Đế quốc Kong

}}
Đế quốc Kong (1710–1898), còn được gọi là Đế quốc Wattara hoặc Đế quốc Ouattara bởi nhà sáng lập, là một nhà nước Hồi giáo châu Phi thời tiền thuộc địa tập trung ở phía đông bắc Bờ Biển Ngà, cũng bao gồm phần lớn Burkina Faso ngày nay. Nó được thành lập bởi những người Dyula di cư khỏi Đế quốc Mali đang suy tàn. Họ thành lập một đế quốc thương mại phi tập trung, chủ yếu dựa trên sự liên kết của các nhà buôn, với mục đích bảo vệ các tuyến đường thương mại trong toàn khu vực. Kong nổi lên vào những năm 1800 như một trung tâm thương mại và trung tâm nghiên cứu Hồi giáo lớn. Năm 1898, Samori Ture tấn công thành phố và thiêu rụi nó. Mặc dù thành phố đã được xây dựng lại, nhưng đế quốc Kong đã sụp đổ và người Pháp nắm quyền kiểm soát khu vực này.

Thành lập
Khu vực xung quanh Kong đã được định cư bởi những người nông dân nói các thứ tiếng thuộc nhóm ngôn ngữ Gur: chủ yếu là người Senufo và người Tyefo. Bắt đầu từ thế kỷ 16, những người nói tiếng Dyula, một nhánh quan trọng của nhóm Mandé, đã di cư từ Đế quốc Mali đang suy tàn vào khu vực này và thành lập thành phố Bego. Những người nhập cư phần lớn theo đạo Hồi trong khi người Senufo và Tyefo chủ yếu theo thuyết vật linh. Bego đã bị phá hủy tại một số điểm và cư dân Dyula chuyển đến thành phố Kong. Khu vực này trở thành nơi bành trướng, đánh phá và chiến tranh của một số dân tộc trong khu vực, chủ yếu là Gonja và Dagomba. Seku đã sử dụng quyền lực hợp nhất này để kiểm soát nền chính trị ở Kong và tạo ra một phạm vi ảnh hưởng rộng lớn trong toàn khu vực.

Lịch sử truyền miệng cung cấp thêm chi tiết về sự thành lập của Đế quốc Kong. đồng thời sớm chiếm lĩnh khu vực xung quanh sông Volta Đen ở phía bắc và Boule ở phía nam dưới triều đại của Seku. Ở phía nam, các lực lượng của Đế quốc Kong đụng độ với Đế quốc Ashanti đang phát triển nhằm kiểm soát Gyaaman, dẫn đến một loạt trận chiến quan trọng kết thúc bằng việc Ashanti kiểm soát Gyaaman, nhưng sự công nhận quyền lực của Đế quốc Kong.

Mối quan hệ sắc tộc vẫn bị chia rẽ phần lớn giữa các thương gia Mandé và các công dân thành thị và dân cư nông nghiệp người Senufo. Có rất ít nỗ lực để tạo ra một xã hội đồng nhất về mặt sắc tộc.

Mặc dù được phân quyền về mặt chính trị, nhưng đế quốc vẫn tiếp tục khẳng định quyền kiểm soát đối với lãnh thổ của mình. Năm 1840, quốc gia này hạn chế việc buôn bán vàng ra khỏi vùng đất của người Lobi.

Suy tàn và sụp đổ
Quyền lực và quyền kiểm soát thương mại của Kong trong khu vực đã giảm đáng kể vào cuối những năm 1800. Mặc dù tầm quan trọng của thành phố về mặt thương mại và nghiên cứu Hồi giáo vẫn tồn tại, nhưng tính độc lập và phạm vi ảnh hưởng của nó đã giảm đi.

Vào ngày 20 tháng 2 năm 1888, Louis Gustave Binger đến thành phố Kong và thực hiện các thỏa thuận với các nhà lãnh đạo như một phần của việc kiểm soát thuộc địa Tây Phi thuộc Pháp. Những thỏa thuận này khiến Kong trở thành mục tiêu chính cho các cuộc tấn công từ Samori Ture như một mặt trận trong các cuộc chiến Mandingo giữa Đế quốc Wassoulou và người Pháp. Năm 1897, Samori đánh bại lực lượng cuối cùng của Kong và đốt cháy thành phố khiến các thành viên hoàng tộc Seku phải chạy trốn lên phía bắc.

Các thành viên còn lại của hoàng tộc Seku đã trú ẩn tại vùng sông Volta Đen, nơi họ phân chia lãnh thổ mà người Pháp gọi là "Les Etats de Kong." Các vương quốc này tồn tại trong một thời gian ngắn trước khi sụp đổ. Việc này liên quan đến chính quyền thuộc địa của Pháp. Thành phố Kong được xây dựng lại bởi người Pháp, nhưng chỉ có khoảng 3.000 cư dân trở lại và ảnh hưởng của nơi này đã giảm đi nhiều.

Tham khảo