Alice Herz

Alice Jeanette Herz (nhũ danh Strauß, gọi tắt là Strauss; 25 tháng 5 năm 1882 – 26 tháng 3 năm 1965) là một nhà nữ quyền, chống phát xít và nhà hoạt động vì hòa bình người Đức. Bà là người đầu tiên ở Hoa Kỳ tự thiêu để phản đối chiến tranh Việt Nam, theo gương của nhà sư Thích Quảng Đức khi tự thiêu để phản đối Tổng thống Ngô Đình Diệm.

Đầu đời
Alice Jeanette Strauß là con gái đầu lòng của Rosalie Kramer (1858–1943) và Moritz Strauß (1850–1920), cả hai đều chung dòng máu Đức-Do Thái. Bà có sáu anh chị em, năm em gái và một em trai đã mất ở tuổi lên hai. Bà đã hoàn thành chương trình giáo dục trung cấp và tiếp tục học lên cao để trở thành giáo viên. Tuy nhiên một chứng rối loạn về mắt buộc Herz phải từ bỏ ước mơ của mình; bà sau đó tìm được công việc thư ký cho một văn phòng luật sư. Năm 1907, Herz cải đạo từ Do Thái giáo sang Tin lành.

Hoạt động tại Đức
Khoảng đầu những năm 1900, Herz tham gia vào phong trào ủng hộ nữ quyền, đặc biệt là quyền bầu cử phổ thông và quyền chung sống như vợ chồng. Bà kết hôn với Paul Herz, một nhà hóa học và là anh trai của Margarete Herz, một nhà đấu tranh đòi quyền bầu cử cho phụ nữ nổi tiếng. Cặp đôi chuyển đến huyện Güstrow ở Mecklenburg-Vorpommern và sinh ra hai người con, Helga (1912–2010) và Konrad (1915–1929). Từ khi ra đời, Konra đã có thể trạng yếu ớt và gần như bị mù.

Cuộc sống tại Mỹ
Bà cùng con gái định cư ở Detroit, Michigan. Helga là một thủ thư tại Thư viện Công cộng Detroit, trong khi Alice một thời gian từng làm trợ giảng tiếng Đức cho Đại học Bang Wayne.

Herz từng viết bức thư ngỏ gửi cho một số bạn bè và các đồng nghiệp trước khi qua đời. Trong bức thư của mình, bà cáo buộc Tổng thống Lyndon B. Johnson đã sử dụng quyền lực quân sự để "quét sạch toàn bộ các quốc gia mà ông nhắm đến", cũng như kêu gọi người dân Mỹ hãy "tỉnh táo và hành động" để chống lại chiến tranh. Bà đồng thời giải thích vụ tự thiêu là một nỗ lực "để bản thân được nghe thấy".

Tự thiêu
Herz đã tự thiêu trên một con phố Detroit vào ngày 16 tháng 3 năm 1965, ở tuổi 82. Một người đàn ông lái xe ô tô cùng hai con trai nhìn thấy bà trong tình trạng bốc cháy và chạy đến dập lửa. Bà đã qua đời vì vết thương mười ngày sau đó. Theo cuốn At Canaan's Edge (2006) của Taylor Branch, chính bài phát biểu của Tổng thống Johnson trước Quốc hội để ủng hộ Đạo luật về Quyền bỏ phiếu đã khiến bà tin rằng thời điểm này là phù hợp để phản đối Chiến tranh Việt Nam. Dù vậy chiến tranh vẫn kéo dài thêm mười năm sau cái chết của bà. Hành động này của bà dẫn tới bảy vụ biểu tình với phương thức tương tự để phản đối chiến tranh Việt Nam. Một bức chân dung lớn của Alice Herz đã được trưng bày tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam.

Xem thêm
Norman Morrison
Phong trào phản chiến trong Chiến tranh Việt Nam

Tham khảo

Nguồn
Coburn, Jon (2015). Making a difference: The History and Memory of Women Strike for Peace, 1961-1990 (bằng tiếng Anh). PhD Thesis, Northumbria University. tr. 117–128. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2022.

Seiler, Mark (2001). Alice Herz, in Feilchenfeldt, Konrad; Hawrylchak, Sandra H. (eds.): Deutschsprachige Exilliteratur seit 1933: USA (Studien zur deutschen Exilliteratur, 3, part 2) (bằng tiếng Đức). Bern/München, tr. 140–159. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2022.
Shibata Shingo (1969) Phoenix: Letters and Documents of Alice Herz. (bằng tiếng Anh). New York: Bruce Publishing. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2022.


Liên kết ngoài