Núi Cậu

Núi Cậu, tài liệu thời nhà Nguyễn và Pháp thuộc gọi là núi Lấp Vò, là một cụm núi nhỏ nằm ở ấp Tha La, xã Dầu Tiếng, thành phố Hồ Chí Minh (trước đây là xã Định Thành, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương), nằm bên hồ Dầu Tiếng. Núi là điểm tham quan du lịch nổi tiếng ở thành phố Hồ Chí Minh (trước kia là tỉnh Bình Dương).

Tên gọi
Theo người dân địa phương, địa danh núi Cậu bắt nguồn từ việc núi này nối liền với núi Bà Đen ở Tây Ninh, nhưng vì thấp và nhỏ hơn núi Bà nên được gọi là "núi Cậu". Quần thể núi Cậu gồm 21 ngọn lớn nhỏ, cao nhất là núi Cửa Ông cao 295m so với mực nước biển.

Địa lý
Quần thể núi Cậu với tổng diện tích 3.611,7 ha, gồm 21 ngọn núi lớn nhỏ có dạng hình chữ U. Ngọn núi cao nhất là núi Cửa Ông cao 295 m, núi Ông cao 285 m, núi Tha La cao 198 m và núi thấp nhất là núi Chúa cao 63 m. Bốn ngọn núi này gắn liền với nhau tạo thành một dãy núi nhấp nhô kéo dài nằm chếch về hướng Bắc - Đông Bắc và Nam - Tây Nam.
Tự nhiên
Rừng phòng hộ núi Cậu – Dầu Tiếng được thành lập theo Quyết định số 2905/QĐ-UBND ngày 27/9/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương. Đây là khu rừng phòng hộ của tỉnh Bình Dương và là lá phổi xanh góp phần điều hìa khí hậu cho Thành phố Hồ Chí Minh và Tây Ninh. Với diện tích hơn 1.600 ha là rừng tự nhiên phân bố trên địa hình bị chia cắt bởi 21 ngọn núi lớn nhỏ như núi Cửa Ông (295 m), núi Ông (285 m), núi Tha La (198 m), núi Chúa (63 m) đã hình thành nên dạng địa hình theo hướng Bắc - Đông Bắc và Nam - Tây Nam. Sự chia cắt địa hình bởi các dãy núi ảnh hưởng đến điều kiện khí hậu trước và sau các dãy núi này. Những đặc điểm độc đáo đó tạo nên sự đa dạng về thành phần loài thực vật và vẻ đẹp cảnh quan thiên nhiên đặc sắc với nhiều loài cây gỗ có giá trị về nguồn gen và kinh tế như gõ đỏ, cẩm lai, vên vên, giáng hương, sơn tiên, giền trắng, v.v... và là nơi cư trú của nhiều loài động vật rừng. Các kiểu thảm thực vật chủ yếu là rừng thường xanh, rừng rụng lá, và rừng hỗn giao tre nứa gỗ... Phương án quản lý rừng bền vững RPH (2021) đã ghi nhận 233 loài thực vật, trong đó chủ yếu là các loài cây thân gỗ, với 21 loài thực vật nguy cấp, quý, hiếm được liệt kê trong Sách Đỏ IUCN (2022), Sách Đỏ Việt Nam (2007) và Nghị định 84/2021 của Chính phủ. Tuy nhiên, nhiều họ thực vật nói chung và loài thực vật có giá trị bảo tồn, giá trị sử dụng vẫn chưa được khám phá. Rừng phòng hộ Núi Cậu – Dầu Tiếng hiện đã ghi nhận 502 loài thực vật thuộc 307 chi và 100 họ. Trong đó, đã ghi nhận 5 loài thực vật bị đe dọa trong Sách Đỏ Việt Nam (2007) và Danh lục Đỏ IUCN (2022). Có 197 loài thực vật được người dân sử dụng trên tổng số 269 loài thuộc 6 nhóm giá trị sử dụng được khám phá gồm dược liệu, thực vật ăn được, tinh dầu, gỗ, cây cảnh và nhóm khác.

Huyền thoại
Từ hàng trăm năm nay, trong cõi tâm linh của giới huyền thuật, cậu Bảy Tây Ninh là một vị bồ tát của người Việt.Giới huyền linh ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa xem Quan Công là vị thần tướng có uy lực nhất trong số các vị thần tướng. Còn giới pháp sư vùng Đông Nam Á xem cậu Bảy mới là người uy lực nhất. Nơi phát tích cậu Bảy nằm trên đỉnh cao nhất trong quần thể 7 ngọn lớn và 14 ngọn núi nhỏ tạo thành hình chữ U, tọa lạc tại phía bắc tỉnh Bình Dương (xã Định Thành, huyện Dầu Tiếng). Hầu như không còn ai biết gốc tích thật của cậu Bảy. Từ thuở khai hoang, người ta đã thấy trên đỉnh Ông Cậu có một cái hang đá được gọi là miếu thờ cậu Bảy. Bên trong ngôi miếu có bức tượng cậu Bảy đứng thủ bộ võ. Bên ngoài cửa miếu có tượng một con cọp nhe nanh như đứng gác.

Di tích cấp tỉnh
Núi Cậu đã được công nhận là di tích, danh thắng cấp tỉnh Bình Dương năm 2007. Đây là một điểm tham quan mới, hấp dẫn trong hành trình du ngoạn, du khảo về nguồn.

Tham khảo