụ

Thu thập thông tin, phân tích, đánh giá, dự báo tình hình để thực hiện nhiệm vụ và đề xuất với Bộ Quốc phòng, Đảng, Nhà nước ban hành, chỉ đạo thực hiện chính sách, pháp luật biên phòng.
Tham mưu cho Bộ Quốc phòng về công tác quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới, cửa khẩu và xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng.
Thực hiện quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, hệ thống mốc quốc giới, vật đánh dấu, dấu hiệu đường biên giới, công trình biên giới, cửa khẩu; tổ chức kiểm tra việc thực hiện pháp luật về biên phòng.
Duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh với phương thức, thủ đoạn hoạt động của thế lực thù địch, phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân ở khu vực biên giới, cửa khẩu theo quy định của pháp luật.
Kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu do Bộ Quốc phòng quản lý và kiểm soát qua lại biên giới theo quy định của pháp luật.
Thực hiện hợp tác quốc tế về biên phòng, đối ngoại biên phòng; giải quyết sự kiện biên giới, cửa khẩu theo quy định của pháp luật.
Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu chống xung đột vũ trang, chiến tranh xâm lược ở khu vực biên giới.
Tham mưu, làm nòng cốt trong xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân ở khu vực biên giới; tham gia xây dựng khu vực phòng thủ cấp tỉnh, cấp huyện biên giới, phòng thủ dân sự.
Tiếp nhận, sử dụng nhân lực, phương tiện dân sự để thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.
Tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, sắp xếp ổn định dân cư, xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo ở khu vực biên giới gắn với xây dựng, củng cố quốc phòng, an ninh.
Tham gia phòng, chống, ứng phó, khắc phục sự cố, thiên tai, thảm họa, biến đổi khí hậu, dịch bệnh; tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn ở khu vực biên giới.

Lãnh đạo hiện nay

Tổ chức Đảng
Ban Thường vụ Đảng ủy nhiệm kỳ 2020-2025

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Chính ủy - Bí thư Đảng ủy
Trung tướng Vũ Trung Kiên, Tư lệnh - Phó Bí thư Đảng ủy
Thiếu tướng Hoàng Hữu Chiến, Phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng
Thiếu tướng Vũ Quốc Ân, Phó Chính ủy
Thiếu tướng Trần Văn Bừng, Chủ nhiệm Chính trị

Ban Chấp hành Đảng bộ, nhiệm kỳ 2020-2025

Trung tướng Vũ Trung Kiên - Tư lệnh
Thiếu tướng Nguyễn Anh Tuấn - Chính ủy
Thiếu tướng Hoàng Hữu Chiến - Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng
Thiếu tướng Vũ Quốc Ân - Phó Chính ủy
Thiếu tướng Lê Văn Phúc - Phó Tư lệnh
Thiếu tướng Nguyễn Đức Mạnh - Phó Tư lệnh
Thiếu tướng Nguyễn Văn Thiện - Phó Tư lệnh
Thiếu tướng Trần Ngọc Hữu - Phó Tư lệnh
Thiếu tướng Trần Văn Bừng, Chủ nhiệm Chính trị

Đại tá Nguyễn Văn Quyền - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Biên phòng
Thiếu tướng Võ Tiến Nghị - Cục trưởng Cục Trinh sát
Đại tá Đỗ Ngọc Toàn - Cục trưởng Cục Cửa khẩu
Đại tá Nguyễn Đức Sỹ - Cục trưởng Cục Hậu cần - Kỹ thuật
Đại tá Nguyễn Xuân Toàn - Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy.
Thiếu tướng Đỗ Ngọc Cảnh - Cục trưởng Cục phòng chống ma tuý và tội phạm.

Tổ chức chính quyền

Tổ chức chung

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng

Cơ quan Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng gồm: Bộ Tham mưu; Cục Chính trị; Cục Trinh sát; Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm; Cục Cửa khẩu; Cục Hậu cần - Kỹ thuật;
Các đơn vị trực thuộc Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng gồm: Hải đoàn Biên phòng; Lữ đoàn thông tin Biên phòng; Trung tâm huấn luyện - cơ động.
Các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng gồm: Học viện Biên phòng; Trường Cao đẳng Biên phòng; Trường Trung cấp 24 Biên phòng

Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng thuộc các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (có biên giới trên bộ hoặc trên biển)

Cơ quan: Phòng Tham mưu; Phòng Chính trị; Phòng Trinh sát; Phòng Phòng, chống ma túy và tội phạm; Phòng Hậu cần; Phòng Kỹ thuật.

Đồn Biên phòng; Ban chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng; Hải đội Biên phòng

Đồn Biên phòng gồm: Đội Vũ trang; Đội Vận động quần chúng; Đội Trinh sát; Đội Phòng, chống ma túy và tội phạm; Đội Kiểm soát hành chính; Đội Tham mưu - Hành chính; Đội Tàu thuyền; Trạm Biên phòng. Cả nước có hơn 400 đồn Biên phòng.
Ban chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng gồm: Ban Tham mưu; Ban Chính trị; Ban Trinh sát; Ban Phòng, chống ma túy và tội phạm; Ban Hậu cần - Kỹ thuật; Đội Hành chính; Đội Thủ tục; Đội Tàu thuyền; Trạm Biên phòng;
Hải đội Biên phòng gồm: Đội Tham mưu - Hành chính; Đội Tuần tra biên phòng.

Quân hàm chức vụ trong Bộ đội biên phòng

Theo Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam năm 2014 quy định chức vụ trong Bộ đội Biên phòng như sauː

Tư lệnh và Chính ủy trần quân hàm Trung tướng.
|
|1959-5/1974
|Thiếu tướng
|
|-
|2
|Trịnh Trân
(1928 - 2006)
|Trung tướng
|5/1974-9/1989
|Từ tháng 5 năm 1990 đến tháng 8 năm 1991 ông là Quyền Tư lệnh Bộ đội Biên phòng.
Từ tháng 9 năm 1991 đến tháng 11 năm 1998 Tư lệnh Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng.
|Tháng 5/1974, ông được bổ nhiệm Quyền Cục trưởng Cục Tham mưu và đến tháng 5/1975, ông được trên bổ nhiệm chức Cục trưởng Cục Tham mưu Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang. Tháng 7/1980, ông được bổ nhiệm chức Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng
|-
|3
|Nguyễn Tấn
|Thiếu tướng
|9/1989-11/1991
|Phó Tư lệnh Thường trực Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng.
|Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (1990-1997)
|-
|4
|Phạm Hữu Bồng
(1937)
|Thiếu tướng
|11/1991-1995
|Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (1996-2000)
|
|-
|5
|Tăng Huệ
(1948)
|Trung tướng
|1999-2005
|Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (2005-2007)
|Năm 1999 ông được bổ nhiệm Tham mưu trưởng; năm 2000 được bổ nhiệm Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng.
|-
|6
|Trần Hoa
(1952)
|Trung tướng
|2005-2007
|Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (2008-2012)
|
|-
|7
|Trần Đình Dũng
|
|2008-2013
|
|nguyên Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Quảng Trị
|-
|8
|Hoàng Xuân Chiến
|
| align="center" |2013 - 09/2015
|
Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (2015 - 2020)
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
|nguyên Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Thừa Thiên – Huế
|-
|9
|Nguyễn Văn Nam
|
| align="center" |9/2015 - 8/2019
|
|
|-
|10
|Lê Đức Thái
|
| align="center" |8/2019 - 9/2020
|
Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (2020 - nay)
|nguyên Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Quảng Ninh
|-
|11
|Lê Quang Đạo
|
| align="center" |9/2020 - 11/2021
|
Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam (2021 - nay)
|nguyên Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Lạng Sơn
|-
|12
|Hoàng Hữu Chiến
|
| align="center" |11/2021 - nay
|
|nguyên Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh Quảng Trị
|}

Thành tích
Hai lần Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (vào tháng 12/1979 và 2/2009)..
Huân chương Sao vàng.
Ba Huân chương Hồ Chí Minh.
Huân chương Độc lập hạng Nhất, hạng Nhì.
Huân chương Quân công hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba.

Trang bị

Chú thích

Liên kết ngoài
Website Biên phòng Việt Nam - Cơ quan của Đảng uỷ và Bộ Tư lệnh Biên phòng.
Trang tin Bộ đội Biên phòng trên báo Quân đội nhân dân

`