Cung điện Lateran

| image_size = 270
| mapframe-frame-width = 270
| mapframe = yes
| mapframe-caption = Nhấp vào bản đồ để xem toàn màn hình. Lateran được đánh dấu ở giữa, và Vatican viền xám ở bên trái.
| mapframe-zoom = 11
| mapframe-marker = monument
| mapframe-wikidata = yes
| website = palazzolateranense.com
}}

Cung điện Lateran (, ), hay Lateran Palace (; ), là một cung điện cổ của Đế chế La Mã và sau này là nơi ở chính của Giáo hoàng, toạ lạc ở Đông Nam Roma.

Nằm trên quảng trường St. John ở Lateran trên đồi Caelian, cung điện tiếp giáp với Tổng lãnh vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô, nhà thờ chính tòa của Rome. Từ thế kỷ thứ tư, cung điện là nơi ở chính của các Giáo hoàng, và tiếp tục như vậy trong khoảng một nghìn năm cho đến khi Dinh thự của các Tông đồ cuối cùng được chuyển đến Thành Vatican. Cung điện hiện được sử dụng làm Bảo tàng Lịch sử Vatican, nơi minh họa lịch sử của Lãnh địa Giáo hoàng. Cung điện cũng có các văn phòng Đại diện của Rome (Vicariate of Rome), cũng như các căn hộ dùng làm nơi lưu trú của Hồng y đại diện (Cardinal Vicar), người đại diện của Giáo hoàng cho việc điều hành hàng ngày của giáo phận. Cho đến năm 1970, cung điện còn là nơi trưng bày các bộ sưu tập quan trọng của Bảo tàng Lateran, hiện đã được phân tán giữa các phần khác trong Bảo tàng Vatican.

Theo Hiệp ước Lateran năm 1929, cung điện và vương cung thánh đường liền kề là Tài sản ngoài lãnh thổ của Tòa Thánh.

Lịch sử

Trước thời Giáo hoàng
Khu vực Vương cung thánh đường San Giovanni ở Laterano từng được sử dụng vào thời kỳ đầu của Đế chế La Mã bởi domus của gia tộc Plautii Laterani. Gia tộc Laterani từng là quan quản lý cho một số hoàng đế; tổ tiên của họ Lucius Sextius Lateranus được cho là thường dân đầu tiên đạt đến cấp bậc quan chấp chính vào năm 366 TCN. Một người trong gia tộc Laterani, Quan chấp chính Plautius Lateranus trở nên nổi tiếng vì bị Nero cáo buộc âm mưu chống lại hoàng đế. Lời cáo buộc này dẫn đến việc tịch thu và phân lại tài sản của ông.

Thời Constantine
"Domus Laterani" thuộc quyền sở hữu của hoàng đế khi Constantine I kết hôn với người vợ thứ hai Fausta, em gái của Maxentius. Khoảng năm 312, Constantine đã san bằng doanh trại của đội kỵ binh hoàng gia nằm cạnh cung điện, lúc này gọi là "Domus Faustae" hay "Nhà Fausta"; equites singulares Augusti đã ủng hộ Maxentius chống lại Constantine. Ông đã ra lệnh xây dựng Tổng lãnh vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô trên địa điểm này.

Domus Laterani cuối cùng đã được Constantine I trao cho Giám mục Rome. Người ta tin rằng điều này đã xảy ra dưới thời kỳ trị vì của Giáo hoàng Miltiades,, ngài đã kịp thời triệu tập hội đồng giám mục năm 313 để thách thức Chủ nghĩa Donat. Động lực để tân trang lại Tòa Thượng phụ Latêranô thành một cung điện thực sự là tạo ra một dinh thự hoàng gia, nơi giáo hoàng có thể thực thi không chỉ quyền lực tinh thần mà còn cả quyền lực thế tục.

Cung điện của Giáo hoàng tại Lateran ở Rome đã được Giáo hoàng Hadrian I (772–95) và Giáo hoàng Leo III (795–816) sửa đổi đáng kể vào cuối thế kỷ thứ tám. Giáo hoàng Hadrian I đã tái cấu trúc cổng vòm gần cầu thang dẫn vào (cổng vòm Zaccaria) và dựng thêm một tòa tháp bên cạnh, dùng làm nơi ở. Cổng vòm này dùng để phân phát của bố thí và cũng là nơi đặt bức tượng Capitoline Wolf và các bảng Lex de imperio Vespasiani. Cả hai phòng triclinia đều trang trí công phu với tranh khảm và đài phun nước, và là nơi diễn ra các nghi lễ, tiệc chiêu đãi và hội họp của Giáo hoàng. Các đồ trang trí mang chủ đề chính trị, và chúng được coi là biểu tượng của quyền lực và thẩm quyền của Giáo hoàng.



"Leonian Triclinium" hay "triclinium maius" là một trong những sảnh nổi tiếng nhất của cung điện cổ đại và là sảnh tiệc, ốp bằng tranh ghép. Đây là một công trình hai tầng, dài 50 mét từ đầu đến cuối. Tầng trên bao gồm một phòng chính rộng lớn dài 26 mét với một gian cung chính ở cuối và một gian cung ở mỗi bên, cùng một tiền sảnh hình chữ nhật, có thể từng có một mái hiên. Một đài phun nước Porphyry lớn đặt trước gian cung thánh chính, phun ra những tia nước từ các đường ống chịu áp lực của Aqua Claudia được phục chế, một kỳ quan kỹ thuật nhằm gây ấn tượng với du khách. Bên trái của cung thánh chính là một cầu thang dẫn đến vương cung thánh đường. Sảnh trang trí bằng các cột, trụ tường, sàn nhà theo phong cách opus sectile.

Thay vào đó, cột tháp Lateran đã được dựng lên. Ban đầu xây theo lệnh của Pharaoh Thuthmosis III vương triều thứ 18, công trình hoàn thành bởi cháu trai của ông là Thuthmosis IV. Với chiều cao 32,18 m (45,70 m bao gồm cả phần đế), đây là cột tháp tại Rome cao nhất và là cột tháp Ai Cập cổ đại lớn nhất thế giới, nặng hơn 230 tấn. Sau khi Ai Cập sáp nhập vào Đế chế, nó được lấy từ đền thờ Amun ở Karnak

Một thông báo vào ngày 29 tháng 8 năm 1589 thông báo công trình đã hoàn thành: "Sixtus V đã hoàn thành một cung điện lớn ở Quảng trường Lateranese."

Các cha Vincenzo Fagiolo và Pietro Palazzini, phó hiệu trưởng của chủng viện, đã được Yad Vashem ghi nhận vì những nỗ lực hỗ trợ người Do Thái.

Trụ sở của Giáo phận Rôma
Giáo hoàng Gioan XXIII đã trả lại một số chức năng mục vụ cho cung điện bằng cách đặt trụ sở của Giáo phận Rôma và các văn phòng của Giáo phận Rôma tại đây. Ngài đã chuyển các bộ sưu tập của Bảo tàng Lateran về Vatican. Từ năm 1987, Cung điện Lateran là nơi đặt Bảo tàng Storico Vaticano, khai trương năm 1991 và minh họa lịch sử của Lãnh địa Giáo hoàng.

Vào ngày 27 tháng 7 năm 1993, một vụ nổ bom đã phá hủy mặt tiền của Giáo phận Rôma tại Vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô. Vụ tấn công được cho là do Mafia Ý gây ra, một lời cảnh báo đối với những tuyên bố chống Mafia thường xuyên của Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Việc sửa chữa hoàn tất vào tháng 1 năm 1996.

}}

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official site
palace – bản đồ quảng trường và các tấm biển (khắc)
Interactive Nolli Map Website
Website of the Italian Senate with the History and Images of the Palace
Le Latran au moyen âge: plates with illustrations of the medieval palace