Bão Vera (1983)

Bão Vera , ở Philippines gọi là Bão Bebeng, ở Việt Nam là bão số 3 đã gây lũ lụt đáng kể cho Philippines vào tháng 7 năm 1983. Một áp thấp nhiệt đới hình thành từ rãnh gió mùa vào ngày 12 tháng 7 ở phía Đông Philippines. Mặc dù ban đầu áp thấp phát triển chậm, hệ thống di chuyển theo hướng Tây-Tây Bắc, mạnh lên thành bão nhiệt đới vào ngày hôm sau và bão cuồng phong trong ngày 14 tháng 7. Vera di chuyển vào đất liền sớm vào ngày hôm sau dưới dạng cơn bão cuồng phong ở Philippines trước khi suy yếu nhẹ khi quét qua các hòn đảo của quốc gia này và bão nơi có địa hình ghồ ghề. Tuy nhiên, Vera đã mạnh lên trở lại trên Biển Đông trong khi tăng tốc, sau đó đạt vận tốc gió 75&nbsp;kt (140&nbsp;km/h). Sau khi vượt qua Hải Nam trong khi vẫn ở cường độ cực đại và di chuyển vào khu vực phía Bắc vịnh Bắc Bộ, Vera đổ bộ vào bờ biển miền Bắc Việt Nam với sức gió mà khí tượng Việt Nam ghi nhận là cấp 13, tương tự bão Xangsane (2006), tâm bão đi qua phía nam tỉnh Quảng Ninh vào ngày 18/7. Bão suy yếu dần sau khi đổ bộ như những cơn bão bình thường khác. Đến ngày 19/7, Vera đã tan trong đất liền.

Trên khắp Philippines, bão Vera đã khiến 123 người thiệt mạng, 60 người mất tích và 45 người bị thương. Khoảng 200.000 người vô gia cư. Cơn bão đã phá hủy 29.054 ngôi nhà và gây thiệt hại "nặng nề" cho 5.558 ngôi nhà khác. Tổng cộng có 76.346 ngôi nhà bị hư hại "một phần". Hơn nữa, 24.280 người đã tìm nơi trú ẩn vì Vera. Khoảng 80% cư dân Manila bị mất điện. Nhiều khu vực trũng thấp ở Manila chìm trong nước trong khi gió mạnh làm hư hại nhà cửa và cây cối. Tỉnh Bataan chịu thiệt hại nặng nề nhất do cơn bão và 10 ngôi làng gần đó bị phá hủy. Trên toàn tỉnh, 50 người thiệt mạng, chủ yếu do đuối nước. Tổng cộng, thiệt hại lên tới 42 triệu USD (1983 USD). Ngoài ảnh hưởng đến Philippines, bão Vera đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 3 người tại Việt Nam. Ngoài khơi Trung Quốc, một người bơi lội bị chết đuối vì biển động do bão Vera gây ra.

Lịch sử khí tượng

Nguồn gốc của bão Vera có thể bắt nguồn từ một rãnh gió mùa được tổ chức kém kéo dài về phía tây từ Philippines đến kinh tuyến 160oĐ vào đầu tháng 7 năm 1983. Vào ngày 4 tháng 7, cơn bão đã phát triển một hoàn lưu dai dẳng. Bốn ngày sau, hai khu vực đối lưu có tổ chức bắt đầu hình thành, một khu vực gần kinh tuyến 120 phía đông và một khu vực khác gần Guam. Cảnh báo Sự hình thành Xoáy thuận nhiệt đới (TCFA) đã được Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) ban hành lúc 06:00 UTC ngày 10 tháng 7 sau khi cơn bão phát triển hoàn lưu cấp trên được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, quá trình phát triển tiếp theo diễn ra chậm chạp và TCFA được phát lại 24 giờ sau đó bất chấp việc máy bay trinh sát cho thấy cơn bão không có hoàn lưu khép kín (một trung tâm rõ ràng hút gió từ mọi phía) ở bề mặt. Đầu ngày 12 tháng 7, JTWC đã nâng cấp hình thế này thành áp thấp nhiệt đới sau khi dữ liệu từ máy bay trinh sát chỉ ra rằng hệ thống này đã phát triển đầy đủ một hoàn lưu gió khép kín. Mười hai giờ sau, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) đã trực tiếp phân loại hình thế này là bão nhiệt đới, bỏ qua giai đoạn áp thấp nhiệt đới..

Sau khi bão nhiệt đới hình thành, bão bắt đầu mạnh lên khá đều đặn. Trong khi đó, bão di chuyển chậm lại và đến ngày 13 tháng 7, Vera đổi hướng theo hướng Tây Tây Bắc sau khi có một khoảng thời gian bão đi theo hướng Tây Tây Nam và hướng về miền Trung Philippines. Vài giờ sau, JTWC đã nâng cấp cơn bão thành bão cuồng phong.  Lúc 00:00 UTC ngày 14 tháng 7, JMA đã nâng cấp Vera thành bão cuồng phong khi bão áp sát đảo Samar. Bằng chứng cho điều đó là tại Cửa Ông (thuộc tỉnh Quảng Ninh) quan trắc được gió mạnh tới 40&nbsp;m/s (144&nbsp;km/h, cấp 13) và khí áp thấp nhất quan trắc được là 968,3&nbsp;mb&nbsp;(hPa). Khi đổ bộ vào đất liền, Vera trở thành cơn bão đầu tiên tấn công quốc gia này trong 8 tháng, đồng thời giúp giảm bớt tình trạng hạn hán.  Bão Vera đã khiến 123 người chết và khiến 60 người khác mất tích trên khắp Philippines, trong đó riêng 100 người ở Luzon. Tổng cộng có 145 người bị thương.  Hơn nữa, hơn 40 chuyến bay nội địa đã bị hủy do bão.

Khoảng 80% trong số 7 triệu cư dân Manila bị mất điện do bão. Các khu vực trũng thấp của Manila chìm trong nước, gió mạnh thổi bay mái lán và cây bật gốc. Một người đàn ông bị điện giật trong khi một người đàn ông khác bị mảnh vỡ đè lên.  Phần lớn số người thương vong ở Bataan là do đuối nước; Trên toàn khu vực gần Bataan, 10 ngôi làng đã bị phá hủy. Tại Pantalan Luma, gần như tất cả trong số 400 túp lều (ngoại trừ 4 túp lều) của thị trấn đều bị phá hủy. Ở một nơi khác, ở Zambales, một phụ nữ đã thiệt mạng sau khi bị sét đánh. Tại thành phố Lucena, một nông dân bị lũ cuốn trôi và hai cậu bé thiệt mạng do cây đổ. Thiệt hại về cơ sở hạ tầng lên tới 31 triệu USD.

Theo Hội chữ thập đỏ Philippines, 26.845 gia đình cần được hỗ trợ khẩn cấp. Các cơ quan chính phủ được lệnh bắt giữ những người trục lợi, gồm những người đầu cơ tích trữ và cướp bóc.  Tổng thống Ferdinand Marcos ra lệnh cho tất cả các cơ quan cứu trợ nộp báo cáo thiệt hại để có thể giải ngân quỹ khẩn cấp.

Các nơi khác
Có 36 bản tin đã được Đài quan sát Hoàng gia Hồng Kông ban hành. Tín hiệu bão số 3 cũng được phát đi. Gió giật mạnh nhất đạt 111&nbsp;km/h (60&nbsp;kt) được đo tại Tate's Cairn. Một người bơi lội bị chết đuối do biển động tại Hồng Kông. Gió mạnh cấp 9 đến cấp 10, giật đến cấp 13 đã được ghi nhận tại một số nơi ở Quảng Đông (bao gồm đảo Hải Nam), Quảng Tây như gió bão mạnh (cấp 10) ghi nhận tại Đồn Xương, gió bão mạnh (cấp 10) ghi nhận tại Văn Xương, gió bão mạnh và giật (gió cấp 9 giật cấp 12) ghi nhận tại đảo Nao Châu, gió bão mạnh và giật (gió cấp 9 giật cấp 12) ghi nhận tại đảo Vi Châu, gió bão mạnh và gió giật (gió cấp 9 giật cấp 13) ghi nhận tại Đông Hưng.

Bão Vera là bão rất mạnh khi đổ bộ vào Việt Nam, sức gió khi đổ bộ là cấp 13 nếu dùng thang bão Việt Nam hiện nay, tâm bão đi qua phía Nam tỉnh Quảng Ninh. Tuy nhiên, một số tài liệu khác cho rằng bão gây ra thiệt hại không quá nghiêm trọng tại Việt Nam. Mưa lớn đã giúp giảm bớt tình trạng hạn hán kéo dài cho 400.000&nbsp;ha lúa ở miền Bắc Việt Nam mà trước đây đã ngăn cản việc trồng lúa.

Ghi chú

Tham khảo

Xem thêm

Bão Wendy (1968), bão mạnh nhất đổ bộ vào Việt Nam, khiến 155 người chết.
Bão Wayne (1986), bão đổ bộ vào Đồng bằng Bắc Bộ (Việt Nam) với sức gió cấp 12.
Bão Mirinae (2016), bão gây ra gió mạnh nhất khi đổ bộ vào Việt Nam năm 2016, gây gió cấp 12 giật cấp 15 tại Ba Lạt (Thái Bình).
Bão Kyle (1993) đổ bộ vào Phú Yên, bão Xangsane (2006) đổ bộ vào Đà Nẵng sức gió đổ bộ tương tự Vera.
Bão Lekima (2007) đổ bộ với sức gió cấp 12 khiến 96 người chết và mất tích tại Việt Nam.
Bão Earl (1998), cơn bão mạnh lên nhanh chóng thành bão cấp 2 theo máy bay thám trắc trên vịnh Mehico và là cơn bão mạnh bất thường, không điển hình với tâm hoàn lưu mực thấp bị "khoả thân".