Đức Giêsu trừ quỷ cho con gái một người đàn bà Canaan

Đức Giêsu trừ quỷ cho con gái một người đàn bà Canaan là một phép lạ của Đức Giêsu được mô tả trong Phúc âm Mátthêu. Trong khi đó, Phúc âm Máccô gọi phép lạ này là Đức Giêsu trừ quỷ cho con gái người đàn bà Hy Lạp gốc Phoenicia xứ Syria. Bối cảnh của phép lạ trong cả hai Phúc âm này đều là khi Đức Giêsu đang ở vùng Tyre và Sidon, một người đàn bà xin trừ quỷ cho cô con gái của mình, người phụ nữ thể hiện lòng tin vững mạnh sau khi Đức Giêsu có lời nói mang tính khiêu khích và kết quả là đứa trẻ được giải thoát khỏi quỷ dữ.

Mô tả phép lạ trong các Phúc âm
Phúc âm Máccô
Thành Tyre là một thành của người Phoenicia nằm ven biển phía bắc thành Galilea và phía mạn Tây Bắc Biển hồ Galilee. Việc Đức Giêsu đến với người dân ngoại cũng đưa ra nhiều vấn đề vì người Do Thái giữ luật Môsê không tiếp xúc với dân ngoại. Phúc âm Máccô không nêu ra lý do vì sao Đức Giêsu rời khỏi vùng đất người Do Thái nhưng có thể đoán được qua bối cảnh sau khi Người công kích lối sống đạo của người Pharisêu nhất là vấn đề giữ luật trong sạch và ô uế, Phúc âm cho biết cách Đức Giêsu đối xử với người dân ngoại là thi ân cho hai người: người đàn bà Hy Lạp gốc Phoenicia thuộc Syria (Mc 7, 24-30) và người vừa điếc vừa ngọng (Mc 7, 31-37). Tác giả Máccô cho biết người người đàn bà thuộc người “Hy Lạp”, gốc người Phoenicia. Từ Hy Lạp “hellenis” có thể hiểu theo nghĩa bộ tộc hay theo nghĩa tôn giáo, còn cho biết người đàn bà dùng ngôn ngữ Hy Lạp hoặc thuộc nền văn hóa Hy Lạp. Một người đàn bà không phải người Do thái nhưng thuộc người ngoại giáo, gốc gác thuộc vùng đất Phoenicia.

Câu 25 cho biết người đàn bà có con gái bị quỷ ám, nhưng không thấy nói đến những dấu chỉ quỷ ám là gì. Sau đó bà đã tiến đến gần Đức Giêsu và quỳ gối trước mặt Người. Một cử chỉ này lên lòng khiêm nhường và sửa soạn cho lời van xin, mang dấu chỉ lòng tin người đàn bà nơi quyền năng Đức Giêsu. Người đàn bà quỳ trước mặt Đức Giêsu và nói lời cầu xin. Công thức van xin thuộc thể văn giản tiếp (câu 26), cầu xin Đức Giêsu chữa cho người con gái đang bị quỷ ám, và Đức Giêsu đi vào đối thoại với người đàn bà. Câu 27-28 diễn tả cuộc đối thoại giữa Đức Giêsu và người đàn bà. Lời đối thoại đưa qua một bình diện khác, không còn nói đến vấn đề trừ quỷ nhưng nói đến cuộc sống trong nhà phải để cho con cái ăn no trước, vì không nên lấy bánh của con cái mà ném cho chó con. Câu văn như một lời từ chối nhưng vẫn còn được mở ra để để làm thay đổi tình trạng sau này. Từ “con cái” ám chỉ dân Do Thái, dân được tuyển chọn. Cụm từ “Phải để cho con cái ăn no trước” gợi nhắc lại trong sa mạc đám đông dân chúng đã được no đầy với bánh do Chúa Giêsu trao ban (Mc 6, 42). Qua đó, còn cho thấy ý tưởng truyền thống thường được biết tới về lịch sử ơn cứu độ, theo đó ơn cứu độ được dành trước hết cho người Do thái, và sau đó mới đến dân ngoại. Thế nhưng, vào thời Phúc âm Máccô được biên soạn, góc nhìn của người Kitô hữu thường dành ưu tiên rao giảng Tin mừng cho người dân ngoại (Mc 13,10). Từ “chó con (ta kunaria)” thuộc loại ẩn dụ trong văn phong các bậc hiền giả thường dùng để nói lên điều đó không phù hợp với cái “tốt”. Cái “tốt” được định nghĩa theo chương trình cứu độ được dành cho “con cái”. Còn những người khác, những người dân ngoại, không phải người Do Thái giống như những con chó trong nhà. Hình ảnh con chó thường được coi mang tính chất thô bạo, nhưng ở đây những con chó dưới chân bàn ông chủ thuộc loại súc vật trong nhà, chứ không phải loại chó chạy lang thang ngoài đường xá là loại chó mang hình ảnh tiêu cực trong Kinh thánh và với người Do Thái.

Câu người đàn bà trả lời (câu 28) cũng thuộc thể văn ẩn dụ đáp trả cho câu ẩn dụ trước đó. Bà có lời đối đáp để dàng cho thấy biết phản định, và nhấn mạnh đưa ra một lòng tin đáng chú ý. Người đàn bà thưa với Đức Giêsu: “Lạy Chúa” (Kyrie). Lần duy nhất trong Phúc âm Mácô mà Đức Giêsu được kêu gọi giống như thế. Nhiều tác giả cho rằng người đàn bà dùng từ “Kyrie” với Đức Giêsu như một hình thức lễ phép. Nhưng nếu đưa vào bối cảnh Phúc âm Mácô có thể nói người đàn bà ngoại giáo tuyên xưng quyền thống lãnh của Chúa Kitô, và được coi như một hành vi đức tin. Sự điềm tĩnh của người đàn bà cho thấy bà đã tin Đức Giêsu, nên bà không quan tâm đến lời nói có tính khiêu khích của Đức Giêsu. Yếu tố đức tin trước câu nói có tính Do Thái và khiêu khích này, là sự song đối với đoạn sau những người Do Thái xin dấu lạ và bị Đức Giêsu từ khước (Mc 8, 11-13).

(24) Đức Giê-su đứng dậy, rời nơi đó, đến địa hạt Tia. Người vào một nhà nọ mà không muốn cho ai biết, nhưng không thể giấu được.(25) Thật vậy, một người đàn bà có đứa con gái nhỏ bị quỷ ám, vừa nghe nói đến Người, liền vào sấp mình dưới chân Người.(26) Bà là người Hy-lạp, gốc Phê-ni-xi thuộc xứ Xy-ri. Bà xin Người trừ quỷ cho con gái bà.(27) Người nói với bà: “Phải để cho con cái ăn no trước đã, vì không được lấy bánh dành cho con cái mà ném cho chó con.”(28) Bà ấy đáp: “Thưa Ngài, đúng thế, nhưng chó con ở dưới gầm bàn lại được ăn những mảnh vụn của đám trẻ con.”(29) Người nói với bà: “Vì bà nói thế, nên bà cứ về đi, quỷ đã xuất khỏi con gái bà rồi.”(30) Về đến nhà, bà thấy đứa trẻ nằm trên giường và quỷ đã xuất..".

(Bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ)

Chú thích

Tham khảo
|author=LM. Vinh Sơn Đinh Trung Nghĩa, S.J.|title=Giáo trình phúc âm Marcô|publisher=Antôn & Đuốc Sáng|year=2015}}
|author=Lê Phú Hải, OMI|title=Đọc Tin Mừng Máccô|publisher=NXB Tôn Giáo|year=2015}}
|author=Donald Senior|title=Tin Mừng Mátthêu|publisher=NXB Tôn Giáo|year=2008}}