Bưởi

|genus = Citrus
|species = maxima
|authority = (Burm.) Merr.
}}

Bưởi (tiếng Anh: "pomelo", ; Citrus maxima), thuộc họ Rutaceae, là loại trái cây có múi lớn nhất và là tổ tiên chính của bưởi chùm. Đây là một loại trái cây tự nhiên, không lai tạo, có múi, có nguồn gốc từ Đông Nam Á. Nó có thể bắt nguồn từ tiếng Hà Lan pompelmoes. ), loại quả này được gọi là shaddock trong tiếng Anh. Từ đó cái tên lan sang Jamaica năm 1696. Loại trái cây này còn được gọi là jambola trong nhiều loại tiếng Anh được nói ở Nam Á. thường nặng . Vỏ dày hơn bưởi chùm Các màng bao bọc xung quanh các múi bưởi dai và đắng, thường không ăn được và bị loại bỏ. Quả thường chứa ít hạt, hạt tương đối lớn, nhưng một số giống cây có nhiều hạt.

Loại quả này có thể đã được du nhập vào Trung Quốc vào khoảng năm 100 trước Công nguyên.

Nhân giống và đa dạng di truyền
Hạt của bưởi là loại đơn phôi, tạo ra cây con có gen của cả bố và mẹ, nhưng chúng thường tương tự cây nguồn gốc mà chúng mọc lên và do đó bưởi thường được trồng từ hạt ở châu Á. Theo các nghiên cứu di truyền, bưởi là một trong ba loài cam chanh nguyên thủy (cùng với quýt và thanh yên), đã lai tạo nên hầu hết các giống quả cam chanh quan trọng về mặt thương mại trên toàn cầu.

Bưởi không lai

Dangyuja

Có thể bưởi không lai

Banpeiyu

Giống lai
Bưởi là một trong những loài cam quýt nguồn gốc mà từ đó các loại cây có múi được trồng đã được lai tạo. Những loài khác là thanh yên, quýt và ở mức độ thấp hơn, papeda và kim quất. Cụ thể, cam thường được cho là giống lai tự nhiên giữa bưởi và quýt, với bưởi to hơn và cứng hơn. Bưởi chùm ban đầu cũng được cho là giống lai tự nhiên giữa bưởi và quýt; tuy nhiên, phân tích bộ gen được tiến hành hơn hai thế kỷ sau khi giả định này được đưa ra, cho rằng đây thực ra là một giống lai giữa bưởi và cam ngọt, đó là lý do tại sao 63% bộ gen của bưởi chùm đến từ bưởi.

Bưởi ngày nay thường dùng trong các chương trình phối giống nhân tạo:

Cam ngọt thường (Citrus × sinensis) là giống lai bưởi × quýt
Cam đắng (Citrus × aurantium) là một giống lai bưởi × quýt khác
Tangelo là giống lai giữa bưởi hoặc bưởi chùm và bất kỳ loại quýt nào khác; quả thường có vỏ dày hơn quýt và ít ngọt hơn
'K–Early' ('Sunrise Tangelo')
' Minneola tangelo ': bưởi chùm Bowen × quýt Dancy
Hyuganatsu là giống bưởi lai
Kawachi Bankan : ujukitsu x không xác định

Dinh dưỡng

Thịt bưởi tươi chứa 89% nước, 10% carbohydrate, 1% protein và chứa chất béo không đáng kể (bảng). Một lượng tham khảo 100 g cung cấp năng lượng thực phẩm và rất giàu vitamin C (73% giá trị hàng ngày), không có vi chất dinh dưỡng nào khác có hàm lượng đáng kể (bảng).

Khả năng tương tác thuốc
Bưởi có thể gây ra tác dụng phụ, tương tự như tác dụng phụ do bưởi chùm và một số loại cam quýt khác gây ra, thông qua quá trình ức chế chuyển hóa qua trung gian cytochrom P450 của các loại thuốc theo toa như thuốc chống tăng huyết áp và thuốc chống đông máu.

Hình ảnh

Tập tin:Pummelo or Pamplemousse (Citrus maxima (Burm.) Merr.); flowe Wellcome V0042686.jpg|Nhánh hoa và quả bưởi với phần quả và phần hoa được đánh số, bản ghi sắc ký của P. Depannemaeker, c. 1885, sau B. Hoola van Nooten
Tập tin:Citrus grandis - Honey White.jpg|Mặt cắt quả bưởi
Tập tin:Pummelos.jpg|Cặp bưởi
Tập tin:Pummelo cut.jpg|Bưởi sau khi gọt vỏ
Tập tin:Pomelos 02.jpg|Múi bưởi hồng mọng nước
Tập tin:Citrus maxima (Pampelmuse) 004.jpg|Hoa bưởi
Tập tin:Citrus maxima0.jpg|Bưởi trên cây ra hoa kết trái cùng lúc
Tập tin:Xiancun - pomelo orchards - DSCF4064.JPG|Bình Hòa, Phúc Kiến nổi tiếng với bưởi
Tập tin:Vườn bưởi.jpg|Vườn bưởi
Tập tin:Pummelo HBuntan Pink1 Asit.jpg|Bưởi hồng
Tập tin:Pomelo seedling.jpg|Cây giống bưởi
Tập tin:Citrus maxima (Pampelmuse) 005.jpg|Cận cảnh cuống lá bưởi
Tập tin:Mid-Autumn Festival 33, Chinatown, Singapore, Sep 06.JPG|Bưởi Ipoh bày bán ở Chinatown, Singapore
Tập tin:Tam som-o nam pu.JPG|Tam som-o nam pu: xà lách bưởi Thái cay với gạch cua
Tập tin:Pomelo with rind removed and segments.jpg|alt=|Các múi lớn bên trong quả bưởi, chứa các túi nước quả.
Tập tin:South Indian Pomello cut in Half.png|Bưởi Nam Ấn cắt làm đôi
Tập tin:Pomelo cut one half.jpg|Bưởi cắt múi
Tập tin:Pummelo sectioned.jpg|Bưởi cắt múi
Tập tin:Limonsón.jpg|Là một loại trái cây nhà bếp
Tập tin:South Indian Pomello.png|Bưởi chín nguyên quả từ Kerala (Nam Ấn Độ)
Tập tin:Citrus maxima 'Honey'- top.JPG|Mặt trên của giống bưởi 'Mật ong'
Tập tin:Citrus maxima 'Honey'- side.JPG|Mặt bên của giống bưởi 'Mật ong'
Tập tin:Starr 030201-0005 Citrus maxima.jpg|Tăng trưởng
Tập tin:Starr 070313-5664 Citrus maxima.jpg|Bưởi đang phát triển
Tập tin:Pomelo3.jpg|Quả trên cây; Philippines
Tập tin:Starr 071024-0003 Citrus maxima.jpg|Cây bưởi
Tập tin:Yam som-o.JPG|Yam som-o: xà lách bưởi Thái chua cay cùng nước me

Tham khảo

Liên kết ngoài