Wojciech Kilar

| nơi mất = Katowice, Ba Lan
| người hôn phối = Barbara Pomianowska(m. 4/1966 – 11/2007)
| học vị =
| quốc gia = Ba Lan
| người thân =
| tên gốc =
| an táng =
| cư trú =
| tên khác =
| dân tộc =
| quốc tịch =
| cỡ chữ ký =
}} Wojciech Kilar (; sinh 17 tháng 7 năm 1932 - mất 29 tháng 12 năm 2013) là một nhà soạn nhạc cho các phim của Ba Lan. Nhạc phim ông sáng tác đã giành được nhiều giải thưởng, bao gồm giải thưởng cao quý nhất về nhạc nền cho Ziemia obiecana (Miền đất hứa) năm 1975, tiếp theo là giải Prix Louis Delluc năm 1980 về âm nhạc cho bộ phim Le Roi et l'Oiseau / The King and the Mockingbird và một giải thưởng tại Liên hoan phim quốc tế Cork dành cho From A Far Country (1981), bộ phim kể về cuộc đời của Giáo hoàng John Paul II.

Một trong những thành công lớn nhất của ông đến từ bộ phim Bram Stoker's Dracula của Francis Ford Coppola năm 1992. Phim đã nhận được giải thưởng ASCAP từ Hiệp hội các nhà soạn nhạc, biên kịch và nhà sản xuất Mỹ ở Los Angeles. Ông cũng từng nhận được đề cử giải Sao Thổ cho nhạc phim hay nhất đối với thể loại khoa học viễn tưởng, giả tưởng hoặc kinh dị ở San Francisco năm 1992. Năm 2003, ông đã giành giải thưởng César cho Nhạc phim xuất sắc nhất với phim Nghệ sĩ dương cầm, tại Lễ trao giải César lần thứ 28 của Pháp năm 2003, và nhạc phim cũng nhận được một đề cử BAFTA. Nhạc nền của bộ phim có đoạn "Chuyển đến Ghetto ngày 31 tháng 10 năm 1940" với 10 bài hát khác đang được Frédéric Chopin biên soạn. Trong khi đó, Nghệ sĩ dương cầm bao gồm cả các tác phẩm của Beethoven và Bach.

Tiểu sử
Wojciech Kilar được sinh vào ngày 17 tháng 7 năm 1932 tại Lwów (lúc đó là Ba Lan; kể từ năm 1945 Lviv ở Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Ukraina, nay là Ukraina). Cha ông là một bác sĩ phụ khoa và mẹ ông là một nghệ sĩ kịch. Từ năm 1948, Kilar dành phần lớn cuộc đời của mình sống tại thành phố Katowice ở miền Nam Ba Lan, kết hôn (từ tháng 4 năm 1966 đến tháng 11 năm 2007) với Barbara Pomianowska, một nghệ sĩ piano. Kilar khi đó 22 tuổi đã gặp Barbara, 18 tuổi, cũng là người vợ tương lai của mình.

Học vấn
Sau khi học xong piano tại Maria Bilińska-Riegerowa và hòa âm ở Artur Malawski, năm 1948, ông chuyển từ Kraków đến Katowice, học xong trung học trong lớp học nhạc của Władysława Markiewiczówna. Sau đó, ông đến trường Đại học Âm nhạc (nay là Học viện âm nhạc) ở Katowice, nơi ông tiếp tục học piano và kĩ năng soạn nhạc từ người thầy Bolesław Woytowicz. Ông tốt nghiệp với tấm bằng danh dự loại xuất sắc và nhận bằng tốt nghiệp năm 1955 Thời gian sau, ông tiếp tục học cao học tại Đại học âm nhạc quốc gia (nay là Học viện Âm nhạc) tại Kraków từ năm 1955 đến năm 1958. Trong năm 1957, ông tham gia khóa học hè âm nhạc mới quốc tế tại Darmstadt. Vào năm 1959, ông giành được một học bổng của chính phủ Pháp, giúp ông có cơ hội được học thêm về sáng tác nhạc với giảng viên Nadia Boulanger ở Paris. đôi khi được gọi là Trường phái Ba Lan mới. Năm 1977, Kilar là một trong những thành viên sáng lập Hiệp hội Karol Szymanowski, đặt trụ sở tại thị trấn miền núi Zakopane. Kilar đã lãnh đạo Hiệp hội các nhà soạn nhạc Ba Lan trong nhiều năm. Từ năm 1979-1981, ông là phó chủ tịch hội đồng quốc gia của hiệp hội này. Ông cũng là thành viên của Ủy ban chỉ đạo tiết mục cho Liên hoan âm nhạc đương đại quốc tế "Mùa thu Warsaw". Năm 1991, nhà làm phim người Ba Lan Krzysztof Zanussi đã thực hiện một bộ phim tiểu sử về ông với tựa đề Wojciech Kilar.

Nhận được thành công to lớn với vai trò là nhà soạn nhạc cổ điển, Kilar đã ghi dấu ấn với bộ phim nội địa đầu tiên của mình vào năm 1959, và tiếp tục viết nhạc cho một số đạo diễn nổi tiếng nhất của Ba Lan, bao gồm Krzysztof Kieślowski, Krzysztof Zanussi, Kazimierz Kutz và Andrzejaj. Ông đã phụ trách mảng âm nhạc với hơn 100 bộ phim tại quê nhà, bao gồm các bộ phim được quốc tế công nhận như Bilans Kwartalny (1975), Spirala (1978), Constans (1980), Imperativ (1982), Rok Spokojnego Słońca (1984) và ycie za ycie (1984) 1991), cộng với một số bộ khác ở Pháp và trên các khu vực khác của Châu Âu. Ông làm việc với bản chuyển thể Dracula của Francis Ford Coppola, sử dụng tiếng Anh để ra mắt công chúng thế giới. Các bộ phim bằng tiếng Anh khác của ông - bộ ba Death Polanski 's Death and the Maiden (1994), The Ninth Gate (1999) và The Pianist (2002), và Jane Campion's Portrait of a Lady (1996) - các bộ phim đều mang đặc trưng riêng với cách mài bass và cellos xen lẫn chủ đề lãng mạn sâu sắc và hợp âm mang phong cách tối giản.

Ngoài các tác phẩm điện ảnh của mình, Kilar tiếp tục viết và xuất bản các bản nhạc cổ điển thuần túy, bao gồm một bản sonata, một bản nhạc cho một nhóm nhạc gió năm người, cùng một vài bản nhạc cho dàn nhạc thính phòng và dàn hợp xướng, Bên cạnh đó, còn có ca khúc Baltic nổi tiếng, sử thi Exodus (cũng nổi tiếng như đoạn nhạc trailer từ Danh sách của Schindler và nhạc nền Hiệp sĩ ly của Terrence Malick), Bản hòa tấu cho Piano và dàn nhạc dành riêng cho Peter Jablonski, và tác phẩm chính của ông, Bản giao hưởng tháng 9 (2003). Ngoài ra, ông còn phải trải qua xạ trị trong sáu tuần, một quá trình khiến ông kiệt sức về thể chất.

Đầu tháng 12 năm 2013, Kilar rời bệnh viện để trở về nơi cư trú ở Katowice. Vì không có con nên ông được cháu gái chăm sóc.

Sự nghiệp
Kilar sáng tác cho dàn nhạc giao hưởng, nhạc thính phòng và tác phẩm cho các nhạc cụ độc tấu. Tháng 1 năm 2001, thế giới chứng kiến buổi ra mắt Missa pro pace của ông. Ông sáng tác cho một dàn nhạc giao hưởng với đầy đủ dàn hợp xướng và một nhóm nghệ sĩ độc tấu tại National Philharmonic ở Warsaw. Tác phẩm được viết để kỷ niệm một trăm năm của Warsaw Philharmonic. Vào tháng 12 năm 2001, bản nhạc đã được trình diễn một lần nữa trong Hội trường Paul VI trước sự chứng kiến của Giáo hoàng John Paul II. Tác phẩm Angelus năm 1984 của ông được sử dụng trong bộ phim hành động City of Angels; Orawa, từ năm 1988, đã tìm thấy việc sử dụng nó trong sản phẩm năm 2003 của Santa Clara Vanguard, "Pathways".

Trong phần lớn cuộc đời của mình, các tác phẩm của Kilar bị chi phối bởi nhạc phim với một loạt các tác phẩm âm nhạc đơn giản nhưng phát hành đều đặn. Năm 2000, ông chuyển sang "âm nhạc của một nhà soạn nhạc phi thường". Kể từ Bản giao hưởng tháng 9 năm 2003, (Bản giao hưởng số 3), một bản giao hưởng quy mô đầy đủ bốn phong trào được viết cho người bạn của nhà soạn nhạc Antoni Wit, Kilar trở lại với âm nhạc thuần túy. Bản giao hưởng tháng 9 là bản giao hưởng đầu tiên của nhà soạn nhạc kể từ Bản giao hưởng dành cho đàn dây năm 1955 (cùng với một bản giao hưởng sinh viên khác) và Kilar coi đó là bản giao hưởng trưởng thành đầu tiên của mình (sáng tác ở tuổi 71).

Từ năm 2003, Kilar đã liên tục sản xuất các tác phẩm âm nhạc với quy mô lớn. Ca khúc Lament (2003) dành cho dàn hợp xướng, Bản giao hưởng số 4 Sinfonia de Motu (Bản giao hưởng chuyển động) từ năm 2005 được viết cho dàn nhạc lớn, hợp xướng và độc tấu, Thánh lễ Magnificat của ông từ năm 2006, Bản giao hưởng số 5 Advent, Te Deum được công chiếu vào tháng 11 năm 2008 Ông cũng đã được trao Giải thưởng hạng nhất của Cộng hòa Ba Lan (1980), Giải thưởng Quỹ Alfred Jurzykowski tại Thành phố New York (1984), Giải thưởng Văn hóa Ủy ban Văn hóa Công đoàn Độc lập Đoàn kết (1989), Giải thưởng Wojciech Korfanty (1995), Giải thưởng "Lux ex Silesia" do Tổng Giám mục và Thủ đô Katowice (1995) trao tặng, và Sonderpreis des Kulturpreis Schlesien des Landes Niedersachsen (1996).

Nhạc phim của Kilar đã giúp ông giành được nhiều danh hiệu. Ông đã nhận được giải thưởng cao nhất về âm nhạc cho Ziemia obiecana (Vùng đất hứa) (dir. Andrzej Wajda) tại Liên hoan phim Ba Lan ở Gdańsk năm 1975. Tiếp theo là giải Prix Louis Delluc, được trao tặng năm 1980 về âm nhạc cho một bộ phim hoạt hình có tựa đề Le Roi et l'Oiseau / The King and the Mockingbird, (dir. Paul Grimault). Một năm sau, ông đã nhận được một giải thưởng tại Liên hoan phim quốc tế Cork về nhạc phim cho Papież Jan Pawel II / Giáo hoàng John Paul II / Da un paese lontano: Papa Giovanni Paulo II (dir. Krzysztof Zanussi).

Có lẽ thành công lớn nhất của ông là nhờ nhạc phim của Dracula của Francis Ford Coppola, mà Kilar đã nhận Giải thưởng ASCAP năm 1993 từ Hiệp hội Nhà soạn nhạc, Biên kịch và Nhà sản xuất Hoa Kỳ ở Los Angeles (cùng với 7 người khác và 5 bộ phim khác), và cũng được đề cử giải Sao Thổ về nhạc phim xuất sắc nhất cho thể loại khoa học viễn tưởng, giả tưởng hoặc kinh dị ở San Francisco năm 1993.

Xem thêm

Danh sách các nhà soạn nhạc Ba Lan
Danh sách cực
Âm nhạc của Ba Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức (tiếng Anh)
Cáo phó trong Độc lập của Marcus Williamson

Trang web của nhà soạn nhạc
Kilar tại Trung tâm âm nhạc Ba Lan
Wojciech Kilar tại Culture.pl