Toriyama Akira

| native_name_lang = ja
| image = Mural de Akira Toriyama en La Victoria, Lima.jpg
| image_size =
| caption = Bức họa Toriyama tại Peru vào năm 2024
| birth_date =
| birth_place = Kiyosu, Aichi, Nhật Bản
| death_date =
| death_place = Nhật Bản
| nationality =
| occupation =
| years_active = 1978 – 2024
| employer = Shūeisha, Bird Studio
| notable_works = Danh sách
| spouse =
| children = 2
| awards = Shogakukan Manga Award (1981)
| signature = Signature of Akira Toriyama.svg
| website =
}}

|hanviet=Điểu-Sơn Minh|4=5 tháng 4 năm 1955 – 1 tháng 3 năm 2024}} là một họa sĩ và tác giả truyện tranh người Nhật Bản, nổi tiếng với tác phẩm Dr. Slump và Dragon Ball. Nét vẽ của ông có ảnh hưởng từ hai bộ Astro Boy (Osamu Tezuka) và 101 con chó đốm (Walt Disney).

Lần đầu tiên ông đạt được sự công nhận rộng rãi khi tạo ra bộ truyện tranh nổi tiếng Dr. Slump , trước khi tiếp tục sáng tác Dragon Ball (tác phẩm nổi tiếng nhất của anh ấy) và đóng vai trò là nhà thiết kế nhân vật cho một số trò chơi điện tử nổi tiếng như loạt phim Dragon Quest, Chrono Trigger và Blue Dragon. Toriyama được coi là một trong những tác giả quan trọng nhất trong lịch sử manga với các tác phẩm của ông có sức ảnh hưởng lớn và nổi tiếng, đặc biệt là Dragon Ball, tác phẩm được nhiều họa sĩ manga coi là nguồn cảm hứng. Ông đã giành được Giải thưởng Manga Shogakukan năm 1981 cho manga shōnen hay nhất với Dr. Slump, và nó đã bán được hơn 35 triệu bản tại Nhật Bản. Nó đã được chuyển thể thành một bộ anime thành công, với anime thứ hai được ra mắt vào năm 1997, 13 năm sau khi manga kết thúc. Bộ truyện tiếp theo của ông, Dragon Ball, trở thành một trong những manga nổi tiếng và thành công nhất trên thế giới, bán được 260 - 300 triệu bản trên toàn thế giới tính đến năm 2019. Ở nước ngoài, anime chuyển thể từ Dragon Ball đã thành công hơn manga và được cho là đã thúc đẩy sự phổ biến của anime ở thế giới phương Tây.

Sự nghiệp
Ông khởi đầu với tác phẩm Wonder Island (1979) được đăng trên Weekly Shonen Jump. Tại đây, sự nghiệp của ông bắt đầu tỏa sáng với bộ Dr. Slump. Năm 1982, ông giành giải thưởng Shogakukan Manga Award cho bộ này với giải manga cho thể loại shounen và shoujo hay nhất năm.

Dr. Slump, được đăng nhiều kỳ trên tạp chí Weekly Shōnen Jump từ năm 1980 đến năm 1984, đã thành công rực rỡ và đưa Toriyama trở thành một cái tên quen thuộc. Phim kể về cuộc phiêu lưu của một giáo sư biến thái và người máy nhỏ bé nhưng siêu mạnh Arale của ông. Một bản chuyển thể anime bắt đầu được phát sóng cùng năm đó, trong khung giờ giờ cao điểm lúc 19:00 Thứ Tư trên Fuji TV. Các bản chuyển thể từ tác phẩm của Toriyama sẽ chiếm khoảng thời gian này liên tục trong 18 năm — cho đến Dr. Slump phần đầu tiên, Dragon Ball và hai phần tiếp theo của nó, và cuối cùng là phần khởi động lại Dr. Slump kết thúc vào năm 1999. Đến năm 2008, Dr. Manga Slump đã bán được hơn 35 triệu bản tại Nhật Bản.

Mặc dù Dr. Slump rất nổi tiếng, Toriyama muốn kết thúc bộ truyện trong vòng khoảng sáu tháng kể từ khi tạo ra nó, nhưng nhà xuất bản Shueisha sẽ chỉ cho phép ông làm như vậy nếu ông đồng ý bắt đầu một series khác cho họ ngay sau đó. Vì vậy, ông đã làm việc với Torishima trên một số one-shots cho tuần san Weekly Shōnen Jump và nguyệt san Fresh Jump. Năm 1981, Toriyama là một trong mười nghệ sĩ được chọn để tạo tác phẩm dài 45 trang cho cuộc thi Lựa chọn của độc giả Weekly Shōnen Jump. Manga Pola & Roid của ông đã giành vị trí đầu tiên. Được chọn tham gia cuộc thi Lựa chọn của độc giả Weekly Shōnen Jump lần thứ ba, Toriyama đã xui xẻo khi giành được vị trí đầu tiên và phải làm việc trong dịp đầu năm mới trên Chobit. Tức giận vì nó không được ưa chuộng, Toriyama quyết định thử lại và tạo ra Chobit 2 (1983). Điều này dẫn đến hai phần Dragon Boy, được xuất bản trên tạp chí Fresh Jump số tháng 8 và tháng 10 năm 1983. Nhưng trước đó, Cuộc phiêu lưu của Tongpoo đã được xuất bản trên tạp chí Weekly Shōnen Jump số 52 năm 1983 và cũng chứa các yếu tố sẽ có trong Dragon Ball '.
|-
| Wolf
| 1990
| One-shot, được xuất bản trong cuốn artbook Akira Toriyama: The World
|-
|
| 1990–1991
| Ba one-shots trên V Jump
|-
| Dub & Peter 1
| 1992–1993
| Bốn one-shots trên V Jump
|-
| Go! Go! Ackman
| 1993–1994
| 11 one-shots trên V Jump
|-
|
| 1996
| Hai chương trên Weekly Shōnen Jump
|-
| Tokimecha
| 1996–1997
| Ba chương trên Weekly Shōnen Jump
|-
|
| 1997
| One-shot trên Weekly Shōnen Jump. Tác phẩm chiến thắng của Toriyama trong cuộc thi "Jump Readers' Cup '97" được hồi sinh và trở thành nguyên mẫu cho loạt truyện Cowa!
|-
| Akira Toriyama's Manga Theater Vol.3
| 1997
| Một tankōbon, tổng hợp các one-shots đã được xuất bản trước đây
|-
| Cowa!
| 1997–1998
| 14 chương đăng định kỳ trên Weekly Shōnen Jump, được tổng hợp thành một tankōbon
|-
| Kajika
| 1998
| 12 chương đăng định kỳ trên Weekly Shōnen Jump, được tổng hợp thành một tankōbon
|-
|
| 1999
| One-shot trên Weekly Shōnen Jump
|-
| Neko Majin
| 1999–2005
| Ba one-shots trên Weekly Shōnen Jump và năm one-shots trên Monthly Shōnen Jump, được tổng hợp thành một kanzenban
|-
|
| 2000
| One-shot được vẽ hoàn toàn trên máy tính cho E-Jump, một ấn bản đặc biệt của Weekly Shōnen Jump tập trung vào chủ đề điện tử
|-
| Sand Land
| 2000
| 14 chương đăng định kỳ trên Weekly Shōnen Jump, được tổng hợp thành một tankōbon
|-
|
| 2006
| Một chương của , trong đó Dragon Ball kết hợp với Kochira Katsushika-ku Kameari Kōen-mae Hashutsujo của tác giả Akimoto Osamu nhân kỷ niệm 30 năm ra mắt của Kochikame
|-
| Cross Epoch
| 2006
| One-shot trên Weekly Shōnen Jump, trong đó Dragon Ball kết hợp với One Piece của tác giả Oda Eiichiro
|-
|
| 2007
| One-shot trên Monthly Shōnen Jump
|-
|
| 2008
| One-shot trên Jump SQ, minh họa bởi Katsura Masakazu
|-
|
| 2009
| One-shot trong cuốn pamphlet thuộc 2030 Magazine
|-
|
| 2009–2010
| Ba chương trên Weekly Young Jump, minh họa bởi Katsura Masakazu
|-
|
| 2010
| One-shot trên Weekly Shōnen Jump
|-
| Jaco the Galactic Patrolman
| 2013
| 11 chương đăng định kỳ trên Weekly Shōnen Jump, được tổng hợp thành một tankōbon
|-
| Dragon Ball Super
| 2015–2024
| Hiện đang đăng định kỳ trên V Jump, minh họa bởi Toyotarou, đã được tổng hợp thành 24 tankōbon
|}

Artbook









Anime
Dr. Slump – Arale-chan (1981–1986, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên manga Dr. Slump
Crusher Joe (1983, phim) – thiết kế trạm vũ trụ MAX 310
Dragon Ball (1986–1989, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên nửa đầu của manga Dragon Ball
– ý tưởng gốc, kịch bản và thiết kế nhân vật
Dragon Quest (1989–1991, phim truyền hình) – thiết kế nhân vật gốc
Dragon Ball Z (1989–1996, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên nửa sau của manga Dragon Ball
– ý tưởng gốc, dựa trên manga Pink
– ý tưởng gốc, dựa trên manga cùng tên
Go! Go! Ackman (1994, phim) – ý tưởng gốc, dựa trên manga cùng tên
Imagination Science World Gulliver Boy (1995, phim truyền hình) – thiết kế cơ khí
Dragon Ball GT (1996–1997, phim truyền hình) – thiết kế nhân vật, tiêu đề và logo
Doctor Slump (1997–1999, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên Dr. Slump
– dựa trên manga cùng tên
Blue Dragon (2007–2008, phim truyền hình) – thiết kế nhân vật gốc
Dragon Ball: Yo! Son Goku and His Friends Return!! (2008, phim ngắn) – ý tưởng gốc, cốt truyện
Dragon Ball Kai (2009–2011, 2014–2015, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, dựa trên nửa sau của Dragon Ball.
Dragon Ball Z: Battle of Gods (2013, phim) - ý tưởng gốc, cốt truyện và thiết kế nhân vật
Dragon Ball Z: Resurrection 'F (2015, phim) - ý tưởng gốc, kịch bản, thiết kế nhân vật và tiêu đề
Dragon Ball Super (2015–2018, phim truyền hình) – ý tưởng gốc, cốt truyện, thiết kế nhân vật và tiêu đề
Dragon Ball Super: Broly (2018, phim) - ý tưởng gốc, kịch bản và thiết kế nhân vật
Dragon Ball Super: Super Hero (2022, phim) - ý tưởng gốc, kịch bản và thiết kế nhân vật

Trò chơi điện tử
Series Dragon Quest (1986–nay) – thiết kế nhân vật
Dragon Ball: Shenlong no Nazo (1986) – thiết kế một số nhân vật bao gồm
Famicom Jump II: Saikyō no Shichinin (1991) – thiết kế quái vật trùm
Chrono Trigger (1995) – thiết kế nhân vật và bối cảnh. Cùng với Toei Animation, ông ấy và studio của mình đã tạo ra các đoạn cắt cảnh hoạt hình dành cho hệ máy PlayStation 1999
Tobal No. 1 (1996) – thiết kế nhân vật
Tobal 2 (1997) – thiết kế nhân vật
Blue Dragon (2006) – thiết kế nhân vật
Blue Dragon Plus (2008) – thiết kế nhân vật
Blue Dragon: Awakened Shadow (2009) – thiết kế nhân vật và lồng tiếng cho nhân vật Toripo
Chōsoku Henkei Gyrozetter (2012) – thiết kế nhân vật Beeman 500SS
Dragon Ball FighterZ (2018) – thiết kế nhân vật Android 21
Dragon Ball Legends (2018) – thiết kế các nhân vật và
Jump Force (2019) – thiết kế một số nhân vật gốc
Dragon Ball Z: Kakarot (2020) – thiết kế nhân vật Bonyū

Các tác phẩm khác
tại Vườn thú và vườn thực vật Higashiyama]]
Fuel Album (album của George Tokoro, 1981) – thiết kế hình minh họa
– thiết kế bìa album
Polkadot Magic (album của Koyama Mami, 1984) – thiết kế bìa album, viết lời bài hát "Crilla" và "Helicopter"
Vườn thú và vườn thực vật Higashiyama (1984) – thiết kế logo cho một cuộc triển lãm gấu túi tại vườn thú
Fine Molds (1985) – minh họa bao bì và hướng dẫn cho mô hình figure Lisa
– minh họa bìa sách
– thiết kế nhân vật
V Jump (1990) – thiết kế nhân vật cho tạp chí, về sau nhân vật này xuất hiện trong các trò chơi điện tử Dragon Quest X (2012), Gaist Crusher (2013) và Monster Strike (2014)
Weekly Jump F-1 Club (1990) – thiết kế linh vật cho tạp chí Weekly Shōnen Jump
Fine Molds (1991) – thiết kế linh vật cho nhà sản xuất mô hình
Super Sense Story (tài liệu về an toàn giao thông đường bộ của Honda, 1991) – thiết kế nhân vật
Fine Molds (1994) – thiết kế 7 dòng mô hình World Fighter Collection, bao bì và hướng dẫn của chúng
V-Net (1994) – thiết kế các linh vật và cho tạp chí Weekly Shōnen Jump
Souvenirs entomologiques (sách của Jean-Henri Fabre, 1996) – minh họa bìa cho bản dịch tiếng Nhật của ấn bản Shūeisha Bunko
Bitch's Life Illustration File (artbook, 2001) – thiết kế hình minh họa
Shūeisha (2002) – thiết kế nhân vật cho lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Shūeisha Bunko
– viết và minh họa cho cuốn sách
QVOLT (ô tô điện, 2005) – thiết kế ô tô
Jump Shop (2005) – thiết kế nhân vật cho cửa hàng trực tuyến của Weekly Shōnen Jump
Rule/Sparkle (đĩa đơn của Hamasaki Ayumi, 2006) – minh họa ca sĩ Hamasaki Ayumi trong vai Son Goku, được in trên phiên bản CD và DVD
– minh họa về Chiaki cho bìa sách
Weekly Shōnen Jump (2009) – thiết kế nhân vật cho trang web của tạp chí
Invade (album của Jealkb, 2011) – bìa album
Journey to the West: Conquering the Demons (2014) – minh họa nhân vật Tôn Ngộ Không cho áp phích phim phát hành tại Nhật Bản
My Jump (2016) – thiết kế các nhân vật và cho ứng dụng trên thiết bị di động

Qua đời
Ngày 8 tháng 3 năm 2024, người thân của Toriyama thông báo ông đã qua đời trước đó một tuần (ngày 1 tháng 3 năm 2024). Gia đình hoàn tất tang lễ riêng tư, theo ý nguyện của họa sĩ. Theo The Guardian, ông qua đời do tụ máu dưới màng cứng cấp tính. Thông tin này được xác nhận bởi Bird Studio - Công ty manga (truyện tranh) do Toriyama thành lập vào năm 1983. Bird Studio cho biết tang lễ của Toriyama được tổ chức kín đáo theo mong muốn của nghệ sĩ. Gia đình không nhận hoa, lễ vật hay quà chia buồn. Hiện công ty và người thân của ông cũng chưa có kế hoạch thực hiện buổi tưởng nhớ cho khán giả.

Sau khi tin tức ông qua đời được công bố nhiều chính khách trên thế giới bao gồm Tổng thống Pháp, Tổng thống El Salvador, Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản,... và nhiều diễn viên nổi tiếng như Thành Long, Nozawa Masako (seiyu lồng tiếng cho các nhân vật Son Goku, Son Gohan, Son Goten), Horikawa Ryō (seiyu lồng tiếng cho nhân vật Vegeta),... đã bày tỏ niềm tiếc thương đối với Toriyama trên mạng xã hội. Nhiều tác giả manga nổi tiếng cũng đã gửi lời tiếc thương trong bài điếu văn gửi đến Toriyama. Tác giả One Piece Oda Eiichirō đã viết: "Quá sớm. Một lỗ hổng để lại quá lớn. Bởi vì chúng tôi yêu thầy Toriyama đến tận xương tủy". Tác giả Naruto Kishimoto Masashi đã tri ân người tiền bối của mình rằng: "Thầy luôn là ngôi sao dẫn đường của tôi. Tôi ngưỡng mộ ông ấy. Ông ấy thực sự là vị thần cứu rỗi manga đối với tôi". Họa sĩ vẽ chính cho bộ manga Dragon Ball Super của Toriyama Toyotarou đã nói: "Tôi vẽ manga vì muốn được thầy Toriyama khen ngợi. Đó là tất cả của tôi".

Tham khảo

Liên kết ngoài