Trần Đức Anh Sơn

Trần Đức Anh Sơn (sinh ngày 16 tháng 9 năm 1967 tại Huế) là nhà nghiên cứu trong lĩnh vực sử học, khảo cổ học, văn hóa học... ở Việt Nam. Ông là chuyên gia trong lĩnh vực gốm sứ cổ, vương triều Nguyễn và văn hóa Huế.

Trần Đức Anh Sơn còn được nhiều người biết đến với các công trình nghiên cứu về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông; đã xuất bản nhiều bài viết và sách chuyên khảo trong lĩnh vực này. Ông được The New York Times mệnh danh là "Người săn bản đồ chủ quyền" trong một phỏng vấn của tờ báo này với ông vào năm 2017. cơ quan tham mưu các vấn đề chính sách văn hóa cho chính quyền Đà Nẵng. Tháng 8 năm 2009 ông được bổ nhiệm làm Phó Viện trưởng Viện này, kiêm Tổng biên tập tạp chí Phát triển Kinh tế - Xã hội Đà Nẵng (2009 - 2019).

Từ ngày 1 tháng 4 năm 2019, ông là Đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Tao Đàn Thư Quán, một công ty chuyên xuất bản các loại sách về lịch sử, văn hóa, tư tưởng, có trụ sở tại thành phố Đà Nẵng.

Từ tháng 10 năm 2021, ông kiêm nhiệm giảng viên của Trường Đại học Đông Á ở Đà Nẵng.

Ông Trần Đức Anh Sơn được dư luận biết nhiều vì mối quan tâm của mình tới chủ quyền biển đảo Việt Nam thông qua việc sưu tầm tư liệu và bản đồ cổ thể hiện hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa là do các nhà nước Việt Nam trong lịch sử đã khai phá, chiếm hữu, xác lập chủ quyền trong hàng trăm năm qua, chưa từng là lãnh thổ của Trung Hoa, cho đến năm 1909, khi Nhà Thanh cử người ra thăm dò quần đảo Hoàng Sa, chính thức tranh chấp chủ quyền với Việt Nam.

Năm 2015, ông Trần Đức Anh Sơn đoạt học bổng Fulbright của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, đến nghiên cứu tại Đại học Yale (bang Connecticut) trong 10 tháng, với tư cách là visiting scholar tại trường này, chuyên sưu tầm và khảo cứu các tư liệu về tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông và quá trình xác lập và thực thi chủ quyền của Việt Nam hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa từ thế kỷ XVII đến nay.

Ngoài ra, ông cũng xuất bản nhiều bài viết và sách chuyên khảo về đồ sứ do các triều đình Việt Nam ký kiểu tại Trung Hoa từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX, cũng như các chuyên khảo về lịch sử văn hóa Huế và vương triều Nguyễn.

Hai tài khoản Facebook cá nhân (Anh Son Tran Duc va Tran Duc Anh Son) của ông có hơn 43.000 người theo dõi. Ông cũng thường xuyên chia sẻ các bài viết bày tỏ chính kiến quanh các vấn đề chính trị xã hội của đất nước.

Trên Facebook cá nhân, ông Trần Đức Anh Sơn đã đăng tải bài viết 'Đôi lời muốn nói' sau khi nhận quyết định kỷ luật. Trong bài viết này, ông Sơn không nói rõ bị kỷ luật vì những bài viết cụ thể nào, nhưng cho hay ông "nhận được yêu cầu giải trình" về những gì ông "viết trên Facebook trong ba năm qua", từ giữa tháng 11/2017 đến khi ông bị kỷ luật.

Khai trừ khỏi Đảng
Ngày 5 tháng 3 năm 2019, Thành ủy Đà Nẵng quyết định khai trừ Đảng đối với ông Trần Đức Anh Sơn, với lý do: ông Sơn đã viết, đăng tin, bài sai sự thật, không đúng với quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên mạng xã hội, vi phạm Điều 3, 4, Quy định số 47 của Ban chấp hành trung ương khóa XI về những điều đảng viên không được làm; vi phạm Quy định 5946 của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt, người đứng đầu các cấp.

Tiến sĩ Mai Thanh Sơn (Viện Khoa học xã hội vùng Trung bộ, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho rằng "Việc khai trừ Đảng đối với Trần Đức Anh Sơn là một quyết định thiếu suy nghĩ. Nó giống như thả hổ về rừng, và nó góp phần bộc lộ bộ mặt hèn nhát của bộ máy cầm quyền mà Đảng đang đại diện".

Trả lời bạn bè trên Facebook, ông Sơn coi đây là "giây phút hạnh phúc" khi "được ra khỏi đảng cộng sản và tự do biểu đạt những gì mình muốn".

Tác phẩm

Ấn bản
Đồ sứ Việt Nam ký kiểu tại Trung Hoa từ 1804 đến 1924 hiện tàng trữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế. Luận án tiến sĩ Khoa Lịch sử trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Quốc gia - Hà Nội, 30 tháng 12 năm 2002.
Cố đô Huế. Đẹp và thơ (Đồng tác giả). Chuyên khảo, Nhà xuất bản Thuận Hóa, 1992.
Đồ sứ men lam Huế. Những trao đổi học thuật (Chủ biên). Chuyên khảo, Nhà xuất bản Thuận Hóa, 1997.
Từ kinh đô Trà Kiệu đến cố đô Huế. Tập phóng sự, Hội Nhà báo Thừa Thiên – Huế, 1997.
Phong vị xứ Huế - Hue flavours (đồng tác giả Lê Hòa Chi). Biên khảo (song ngữ Anh - Việt), Nhà xuất bản Thuận Hóa, 1993; tái bản 6 lần trong giai đoạn 1993 - 2007.
Huế - Triều Nguyễn. Một cái nhìn. Biên khảo, Nhà xuất bản Thuận Hóa, 2004; tái bản năm 2008 bởi Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin và 2018 bởi Nhà xuất bản Thế Giới.
Trò chơi và thú tiêu khiển của người Huế. Chuyên khảo, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2008; tái bản năm 2011 bởi Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin và năm 2018 bởi Nhà xuất bản Dân Trí.
Đồ sứ ký kiểu thời Nguyễn (song ngữ Anh - Việt). Chuyên khảo, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2008; tái bản năm 2018 bởi Nhà xuất bản Tổng hợp TPHCM.
Rong ruổi thực lục. Tập du ký, Nhà xuất bản Lao Động, 2004; tái bản năm 2013 bởi Nhà xuất bản Văn Hóa - Văn Nghệ.
Ngành đóng thuyền và tàu thuyền Việt Nam thời Nguyễn. Chuyên khảo, Nhà xuất bản Văn Hóa - Văn Nghệ, 2014; tái bản năm 2018 bởi Nhà xuất bản Dân Trí.
Hoàng Sa - Trường Sa. Tư liệu và quan điểm của học giả quốc tế. (Chủ biên). Chuyên khảo, Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2014.
Tư liệu về chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa. (Chủ biên). Chuyên khảo, Nhà xuất bản Văn Hóa - Văn Nghệ, 2014
Kiểu Huế. Chuyên khảo, Nhà xuất bản Văn Hóa - Văn Nghệ, 2016; tái bản năm 2021 bởi Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.

Vinh danh
Đoạt 20 giải báo chí của Hội Nhà báo Thừa Thiên – Huế, của tỉnh Thừa Thiên – Huế và của thành phố Đà Nẵng cho các bài viết về lịch sử, văn hóa, du lịch và bảo tồn trong các năm: 1993, 1994 (2 giải), 1995, 1996, 1998, 2001, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2014, 2015, 2016, 2017 (3 giải), 2018.
Đoạt giải Nhì (không có giải Nhất), Giải thưởng Sử học Phạm Thận Duật do Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Quỹ giải thưởng Phạm Thận Duật trao tặng vào năm 2003 cho luận án Tiến sĩ Lịch sử xuất sắc.
Đoạt giải Nhì (không có giải Nhất), Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ tỉnh Thừa Thiên – Huế năm 2007 cho công trình Xây dựng hồ sơ hiện vật và phần mềm quản lý hồ sơ hiện vật tại Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế (cùng các cộng sự ở bảo tàng này).
Đoạt giải Đồng, Giải thưởng Sách hay năm 2009 do Hội Xuất bản Việt Nam trao tặng cho tác phẩm Đồ sứ ký kiểu thời Nguyễn (Song ngữ Việt - Anh) do Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội xuất bản năm 2008.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trần Đức Anh Sơn trên Facebook
Báo Lao động: Tôi là rứa đó, rứa đó...