undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Bời lời đỏ

Bời lời đỏ (danh pháp hai phần: Litsea garciae), là một loài thực vật thuộc họ Long Não (Lauraceae).
Bời lời đỏ là loài bản địa ở Trung Quốc, Úc, vùng Đông Nam Á và Nam Á.

Tham khảo

Huỳnh Ngọc Tựng, Cây bời lời, tạp chí Thuốc & Sức khỏe, số 329, trang 26.
Đỗ Tất Lợi, Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, Nhà xuất bản Y học, trang 539, 540.

Liên kết ngoài
Bời lời đỏ tại GRIN
Bời lời đỏ tại PIER
Kỹ thuật trồng bời lời đỏ
Để cây bời lời đỏ thành cây "Xóa đói giảm nghèo"
Lê Thành Nhơn (họa sĩ)

Việt Nam Cộng hòa
Úc
| nghề nghiệp = Điêu khắc gia
Họa sĩ
Giáo sư
Chính khách
| field = Điêu khắc, hội họa
| training = Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn
| movement =
| famous works = Tượng đài Phan Bội Châu
| patrons =
| influenced by =
| influenced =
| awards = Asian Arts Exhibition & Competition (1976)
}}

Lê Thành Nhơn (17 tháng 11 năm 1940 - 4 tháng 11 năm 2002) là một họa sĩ và điêu khắc gia Việt Nam. Ông được biết đến nhiều nhất nhờ vào tác phẩm Tượng đài Phan Bội Châu ở Huế.

Tiểu sử
Ông sinh tại Thủ Dầu Một. Sau khi học xong trung học, ông thi đậu vào Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn nơi ông tốt nghiệp thủ khoa. Đồng khóa với ông là họa sĩ Đỗ Quang Em.

Năm 1966 ông nhập ngũ Quân đội Việt Nam Cộng hòa được bốn năm thì giải ngũ với cấp thiếu úy sau khi bị thương.

Trong đời sống dân sự ông làm giáo sư trường Mỹ nghệ Thực hành Bình Dương rồi trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn cùng trường Mỹ thuật Huế và Đại học Cộng đồng Duyên Hải (Nha Trang). Trong thời gian này ông cho ra mắt những tác phẩm như tượng Quan Thế Âm tại chùa Liễu Quán, Huế; tượng Phật Thích Ca cao 4,5 m tại chùa Huệ Nghiêm, Phú Lâm; tượng Lê Văn Đệ ở sân trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn; và tượng Phan Thanh Giản cao 3 m. Bức tượng sau cùng này sau năm 1975 đã bị phá hủy. Tượng Lê Văn Đệ cũng không còn nữa.

Năm 1975 ông rời Việt Nam tỵ nạn sang Úc và định cư tại Melbourne. Ông tiếp tục sáng tác và được mời giảng dạy khoa kiến trúc tại trường Đại học RMIT ở Melbourne. Năm 1976, ông đoạt giải thưởng Asian Arts Exhibition & Competition và được mời tham dự Ngày hội Họa Sĩ do Morning Arts tổ chức năm 1979. Bên cạnh đó, một trong những tác phẩm chính của ông là bức tranh sơn dầu "Những Nhạc Công" được vẽ vào năm 1977 và được định giá 11.500 USD mười năm sau đó.

Họa sĩ Lê Thành Nhơn sống giữa Paris vẽ về Việt Nam. Một số tác phẩm hội họa và điêu khắc của ông nay được trưng bày ở Đại học Monash tại Melbourne, Viện Bảo tàng Quốc gia Úc tại Canberra và Viện Bảo tàng Di dân tiểu bang Victoria. Nổi tiếng nhất trong những điêu khắc của ông là tượng chân dung nhà chí sĩ Phan Bội Châu bằng đồng cao 3,5 m ở Huế.

Chú thích

Liên kết ngoài
Lê Thành Nhơn và tác phẩm
Lê Thành Nhơn
Tượng đồng Phan Bội Châu
Günther von Kluge

Đế quốc Đức (đến 1918) Cộng hòa Weimar (đến 1933) Đức Quốc xã |
|serviceyears= 1916 &ndash; 1944
|rank= Thống chế
|commands= Tập đoàn quân số 4
|unit= Reichswehr 1916 - 1930 Wehrmacht 1930 - 1944
|battles=Chiến tranh thế giới thứ nhấtTrận VerdunChiến tranh thế giới thứ hai Cuộc xâm lược Ba LanTrận chiến nước PhápChiến dịch BarbarossaTrận Falaise
|awards=Huân chương chữ thập nhà Hohenzollern với thanh kiếm
Huân chương kỵ sĩ chữ thập của chữ thập sắt với lá sồi và thanh kiếm
|laterwork=
|portrayedby=
}}
Günther "Hans" von Kluge (30 tháng 10 năm 1882 – 19 tháng 8 năm 1944) là một Thống chế Quân đội Đức Quốc xã.

Ông sinh tại Posen trong một gia đình quân đội người Phổ. Trong Thế chiến thứ nhất, von Kluge làm lính tham mưu và năm 1916 tham chiến tại trận Verdun.

Năm 1936 von Kluge lên chức thiếu tướng và năm 1937 ông chỉ huy Tập đoàn quân số 6, đạo quân này năm 1939 đổi thành Tập đoàn quân số 4 trong trận tấn công Ba Lan. Tuy von Kluge không tán thành đề nghị tấn công Tây Âu nhưng vẫn chỉ huy Tập đoàn quân số 4 tràn sang khu Ardennes và tham gia xâm lăng Pháp. Tháng 7 năm 1940 von Kluge thăng chức thống chế và đem Tập đoàn quân số 4 sang đánh Liên Xô, trong chiến dịch Barbarossa. Tại chiến trường này, ông bắt đầu có xích mích với tướng thuộc hạ là Heinz Guderian vì khác biệt về chiến thuật và vì ông này thường không nghe theo lời chỉ huy của von Kluge.

Von Kluge thay thế Fedor von Bock thống lãnh Cụm Tập đoàn quân Trung tâm từ cuối năm 1941. Von Kluge thường thanh tra đạo quân của mình bằng máy bay và khi chán thì lại hay dùng máy bay để săn chồn, một thú tiêu khiển khá lập dị.

Ngày 27 tháng 10 năm 1943, von Kluge bị thương nặng trong tai nạn lật xe trên tuyến đường Minsk–Smolensk. Ông phải nghỉ việc nằm nhà cho đến 1944 mới hồi phục và sau đó thay thế Gerd von Rundstedt làm Tổng chỉ huy miền Tây.

Von Kluge ít nhiều có dính líu đến phong trào chống đối Hitler trong quân đội Đức. Tham mưu trưởng của ông tại Cụm tập đoàn quân Trung tâm là Henning von Tresckow, một thành viên của nhóm sĩ quan ngấm ngầm chống Adolf Hitler. Von Kluge biết Tresckow có ý định ám sát Hitler khi Hitler đến viếng thăm nhưng không truy tố thuộc hạ của mình. Tuy von Kluge không hề hợp tác trong âm mưu 20 tháng 7, ông bị Hitler triệu từ Pháp về Berlin sau khi âm mưu này thất bại. Nghĩ rằng Hitler sẽ kết tội ông là thành viên của nhóm âm mưu ám sát, von Kluge uống thuốc độc cyanide tự tử trên chuyến bay về Berlin. Ông viết tâm thư yêu cầu Hitler xin hòa với Đồng Minh để tránh kéo dài thêm cuộc chiến vô vọng của Đức Quốc xã. Theo lời kể lại thì sau khi Hitler đọc thư này, ông đưa cho Alfred Jodl xem và nói rằng nếu von Kluge không tự tử thì cũng bị bắt tù vì những lời khuyên phản trắc.

Chú thích
Chi Bời lời

| synonyms =
Iozoste Nees
Sebifera Lour.
Tetranthera Jacq.
}}
Chi Bời lời (danh pháp khoa học: Litsea, đồng nghĩa: Tetranthera) là một chi chứa khoảng 200-400 loài cây bụi hay cây thân gỗ với lá thường xanh hay sớm rụng thuộc về họ Nguyệt quế (Lauraceae). Chi này phân bố trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, Australia, New Zealand, Bắc Mỹ tới cận nhiệt đới Nam Mỹ; trong đó trên 70 loài có ở Trung Quốc, chủ yếu tại khu vực nóng ấm miền nam hay tây nam.

Các loài
Dưới đây liệt kê một số loài bời lời.
Litsea annamensis: Re gừng.
Litsea baviensis: Bời lời Ba Vì.
Litsea calicaris: Loài duy nhất có tại New Zealand với tên gọi bản địa là mangeao, là một cây thân gỗ cao tới 15 m với lớp vỏ thân cây màu xám sẫm và nhẵn. Các lá mọc đối, dài 50–150&nbsp;mm, hình trứng hay trứng thuôn dài, màu xanh lục ánh lam ở mặt dưới. Các hoa nhỏ, mọc thành tán gồm 4-5 hoa, quả hạch hình trứng thuôn dài, dài 2&nbsp;mm, màu ánh đỏ.
Litsea cubeba: Màng tang (sơn kê tiêu), đây là cây bụi hay cây gỗ nhỏ thường xanh với các lá có mùi như lá chanh và quả nhỏ tương tự như quả hồ tiêu. Gỗ được dùng để đóng đồ gỗ gia dụng, xây dựng và gỗ xẻ. Hoa, lá, quả được sử dụng trong y học hay để chiết tinh dầu dùng trong công nghiệp sản xuất nước hoa.
Litsea glutinosa: Bời lời nhớt.
Litsea ichangensis: Bời lời Nghi Xương (tiếng Trung gọi là Nghi Xương mộc khương tử), tạo thành một phần trong khẩu phần thức ăn của voọc mũi hếch vàng (Rhinopithecus roxellana).
Litsea lancilimba: Bời lời
Litsea longipes: Chự (dự).
Litsea polyantha (đồng nghĩa:Litsea monopetala): Bời lời giấy.
Litsea vang: Bời lời vàng.

Hình ảnh

Tập tin:Litsea acuminata2.jpg
Tập tin:Litsea bindoniana leaves.jpg
Tập tin:Mangeao2267leaves.jpg
Tập tin:Litseacubebaflowers.jpg

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bời lời Miên
Useful New Plants (L. cubeba)
Các loài bời lời trong Quần thực vật Trung Hoa
Bời lời giấy tại www.hktree.com
Chè (ẩm thực)

Chè trong ẩm thực truyền thống Việt Nam là tên gọi chung của nhiều loại món ngọt khác nhau, bao gồm đồ uống ngọt, món sánh giống pudding và một số món tráng miệng. Đây là một món nước, trong đó nguyên liệu quan trọng nhất là đường. Nguyên liệu nấu chè rất phong phú đa dạng, bao gồm đậu xanh, đậu mắt đen, đậu thận, bột năng, thạch, các loại trái cây, thậm chí ở Huế còn có chè bột lọc heo quay.

Chè có thể được dùng nóng hoặc lạnh, ăn bằng bát với thìa hoặc uống trong ly, tùy loại.

Các loại chè

Có rất nhiều loại chè khác nhau tùy theo nguyên liệu và cách chế biến, dưới đây là một số loại chè thông dụng tại Việt Nam:
Chè bà ba
Chè bà cốt
Chè ba màu
Chè bí đỏ
Chè bánh lọt
Chè bắp
Chè bưởi
Chè chuối
Chè củ mài
Chè củ súng
Chè củ từ
Chè đậu đãi
Chè đậu đen
Chè đậu đỏ
Chè đậu ngự
Chè đậu phộng
Chè đậu trắng
Chè đậu ván
Chè đậu xanh
Chè đậu xanh phổ tai
Chè hạt kê
Chè hạt lựu
Chè hạt sen
Chè hoa cau
Chè khoai lang
Chè khoai môn
Chè khoai tây
Chè khúc bạch
Chè long nhãn
Chè vải
Chè sương sa hạt lựu
Chè củ năng
Chè môn sáp vàng
Chè nhãn nhục
Chè sắn dây
Chè sầu
Chè sen dừa
Chè bột lọc heo quay
Chè trôi nước
Chè tổ yến
Chè trân châu
Chè vừng

Xem thêm
Xôi

Tham khảo

Liên kết ngoài
Văn hóa Campuchia

Nền Văn hóa Campuchia có lịch sử phong phú đa dạng trải qua nhiều thế kỷ và chịu ảnh hưởng nặng của Văn hóa Ấn Độ.

Trong lịch sử Campuchia, tôn giáo có vai trò lớn trong các hoạt động văn hóa. Trải qua gần 2000 năm, người dân Campuchia đã phát triển một tín ngưỡng Khmer độc đáo với các tín ngưỡng hỗn hợp gồm tín ngưỡng thuyết vật linh bản địa và các tôn giáo Ấn Độ như Phật giáo và Hindu giáo. Nền văn hóa và văn minh Ấn Độ bao gồm cả nghệ thuật và ngôn ngữ đã vươn đến lục địa Đông Nam Á khoảng vào thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên. Người ta cho rằng, những nhà buôn đi bằng đường biển đã mang phong tục và văn hóa Ấn Độ đến các cảng dọc theo Vịnh Thái Lan và vùng Thái Bình Dương khi họ buôn bán với Trung Quốc. Quốc gia đầu tiên hấp thụ nền văn hóa và văn minh này là Chân Lạp. Ngoài ra Văn hóa Khmer còn có sức hút mạnh mẽ tới các nước láng giềng như ảnh hưởng đến Văn hóa Thái Lan và Văn hóa Lào trong giai đoạn các nước này được Đế Chế Khmer cai quản, các cư dân di cư từ Trung Quốc là dân cư Tai (Thái Lan và Lào hiện nay) họ gần như học hỏi tiếp thu học hỏi và phát triển tất cả những tinh hoa văn hóa mà Khmer có được.

Đa số dân Campuchia (gần 90%) là người Khmer và một tỷ lệ lớn hơn thế nói tiếng Khmer. Các ngôn ngữ khác được sử dụng ở Campuchia có: tiếng Pháp, tiếng Hoa, tiếng Việt và tiếng Anh (đang ngày càng trở nên phổ biến).

Campuchia có 90% dân số theo Phật giáo Thượng toạ bộ, và phần đa số còn lại theo Hồi giáo, thuyết vô thần, hoặc thuyết vật linh.

Tham khảo
Tequila

Tequila (phát âm như tê-ki-la) là một loại đồ uống chưng cất được làm từ cây agave tequilana, chủ yếu ở khu vực xung quanh thành phố Tequila về phía tây bắc của Guadalajara, và trong cao nguyên Jaliscan (Los Altos de Jalisco) của trung tâm phía tây tiểu bang Jalisco của Mexico.

Đất núi lửa đỏ ở vùng Tequila rất thích hợp cho việc trồng cây agave, và hơn 300 triệu cây được thu hoạch ở đó mỗi năm. Cây này mọc khác nhau tùy theo từng vùng. Cây agave xanh được trồng ở vùng cao nguyên Los Altos lớn hơn, có mùi thơm và vị ngọt hơn. Agaves được thu hoạch ở vùng đất thấp có mùi thơm và hương vị thảo mộc hơn. Do tầm quan trọng về lịch sử và văn hóa, khu vực gần Tequila đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2006, Cảnh quan agave và các cơ sở công nghiệp cổ đại của Tequila.

Luật pháp Mexico quy định rằng rượu tequila chỉ có thể được sản xuất ở bang Jalisco và các thành phố tự trị hạn chế ở các bang Guanajuato, Michoacán, Nayarit và Tamaulipas. Tequila được công nhận là sản phẩm xuất xứ từ Mexico tại hơn 40 quốc gia. Nó đã được bảo hộ thông qua NAFTA ở Canada và Hoa Kỳ cho đến tháng 7 năm 2020, thông qua các thỏa thuận song phương với các quốc gia riêng lẻ như Nhật Bản và Israel, Nó phải chứa ít nhất 40 phần trăm cồn (80 proof theo chuẩn của Hoa Kỳ) để được bán ở Hoa Kỳ và Canada.

Lịch sử

Lịch sử ban đầu
Tequila được sản xuất lần đầu tiên vào thế kỷ 16 gần thành phố Tequila, mãi đến năm 1666 mới được chính thức thành lập. Một loại đồ uống lên men từ cây thùa được gọi là pulque đã được tiêu thụ ở miền trung Mexico thời tiền Colombia trước khi tiếp xúc với châu Âu. Khi những người chinh phục Tây Ban Nha uống hết rượu mạnh của họ, họ bắt đầu chưng cất cây agave để sản xuất một trong những loại rượu chưng cất bản địa đầu tiên của Bắc Mỹ.

Khoảng 80 năm sau, khoảng 1600, Don Pedro Sánchez de Tagle, Hầu tước của Altamira, bắt đầu sản xuất hàng loạt rượu tequila tại nhà máy đầu tiên trên lãnh thổ của Jalisco ngày nay. Đến năm 1608, thống đốc thuộc địa của Nueva Galicia đã bắt đầu đánh thuế các sản phẩm của mình. Vua Carlos IV của Tây Ban Nha đã cấp giấy phép đầu tiên cho gia đình Cuervo để sản xuất rượu tequila vì mục đích thương mại.

Don Cenobio Sauza, người sáng lập Sauza Tequila và là Chủ tịch thành phố của Làng Tequila từ năm 1884–1885, là người đầu tiên xuất khẩu rượu tequila sang Hoa Kỳ, và rút ngắn tên từ "Tequila Extract" thành "Tequila" cho thị trường Mỹ.  Cháu trai của Don Cenobio, Don Francisco Javier, đã thu hút được sự chú ý của quốc tế vì nhấn mạnh rằng "không thể có rượu tequila ở nơi không có hạt agave!" Những nỗ lực của ông đã dẫn đến việc thực hành rằng rượu tequila thực sự chỉ có thể được làm từ bang Jalisco.

Trong một động thái nắm quyền sở hữu thuật ngữ “tequila”, chính phủ Mexico đã tuyên bố thuật ngữ này là tài sản trí tuệ của mình vào năm 1974. Điều này đã mở ra một cánh cửa mới về cơ hội kinh doanh và lợi ích quốc tế cho đất nước Mexico nói chung.

Tham khảo

Liên kết ngoài

National Chamber for the Tequila Industry
Consejo Regulador del Tequila A.C.
United States and Mexico Reach Agreement on Tequila (PDF)
Excelencia Tequilera de Jalisco
Tequila Huizache
Peso México

| image_1 =
| image_title_1 = $1000
| image_2 =
| image_title_2 = Mexican Coins in circulation
| iso_code = MXN
| using_countries = México
| inflation_rate = 3,9%
| inflation_source_date = Banco de Mexico, 2007
| subunit_ratio_1 = 1/100
| subunit_name_1 = centavo
| nickname = varo, bolas, lana, lucas, papiros, morlacos, feria, marmaja, moni.
| symbol = $ or Mex$
| symbol_subunit_1 = ¢
| frequently_used_coins = 50¢, $1, $2, $5, $10
| rarely_used_coins = 5¢, 10¢, 20¢, $20, $50, $100
| used_banknotes = $20, $50, $100, $200, $500, $1000
| issuing_authority = Bank of Mexico
| issuing_authority_website = www.banxico.org.mx
| printer = Ngân hàng Mexico
| printer_website = www.banxico.org.mx
| mint = Casa de Moneda de México
| mint_website = www.cmm.gob.mx
}}

Peso là đơn vị tiền tệ chính thức của México. Nó được gắn ký hiệu là "$", cơ bản giống như dollar Mỹ vì peso lấy tên nó từ tiền tệ Mexico-Tây Ban Nha. Mã ISO 4217 của peso là MXN; trước đợt định giá lại năm 1993 (xem dưới đây), mã đồng peso là "MXP". Peso Mexico được chia thành 100 centavos, ký hiệu bằng "¢". Tên gọi peso có nghĩa là trọng lượng trong tiếng Tây Ban Nha.

Đến đầu thế kỷ 20 đồng peso còn đúc bằng bạc với thanh sắc cao nên được nhận lưu hành gần như chính thức khắp hai bên bờ Thái Bình Dương ở Mỹ Châu lẫn Á Châu và các đảo Thái Bình Dương. Ở Việt Nam đồng peso này được gọi là đồng con cò, đồng con ó, hay văn vẻ nhất la đồng kê ngân (nghĩa là bạc con gà) vì khắc hình con chim ó của Mexico.

Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng MXN

Chú thích

Tham khảo
Phạm Thăng. Tiền tệ Việt Nam theo dòng lịch sử. Toronto: ?, 1995.
Tuyến phòng thủ Siegfried

Tuyến phòng thủ Siegfried (tiếng Đức: Siegfriedstellung) đầu tiên là một hệ thống phòng thủ nối kết nhiều lô cốt và hào chống tăng do quân đội Đức xây dựng khu miền Bắc đất Pháp, là một phần của tuyến phòng thủ Hindenburg trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Tên của tuyến phòng thủ này được đặt theo vị anh hùng giết rồng nổi tiếng Siegfried trong thần thoại Bắc Âu.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, từ tiếng Anh Siegfried line thường dùng để chỉ một tuyến phòng thủ tương tự do quân Đức xây vào thập niên 1930 đối lại với tuyến phòng thủ Maginot của Pháp. Tuyến phòng thủ này chạy dài 630&nbsp;km gồm 18000 lô cốt, đường hầm, và hào chống tăng, từ Kleve gần biên giới Hà Lan dọc biên giới của Đế quốc Đức xuống tận làng Weil am Rhein gần biên giới Thụy Sĩ.

Tham khảo
Lô cốt

, California, Mỹ. Pháo đài Ross là một di tích lịch sử quốc gia của Mỹ về thời kỳ Đế quốc Nga chiếm thuộc địa ở châu Mỹ.]]
]]
Lô cốt (phiên âm từ tiếng Pháp: blockhaus, gốc là một từ tiếng Đức) là công trình quân sự chủ yếu để phòng ngự. Lô cốt được xây dựng kiên cố bằng gạch, đá, bê tông... và có lỗ châu mai để bắn ra nhiều phía, có nắp và có nơi nghỉ ngơi cho quân sĩ.

Lô cốt có thể được xây dựng nổi, nửa nổi nửa chìm hoặc lợi dụng sườn núi làm chìm hẳn.

Trong văn thơ, lô cốt được dùng để biểu hiện cho những gì khô khan và nặng nề.

Hiện nay, tại Việt Nam, lô cốt còn được hiểu theo nghĩa bóng dùng để ám chỉ những công trường trên Thành phố Hồ Chí Minh, gây ra do các kế hoạch xây dựng và nâng cấp hệ thống thoát nước cho thành phố.

Xem thêm
Boong ke

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hà Nội: Ớn lạnh sống bên... lô cốt - di tích lô cốt thời Pháp thuộc

fr:Blockhaus
Cầu thủ bóng đá Hà Lan của năm

Danh hiệu Cầu thủ bóng đá Hà Lan của năm (Voetballer van het Jaar) đã được trao ở Hà Lan từ năm 1984. Giải thưởng này được quyết định thông qua một cuộc bỏ phiếu của các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp Hà Lan chơi ở các liên đoàn (Eredivisie) (Giải hạng nhất) và (Eerste Divisie) (Giải hạng nhì).

Cho đến năm 1997, đây đã là một giải thường niên và được trao vào cuối mỗi mùa bóng. Năm 2006, giải này đã được sáp nhập với giải Giày vàng (Gouden Schoen), một giải được trao từ năm 1982 bởi De Telegraaf và tạp chí bóng đá Hà Lan Voetbal International.

Danh hiệu Tài năng bóng đã Hà Lan của năm (Nederlands Voetbal Talent van het Jaar) đã được trao ở Hà Lan từ năm 1984 cho các cầu thủ bóng đã dưới 21 tuổi. Giải này đã được đổi tên thành Johan Cruijff Prijs năm 2003.

Các cầu thủ bóng đã Hà Lan của năm

Các cầu thủ đoạt giải chiếc giày vàng Hà Lan

Tài năng bóng đá Hà Lan của năm

Thủ môn bóng đá Hà Lan của năm

Xem thêm
Giải vận động viên thể thao Hà Lan của năm

Tham khảo

RSSSF
ReadyBoost

ReadyBoost là một phương thức cache đĩa lần đầu tiên được ứng dụng trên hệ điều hành Windows Vista, nhằm giúp hệ thống máy tính đang chạy Windows Vista xử lý được nhanh và tốt hơn. Cache đĩa (disk caching) là chế độ dành riêng một khoản dung lượng ấn định sẵn trên đĩa cho mục đích sử dụng nào đó, chứ không áp dụng cho page file và thư viện hệ thống(.dll).

Phương thức này tận dụng bộ nhớ flash (bộ nhớ flash) trên một ổ đĩa USB 2.0, SD card, CompactFlash, hay dạng flash memory khác nhằm tăng tốc khả năng đọc đĩa ngẫu nhiên nhanh hơn 80-100 lần ổ đĩa cứng truyền thống.

Các thiết bị tương thích và yêu cầu chung để sử dụng được ReadyBoot:

- Thiết bị lưu trữ rời phải có dung lượng trên 256 MB (trên 250 MB sau khi định dạng) và còn trống trên 235MB.

- Với những thiết bị có dung lượng lớn hơn 4GB thì chỉ sử dụng tối đa 4GB cho ReadyBoot.

- Thiết bị nên có thời gian truy xuất 1ms hoặc thấp hơn.

- Hỗ trợ định dạng NTFS, FAT, FAT32.

- ReadyBoot chỉ hỗ trợ trên một thiết bị duy nhất.

- Khuyến cáo dung lượng bộ nhớ sử dụng cho Windows ReadyBoot bằng 1/3 số lượng bộ nhớ chính (RAM) trên máy của bạn.

Tham khảo

Mark Russinovich (March 2007). Inside the Windows Vista Kernel: Part 2. TechNet Magazine. Microsoft. Truy cập 2007-03-01.
Matt Ayers (ngày 2 tháng 6 năm 2006). ReadyBoost Q&A. Tom Archer's blog. MSDN Blogs. Truy cập 2007-01-31.
Tom Archer (ngày 14 tháng 4 năm 2006). ReadyBoost - Using Your USB Key to Speed Up Windows Vista. Tom Archer's Blog. Microsoft. Truy cập 2006-05-21.

Liên kết ngoài
Windows Vista: Features Explained: Windows ReadyBoost
Windows Vista Help Page on ReadyBoost
Windows Vista: Features Explained: Performance Features (of which ReadyBoost is one)
Channel9 interview with Michael Fortin on ReadyBoost and other performance technologies in Windows Vista
Section STORAGE-009 in Windows Logo Program Requirements Suite, Version 3.09
Baphuon

Baphuon là một ngôi đền ở Angkor, Campuchia. Đền này tọa lạc tại Angkor Thom, tây bắc của Bayon. Đền Baphuon được xây dựng dưới triều vua Udayadiyavarman II (trị vì: 1049 – 1065), nổi tiếng với tượng Phật nhập Niết bàn được chạm khắc trên bức tường đá dài 40 m. Ngôi đền được xây dựng dùng để thờ thần Shiva. Đây được xem là ngôi đền hùng vĩ nhất, vĩ đại nhất chỉ sau Angkor.

Lịch sử

Cách đây 50 năm khi lần đầu tiên phát hiện ra Baphuon, vẻ đổ nát của Baphuon đã khiến cho các nhà khoa học dẫn đến một quyết định nhằm trùng tu di tích này. Người ta quyết định để "cứu" công trình lịch sử bị tàn phá này là "phá hủy" nó. Theo kế hoạch, họ dỡ tách ngôi đền theo từng mảng, đánh số các viên đá để rồi sau đó sẽ ghép lại thành một cấu trúc vững chắc hơn. Nhưng chính việc cứu Bayphuon của các nhà khảo cổ Pháp đã vô tình hủy hoại di tích mà cho đến ngày nay là bài toán hóc búa của các đối với các nhà khoa học.

Đang tháo dở tất cả các viên đá, viên gạch để trùng tu di tích thì quân đội Khmer Đỏ đã khiến cho công việc đang thực hiện bị bỏ dang dở. Khmer Đỏ sau đó đã tàn phá hầu hết các đền đài, di tích và Baphuon trở thành đống đá vụn vô nghĩa.

Chính những con số mà các nhà khoa học đánh dấu trên các viên gạch lúc ấy đã trở thành một bí ẩn cho các nhà khoa học hiện nay trong việc trùng tu, Baphuon trở thành một trong những "trò chơi xếp hình lớn nhất thế giới".

Tình trạng

Tuy nhiên đến nay, sau nỗ lực kéo dài nhiều năm của các nhà khảo cổ, một phần của khu đền sẽ được mở cửa trở lại phục vụ công chúng. Lần đầu tiên khách du lịch có thể vào tham quan một phần đền Baphuon và tận mắt chứng kiến công việc phục hồi, trùng tu ngôi đền cổ đang diễn ra.

Tử Cấm Thành Angkor Thom

Nhiều người tự hỏi, trong kinh thành Angkor Thom không thấy Tử Cấm Thành - nơi sinh hoạt, ăn ở của nhà vua. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của các nhà khoa học, quan điểm của vua quan vương triều Angkor là: chỉ có thần thánh mới được ở trong đền bằng đá. Còn ngay chính bản thân vua, Tử Cấm Thành cũng chỉ làm bằng gỗ, lều tranh. Sau bao nhiêu năm tháng, phần Tử Cấm Thành bị thiêu riệu hoàn toàn do chiến tranh, do thiên tai và chính do vật liệu xây dựng không đủ sức tồn tại sau bao nhiêu năm tháng - vết tích của nó chỉ là bức tường đổ nát mà thôi.

Tham khảo

Michael Freeman và Claude Jacques, Ancient Angkor, River Books, 1999, pp.&nbsp;78 ff. ISBN 0-8348-0426-3
Maurice Glaize, The Monuments of the Angkor Group, Translated into English from the French, revised 1993 and published online at theangkorguide.com. (The link takes you directly to the section of this work having to do with Angkor Thom and the Bayon.)
Liên kết ngoài
http://goasia.about.com/library/weekly/blangkorthom-baphuon.htm
http://www.leidenuniv.nl/pun/ubhtm/mjk/baphuon.htm - hình ảnh về Baphuon
http://www.clas.ufl.edu/users/vasu/cambodia/
http://www.tourismcambodia.com/Attractions/angkor/baphuon.asp
Baksei Chamkrong

Baksei Chamkrong là một ngôi đền Ấn Độ giáo nhỏ thờ thần Shiva và được dùng để lưu giữ một bức hình bằng vàng của thần. Đền này nằm ở bên trái Angkor Thom tại cổng nam. Đền này được vua Harsavarman xây để tưởng nhớ người cha là Yasovarman. Ngôi đền này được hoàn thành bởi Rajendravarman II (944-968).

Tham khảo
BBCode

BBCode là viết tắt của Bulletin Board Code, đây là một ngôn ngữ nhỏ được thêm vào để định dạng bài viết cho các bản tin. BBCode cũng có thể được gọi là mã diễn đàn. Tác dụng của BBCode là đưa ra các ký tự, hay câu nhờ các liên kết từ các khối hình vuông nhỏ, và chúng sẽ hình thành một hệ thống bản tin trước khi được chuyển đổi thành ngôn ngữ mà trình duyệt web có thể dịch được mà đó thường là HTML hoặc XHTML.

Ý nghĩa
BBCode được đưa ra để cung cấp thêm sự an toàn, tiện lợi, và nhiều phương thức hơn để người dùng có thể dễ dàng định dạng bài viết của họ trên các diễn đàn Internet. Tiện ích của lập trình viên là một cấu trúc xác định khác, BBCode rất đơn giản để bổ sung các trích dẫn cần thiết. Trước đây, rất nhiều bản tin cho phép định dạng với các tag HTML, vùng có ảnh hưởng là một phần hiển thị cũng có thể phá vỡ hiệu ứng của cả trang webs, hoặc HTML có thể sử dụng để chạy Javascript để chỉ đạo cho việc tấn công XSS. Một số bổ sung của BBCode bị chặn khi chuyển đổi mã từ BBCode sang HTML, điều này có vẻ ngược lại với tính bảo mật là mục đích mà BBCode muốn mang lại. Sự lựa chọn sẽ là tự điền mã HTML (có nhiều lựa chọn là tự do viết mã).

Mặc dù cơ sở các tag của BBCode là giống nhau trên hầu hết các diễn đàn phần mềm trên Internet nhưng đó lại không phải là luồng tài liệu chuẩn cho BBCode và điều đó gây một số thay đổi (biến thể) khác nhau. Một số thay đổi (biến thể) có các tag nổi bật là highlight của HTML, ASP, PHP, SQL và một số ngôn ngữ và ngôn ngữ lập trình khác.

Các tag BBCode
Sau đây là các Tag BBCode phổ cập nhất và có giá trị trên hầu hết các bản tin ngày nay. Các tag BBCode này có thể được thay đổi nhưng hiệu ứng của nó không thể bị thay đổi trên tất cả các website đang sử dung BBCode

|}

Tham khảo

Liên kết ngoài
BBCode guide at phpBB.com
BBCode quick reference
BBCode extension for Mozilla Firefox
HTML::BBCode perl module
HTML::BBReverse perl module
Python BBCode implementation
Các hiện thực PHP
PECL (PHP extension) BBCode implementation - with configurable C library
PEAR BBCode implementation
Recruiting Parser - over 25 tags, bundled smilies and extras
Banteay Kdei

Banteay Kdei là một ngôi đền ở Angkor, Campuchia. Ngôi đền này tọa lạc tại đông nam Ta Prohm và đông của Angkor Thom. Được xây cuối thế kỷ 12 đến đầu thế kỷ 13. Đây là một ngôi đền Phật giáo theo phong cách Bayon, cấu trúc tương tự như Ta Prohm và Preah Khan, nhưng nhỏ hơn và ít trang trí hơn. Tình trạng bảo tồn hiện nay kém.

Vua Jayavarman VII đã xây dựng đền này đầu tiên trong ba cụm tu viện được xây dựng cho các thầy giáo tại Angkor (trước đền Ta Prohm và Neak Pean).

Hình ảnh

File:Banteay_Kdei,_Angkor,_Camboya,_2013-08-16,_DD_10.JPG
File:Banteay Kdei Entrance Gate.jpg|Một trong những cổng vào
File:Banteay_Kdei_6.jpg
File:Banteay Kdei 1 Cambodia.jpg|
File:Banteay_Kdei,_Angkor,_Camboya,_2013-08-16,_DD_13.JPG
File:Banteay Kdei, Angkor, Camboya, 2013-08-16, DD 08.JPG
File:Banteay Kdei, Angkor, Camboya, 2013-08-16, DD 07.JPG
File:Banteay Kdei-1.JPG|General view
File:Banteay Kdei, Angkor, Camboya, 2013-08-16, DD 15.JPG|Tượng thần Dvarapala
File:Banteay Kdei-2.JPG|Beautiful Apsara dancing

Tham khảo
Tập tin:Let Go album avril.JPG

Fair use for Avril Lavigne
The image Image:Let Go album avril.jpg is being linked here; though the picture is originally copyright, I CyberGhostface believe this image is covered by the U.S. fair use laws because:
It is a copy of an album cover released and intended by Arista Records for promotional distribution;
No free or public domain images have been located for this purpose. While public domain images may exist for the subject of the article, none has been located that is recent, nor do they adequately illustrate the points in the subject's career that are discussed in the accompanying text;
The image does not limit the copyright owners' rights to distribute the album; and
The image is being used for informational purposes only, and its use is not believed to detract from the subject or her work in any way.

Giấy phép
Lợn ỉ

|Tình trạng bảo tồn=VU}}

]]
Lợn ỉ là một giống lợn địa phương ở miền Bắc Việt Nam, nay ít được nuôi vì hiệu quả kinh tế không cao, và hiện có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Cho đến những năm 1970, giống lợn ỉ có lẽ là giống lợn có số lượng nhiều nhất ở miền Bắc Việt Nam, với số lượng lên đến hàng triệu con. Từ đó, Lợn Móng Cái có năng suất cao hơn bắt đầu thay thế chúng. Viện Chăn nuôi Việt Nam đã bắt đầu một chương trình bảo tồn, với trợ cấp cho nông dân nuôi đàn thuần chủng, nhưng điều này không mang lại nhiều lợi ích - số lượng có tăng lên, nhưng với cái giá phải trả là gia tăng giao phối cận huyết. Năm 1991 , tổng số quần thể của lợn ỉ được ước tính là 675 000 con, và đến năm 2010 con số ước tính là 120 con. Năm 2003, Viện Chăn nuôi đã liệt kê tình trạng bảo tồn của nó là "nguy cấp"; vào năm 2007 FAO đã liệt kê nó là "nguy cấp".

Hình dạng và tập tính
Lông và da của lợn này có màu đen tuyền, đầu tương đối nhỏ, chân khá ngắn, tai đứng, mặt nhăn, lưng võng, bụng phệ, đuôi thẳng. Lợn ỉ đực nhảy cái rất sớm ngay từ lúc 3-4 tuần tuổi, đến 40 ngày tuổi tinh trùng và trứng đã có khả năng thụ thai tuy xét theo cơ thể học thì sáu tuổi lợn mới trưởng thành. Lợn ỉ cái có 10 vú, 4-5 tháng tuổi đã động dục, khả năng sinh sản 8 - 10 con/nái/lứa. Lợn ỉ nuôi 8 tháng có thể đạt 50 - 60 kg/con.

Ưu điểm: dễ nuôi vì chịu ẩm, nóng tốt, chịu kham khổ,, thịt thơm ngon.

Nhược điểm: nhỏ con, chậm lớn, ít nạc nhiều mỡ (tỉ lệ nạc thường chỉ đạt 36% trong khi mỡ lại chiếm 54%).

Phân loại
Có hai loại hình là ỉ mỡ và ỉ pha. Nòi ỉ mỡ bao gồm những con lợn ỉ mà dân gian gọi là ỉ mỡ, ỉ nhăn, ỉ bọ hung. Nòi ỉ pha bao gồm những con mà dân gian gọi là ỉ pha, ỉ bột pha, ỉ sống bương.

Nuôi làm thú cưng trong nhà ở Tây phương
Lợn nói chung có trí khôn đáng kể, lại dễ dạy vì muốn được thưởng thức ăn nên nuôi lợn có thể tập cho chúng làm trò. Lợn ỉ được xếp vào loại heo đẹt. Cùng với vài giống lợn khác, chúng được lai để tạo ra giống Lợn Göttingen.

Xem thêm

Lợn Móng Cái
Các giống lợn nuôi tại Việt Nam

Hình ảnh

File:Sus_scrofa_domestica.jpg
Sus scrofa f domesticus - Réserve africaine de Sigean 01.jpg
Hình:Lợn ỉ 3.jpg|Dắt lợn đi chơi
Hình:Lợn ỉ 2.jpg|Lợn ỉ bị trói trong bao đưa ra chợ bán
Hình:Lon i Sa Pa.jpg|Lợn mẹ và đàn lợn con

Chú thích

Liên kết ngoài
Lợn ỉ ở Việt Nam sắp tuyệt chủng
Lợn Việt Nam dưới mắt nhà khoa học
Lợn ỉ Việt Nam vào 'sách đỏ'
VN: Bảo tồn gen 21 vật nuôi quý hiếm
Lợn cảnh mini nặng hơn trăm kilogram

es:Cerdo vietnamita
Ếch bốn mắt

| trend = down
| regnum = Động vật
| phylum = Động vật có dây sống
| classis = Động vật lưỡng cư
| ordo = Anura
| subordo = Neobatrachia
| familia = Leptodactylidae
| subfamilia = Leptodactylinae
| genus = Physalaemus
| species = P. nattereri
| binomial = Physalaemus nattereri
| binomial_authority = Steindachner, 1863
| synonyms = Eupemphix nattereri Steindachner, 1863
}}
Ếch bốn mắt (tên khoa học: Physalaemus natterer) chủ yếu sống ở Chile, Brasil, Bolivia và Paraguay có hai "mắt giả" ở phía sau. Khi bị đe dọa, nó sẽ bất ngờ phô hai tuyến hình mắt tiết ra mùi hôi khó chịu ở 2 bên hông khiến kẻ thù hoảng sợ. Hai tuyến này thường được đùi phủ lên khi không hoạt động.Loài ếch này dài 3-4 cm và sống ở phía đông của Bắc Mỹ.
Chú thích

Tham khảo
Phước Thành (tỉnh)

Phước Thành là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa.

Địa lý
Tỉnh Phước Thành có vị trí địa lý:
Phía đông là Long Khánh
Phía tây tỉnh Bình Dương và tỉnh Bình Long
Phía nam giáp tỉnh Biên Hòa
Phía bắc giáp tỉnh Phước Long.

Tỉnh Phước Thành có diện tích 1.300&nbsp;km².

Địa lý tự nhiên
Đất Phước Thành phần nhiều là đồng bằng, rừng và vườn trái cây, không có núi cao. Sông chính của tỉnh là sông Bé (một chi lưu của sông Đồng Nai), từ Bình Long và Phước Long chảy qua theo hướng Bắc-Nam, đến An Linh chảy theo hướng Đông Bắc-Tây Nam và có một phụ lưu là sông Giai. Kế đến là sông Đồng Nai, chảy sát ranh giới với Long Khánh và Biên Hòa ở phía Nam. Ngoài ra, tỉnh còn có các sông, suối đáng kể khác như Da Sa Mạch, rạch Rát, suối Lạch Bé, suối Ma Da, suối Ram, suối Trong, suối Tiên,....

Khí hậu của tỉnh nóng ẩm và cũng chia làm hai mùa: Mùa khô từ tháng Mười đến tháng Tư, mùa mưa từ tháng Năm đến tháng Mười. Hai liên tỉnh lộ số 1 và 16 nối Phước Thành với các tỉnh lân cận.

Hành chính
Tỉnh Phước Thành có 3 quận: Phú Giáo, Tân Uyên, Hiếu Liêm.

Lịch sử
Ngày 23 tháng 1 năm 1959 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 25-NV về việc thành lập tỉnh Phước Thành trên cơ sở quận Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa; một phần của tỉnh Bình Dương; một phần phía Nam Bunard của tỉnh Phước Long và vùng Tà Lài của tỉnh Long Khánh.

Tỉnh lỵ Phước Thành đặt tại Phước Vĩnh. Phước Thành có hai phi trường ở tỉnh lỵ Phước Vĩnh và gần sông Da Sa Mạch. Tỉnh Phước Thành có 3 quận:
Quận Phú Giáo: quận lỵ đặt tại Bố Lá, trước đó là Nước Vàng.
Quận Tân Uyên: quận lỵ đặt tại Uyên Hưng.
Quận Hiếu Liêm: quận lỵ đặt tại Lạc An, trước đó là vàm Sông Bé, xã Chánh Hưng.

Ngày 6 tháng 7 năm 1965, Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa Sắc lệnh số 131-NV về việc giải thể tỉnh Phước Thành.

Hiện nay, địa danh "Phước Thành" chỉ còn được dùng trong xã Phước Thành, một xã trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Kinh tế - xã hội
Ngoài số người Kinh sinh sống phần đông ở đây, còn có người Thượng sắc tộc Stiêng, Mạa Churu và người gốc Khmer, Chàm. Các tôn giáo chính là đạo Phật, Thiên Chúa, Tin Lành, thờ phụng Thần linh, Tổ tiên.

Lúa gạo là hoa màu chính, rồi đến các hoa màu phụ như sắn, các loại khoai và đậu. Loại cây công nghiệp trồng khá nhiều là cao su, cà phê.

Vườn cây ăn trái trồng nhiều loại như mãng cầu xiêm, mãng cầu (na), cam, quýt, sầu riêng, ổi....Dân ta còn trồng mía ở những nơi gần sông ngòi.

Rừng cho một số cây như tre, nứa, gỗ dầu, củi, mây....

Văn hóa
Phước Thành không có nhiều di tích và danh lam thắng cảnh. Ngoài các sông ngòi và các vườn trái cây, người ta có thể đến thăm suối Tiên và thác Trị An ở phía Nam tỉnh, sát ranh giới với tỉnh Biên Hòa.

Chú thích

Tham khảo
An Xuyên (tỉnh)

An Xuyên là một tỉnh cũ của Việt Nam Cộng hòa (nay là một phần của tỉnh Cà Mau).

Địa lý
Tỉnh An Xuyên nằm ở cực Nam, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Chương Thiện
Phía đông nam giáp Biển Đông
Phía tây và phía nam giáp Vịnh Thái Lan
Phía bắc giáp tỉnh Kiên Giang.

Hành chính
Tỉnh An Xuyên có thị xã Quản Long và 5 quận: Cái Nước, Đầm Dơi, Năm Căn, Sông Ông Đốc, Thới Bình.

Lịch sử
Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143-NV về việc:
Thành lập tỉnh An Xuyên trên cơ sở đổi tỉnh Cà Mau.
Đổi tên tỉnh lỵ Cà Mau thành Quản Long. An Xuyên chính là tên của làng sở tại trước kia thuộc tổng Quản Long, vốn là nơi đặt quận lỵ quận Cà Mau trước năm 1956.
Đổi tên xã An Xuyên thành xã Tân Xuyên thuộc quận Quản Long và là nơi đặt tỉnh lỵ Quản Long của tỉnh An Xuyên.

Ngày 5 tháng 8 năm 1957, tỉnh An Xuyên có 6 quận với 23 xã.

Tuy nhiên, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không công nhận tên gọi này mà vẫn gọi theo tên cũ là tỉnh Cà Mau.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 19/NQ về việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau và 2 huyện Vĩnh Thuận, An Biên của Rạch Giá (trừ 2 xã Đông Yên và Tây Yên) thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 3/NQ/1976 về việc thành lập tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau trên cơ sở tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.

Ngày 10 tháng 3 năm 1976, Ban đại diện Trung ương Đảng và Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc đổi tên tỉnh Bạc Liêu – Cà Mau thành tỉnh Minh Hải.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Minh Hải thành tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau.

Địa bàn tỉnh An Xuyên cũ hiện nay tương ứng với hầu như toàn bộ diện tích tỉnh Cà Mau ngày nay; ngoại trừ địa bàn xã Khánh Thuận thuộc huyện U Minh và hai xã Biển Bạch, Tân Bằng thuộc huyện Thới Bình vốn trước năm 1975 lại cùng thuộc địa bàn xã Tân Bằng, quận Hiếu Lễ, tỉnh Kiên Giang của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Xem thêm
Tỉnh (Việt Nam Cộng hòa)

Chú thích

Tham khảo
Danh sách người xứ Wales nổi tiếng

Danh sách người xứ Wales nổi tiếng trong nước lẫn quốc tế trên nhiều lĩnh vực được sắp xếp tên theo thứ tự ABC.

Những nhà thám hiểm
John Evans (1770–1799)
George Everest (1790–1866)
Henry Morton Stanley (1841–1904, sinh tại Denbigh)

Những nhà làm phim
Marc Evans (sinh năm 1963), đạo diễn
Peter Greenaway (sinh năm 1942), đạo diễn
Craig Handley (sinh năm 1977), đạo diễn
Richard Marquand (1938–1987), đạo diễn của Star Wars Episode VI - Return of the Jedi
Andrew Jones (sinh năm 1983), đạo diễn
Sara Sugarman đạo diễn

Quốc vương
Gruffudd ap Cynan
Gruffudd ap Llywelyn
Hywel Dda
Edward II của Anh
Henry V của Anh
Henry VII của Anh
Llywelyn ap Gruffudd
Llywelyn Fawr
Maelgwn Gwynedd
Owain Glyndŵr
Owain Gwynedd
Peter Yochim
Những nhà khoa học
Edward George Bowen (1911–1991), người đi đầu trong việc sử dụng radar
Glyn Daniel (1914–1986), nhà khảo cổ học
Donald Davies (1924–2000), chuyên viên máy tính
Sir Sam Edwards (sinh năm 1928), nhà vật lý
Sir William Robert Grove (1811–1896), nhà hóa học
Sir John T. Houghton, nhà vật lý khí quyển
Steve Jones (sinh năm 1944), nhà sinh vật học
William Jones (1675–1749), nhà toán học
Brian David Josephson (sinh năm 1940), người đạt giải Nobel Vật lý
Hywel Owen (sinh năm 1969), nhà vật lý
William Henry Preece (1834–1913), kỹ sư
Gareth Roberts, nhà vật lý
Isaac Roberts (sinh 1882), người tiên phuông trong lĩnh vực nhiếp ảnh vũ trụ
Robert Recorde (khoảng 1510 – 1558), nhà toán học
Elmer Rees, nhà toán học
Lord Bertrand Russell (1872–1970), nhà toán học, triết gia, người phát minh CND, từng nhận giải Nobel
David Thomas, nhà di truyền học
John Meurig Thomas (sinh năm 1932), nhà hóa học
Alfred Russel Wallace (1823–1913), nhà sinh vật học

Những vận động viên nổi tiếng
Điền kinh
John Ainsworth-Davies (1895–1976), huy chương vàng Olympic
James Alford, Athletics
Timothy Benjamin (sinh năm 1982),
Jamie Baulch (sinh năm 1973), vận động viên 400 m
Lynn Davies, huy chương vàng Olympic
Tanni Grey-Thompson (sinh năm 1969)
Colin Jackson (sinh năm 1967), người nắm giữ kỷ lục thế giới, là nhà vô địch các giải Olympic, Thế giới và châu Âu
David Jacobs (1888–1976)), huy chương vàng Olympic
Steve Jones
Christian Malcolm (sinh năm 1979)
Iwan Thomas (sinh năm 1974), vận động viên 400 m
Rhys Williams (sinh năm 1984), vận động viên 400 m vượt rào

Vận động viên golf
Becky Brewerton (sinh năm 1982)
Bradley Dredge (sinh năm 1973)
Stephen Dodd (sinh năm 1966)
Brian Huggett (sinh năm 1936)
Becky Morgan (sinh năm 1974)
Phillip Price (sinh năm 1966)
Dai Rees (1913–1983)
Ian Woosnam (sinh năm 1958), từng đoạt Ryder Cup và là nhà vô địch giải US Masters Champion

Những tay đua nổi tiếng
Ian Lougher (sinh năm 1963), tay đua môtô
Tom Pryce (1949–1977)
Alan Rees (sinh năm 1936), tay đua xe Công thức 1

Bóng đá
Gareth Bale
Ryan Giggs
Mark Hughes
Aaron Ramsey

Xem thêm
Những người Mỹ gốc Wales
Những quý tộc xứ Wales
Những người xuất thân từ Wrexham

Tham khảo

Liên kết ngoài
Famous Welsh
Banteay Samré

Banteay Samré là một ngôi đền tại Angkor, Campuchia, tọa lạc về phía đông của Đông Baray. Được xây dưới thời vua Suryavarman II và Yasovarman II đầu thế kỷ 12, nó là một ngôi đền Hindu theo phong cách Angkor Wat.

Được đặt tên theo Samré, một dân tộc cổ đại tại Đông Dương, ngôi đền có vật liệu gống như của Banteay Srei.

Tham khảo
Chau Say Tevoda

| other_names =
| proper_name =
| country = Campuchia
| province = Siem Reap
| district =
| locale = Angkor
| elevation_m =
| deity = Shiva and Vishnu
| festivals=
| architecture = Khmer (Angkor Wat style)
| temple_quantity =
| monument_quantity=
| inscriptions =
| year_completed = mid-12th century
| creator = Suryavarman II, continued by Yasovarman II, additions by Jayavarman VIII
| website =
}}
Chau Say Tevoda là một ngôi đền tại Angkor, Campuchia. Ngôi đền này tọa lạc ngay phía đông của Angkor Thom, đối diện qua bên kia Lối đi Chiến thắng từ Thommanon. Được xây vào giữa thế kỷ 12, đây là ngôi đền Hindu theo phong cách Angkor Wat. Năm 2005, ngôi đền này đã được một nhóm người Trung Quốc trùng tu và việc tham quan bị hạn chế.

Tham khảo
Mio, con trai ta

Mio, con trai ta (tiếng Thụy Điển: Mio, min Mio) là một tác phẩm của nhà văn Astrid Lindgren.

Tác phẩm được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1954 tại Thụy Điển. Nội dung câu chuyện được dựa theo nhiều truyện kể dân gian Thụy Điển.
Nội dung
Câu chuyện cổ tích về Mio là một trong ba câu chuyện thần tiên và tiểu thuyết tưởng tượng của Lindgren. Karl Anders Nilsson, một đứa trẻ bị thiếu thống tình thương và bị bỏ rơi. Một đêm khi cậu đang ngồi một mình và chán nản, buồn bã ở trên chiếc ghế công viên ở Stockholm, cậu tìm thấy một ông tiên trong một lon bia rỗng. Ông tiên đó đã cho cậu một điều ước và đưa cậu đi đến Xứ sở xa xa lắm sau một cuộc hành trình dài hết ngày lại đến đêm. Ở đó cậu trở thành hoàng tử Mio và được đoàn tụ với người cha của mình, Đức Vua, và được hưởng sự nồng ấm, tình yêu, vẻ đẹp và tình bằng hữu ở xứ sở của cha mình. Nhưng bóng đen từ Xứ Sở Bên Ngoài của Sir Kato, người đàn ông có trái tim đá, đang ngự trị. Đánh bại Sir Kato và phá vỡ bùa mê bí hiểm của ông ta là chiến tích của Mio.
Nhân vật
Vinh danh
Cuốn sách đã giành được giải Văn học trẻ Đức vào năm 1956.
Chuyển thể
Xem thêm
Tiếng Lombard

|region=châu Âu
|speakers=9.133.855 (Ethnologue); ~4.000.000 (Istat)
|fam2=Italic
|fam3=Romance
|fam4=Italo-Tây
|fam5=Tây
|fam6=Gallo-Iberia
|fam7=Gallo-Romance
|fam8=Cisalpine (còn gọi là. Gallo-Italic)
|iso2=roa|iso3=lmo}}

Thuật ngữ Lombard chỉ một nhóm các biến thể ngôn ngữ liên quan được nói chủ yếu ở Bắc Italia (phần lớn là Lombardia và một số khu vực phụ cận) và mạn nam Thụy Sĩ (Ticino và Graubünden).

Lombard thuộc về nhóm ngôn ngữ Gallo-Italic trong nhóm ngôn ngữ Rôman.

Hai phương ngữ chính (tiếng Tây Lombard và tiếng Đông Lombard) khác nhau đáng kể và không phải lúc nào những người nói hai thứ tiếng này cũng có thể thông hiểu lẫn nhau. Sự kết hợp của Tây Lombard hay Insubric, Đông Lombard hay Orobic và các biến thể ngôn ngữ trung gian dưới một tên "Lombard" chỉ đơn giản là theo tập quán chứ không dựa vào phân tích ngôn ngữ nào cả mà là phổ biến của cả ngôn ngữ này ở vùng Lombardia.

Tình hình hiện nay
Tình trạng
Tiếng Lombard được xem là một ngôn ngữ thiểu số, khác biệt về mặt cấu trúc so với tiếng Ý theo dân tộc học và theo Sách đỏ về các ngôn ngữ bị đe dọa của UNESCO. Dù đôi khi bị nhầm là một phương ngữ Italia (thậm chí cả một số người bản ngữ), tiếng Lombard không có quan hệ quá gần gũi với tiếng Italia. Tiếng Lombard và tiếng Italia thuộc các nhánh khác nhau của nhóm ngôn ngữ Rôman.

Tham khảo
Chi Tếch

Chi Tếch (danh pháp khoa học: Tectona), là một chi cây gỗ cứng nhiệt đới, trước đây coi là thuộc họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae), nhưng hiện nay đã được chuyển sang họ Hoa môi (Lamiaceae) theo các nghiên cứu di truyền phân tử mới nhất, có nơi sinh sống bản địa là Đông Nam Á và thường được tìm thấy trong các thảm thực vật rừng gió mùa. Chúng là cây gỗ lớn, cao 30-40m và rụng lá vào mùa khô.

Tên gọi tếch xuất phát từ một từ trong tiếng Malayalam là Thekku, có cùng nguồn gốc với các từ tương ứng trong ngữ hệ Dravida.

Các loài
Có ba loài tếch hiện dược công nhận:
Tectona grandis (tếch thông thường, giá tị) đến nay là loài tếch quan trọng nhất, với số lượng lớn phân bố ở Ấn Độ, Bangladesh, miền nam Trung Quốc, Myanmar, Pakistan và Đông Dương.
Tectona hamiltoniana (tếch Dahat) là loài đặc hữu của Myanmar, nơi nó được xem là loài ở tình trạng đang nguy cấp.
Tectona philippinensis (tếch Philippin) là loài đặc hữu của Philippines, cũng ở tình trạng nguy cấp.

Hình ảnh

Tập tin:Starr 010304-0485 Tectona grandis.jpg
Tập tin:Giá tỵ.jpg
Tập tin:Teak-tree-plantation.jpg

Chú thích

Tham khảo
Phnom Krom

Phnom Krom là một ngôi đền nằm trên đỉnh đồi ở Angkor, Campuchia. Ngôi đền này được xây cuối thế kỷ thứ 9 dưới thời vua Yasovarman (889-910). Đền Phnom Krom cách Xiêm Riệp 12&nbsp;km về phía tây nam, là một ngôi đền dành cho việc thờ thần các Hindu Shiva, Vishnu và Brahma.

Ngôi đền nhìn về hướng đông và có tường bao xây bằng đá ong.

Phnom Krom là ngôi đền cực nam trong 3 ngôi đền trên đỉnh đồi được xây ở khu vực Angkor trong thời kỳ trị vì của Yasovarman. Hai ngôi đền kia là Phnom Bakheng và Phnom Bok.

Ngọn đồi nơi Phnom Krom đứng trên đỉnh có nhiều đá; huyền thoại địa phương cho rằng các phiến đá đã được tướng khỉ Hanuman phơi ra trong cuộc săn lùng thuốc trong sử thi Ramayana. Khu vực ngoài cổng tây của ngôi đền cho du khách một tầm nhìn ngoạn mục hồ Tonlé Sap.

Tham khảo
Phnom Bok

| native_name = Prasat Phnom Bok
| country = Campuchia
| province = Siem Reap
| district =
| locale = Angkor
| elevation_m = 221
| deity = Shiva, Vishnu and Brahma
| festivals=
| architecture = Bakheng style of Khmer architecture
| temple_quantity = Three
| monument_quantity=
| inscriptions =
| year_completed = 9th–10th century
| creator = King Yasovarman I (889–910 AD)
| website =
}}

Phnom Bok là một ngôi đền ở Angkor, khu vực đã là kinh đô của Campuchia trong thời Đế quốc Khmer. Ngôi đền này đã được xây dựng vào thời vua Yasovarman (889-910) trên một đỉnh đồi phía đông bắc của Đông Baray, một hồ chứa nước thời Angkor nhưng hiện nay đã khô cạn. Phnom Bok là một trong ba ngôi đền trên đỉnh đồi được xây trong thời kỳ trị vì của ông vua này, hai đền kia là Phnom Bakheng và Phnom Krom. Ngôi đền sa thạch này có 3 ngôi tháp.

Tham khảo
Tếch

Tếch hay giá tỵ hoặc cây sao (danh pháp hai phần: Tectona grandis) là một loài cây gỗ lớn trong chi Tectona, cao tới 30–40 m và rụng lá vào mùa khô. Khu vực phân bố là Ấn Độ và Đông Dương.

Các dạng
Tectona grandis f. canescens: Ấn Độ
Tectona grandis f. pilosula: Philippin.
Tectona grandis f. punctata: Puerto Rico.
Tectona grandis f. tomenrella: Philippin.

Mô tả
Cây rụng lá, gốc thường có rãnh và có bạnh. Cao 30 m, đường kính 60–80&nbsp;cm. Vỏ ngoài màu xám vàng, nứt dọc thành vảy nhỏ, dài và hẹp, thịt vỏ có xơ. Cành non phủ lông hình sao, màu gỉ sắt. Lá hình trái xoan, hình trứng ngược hoặc gần hình tròn, đỉnh nhọn, gốc men trên cuống, mặt trên nhẵn, mặt dưới phủ lông hình sao màu vàng nhạt, dài 20–60&nbsp;cm, rộng 20–40&nbsp;cm, gân bên 30-60 đôi. Cuống lá dài 2,5 – 5&nbsp;cm, có lông hình sao. Cụm hoa lớn hình chùy, gồm những xim ba nhánh, mọc đối. Cánh đài có lông dày đặc, hợp thành ống, trên có răng, mặt ngoài có những tuyến đỏ. Cành tràng màu trắng hợp thành ống, trên có 5 - 6 thùy tròn, mặt ngoài có lông và tuyến. Nhị 5-6, hơi thò ra. Bầu hình nón có lông, dày đặc, vòi ngắn, chia 2; quả hạch hình cầu, có lông hình sao dày đặc, đường kính 2&nbsp;cm, phía ngoài có đài bao bọc màu vàng.

Phân bố
Loài cây gỗ này có nguồn gốc ở Ấn Độ, Bangladesh, Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam. Hiện nay đã du nhập vào Sri Lanka, Indonesia, Malaysia, Philippines, Trung Mỹ, Venezuela, Angola, Benin, Gambia, Sudan, Togo.

Ở Việt Nam, tếch đã trở thành một loài cây trồng khá phổ biến ở nhiều tỉnh.

Sinh thái
Cây ưa khí hậu nhiệt đới mưa mùa. Cây chịu lạnh kém. Tếch là loài cây ưa sáng hoàn toàn, cả khi non, tái sinh chồi và hạt đều tốt. Cây chịu được lửa cháy rừng và ít bị sâu bệnh.
Hoa tháng 5 - 6 hoặc tháng 7 - 8. Mùa quả tháng 11 - 12 hoặc tháng 12 - 1.

Công dụng
(Việt Nam)]]
Gỗ màu vàng sẫm, hay xám hơi nâu. Vòng năm rễ nhận, gỗ muộn mạch thưa, nhỏ hơn gỗ sớm. Tia nhỏ, mật độ thưa. Gỗ nặng trung bình, tỷ trọng 0,7. Lực kéo ngang thớ 32&nbsp;kg/cm², lực nén dọc thớ 471&nbsp;kg/cm², oằn 1.253&nbsp;kg/cm², thớ to nhưng mịn, không cong vênh, nứt nẻ, không bị mối mọt, nấm mộc phá hoại nên dùng đóng bàn ghế, tủ.... Gỗ chịu được nước mặn, nên đóng tàu biển tốt, đóng toa xe, tà vẹt, xẻ ván sàn, gỗ lạng..

Cây tếch thường được trồng bằng phương pháp Stum. Hiện nay ở Đồng Nai có Qui phạm kỹ thuật trồng rừng Tếch, TCN 5-81, 38/QĐ-KT, 12/1/82, Lâm trường La Ngà. Là một Qui phạm khá hoàn chỉnh và được áp dụng rộng rãi ở nhiều nơi.

Cây tếch cũng là cây biểu tượng của người Thái Lan nên họ thường trồng cây này ở trong các khu biệt thự, nhà máy nơi mà người Thái làm chủ.

Thư viện ảnh

Hình:Tree in new leaves (Tectona grandis) I IMG 8133.jpg
Hình:Tree (Tectona grandis) I IMG 6081.jpg
Hình:Leaves I IMG 8820.jpg
Hình:Fruit (Tectona grandis) I IMG 3434.jpg
Hình:Flower, fruit & leaves (Tectona Grandis) I IMG 8818.jpg
Hình:Falling Leaves (Tectona grandis) I IMG 3427.jpg
Hình:Branches & falling leaves I IMG 6078.jpg
Hình:Bark (Tectona grandis) I IMG 6079.jpg

Chú thích