undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Ceraleurodicus keris

Ceraleurodicus keris là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Ceraleurodicus keris được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurodicus bondariae

Dialeurodicus bondariae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Dialeurodicus bondariae được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurodicus caballeroi

Dialeurodicus caballeroi là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Dialeurodicus caballeroi được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Leonardius kellyae

Leonardius kellyae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Leonardius kellyae được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Metaleurodicus arcanus

Metaleurodicus arcanus là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Metaleurodicus arcanus được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Metaleurodicus tenuis

Metaleurodicus tenuis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Metaleurodicus tenuis được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Nealeurodicus fallax

Nealeurodicus fallax là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Nealeurodicus fallax được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Nealeurodicus petiolaris

Nealeurodicus petiolaris là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Nealeurodicus petiolaris được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Paraleyrodes cervus

Paraleyrodes cervus là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Paraleyrodes cervus được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Paraleyrodes perplexus

Paraleyrodes perplexus là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Paraleyrodes perplexus được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Paraleyrodes triungulae

Paraleyrodes triungulae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Paraleyrodes triungulae được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.

Chú thích

Tham khảo
Acaudaleyrodes ebeni

Acaudaleyrodes ebeni là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Acaudaleyrodes ebeni được Manzari & Alemansoor miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Aleuroclava calycopteriseae

Aleuroclava calycopteriseae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleuroclava calycopteriseae được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Aleuroclava kudremukhensis

Aleuroclava kudremukhensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleuroclava kudremukhensis được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Aleuroglandulus inanis

Aleuroglandulus inanis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleuroglandulus inanis được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Aleurotulus laneus

Aleurotulus laneus là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleurotulus laneus được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Aleurovitreus risor

Aleurovitreus risor là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleurovitreus risor được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Bemisia centroamericana

Bemisia centroamericana là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Bemisia centroamericana được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Davidiella cinnamomi

Davidiella cinnamomi là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Davidiella cinnamomi được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurolonga guettardae

Dialeurolonga guettardae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Dialeurolonga guettardae được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Disiphon russellae

Disiphon russellae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Disiphon russellae được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Editaaleyrodes indicus

Editaaleyrodes indicus là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Editaaleyrodes indicus được David miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Fippataleyrodes multipori

Fippataleyrodes multipori là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Fippataleyrodes multipori được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Fippataleyrodes yellapurensis

Fippataleyrodes yellapurensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Fippataleyrodes yellapurensis được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Tegmaleurodes lentus

Tegmaleurodes lentus là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Tegmaleurodes lentus được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Tetraleurodes dendrocalami

Tetraleurodes dendrocalami là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Tetraleurodes dendrocalami được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Trialeurodes abdita

Trialeurodes abdita là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Trialeurodes abdita được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Trialeurodes paucipapilla

Trialeurodes paucipapilla là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Trialeurodes paucipapilla được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Trialeurolonga trifida

Trialeurolonga trifida là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Trialeurolonga trifida được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Aleurodicus talamancensis

Aleurodicus talamancensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Aleurodicus talamancensis được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.

Chú thích

Tham khảo
Africaleurodes karwarensis

Africaleurodes karwarensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Africaleurodes karwarensis được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Aleuroclava tripori

Aleuroclava tripori là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleuroclava tripori được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Aleurolobus dalbergiae

Aleurolobus dalbergiae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleurolobus dalbergiae được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Asialeyrodes sphaerica

Asialeyrodes sphaerica là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Asialeyrodes sphaerica được Sundararaj & Dubey miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Cohicaleyrodes padminiae

Cohicaleyrodes padminiae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Cohicaleyrodes padminiae được Phillips & Jesudasan năm David, Jesudasan & Phillips miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Crescentaleyrodes vetiveriae

Crescentaleyrodes vetiveriae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Crescentaleyrodes vetiveriae được Dubey & Ko miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurodes kumargiriensis

Dialeurodes kumargiriensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Dialeurodes kumargiriensis được Sundararaj & Dubey miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurolonga davidi

Dialeurolonga davidi là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Dialeurolonga davidi được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurolonga kumargiriensis

Dialeurolonga kumargiriensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Dialeurolonga kumargiriensis được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurolonga multipori

Dialeurolonga multipori là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Dialeurolonga multipori được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurolonga multituberculata

Dialeurolonga multituberculata là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Dialeurolonga multituberculata được Dubey & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Lipaleyrodes emiliae

Bọ phấn rau ngót (Lipaleyrodes emiliae) là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Lipaleyrodes emiliae được Chen & Ko miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006. Tuy nhiên đến năm 2009, chi Lipaleyrodes được xem là đồng nghĩa với chi Bemisia, nên tên khoa học của loài này đổi thành Bemisia emiliae (Chen & Ko, 2006). Không nên nhầm tên mới này với Bemisia emiliae (Corbett, 1926), là tên đồng nghĩa với Bemisia tabaci (Gennadius, 1889).

Chú thích

Tham khảo
Pseudosynaleurodicus mayoi

Pseudosynaleurodicus mayoi là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleurodicinae.

Pseudosynaleurodicus mayoi được Gillespie miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.

Chú thích

Tham khảo
Aleuroclava kerala

Aleuroclava kerala là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleuroclava kerala được Martin & Mound miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Aleuroclava sepangensis

Aleuroclava sepangensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleuroclava sepangensis được Martin & Mound miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Aleuroclava subindica

Bọ phấn chè (Aleuroclava subindica) là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleuroclava subindica được Martin & Mound miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Aleuroclava tarennae

Aleuroclava tarennae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleuroclava tarennae được Martin & Mound miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Aleurocyperus humus

Aleurocyperus humus là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleurocyperus humus được Ko & Dubey miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Aleurotrachelus oriani

Aleurotrachelus oriani là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Aleurotrachelus oriani được Martin & Mound miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Asialeyrodes dubius

Asialeyrodes dubius là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Asialeyrodes dubius được Martin & Mound miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Dialeurodes drypetesi

Dialeurodes drypetesi là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Dialeurodes drypetesi được Martin & Mound miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Singhiella melanolepis

Singhiella melanolepis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.

Singhiella melanolepis được Chen & Ko miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Udamoselis estrellamarinae

Udamoselis estrellamarinae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Udamoselinae.

Udamoselis estrellamarinae được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
Văn Tư Minh Vương

Văn Tư Minh Vương (mất 519, trị vì 491–519) là vị quốc vương thứ 21 của Cao Câu Ly. Ông là cháu trai của Trường Thọ Vương (413–490). Mặc dù phụ thân của ông là Cổ Trâu Đại Gia Trợ Đa (고추대가 조다, 古鄒大加 助多, Gochudaega Joda) đã được Trường Thọ Vương phong làm thế tử song Trợ Đa đã mất trước khi có thể kế vị.

Tiểu sử
Văn Tư Minh Vương lên ngôi vào năm 491, Cao Câu Ly đã dời kinh đô của mình từ vùng đất Tập An hiện nay nằm bên thượng lưu sông Áp Lục đến Bình Nhưỡng. Việc di dời này diễn ra trong bối cảnh có sự kình định căng thẳng với hai vương quốc còn lại của Tam Quốc Triều Tiên là Tân La và Bách Tế.

Văn Tư Minh Vương duy trì mối quan hệ gần gũi với nhiều triều đại khác nhau tại Trung Quốc, nổi lên sau sự sụp đổ của nhà Hán, đáng chú ý trong số này là Bắc Ngụy, Nam Tề, và Lương, nhận sắc phong từ các chính thể này, trong khi tiếp tục chính sách đối đầu hung hãn với Bách Tế và Tân La ở phía nam.

Sách sử Triều Tiên thế kỷ 12 là Tam quốc sử ký (Samguk Sagi) đã thuật lại rằng những tàn dư của Phù Dư Quốc đã quy phục Cao Câu Ly vào năm 494 sau khi họ thất bại trước người Mạt Hạt. Đầu thế kỷ thứ 6, Cao Câu Ly dưới thời trị vì của Văn Tư Minh Vương cũng đã cảm nhận được áp lực từ các cuộc xâm lược của Mạt Hạt, Tân La và Bách Tế.

Năm 498, ông cho xây dựng ngôi chùa Kim Cương tự (Geumgangsa). Kế vị Văn Tư Minh Vương là người con cả Hưng An.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
An Tạng Vương

An Tạng Vương (mất 531, trị vì 519–531) là quốc vương thứ 22 của Cao Câu Ly. Hưng An vốn là con trai cả của Văn Tư Minh Vương. Ông được phong làm thái tử vào năm trị vì thứ 7 của Văn Tư Minh Vương (tức 498), và kế vị sau khi phụ thân qua đời năm 519.

Dưới thời trị vì của An Tạng Vương, Cao Câu Ly tiếp tục duy trì mối quan hệ gần gúi với các triều đại Trung Quốc, đáng chú ý là Bắc Ngụy và Lương với các đoàn triều cống thường kỳ, ngược lại là quan hệ dễ biến đổi với hai vương quốc ở phía nam là Bách Tế và Tân La. Ông tấn công Bách Tế vào các năm 523 và 529.

An Tạng Vương mất năm 531 trong khi không có người nối dõi, kế vị ông là người đệ Bảo Diên.

Trong số nhiều truyện lịch sử Triều Tiên, có một chuyện tình giữa một cô gái Bách Tế và vị Đại vương thứ 22 của Cao Câu Ly.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
An Nguyên Vương

An Nguyên Vương (mất 545, trị vì 531–545) là quốc vương thứ 23 của Cao Câu Ly. Ông là đệ của An Tạng Vương, và được cho là cao lớn và sáng suốt.

Khi An Tạng Vương qua đời mà không có người nỗi dõi vào năm 531, Lương Vũ Đế đã phong cho ông làm quốc vương. Vào tháng trị vì thứ ba của ông, hoàng đế Ngụy đã gửi chiếu trỉ phong ông làm sứ trì tiết, tán kị thường thị, lĩnh hộ Đông Di giáo úy, Liêu Đông quận khai quốc công và Cao Câu Ly Vương, cho ông lễ phục, đồ trang sức, xe ngựa và bản vị liên quan.

Hai vương quốc khác trong Tam Quốc Triều Tiên là Bách Tế và Tân La, đã hình thành liên minh đối đáp lại mối đe dọa của Cao Câu Ly, dẫn đến một nền hòa bình tương đối cân bằng. Trong cuộc xung đột duy nhất dưới thời trị vì của An Nguyên Vương, tháng 9 âm lịch năm 540, Bách Tế đã bao vây thành Ngưu Sơn (Usan), song An Nguyên Vương đã cử 5.000 kị binh đến và đẩy lui những kẻ tấn công.

Cao Câu Ly phải hứng chịu nhiều thảm họa thiên nhiên trong suốt thời gian trị vì của An Nguyên Vương như lũ lụt, động đất, giông bão, mộ bênh dịch nghiêm trọng, hạn hán gay gắt và nạn châu chấu.

Đệ nhát phu nhân của An Nguyên Vương không sinh được con trai. Vào năm trị vì thứ ba, ông phong người con cả giữa ông và phu nhân thứ hai làm thế tử, tức Dương Nguyên Vương sau này. Tuy nhiên, vào năm cuối An Nguyên Vương trị vì, có một cuộc đấu tranh quyền lực giữa hai vị phu nhân thứ 2 và thứ ba của ông do cả hai đều muốn con trai mình làm thái tử.

Tầng lớp quý tộc chia làm hai phe, dẫn đến các cuộc chiến bạo lực và nhà vuia dường như đã bị giết chết trong cuộc xung đột này. Sự chia rẽ nội bộ này đã kéo theo sự suy giảm đáng kể vương quyền cả cả Cao Câu Ly trong những năm tiếp theo. Nhà vua mất vào tháng 3 âm lịch năm 545, sau 15 năm trị vì.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
Dương Nguyên Vương

Dương Nguyên Vương (mất 559, trị vì 545–559) là quốc vương thứ 24 của Cao Câu Ly. Ông là con trai cả của An Nguyên Vương. Dưới thời trị vì của Dương Nguyên Vương, Cao Câu Ly dần dần suy yếu và cuối mất khu vực bồn địa sông Hán về tay liên quân Tân La-Bách Tế.

Ông được xác nhận là người kế vị vào năm 533, tức năm thứ ba dưới thời trị vì của An Nguyên Vương. Mặc dù là thái tử, lịch sử ghi rằng ông đã không thể dễ dàng lên ngôi sau cái chết của phụ thân. An Nguyên Vương có ba người vợ, và do đệ nhất phu nhân không sinh được con trai, đệ nhị và đệ tam phu nhân đã cố gắng để đưa nhi tử của mình lên ngai vàng. Những người trợ giúp cho thái tử cuối cùng đã chiến thắng trong một cuộc đấu tranh quân sự và ông có thể kế vị.

Để chuẩn bị cho cuộc chiến năm 547, nhà vua đã cho tái xây dựng thành Bạch Nham (Baegam) và tu sửa Tân (Shin) thành. Năm 548, ông cử 6.000 lính tấn công thành Ngốc Sơn (Doksan) của Bách Tế song Tân La đã cho một đội quân chi viện cho Bách Tế và cuộc tấn công của Cao Câu Ly đã thất bại. Năm 550, Bách Tế xâm lược và cướp phá thành Ngốc Sơn. Cao Câu Ly đã phản công và tấn công thành Kim Hiện (Geumhyeon) của Bách Tế, song Tân La đã tận dụng cơ hội này để chiếm được thêm hai thành của Cao Câu Ly.

Năm 551, đế quốc Đột Quyết từ Trung Á kéo đến xâm lược và vây hãm Tân thành; không thể chiếm được, quân Đột Quyết đã tấn công thành Bạch Nham. Vào lúc này, Dương Nguyên Vương đã cử tướng quân Go Heul cùng 10.000 lính chống lại Đột Quyết. Trong cùng năm, Tân La lại tấn công một lần nữa và chiếm được 10 vùng thuộc khu vực Seoul ngày nay. Năm 552, thành Trường An (Jangan) được xây dựng. Năm 554, quân của Dương Nguyên Vương đã tấn công thành Hùng Xuyên (Ungcheon) tại Bách Tế song thất bại trong việc đoạt thành.

Năm 557, Dương Nguyên Vương phong vương tử Cao Dương Thành làm thái tử kế vị. Tháng 10 âm lịch cùng năm, đại tướng thành Hoàn Đô Sơn là Can Chu Lý (Gan Juri) mưu phản, song cuộc nổi dậy bị dập tắt và thủ lĩng bị hành quyết. Dương Nguyên Vương mất năm 559, sau 15 năm tại vị.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
Bình Nguyên Vương

Bình Nguyên Vương (trị vì 559&mdash;590) là quốc vương thứ 25 của Cao Câu Ly. Tên húy của ông là Dương Thành. Các sử gia tán thành rộng rãi về thời gian trị vì của Bình Nguyên Vương, song năm sinh của ông không rõ ràng. Các sử gia cho rằng ông là con trai cả của Dương Nguyên Vương và trở thành thái tử năm 557, hai năm trước khi lên ngôi. Ông được cho là người can đảm, có kỹ năng cưỡi ngựa và bắn cung.

Thời điểm này, vương quyền đã bị tầng lớp quý tộc làm cho xói mòn đáng kể. Lo lắng cho người dân, ông khuyến khích phát triển nông nghiệp và nghề nuôi tằm cũng như giảm bớt các món ăn của hoàng gia.

Ông duy trì mối quan hệ căng thẳng song tương đối hòa bình với Đột Quyết và các triều đại Trung Quốc, từng có một cuộc chiến ngắn với Bắc Chu tại bán đảo Liêu Đông năm 577. Ông thường xuyên gửi triều cống đến Trần, Bắc Tề, Bắc Chu và Tùy. Khi nhà Tùy thống nhất Trung Hoa, Bình Nguyên Vương đã chuẩn bị cho một cuộc chiến sắp nổ ra.

Biên giới phía nam tương đối yên bình nhờ việc liên minh giữa hai nước Tân La-Bách Tế tan vỡ. Năm 586, ông phái quân Cao Câu Ly tái chiếm nhiều thành trì ở vùng đông bắc Tân La (đời vua Tân La Chân Bình Vương). Sau đó ông dời đô về thành Jangan (Trường An).

Năm 590, quốc vương nhận được tin rằng nhà Trần (Trung Quốc) đã sụp đổ và đặt Cao Câu Ly trước báo động lớn. Để phục vụ cho mục đích phòng thủ, ông lệnh cho quân đội huấn luyện và tăng cường hậu cần quân sự.

Thời gian trị vì Cao Câu Ly của Bình Nguyên Vương kết thúc vào năm 590, tức năm ông qua đời theo Tam quốc sử ký, song không có tài liệu cụ thể nào xác minh việc này.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
Vinh Lưu Vương

Vinh Lưu Vương (Yeongnyu-wang, phát âm như Ieng-nhiu-oan, trị vì 618 — 642) là quốc vương 27 của Cao Câu Ly. Ông là người đệ khác mẹ của Anh Dương Vương, và là con của vị quốc vương thứ 25 là Bình Nguyên Vương. Ông lên ngôi sau cái chết của Anh Dương Vương năm 618.

Tại Trung Quốc, nhà Đường đã kế tục nhà Tùy vào năm 618, tức năm lên ngôi của Vinh Lưu Vương. Cao Câu Ly đã phục hồi sau chiến tranh Cao Câu Ly-Tùy, và hoàng đế mới của nhà Đường là Đường Cao Tổ vẫn đang phải hoàn tất công việc thống nhất nội bộ. Không cần thiết phải tạo ra tình thế thù địch mới, Cao Câu Ly và nhà Đường đã trao đổi sứ thần và theo yêu cầu của nhà Đường, hai bên đã tiến hành trao đổi tù nhân vào năm 622.

Năm 624, nhà Đường (đời vua Đường Cao Tổ) chính thức giới thiệu Đạo giáo đến triều đình Cao Câu Ly, và năm sau (năm 625) Cao Câu Ly đã cử các học giả sang nhà Đường (đời vua Đường Cao Tổ) để tiếp thu Đạo giáo và Phật giáo.

Vào lúc này, từ năm 628 đến năm 629, Cao Câu Ly tiếp tục các trận chiến nhằm thu phục lại các phần lãnh thổ đã bị mất vào tay Tân La (đời vua Tân La Chân Bình Vương). Tuy nhiên quân Cao Câu Ly đã bị quân Tân La đánh bại. Trong năm 629, vua Tân La Chân Bình Vương phái quân Tân La bắc tiến và đánh chiếm nhiều thành trì của Cao Câu Ly. Tướng quân Tân La là Kim Dữu Tín (Kim Yu-shin, hậu duệ của liên minh Già Da) dẫn quân Tân La đánh chiếm thành Nương Tí (Nangbi) của Cao Câu Ly vào năm 629. Cuộc chiến giữa Cao Câu Ly và Tân La tiếp diễn đến năm 631.

Tuy nhiên, đến khi nhà Đường giành được sức mạnh, năm 631, nhà Đường (đời vua Đường Thái Tông) đã cử một đội quân đến phá hủy một tượng đài chiến thắng của Cao Câu Ly trước quân Tùy. Đáp lại, Cao Câu Ly cho xây Thiên Lý Trường Thành (Cheolli Jangseong), một bức tường phòng thủ dọc theo biên giới phía tây, kế hoạch 16 năm này bắt đầu vào năm 631 dưới sự giám sát của Uyên Cái Tô Văn (Yeon Gaesomun).

Trong giai đoạn này, vương quốc Cao Câu Ly dưới quyền kiểm soát của tướng Uyên Cái Tô Văn (Yeon Gaesomun) có thái độ hung hăng chống Tân La (đời vua Tân La Thiện Đức Nữ Vương) và nhà Đường (đời vua Đường Thái Tông). Tân La phản ứng bằng cách liên minh chặt chẽ với nhà Đường, đe dọa Bách Tế (đời vua Bách Tế Vũ vương) đứng giữa.

Năm 642, Vinh Lưu Vương cùng một số cận thần khác có kế hoạch thủ tiêu một số tướng lĩnh quân đội nhiều quyền lực hơn. Họ có kết hoạch giết Uyên Cái Tô Văn đầu tiên, người có quyền lực và ảnh hưởng nhanh chóng vượt lên trên vương quyền. Vị tướng trẻ phát hiện ra âm mưu, và ngay lật tức đến Bình Nhưỡng để giết những kẻ chủ mưu, bao gồm cả nhà vua. Vinh Lưu Vương bị giết trong năm 642. Uyên Cái Tô Văn đưa người cháu trai của Vinh Lưu Vương là Bảo Tạng lên ngôi, tức là vua Cao Câu Ly Bảo Tạng Vương.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
Sisowath Kossamak

| nơi mất = Bắc Kinh, Trung Quốc
| ngày an táng =
| nơi an táng =
| học vấn =
| nghề nghiệp =
| tôn giáo = Phật giáo Thượng tọa bộ
| chữ ký =
| signature_alt =
}}
Sisowath Kossamak (1904 – 1975) là vương hậu của vua Norodom Suramarit, Vương quốc Campuchia. Bà là công chúa của vua Sisowath Monivong và là vương thái hậu của vua Norodom Sihanouk, thái vương thái hậu của vua Norodom Sihamoni.

Danh hiệu chính thức của bà là Đức Vương hậu Samdech Preah Mahaksatriyani Sisowath Kossomak Nearirấth Serey Vatthana.

Tiểu sử
Sisowath Kossamak kết hôn với người anh họ là Norodom Suramarit.

Sau khi Vua Sisowath Monivong mất vào năm 1941, Sihanouk - con trai bà - được chọn làm vua.

Trong suốt thập niên 1940, bà đã cố gắng tái tạo vũ điệu Apsara cổ đại bằng cách truyền dạy cho trưởng nữ là Công chúa Norodom Bopha Devi trở thành một vũ công Apsara truyền thống.

Năm 1955, Sihanouk thoái vị nhằm ủng hộ cha ông. Sau khi vua Suramarit mất vào năm 1960, Norodom Sihanouk một lần nữa trở thành người đứng đầu nhà nước với tước vị Quốc trưởng (mặc dù ông đã không chính thức giành lại danh hiệu vua mãi cho đến năm 1993).

Trong suốt thời kỳ Cộng hòa Khmer, Sisowath Kossamak thường xuyên bày tỏ ý kiến chống đối lại Tổng thống Lon Nol và Phó Thủ tướng Sirik Matak để rồi bị giam lỏng trong hậu cung bất chấp sự phản đối của hoàng gia. Năm 1973, bà được cho phép đến Trung Quốc cùng con trai là Sihanouk, sau vài tháng ở miền Nam Trung Quốc bà đã tới Bắc Kinh sống cùng con trai trong một căn biệt thự nhỏ ở ngoại ô. Ngày 27 tháng 4 năm 1975, bà qua đời ở Bắc Kinh, Trung Quốc.

Tham khảo

Norodom Sihanouk, Hồi ký Sihanouk, Nhà xuất bản Công An Nhân dân, 2005.

Liên kết ngoài
Vũ điệu Apsara
Nữ lãnh đạo Campuchia
Đường Thái Tổ

Đường Thái Tổ (chữ Hán:唐太祖) có thể là những vị tổ tiên của nhà Đường được hậu thế truy tôn sau:
Danh sách
Đường Thái Tổ Lý Hổ, ông nội của Đường Cao Tổ Lý Uyên
Đường Thái Tổ Lý Khắc Dụng, người đặt nền móng cho nhà Hậu Đường thời Ngũ đại thập quốc
Đường Thái Tổ Từ Ôn, cha nuôi của Nam Đường Liệt Tổ Từ Tri Cáo thời Ngũ đại thập quốc, sau được cải miếu hiệu thành Nghĩa Tổ, còn gọi là Tề Thái Tổ hoặc Tề Nghĩa Tổ
Xem thêm
Thái Tổ
Hán Thái Tổ
Ngụy Thái Tổ
Chu Thái Tổ
Tấn Thái Tổ
Tống Thái Tổ
Triệu Thái Tổ
Nguyễn Thái Tổ
Lương Thái Tổ
Yên Thái Tổ
Tần Thái Tổ
Kim Thái Tổ
Lý Thái Tổ
Hạ Thái Tổ
Thục Thái Tổ
Trần Thái Tổ
Đại Thái Tổ
Ngô Thái Tổ
Đường Hiến Tổ
Đường Liệt Tổ
Penelope

(1563)]]

Penelpope ( ; , Pēnelópeia, hay Πηνελόπη, Pēnelópē) là vợ của Odysseus trên đảo Ithaca, người anh hùng đã triệt hạ được thành Troia, nhân vật chính trong Sử thi Odysseus của Homer.

Tiểu sử
Penelope là cháu của Helen (công chúa xứ Sparta). Cô không những xinh đẹp mà còn rất thông minh nên rất nhiều người đến cầu hôn. Cuối cùng, Penelope chọn Odysseus, vua xứ Ithaca. Sau khi về Ithaca một thời gian, cô sinh được một con trai. Nhưng chỉ không lâu sau đó, Odysseus phải gia nhập liên minh Sparta, tới thành thành Troia để đòi lại Helen. Với kế sách con ngựa gỗ, Odysseus cùng đồng đội đã triệt hạ được thành Troia.

Tuy nhiên hành trình trở về của Odysseus gặp muôn vàn khó khăn, mất tới mười năm trời ròng rã. Và người vợ chung thủy Penelope đã chờ ông trong từng ấy thời gian, khi hàng trăm kẻ quý tộc nhăm nhe ngai vàng Ithaca đến cầu hôn cô. Penelope đã đưa ra thử thách sẽ lấy người nào giương được cây cung của Odysseus và bắn tên xuyên qua khe của 12 chiếc rìu. Đương nhiên chỉ có Odysseus mới làm được. Penelope còn khéo léo thử thách chồng cô bằng bí mật về chiếc giường không thể dịch chuyển trong phòng hai người. Vợ chồng cô sau đó đoàn tụ trong hạnh phúc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Odyssey in English on the Perseus Project
Penelope Unravelling Her Web - a painting of Penelope by Joseph Wright of Derby (from the Getty Museum)
'Penelope and the Suitors', a painting by John William Waterhouse; explore other paintings depicting Penelope
Trận Lộc Ninh

Trận Lộc Ninh có thể dùng để chỉ các trận chiến sau:

Trận Lộc Ninh (1963) diễn ra ngày 18-19 tháng 10 năm 1963, tại xã Lộc Ninh, quận Kiến Thiện, tỉnh Chương Thiện (nay thuộc huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu).
Chiến dịch Lộc Ninh (1967) diễn ra từ 27 tháng 10 đến 10 tháng 12 năm 1967, diễn ra trên địa bàn chính là quận Lộc Ninh, tỉnh Bình Long (nay thuộc huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước).
Trận Lộc Ninh (1972) diễn ra ngày 5-7 tháng 4 năm 1972, tại căn cứ Chi khu Lộc Ninh, quận Lộc Ninh, tỉnh Bình Long (nay thuộc thị trấn Lộc Ninh, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước).
Lịch sử Mãn Châu

, Mông Cổ and Manchuria. Manchuria is delimited by the Yablonoi range in the north, the Greater Khingan in the west, and the Pacific coast in the east. In the south it is delimited from the Korean peninsula by the Yalu River.]]

Mãn Châu là một khu vực ở Đông Á. Tùy thuộc vào quan điểm của các bên mà Mãn Châu được xem là vùng đất nằm hoàn toàn trong lãnh thổ Trung Quốc ngày nay hay là một vùng đất rộng lớn hơn, bao trùm phía Đông Bắc Trung Quốc và vùng Viễn Đông nước Nga. Để phân biệt hai vùng, vùng Mãn Châu thuộc Nga được gọi là Ngoại Mãn Châu và vùng thuộc Trung Quốc gọi là Nội Mãn Châu.

Tên vùng đất này là đặt theo tên người Mãn Châu, tên tộc Mãn Châu được đổi từ tên Nữ Chân năm 1636. Họ là một các dân tộc Tungus, bắt đầu hùng mạnh lên vào thế kỷ 17 và sau đó thành lập nên nhà Thanh ở Trung Quốc.

Nằm trong khu vực có những ảnh hưởng đan xen của người Trung Quốc, người Nhật, người Nga, vùng đất Mãn Châu có tầm quan trọng chiến lược trong suốt thế kỷ 19, 20.

Đế chế Nga đã thiết lập chế độ cai trị ở phía Bắc Mãn Châu năm 1860 với Hiệu ước Bắc Kinh. Tranh cãi về Mãn Châu và Triều Tiên đã dẫn đến chiến tranh Nga- Nhật từ năm 1904 đến 1905. Người Nhật xâm chiếm Mãn Châu năm 1931, lập nên chính quyền bù nhìn tên là Mãn Châu Quốc. Liên Xô xâm chiếm Mãn Châu năm 1945 làm sụp đổ chính quyền cai trị Nhật Bản tại đây. Mãn Châu cũng là địa bàn hoạt động của quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc trong suốt cuộc Nội chiến Trung Quốc, với kết quả là sự ra đời của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Vào thời kỳ chiến tranh Triều Tiên, các lực lượng Trung Quốc đã sử dụng Mãn Châu như một vùng đệm để trợ giúp Bắc Triều Tiên. Suốt thời chiến tranh lạnh, việc tranh chấp Mãn Châu là một trong những nguyên nhân gây nên sự chia rẽ Nga-Trung, vấn đề đã leo thang thành xung đột biên giới Nga- Trung năm 1969. Tranh chấp biên giới Nga-Trung chỉ được giải quyết qua con đường ngoại giao gần đây, năm 2004.

Tiền sử
Các di chỉ thời kỳ đồ đá mới đã cho thấy ở Mãn Châu có các nền văn hóa: Hưng Long Oa, Tân Nhạc và Hồng Sơn.

Buổi đầu lịch sử
Cổ sử

Tại nhiều thời điểm trong cổ sử, nhà Hán, nhà Tào Ngụy, nhà Tây Tấn, nhà Đường và các vương quốc nhỏ khác đã thiết lập nền cai trị lên vùng đất Mãn Châu. Các vương quốc Triều Tiên như Cao Câu Ly, Phù Dư, nhà Triều Tiên và Bột Hải cũng cai trị nhiều phần của Mãn Châu.

Manchuria là quê hương của các dân tộc Tungus, gồm có người Ulch và người Nanai. Nhiều nhóm dân tộc đã kiểm soát vùng Mãn Châu như người Túc Thận, các bộ lạc Đông Hồ, người Tiên Ti, người Ô Hoàn, người Mạt Hạt và người Khiết Đan.

Tham khảo
Trận Y Khuyết

Trận Y Khuyết (伊阙之战, Y Khuyết chi chiến) là một trận đánh diễn ra vào năm 293 TCN tại Y Khuyết, nay thuộc địa phận Lạc Dương, Hà Nam. Trong trận này, quân Tần do Bạch Khởi chỉ huy đã đập tan nát liên quân Ngụy-Hàn do Công Tôn Hỉ chỉ huy, giết 24 vạn binh sĩ liên quân và bắt sống được Công Tôn Hỉ. Sau trận đánh, 5 thành của Hàn và Ngụy, trong đó có cả Y Khuyết, đã lọt vào tay quân Tần. Hàn và Ngụy buộc phải cắt đất cầu hòa.

Bối cảnh

Sau cải cách của Thương Ưởng, nước Tần phát triển mạnh mẽ về mặt kinh tế và dần dần trở thành một thế lực quân sự hùng mạnh, nhiều lần đánh bại và lấn chiếm đất đai của các nước xung quanh như Triệu, Ngụy, Hàn, Sở.

Năm 294 TCN, tướng Bạch Khởi tấn công Hàn và chiếm lấy một thành trì quan trọng. Trước đó, Hàn và Ngụy đang kình nhau nên sự chú ý về phía Tần có giảm đi; nay trước mối đe dọa của Tần hai nước liền gác lại thù riêng và hợp binh chống Tần. Một đạo binh vài chục vạn người được trưng tập và dàn quân giáp mặt Tần trên một mặt trận lớn bao gồm năm thành và nhiều vị trí phòng thủ dọc theo các con sông và dãy núi. Mặc dù phía quân Tần chỉ có 12 vạn binh sĩ, tuy nhiên Hàn và Ngụy vẫn lo sợ trước sự anh dũng thiện chiến của quân Tần nên đã quyết định không tấn công trước mà đào hào đắp lũy lập thế phòng thủ. Tình trạng này kéo dài tới năm 293 TCN.

Diễn biến
Bạch Khởi biết rõ mối hiềm thù giữa Hàn và Ngụy vẫn còn sờ sờ ở đó, vì vậy ông quyết định sử dụng kế ly gián. Đầu tiên, ông tấn công Hàn để dụ quân Hàn ra xa khỏi quân Ngụy, sau đó đem đại quân thọc vào khoảng hở giữa quân đội hai nước, đánh ngay vào điểm yếu của quân Ngụy vốn trước kia được cánh quân của Hàn che đỡ. Việc này khiến Ngụy nghi ngờ Hàn cố tình không chịu tương trợ cho Ngụy trong cuộc chiến chống Tần. Mâu thuẫn giữa hai đội quân càng lúc càng tăng và vì vậy Hàn quyết định bỏ mặc Ngụy, thu quân về bảo toàn lực lượng cho mình.

Sau khi chia rẽ thành công Hàn và Ngụy, Bạch Khởi quyết định "bẻ đũa từng chiếc". Ông tránh giao chiến với Hàn mà dồn sức đánh Ngụy - lúc này đã hoàn toàn tác chiến đơn độc. Sau vài tháng chiến đấu quyết liệt, quân Ngụy đã hoàn toàn bị đánh bại. Lúc này Bạch Khởi xua quân ồ ạt tấn công Hàn, bao vây và tiêu diệt toàn bộ quân đội nước này. Sử ký ghi nhận 24 vạn liên quân Hàn-Ngụy bị giết, chủ tướng Công Tôn Hỉ của liên quân cũng bị bắt sống.

Kết quả
Cùng với trận Trường Bình, trận Y Khuyết đánh dấu một mốc quan trọng trong việc Tần thống nhất Trung Nguyên. Sau trận đánh này, lần đầu tiên ảnh hưởng của Tần đã bắt đầu lan tới miền Trung của Trung Hoa. Quân đội Hàn và Ngụy đã bị tiêu diệt sau thảm họa Y Khuyết và cả hai nước buộc phải cắt đất để cầu hòa. Tuy nhiên tình thế đã dường như trở nên không thể đảo ngược được và 6 thập kỷ sau đó, Hàn và Ngụy bị Tần diệt.

Xem thêm
Bạch Khởi
Trận Trường Bình

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Tần bản kỷ
Hàn thế gia
Bạch Khởi Vương Tiễn liệt truyện

Chú thích

Liên kết ngoài
http://baike.baidu.com/view/53498.htm
Định lý De Bruijn–Erdős (hình học)

Trong hình học, định lý De Bruijn–Erdős, chứng minh bởi Nicolaas Govert de Bruijn và Paul Erdős, đưa ra một chặn dưới cho số đường thẳng xác định bởi n điểm trong mặt phẳng xạ ảnh. Theo tính chất đối ngẫu, đây cũng là chặn dưới cho số giao điểm xác định bởi n đường thẳng.

Tuy chứng minh của De Bruijn và Erdős là chứng minh tổ hợp, De Bruijn và Erdős cũng nhận xét trong bài báo của họ là kết quả tương tự trong hình học Euclid là hệ quả của định lý Sylvester–Gallai, bằng quy nạp theo số điểm.

Phát biểu định lý
Giả sử P là một cấu hình gồm n điểm không thẳng hàng trên mặt phẳng xạ ảnh. Đặt t là số đường thẳng xác định bởi&nbsp;P. Khi đó,
t ≥ n,
Nếu t = n, thì hai đường thẳng bất kì giao nhau tại một điểm trong P.

Chứng minh
Ta chứng minh bằng phương pháp quy nạp. Định lý rõ ràng đúng cho ba điểm không thẳng hàng.

Giả sử n&nbsp;&gt;&nbsp;3 và định lý đúng cho n&nbsp;−&nbsp;1.
Giả sử P là một tập hợp n điểm không thẳng hàng.
Theo định lý Sylvester–Gallai, tồn tại một đường thẳng đi qua đúng hai điểm trong P. Đặt a và b là hai điểm trong P nằm trên một đường thẳng như vậy.

Nếu khi xóa a, tất cả các điểm còn lại thẳng hàng thì n&nbsp;−&nbsp;1&nbsp;&gt;&nbsp;2 điểm khác a trong P nằm trên cùng một đường thẳng đi qua b, và không đi qua a.
Trong trường hợp đó nếu ta xóa b thì sẽ thu được tập hợp P' gồm n&nbsp;−&nbsp;1 điểm không thẳng hàng.
Theo giả thiết, P' xác định n&nbsp;−&nbsp;1 đường thẳng, ít hơn số đường thẳng xác định bởi P đúng 1 (do không có đường thẳng nối a và b).

Trong trường hợp còn lại, khi xóa a còn lại tập hợp P' gồm n&nbsp;−&nbsp;1 điểm không thẳng hàng. Tương tự như trường hợp trên, theo giả thiết quy nạp, P' xác định n&nbsp;−&nbsp;1 đường thẳng và ít hơn số đường thẳng xác định bởi P ít nhất 1.

Tham khảo
.

Tham khảo
Thuật toán Karger

Trong khoa học máy tính và lý thuyết đồ thị, thuật toán Karger là một thuật toán Monte Carlo để tìm lát cắt nhỏ nhất của một đồ thị vô hướng. Bài toán lát cắt nhỏ nhất yêu cầu tìm cách chia đồ thị làm hai phần sao cho số cạnh nối các đỉnh ở hai phần khác nhau là nhỏ nhất. Thuật toán được tìm ra bởi David Karger.

Thuật toán
Ý tưởng chính của thuật toán là sử dụng phép hợp nhất hai đầu của một cạnh e trong đồ thị G = (V, E). Sau mỗi lần hợp nhất, số đỉnh của đồ thị giảm đi 1. Thuật toán sử dụng một chuỗi các phép hợp nhất các cạnh ngẫu nhiên của đồ thị. Xác suất chọn mỗi cạnh tỉ lệ với trọng số của nó. Thuật toán này là một thuật toán đệ quy. Trong mỗi tầng đệ quy, thuật toán hoạt động như sau. Thử hai lần độc lập nhau việc lặp đi lặp lại phép hợp nhất để giảm số đỉnh của G xuống \left\lceil n / \sqrt{2} + 1 \right\rceil và gọi đệ quy để tính lát cắt nhỏ nhất trong đồ thị thu được. Sau đó, chọn kết quả tốt hơn trong hai lần gọi đệ quy và trả về giá trị đó.

Phép hợp nhất
Trong mỗi lần thực hiện, phép toán này hợp nhất hai đỉnh x và y của một cung e thành một đỉnh mới v_e kề với tất cả các đỉnh kề của x và y. Định nghĩa cụ thể là như sau.

Cho một đồ thị G = \left (V, E \right) và e = \lbrace x, y \rbrace \in E, kết quả phép hợp nhất hai đỉnh kề với cạnh e (ký hiệu G/e = \left (V', E'\right)) là một đa đồ thị định nghĩa như sau:

:V' = \left(V \setminus \lbrace x, y \rbrace \right) \cup \lbrace v_e \rbrace

và:

:E' = \lbrace \lbrace v, w \rbrace \in E \mid \lbrace v,w \rbrace \cap \lbrace x,y \rbrace = \emptyset \rbrace \cup \lbrace \lbrace v_e,w \rbrace \mid
\lbrace x,w \rbrace \in E \setminus \lbrace e \rbrace hoặc \lbrace y,w \rbrace \in E \setminus \lbrace e \rbrace \rbrace

Có thể chứng minh phép toán này không làm giảm nhưng có thể làm tăng giá trị lát cắt nhỏ nhất.

Thời gian thực hiện
Thuật toán Karger là thuật toán ngẫu nhiên nhanh nhất hiện nay cho việc tìm lát cắt nhỏ nhất, với thời gian chạy O(|V|2 log3|V|). Để chứng minh điều này, tác giả chỉ ra cách thực hiện chuỗi các phép hợp nhất để giảm kích thước G xuống \left\lceil n / \sqrt{2} + 1 \right\rceil đỉnh trong thời gian O(n^2). Do đó thời gian chạy của thuật toán là T(n) = 2 \left(n^2 + T\left(\left\lceil n / \sqrt{2} + 1 \right\rceil \right) \right) . Phương trình này cho kết quả T(n)= O(n^2 log(n)) . Sau mỗi lần thực hiện thuật toán, xác suất tìm ra lát cắt nhỏ nhất là \Omega(1/ log(n)). Nếu thực hiện thuật toán O(log^2(n)) lần thì xác suất không tìm ra lát cắt nhỏ nhất giảm xuống .

Tham khảo
Các phần mở rộng song song (Lập trình)

]]

Phần mở rộng song song là tên phát triển cho việc quản lý mã nguồn lập trình đồng thời thư viện được xây dựng bởi sự cộng tác giữa phòng Nghiên cứu Microsoft và nhóm Ngôn ngữ chung thời gian thực tại Microsoft.

Thư viện được phát hành ở phiên bản.Net Framework 4.0 Thư viện gồm 2 phần: LINQ song song (PLINQ) and Thư viện nhiệm vụ song song (TPL). Nó chứa tập các cấu trúc dữ liệu kết hợp (CDS) – là tập dữ liệu có cấu trúc dùng trong việc đồng bộ và kết hợp các nhiệm vụ thực thi hiện hành.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Parallel FX CTP June 2008
Parallel Computing Developer Center
How to Use PLINQ (Parallel LINQ)
Asazuke

Asazuke (浅漬け, nghĩa đen là "muối trong nước nông") là một cách muối dưa nhanh của người Nhật. Từ asazuke cũng được dùng để gọi các loại rau quả muối theo cách này.

Vì muối trong thời gian ngắn, asazuke thiếu đi vị nồng đượm mà các cách muối khác có được, bù lại nó giữ được hương vị tươi ngon của rau. Các loại rau thường dùng là củ cải trắng, cải thảo, dưa chuột hoặc cà tím. Asazuke thường được làm bằng cách trộn đều rau đã cắt với muối rồi cho vào một cái túi hoặc các vật dụng khác, đậy kín lại, cùng với tảo bẹ kombu xắt lát và ớt. Thay vì dùng muối, asazuke có thể được làm với giấm, Nukazuke, hoặc bất kỳ một loại hỗn hợp muối dưa nào khác được bán ở các cửa hàng. Thời gian cần thiết để muối là từ 30 phút đến nhiều giờ.

Phương pháp muối dưa Asazuke đã trở nên rất quen thuộc trong các gia đình vì dễ làm. Nó là sản phẩm thương mại thông dụng thứ hai trong các loại dưa muối ở Nhật, chỉ đứng sau kim chi.

Tham khảo

Xem thêm
Tsukemono
Phong trào nông dân Đông Học

Phong trào nông dân Đông Học (Hangul: 동학농민운동, Hanja: 東學農民運動, Hán-Việt: Đông Học Nông dân Vận động) là cuộc nổi dậy chống lại triều đình, chế độ phong kiến và các thế lực nước ngoài vào năm 1894 ở phía nam bán đảo Triều Tiên.

Các cuộc nổi dậy đầu tiên bắt đầu ở Gobu vào tháng 2 năm 1894 với giai cấp nông dân phản đối nạn tham nhũng chính trị của các quan chức chính quyền địa phương. Cuộc cách mạng này được đặt tên theo "Donghak" - một tôn giáo Triều Tiên nhấn mạnh vào "sự bình đẳng cho tất cả mọi người". Do quân đội thất bại trong nỗ lực đàn áp các cuộc nổi dậy. Triều đình nhà Triều Tiên đã buộc phải cầu viện nhà Thanh (Trung Quốc) viện trợ quân sự để có thể dập tắt bất ổn trong nước. Tuy nhiên, khi các quan chức Đế quốc Nhật Bản tại Triều Tiên phát hiện ra sự kiện 2,700 binh sĩ nhà Thanh đổ bộ gần thủ đô Hán Thành vào tháng 6, phía Nhật Bản cảnh báo sẽ có hành động đáp trả sự vi phạm Công ước Thiên Tân của nhà Thanh khi tiến hành "điều động lực lượng quân sự mà không thông báo cho Tokyo biết". Đây là nhân tố chính thúc đẩy cuộc chiến tranh Thanh-Nhật.

Chú thích

Tham khảo
Dơi quạ lớn

| range_map = Large Flying Fox area.png
| range_map_caption = Phạm vi phân bố
}}
Dơi quạ lớn hay Dơi ngựa lớn (danh pháp hai phần: Pteropus vampyrus) là một loài dơi thuộc Chi Dơi quạ, họ Dơi quạ. Giống như các thành viên khác của chi Pteropus, hoặc dơi quạ cựu thế giới, loài này chỉ ăn trái cây. Nó được ghi nhận là thành viên lớn nhất của họ dơi tính theo sải cánh. Nó, như với tất cả các con dơi ăn quả Cựu thế giới khác, không có khả năng định vị bằng tiếng vang. Nó không nên bị nhầm lẫn với Acerodon jubatus cũng lớn.
Hình ảnh

Tập tin:Pteropus vampyrus headshot.jpeg
Tập tin:Pteropus vampyrus.ogv
Tập tin:Flying bat with tree orig.JPG

Chú thích

Tham khảo
Kỷ Lâu vương

Kỉ Lâu Vương (mất 128, trị vì 77–128) là vị quốc vương thứ ba của Bách Tế, một trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông là con trai cả của Đa Lâu Vương và trở thành thái tử năm 33. Lịch sử ít biết đến các chi tiết trong giai đoạn trị vì của ông. Tam quốc sử ký (Samguk Sagi) ghi chép một số thảm họa thiên nhiên như động đất, hạn hán, bão đã xảy ra tại vương quốc.

Ông bắt đầu xâm lấn vùng ngoại vi của Tân La từ năm 85, song đã ký một thỏa ước hòa bình năm 105. Bách Tế và Tân La ở trong trạng thái hòa bình sau đó. Năm 125, Kỉ Lâu Vương gửi quân giúp Tân La theo yêu cầu của Kì Ma ni sư kim nhằm đẩy lùi một cuộc xâm lấn của người Mạt Hạt.

Tham khảo

Viện Nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương
Korea Britannica

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên
Sa Bạn vương

Sa Bạn Vương (trị vì 234) là quốc vương thứ 7 của Bách Tế. Ông là con trai cả của vị vua thứ 6 là Cừu Thủ Vương.

Tiểu sử
Theo Tam quốc sử ký (Samguk Sagi), Sa Bạn còn quá trddeeer nắm quyền và nhanh chóng bị kế vị (Tam quốc di sự nói là bị phế truất) bởi Cỗ Nhĩ Vương, người đệ của vị quốc vương thứ 5 là Tiếu Cổ Vương. Điều này được các học giả giải thích là do đấu tranh quyền lực trong nội bộ triều đình, và sự nổi lên của gia tộc Chân (Jin) trước gia tộc Giải (Hae).

Không rõ về ngày sinh, cuộc đời sau này hau cái chết của Sa Bạn. Tuy nhiên, ông được ghi lại trong một số sử sách Nhật Bản, bao gồm Shinsen Shōjiroku (Tân soạn tính thị lục), là tổ tiên của một vài gia tộc trong thời kỳ Yamato Nhật Bản. Điều này có thể giải thích là do ông đã giành phần đời sau của mình tại Nhật Bản.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên
Tham khảo
Trách Kê vương

Trách Kê Vương (mất 298, trị vì 286–298) là quốc vương thứ 9 của Bách Tế. Ông là con trai cả của Cổ Nhĩ Vương.

Tiểu sử
Phu nhân của ông, người được chép có tên là Bảo Quả (보과, 寶菓, Bogwa), là con gái của thái thú Đái Phương quận. Liên minh bằng hôn nhân này đã góp phần gây nên xích mích giữa vương quốc Cao Câu Ly và Bách Tế, sau khi Cao Câu Ly tấn công Đái Phương quận vào năm 286 và Trách Kê Vương khi đó đã gửi viện binh cho Đái Phương. Trách Kê Vương cho củng cố Uý Lễ Thành (Wiryeseong), A Thả Sơn thành (Achasanseong) và Xà thành (Sa-seong) để nhằm phòng thủ thung lũng sông Hán chống lại cái cuộc trả đũa dự kiến.

Năm 298, Bách Tế bị Mạch nhân (맥인, 貊人, Maek-in, có thể là người Đông Uế) và Lạc Lãng quận xâm lược, Trách Kê Vương bị giết, tại vị được 13 năm.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
Bỉ Lưu Vương

Bỉ Lưu Vương (mất 344, trị vì 304–344) là vị quốc vương thứ 11 của Bách Tế. Theo Tam quốc sử ký (Samguk Sagi), ông là người con thứ hai của vị quốc vương thứ 6 là Cừu Thủ Vương và là đệ của vị quốc vương thứ 7 là Sa Bạn Vương. Tuy nhiên, nếu điều này là chính xác thì ông sẽ trị vì cho đến năm ít nhất là 110 tuổi, các sử gia hiện đại thường cho rằng Bỉ Lưu trên thực tế là con trai hoặc cháu trai của người đệ của Sa Bạn Vương.

Sau khi Phần Tây Vương bị thái thú Lạc Lãng quận sai người đầu độc, Bỉ Lưu bước lên ngai vàng do người con trai của Phần Tây Vương dường như còn quá trẻ để nắm quyền. Điều này dường như là một phần của một cuộc tranh giành quyền lực giữa hai nhánh của vương tộc Bách Tế, các hậu duệ của vị quốc vương thứ 5 là Tiếu Cổ Vương (tổ tiên của Bỉ Như) và của vị quốc vương thứ 8 là Cổ Nhĩ Vương.

Năm 312, ông bổ nhiệm Giải Cừu (Hae Gu) làm người lãnh đạo quân sự. Năm 327, ông dập tắt một cuộc nổi dậy của người đệ cùng cha khác mẹ Ưu Phúc (U Bok). Năm 337, ông tiếp một đoàn sứ giả từ nước láng giềng Tân La.

Các sử gia Nhật Bản nghi ngờ Bỉ Lưu, cũng như Sa Bạn là tổ tiên của một vài gia tộc quý tộc vào thời kỳ Yamato Nhật Bản. Tuy nhiên không có phả hệ còn tồn tại nào ghi lại điều này. Bỉ Lưu mất tháng 10 năm 344, trị vì 41 năm.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
Khiết vương

Khế Vương (mất 346, trị vì 344–346) là vị quốc vương thứ 12 của Bách Tế, một trong Tam Quốc Triều Tiên.
Tiểu sử
Ông là con trai cr của vị quốc vương thứ 10 Phần Tây Vương, người đã bị thái thú của Lạc Lãng quận sai người đầu độc. Tam quốc sử ký (Samguk Sagi) thụt rằng Bỉ Lưu Vương (đệ của vị quốc vương thứ 7 Sa Bạn Vương) đã trở thành vua do Khế khi đó còn quá nhỏ. Khế trở thành vua sau cái chết của Bỉ Lưu Vương, và ông được cho là một người can đảm và có kỹ năng cưỡi ngựa và bắn cung.

Việc trị vì của ông cho thấy tiếp tục có sự kình địch giữa hai nhánh vương tộc, một là hậu duệ của vị quốc vương thứ 5 là Tiếu Cổ Vương và bên còn lại là hậu duệ của vị quốc vương thứ 8 Cổ Nhĩ Vương. Nhánh hậu duệ của Cổ Nhĩ Vương chấm dứt sau hai năm trị vì của Khế Vương, và người kế vị ông là con trai của Bỉ Lưu Vương, tức Cận Tiếu Cổ vương.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo
Cận Tiếu Cổ Vương

Cận Tiếu Cổ Vương (324-375, trị vì 346-375) là vị quốc vương thứ 13 của Bách Tế, một trong Tam Quốc Triều Tiên. Ông cai trị trên đỉnh cao quyền lực của Bách Tế.

Bối cảnh
Cận Tiếu Tếu Vương là con trai thứ hai của quốc vương thứ 11 là Bỉ Lưu Vương và lên ngôi sau cái chết của vị quốc vương thứ 12 là Khiết Vương. Việc ông lên ngôi dường như đánh dấu sự thắng thế vĩnh viễn của các hậu duệ vị quốc vương thứ 5 là Tiếu Cổ Vương (được phản ánh trong tên của Cận Tiếu Cổ Vương) với các hậu duệ của vị quốc vương thứ 8 là Cổ Nhĩ Vương, kết thúc việc kế vị xen kẽ giữa hai nhánh vương tộc.

Tăng cường quyền lực hoàng gia
Sau khi lên ngôi, ông đã củng cổ quyền lực của hoàng gia tại Bách Tế. Ông khiến sức mạnh của tầng lớp quý tộc suy giảm và cho lập một hệ thống quan lại địa phương với người đứng đầu do triều đình bổ nhiệm. Ông kết hôn với một người vương hậu họ Chân (Jin), lập tiền lệ cho những người kế vị ông, ông cũng cho dời đô về Hansan, đông nam Seoul ngày nay.
.

Bách Tế cũng truyền bá văn hóa của mình đến đồng minh Nụy Quốc (Wa) vào thời kỳ Yamato ở Nhật Bản. Bằng chứng của mối quan hệ hữu nghị giữa Bách Tế và Nhật Bản là thất chi đao do Cận Tiếu Cổ Vương tặng cho người đứng đầu Nụy Quốc. Cận Tiếu Cổ Vương cũng sử các học giả Wang In (Vương Nhân) và Ajikgi đến Nhật Bản để mở rộng sự hiểu biết về văn hóa Bách Tế, Nho giáo và chữ Hán.

Văn hóa
Cận Tiếu Cổ Vương cũng khuyến khích phát triển văn hóa; sau khi Bách Tế chiếm được Đái Phương quận, nhiều học giả Trung Hoa đã được mời và được vào triều đình của Cận Tiếu Cổ Vương. Với nền văn hóa Trung Hoa tiến tiến đã tiếp nhận từ những người này cùng những nét văn hóa quan trọng từ nhà Tấn qua con đường giao thương, người dân Bách Tế đã được hưởng một chất lượng cuộc sống cao hơn.

Trong những năm ông trị vì, một sách sử Bách Tế có tên là Thư ký (서기, 書記, Seogi) đã được biên soạn vởi học giả Cao Hưng (고흥, 高興, Go Heung). Mục đích chính của việc này không chỉ là ghi chép lịch sử mà còn để biện minh cho ông và sự trì vì của gia tộc ông cũng như phô trương sức mạnh tại Bách Tế. Tuy nhiên, tài liệu này không còn tồn tại cho đến ngày nay.

Phim truyển hình
"King Geunchogo" là một bộ phim truyền hình lấy cảm hứng từ lịch sử dựa trên cuộc sống của Cận Tiếu Cổ Vương với nam diễn viên Hàn Quốc Kam Woo Sung vào vai vua Cận Tiếu Cổ Vương. Bộ phim ban đầu được phát sóng từ năm 2010 đến năm 2011 với hơn 100 tập.

Xem thêm
Danh sách vua Triều Tiên
Lịch sử Triều Tiên

Tham khảo