Tử chiến trên không

| cốt truyện =
| sản xuất =
| diễn viên =
| quay phim = Hoàng Trung Nam
| dựng phim =
| âm nhạc = Bruno Brugnano
| hãng sản xuất =
| phát hành = Galaxy Studio
| công chiếu =
| thời lượng = 118 phút
| quốc gia =
| ngôn ngữ = Tiếng Việt
| kinh phí =
| doanh thu = 251,9 tỷ VND
}}

Tử chiến trên không () là một bộ phim điện ảnh Việt Nam thuộc thể loại hành động – lịch sử – tội phạm – giật gân – chính kịch ra mắt vào năm 2025 do Hàm Trần làm đạo diễn, viết kịch bản và đồng sản xuất, lấy cảm hứng từ hai chuyến bay bị không tặc tại Việt Nam, gồm chuyến bay Douglas DC-4 số hiệu VN-C501 trong ngày 28 tháng 6 năm 1978 và chuyến bay AN24 số hiệu 226 trong ngày 7 tháng 2 năm 1979, qua đó đánh dấu đây là bộ phim điện ảnh Việt Nam đầu tiên khai thác về chủ đề này. Với sự tham gia diễn xuất của các diễn viên gồm Thái Hòa, Kaity Nguyễn, Thanh Sơn, Ma Ran Đô, Trâm Anh, Võ Điền Gia Huy, Lợi Trần, Xuân Văn, Ray Nguyễn, Bảo Định, Xuân Phúc, và Trần Ngọc Vàng, tác phẩm xoay quanh một chuyến bay khởi hành từ Đà Nẵng đến Buôn Ma Thuột thì bị một băng không tặc do Long tấn công và khống chế, nhằm cướp máy bay để tẩu thoát ra nước ngoài. Trong tình thế nguy cấp, phi hành đoàn buộc phải ra tay hành động để chống trả và đảm bảo an toàn cho hành khách.

Tử chiến trên không có buổi họp báo và giới thiệu tại thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 12 tháng 8 năm 2025 và tại Hà Nội vào ngày 14 tháng 8, đồng thời có buổi ra mắt tại thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 16 tháng 9 và tại Hà Nội vào ngày 18 tháng 9. Tác phẩm sau đó được công chiếu toàn quốc vào ngày 19 tháng 9 năm 2025 với các định dạng 2D, 3D, IMAX và 4DX. Đây cũng được ghi nhận là bộ phim hành động Việt Nam đầu tiên phát hành ở định dạng IMAX. Sau khi ra mắt, tác phẩm nhận về những lời khen ngợi từ giới chuyên môn, và là một thành công lớn về mặt thương mại khi thu về 251,9 tỷ VND.

Nội dung
Sau sự kiện Giải phóng miền Nam vào năm 1975, dưới sự bảo kê của chính phủ Hoa Kỳ, nhiều đối tượng chống đối chính quyền Việt Nam đã tìm mọi cách vượt biên ra nước ngoài, trong đó có cả bằng đường hàng không. Năm 1977, chuyến bay mang số hiệu HVN-137 của chiếc Douglas DC-3 bị một nhóm không tặc bốn người chiếm giữ, chúng sát hại hai thành viên phi hành đoàn và một học viên cảnh vệ trẻ tên Minh, trước khi ép máy bay phải chuyển hướng sang nước ngoài. Sau vụ việc này, chính quyền Việt Nam đã phải tăng cường các biện pháp phòng chống cướp máy bay, bao gồm việc huấn luyện các kỹ năng chiến đấu cho lực lượng cảnh vệ hàng không.

Một năm sau, Bình – một cảnh sát và chuyên viên đào tạo cảnh vệ hàng không – đã được cấp trên cho nghỉ phép để đi thăm người vợ sắp sinh của mình tên Hạnh ở thành phố Hồ Chí Minh. Anh lên chuyến bay mang số hiệu HVN-602 của chiếc Douglas DC-4, nơi anh tình cờ gặp lại người đồng nghiệp của mình là cảnh vệ Sơn cùng với hai tiếp viên hàng không tên Nhàn – người yêu của Sơn, và Tú Trinh – vợ của cơ phó Khanh, người cũng đã xuất hiện để điều khiển chuyến bay cùng với cơ trưởng Phong thay cho cơ phó Chương. Trên chuyến bay, Bình cũng kết thân với hành khách tên Hải, người cùng với vợ mình tên Phương và cậu con trai tên Đậu lên máy bay để trở về quê chịu tang, trên tay Đậu có cầm hũ cốt của người thân.

Khi máy bay bắt đầu cất cánh, một nhóm không tặc do Long cầm đầu cùng ba thuộc hạ gồm Sửu – con trai của Long, và hai anh em Tí và Dần bất ngờ xuất hiện, chúng nhanh chóng tấn công phi hành đoàn, đánh Sơn trọng thương và đe dọa các hành khách phải câm nín, sau đó chúng yêu cầu phi công đưa chúng ra khỏi Việt Nam. Hải đánh lạc hướng nhóm không tặc để giúp Bình hạ gục chúng, song nỗ lực của cả hai đều bất thành và bị bọn chúng đánh gây thương tích. Long lần lượt tra tấn Nhàn và Trinh hòng ép Khanh và Phong mở cửa buồng lái, song cả Nhàn và Trinh kiên quyết từ chối. Cùng lúc đó, một chiếc máy bay tiêm kích MiG-21 được cử đến quan sát tình hình của chiếc DC-4. Phong ra hiệu cho chiếc MiG-21 lùi lại để tránh chọc giận nhóm không tặc, trong khi Khanh cho nghiêng máy bay khiến nhóm không tặc ngã xuống, bị Sơn và Bình khống chế rồi nhốt trong khoang hành lý. Chiếc DC-4 sau đó chuyển hướng bay trở lại Đà Nẵng.

Trong lúc đó, Bình đã báo cáo tình hình với đại tá Quyền dưới mặt đất, biết được Long và Dần từng là những người lính của Quân lực Việt Nam Cộng hòa và đã gặp nhau trong trại cải tạo. Đại tá Quyền suy luận rằng có một kẻ đã giúp nhóm của Long làm giả giấy tờ và người đó cũng đang ở trên máy bay. Khi nghe được điều này, Phong nghi ngờ Khanh có thông đồng với nhóm không tặc nên anh không cho Khanh sử dụng tai nghe liên lạc với tiếp viên, mặc cho Khanh cố hết sức để giải thích. Trên thực tế, Hải là kẻ chủ mưu của vụ việc; hắn chỉ đạo nhóm của Long thực hiện vụ không tặc, đồng thời giả làm nạn nhân để đưa gia đình vượt biên. Lúc này, Phương đưa súng cho Hải và thúc giục chồng phải tự tay hạ sát nhóm không tặc nhằm bịt miệng chúng, song Hải đã thả nhóm không tặc ra. Khi nhóm không tặc được thả, chúng lại tiếp tục tấn công Bình và Sơn, và cả hai bên liên tục đánh trả. Trong lúc hỗn chiến, Phong bị bắn trọng thương, còn Sửu không may bị thương nặng và đã chết do mất quá nhiều máu. Cảm thấy tuyệt vọng vì không thể cứu con trai mình, Long đã kích nổ lựu đạn tự sát, còn Hải lần lượt giết chết cả Tí và Dần để bịt đầu mối.

Chiếc DC-4 sau đó bị hư hỏng nặng và bị mất lái do vụ nổ lựu đạn. Trước tình thế nguy cấp, Khanh và Trinh đã kịp thời điều khiển máy bay, giúp cho máy bay hạ cánh khẩn cấp an toàn và kịp thời đáp xuống sân bay Đà Nẵng, nơi được lực lượng công an bao vây. Đại tá Quyền sau đó cũng thông báo rằng cơ phó Chương bị bắt ở nhà riêng vì tội thông đồng với nhóm không tặc, hắn đã nhận tiền hối lộ của Hải để mở cửa buồng lái nhưng đã hủy bỏ chuyến bay vào phút cuối, nên Khanh là người được thế chỗ cho hắn. Khi tất cả hành khách ra khỏi máy bay, Bình bắt đầu rà soát những vật chứng còn sót lại trên máy bay, và anh tìm thấy mảnh vỡ của hũ cốt chứa bột xương trắng, vết máu và tàn dư của lựu đạn mà con trai của Hải luôn cầm trên tay. Đến lúc này, Bình mới biết được sự thật tàn nhẫn rằng chính Hải đã đưa lựu đạn cho Long để thực hiện phi vụ không tặc, ngay lập tức anh yêu cầu hắn phải ra đầu thú, song hắn kiên quyết từ chối và muốn đòi lại hũ cốt đó. Cả hai sau đó lao vào ẩu đả dữ dội, làm máy bay suýt đi chệch hướng khỏi đường băng, song cuối cùng Bình cũng đã giết chết Hải.

Nhiều ngày sau, Bình đã đến thành phố Hồ Chí Minh để thăm Hạnh và đứa con mới sinh của mình, anh đặt tên cho con mình là Phúc và tạo thành một mái ấm gia đình đầy hạnh phúc. Trinh không may bị sảy thai và phải nhập viện hồi sức sau chuyến bay, dù rất đau lòng nhưng Khanh vẫn hứa sẽ mãi yêu cô trọn đời. Trong khi đó, Sơn – người giờ đây bị chấn thương nặng và được tiết lộ là anh trai của cảnh vệ Minh – cũng đã trao tình cảm sâu đậm với Nhàn. Bình, Phong, Khanh, Nhàn, và Trinh sau này đều được nhà nước trao tặng Huân chương Chiến công để ghi nhận những đóng góp của họ.

Diễn viên
Thái Hòa trong vai Long, thủ lĩnh của nhóm không tặc trong chuyến bay DC-4, thường có tính cách lạnh lùng, tàn bạo và có tâm lý bất ổn. Nhân vật được lấy cảm hứng từ Châu Đình Dũng, không tặc trong chuyến bay 501.
Kaity Nguyễn trong vai Tú Trinh, một nữ tiếp viên hàng không trong chuyến bay DC-4. Nhân vật Tú Trinh được xây dựng dựa trên hình mẫu của Huỳnh Thu Cúc, tiếp viên hàng không trong chuyến bay 501.
Thanh Sơn trong vai Bình, cảnh sát và chuyên viên đào tạo cảnh vệ hàng không thuộc lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam. Trong chuyến bay DC-4, anh lấy tư cách là một hành khách để thăm người vợ mới sinh. Khi sự cố không tặc diễn ra, do bản thân anh đang là hành khách nên anh đã giấu thân phận thật và cùng phối hợp với cảnh vệ Sơn và phi hành đoàn đang làm nhiệm vụ trên máy bay để khống chế và hạ gục nhóm này. Nhân vật được xây dựng dựa trên hình mẫu của Nguyễn Đắc Thoại, người cảnh vệ chìm đã một mình tiêu diệt 4 tên không tặc trong chuyến bay AN24.
Ma Ran Đô trong vai Sơn, người yêu của Nhàn và là cảnh vệ chính trong chuyến bay DC-4. Nhân vật dựa trên hình mẫu của một cảnh vệ tên Huệ trong chuyến bay 501.
Trâm Anh trong vai Nhàn, người yêu của Sơn và là một trong những nữ tiếp viên hàng không nằm trong chuyến bay cùng với Tú Trinh. Nhân vật dựa trên hình mẫu của tiếp viên Ngô Kim Thanh trong chuyến bay 501.
Trần Ngọc Vàng trong vai Khanh, cơ phó trong chuyến bay DC-4, đồng thời là chồng của Trinh. Nhân vật dựa trên hình mẫu của cơ phó Nguyễn Văn Hương trong chuyến bay 501.
Xuân Phúc trong vai Phong, cơ trưởng trong chuyến bay DC-4. Nhân vật được lấy cảm hứng từ cơ trưởng Phạm Trung Nam trong chuyến bay 501.
Lợi Trần trong vai Hải, một hành khách đã cùng tham gia phối hợp với phi hành đoàn; tuy nhiên, thân phận của anh là một không tặc nằm vùng, đồng thời mới là thủ lĩnh thực sự của nhóm, trong khi ban đầu Long được xem là người cầm đầu. Nhân vật được dựa trên hình mẫu của Nguyễn Văn An, chủ mưu vụ không tặc chuyến bay 501.
Xuân Văn trong vai Phương, vợ của Hải. Nhân vật được dựa trên hình mẫu của Huỳnh Thị Sương, người đồng lõa có liên quan trong vụ không tặc và là vợ của Nguyễn Văn An.
Võ Điền Gia Huy trong vai Tí, em trai của Dần và là một thành viên trong nhóm không tặc trên chuyến bay DC-4. Nhân vật dựa trên hình mẫu của Chênh Sênh Công, không tặc trong chuyến bay 501.
Ray Nguyễn trong vai Dần, anh trai của Tí và là một thành viên trong nhóm không tặc trên chuyến bay DC-4. Nhân vật dựa trên hình mẫu của Trần Văn Thảo, không tặc trong chuyến bay 501.
Bảo Định trong vai Sửu, con trai của Long và là một thành viên trong nhóm không tặc trên chuyến bay DC-4. Nhân vật dựa trên hình mẫu của Châu Đình Kính, không tặc trong chuyến bay 501.
Tiểu Bảo Quốc trong vai Chuột, người yêu của Mèo.
Trần Thiên Tú trong vai Mèo, người yêu của Chuột.
Ngọc Xuân trong vai Hạnh, vợ của Bình.
Bảo Di trong vai bé Đậu, con trai của Hải và Phương.
Sỹ Toàn trong vai Bảy, thủ lĩnh nhóm không tặc trong chuyến bay DC-3 năm 1977.
Trọng Hải trong vai Đại tá Quyền
Đình Khang trong vai hạ sĩ Vinh
Lan Phương trong vai bác sĩ Hòa
Kiều Trinh trong vai mẹ của Minh
Hiếu Nguyễn trong vai cơ trưởng trong chuyến bay DC-3
Nguyễn Sỹ Hậu trong vai cơ phó trong chuyến bay DC-3
Gi A Nguyễn trong vai Nam, thành viên nhóm không tặc năm 1977.
Hồ Thái Thiên Minh trong vai Minh, học viên cảnh vệ trong vụ không tặc trong chuyến bay DC-3 năm 1977 và là em trai của Sơn.
Ba Tây trong vai Cơ, thành viên nhóm không tặc trong chuyến bay DC-3 năm 1977.
Hồ Bảo Kha trong vai Rô, thành viên nhóm không tặc trong chuyến bay DC-3 năm 1977.
Chi Phạm trong vai Thúy, tiếp viên trong chuyến bay DC-3.
Kiều Diễm trong vai Chi, tiếp viên trong chuyến bay DC-3.
Mai Thế Hiệp trong vai cơ giới mặt đất
Nguyễn Lâm trong vai bố của Quỳnh
Bảo Vi trong vai bé Quỳnh
Nguyễn Như Đăng trong vai hoa tiêu
Tài HT trong vai cơ giới

Sản xuất
Phát triển và chọn diễn viên
Tác phẩm có sự hợp tác giữa Điện ảnh Công an Nhân dân và Galaxy Group, với sự tham gia sản xuất của các đơn vị thành viên gồm Galaxy Studio, Galaxy Play và Galaxy EE, dưới sự chỉ đạo của đạo diễn Hàm Trần. Theo thông tin từ đơn vị sản xuất, việc khai thác chủ đề không tặc được xem là một lựa chọn cực kỳ táo bạo khi đây cũng là lần đầu tiên chủ đề này được đưa vào điện ảnh Việt Nam dưới góc nhìn chính kịch – hành động. Do đó, đây cũng được xem là một trong những thách thức lớn của đoàn phim do yêu cầu cao về mặt lịch sử và kỹ thuật. Ngoài ra, đơn vị cũng muốn tác phẩm hướng đến việc phác họa thời kỳ hậu chiến sau năm 1975, khi ngành hàng không dân dụng trong nước vẫn còn nhiều thiếu thốn, đặc biệt là về thiết bị giám sát và kiểm soát an ninh.

Sự xuất hiện của Kaity Nguyễn trong vai tiếp viên hàng không đã gây chú ý với khán giả, song một số ý kiến cho rằng chiều cao 1,55 m của nữ diễn viên chưa phù hợp với vai diễn. Tại buổi họp báo, Trung tá Trần Nam Chung – Giám đốc của đơn vị Điện ảnh Công an Nhân dân đã cho biết về việc nhân vật của Kaity Nguyễn được xây dựng dựa trên nguyên mẫu của tiếp viên hàng không Huỳnh Thu Cúc, đồng thời khẳng định chiều cao của nữ diễn viên và bà Cúc tương đương, qua đó phù hợp với hình mẫu thật ở thời điểm bấy giờ. Cũng trong buổi họp báo, đạo diễn Hàm Trần cho biết một phần Kaity Nguyễn đồng ý nhận lời mời tham gia bộ phim là vì cô muốn tri ân đến mẹ, bởi mẹ cô cũng từng là một tiếp viên hàng không.

Ghi hình
Trong dự án này, đoàn làm phim đã phải phục dựng lại toàn bộ nội thất của máy bay nhằm tái hiện lại bối cảnh hậu chiến tranh sau năm 1975, bao gồm các chi tiết như bảng điều khiển, ghế ngồi, thậm chí là tông màu hình ảnh. Ngoài ra, mô hình máy bay DC-4 trong phim cũng được dựng gần như theo tỉ lệ 1:1 so với nguyên bản, với một số khoang được nới rộng để thuận tiện cho quá trình quay. Mô hình đã được thiết kế bám sát đặc điểm của máy bay thật về thời kỳ, màu sắc và kích thước khoang, đồng thời có khả năng tháo ráp linh hoạt nhằm phục vụ các góc quay khác nhau.

Diễn viên Thái Hòa cho rằng ở các phim hành động, những sự cố nhỏ ngoài ý muốn là khó tránh khỏi, do đó anh đã vô tình gây sự cố cho bạn diễn. Cụ thể, trong một cảnh diễn với diễn viên Trâm Anh, anh đã vô tình va cùi chỏ vào bụng của cô, khiến cô bị đau nhẹ và phải tạm nghỉ. Anh cũng cho biết quá trình ghi hình tại hiện trường khác nhiều so với khi tập luyện, bởi nhịp diễn biến thay đổi liên tục, buộc anh phải duy trì trạng thái nhập vai để hoàn thành các cảnh quay kéo dài nhiều phút.

Âm nhạc
Bruno Brugnano là người đảm nhận vai trò soạn nhạc nền chính cho bộ phim. Tổng cộng có hai ca khúc xuất hiện trong phim bao gồm "Bừng sáng" do Song Ngọc sáng tác và được Hà My trình bày, cùng với "Hi vọng" do Smelod sáng tác và được Quốc Thiên trình bày. "Bừng sáng" xuất hiện ở phân cảnh mở đầu của phim, "Hi vọng" được sử dụng ở cảnh tuyên dương năm nhân vật gồm Bình (Thanh Sơn đóng), Trinh (Kaity Nguyễn đóng), Phong (Xuân Phúc đóng), Nhàn (Trâm Anh đóng) và Khanh (Trần Ngọc Vàng đóng) sau khi tiêu diệt không tặc trên chuyến bay DC-4, đồng thời cũng xuất hiện ở phần danh đề kết thúc.

Phát hành
Quảng bá
Vào ngày 12 tháng 5 năm 2025, nhà sản xuất và đơn vị Galaxy Studio đã chính thức công bố áp phích và teaser đầy tiên của dự án điện ảnh Tử chiến trên không. Áp phích hé lộ hai nhân vật do Thái Hòa và Kaity Nguyễn thủ vai, trong đó nhân vật Tú Trinh (Kaity Nguyễn đóng) xuất hiện trong trạng thái bị đe dọa bởi nhân vật Long (Thái Hòa đóng). Ngay sau đó, đến ngày 25 tháng 7 cùng ngày, đơn vị sản xuất chính thức ra mắt áp phích teaser và teaser trailer của phim, áp phích phim cho thấy nhân vật Long (Thái Hòa đóng) và một nhân vật khác (Thanh Sơn đóng) đang chĩa súng vào nhau, tạo nên biểu tượng trực quan cho cuộc đấu tranh giữa chính nghĩa và tội ác, còn ở phía sau thì nhân vật Tú Trinh (Kaity Nguyễn đóng) đang ôm chặt một em bé. Đoạn giới thiệu cũng hé lộ khung cảnh hỗn loạn khi nhóm không tặc khống chế máy bay, khiến các hành khách và tiếp viên hoảng loạn tột độ. Đến ngày 15 tháng 8, nhà sản xuất chính thức ra mắt trailer chính thức, hé lộ thêm về diễn biến trong khoang máy bay khi không tặc hành động. Cuối cùng, đến ngày 5 tháng 9, áp phích chính thức được ra mắt.

Buổi họp báo của bộ phim được diễn ra vào ngày 12 tháng 8 năm 2025 tại Thành phố Hồ Chí Minh và ngày 15 tháng 8 tại Hà Nội, với sự tham dự của các diễn viên chính, ê-kíp sản xuất và nhiều nghệ sĩ khách mời. Đặc biệt, sự kiện còn có sự góp mặt của các nhân chứng trong vụ không tặc được lấy cảm hứng để xây dựng nội dung phim.

Công chiếu
Tử chiến trên không được xác nhận công chiếu chính thức vào ngày 19 tháng 9 năm 2025. Sau đó, vào ngày ngày 15 tháng 9, đơn vị sản xuất Galaxy Studio thông báo bộ phim sẽ có các suất chiếu sớm từ 18 giờ ngày 19 tháng 8 và gắn nhãn T16.

Ngày 5 tháng 12 năm 2025, Tử chiến trên không được chọn công chiếu mở màn Tuần lễ “Điện ảnh Việt Nam - Hành trình ánh sáng” tại rạp chiếu phim Le Grand Rex, Paris, Pháp

Đón nhận
Doanh thu
Tử chiến trên không đã được mở bán vé sớm trong ngày 15 tháng 9, đồng thời thông báo về việc phim sẽ có suất chiếu sớm từ 18 giờ ngày 18 tháng 9. Theo số liệu từ Box Office Vietnam, tính riêng trong ngày khởi chiếu sớm, bộ phim thu về 4,6 tỷ đồng, qua đó chấm dứt gần một tháng thống trị phòng vé của Mưa đỏ và trở thành phim có doanh thu cao nhất trong ngày 18 tháng 9. Đồng thời, tổng doanh thu được ghi nhận khi đó là 8 tỷ đồng. Lần lượt từ ngày 19 đến ngày 20 tháng 9, bộ phim đạt doanh thu 40 tỷ đồng, trong đó, riêng ngày 20 đã ghi nhận hơn 20 tỷ đồng. Tính đến trưa ngày 21 tháng 9, bộ phim cán mốc 50 tỷ đồng. Ngay sau đó, tính đến hết ngày hôm đó, bộ phim đạt 23 tỷ đồng trong ngày, gấp ba lần doanh thu trong ngày của Mưa đỏ, đồng thời nâng tổng cộng lên 65 tỷ đồng. Đến rạng tối ngày 23 tháng 9, bộ phim cán mốc 90 tỷ đồng. Ngay sau đó, bộ phim chính thức cán mốc 100 tỷ sau gần một tuần khởi chiếu.

Đánh giá
Sau các buổi ra mắt tại Thành phố Hồ Chí Minh, bộ phim nhận được nhiều ý kiến khen ngợi về mọi mặt, đặc biệt là nội dung và diễn xuất của các diễn viên. Diễn viên Ngọc Trai nhận định đây là một bộ phim "điên rồ", đồng thời cho biết anh đã không dám đi vệ sinh trong suốt thời gian chiếu phim vì sợ bị bỏ lỡ phim.

Tại buổi ra mắt vào ngày 16 tháng 8, phim có sự tham dự của các nhân chứng trong vụ không tặc làm cảm hứng cho kịch bản, trong đó có hai tiếp viên trên chuyến bay DC-4 trước đó là Phạm Trung Nam và Ngô Kim Thanh. Họ cho rằng bộ phim tái hiện chân thực nhiều chi tiết, gợi lại ký ức về biến cố. Theo đánh giá của Phạm Trung Nam, bộ phim mang đến cảm giác hồi hộp và gay cấn, đồng thời có giá trị đặc biệt đối với ông vì từng trực tiếp trải qua sự kiện làm cảm hứng cho kịch bản. Trong khi đó, Ngô Kim Thanh nhận xét tác phẩm có một số chi tiết hư cấu so với thực tế, song cho rằng những sáng tạo này giúp bộ phim trở nên sinh động và lôi cuốn hơn.

Giải thưởng

Xem thêm
Danh sách vụ tai nạn hàng không tại Việt Nam

Chú thích
Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trailer chính thức trên YouTube