Viện Hàn lâm Khoa học Bulgaria

|membership =
|language = Tiếng Bulgaria, Anh
|leader_title = Chủ tịch
|leader_name = Julian Revalski
|main_organ =
|parent_organization =
|affiliations =
|num_staff =
|num_volunteers =
|budget =
|website = BAS Official website
|remarks =
}}
Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria (tiếng Bulgaria: Българска академия на науките, Balgarska akademiya na naukite, viết tắt БАН) là viện hàn lâm quốc gia của Bulgaria, được thành lập năm 1869. Viện là cơ quan có quy chế tự trị, gồm những viện sĩ chính thức, viện sĩ thông tấn và viện sĩ nước ngoài. Viện có nhà xuất bản riêng, xuất bản và lưu hành nhiều công trình khoa học khác nhau, các từ điển, từ điển bách khoa, các báo chuyên ngành.

Chủ tịch viện năm 2009 là viện sĩ Nikola Sabotinov. Ngân sách năm 2009 của Viện là 84 triệu lev, tương đương 42,7 triệu euro, không kể Cơ quan Không gian Bulgaria trực thuộc Viện, có ngân sách riêng là 1 triệu euro. Chủ tịch viện hiện nay là viện sĩ Julian Revalski.

Lịch sử
gần Nghị viện Bulgaria]]
Khi Bulgaria còn là thành phần của Đế quốc Ottoman, những người di cư Bulgaria đã lập ra Hội Văn học Bulgaria ngày 26.9.1869 ở Brăila, Vương quốc Romania, với quy chế sau:

Ban quản trị
Nikolai Tsenov – Chủ tịch
Vasilaki Mihailidi
Petraki Simov
Kostaki Popovich
Stefan Beron

Ban điều hành
Marin Drinov (1838-1906) – Chủ tịch
Vasil Drumev (1840-1901) - Ủy viên
Vasil D. Stoyanov (1839-1910) – Thư ký

Năm sau, Hội Văn học Bulgari bắt đầu phát hành một tờ báo định kỳ, xuất bản phẩm chính thức của Hội, và năm 1871 đã bầu một hội viên danh dự đầu tiên là Gavril Krastevich.

Năm 1878, ngay sau khi Bulgaria được giải phóng khỏi đế quốc Ottoman, thì Đại hội đồng của Hội đã biểu quyết di chuyển trụ sở Hội từ phiếu Brăila về Sofia, và ngày 1.3.1893 Hội Văn học Bulgaria dọn vào tòa nhà riêng của mình, do kiến trúc sư Hermann Mayer thiết kế, được xây dựng hoàn tất năm 1892, ngay bên cạnh trụ sở Nghị viện Bulgaria. Trong thập niên 1920 tòa nhà trụ sở này được nới rộng thêm.

Năm 1911 Hội Văn học Bulgaria đổi tên thành Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria, và Ivan Geshov được bầu làm chủ tịch Viện đầu tiên. Năm 1913, Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria trở thành thành viên của Union of Slavonic Academies and Scientific Communities (Liên hiệp các viện hàn lâm ngôn ngữ Slave và Cộng đồng Khoa học), và đến năm 1931 được gia nhập Hội đồng Khoa học quốc tế.

Tổ chức
Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria có 9 ban ngành, hợp nhất trong 3 ngành chính:
Khoa học tự nhiên, Toán học và Khoa học kỹ thuật
Sinh học, Y học và Khoa học Nông nghiệp
Khoa học Xã hội, Nhân văn và Nghệ thuật
Mỗi ngành có các phân viện khoa học, phòng thí nghiệm vv… độc lập.

Toán học
Viện Toán học và Tin học
Viện Cơ học
Institute for Parallel Processing (Viện xử lý song song ?)
Phòng thí nghiệm quốc gia Virus học máy tính

Vật lý học
Viện nghiên cứu hạt nhân và Năng lượng hạt nhân
Viện Vật lý chất rắn
Viện Điện tử
Viện Thiên văn học
Đài Thiên văn quốc gia - Rozhen
Đài thiên văn Belogradchik
Phòng thí nghiệm trung ương năng lượng Mặt trời và các nguồn năng lượng mới
Phòng thí nghiệm trung ương Vật lý ứng dụng - Plovdiv
Phòng thí nghiệm trung ương vật liệu quang học và xử lý thông tin

Hóa học
Viện Hóa học vô cơ và tổng quát
Viện Hóa học hữu cơ với Trung tâm Hóa học thực vật
Viện Hóa Sinh học
Viện Xúc tác
Viện Hệ thống Năng lượng và Điện Hóa học (trước đây là Phòng thí nghiệm trung ương các nguồn Năng lượng Điện Hóa học)
Viện Khoa học kỹ thuật Hóa học
Central Laboratory of Photoprocesses (Phòng thí nghiệm trung ương xử lý quang điện?)
Viện Polyme

Sinh học
Viện Sinh học phân tử
Viện Di truyền học
Viện Sinh lý học
Viện Sinh lý học thực vật
Viện Vi sinh vật học
Viện Hình thái học thực nghiệm và Nhân loại học
Viện Thực vật học
Viện Động vật học
Viện nghiên cứu rừng
Viện Bệnh lý học thực nghiệm và Ký sinh học
Viện Sinh học và Miễn dịch học của Quá trình sinh sản
Viện Lý sinh học
Nhà bảo tàng quốc gia Lịch sử tự nhiên
Phòng thí nghiệm trung ương Khoa học kỹ thuật Y sinh học
Phòng thí nghiệm trung ương Sinh thái học tổng quát

Khoa học Trái Đất
Viện Địa chất
Viện Địa Vật lý
Viện Khí tượng học và Thủy văn học quốc gia
Phòng thí nghiệm trung ương Trắc địa học
Phòng thí nghiệm trung ương Khoáng vật học và Tinh thể học
Viện Đại dương học
Viện Địa lý học
Viện nghiên cứu Không gian
Phòng thí nghìệm trung ương các ảnh hưởng Mặt trời – Trái Đất
Phòng thí nghiệm trung ương Cơ học địa chấn và Khoa học kỹ thuật Địa chấn
Viện nghiên cứu vấn đề Nước

Khoa học kỹ thuật
Viện Khoa học kim loại
Phòng thí nghiệm trung ương Cơ học Hóa-Lý
Viện Máy tính và Hệ Truyền thông
Viện Công nghệ Thông tin
Viện Kiểm tra và nghiên cứu Hệ thống
Phòng thí nghiệm trung ương Cơ điện tử và dụng cụ đo đạc
Trung tâm Thủy động lực tàu thủy Bulgaria

Khoa học nhân văn
Viện ngôn ngữ Bulgaria
Viện Văn học
Viện Lịch sử
Viện nghiên cứu vùng Thraccia
Viện Khảo cổ với Nhà bảo tàng
Viện nghiên cứu vùng Balkan
Viện dân tộc học với Nhà bảo tàng
Viện nghiên cứu Nghệ thuật
Viện nghiên cứu văn học dân gian
Trung tâm nghiên cứu thánh Cyril và Methodius
Trung tâm nghiên cứu khoa Kiến trúc

Khoa học xã hội
Viện Xã hội học
Viện nghiên cứu pháp lý
Viện Kinh tế học
Trung tâm nghiên cứu Khoa học và Lịch sử khoa học
Viện Tâm lý học
Viện Dân số học
Viện nghiên cứu Triết học

Các đơn vị hỗ trợ và chuyên môn hóa
Ban quản trị trung ương Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria
Thư viện trung ương của Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria
Phòng lưu trữ hồ sơ khoa học của Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria
Nhà xuất bản "giáo sư Marin Drinov" của Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria
Vườn bách thảo
Trung tâm quốc gia khoa học Nano và Công nghệ Nano
Trung tâm thông tin khoa học về Từ điển bách khoa Bulgaria
Cơ quan công ích – xã hội
Trung tâm nghiên cứu An ninh quốc gia
Hiệp hội phát triển nghiên cứu và thực hiện "thiết bị đo đạc khoa học"
Phòng thí nghiệm Tin học viễn thông (Telematics)
Trung tâm phát triển sự nghiệp nghiên cứu tiến sĩ

Vinh dự
Academia Peak (ngọn núi Viện hàn lâm) và Camp Academia (trại hàn lâm) trên đảo Livingston thuộc Quần đảo Nam Shetland, Nam Cực được đặt theo tên Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria để đánh giá cao đóng góp của Viện này vào việc thám hiểm Nam Cực.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bulgarian Academy of Sciences Official website
Institute of Solid State Physics