undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Ethylen

| OtherNames =
| IUPACName = Ethylene
| Section1 =
| ChEBI_Ref =
| ChEBI = 18153
| ChEMBL_Ref =
| ChEMBL = 117822
| ChemSpiderID_Ref =
| ChemSpiderID = 6085
| EC_number = 200-815-3
| Gmelin = 214
| KEGG_Ref =
| KEGG = C06547
| PubChem = 6325
| RTECS = KU5340000
| UNNumber = 1962 1038
| UNII_Ref =
| UNII = 91GW059KN7
| SMILES = C=C
| InChI=1/C2H4/c1-2/h1-2H2
| InChIKey = VGGSQFUCUMXWEO-UHFFFAOYAE
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/C2H4/c1-2/h1-2H2
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = VGGSQFUCUMXWEO-UHFFFAOYSA-N
}}
| Section2 =
| C = 2| H = 4
| Appearance = colorless gas
| Density = 1.178&nbsp;kg/m³ at 15&nbsp;°C, gas
| MeltingPtC = -169,2
| BoilingPtC = -103,7
| Solubility = 0.131&nbsp;mg/mL (25&nbsp;°C); 2.9&nbsp;mg/L
| Solubility1 = 4.22&nbsp;mg/L
}}
| Section3 =
| Section4 =
| Section7 =
| GHSSignalWord = Danger
| HPhrases =
| PPhrases =
| NFPA-H = 2
| NFPA-F = 4
| NFPA-R = 2
| NFPA-S =
| FlashPtC = -136
| AutoignitionPtC = 542.8
}}
| Section8 = }}
Ethylen, (tiếng Anh: ethylene, tên IUPAC: ethene) có công thức hóa học là C2H4 hoặc H2C=CH2, là chất đầu tiên trong dãy đồng đẳng hydrocarbon alken. Đây là hợp chất hữu cơ được sản xuất nhiều nhất trên thế giới, khoảng hơn 150 triệu tấn vào năm 2016.Hydrat của ethylen là etanol.

Tính chất vật lý

Ethylen là chất khí không màu, không mùi, hơi nhẹ hơn không khí, ít tan trong nước, tan nhiều trong ether và một số dung môi hữu cơ.

Tính chất hóa học
Ethylen có tính chất hoá học sau: tham gia phản ứng cháy, phản ứng cộng và phản ứng trùng hợp.

Phản ứng cộng
Tác dụng với halogen:
:C2H4 + Br2 → C2H4Br2
Tác dụng với H2:
:C2H4 + H2 → C2H6
Tác dụng với acid:
:C2H4 + HBr → C2H5Br

Phản ứng trùng hợp
Ethylen với xúc tác cùng với nhiệt độ cho ra polyethylen:
:nCH2=CH2 → (-CH2-CH2-)n

Tác dụng với KMnO4
:3C2H4 + 4H2O + 2KMnO4 → 2KOH + 2MnO2 + 3C2H4(OH)2
Sản phẩm là kali hydroxide, mangan(IV) oxide và ethylen glycol.

Phản ứng cháy
Ethylen cháy tạo ra hơi nước, khí CO2 và tỏa nhiệt:
:C2H4 + 3O2 → 2CO2 + 2H2O

Ethylen làm đổi màu dung dịch brom
Dẫn ethylen vào dung dịch brom thì dung dịch brom bị mất màu:
:Br2 + C2H4 → C2H4Br2

Phản ứng với Cl2, Br2 ở nhiệt độ cao
Ethylen tham gia phản ứng thế nguyên tử H của liên kết đôi:
:CH2=CH2 + Cl2 → CH2=CHCl + HCl

Ứng dụng
Ethylen là nguyên liệu để điều chế nhựa polyethylen, etanol, acid acetic, ... Ngoài ra ethylen còn được sử dụng để kích thích trái cây mau chín.

Tham khảo
Cây biểu diễn tập hợp

Một trong các ứng dụng của cây là biểu diễn các tập hợp rời nhau. Khi đó có thể thực hiện phép hợp các tập hợp rời nhau.
Cây biểu diễn tập

Để dùng cây biểu diễn tập, ta chọn một phần tử trong tập hợp làm đại diện cho tập. Phần tử này sẽ làm gốc của cây. Các phần tử khác trong tập là các nút của cây. Trong hình vẽ bên có biểu diễn cây của hai tập: một tập hợp gồm các phần tử A, B, C, D, một tập hợp gồm các phần tử E,F. Để lưu trữ cầu trúc cây này, mỗi phần tử được gán thêm một trường parent chỉ tới nút cha của chúng. Trong hình vẽ ta có Parent(D)= B, Parent(C)= A, Parent(E)= F. Vì nút gốc u không có parent nên người ta cũng tận dụng trường parent(u) của nút gốc u để ghi số phần tử của tập mà nó đại diện. Chẳng hạn trong hình bên Parent(A)= -4, Parent(E) = -2. Khi ấy cũng có thể trường parent của các nút không phải là gốc nhận giá trị là chỉ số (index) của nút cha. Chẳng hạn nếu trong hình bên chỉ số của các nút A, B, C, D, E, F tương ứng là các số nguyên dương 1, 2, 3, 4, 5, 6 thì Parent(D)= 2,Parent(C)= 1,Parent(B)= 1,Parent(A)= -4, Parent(F)= 5, Parent(E)=-2.

Các phép toán trên tập
Tạo một tập mới chỉ gồm một phần tử u
Khi đó cây biểu diễn tập chỉ có một nút gốc.

Create_set(u);
Parent(u)= -1


Tìm tập hợp chứa phần tử u
Đấy chính là tìm phần tử đại diện của tập, hay tìm nút gốc của cây

Find_set(u);
v:= u;
While Parent(v)> 0 do v:= Parent(v)
Return v

Hợp hai tập
Hợp hai tập hợp rời nhau chứa hai phần tử u, v là hợp hai cây thành một cây, bằng cách chọn một trong hai gốc làm gốc của tập mới, còn gốc của cây kia thành con của gốc ấy. Để có thể rút ngắn thời gian tìm kiếm ta chọn gốc của cây chứa nhiều phần tử hơn làm gốc của cây mới. Chẳng hạn trong hình vẽ trên, khi hợp hai tập {A, B, C, B, D} và {E, F} ta gán Parent(E):= 1, Parent (A) = -5.

Union_set(u,v);
x:=Find_set(u);
y:=Find_set(v);
if Parent(x)>Parent(y) then
Parent(y):= Parent(y)+Parent(x);
Parent(x):= Index(y);
else
Parent(x):= Parent(y)+Parent(x);
Parent(y):= Index(x);

Xem thêm
:Thuật toán Kruskal
:Cây

Tham khảo
Lạp Khuyển

Chòm sao Lạp Khuyển (chữ Hán: 獵犬; tiếng La Tinh: Canes Venatici dùng để chỉ chó săn) là một trong 88 chòm sao hiện đại, được nhà thiên văn người Ba Lan Johannes Hevelius bắt đầu sử dụng năm 1687. Tương tự như các chòm sao Lộc Báo và chòm sao Thiên Miêu, chòm sao Lạp Khuyển không có nguồn gốc cổ đại. Chòm sao mang hình ảnh hai con chó săn Asterion và Chara, được Mục Phu dẫn đi để bắt hai con gấu quanh thiên cực.

Tên gọi
Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm
Sao đôi Cor Caroli
Sao biến đổi La Superba

File:NGC 4214HSTFull.jpg|NGC 4214
File:NGC 4244 2MASS.jpg|NGC 4244
File:Starburst_in_NGC_4449_(captured_by_the_Hubble_Space_Telescope).jpg|NGC 4449
File:Seyfert galaxy NGC 4151 (GL-2002-001035).jpg|NGC 4151
File:NGC 4618 I FUV g2006.jpg|NGC 4618
|NGC 4625
File:Ngc 4631.jpg|NGC 4627 & NGC 4631
File:NGC 4656GALEX.jpg|NGC 4656
File:NGC5005.jpg|NGC 5005
File:NGC5033.jpg|NGC 5033
File:Ngc 5350.jpg|NGC 5350, NGC 5353, NGC 5354 & NGC 5355
File:Messier51 sRGB.jpg|Thiên hà xoắn ốc Messier 51

Tham khảo

Liên kết ngoài


Photographic Catalogue of Deep Sky Objects in Canes Venatici
The Deep Photographic Guide to the Constellations: Canes Venatici
Đại Khuyển

Chòm sao Đại Khuyển 大犬 (phiên âm /ˌkeɪnɪs ˈmeɪdʒɚ/, Tiếng La Tinh:Canis Major nghĩa là con chó lớn) là một trong 48 chòm sao cổ điển của Ptolemy và là một trong 88 chòm sao hiện đại. Nó đại diện cho một trong những chú chó đi theo người thợ săn Lạp Hộ.

Chòm sao có diện tích trung bình này chứa ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm là Sirius. Sirius là một trong các đỉnh của mảng sao tam giác mùa đông ở bắc bán cầu.

Những đặc tính đáng chú ý

Sirius, ngôi sao alpha của chòm sao Đại Khuyển là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm, có thể quan sát được từ Trái Đất bên cạnh Mặt trời, Mặt Trăng, Sao Mộc và Sao Kim. Và nó cũng là một trong số những ngôi sao gần Trái Đất nhất. Tên của ngôi sao có nghĩa là thiêu đốt. Bắt nguồn từ cái nóng thiêu đốt của mùa hè xảy ra sau khi Sirius mọc cùng Mặt Trời. Người Hy Lạp cổ coi những thời gian đó của mùa hè như những ngày Chó, khi chỉ có chó mới đủ điên để đi ra ngoài trong nhiệt độ đó, dẫn đến việc ngôi sao được biết tới là ngôi sao Chó. Tiếp đến, chòm sao được đặt tên là Con chó lớn'.

Thiên thể nổi tiếng trên bầu trời
Không có nhiều thiên thể sáng trong khu vực này của bầu trời. Chỉ có duy nhất thiên thể Messier bên trong chòm Đại Khuyển là Messier 41 (NGC 2287) cụm sao mở. Nó ở vị trí cách Sirius khoảng 4 độ về phía Nam. Messier 41 cách Trái Đất 2350 năm ánh sáng, bao gồm khoảng 8000 ngôi sao và có đường kính khoảng 24 năm ánh sáng. Nó cũng được ghi nhận là chứa một số sao lớp K. Dải sáng của Ngân Hà đi xuyên qua Đại Khuyển các thiên hà phía sau bị che phủ bới các đám mây bụi. Mặc dù vậy, vào năm 2003 Canis Major Dwarf, thiên hà vệ tinh gần Trái Đất nhất đã được tìm thấy trong chòm sao.

Danh sách sao
Danh sách các sao trong Canis Major:

Thần thoại
Từ xa xưa, chòm sao này đã được những người phương đông biết tới. In early European classical days, chòm sao này đại diện cho Laelaps, quà tặng từ Zeus đến Europa; hay là chó săn của Procris; hay thứ mà Aurora đã cho Cephalus, rất nổi tiếng nhờ tốc độ của nó mà Zeus đã đưa nó lên bầu trời. Thông thường nhất, Đại Khuyển (hay chỉ là ngôi sao Sirius) là con chó săn của Orion, đang theo đuổi thỏ rừng Lepus (chòm sao Thiên Thố) hay giúp đỡ Orion đánh nhau với bò đực Taurus (chòm sao Kim Ngưu) được Aratos, Homer và Hesiod đề cập tới trong các tác phẩm.

Thần thoại La Mã cũng đề cập tới Đại khuyển như Europae Custos, con chó bảo vệ Europa những không thể ngăn chặn được việc Europa bị bắt cóc của Jupiter trong hình dạng của một con bò mộng, và như Janitor Lethaeus con chó canh của địa ngục.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The Deep Photographic Guide to the Constellations: Canis Major
Star Tales – Canis Major
Tiểu Khuyển

Chòm sao Tiểu Khuyển 小犬, (tiếng La Tinh: Canis Minor, nghĩa là "con chó nhỏ") là một chòm sao nhỏ năm ở thiên cầu phía bắc. Vào thế kỷ thứ 2 sau công nguyên, nó là một trong 48 chòm sao Ptolemy và là một trong 88 chòm sao hiện đại, nằm gần hoàng đạo. Chòm sao Tiểu Khuyển chứa một trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm, sao Procyon.

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm
Sao lùn trắng Procyon
β CMi là một ngôi sao có màu đỏ khá đặc biệt

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thuyền Để

Chòm sao Thuyền Để 船底, (tiếng La Tinh: Carina) là một trong 88 chòm sao hiện đại. Nhiều thế kỉ trước đây, nó thuộc chòm sao cổ đại Thuyền Argo. Vào năm 1763, nhà thiên văn Nicolas Louis de Lacaille đã chia chòm sao cổ đại này thành ba chòm sao: chòm sao Thuyền Phàm, Thuyền Vĩ và Thuyền Để .

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm
Sao khổng lồ vàng Canopus, sao sáng thứ hai trên bầu trời đêm sau Sirius
Tinh vân hành tinh η Car
Cụm sao cầu mở NGC 3532
Cụm sao cầu mở NGC 2602
Tinh vân Thuyền Để chứa Eta Carinae, Trumpler 14 và 16

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tượng đài Chiến thắng, Băng Cốc

| designer = Pum Malakul
| completion_date = Ngày 24 tháng 6 năm 1942
| north = Đường Phahonyothin
| south = Đường Phaya Thai
| west = Đường Ratchawithi
| east = Đường Ratchawithi
| website =
}}


Tượng đài Chiến thắng hay Anusawari Chai Samoraphum (tiếng Thái: อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ, phiên âm: A-nu-xa-va-li Chai Xa-mo-la-bum) là một tượng đài quân sự lớn ở Băng Cốc, Thái Lan. Tượng đài tọa lạc ở quận Ratchathewi về phía đông bắc của trung tâm Băng Cốc, trên một đảo giao thông giữa giao lộ Phahon Yothin/Phaya Thai và Ratchawithi/Din Daeng.

Tượng đài này được dựng năm 1941 để kỷ niệm chiến thắng tháng 6 năm 1941 của người Thái trong cuộc chiến tranh chớp nhoáng với chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương, mà chiến thắng này đã dẫn đến việc Thái Lan sáp nhập một vài lãnh thổ ở phía tây Campuchia và bắc và nam Lào. Đây là những lãnh thổ mà Vương quốc Xiêm đã bị buộc phải nhượng cho Pháp trong các năm 1893 và 1904. Những người Thái theo chủ nghĩa dân tộc Đại Thái coi đây là những lãnh thổ hợp pháp của Thái Lan.

Trên thực tế, giao chiến giữa người Thái và người Pháp tháng 12 năm 1940 và tháng 1 năm 1941 diễn ra chớp nhoáng và không phân thắng bại. Chỉ có 59 binh lính Thái tử trận và việc giàn xếp lãnh thổ cuối cùng bị Nhật Bản áp đặt cho cả hai bên do Nhật không muốn thấy chiến tranh kéo dài giữa hai đồng minh khu vực, tại thời điểm Nhật đang chuẩn bị tiến hành cuộc chiến xâm lược Đông Nam Á. Những gì Thái Lan giành được ít hơn họ đã kỳ vọng trước đó, mặc dù nhiều hơn những gì mà Pháp muốn nhường. Tuy nhiên chế độ của Thống chế Plaek Phibunsongkhram của người Thái đã quyết định ăn mừng cuộc chiến này như là một chiến thắng vĩ đại và đã cho xây dựng tượng đài trong vài tháng. Thiết kế tượng đài này hoàn toàn theo kiểu phương Tây với hình dáng khác hẳn với Tượng đài Dân chủ gần đó sử dụng biểu tượng và hình dáng theo phong cách Thái. Đài kỷ niệm trung tâm dù có nguồn gốc từ Ai Cập được thường xuyên sử dụng ở châu Âu và châu Mỹ trong các đài tưởng niệm quân sự do nó có hình dạng gợi đến quyền thế nam tính và hình thanh kiếm. Năm bức tượng xung quanh đại diện cho lục quân, hải quân, không quân, cảnh sát và quan chức dân sự. Tượng đài này đã trở thành một điều răc rối về phương diện chính trị khi năm 1945 quân Đồng Minh chiến thắng trong trận chiến Thái Bình Dương và đã buộc Thái Lan di tản ra khỏi lãnh thổ mà Thái Lan đã giành được từ tay người Pháp và trả lại cho Pháp. Nhiều người Thái xem tượng đài này như một biểu tượng không phù hợp của chủ nghĩa quân sự và là chứng tích của một chế độ tai tiếng. Tuy nhiên, đây vẫn là địa điểm nổi bật của Băng Cốc. Nhiều giao lộ chính của Băng Cốc chạy qua đây với nhiều tuyến xe bus, ga Xe lửa trên cao Băng Cốc phía nam tượng đài. Các tuyến xe bus có: 8, 12, 14, 18, 92, 96, 97, 108, 112, 26, 27, 28, 29, 34, 38, 39, 54, 59, 63, 74, and 77. Nhiều tuyến xe cũng sử dụng tượng đài này làm mốc.

Tham khảo

Ka F. Wong, Visions of a Nation: Public Monuments in Twentieth-Century Thailand, White Lotus, Băng Cốc 2006
Calci hydroxide

| Section2 =
| Section3 =
| Section4 =
| Section7 =
| Section8 =
}}

Calci hydroxide là một hợp chất hóa học với công thức hóa học Ca(OH)2. Nó là một chất dạng tinh thể không màu hay bột màu trắng, và thu được khi cho calci oxide (CaO, tức vôi sống) tác dụng với nước (gọi là vôi tôi). Nó cũng có thể kết tủa xuống khi trộn dung dịch chứa calci chloride (CaCl2) với dung dịch chứa natri hydroxide (NaOH). Tên gọi dân gian của calci hydroxide là vôi tôi hay đơn giản chỉ là vôi. Tên gọi của khoáng chất tự nhiên chứa calci hydroxide là portlandit.

Nếu bị nung nóng tới 512&nbsp;°C, calci hydroxide sẽ bị phân hủy thành oxide calci và hơi nước. Thể vẩn của các hạt calci hydroxide rất mịn trong nước gọi là vôi sữa. Dung dịch chứa calci hydroxide gọi chung là vôi nước và có tính base trung bình-mạnh, có phản ứng mạnh với các acid và ăn mòn nhiều kim loại khi có mặt nước. Nó trở thành dạng sữa nếu carbon dioxide đi qua đó, do sự kết tủa của calci carbonat mới tạo ra.

Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3↓ + H2O

Sử dụng
Do các tính chất base mạnh của nó nên hydroxide calci có một số ứng dụng, như:
Chất kết bông trong xử lý nước, nước thải và cải tạo độ chua của đất.
Thành phần của nước vôi, vữa trong xây dựng.
Thay thế cho natri hydroxide trong một số loại hóa, mỹ phẩm uốn tóc của người Mỹ gốc Phi.
Trong một số loại thuốc làm rụng lông.
Thuốc thử hóa học:
Trong các bể nuôi đá ngầm để bổ sung calci sinh học cho các động vật sử dụng nhiều calci sống trong bể như tảo, ốc, giun ống cứng và san hô (còn gọi là hỗn hợp Kalkwasser)
Trong công nghiệp thuộc da để trung hòa lượng acid dư thừa.
Trong công nghiệp lọc dầu để sản xuất các phụ gia cho dầu thô (alkilsalicatic, sulphatic, fenatic)
Trong công nghiệp hóa chất để sản xuất calci stearat (C17H35COO)2Ca
Trong công nghiệp thực phẩm để xử lý nước (để sản xuất các loại đồ uống như rượu và đồ uống không cồn)
Để làm sạch nước biển khởi các carbonat của calci và magnesi trong sản xuất muối dành cho thực phẩm và dược phẩm.
Trong ẩm thực của thổ dân châu Mỹ và châu Mỹ Latinh, hyđroxyt calci được gọi là "cal". Ngô được nấu lẫn với một chút cal có tác dụng làm gia tăng giá trị dinh dưỡng cũng như làm cho món ngô trở nên thơm ngon và dễ tiêu hóa hơn.
Chất nhồi:
Trong công nghiệp hóa dầu để sản xuất dầu rắn ở các mức tiêu chuẩn khác nhau.
Trong sản xuất phanh.
Trong sản xuất ebonit.
Để sản xuất các hỗn hợp khô cho nghề sơn và trang trí.
Trong sản xuất các hỗn hợp cho một số loại thuốc trừ dịch hại.
Trong sản xuất một loại thuốc gọi là "Polikar" để chống lại sự thối rữa (do nấm) của rau, quả trong khi lưu giữ.
Trong dạng bột nhão có tác dụng kháng vi trùng để điều trị sâu răng.
Trong nông nghiệp: Dùng để khử chua đất trồng.

Nguy hiểm
Khi dùng calci hydroxide quá liều có thể gây ra các triệu chứng nguy hiểm, bao gồm:
Khó thở (thở gấp)
Chảy máu trong
Hạ huyết áp
Liệt cơ xương, gây nhiễu hệ thống actin-myosin.
Tăng pH trong máu, gây tổn thương các nội tạng.

Đặc biệt là đối với mắt người khi tiếp xúc vì có nguy cơ gây mù mắt nếu xử trí không đúng cách và không kịp thời.

Liên kết ngoài
Ca(OH)2
Dữ liệu MSDS .

Tham khảo
Sàng phân tử

Sàng phân tử là vật liệu chứa các lỗ hổng nhỏ với kích thước đồng nhất và chính xác được sử dụng làm chất hút bám cho các loại chất lưu (chất khí và chất lỏng).

Các phân tử nhỏ đủ để vượt qua các lỗ hổng nhỏ này bị hút bám trong khi các phân tử lớn hơn thì không bị hút bám. Nó khác với bộ lọc thông thường ở chỗ nó hoạt động ở mức phân tử. Ví dụ, phân tử nước có thể là đủ nhỏ để đi qua trong khi các phân tử lớn hơn thì không thể. Do điều này, các sàng phân tử thường hoạt động như là chất làm khô. Một sàng phân tử có thể hút bám nước tới 22% trọng lượng của chính nó.

Thông thường, các sàng phân tử được chế tạo từ các khoáng chất aluminosilicat, đất sét, các loại thủy tinh xốp, than củi vi xốp, zeolit, cacbon hoạt tính hay các vật liệu tổng hợp khác có cấu trúc mở mà thông qua nó các phân tử nhỏ, như nitơ và nước có thể khuếch tán.

Các sàng phân tử thông thường được sử dụng trong công nghiệp dầu mỏ, đặc biệt là để làm tinh khiết các luồng hơi đốt, cũng như trong phòng thí nghiệm hóa học để tách các chất và làm khô vật liệu ban đầu. Hàm lượng thủy ngân có trong khí tự nhiên là rất có hại đối với các ống dẫn bằng nhôm và các bộ phận khác của các thiết bị hóa lỏng – trong trường hợp này thì silica gel được sử dụng.

Các phương pháp tái sinh các sàng phân tử bao gồm việc thay đổi áp suất giống như trong các thiết bị cô đặc oxy hay bằng cách nung nóng và thanh lọc với khí chuyên chở (chất mang) giống như khi sử dụng trong quá trình làm mất nước của êtanol.
Xem thêm
Một số dạng sàng phân tử là:
Cacbon hoạt tính
Chất làm khô
Vôi sống
Silica gel
Zeolit
Tham khảo

Sieves put a lid on greenhouse gas
molecular sieve patents
Molecular sieve faq.
An Open Cycle Molecular Sieve Dehydration System.
Sigma-Aldrich
Tượng đài Dân chủ

| location = Bowon Niwet, Phra Nakhon,Băng Cốc, Thái Lan
| height = (chiều cao cánh)
| built = Ngày 24 tháng 6 năm 1939 (Lễ động thổ)Tháng 7 năm 1939 (bắt đầu xây dựng) Ngày 24 tháng 6 năm 1940 (khánh thành)
| architect = Mom Luang Phum Malakul
| architecture = Art Deco, Khana Ratsadon architecture
| governing_body = Fine Arts Department
| events =
| built_for = Kỉ niệm Cách mạng Xiêm
}}
Tượng đài Dân chủ hay Anusawari Prachathipatai (tiếng Thái: อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย, phiên âm: A-nu-xa-va-li Bơ-la-cha-thi-ba-tai) là một tượng đài ở trung tâm của thủ đô Bangkok, Thái Lan. Tượng đài này nằm ở một vòng xoay giao thông của đại lộ Đông-Tây rộng Thanon Ratchadamnoen Klang, tại điểm giao nhau với Thanon Dinso. Tượng đài nằm ở khoảng giữa Sanam Luang, lò hỏa táng trước Wat Phra Kaew, và ngôi đền Núi Vàng (Phu Kao Thong).

Tượng đài được xây dựng năm 1939 bởi nhà cầm quyền quân sự, Thống tướng Plaek Pibulsonggram (được gọi là Phibun), để kỷ niệm cuộc đảo chính tháng 6 năm 1932 dẫn đến việc thiết lập một thể chế quân chủ lập hiến ở Vương quốc Xiêm lúc đó. Phibun xem tượng đài như một Bangkok mới, Tây hóa, "làm cho Thanon Ratchadamnoen thành đại lộ Champs-Élysées và Tượng đài Dân chủ là Khải Hoàn Môn (Arc de Triomphe)."

Tượng đài được thiết kế bởi Mew Aphaiwong, một kiến trúc sư có anh trai Khuang Aphaiwong là một thành viên lãnh đạo của chế độ Phibun. Nhà điêu khắc Ý, Corrado Feroci, (tên Thái là Silpa Bhirasi) đã thực hiện những bức điêu khắc xung quanh chân đế của tượng đài.

Việc xây dựng tượng đài này vào thời điểm đó không gây mấy thiện cảm ở Thái Lan. Các cư dân địa phương và chủ tiệm (phần lớn là người gốc Hoa) đã bị đuổi ra khỏi nhà và cửa hàng với thông báo trước 60 ngày. Việc mở rộng đường Thanon Ratchadamnoen thành một đại lộ lễ nghi dẫn đến việc phải đốn hạ nhiều cây cối hai bên. Trung tâm của tượng đài miêu tả tượng trưng hiến pháp Thái Lan năm 1932 được khắc chạm bên trên của hai bát vàng nằm quanh một tháp nhỏ bằng vàng. Hiến pháp được bảo bọc một cách hình tượng bằng 4 cánh, đại diện cho bốn nhánh của quân đội Thái Lan: lục quân, không quân, cảnh sát, hải quân - những lực lượng tham gia đảo chính năm 1932.

Tham khảo

Bài viết trích từ khóa luận tốt nghiệp " Bài thuyết minh xây dựng tuyến điểm đất nước Thái Lan " - tác giả Phan Minh Châu - Lưu tại thư viện trường Đại học Hùng Vương.
Kinh tế hàng hóa

Kinh tế hàng hóa là nền kinh tế có sự phân công lao động và trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa người này với người khác. Nó trái với nền kinh tế tự cung tự cấp trong đó người ta tự sản xuất sản phẩm và tự tiêu dùng.

Để cho đơn giản, giả định nền kinh tế có hai cá nhân là A và B. Có sự phân công lao động (có thể dựa trên năng lực sản xuất) giữa hai người; A chuyên sản xuất gạo và B chuyên sản xuất thịt. Hai người sẽ đem trao đổi sản phẩm của mình với nhau, nhờ đó mỗi người đều có cả gạo lẫn thịt. Khi sản phẩm được trao đổi, chúng trở thành hàng hóa. Nền kinh tế hình thành từ quan hệ trao đổi hàng hóa này chính là kinh tế hàng hóa.

Ở giai đoạn sơ khai, trao đổi hàng hóa mang hình thức trực tiếp, gọi là hàng đổi hàng. Người sản xuất gạo và cần thịt có thể gặp người sản xuất thịt và cần gạo để đổi trực tiếp gạo lấy thịt. Đây đã là kinh tế hàng hóa. Tuy nhiên, nếu không gặp được người có thứ mình cần và cần thứ mình có, thì trao đổi không được thực hiện.

Khi tiền ra đời, khi có nhiều hơn hai cá nhân, người ta có thể sử dụng tiền làm phương tiện trao đổi. Người A bán gạo cho người B và nhận tiền để mua rượu từ người C. Người C bán rượu cho người A và nhận tiền để mua thịt từ người B. Người B lại bán thịt cho người C và nhận tiền để mua gạo của người A. Lúc này, nền kinh tế hàng hóa đồng thời là kinh tế tiền tệ.

Có nhiều cơ chế trao đổi. Khi cơ chế trao đổi dựa trên giá cả thị trường, kinh tế hàng hóa đồng thời là kinh tế thị trường. Khi cơ chế trao đổi dựa trên những sắp xếp quy hoạch từ một trung tâm nào đó, kinh tế hàng hóa đồng thời là kinh tế kế hoạch.

Kinh tế hàng hóa là một hình thái của nền sản xuất xã hội nối tiếp và cao hơn nền sản xuất tự cung tự cấp, trong đó sản phẩm được sản xuất ra để trao đổi thông qua mua - bán trên thị trường; hình thái quan hệ kinh tế thống trị của các mối liên hệ kinh tế là quan hệ hàng hoá - tiền tệ. Nó đối lập với kinh tế tự nhiên, trong đó hình thái thống trị là các quan hệ hiện vật. Theo Mac K. (K. Marx), KTHH là một giai đoạn phát triển nhất định trong lịch sử phát triển của xã hội theo tiến trình: kinh tế tự nhiên - kinh tế hàng hoá - kinh tế sản phẩm. Nền kinh tế xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản về tổng thể là một nền KTHH. Điều kiện chung của tồn tại sản xuất hàng hoá là phân công lao động xã hội và sự tách biệt (độc lập) kinh tế giữa những người sản xuất. Đặc trưng chung của KTHH trong bất kì chế độ xã hội nào là sự tồn tại hình thái giá trị và thị trường, trong đó giá trị của hàng hoá - lượng lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra hàng hoá đó, được đo bằng tiền tệ và mang hình thái giá cả; quy luật đặc trưng của sản xuất hàng hoá là quy luật giá trị, và những quy luật liên quan như quy luật cung cầu, quy luật lưu thông tiền tệ, quy luật hàng hoá được trao đổi theo nguyên tắc ngang giá.

Tham khảo

en:Commodity (Marxism)Historical origins of commodity trade
Dương Hùng (Thủy hử)

Dương Hùng (chữ Hán: 楊雄) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Thủy hử. Ông có biệt hiệu là Bệnh Quan Sách (病关索, Quan Sách ốm), làm nghề gác lao ở Kế Châu. Ông là đầu lĩnh thứ 32 trong 108 đầu lĩnh Lương Sơn Bạc, được sao Thiên Lao Tinh (chữ Hán: 天牢星, tiếng Anh: Secure Star) chiếu mệnh.

Nguyên mẫu
Nhân vật Dương Hùng được lấy nguyên mẫu từ nhân vật Quan Sách, con trai của đại tướng Quan Vũ thời Tam Quốc.

Tiểu sử
Sau khi bị giáng chức ở Kế Châu, Dương Hùng đi qua một quán rượu thì một bọn cướp trong quán xông ra đòi tiền uống rượu đánh bạc. Ông không cho, bị chúng đánh đập ngay giữa chợ. Đúng lúc đó một tiều phu đốn củi tên Thạch Tú đi qua xông vào cứu mạng. Dương Hùng cảm tạ ơn cứu mạng của Thạch Tú và nghe nói Thạch Tú hiện tại đang sống một mình, không nơi nương tựa, bèn cho anh ta ở trọ nhà mình.

Vợ Dương Hùng - tiểu thư Phan Xảo Vân vốn là một dâm phụ lẳng lơ. Vào ngày giỗ của chồng cũ, bà lừa lúc Dương Hùng đi vắng, khi các hoà thượng tới nhà làm lễ, bà ngoại tình với nhà sư Bùi Như Hải. Chuyện đó bị Thời Thiên - một tên trộm là thuộc hạ của Dương Hùng phát hiện và nói với Thạch Tú. Thạch Tú đem chuyện nói lại với Dương Hùng. Ông quyết định sẽ hỏi tội vợ, nhưng một đêm do uống quá say, không kiểm soát được mình, ông nói hết ra những lời của Thạch Tú trước mặt Phan Xảo Vân làm bà sợ hãi. Bà vội vàng che giấu sự thật bằng cách vu oan lại cho Thạch Tú, khiến Dương Hùng nổi giận đuổi Thạch Tú đi. Đến đêm Thạch Tú rình chờ gã Bùi Như Hải đến tư thông với Phan Xảo Vân rồi giết chết hắn ngay sau nhà, thu gom đủ nhân chứng và nói lại với Dương Hùng lần nữa. Dương Hùng bình tĩnh lại, cùng Phan Xảo Vân lên núi Thuý Bình. Dọc đường Phan Xảo Vân bỏ trốn và bị Thạch Tú bắt gặp. Dương Hùng hỏi tội và giết chết bà.
Gia nhập Lương Sơn Bạc
Sau khi gây án, Dương Hùng cùng Thạch Tú và Thời Thiên bàn lên xin gia nhập Lương Sơn Bạc. Chẳng may giữa đường Thời Thiên bị bắt bởi Chúc gia trang, Dương Hùng bèn cầu cứu Phác Thiên Bằng Lý Ứng, Lý Ứng đánh không nổi bèn lên cầu Lương Sơn Bạc. Tiều Cái nghe chuyện nổi giận muốn đem Dương Hùng và Thạch Tú ra chém, tuy nhiên có Tống Giang(tức Tống Công Minh) đứng ra khuyên giải nên mới được tha, sau đó Tống Giang dẫn quân đi đánh Chúc gia trang, Thời Thiên được cứu và cả ba người gia nhập Lương Sơn Bạc.

Cái chết
Về sau trong trận đánh Liêu, Dương Hùng đã giết một viên đại tướng của giặc và lập công cho quân đội Lương Sơn Bạc.

Sau trận đánh Phương Lạp,dọc đường ông ốm nặng qua đời.

Trong Đãng Khấu Chí
Tại hồi 40, khi quân Viên Tý đánh thành Duyễn Châu, Dương Hùng theo kế của Ngụy Phụ Lương (vốn là gian tế của quân Viên Tý) dẫn quân đến kiêu chiến Chúc Vĩnh Thanh. Vĩnh Thanh đã biết kế cho ba quân ra đánh. Dương Hùng thấy Lệ Khanh thì trong lòng lo sợ, tinh thần bủn rủn. Quân Viên Tý khí thế ào ạt xông lên. Dương Hùng theo kế vờ kéo quân bỏ chạy.

Dương Hùng chạy đến hang Mại Lý, bốn phương mây đen kéo đến, trời tối như mực. Chân Đại Nghĩa (vốn cũng là gian tế phen Viên Tý) thấy Dương Hùng chạy vào hang thì mừng lắm, lệnh quân sỹ lăn gỗ đá bít kín cửa hang, tên bắn loạn xạ. Dương Hùng và hơn ngàn quân bị bắn chết trong hang.
Tham khảo



en:Yang Xiong
Hỗ Tam Nương

Hỗ Tam Nương (chữ Hán: 扈三娘), đôi khi phiên âm thành Hổ Tam Nương là một nhân vật hư cấu, nữ tướng trong tác phẩm Thủy hử, biệt hiệu là Nhất Trượng Thanh - Cô Một Trượng, (一丈青), được sao Địa Tuệ Tinh chiếu mệnh.

Bị Lương Sơn bắt
Khi Tống Giang đem quân đánh Chúc Gia Trang, Hỗ Gia Trang sai Hỗ Tam Nương vốn có hôn ước với Chúc Bưu của Chúc Gia Trang đi cứu. Hỗ Tam Nương đánh và bắt sống Vương Anh của quân Lương Sơn, nhưng khi đem quân truy kích Tống Giang, Hỗ Tam Nương bị Lâm Xung bắt sống.

Tuy Hỗ Gia Trang đã đầu hàng Lương Sơn Bạc, nhưng Lý Quý hăng máu, hai tay hai búa tới Hổ Gia Trang chém sạch giết sạch già trẻ lớn bé, kể cả Hỗ Thái Công (Cha của Hỗ Tam Nương). Riêng Hỗ Thành, anh lớn của Hỗ Tam Nương may mắn thoát nạn và mất tích. Tống Giang tuy biết chuyện nhưng nhưng chỉ quở trách qua loa, không hạch tội Lý Quỳ.

(Tống Giang hỏi Lý Quỳ xem có ai còn sống không, khi biết không còn thì chết không đối chứng, do đó, họ Tống dễ bề "bẻ lái" câu chuyện, vu cho quân khác đã giết cả nhà Hỗ Tam Nương chứ không phải Lý Quỳ.)

Sau đó, Tống Công Minh gả Hỗ Tam Nương cho Vương Anh, Hỗ Tam Nương chấp thuận và quy hàng Lương Sơn.

Tử trận
Trong trận đánh Phương Lạp, Hỗ Tam Nương cùng Vương Anh đối đầu với tướng Phương Lạp là Trịnh Bưu. Trịnh Bưu dùng phép tạo ra khói đen làm mù Vương Anh và sau đó đâm chết Vương Anh. Hỗ Tam Nương thấy thế liền múa song đao xông tới đánh, không ngờ bị Trịnh Bưu quay mặt lại phóng một viên đá vào giữa trán ngã gục ngay trên mình ngựa, tử trận cùng với chồng.

Trong Đãng Khấu Chí
Tại hồi 60, Trần Hy Chân thống lĩnh đại binh đánh Bộc Châu. Vương Anh bị Trần Lệ Khanh giết, Hỗ Tam Nương nóng lòng báo thù cho chồng, đánh với Lệ Khanh hơn 100 hiệp không phân thắng bại. Đến tối lại tiếp tục giao đấu thêm hơn 200 hiệp nữa, cuối cùng Tam Nương bị Lệ Khanh bóp cổ mà chết.

Chú thích
Tara Strong

| birthplace = Toronto, Ontario, Canada
| occupation = Diễn viên, diễn viên lồng tiếng, ca sĩ
| alias = Tara Charendoff
| spouse = Craig Strong (14 tháng 5 năm 2000 &ndash; 5 tháng 1 năm 2022)
| URL = http://www.tarastrong.com/
|yearsactive = 1986 &ndash; nay
}}

Tara Strong, tên niên thiếu là Tara Lyn Charendoff, (sinh ngày 12 tháng 2 năm 1973), là một nữ diễn viên lồng tiếng từ Toronto, Ontario, Canada. Tiếng nói của cô được dùng trong hàng loạt các phim hoạt hình Mỹ và Nhật Bản bao gồm cả những vai chính trong nhiều phim như: The Powerpuff Girl (trong vai Bubbles), Final Fantasy và phần tiếp theo Final Fantasy X-2 (trong vai Rikku), Teen Titans (vai Raven), Totally Spies (vai Pam, Alice, Crimson), Kim Possible (vai Shego), Ben 10 (vai Ben & Upgade), Fantasic 4 (vai Sue Strom),Curious Play (vai Nika& Yumi),Mew Mew Power (vai Reene, Cornelina & Zoey), My Little Pony Friendship is Magic (vai Twilight Sparkle) The Little Mermaid 2: Return to the Sea (vai Melody). Giọng nói lôi cuốn của cô đã làm cho trên 15.000 thiếu nhi trên thế giới yêu thích. Vì vậy, cô lồng tiếng được rất nhiều phim hoạt hình cho thiếu nhi thế giới.

Ngoài ra, cô còn tham gia lồng tiếng cho vô số các tựa games mà có thể kể đến như Rikku trong Final Fantasy X (2001) và Final Fantasy X-2 (2003), Rachel trong Ninja Gaiden (2004) và Ninja Gaiden 2 (2008), Harley Quinn trong Batman: Arkham City (2011) và Batman: Arkham Knight (2015), Harley Quinn và Raven trong Injustice: Gods Among Us (2013), và Ferra và Li Mei trong Mortal Kombat X (2015), v.v.

Sự nghiệp

Xuất hiện

Phim hoạt hình

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Video games

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kinh tế tiền tệ

:Bài này về một hệ thống kinh tế. Xem bài Kinh tế học tiền tệ về một chuyên ngành kinh tế học.

Kinh tế tiền tệ là một hình thái kinh tế trong đó có sự trao đổi hàng hóa, dịch vụ và sự trao đổi này diễn ra thông quan trung gian là tiền.

Đề tiền tệ trở thành trung gian trao đổi, bản thân tiền cũng phải là hàng hóa, có tính phổ biến và được tin dùng. Sự phát triển của tiền góp phần làm cho tính chất hàng hóa và phổ biến của nó tăng thêm, làm cho hiệu quả của vai trò trung gian trao đổi của nó cũng lớn hơn, kinh tế phồn vinh hơn, đặc biệt là khi tiền giấy, tiền điện tử ra đời. Nếu tiền không được tin dùng, như trong thời kỳ siêu lạm phát, đổi tiền, v.v..., hiệu quả vai trò trung gian trao đổi của tiền sẽ thấp và làm cản trở phát triển kinh tế.

Tham khảo

en:Monetary economy
Bệnh hại lá

Bệnh hại lá là do các loại vi khuẩn và nấm ký sinh gây hại bộ lá. Sự gây hại chủ yếu làm suy giảm khả năng quang hợp và hô hấp của lá. Biểu hiện trên lá khi bị bệnh có thể là lá đang xanh chuyển sang màu vàng, xuất hiện các đốm vàng, nâu đỏ, vệt vàng theo gân lá gây rách lá dẫn đến suy giảm khả năng quang hợp của thực vật.

Tham khảo
Con trai rồng

Chú bé rồng hay con trai rồng (kanji: ; The Story of Wolf and Dragon hay Legend of Dragon's Son trong tiếng Anh) là một bộ manga của tác giả Yamahara Yoshito.

Tóm tắt
Shirou (Kokichi) và Masumi (ASa) là hai người bạn thân, học tại một trường trung học Nhật Bản. Trong một lần du ngoại đến Trung Quốc với lớp, xuất hiện một con rồng xuyên thủng máy bay và nuốt chửng hai người. Hai người được đưa về thời Tam Quốc. Tại đây, Shirou đã trở thành Quân sư Rồng cho Lưu Bị và, không may, Masumi đã bị Trọng Đạt bắt đi và giao cho Tào Tháo và trở thành thần hộ mệnh cho quân Tào. Hai người bạn phải đối đầu với nhau, nhưng họ vẫn muốn cùng nhau thoát khỏi thời loạn này và trở về tương lai. Sau đó Shirou và rồi cả Masumi nhận ra họ có một sứ mạng phải hoàn thành, và kẻ thù của họ chính là Trọng Đạt. Đó là một chuyến hành trình dài đối với cả Shirou và Masumi...

Nhân vật
Shirou Amachi: chàng trai bị đưa trở lại thời Tam Quốc và trở thành Quân sư Rồng. Là người có nốt ruồi luân điểm trên trán, có tướng Thiên Mệnh và có sứ mệnh là phải tiêu diệt Trọng Đạt. (Shiro chính là người lai, có bố là người Nhật Bản, mẹ là người Trung Quốc)
Masumi Izumi: bạn gái của Shirou, cùng đi ngược thời gian với cậu, có cùng dấu hiệu và sứ mệnh như Shirou, trở thành Tiên nữ Rồng bên quân Tào.
Tư Mã Ý: tự là Trọng Đạt, người có tướng Phá Hoàng muốn tiêu diệt cả thế giới ẩn dưới danh nghĩa một tướng lĩnh dưới quyền Tào Tháo, thủ lĩnh của Ngũ Hổ Thần và đội quân Hổ Báo Kỵ có sức mạnh vô địch.
Liên Hoa: em gái quân sư Đan Phúc, ban đầu rất hận Shirou vì anh mình đã mất mạng do cứu cậu nhưng sau trở thành người bạn đáng tin cậy của cậu.
Hư Không: bị mù, là em trai của Lã Bố. Sử dụng gậy sắt.
Thành phần Ngũ Hổ Thần:
Hoàng Thi Hổ: cao thủ thương thuật, có bộ giáp đặc biệt.
Xích Phi Hổ: sử dụng thuật âm đao (Không Phá Sơn, Đột Phá Sơn)
Bạch Minh Hổ: điều khiển được xác sống
Hắc Chướng Hổ: chính là "Cự Lộc Nhân" Trương Giác- thủ lĩnh giặc khăn vàng.
Thiệu Hà/Thanh Long(Phượng Hoàng): Là thủ lĩnh của Ngũ Hổ Thần.Là người có "Tấm thân bất tử", biết thuật chữa bệnh, niệm thể đấu tiên thuật...
Tham khảo
Hàng không năm 1901

Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1901:

Các sự kiện

Tháng 7
31 tháng 7 - Những nhà khí tượng học người Đức là Berson và Süring đã bay cao tới 10.800 m trên một chiếc khí cầu tự do.

Tháng 8
14 tháng 8 - ở Fairfield, Connecticut, Gustave Whitehead thực hiện chuyến bay trên chiếc Whitehead Number 21 trang bị động cơ đã bay xa 800 mét trên độ cao 15 mét, theo các bài báo trong Bridgeport Herald, New York Herald và Boston Transcript. Không có bức ảnh nào được chụp, nhưng một bức họa về máy bay khi đang bay đã được vẽ bởi một phóng viên làm cho Bridgeport Herald, có tên là Dick Howell, người đã có mặt chứng kiến. Sự kiện này diễn ra trước sự kiện chuyến bay ở Kitty Hawk, Bắc Carolina của Anh em nhà Wright 2 năm.

Tháng 10
19 tháng 10 - Alberto Santos-Dumont, một người Brasil, bay trên khí cầu do anh ta điều khiển tên là Number 6 xung quanh Tháp Eiffel để quyên góp 100.000 FF.
29 tháng 10 - Câu lạc bộ hàng không Hoàng gia của Vương quốc Anh được thành lập.
Wilhelm Kress thử nghiệm một chiếc thủy phi cơ 3 lớp cánh, nó đã nhảy được một bước ngắn trước khi lật úp.

Tháng 11-Tháng 12
Anh em nhà Wright lạc quan cho rằng thiết kế cánh tàu lượn cho mô hình có tên gọi No. 3 sẽ được tối ưu hóa nhờ vào việc đo các thông số trong đường hầm gió.

Tham khảo
Hàng không năm 1902

Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1902:

Các sự kiện
Anh em nhà Wright bay trên mẫu tàu lượn số 3 hơn 700 lần, những kết quả đó dẫn đến việc chế tạo bánh đà.

Tháng 1
17 tháng 1 - Gustave Whitehead theo như bản tin đã bay một chiếc thủy phi cơ được chế tạo lại từ chiếc Whitehead Aeroplane No. 21 của anh ta vào năm trước, anh ta bay được 11&nbsp;km (7 mile) và hạ cánh an toàn.

Tháng 2
4 tháng 2 - Quả khí cầu đầu tiên bay ở Nam Cực, khi Robert Falcon Scott và Ernest Shackleton lên cao 244 mét bằng khí cầu hydro để chụp những bức ảnh trên không đầu tiên về Nam Cực.

Tháng 3
Giáo sư Erich von Drygalski người Đức trong năm 1901-1903 đã dùng khí cầu để thám hiểm Nam Cực với mục đích nghiên cứu bờ biển Nam Cực ở Vùng đất Wilhelm II.

Tháng 4
30 tháng 4 - Cuộc triển lãm hàng không St Louis được diễn ra ở Missouri. Một điểm nổi bật là kỹ sư đường sắt Octave Chanute đã cho một bản sao tàu lượn của ông năm 1896 bay trên không.

Tham khảo
Bài thiệu

Lời thiệu, bài thiệu hay thiệu là bản tóm tắt thành văn nội dung của một bài sáo lộ (bài quyền hoặc bài binh khí) trong các môn phái võ thuật cổ truyền Trung Hoa và Việt Nam. Trong võ thuật Trung Hoa, các lời thiệu được gọi là ca quyết (歌訣, ge jue) hay khẩu quyết.

Mục đích
Không chỉ giúp võ sinh khi luyện tập bài sáo lộ dễ nhớ, dễ thuộc, mục đích cao hơn, lời thiệu giúp bài tránh được tình trạng thất thoát hay sai lạc về sau, khi mà hầu hết các võ phái cổ truyền trước kia đều được âm thầm truyền dạy trong các gia tộc.

Đặc điểm
Do những mục đích nói trên, lời thiệu hầu như không thể tìm thấy tại các môn phái võ thuật các nước khác ngoài Việt Nam và Trung Quốc. Lời thiệu được viết rất ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thuộc. Nội dung của lời thiệu bao gồm tên các chiêu thức xếp theo thứ tự bài, các yếu lĩnh để luyện tập và biểu diễn đúng tinh thần của bài. Trong thực tế người ta dễ dàng bắt gặp sự đa dạng của lời thiệu ngay cả cho một bài sáo lộ cụ thể: khi thì chỉ ra từng động tác rất chi tiết như trong lời thiệu của Diệp Chuẩn, khi thì chỉ khái quát thành từng cụm chiêu thức, các thế chiến đấu mà một thế bao gồm nhiều động tác, hoặc các phân đoạn của bài như lời thiệu của Diệp Vấn, Lương Quang Mãn trong võ phái Vịnh Xuân Quyền Trung Hoa. Sự đa dạng này không chỉ bởi các bài đã ít nhiều bị thất truyền, sai lạc hoặc được bổ sung, sửa đổi qua thời gian, mà còn có thể do dụng ý của từng võ sư khác nhau. Người ta cũng bắt gặp sự hình tượng hóa các chiêu thức rất phổ biến trong các bài quyền và binh khí của Thái cực quyền, Thiếu Lâm tự hay các phái võ ở Bình Định, Việt Nam, khi lấy biểu tượng trong thiên nhiên (động vật, cây cỏ, hoa lá v.v.) làm tinh thần cho từng chiêu thức của bài, đưa vào lời thiệu với dụng ý giúp môn sinh môn phái mình hiểu và ứng dụng được, nhưng lại là những ẩn số đối với người môn phái khác nhằm tránh cho các tuyệt kỹ khỏi bị nhòm ngó. Một đặc điểm cũng rất cơ bản và là một trong những đặc điểm phân biệt giữa võ Ta và võ Tàu, nói khác đi là võ ta (võ Việt Nam) và võ Trung Quốc (võ Tàu), đó là lời thiệu các môn võ cổ truyền Việt Nam thường là các bài [[thơ, phú có vần điệu, trong khi các võ phái Trung Quốc chỉ chú trọng vào việc liệt kê các chiêu thức từ đầu đến cuối bài. Các võ phái Trung Quốc cũng rất ít nhấn mạnh những ca quyết về đặc điểm của bài sáo lộ trong lời thiệu. Chính vì lẽ đó, đôi khi người ta cho rằng các bài thảo trong võ Trung Hoa về cơ bản không có lời thiệu, hiểu theo nghĩa lời thiệu mà các bài thảo của võ cổ truyền Việt Nam vẫn thường có.

Tham khảo
Cúc Đậu

| language = tiếng Quan thoại
| budget =
| imdb_id = 0099902
| amg_id = 1:26642
}}
Cúc Đậu (chữ Hán: 菊豆) là một cuốn phim Trung Quốc, trình chiếu năm 1990, do Trương Nghệ Mưu đạo diễn. Bộ phim được đề cử cho giải Oscar phim ngoại ngữ hay nhất của năm 1990.

Tóm tắt
Nói về chuyện của một thiếu nữ trẻ tên là Cúc Đậu (hay Ju Dou - do Củng Lợi thủ vai) bị bán làm vợ cho một tên chủ tiệm làm nghệ nhuộm vải là Dương Kim San (Yang Jinshan). San hành hạ Đậu, thường là vào ban đêm, một cách tàn nhẫn vì nàng không sinh con nối dòng cho hắn. Oái oăm một điều là San lại bất năng và vô sinh. Sự ngược đãi của San bị Dương Thiên Thanh (Yang Tianqing), một người cháu kêu bằng chú của y, thường xuyên chứng kiến. Bị ức chế và cám dỗ, cuối cùng Cúc Đậu lén lút dan díu với Thanh sinh ra một đứa con trai là Thiên Bạch (Tianbai), mà lúc đầu San mừng rỡ cứ ngỡ là con mình và thay đổi thái độ và lối cư xử với Đậu. Bất ngờ một hôm kia, San bị té, bán thân bất toại từ lưng trở xuống, và phải chịu lệ thuộc vào sự chăm sóc của Đậu và Thanh. Để trả thù những sự ngược đãi và hành hạ của San trước kia đối với mình, Đậu ngang nhiên suồng sã và đi lại với Thanh ngay trước mặt San. Nhưng sau khi San bị té xuống hồ nhuộm chết, thì cả hai Đậu và Thanh lại phải càng sống lén lút hơn để tránh những dư luận khắt khe của xã hội Trung Hoa thời bấy giờ. Cuối cùng Thanh lại bị chính con trai của mình là Bạch ngược đãi và liệng xuống hồ nhuộm, chết ngộp, y như cái chết của San. Phim kết thúc khi Đậu, trong cơn đau đớn tột cùng đã phóng hỏa đốt cháy xưởng nhuộm, không rõ nàng có tự thiêu không và số phận của con trai mình là Bạch ra sao.

Chuyển thể
Bộ phim được chuyển thể từ một cuốn tiểu thuyết. Trong cuốn tiểu thuyết, Thiên Thanh là cháu ruột của Kim San và do đó mối quan hệ giữa Thanh và Đậu là loạn luân. Tuy nhiên trong phim, đạo diễn đã sửa đổi chi tiết đó, Thanh không có quan hệ máu mủ với Kim San.

Nhận xét
Giống như hầu hết các bộ phim khác, đạo diễn Trương Nghệ Mưu rất chú trọng đến tình tiết, âm thanh, ánh sáng, và bỏ lửng những khúc phim nóng bỏng gay cấn như lúc Thanh lén nhìn trộm lúc Đậu thoát y. Những lúc San hành hạ Đậu mà người xem phim chỉ nghe được những tiếng rên xiết qua sự tức tối và bất an thôi thúc của Thanh... Cảnh đám ma của San mà theo phong tục xưa Đậu và Thanh phải làm bộ khóc thảm thiết, ngăn chận linh cửu đúng bốn mươi chín lần trước khi hạ huyệt. Cảnh San bị tàn phế ngồi trong lu gỗ có bánh xe bị Thanh dùng ròng rọc câu lên để biệt lập. Cánh phơi vải với nhiều màu rực rỡ, cảnh thuốc nhuộm loan ra từ từ trong hồ...là những tiểu tiết xuất sắc, vừa gợi hình, gợi cảm của phim, mà người xem có thể tưởng tượng theo từng cảm giác riêng.

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo
Tiên Vương

Tiên Vương (chữ Hán: 仙王, tiếng Latinh: Cepheus) là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Tiên Vương.
Chòm sao này có diện tích 588 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 27 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Tiên Vương nằm kề các chòm sao Tiểu Hùng, Thiên Long, Thiên Nga, Hiết Hổ, Tiên Hậu, Lộc Báo.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm

Sao biến đổi δ Cephei, một trong các sao biến đổi được biết đến nhiều nhất
Thiên hà xoắn ốc NGC 6446
NGC 6946 hay còn gọi là Thiên hà Pháo hoa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Yển Diên

Chòm sao Yển Diên, (chữ Hán: 堰蜓, tiếng La Tinh: Chamaeleon) là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Tắc Kè.
Chòm sao nhỏ này có diện tích 132 độ vuông, nằm trên thiên cầu nam, chiếm vị trí thứ 78 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Yển Diên nằm kề các chòm sao Thương Dăng, Thuyền Để, Phi Ngư, Sơn Án, Nam Cực, Thiên Yến.

Tên gọi
Chòm sao này còn có tên Yển Đình.

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm
Sao biến đổi Z Cha

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thiên Cáp

Chòm sao Thiên Cáp 天鴿, (tiếng La Tinh: Columba) là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Bồ Câu.
Chòm sao này có diện tích 270 độ vuông, nằm trên thiên cầu nam, chiếm vị trí thứ 55 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Thiên Cáp nằm kề các chòm sao Thiên Thố, Điêu Cụ, Hội Giá, Thuyền Vĩ, Đại Khuyển.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm

Sao biến đổi T Col, sao biến đổi dạng Mira
Cụm sao cầu NGC 1851

Danh sách các sao có thể nhìn thấy bằng mắt thường (m)

Xem thêm
Danh sách chòm sao

Chú thích

Tham khảo


Ridpath, Ian, and Tirion, Wil (2017). Stars and Planets Guide, Collins, London. . Princeton University Press, Princeton. .

Liên kết ngoài

The Deep Photographic Guide to the Constellations: Columba
The clickable Columba
Star Tales – Columba
Lost Stars, by Morton Wagman, publ. Mcdonald & Woodward Publishing Company, First printing September 2003, , page 110
Hậu Phát

Chòm sao Hậu Phát 后髮, (tiếng La Tinh: Coma Berenices) là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Tóc Tiên. Chòm sao này có diện tích 386 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 42 trong danh sách các chòm sao theo diện tích. Chòm sao Hậu Phát nằm kề các chòm sao Lạp Khuyển, Đại Hùng, Sư Tử, Xử Nữ, Mục Phu.

Tên gọi
Tên gọi Hậu Phát (Coma Berenices) có nguồn gốc từ câu chuyện về Nữ hoàng Berenice II của Ai Cập vào thế kỷ thứ 3 TCN đã thề sẽ dâng mái tóc dài tuyệt đẹp của mình lên nữ thần Aphrodite nếu chồng bà, vua Ptolemy III Euergetes, trở về an toàn sau cuộc Chiến tranh Syria lần thứ ba. Khi vua trở về, Berenice đã cắt tóc và đặt trong đền thờ Arsinoe II tại Zephyrium (Các học giả hiện đại không chắc liệu bà đã cắt tóc trước hay sau khi vua Ptolemy trở về, có ý kiến cho rằng nó xảy ra sau khi Ptolemy trở về). Tuy nhiên, sáng ngày hôm sau mái tóc đã biến mất. Nhà thiên văn Conon của Samos, người phụ trách cung đình, đề xuất rằng nữ thần Aphrodite đã đưa tóc của Berenice lên bầu trời như một sự thừa nhận cho sự hy sinh của bà.

Trong tiếng Việt, tên gọi "Hậu Phát" có thể xuất phát từ nghĩa đen của hai chữ Hán: "Hậu" (后) có nghĩa là nữ hoàng hoặc hoàng hậu, và "Phát" (髮) có nghĩa là tóc. Khi kết hợp, "Hậu Phát" có thể hiểu là "Tóc của hoàng hậu". Tên gọi này cũng mô phỏng lại ý nghĩa nguyên bản của tên "Coma Berenices," với "coma" trong tiếng Latin nghĩa là mái tóc và "Berenices" chỉ Nữ hoàng Berenice.

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm

Thiên hà Mắt Đen (M64, NGC 4826)
Thiên hà Kim Chỉ Nam (NGC 4565)
Thiên hà Song Thử (NGC 4676)
Messier 53
Messier 85

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nam Miện

Chòm sao Nam Miện 南冕, (tiếng La Tinh: Corona Australis) là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Mũ Miện [Phương] Nam.
Chòm sao này có diện tích 128 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 80 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Nam Miện nằm kề các chòm sao, Nhân Mã, Thiên Hạt, Thiên Đàn, Viễn Vọng Kính.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm

Cụm sao cầu NGC 6541

Tham khảo

Liên kết ngoài
Anchorage, Alaska

Anchorage là một thành phố ở phía nam của tiểu bang Alaska (Hoa Kỳ). Đây là thành phố lớn nhất của tiểu bang này và là trung tâm giao thông vận tải, thương mại của phần lớn vùng Trung và Tây của Alaska. Thành phố được kết nối bởi Xa lộ Glenn và Xa lộ Alaska, một tuyến đường đến nhánh sông Dawson thuộc tỉnh bang British Columbia của Canada. Thành phố có Sân bay quốc tế Ted Stevens Anchorage, một sân bay trung tâm vận tải hàng hóa. Nền kinh tế của thành phố chủ yếu là do nguồn tài nguyên dồi dào của Alaska như dầu mỏ, khí thiên nhiên và cá. Hai căn cứ quân sự gần đó đã được xây dựng trong Thế chiến thứ hai, đó là Fort Richardson và Căn cứ không quân Elmendorf, hai cơ sở sử dụng lao động quan trọng của địa phương. Ngoài ra, du lịch đang trở thành nguồn thu quan trọng của thành phố này.

Cộng đồng dân cư ở đây đã được thiết lập năm 1915 làm trụ sở của Đường sắt Alaska đến Fairbanks. Anchoorage hình thành năm 1920. Anchorage đã phát triển nhanh chóng trong Thế chiến thứ hai khi nó trở thành bộ chỉ huy của U.S. Alaska Defense Command. Năm 1942, Xa lộ Alaska đã được xây dựng như một phần của việc bảo vệ bờ biển phía tây đã kết nối vùng này với phần còn lại của nước Mỹ. Một trận động đất lớn xảy ra ngày 27 tháng 3 năm 1964 đã gây chết người và hư hỏng nặng nề cho thành phố nhưng thành phố nhanh chóng được tái thiết. Anchorage trải qua một thời kỳ bùng nổ kinh tế vào thập niên 1960 khi dầu mỏ được phát hiện ở Vịnh Prudhoe và những giếng dầu khác. Đường ống dẫn dầu Alaska dùng để vận chuyển dầu thô được xây giữa thập niên 1970. Anchorage có diện tích 4396&nbsp;km² với độ cao trung bình 31 m. Theo điều tra dân số năm 2000, người da trắng chiếm 72,2%, thổ dân Mỹ chiếm 7,3%, da đen chiếm 5,8%, châu Á chiếm 5,5%, các sắc dân Thái Bình Dương chiếm 0,9%, dân Mỹ Latin chiếm 5,7%. Dân số năm 1980 là 174.431; 226.338 (1990); 260.283 (2000); 270.951 (ước tính).

Ngày 27 tháng 3, năm 1964 một trận động đất mạnh 9,2 Mw đã diễn ra và có sóng thần ảnh hưởng đến thành phố và nhiều vùng của Alaska, khiến 143 người thiệt mạng.

Thành phố kết nghĩa
Anchorage có một số thành phố kết nghĩa:
Camiling, Philippines
Gia Nghĩa, Đài Loan
Chitose, Nemuro, Noshiro, Obihiro, Saroma, Teshio, Nhật Bản
Darwin, Úc
Hammerfest, Na Uy
Cáp Nhĩ Tân, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Incheon, Hàn Quốc
Khabarovsk, Magadan, Mirnyy, Noglicki, Okha, Petropavlovsk-Kamchatski, Providenya, Yakutsk, Yelisovo, Yuzhno-Sakhalinsk, Vladivostok, Nga
Mo i Rana, Na Uy
Tromsø, Na Uy
Whitby, Anh

Tham khảo
Khan (hóa học)

Trong hóa học, thuật ngữ khan (khô khan) được áp dụng cho một chất nào đó nếu nó không chứa nước. Cách thức để thu được một chất nào đó ở dạng khan là khác nhau giữa các chất.
Dung môi
Trong nhiều trường hợp, sự hiện diện của nước có thể ngăn cản không cho phản ứng diễn ra hoặc là gây ra phản ứng nhưng tạo thành các sản phẩm không mong muốn. Để ngăn cản điều đó, các dung môi khan phải được sử dụng khi thực hiện các phản ứng đó. Các ví dụ về các phản ứng cần có dung môi khan là phản ứng Grignard và phản ứng Wurtz trong hóa hữu cơ.

Các dung môi nói chung được hoàn lại về dạng khan bằng cách đun sôi chúng với sự có mặt của các chất hút ẩm; natri kim loại là một trong số các chất hút ẩm dạng kim loại được sử dụng phổ biến nhất. Các phương pháp khác còn bao gồm cả việc bổ sung các sàng phân tử hay các oxide/base kim loại kiềm hoặc kiềm thổ mạnh như hyđroxyt kali (KOH) hay oxide bari (BaO). Các thiết bị tinh chế dung môi như các cột Grubb gần đây đã trở thành có thể, chúng làm giảm các nguy hiểm (các chất có phản ứng với nước, nhiệt) so với các phương pháp khử nước cổ điển.

Các tinh thể ion
Một ví dụ về chất ở dạng khan là sulfat đồng (II) CuSO4. Nếu như nước kết tinh bị loại bỏ ra khỏi các tinh thể sulfat đồng (II) ngậm nước có màu xanh lam thì một chất bột màu trắng (sulfat đồng (II) khan) được tạo ra.

Công thức để khử nước của sulfat đồng (II) ngậm 5 phân tử nước (CuSO4•5H2O) là như sau:
:CuSO4•5H2O + nhiệt → CuSO4 + 5H2O

Một ví dụ khác là việc nung nóng sulfat magnesi ngậm 7 phân tử nước MgSO4•7H2O. Khi bị nung nóng, nó sẽ trải qua phản ứng sau:
:MgSO4•7H2O + nhiệt → MgSO4 + 7H2O
Khí
Một vài chất tồn tại dưới dạng khí ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn (STP) nhưng nói chung hay được sử dụng dưới dạng các dung dịch nước với nồng độ cao. Để phân biệt dạng dung dịch này với dạng khí của chính nó, thì thuật ngữ khan cũng hay được bổ sung vào tên gọi của chất đó để chỉ dạng khí. Ví dụ:
Amonia dạng khí (NH3) nói chung được coi là amonia khan để phân biệt nó với amonia sử dụng trong gia đình, là hyđroxyt amoni (NH4OH) hay amonia ở dạng dung dịch.
Khí hydro chloride (HCl) nói chung cũng hay được coi là khan để phân biệt nó với dạng được sử dụng phổ biến hơn là acid clohiđric (HCl), tức dung dịch nước chứa một số phần trăm nào đó HCl.

Tham khảo