undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Sabin (đơn vị)

Một sabin là một đơn vị hấp thụ âm thanh.

Sabin có thể được tính toán với một trong hai hệ thống đơn vị imperial hoặc metric. Một mét vuông vật liệu hấp thụ 100% có giá trị bằng một sabin imperial, và một mét vuông vật liệu hấp thụ 100% có giá trị một sabin metric.

Tổng độ hấp thụ A trong hệ thống sabin metric cho một căn phòng chứa nhiều loại bề mặt được cho bởi:

A = S 1 α 1 + S 2 α 2 +... + S n α n = ΣS i α i

với

S 1, S 2,..., S n là các khu vực của các bề mặt trong phòng (m²)

và

α 1, α 2,..., α n là các hệ số hấp thụ của các bề mặt.

Sabins được sử dụng để tính toán thời gian vang vọng của phòng hòa nhạc, nhà hát giảng đường và phòng thu âm. Đơn vị này được đặt theo tên của Wallace Clement Sabine, người sáng lập lĩnh vực âm học kiến trúc, người đã áp dụng thành công những phát hiện khoa học của mình cho Nhà hát Giao hưởng, Boston.

Tham khảo

Định nghĩa
Davis, D. và C. Davis. (1987) Kỹ thuật hệ thống âm thanh lần 2. Trang 168.
Bát độ (điện tử)

Trong điện tử, một bát độ (ký hiệu oct) là một đơn vị logarit cho các tỷ số giữa các tần số, với một bát độ tương ứng với tần số nhân đôi. Ví dụ: tần số một bát độ từ (hoặc cao hơn) 40&nbsp;Hz là 80&nbsp;Hz. Thuật ngữ này bắt nguồn từ quy mô âm nhạc phương Tây trong đó quãng tám là tần số tăng gấp đôi. Đặc điểm kỹ thuật về bát độ do đó là phổ biến trong điện tử âm thanh.

Cùng với thập độ, nó là một đơn vị được sử dụng để mô tả băng tần hoặc tỷ số tần số.

Tỷ số và độ dốc
Một tỷ lệ tần số được biểu thị bằng bát độ là logarit của 2 (logarit nhị phân) của tỷ lệ:

: \text{số bát độ} = \log_2\left(\frac{f_2}{f_1}\right)

Bộ khuếch đại hoặc bộ lọc có thể được tuyên bố là có đáp ứng tần số là ±6&nbsp;dB mỗi bát độ trên một dải tần số cụ thể, điều đó biểu thị rằng mức tăng công suất thay đổi theo ±6 decibel (hệ số 4 công suất), khi tần số thay đổi theo hệ số 2. Độ dốc này, hay chính xác hơn là10&nbsp;log10(4) ≈ 6.0206 decibel mỗi bát độ, tương ứng với mức tăng biên độ tỷ lệ với tần số, tương đương với ± 20&nbsp;dB mỗi thập độ (hệ số thay đổi mức tăng biên độ 10 cho hệ số thay đổi tần số 10). Đây sẽ là bộ lọc thứ tự đầu tiên

Thí dụ
Khoảng cách giữa các tần số 20&nbsp;Hz và 40&nbsp;Hz là 1 bát độ. Biên độ 52&nbsp;dB tại 4&nbsp;kHz giảm khi tần số tăng ở mức &x2212;2&nbsp;dB/oct. Biên độ tại 13&nbsp;kHz là bao nhiêu?

: \text{số bát độ} = \log_2\left(\frac{13}{4}\right) = 1.7

: \text{Mag}_{13\text{ kHz}} = 52\text{ dB} + (1.7\text{ oct} \times -2\text{ dB/oct}) = 48.6\text{ dB}.\,

Xem thêm

Quãng tám
Ban nhạc Octave
Một phần ba quãng tám

Ghi chú

Tham khảo
Honor (thương hiệu)

| founder = Nhậm Chính Phi
| hq_location = Thâm Quyến, Trung Quốc
| area_served = Toàn cầu
| key_people =
| products = Điện thoại thông minh, máy tính xách tay, thiết bị đeo, phụ kiện
| production =
| revenue =
| revenue_year =
| operating_income =
| income_year =
| num_employees =
| num_employees_year =
| parent = Huawei (2013–2020)Công ty TNHH Công nghệ thông tin mới Zhixin Thâm Quyến (–nay)
| divisions =
| website =
}}
Honor () là một thương hiệu điện tử tiêu dùng thuộc quyền sở hữu của Shenzhen Zhixin New Information Technology Co. Ltd, một công ty doanh nghiệp nhà nước kiểm soát bởi chính phủ thành phố Thâm Quyến. Trước đây, thương hiệu này là công ty con của Huawei (công ty bán thương hiệu vào tháng 11 năm 2020). Honor sản xuất điện thoại thông minh, máy tính bảng, thiết bị đeo và phần mềm thiết bị di động.

Kể từ năm 2016, George Zhao giữ chức chủ tịch danh dự toàn cầu, ông từ chức sau 9 năm công tác, Eva Wimmers giữ chức chủ tịch thương hiệu ở châu Âu và là phó chủ tịch toàn cầu. Năm 2025, Jian Li giữ chức chủ tịch danh dự toàn cầu.

Phần mềm và phần cứng
Điện thoại thông minh và thiết bị thông minh của Honor sử dụng chung các tiến bộ khoa học của thương hiệu Huawei, ví dụ như con chip Kirin, công nghệ GPU Turbo, tùy biến giao diện Magic UI giống với Huawei EMUI.

Một số mẫu máy Honor sẽ có tên khác nhau khi bán ra ở thị trường Trung Quốc và quốc tế.

Lịch sử, mô hình kinh doanh và mở rộng toàn cầu
Được thành lập vào năm 2013, dòng điện thoại thông minh Honor với mức giá rẻ cho phép Huawei cạnh tranh với các thương hiệu điện thoại thông minh tầm trung, bán trực tuyến ở Trung Quốc và toàn cầu.

Kể từ năm 2016, Honor chủ yếu bán sản phẩm của mình trực tuyến qua các trang web riêng cũng như thông qua các nhà bán lẻ trực tuyến của bên thứ ba. Một số sản phẩm Honor được trưng bày tại một số chuỗi cửa hàng ở một số thị trường, trong đó bao gồm cả Việt Nam. Honor cung cấp điện thoại thông minh với giá thấp hơn thương hiệu Huawei cũng như các đối thử khác vì công ty bán hàng qua hoạt động trực tuyến. Người dùng tham gia "HONOR Club" còn được giảm giá thêm khi mua sản phẩm.

Honor bắt đầu mở rộng quốc tế vào tháng 4 năm 2014, ra mắt Honor 3C tại Malaysia, sau đó là việc phát hành Honor 6 tại châu Âu vào tháng 10. Đến tháng 6 năm 2015, thương hiệu đã mở rộng ra 74 quốc gia, bao gồm Châu Âu, Ấn Độ và Nhật Bản. cũng như khó cạnh tranh với các thương hiệu khác như Realme, Redmi, Xiaomi cũng như Samsung, Oppo và Vivo, Honor chính thức tuyên bố rút khỏi thị trường Việt Nam.

7/2023, Honor chính thức quay lại thị trường Việt Nam với chiếc điện thoại đánh dấu cho sự quay trở lại là chiếc Honor X8A với mức giá từ 5 triệu đồng.

Sản phẩm

Tham khảo
Tu viện Sanahin

| year = 1996
| extension = 2000
| area =
| buffer_zone =
| locmapin = Armenia
| map_caption =
}}
Tu viện Sanahin là một tu viện Armenia được thành lập vào thế kỷ thứ 10 tại tỉnh Lori, Armenia. Cái tên Sanahin nghĩa đen là "cái này cũ hơn cái kia" trong tiếng Armenia, có lẽ xuất phát từ tuyên bố rằng, tu viện này có lâu đời hơn so với tu viện Haghpat gần đó. Cả hai tu viện này giống nhau về nhiều mặt, cùng nằm trên một khu vực cao nguyên bị chia cắt, cách nhau bởi một "rãnh nứt" sâu được hình thành bởi dòng chảy nhỏ đổ vào sông Debed, và cả hai cũng đều là điểm thu hút khách du lịch nhờ vẻ đẹp của một tu viện Giáo hội Tông truyền Armenia với vô số những phiến đá Khachkar (Đá chữ thập Armenia), được chạm khắc tinh xảo, tượng trưng cho cây thánh giá, rải rác là những ngôi mô của các Giám mục.
Tham khảo

Liên kết ngoài
Armeniapedia.org: Sanahin
Armenica.org: Sanahin
Lý Thái Tổ (miếu hiệu)

Lý Thái Tổ trong Tiếng Việt có thể là những vị quân chủ sau:
Danh sách
Đại Lý Thái Tổ (大理太祖) Đoàn Tư Bình
Lý Thái Tổ (李太祖) Lý Công Uẩn
Triều Tiên Thái Tổ (朝鮮太祖) Lý Thành Quế, tức Triều Tiên Lý Thị Thái Tổ

Xem thêm
Thái Tổ
Nguyễn Thái Tổ
Hán Thái Tổ
Ngụy Thái Tổ
Chu Thái Tổ
Đường Thái Tổ
Tấn Thái Tổ
Tống Thái Tổ
Tề Thái Tổ
Triệu Thái Tổ
Lương Thái Tổ
Yên Thái Tổ
Tần Thái Tổ
Kim Thái Tổ
Hạ Thái Tổ
Thục Thái Tổ
Trần Thái Tổ
Đại Thái Tổ
Ngô Thái Tổ
Lý Thái Tông
Lý Nhân Tông
Lý Thần Tông
Lý Anh Tông
Lý Cao Tông
Pteragogus clarkae

Pteragogus clarkae là một loài cá biển thuộc chi Pteragogus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được đặt theo tên của nữ tiến sĩ Eugenie Clark, người có những đóng góp quan trọng trong việc phân loại các loài cá.

Phạm vi phân bố
P. clarkae có phạm vi phân bố ở vùng biển Tây Bắc Ấn Độ Dương. Loài này chỉ được biết đến ở Biển Đỏ thuộc vùng bờ biển Ai Cập. Màu sắc khi mẫu vật còn sống không được ghi chép lại.

Màu sắc mẫu vật (của một cá thể cái) đã được bảo quản trong rượu: màu nâu vàng với các đốm màu nâu sẫm ở phía thân dưới, những chấm nhỏ hơn màu nâu sẫm dọc theo phía trước đường bên, và rải rác những đốm nhỏ màu nâu sẫm trên gáy. Có một vệt nâu sẫm hoặc là một cặp đốm đen nhỏ ở trên mõm, trước mắt. Cận rìa của vây lưng có màu vàng nhạt với một đốm đen bao phủ lấy hai gai vây lưng đầu tiên, và một đốm ở cuối vây lưng. Vây đuôi màu vàng cam nhạt với vệt sọc đen ở gốc, cận rìa có màu nâu sẫm. Các vây còn lại màu vàng nhạt.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số lược mang: 13–16; Số đốt sống: 25.

Tham khảo

Trích dẫn
Pteragogus cryptus

Pteragogus cryptus là một loài cá biển thuộc chi Pteragogus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.

Từ nguyên
Từ định danh cryptus trong tiếng Latinh có nghĩa là "bí mật, kín đáo", hàm ý đề cập đến việc loài này chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn khi di chuyển giữa các khu vực. Đây cũng là hành vi thường thấy ở nhiều loài Pteragogus khác.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. cryptus có phạm vi phân bố thưa thớt ở Ấn Độ Dương và rộng rãi ở Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận tại Biển Đỏ, quần đảo Socotra, Bắc Madagascar, quần đảo Mergui, bãi cạn Rowley (Úc); các quốc gia thuộc Đông Nam Á hải đảo; phía bắc đến Nam Nhật Bản và đảo Đài Loan; phía nam đến rạn san hô Great Barrier, đảo Lord Howe, các rạn san hô vòng trên biển San Hô và New Caledonia; phía đông trải dài đến nhiều đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương (xa nhất là đến Tonga). Quần thể giữa hai đại dương có thể là hai loài riêng biệt.

Loài này sống gần các rạn san hô và thảm tảo biển ở các đầm phá và vùng biển ngoài khơi, độ sâu đến 67 m.

Số gai ở vây lưng: 10 (3 gai đầu tiên vươn dài ở cá đực); Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 24.

Hành vi và tập tính
Thức ăn của P. cryptus là các loài thủy sinh không xương sống. Loài này sinh sản theo cặp. Vào thời điểm sinh sản, cả con đực và con cái đều có màu nâu sẫm mà không xuất hiện các vệt trắng như bình thường.

P. cryptus thường hay ẩn mình giữa các rạn san hô và trong các bụi tảo.

Tham khảo
Pteragogus enneacanthus

Duymaeria amboinensis
}}
Pteragogus enneacanthus là một loài cá biển thuộc chi Pteragogus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.

Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "có chín gai", hàm ý đề cập đến 9 gai ở vây lưng của loài này, so với 10 gai ở các loài còn lại trong chi.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. enneacanthus có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận trên hầu hết vùng biển của các quốc gia thuộc Đông Nam Á hải đảo; phía bắc trải dài đến bờ biển Nam Trung Quốc; xa nhất ở phía đông là đến Tonga, bao gồm một số đảo quốc, quần đảo thuộc châu Đại Dương; phía nam trải dài dọc theo bờ biển Đông Úc.

P. enneacanthus sống trong nhiều môi trường khác nhau, gần các rạn san hô ven bờ đến vùng biển ngoài khơi, hoặc ở những khu vực có nhiều tảo biển, bọt biển và thủy tức ở độ sâu đến 64 m.

Mô tả
P. enneacanthus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 15&nbsp;cm.

Hai gai vây lưng đầu tiên vươn dài ở cá đực, so với 4 gai đầu tiên ở Pteragogus cryptus và Pteragogus guttatus.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 24.

Hành vi và tập tính
P. flagellifer thường ẩn mình giữa các rạn san hô và trong các bụi tảo. Loài này hiếm khi rời khỏi nơi ẩn nấp, và nếu phải rời đi, chúng sẽ quan sát kỹ xung quanh trước để đảm bảo an toàn rồi di chuyển thật nhanh chóng.

Tham khảo
Pteragogus guttatus

}}
Pteragogus guttatus là một loài cá biển thuộc chi Pteragogus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.

Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "lốm đốm", hàm ý có lẽ đề cập đến các đốm nâu dọc đường bên.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. guttatus có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này được ghi nhận từ Philippines trải dài về phía nam đến đảo Borneo, Palau, đảo Java và một phần của quần đảo Sunda Nhỏ. Những ghi nhận về sự xuất hiện của loài này tại quần đảo Solomon và Papua New Guinea chưa được xác thực rõ.

Mô tả
P. guttatus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 9&nbsp;cm. Cơ thể có màu đỏ nâu sẫm. Khác với Pteragogus cryptus, P. guttatus có đầu lõm (nhìn nghiêng) thay vì phẳng như P. cryptus. Số lược mang của P. guttatus cũng nhiều hơn của P. cryptus. Có 5 đốm màu nâu sẫm rõ rệt xếp thành hàng trên đường bên (các đốm này có thể xuất hiện trên thân của P. cryptus, nhưng không hiện rõ).

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 9–10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Tham khảo
Pteragogus pelycus

| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Labriformes
| familia = Labridae
| genus = Pteragogus
| species = P. pelycus
| binomial = Pteragogus pelycus
| binomial_authority = Randall, 1981
}}
Pteragogus pelycus là một loài cá biển thuộc chi Pteragogus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.

Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "vây bụng", hàm ý đề cập đến tia vây bụng thứ nhất vươn dài ở cá đực.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. pelycus có phạm vi phân bố ở Tây Ấn Độ Dương. Loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Tanzania trải dài về phía nam đến Durban, Nam Phi, bao gồm Madagascar.

Những quần thể ở Biển Đỏ được cho là của P. pelycus trước đây đã được xác định là hai loài riêng biệt, là Pteragogus clarkae và Pteragogus trispilus, riêng P. trispilus còn mở rộng phạm vi đến bờ biển phía đông Địa Trung Hải ở phía bắc thông qua kênh đào Suez, còn quần thể ở các đảo quốc xung quanh Madagascar là loài Pteragogus variabilis.

P. pelycus sống trong các thảm cỏ biển và những nơi có sự phát triển của tảo.

Mô tả
P. pelycus có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 15&nbsp;cm. Vây đuôi bo tròn. Gáy, lưng và thân trên màu nâu đỏ; thân dưới và bụng màu nâu cam. Có đốm đen viền màu vàng nổi bật trên nắp mang. Nhiều chấm đen nhỏ ở sau mắt và trên gáy,và các đốm nâu dọc theo đường bên. Có 2 hoặc 3 đốm đen trên màng các vây lưng đầu tiên (cá con chỉ có một). Vây hậu môn và vây bụng có viền nâu. Đặc điểm của cá đực là tia vây thứ nhất của vây bụng rất dài.

So với P. trispilus, một loài trước đây được xác định nhầm là P. pelycus, P. pelycus có kích thước cơ thể lớn hơn. Mống mắt của P. pelycus có các chấm đen thay vì là các vạch sọc như P. trispilus. Đốm trên mang của hai loài có hình dạng khác biệt (P. pelycus có đốm lớn hơn) và cấu tạo của đầu cũng khác nhau.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Tham khảo

Trích dẫn
Pteragogus taeniops

}}
Pteragogus taeniops là một loài cá biển thuộc chi Pteragogus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1855.

Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại: taenia ("dải ruy băng") và ops ("mắt"), hàm ý đề cập đến dải màu tím ở trên đầu, băng qua mắt.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. taeniops có phạm vi phân bố ở vùng biển Tây Ấn Độ Dương. Loài này được ghi nhận dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Kenya trải dài về phía nam đến bãi cạn Aliwal, Nam Phi, bao gồm Bắc Madagascar và hai đảo quốc lân cận là Mauritius và Seychelles.

Loài này sống trên các rạn đá ngầm và trong các thảm tảo biển ở độ sâu khoảng từ 4 đến 25 m.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

P. taeniops là một loài khá nhát, thường hay lẩn trốn.

Tham khảo
Pteragogus trispilus

Pteragogus trispilus là một loài cá biển thuộc chi Pteragogus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "ba đốm" (tri: "số ba" + spilus: "vệt đốm"), hàm ý đề cập đến ba đốm đen ở phía trước của vây lưng.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. trispilus có phạm vi phân bố ở vùng biển Tây Bắc Ấn Độ Dương. Loài này được ghi nhận tại vịnh Aqaba, vịnh Suez, và thông qua kênh đào Suez ngược lên phía bắc đến bờ biển phía đông Địa Trung Hải, được ghi nhận cụ thể tại vịnh Haifa (Israel), đảo Rhodes (biển Aegea, Hy Lạp) và vịnh İskenderun (Thổ Nhĩ Kỳ).

P. trispilus sống trong các thảm cỏ biển, và thường là những nơi có sự phát triển mạnh của tảo ở độ sâu đến 28 m.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 12–13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Tham khảo

Trích dẫn
Pteragogus variabilis

Pteragogus variabilis là một loài cá biển thuộc chi Pteragogus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

Từ nguyên
Từ định danh của loài trong tiếng Latinh có nghĩa là "hay thay đổi", hàm ý đề cập đến sự biến đổi màu sắc diễn ra ở cùng một cá thể.

Phạm vi phân bố
P. variabilis có phạm vi phân bố ở Tây Nam Ấn Độ Dương. Loài này chỉ được biết đến tại Mauritius, đảo Aldabra (thuộc Seychelles) và bãi cạn Cargados Carajos. P. variabilis có thể được phát hiện ở độ sâu đến 71 m.

Mô tả
P. variabilis có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là gần 5&nbsp;cm. Loài này có rất nhiều biến thể màu sắc: màu nâu phớt cam-đỏ-vàng, xanh lục xám, vàng cam hoặc đỏ thẫm nhưng tất cả đều có chung các đặc điểm sau: vùng mang luôn có màu sẫm hơn đầu với một đốm đen lớn trên mang; có các đốm trắng dọc theo đường bên; nhiều vệt đốm trắng khác rải rác khắp thân và dưới mắt; tất cả các vây tiệp màu với phần cơ thể, và có lốm đốm trắng và chấm nhỏ hơn; có 2 đốm đen bao lấy hai màng gai vây lưng đầu tiên.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9; Số tia vây ở vây ngực: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Tham khảo

Trích dẫn
Javichthys kailolae

Javichthys kailolae là loài cá biển duy nhất thuộc chi Javichthys trong họ Cá nóc. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1985.

Danh pháp khoa học
Từ Javichthys trong danh pháp khoa học của J. kailolae, được đặt theo tên của nơi đầu tiên tìm thấy loài cá này, phía nam đảo Java. Còn kailolae được đặt theo tên của nhà ngư học Patricia Kailola, nhằm ghi nhận những đóng góp của bà trong việc nghiên cứu các loài cá Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Phân bố và môi trường sống
J. kailolae có phạm vi phân bố ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy tại 2 vị trí: eo biển Bali, Indonesia và ngoài khơi Batangas, Philippines. J. kailolae sống xung quanh các rạn san hô ở những vùng nước gần bờ trên đáy cát và bùn, hoặc tập trung ở các khu vực cửa sông; độ sâu khoảng từ 62 đến 68 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở J. kailolae là khoảng 6,8&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Màu sắc của các mẫu vật (dã được bảo quản trong rượu): lưng màu nâu xám, trải rộng xuống 2/3 vùng má. Vùng cơ thể còn lại màu trắng với nhiều vệt đốm xám. Các vây có màu vàng lục. Vây lưng và đuôi màu xám đậm; các vây còn lại không màu.

Cũng như những loài cá nóc khác, C. figueiredoi có khả năng sản xuất và tích lũy các độc tố như tetrodotoxin và saxitoxin trong da, tuyến sinh dục và gan. Mức độ độc tính khác nhau tùy theo từng loài, và cũng phụ thuộc vào khu vực địa lý và mùa.

Số gai ở vây lưng: 0; Số tia vây mềm ở vây lưng: 8 - 9; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 6; Số tia vây mềm ở vây ngực: 16 - 17; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 11.

Chú thích

Tham khảo

Hardy, G. S. (1985). A new genus and species of pufferfish (Tetraodontidae) from Java. Bulletin of Marine Science 36(1) 145–49.
Quốc âm thi tập

Quốc âm thi tập (Hán Nôm: ) là tên gọi phổ biến dành cho tuyển tập thơ chữ Nôm của danh sĩ Nguyễn Trãi sáng tác có thể ở thời kỳ đầu của nhà Hậu Lê. Việc đặt tên gọi cho tập thơ cũng như biên soạn cũng có thể do người thời sau Nguyễn Trãi thực hiện, nhiều khả năng nhất là vào thời vua Lê Thánh Tông (trị vì thời kỳ 1460–1497). Nó được coi là tập thơ đại thành đầu tiên bằng tiếng Việt sử dụng chữ Nôm trong lịch sử sáng tác thơ văn của người Việt Nam. Do tầm quan trọng như vậy của nó mà Quốc âm thi tập nhận được nhiều sự quan tâm nghiên cứu của giới học giả từ thời Lê sơ cho đến ngày nay. Cùng với tập thơ chữ Nôm Bạch Vân quốc ngữ thi tập của Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585), Quốc âm thi tập là 2 văn bản thực sự quan trọng trong việc tạo dựng diện mạo cho một dòng thơ hàn luật chữ Nôm ở thời kỳ trung đại của người Việt.

Các phần của Quốc âm thi tập gồm:

Vô đề
Môn thì lệnh (thời tiết)
Môn hoa mộc (cỏ cây)
Môn cầm thú (thú vật)

Chú thích

Đọc thêm
Sách
Phạm Luận (phiên âm và chú giải) (2014), Nguyễn Trãi - Quốc Âm Thi Tập, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội,
Trần Trọng Dương (2015) Nguyễn Trãi Quốc âm từ điển, NXB Từ điển bách khoa

Bài viết (tạp chí chuyên ngành), luận văn
Bùi Duy Dương, Thành ngữ gốc Hán trong ba kiệt tác thơ Nôm , Tạp chí Hán Nôm, số 5(96), 2009
Dương Thị Hoàn, Sự vận động tư tưởng nhàn từ thơ Nôm Nguyễn Trãi đến thơ Nôm Nguyễn Bỉnh Khiêm. (Luận văn Thạc sĩ Khoa học Ngữ văn, Đại học Thái Nguyên, 2012)
Hoàng Thị Thu Thủy, Thi pháp thơ Nôm Nguyễn Trãi. (Luận văn Thạc sĩ Văn học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, 2002)
Nguyễn Kim Châu, Sự phát triển của tiếng Việt văn học thế kỷ XVI qua cái nhìn đối sánh giữa "Quốc âm thi tập" của Nguyễn Trãi với "Bạch Vân quốc ngữ thi" của Nguyễn Bỉnh Khiêm. (Tạp chí Khoa học, Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Cần Thơ, 2012)

Nguồn khác (báo, tạp chí điện tử):
Trần Trọng Dương, Giải mã những câu thơ sáu chữ trong "Quốc âm thi tập" từ ngả đường ngữ âm học lịch sử . (Khoa Ngữ văn - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 30/08/2013)

Xem thêm
Văn học Việt Nam thời Lê sơ
Ức Trai thi tập
Hồng Đức quốc âm thi tập
Bạch Vân quốc ngữ thi tập
Văn hóa Lê-Mạc
Clavius (hố)

| diameter = 231&nbsp;km
| depth = 3,5&nbsp;km
| colong = 15
| eponym = Christoph Klau
}}

]]

Clavius là một trong những hố va chạm lớn nhất trên Mặt Trăng, và nó lớn thứ hai nằm trong vùng nhìn thấy (nó gần bằng hố Deslandres). Hố nằm ở vùng cao nguyên gồ ghề phía nam của Mặt Trăng, và ở phía nam của hố Tycho. Hố được đặt tên theo sau một tín đồ Dòng Chúa Giêsu là Christopher Clavius - nhà thiên văn học và cũng là nhà toán học người Đức của thế kỉ 16.

Hố vệ tinh

Theo quy ước, những tính chất này được xác định trên bản đồ bằng cách đặt từng chữ cái là tâm của các hố vệ tinh gần với Clavius nhất.

Tham khảo
















Liên kết ngoài
Video bởi Seán Doran vể mặt trời lặn trên Clavius, dựa trên dữ liệu của LRO (xem album để biết thêm chi tiết)
Chang Arena

| broke_ground = 4 tháng 10 năm 2010
| built =
| opened = 4 tháng 6 năm 2011
| renovated =
| expanded = Quý 4 năm 2013
| closed =
| demolished =
| owner = Buriram United
| operator = Buriram United
| surface = Cỏ
| construction_cost = 12–17 triệu USD
| architect =
| structural engineer =
| services engineer =
| general_contractor =
| project_manager =
| main_contractors =
| former_names =
| tenants = Câu lạc bộ bóng đá Buriram United
| seating_capacity = 32.600
}}

Sân vận động Buriram (còn được gọi là Chang Arena vì lý do tài trợ) là một sân vận động bóng đá ở Buriram, Thái Lan. Sân có sức chứa 32.600 chỗ ngồi và là sân nhà của câu lạc bộ Buriram United, đội đã giành ba cú ăn ba danh hiệu vào các năm 2011, 2013 và 2015 của Thái Lan.

Đây là sân vận động bóng đá thuộc sở hữu của câu lạc bộ lớn nhất ở Thái Lan. Biệt danh của sân là "Lâu đài sấm sét", lâu đài thứ năm của tỉnh Buriram.

Lịch sử
Chang Arena nằm ở thị trấn Isan, huyện Mueang Buriram, tỉnh Buriram. Sân vận động được xây dựng trên khu đất rộng 150 mẫu, có sức chứa 32.600 người và bãi đậu xe có sức chứa 500 ô tô và 1.000 xe máy. Mặt sân được chiếu sáng đầy đủ, cho phép tổ chức các trận đấu vào ban đêm. Sân được tài trợ theo hợp đồng chuyển nhượng chức danh từ I-Mobile và các khoản tiền của chủ tịch câu lạc bộ Buriram United Newin Chidchob. Sân vận động này đã được ghi vào kỷ lục Guinness thế giới là sân vận động dành riêng cho bóng đá đáp ứng các tiêu chuẩn của FIFA có thời gian xây dựng ngắn nhất thế giới với 256 ngày.

Tên gọi
Sân vận động có tên chính thức là "Sân vận động I-Mobile mới". Sân còn được gọi là "Sân vận động Lâu đài Sấm sét". Tuy nhiên, sân vận động này thường được gọi là "Chang Arena" do sự tài trợ của bia Chang. Trong các trận đấu thuộc các giải đấu của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC), sân được gọi với tên chính thức là Sân vận động Buriram.

Cơ sở vật chất

Đây là sân vận động dành riêng cho bóng đá đầu tiên ở Thái Lan đáp ứng các tiêu chuẩn của FIFA và AFC. Sân đủ điều kiện để đăng cai tổ chức các trận đấu bóng đá trong nước hoặc quốc tế. Sân vận động này có phòng thay đồ cho đội nhà và đội khách, các cơ sở vật chất y tế, các thiết bị truyền hình và đài phát thanh hiện đại.

Các trận đấu bóng đá quốc tế

Giải vô địch bóng đá U-23 châu Á 2020

Khán giả

Lượng khán giả trung bình và cao nhất tại các giải đấu bóng đá quốc nội của Buriram United:

Tham khảo
Đường mòn Mạch Lý Hạo

Đường mòn Mạch Lý Hạo (, ) hay Đường mòn MacLehose mở cửa vào ngày 26 tháng 10 năm 1979, là một con đường mòn đi xuyên qua điểm ở Tân Giới, bắt đầu từ Bắc Đàm Dũng, Tây Cống, ở phía đông đến Truân Môn ở phía tây thuộc lãnh thổ Hồng Kông. Toàn bộ con đường dài 100&nbsp;km, 200 cột để đánh dấu, khoảng cách mỗi cây cột là 500m dọc theo đường đi. Con đường được đặt theo tên của Murray MacLehose, Thống đốc có nhiệm kỳ lâu nhất của Hồng Kông, MacLehose đã thành lập Công viên quốc gia Hồng Kông và bản thân ông là một người đi bộ đường dài nhiệt tình. Con đường mòn đi qua một loạt các cảnh quan thiên nhiên bao gồm các bãi biển và núi.

Đường mòn Mạch Lý Hạo là đường mòn đi bộ đường dài nhất ở Hồng Kông với tổng chiều dài 100&nbsp;km và được chia thành 10 phần. Các ngọn núi ở trung tâm, mà đường mòn Mạch Lý Hạo đi qua, bao gồm nhiều đỉnh núi cao nhất của Hồng Kông. Phần phía tây, nơi đường mòn uốn lượn đến cuối của nó có nhiều hồ nước và thung lũng.

Các đoạn của con đường

Đường mòn Mạch Lý Hạo được chia thành mười đoạn:

Đoạn thứ hai nằm trên những ngọn đồi thoai thoải của bán đảo Tây Cống Đông. 'Tuyến đường bắt đầu từ Lang Gia Loan, sau đó đi lên dốc đến Sai Wan Shan. Khi lên đây sẽ có tầm nhìn hùng vĩ trên một bờ biển tuyệt vời - và về phía bắc hướng tới đỉnh nhọn hình nón. Sau khi xuống Sai Wan, Đường mòn theo các bãi biển đến Ham Tin, sau đó rẽ vào đất liền trên những ngọn đồi ven biển. Cuối cùng, phần Hai váy một số vịnh biển nông, trước khi kết thúc tại Bắc Đàm Ao.'

'Những tảng đá gần Lang Gia Loan là rhyolite, một loại đá núi lửa hạt mịn được hình thành khi dung nham nguội đi nhanh chóng. Các tinh thể sáu mặt của Rhyolite tạo ra, trên quy mô lớn hơn nhiều, các cột đá hình lục giác - mang lại cho bờ biển Lang Gia Loan vẻ ngoài khác biệt. Những cột đá được tạo từ rhyolite màu nâu lởm chởm ở khắp mọi nơi.'

Trailwalker
Oxfam Trailwalker, một sự kiện gây quỹ lớn diễn ra hàng năm vào tháng 11 trên đường mòn Mạch Lý Hạo và tuyến đường khác. Điểm xuất phát là tại Bắc Đàm Dũng ở Tây Cống và điểm kết thúc là tại Hiệp hội Bảo Lương Cục ở Nguyên Lãng.

Xem thêm

Danh sách các đường mòn ở Hồng Kông

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công viên quốc gia (Hồng Kông)
Đường mòn Oxfam (Hồng Kông)
Tuyến đường mòn với phần đánh dấu
Murray MacLehose

|image=
|caption=
|order=25th
|office= Thống đốc Hồng Kông
|monarch=Elizabeth II
|1blankname=Colonial Secretary
|1namedata=Sir Hugh Norman-WalkerSir Denys Roberts
|2blankname=Chief Secretary
|2namedata=Sir Denys RobertsSir Jack CaterSir Philip Haddon-Cave
|term_start= 19 tháng 11 năm 1971
|term_end= 8 tháng 5 năm 1982
|predecessor= David Trench
|successor= Edward Youde
|birth_date=
|birth_place= Glasgow, Scotland, Vương quốc Anh
|death_date=
|death_place= Ayrshire, Scotland, Vương quốc Anh
|party=
|profession= Diplomat, colonial administrator
|alma_mater= Balliol College, Oxford
}}

Crawford Murray MacLehose, (, 16 tháng 10 năm 1917 – 27 tháng 5 năm 2000), là một chính trị gia, nhà ngoại giao người Anh và là Thống đốc Hồng Kông thứ 25, từ năm 1971 đến 1982. Ông là thống đốc có nhiệm kỳ lâu nhất của thuộc địa, với bốn nhiệm kỳ liên tiếp tại chức.

Cuộc sống sau này

MacLehose qua đời ở Ayrshire, Scotland vào tháng 5 năm 2000.

Tham khảo

Liên kết ngoài

BBC News: Cựu Thống đốc Hồng Kông qua đời
Lagocephalus guentheri

Lagocephalus guentheri, tên thông thường là cá nóc lưng kim cương, là một loài cá biển thuộc chi Lagocephalus trong họ Cá nóc. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1915.

L. guentheri đã bị nhầm lẫn với Lagocephalus spadiceus và Lagocephalus gloveri bởi những nhà nghiên cứu trước đó. Năm 2018, L. guentheri được phát hiện ở ngoài khơi bờ tây Ấn Độ. L. guentheri được tìm thấy xung quanh các rạn san hô trên đáy cát ở độ sâu khoảng 274 m trở lại (tuy nhiên, độ sâu được báo cáo này có thể là của L. spadiceus).

Mô tả
L. guentheri trưởng thành có kích thước tối đa được ghi nhận là khoảng 26&nbsp;cm. Vùng thân trên có màu nâu với nhiều dải đen trên lưng. Cơ thể có một dải màu trắng bạc dọc theo chiều dài cơ thể. Vây đuôi hình lưỡi liềm, trắng ở 2 chóp thùy.

Cũng như những loài cá nóc khác, L. guentheri có khả năng sản xuất và tích lũy các độc tố như tetrodotoxin và saxitoxin trong da, tuyến sinh dục và gan. Mức độ độc tính khác nhau tùy theo từng loài, và cũng phụ thuộc vào khu vực địa lý và mùa.

Thức ăn của L. guentheri là các loài động vật giáp xác và động vật thân mềm. L. guentheri không có giá trị thương mại.

Chú thích
Khăn quàng cổ

Khăn quàng cổ hay khăn choàng cổ, khăn gió ấm là một mảnh vải được đeo quanh cổ để giữ ấm, chống nắng, giữ vệ sinh, tạo mốt thời trang hoặc vì lý do tôn giáo. Chất liệu làm khăn rất đa dạng, như len, lanh hoặc vải bông. Một loại khăn quàng mà các hướng đạo sinh, đội viên đội thiếu niên tiền phong hay lính hải quân Mỹ thường đeo vòng quanh cổ được gọi là khăn neckerchief, cũng dịch là "khăn quàng".

Lịch sử
Khăn quàng cổ có từ thời cổ đại. Tượng Ashurnasirpal II từ thế kỷ 9 trước Công nguyên đã khắc họa hình ảnh vị hoàng đế đeo khăn choàng. Ở La Mã cổ đại, khăn quàng có tác dụng giữ vệ sinh hơn là giữ ấm. Người La Mã gọi làfocale hoặc sudarium (sudarium trong tiếng Latinh có nghĩa là "vải thấm mồ hôi"); họ dùng để lau mồ hôi trên cổ và mặt khi tiết trời nắng nóng. Nguyên thủy khăn quàng này dành cho đàn ông đeo quanh cổ hoặc buộc vào thắt lưng.

Công dụng
Ở vùng khí hậu lạnh, người ta dùng khăn dệt kim dày, thường được làm bằng len, buộc quanh cổ để giữ ấm. Khăn thường mặc kèm với áo vest dày hoặc áo khoác.

Ở những vùng khí hậu khô hơn, bụi bặm hơn hoặc trong môi trường có nhiều chất gây ô nhiễm không khí, người ta đeo loại khăn trùm đầu mỏng hoặc khăn bandana lên mắt, mũi và miệng để giữ sạch tóc. Theo thời gian, phong tục này đã phát triển thành một mốt thời trang ở nhiều nền văn hóa, đặc biệt là đối với phụ nữ.

Trong tôn giáo
Một số giáo phái Kitô giáo dùng loại khăn quàng dạng dây gọi là stola trong lễ phụng vụ của họ.

Trong đồng phục
Các phi công máy bay thuở đầu hay dùng loại khăn quàng lụa để ngăn khói dầu phát thải bay vào miệng họ trong khi bay. Trong các buồng lái kín, phi công đeo khăn để tránh bị rạn cổ, đặc biệt là các phi công chiến đấu do họ phải liên tục xoay đầu từ bên này sang bên kia để theo dõi máy bay địch. Ngày nay, các phi đội trong quân đội thường hay đeo khăn có in phù hiệu đơn vị kèm biểu tượng, không phải vì lý do thực dụng mà là để thể hiện tính di sản và tinh thần chung của tổ chức.

Sinh viên ở Vương quốc Anh hay đeo khăn quàng với hoa văn gồm các sọc màu để tạo nhận diện thương hiệu về trường học của họ.

Đồng phục của Hướng đạo sinh hay có loại khăn quấn vòng quanh cổ, gọi là khăn neckerchief. Ở một số nước xã hội chủ nghĩa, các đội viên đội thiếu niên tiền phong cũng đeo một loại khăn quàng quanh cổ được gọi là khăn quàng đỏ.

Xem thêm
Khăn neckerchief, cũng dịch là "khăn quàng"

Tham khảo
Cào (dụng cụ)

Cào hay bồ cào hay bừa cào là loại dụng cụ hình dạng giống cây chổi, gồm một thanh ngang có gắn răng được cố định với một cán cầm tay, dùng để thu gom lá cây, cỏ, v.v., hay là làm tơi đất trong nghề làm vườn, giúp loại bỏ bớt cỏ dại và san bằng mặt đất, dọn dẹp xác cỏ hay dùng với công dụng tương tự như chiếc bừa. Nền nông nghiệp sử dụng cả loại cào cơ giới với nhiều hình thức khác nhau (như cào bánh xe hình sao, cào quay, v.v.) và loại cào thủ công bằng sức người.

Lịch sử
Từ thực tế rằng làm cỏ là công việc thường xuyên trong nền sản xuất nông nghiệp của Trung Quốc thời cổ đại và trung đại, người Hoa đã phát minh ra cái cào cỏ, có nguồn gốc từ phát minh ra cái bừa cũng của Trung Quốc. Trong cuốn cổ thư Tề dân yếu thuật của viên quan Giả Tư Hiệp triều Bắc Ngụy (386-534), cái bừa nguyên được gọi là "cào răng sắt" căn cứ theo hình dạng của nó. Bừa Trung Quốc được phân ra ba tiểu loại: cào dải, cào hình chữ Y và cào hình vuông. Cào dải được họa sĩ xưa đưa vào các bức bích họa dưới thời Tấn và Bắc Ngụy.

Nhựa hoặc kim loại
Cào nhựa hay cào kim loại đều có ưu nhược điểm riêng. Cào nhựa thường nhẹ hơn và rẻ tiền hơn. Do người ta có thể chế tạo những loại cào nhựa với chiều rộng lớn nên loại cào này hợp để cào lá cây mới rụng. Cào kim loại thích hợp để dọn dẹp vào mùa xuân, khi mà rác rưởi thường ẩm ướt hoặc mục nát, do răng cào kim loại có thể xuyên được vào những lớp mùn đó một cách tốt hơn.

Tham khảo
Vật lý phân tử

Vật lý phân tử là bộ môn khoa học nghiên cứu về tính chất vật lý của các phân tử, liên kết hóa học giữa các nguyên tử cũng như động lực học phân tử. Các kỹ thuật thí nghiệm quan trọng nhất của nó là các loại quang phổ khác nhau; tán xạ cũng được sử dụng. Lĩnh vực này liên quan chặt chẽ với vật lý nguyên tử và trùng lặp rất lớn với hóa học lý thuyết, hóa học vật lý và vật lý hóa học.

Ngoài các trạng thái kích thích electron được biết đến từ các nguyên tử, các phân tử thể hiện các chế độ quay và rung có mức năng lượng được lượng tử hóa. Sự khác biệt năng lượng nhỏ nhất tồn tại giữa các trạng thái quay khác nhau: quay quang phổ thuần túy là ở xa khu vực hồng ngoại (bước sóng khoảng 30-150 mm) của quang phổ điện từ. Phổ rung ở vùng hồng ngoại gần (khoảng 1 - 5 &nbsp; µm) và quang phổ do chuyển tiếp điện tử chủ yếu ở vùng khả kiến và tử ngoại. Từ việc đo các đặc tính phổ quay và rung của các phân tử như khoảng cách giữa các hạt nhân có thể được tính toán cụ thể.

Một khía cạnh quan trọng của vật lý phân tử là lý thuyết quỹ đạo nguyên tử thiết yếu trong lĩnh vực vật lý nguyên tử mở rộng sang lý thuyết quỹ đạo phân tử.

Xem thêm

Xấp xỉ Born-Oppenheimer
Độ võng tĩnh điện (vật lý phân tử/công nghệ nano)
Trạng thái năng lượng phân tử
Mô hình hóa phân tử
Rôto cứng
Phổ học

Tham khảo
Cá nóc răng mỏ chim

}}
Cá nóc răng mỏ chim, tên khoa học là Lagocephalus inermis, là một loài cá biển thuộc chi Lagocephalus trong họ Cá nóc. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1850.

Từ nguyên
Tính từ định danh inermis trong tiếng Latinh có nghĩa là "không có vũ khí", hàm ý đề cập đến phần lưng và hai bên lườn không có gai như những loài cá nóc khác (chỉ có gai ở bụng).

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Cá nóc răng mỏ chim có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ bờ biển Đông Phi, cá mỏ chim được phân bố trải dài về phía đông đến Philippines và đảo New Guinea, ngược lên phía bắc đến Hàn Quốc và Nhật Bản, xa về phía nam đến Úc.

Cá nóc răng mỏ chim sinh sống ở các thềm lục địa, nơi có nền đáy bùn hoặc cát ở độ sâu khoảng từ 10 đến 200 m.

Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá nóc răng mỏ chim là 90 cm.

Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số tia vây ở vây ngực: 16–17.

Ở Ấn Độ, cá nóc răng mỏ chim được bán tươi sống sau khi cắt bỏ phần đầu, nội tạng và lột da, hoặc được phơi khô và ướp muối để xuất khẩu. Tại bờ biển tây nam Ấn Độ, sản lượng khai thác của loài này đang tăng dần, mặc dù chúng cũng được xem là cá tạp tại vùng biển này.

Tham khảo
Độ võng tĩnh điện (vật lý phân tử/công nghệ nano)

thế=|nhỏ|286x286px|Hình 1: Ống nano cacbon bị biến dạng khi đặt trong điện trường E hướng xiên.

Trong vật lý phân tử, độ võng tĩnh điện là sự biến dạng của cấu trúc nano dạng thanh dưới tác động của điện trường. Hiện tượng này có nguồn gốc từ các tương tác tĩnh điện giữa điện trường và các điện tích trong vật chất. Sự biến dạng này thường được quan sát thấy trên các thanh nano có dạng mút thừa (trong đó một trong hai đầu của thanh được cố định). Trong các vật liệu nano, ống nano cacbon là ví dụ điển hình cho hiện tượng võng tĩnh điện.

Cơ chế hiện tượng võng tĩnh điện do phân cực điện có thể được hiểu như sau:
thế=|nhỏ|300x300px|Hình 2: Điện tích trong vật liệu phân cực điện dưới tác động của điện trường ngoài E
nhỏ|300x300px|Hình 3: Điện trường tương tác với moment lưỡng cực điện xoay thanh nano theo chiều điện trường.

Khi một vật liệu được đưa vào điện trường E, dưới tác động của điện trường, điện tích dương (màu đỏ) có xu hướng dịch chuyển theo chiều điện trường, và điện tích âm (màu đen) có xu hướng dịch chuyển ngược chiều điện trường, tạo ra lưỡng cực điện cảm ứng (hình 2). Sự tương tác giữa moment lưỡng cực điện và điện trường tạo ra moment xoắn (T), có xu hướng xoay thanh nano theo phương của điện trường (hình 3). Hiện tượng này tương tự việc đặt một thanh nam châm trong từ trường, cực âm của thanh nam châm sẽ bị hút về cực dương của từ trường và ngược lại, cực dương của thanh nam châm bị hút về cực âm của từ trường. Khi một đầu bị cố định, thanh nano sẽ bị uốn cong theo phương điện trường, đây là hiện tượng võng tĩnh điện (hình 1).

Trong trường hợp ống nano cacbon bị cố định một đầu, nó sẽ bị uốn cong theo phương của điện trường. Như vậy, moment xoắn và độ cứng của ống nano cacbon có tính xung khắc. Biến dạng này mới được quan sát trong các thí nghiệm, và sẽ là một đặc tính có nhiều triển vọng trong việc phát triển hệ nano cơ điện tử trong tương lai. Gần đây, đã có những báo cáo khoa học về việc ứng dụng ống nano cacbon trong hệ nano cơ điện tử, đó là làm rơ le nano, công tắc nano, nhíp nano và thiết bị phản hồi trong bộ nhớ, cảm biến hoặc truyền động. Cùng với đó, các nghiên cứu lý thuyết cũng được đưa ra để có cái nhìn đầy đủ về độ võng tĩnh điện của ống nano cacbon.

Tham khảo
Lagocephalus laevigatus

Lagocephalus laevigatus, tên thông thường là cá nóc trơn, là một loài cá biển thuộc chi Lagocephalus trong họ Cá nóc. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1766.

Phân bố và môi trường sống
L. laevigatus có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Đại Tây Dương. Ở phía tây, loài này được ghi nhận từ bờ biển phía đông bắc Hoa Kỳ, trải rộng xuống khắp vịnh Mexico và biển Caribe, đến tận Argentina. Ở phía đông, loài này được từ Mauritanie, men dọc theo bờ biển các nước Tây Phi đến Namibia. L. laevigatus được tìm thấy ở gần bờ, bao gồm các khu vực cửa sông và rừng ngập mặn, trên đáy cát hoặc bùn, ở độ sâu khoảng từ 10 đến 180 m.

Mô tả
L. laevigatus trưởng thành có kích thước tối đa được ghi nhận là khoảng 100&nbsp;cm, nhưng kích thước phổ biến thường thấy là khoảng 60&nbsp;cm. Thân trên có màu lục xám hoặc xám, bụng trắng; hai bên lườn có màu trắng bạc.

Số gai ở vây lưng: 0; Số tia vây mềm ở vây lưng: 13 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 12 - 13; Số tia vây mềm ở vây ngực: 18.

Cũng như những loài cá nóc khác, L. laevigatus có khả năng sản xuất và tích lũy các độc tố như tetrodotoxin và saxitoxin trong da, tuyến sinh dục và gan. Mức độ độc tính khác nhau tùy theo từng loài, và cũng phụ thuộc vào khu vực địa lý và mùa.

Thức ăn của L. laevigatus khá đa dạng, bao gồm các loài cá nhỏ, rong tảo, động vật giáp xác và động vật thân mềm. L. laevigatus được đánh bắt quy mô nhỏ ở nhiều quốc gia, và đã được xem là cá tạp ở Ghana. Tuy nhiên ở Sénégal, loài này được tiêu thụ phổ biến nhất trong các bữa ăn gia đình, thường được chế biến với các món ăn làm từ gạo.

Chú thích
Decca Records

|founder=Edward Lewis|distributor=|Universal Music Group (các nước còn lại)}}|genre=Đa dạng|country=Anh Quốc|location=Kensington, Luân Đôn, England, Anh Quốc|url=}} Decca Records là một hãng thu âm lớn của Anh Quốc, được Edward Lewis thành lập vào năm 1929. Bên kia đại dương, Công ty Decca Mỹ ra đời vào cuối năm 1934. Năm 1937, dự đoán trước cuộc xâm lăng của Đức Quốc xã sẽ dẫn đến thế chiến nên Lewis bán Decca Mỹ, khiến mối liên kết nhãn dĩa Decca giữa Anh và Mỹ bị phá vỡ trong vài chục năm. Nhãn hiệu bên Anh nổi tiếng nhờ sự phát triển của phương pháp thu âm, trong khi công ty bên Mỹ phát triển khái niệm cast album. Hiện nay, cả hai công ty đều là công ty con của Universal Music Group, thuộc sở hữu của tập đoàn truyền thông Pháp là Vivendi. Decca Mỹ là công ty nền tảng tạo nên Universal Music Group.

Tiền tố của Decca
Decca sử dụng các ký hiệu tiền tố sau:

Trong đó:

: A = cổ điển
: Z = âm thanh nổi
: L = Luân Đôn
: Xxxx = thu âm ở cơ sở ngoài

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức
Decca Classics - trang web chính thức
Decca Gold - trang web chính thức
Ariobarzanes III của Cappadocia

Ariobarzanes III, tên họ là Eusebes Philorhomaios, "Hiếu thảo và Người bạn của người La Mã" (, Ariobarzánēs Eusebḗs Philorōmaíos), là vua của vương quốc Cappadocia từ khoảng năm 51 TCN tới tận năm 42 TCN.

Ông là người có huyết thống Ba Tư và Hy Lạp. Viện nguyên lão La Mã đã đồng ý rằng ông có thể kế vị người cha của mình, Ariobarzanes II của Cappadocia; Cicero, vị tổng đốc La Mã của Cilicia, đã ghi lại rằng ông bị vây quanh bởi kẻ thù mà gồm cả người mẹ của mình, Athenais.

Ban đầu ông là một người ủng hộ nhiệt thành cho Pompeius bất chấp phí tổn, sau khi Julius Caesar giành chiến thắng trong cuộc nội chiến ở Rome, ông vẫn giữ được ngai vàng của mình và thậm chí còn giành được thêm vùng đất Tiểu Armenia. Cassius Longinus đã hành quyết ông vào năm 42&nbsp;TCN bởi vì ông không cho phép người La Mã can thiệp sâu hơn nữa vào vương quốc của mình. Em trai của ông là Ariarathes X của Cappadocia.

Tham khảo
Arame của Urartu

Arame hoặc Aramu (Armenia: Արամե) (cai trị từ năm 858–844 TCN) là vị vua đầu tiên được biết đến của Urartu.

Ông sống cùng thời với vua Shalmaneser III của Assyria (cai trị từ năm 859–824 TCN), Arame đã thống nhất các bộ lạc Nairi chống lại mối đe dọa đến từ đế quốc Assyria. Kinh đô của ông nằm tại Arzashkun và nó đã bị Shalmaneser đánh chiếm.

Arame được đề xuất như là nguyên mẫu của cả Aram và Ara đẹp trai, hai trong số những ông tổ huyền thoại của người Armenia. Tác phẩm Lịch sử của Khorenatsi (1.5) ghi rằng họ là hậu duệ đời thứ 6 và thứ 7 của Haik,

Tên Arame có khả năng là một tên gọi của người Armenia mà ban đầu bắt nguồn từ rēmo- trong ngôn ngữ Tiền Ấn-Âu, nó có nghĩa là "đen".

Xem thêm
Danh sách vua của Urartu

Tham khảo

David Marshall Lang, Armenia: Cradle of Civilization (1970).
Hồng Đức quốc âm thi tập

Hồng Đức quốc âm thi tập (chữ Nôm: 洪德國音詩集) là một tuyển tập thơ chữ Nôm thường được cho là sáng tác bởi vua Lê Thánh Tông (1442-1497) cùng với các thành viên của nhóm Tao đàn nhị thập bát tú. Nó được xem là cột mốc thứ hai sau Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi ở chặng đầu của dòng thơ tiếng Việt sử dụng chữ Nôm trong thời trung đại.

Tham khảo
Sách:
Lâm Giang (chủ biên), Hội Tao Đàn, tác gia - tác phẩm, Viện nghiên cứu Hán Nôm & Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994
Nguyễn Công Lý, Văn học Việt Nam thời Lê - Mạc, Nam Bắc phân tranh, Giáo trình, Nhà xuất bản ĐHQG TP. Hồ Chí Minh, 2018

Bài viết (tạp chí chuyên ngành), luận văn:
Bùi Duy Dương, Thành ngữ gốc Hán trong ba kiệt tác thơ Nôm , Tạp chí Hán Nôm, số 5(96), 2009
Trần Quang Dũng, Giá trị biểu đạt nghệ thuật của ngôn ngữ đời sống trong Hồng Đức quốc âm thi tập, Tạp chí Khoa học ĐHSP TP. HCM, số 23, 2010
Trần Thị Giáng Hoa, Nhàn ngâm chư phẩm thi tập và vấn đề văn bản Hồng Đức quốc âm thi tập, Tạp chí Hán Nôm, số 4 (113) 2012, tr. 31-39
Trần Văn Dũng, Hồng Đức quốc âm thi tập trong tiến trình thơ Nôm Đường luật thời trung đại Việt Nam, Luận án tiến sĩ Ngữ văn, Đại học Sư phạm Hà Nội, 2006
Vũ Đức Nghiệu, Hư từ tiếng Việt thế kỉ XV trong Quốc âm thi tập và Hồng Đức quốc âm thi tập, Tạp chí Ngôn ngữ, số 12, 2006, tr. 1-14

Nguồn khác (báo, tạp chí điện tử):
Hoàng Thị Tuyết Mai, Thi pháp hoàng gia của văn học thời Hồng Đức. (Tạp chí Văn hóa Nghệ An, 10/11/2013)

Chú thích

Xem thêm
Văn học Việt Nam thời Lê sơ
Quốc âm thi tập
Bạch Vân quốc ngữ thi tập
Văn hóa Lê-Mạc
Tuyến Lục Gia

| tracklength =
| tracks =
| gauge =
| old_gauge =
| minradius =
| racksystem =
| speed =
| elevation =
| website =
| map =
| map_state =
}}

Tuyến Lục Gia () là một tuyến nhánh của Tuyến Bờ Tây.

Ga
}||Tek-tiong||Chuk-chûng||0&nbsp;km
|align=left|→ Tuyến Nội Loan đến Tuyến Bờ Tây
|Trúc Đông||rowspan=2|HuyệnTân Trúc
|-
|Lục Gia||}}||Lio̍k-ka||Liuk-kâ||3.1&nbsp;km
|align=left| ĐSCT Tân Trúc
|Trúc Bắc
|}

Tham khảo

Liên kết ngoài

Railway Reconstruction Bureau project page (in Chinese)
Tính ưa người

Trong ký sinh trùng học, tính ưa người hay tính ái nhân (tiếng Anh: anthropophilia, từ tiếng Hy Lạp ἅνθρωπος (anthropos, "nhân loại", "con người") và φιλία (philia, "tình bạn", "tình yêu", "luyến ái") là việc ký sinh trùng hoặc nấm ngoài da ưa bám lấy con người hơn các động vật khác. Một thuật ngữ có liên quan, endophilia (ưa bên trong, ái nội), chỉ sinh vật ưa sống chung môi trường sống với con người, đặc biệt là trong nhà ở. Khi đặt cạnh anthropophilia, thuật ngữ zoophilia (ưa vật, ái vật, bình thường có nghĩa là sự "thú dâm") mang một nghĩa mới, chỉ một loài vật sống dựa vào một động vật khác, không phải con người, để lấy chất dinh dưỡng.

Anthropophilia hay được dùng để chỉ những côn trùng hút máu (xem Anopheles) ưa hút máu người hơn hút máu động vật khác (zoophily/zoophilia). Ngoài động vật hút máu, còn có vài động vật thích sống gần người khác như tắc kè, quạ khoang châu Phi (Corvus albus), gián. Khi nghiên cứu về bệnh sốt rét và vật trung gian truyền bệnh, các nhà nghiên cứu, trong nỗ lực loại bỏ căn bệnh này, luôn phân biệt giữa muỗi ưa người với những loại muỗi khác.

Trong tiếng Anh, người ta phân biệt giữa ba tính từ "anthropic" (có tính ưa người), "synanthropic" (sống gần với cư trú hay nhà ở con người), và "eusynathropic" (sống trong nhà ở con người).

Xem thêm
Nuôi con bằng sữa người-động vật

Tham khảo
Tự gây độc

Tự gây độc là một hiện tượng sinh học trong đó một loài ức chế sự phát triển hoặc sinh sản của các thành viên khác của các cá thể cùng loài của mình thông qua việc sản xuất các hóa chất thải vào môi trường. Giống như cảm nhiễm qua lại, nó là một loại cạnh tranh can thiệp nhưng nó khác về mặt kỹ thuật: tự gây độc và góp phần vào cạnh tranh cùng loài, trong khi các hiệu ứng cảm nhiễm qua lại đề cập đến cạnh tranh khác loài. Hơn nữa, các hiệu ứng tự gây độc luôn là ức chế, trong khi các hiệu ứng cảm nhiễm qua lại không nhất thiết là ức chế, chúng có thể kích thích các sinh vật khác.

Cơ chế này sẽ dẫn đến giảm cạnh tranh khai thác giữa các thành viên cùng loài và có thể góp phần làm loãng tự nhiên trong các cộng đồng đã được thành lập. Ức chế sự tăng trưởng của cây non sẽ làm tăng khả năng cung cấp chất dinh dưỡng cho cây già, đã thành lập.

Trong trồng trọt, tự gây độc có thể gây khó khăn hoặc không thể gieo trồng cùng một loài sau khi thu hoạch một vụ mùa. Ví dụ, điều này được biết đến ở cỏ linh lăng và sa mu (Cunninghamia lanceolata). Các loài khác có biểu hiện tự gây độc bao gồm Juncus effusus, và cỏ Lolium rigidum.

Ở cỏ linh lăng
Tự gây độc ở cỏ linh lăng được tạo ra từ lần gieo hạt đầu tiên của cây. Cây phát ra một hóa chất hoặc các hóa chất vào đất làm giảm hiệu quả của các lần gieo hạt cỏ linh lăng tiếp theo. Các nghiên cứu cho thấy hóa chất có thể chiết xuất từ cỏ linh lăng tươi, hòa tan trong nước, làm giảm sự nảy mầm và ngăn ngừa sự phát triển của rễ. Một số người tin rằng một hóa chất gọi là medicarpin chịu trách nhiệm cho việc tự gây độc. Rễ của cây bị ảnh hưởng có thể bị sưng, cong, đổi màu và thiếu lông gốc. Thiếu lông rễ làm giảm khả năng thu thập chất dinh dưỡng và hấp thụ nước của cây. Luân canh cây trồng được sử dụng để chống lại tự gây độc ở cỏ linh lăng.

Tham khảo