Paul Klee

| deathplace = Muralto, Thụy Sĩ
| nationality = Đức/Thụy Sĩ
| nghề nghiệp =
| field = Hội họa
| training = Học viện nghệ thuật Munich
| movement = trường phái biểu hiện lập thể siêu thực
| works = Khoảng hơn 9000 tác phẩm nghệ thuật.
| patrons =
| awards =
}}

Paul Klee (phiên âm Quốc tế: /pɔːl kle/, tiếng Anh: /paʊ̯l ˈkleː/) sinh ngày 18 tháng 12 năm 1879, mất ngày 29 tháng 6 năm 1940 là một họa sĩ quốc tịch Đức, gốc Thụy Sĩ, được đánh giá là một trong những hoạ sĩ có danh tiếng của thế giới thế kỷ 20. Ông chịu ảnh hưởng của trường phái biểu hiện, trường phái lập thể, nhưng nổi tiếng nhất trong trường phái biểu hiện lập thể siêu thực. Ngoài ra, Paul Klee cùng người bạn Nga của ông là Wassily Kandinsky còn nổi tiếng về Đông phương học, giảng dạy tại Viện Bauhaus, một trong những chiếc nôi nghệ thuật hiện đại của Đức. Các tác phẩm của ông hội tụ sự sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú và những nét vẽ linh hoạt. Ngoài ra, những người yêu hội họa còn như thấy nét hài hước trong tác phẩm của Paul. Ông còn được gọi là nghệ sĩ vi-ô-lông trong giàn nhạc giao hưởng theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Tập hợp các bài giảng của ông về "Lý thuyết hình thức và thiết kế" (Schriften zur Form und Gestaltungslehre) đã được xuất bản bằng tiếng Anh với tên Paul Klee Notebooks, được coi là rất quan trọng đối với nghệ thuật hiện đại và ảnh hưởng của nó được so sánh với ảnh hưởng của Leonardo da Vinci.

Tiểu sử và gia đình

Thiếu thời
Paul Klee sinh ngày 18 tháng 12 năm 1879 ở Munchenbuchsee, Thụy Sĩ, lớn lên và trưởng thành trong một gia đình nghệ sĩ. Klee là con thứ hai của giáo viên âm nhạc người Đức Hans Wilhelm Klee (1849-1940) và nữ ca sĩ người Thụy Sĩ Ida Marie Klee nee Frick (1855-1921) vốn cùng là sinh viên tại Nhạc viện Stuttgart.

Người cha quê ở Tann, đã theo học dương cầm, organ và vĩ cầm tại Nhạc viện Stuttgart. Do ảnh hưởng của cha mẹ, Klee đã phát triển năng khiếu và kỹ năng âm nhạc của mình và đều được cha mẹ ủng hộ và giúp đỡ.

Năm 1880, gia đình ông bà Hann chuyển đến Bern, cư trú trong một ngôi nhà thuộc quận Kirchenfeld. Từ 1886 đến 1890, Klee học trường tiểu học và 7 tuổi đã tham gia lớp học đàn vĩ cầm tại Trường Âm nhạc của thành phố này. Đến năm 11 tuổi, Klee đã nhận được mời chơi cho Hiệp hội âm nhạc Bern.

Trong những năm đầu thuở thiếu thời, Klee tập trung vào việc trở thành một nhạc sĩ, rất phù hợp với nguyện vọng của cha mẹ. Nhưng sau đó, Klee không thích "nghệ thuật thính giác" này bằng "nghệ thuật thị giác" và đã từng nói: "Tôi không tìm thấy ý tưởng sáng tạo trong âm nhạc"

Sau đại chiến 1

Từ năm 1917, tác phẩm của Klee bán rất chạy và các nhà phê bình nghệ thuật đã ca ngợi ông là nghệ sĩ giỏi nhất của Đức.
Từ năm 1919, ông tham gia giảng dạy tại Học viện Nghệ thuật ở Düssre, rồi tại viện Bauhaus từ tháng 1 năm 1921 đến tháng 4 năm 1931. Ở đây, ông là một bậc thầy "mẫu".
Vào khoảng những năm 1930, Klee đã ở đỉnh cao của sáng tạo, điển hình là tác phẩm "Ad Parnassum" (1932) được coi là kiệt tác. Ngoài ra hơn 500 tác phẩm đã được ông sáng tác vào năm 1933.
Tuy nhiên, những năm sau đó, ông phát bệnh hiểm nghèo được chẩn đoán là xơ cứng đặc biệt, nhưng ông vẫn sáng tác, tuy ít hơn hẳn (năm 1936 chỉ vẽ được 25 bức). Sau đó, sức khỏe của ông có hồi phục phần nào và đặc biệt phấn khởi nhờ chuyến viếng thăm của Wassily Kandinsky và Pablo Picasso. Có lẽ vì thế, vào năm 1939, ông đã sáng tác hơn 1.200 tác phẩm. Tiếc rằng nhiều tác phẩm trong số này đã bị Đức quốc xã thu giữ và thất lạc.

Tử vong
Nỗi đau về bệnh hiểm nghèo của Klee đã để lại dấu ấn trong bức tranh cuối cùng của ông: "Cái chết và lửa" với một hộp sọ ở giữa tranh và một từ tiếng Đức là "Tod" trên phần khuôn mặt. Ông qua đời tại Muralto, Locarno, Thụy Sĩ, vào ngày 29 tháng 6 năm 1940 mà không có quốc tịch Thụy Sĩ, mặc dù ông được sinh ra ở đất nước đó. Sáu ngày sau khi ông qua đời, Chính quyền mới "kết nạp" ông. Di sản của ông bao gồm khoảng 9.000 tác phẩm nghệ thuật. Ông được chôn cất tại Schosshaldenfriedhof thuộc Bern của Thụy Sĩ.

Một số tác phẩm

Tập tin:Paul Klee Mask of Fear.jpg|Hình 3: "Sợ hãi" (A félelem arca - 1932).
Tập tin:Klee - Der Wilde Mann PA291165.jpg|Hình 4: Kẻ hoang dã (The wild man -1922).
Tập tin:Klee Rosengarten 1290085.jpg|Hình 5: Vườn hồng (Rosengarten).
Tập tin:Begruessung.jpg|Hình 6: Hai kẻ đố kỵ (Zwei Männer, einander in höherer Stellung vermutend, begegnen sich - 1903).
Tập tin:Paul Klee - Tempelgärten.jpg|Hình 7: Temple Gardens.

Tham khảo

Sách tham khảo
Paul Klee: Catalogue Raisonné. 9 vols. Edited by the Paul Klee Foundation, Museum of Fine Arts, Berne. New York: Thames & Hudson, 1998–2004.
Paul Klee: 1933 published by Städtische Galerie im Lenbachhaus, Munich, Helmut Friedel. Contains essays in German by Pamela Kort, Osamu Okuda, and Otto Karl Werckmeister.
Reto Sorg und Osamu Okuda: Die satirische Muse – Hans Bloesch, Paul Klee und das Editionsprojekt Der Musterbürger. ZIP Zürich 2005 (Klee-Studien; 2), ISBN 3-909252-07-9
Some poems by Paul Klee ed Anselm Hollo. London 1962

The Diaries of Paul Klee 1898-1918 ed. Felix Klee Berkley, University of California 1964
The Thinking Eye,The Notebooks of Paul Klee ed Jurg Spiller New York 1964
Otto Karl Werckmeister: The Making of Paul Klee's Career, 1914-1920. University of Chicago Press, 343 pages, 125 halftones, 1984, 1989.
Marcel Franciscono: Paul Klee: His Work and Thought. University Of Chicago Press, 406 pages, 1991, ISBN 0-226-25990-0.

Liên kết ngoài

Paul Klee Gallery of Art
Zentrum Paul Klee - The Paul Klee museum in Bern
Current exhibitions and connection to galeries at Artfacts.Net
Paul Klee – Swissinfo web special
Paul Klee at the Museum of Modern Art (MoMA)
Klee And America, The Phillips Collection exhibition, 17 June - Sept 10, 2006: Background
Klee And America, The Phillips Collection exhibition, 17 June - Sept 10, 2006: Images
Klee's Mandalas
Tác phẩm của Paul Klee
www.PaulKlee.net