Chi Chắp

Beilschmiedia là danh pháp khoa học của một chi thực vật có hoa, bao gồm các loài cây gỗ và cây bụi trong họ Lauraceae. Phần lớn các loài sinh trưởng trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, nhưng có một số loài là bản địa khu vực ôn đới. Các loài trong chi này phổ biến rộng khắp trong vùng nhiệt đới châu Á, châu Phi, Madagascar, Australia, New Zealand, Bắc Mỹ, Trung Mỹ, Caribe và Nam Mỹ. Gỗ của một số loài có giá trị.

Tổng quan
, một loài ở miền trung Chile.]]
, một loài đặc hữu đảo Bắc, New Zealand.]]
Beilschmiedia là một chi của khoảng 200-300 loài, gồm các dạng cây gỗ và cây bụi; trong đó khoảng 80 loài có tại khu vực nhiệt đới châu Phi và Madagascar. Chúng thường là những cây có tán, mọc ở độ cao từ gần mực nước biển đến 2.200 m. Cây mọc trong các khu rừng mưa nhiệt đới phát triển tốt, và trong các khu rừng ấm áp hoặc ôn đới trên đất trầm tích kém màu mỡ hơn.

Sinh thái học
Beilschmiedia thuộc họ Lauraceae, một họ cây gỗ hay cây bụi thường xanh có hương thơm. Nhiều loài thực vật là tương tự về tán lá như các loài của họ Lauraceae là do tiến hóa hội tụ. Các loài thực vật này đã thích nghi với điều kiện độ ẩm cao và mưa nhiều. Mô hình hình thành loài ở Lauraceae chỉ ra rằng kể từ khi bắt đầu sự khô cằn hóa trên các châu lục vào khoảng 15 triệu năm trước thì các loài rừng mưa đã đa dạng hóa. Một trong kết quả của sự khô cằn hóa là sự cô lập các quần thể và điều này có thể đã gây ra sự gia tăng tốc độ hình thành loài như được thấy ở họ Lauraceae. Chi này có các loài thích nghi với sinh cảnh rừng nguyệt quế, rất phổ biến trong họ Lauraceae và các loài đã thích nghi với kiểu khí hậu Địa Trung Hải hơn với mùa khô có lượng mưa thấp hơn. Hình thái học của các loài lá cứng là rẽ nhánh từ các loài ưa khí hậu nhiệt đới ẩm ướt khác trong chi. Sự đa dạng lớn nhất cũng như sự hiện diện lớn nhất của chi này là trong các rừng mây và rừng mưa nhiệt đới tại Đông Nam Á. Nhị xếp thành 2 vòng; bầu nhụy thượng.

Quả thay đổi tùy từng loài. Ở một số loài, nó là quả hạch lớn, hình cầu màu xanh lục, đường kính tới 12&nbsp;cm với đầu nhọn ở đỉnh. Ở các loài khác, quả mọc thẳng, giống quả mận, màu tía sẫm hoặc đôi khi là quả hạch hình elip đến hình trứng, màu tía sẫm khi chín, được một lớp phấn dạng sáp che phủ. Ở một số loài khác thì quả là quả hạch tròn màu đen với lớp phấn màu xám nhạt, bên trong có một hạt. Trong chi Beilschmiedia, việc phát tán hạt là nhờ các loài chim nuốt chúng, vì vậy chúng được tạo hình để thu hút các loài chim. Các loại quả một hạt là nguồn thức ăn quan trọng cho chim, bao gồm cả loại thức ăn ưa thích của chim bồ câu bản địa New Zealand.

Các loài
Loài điển hình của chi này là Beilschmiedia roxburghiana, có phạm vi bản địa từ Himalaya tới Hoa Nam, Đông Dương tới bán đảo Mã Lai. Danh sách loài dưới đây lấy theo Plants of the World Online: Chắp cuống ngắn, két cuống ngắn.
Beilschmiedia brunnea B.Hyland
Beilschmiedia calcitranthera Fouilloy
Beilschmiedia caloneura Scheff.
Beilschmiedia castrisinensis B.Hyland
Beilschmiedia caudata (Stapf) A.Chev.
Beilschmiedia chevalieri Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia cinnamomea (Stapf) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia clarkei Hook.f.
Beilschmiedia collina B.Hyland
Beilschmiedia conferta (S.Moore) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia congestiflora (Engl. & K.Krause) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia congolana Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia corbisieri (Robyns) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia costaricensis (Mez & Pittier) C.K.Allen
Beilschmiedia crassa Sach.Nishida
Beilschmiedia crassifolia (Engl.) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia crassipes (Engl. & K.Krause) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia cryptocaryoides Kosterm.
Beilschmiedia curviramea (Meisn.) Kosterm.
Beilschmiedia cuspidata (K.Krause) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia cylindrica S.K.Lee & Y.T.Wei
Beilschmiedia dalzellii (Meisn.) Kosterm.
Beilschmiedia delicata S.K.Lee & Y.T.Wei
Beilschmiedia descoingsii Fouilloy
Beilschmiedia dictyoneura Kosterm.
Beilschmiedia dielsiana Teschner
Beilschmiedia dilmyana Kosterm.
Beilschmiedia dinklagei (Engl.) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia diversiflora Pierre ex Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia donisii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia elata Elliot
Beilschmiedia elegantissima Kosterm.
Beilschmiedia elliptica C.T.White & W.D.Francis
Beilschmiedia emarginata (Meisn.) Kosterm.
Beilschmiedia erythrophloia Hayata: Chắp gỗ đỏ, két gỗ đỏ.
Beilschmiedia fasciata H.W.Li
Beilschmiedia ferruginea H.Liu
Beilschmiedia fluminensis Kosterm.
Beilschmiedia foliosa (S.Moore) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia fordii Dunn: Chắp ford, két ford.
Beilschmiedia fruticosa Engl.
Beilschmiedia fulva Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia furfuracea Chun ex H.T.Chang
Beilschmiedia gaboonensis (Meisn.) Benth. & Hook.f. ex B.D.Jacks.
Beilschmiedia gallatlyi M.Gangop.
Beilschmiedia gemmiflora (Blume) Kosterm.
Beilschmiedia gigantocarpa Kosterm.
Beilschmiedia gilbertii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia giorgii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia gitingensis (Elmer) Kosterm.
Beilschmiedia glabra Kosterm.
Beilschmiedia glandulosa N.H.Xia, F.N.Wei & Y.F.Deng
Beilschmiedia glauca S.K.Lee & L.F.Lau: Chắp màu lam, két mốc.
Beilschmiedia glauciphylla Kosterm.
Beilschmiedia glaucoides (H.W.Li) H.W.Li
Beilschmiedia globularia Kurz
Beilschmiedia glomerata Merr.
Beilschmiedia grandibracteata Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia grandifolia (Stapf) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia gynotrochioides Kosterm.
Beilschmiedia hartonoana Sach.Nishida
Beilschmiedia henghsienensis S.K.Lee & Y.T.Wei
Beilschmiedia hermanii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia hexanthera van der Werff
Beilschmiedia hondurensis Kosterm.
Beilschmiedia hutchinsoniana Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia immersinervis Sach.Nishida
Beilschmiedia inconspicua Kosterm.
Beilschmiedia insignis Gamble
Beilschmiedia insularum Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia intermedia C.K.Allen: Chắp màu, chắp trung gian.
Beilschmiedia jabassensis (Engl. & K.Krause) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia jacobii Robi, Udayan & S.George
Beilschmiedia jacques-felixii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia javanica Miq.
Beilschmiedia kinabaluensis Kosterm.
Beilschmiedia klainei Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia kochummenii de Kok
Beilschmiedia kostermansiana Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia kunstleri Gamble
Beilschmiedia kweichowensis C.Y.Cheng
Beilschmiedia kweo (Mildbr.) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia laevis C.K.Allen: Chắp trơn nhẵn.
Beilschmiedia lanatella Kosterm.
Beilschmiedia lancifolia Miq.
Beilschmiedia lancilimba Kosterm.
Beilschmiedia latifolia (Nees) Sach.Nishida
Beilschmiedia lebrunii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia lecomtei Kamik. (đồng nghĩa: B. sphaerocarpa): Chập choa, chập choạ, chắp quả hình cầu.
Beilschmiedia ledermannii Teschner
Beilschmiedia letestui (Pellegr.) Pellegr.
Beilschmiedia letouzeyi Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia linharensis Sach.Nishida & van der Werff
Beilschmiedia linocieroides H.W.Li
Beilschmiedia longipetiolata C.K.Allen: Chắp cuống dài, son dầu, son nghệ, két cuống dài.
Beilschmiedia longifolia Teschner
Beilschmiedia louisii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia lucidula (Miq.) Kosterm.
Beilschmiedia lumutensis Gamble
Beilschmiedia macrocarpa A.Chev. ex H.Liu: Chắp quả to.
Beilschmiedia macrophylla Meisn.
Beilschmiedia macropoda C.K.Allen
Beilschmiedia madagascariensis (Baill.) Kosterm.
Beilschmiedia madang (Blume) Blume
Beilschmiedia maingayi Hook.f.
Beilschmiedia manantlanensis Cuevas & Cochrane
Beilschmiedia mannii (Meisn.) Benth. & Hook.f. ex B.D.Jacks.
Beilschmiedia mannioides Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia mayumbensis Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia membranacea Gamble
Beilschmiedia membranifolia Kosterm.
Beilschmiedia mexicana (Mez) Kosterm.
Beilschmiedia michelsonii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia micrantha Merr.
Beilschmiedia micranthopsis Kosterm., 1970?: Chắp hoa nhỏ, két hoa nhỏ. Mẫu thu thập tháng 7 năm 1935. Năm 2007, Henk van der Werff ghi trên mẫu vật lưu tại MNHN là tên khoa học không được công bố.
Beilschmiedia microcarpa Sach.Nishida
Beilschmiedia microphylla (Kosterm.) Kosterm.
Beilschmiedia miersii (Gay) Kosterm., (Northern belloto)
Beilschmiedia minutiflora (Meisn.) Benth. & Hook.f. ex B.D.Jacks.
Beilschmiedia montanoides Kosterm.
Beilschmiedia moratii van der Werff
Beilschmiedia morobensis Kosterm.
Beilschmiedia muricata H.T.Chang
Beilschmiedia murutensis Kosterm.
Beilschmiedia myrciifolia (S.Moore) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia myrmecophila Kosterm.
Beilschmiedia ndongensis (Engl. & K.Krause) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia neocaledonica Kosterm.
Beilschmiedia neoletestui Fouilloy & N.Hallé
Beilschmiedia ningmingensis S.K.Lee & Y.T.Wei
Beilschmiedia nitida Engl.
Beilschmiedia novae-britanniae Kosterm.
Beilschmiedia novoguineensis Teschner
Beilschmiedia obconica C.K.Allen
Beilschmiedia oblonga Kosterm.
Beilschmiedia oblongifolia Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia obovalifoliosa Lecomte: Chắp lá hình trứng ngược, két lá xoan ngược.
Beilschmiedia obovatifoliosa Lecomte
Beilschmiedia obscurinervia H.T.Chang
Beilschmiedia obtusifolia (Meisn.) F.Muell.
Beilschmiedia oligandra L.S.Sm.
Beilschmiedia oligantha Sach.Nishida
Beilschmiedia olivacea Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia opposita Kosterm.
Beilschmiedia oreophila Schltr.
Beilschmiedia ovalioides Sach.Nishida
Beilschmiedia ovalis (S.F.Blake) C.K.Allen
Beilschmiedia ovoidea F.N.Wei
Beilschmiedia palembanica (Miq.) Kosterm.
Beilschmiedia papyracea (Stapf) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia parvifolia Lecomte
Beilschmiedia pauciflora H.W.Li
Beilschmiedia paulocordata Fouilloy & N.Hallé
Beilschmiedia pedicellata van der Werff
Beilschmiedia pellegrinii Fouilloy & N.Hallé
Beilschmiedia penangiana Gamble
Beilschmiedia pendula (Sw.) Hemsl.
Beilschmiedia peninsularis B.Hyland
Beilschmiedia percoriacea C.K.Allen: Chắp dai, két rất dai, chắp xanh.
Beilschmiedia pergamentacea C.K.Allen: Chắp giấy da, két.
Beilschmiedia phoebeopsis Kosterm.
Beilschmiedia pierreana Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia pilosa Kosterm.
Beilschmiedia podagrica Kosterm.
Beilschmiedia poilanei H.Liu: Chắp Poilanne, két Poilane.
Beilschmiedia preussii Engl.
Beilschmiedia preussioides Fouilloy & N.Hallé
Beilschmiedia pubescens Teschner
Beilschmiedia pullenii Kosterm.
Beilschmiedia punctilimba H.W.Li
Beilschmiedia purpurascens H.W.Li
Beilschmiedia purpurea Elmer
Beilschmiedia recurva B.Hyland
Beilschmiedia reticulata Kosterm.
Beilschmiedia rigida (Mez) Kosterm.
Beilschmiedia riparia Miranda
Beilschmiedia rivularis Kosterm.
Beilschmiedia robertsonii Gamble (đồng nghĩa: B. laotica): Sang gia, chắp Lào, két Lào.
Beilschmiedia robusta C.K.Allen: Chắp to khỏe.
Beilschmiedia robynsiana Kosterm.
Beilschmiedia rosseliana Kosterm.
Beilschmiedia roxburghiana Nees, 1831 (đồng nghĩa: B. tonkinensis) - loài điển hình. Chắp chại, chập chại, bạch mi, chắp Bắc Bộ.
Beilschmiedia rufohirtella H.W.Li
Beilschmiedia rufolanata Kosterm.
Beilschmiedia rufoperulata Kosterm.
Beilschmiedia rugosa van der Werff
Beilschmiedia rwandensis R.Wilczek
Beilschmiedia sary Kosterm.
Beilschmiedia schmitzii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia scintillans (Kosterm.) van der Werff & Sach.Nishida
Beilschmiedia scortechinii Gamble
Beilschmiedia sericans Kosterm.
Beilschmiedia sericea Teschner
Beilschmiedia sessilifolia (Stapf) Engl. ex Fouilloy
Beilschmiedia shangsiensis Y.T.Wei
Beilschmiedia sichourensis H.W.Li
Beilschmiedia sikkimensis King ex Hook.f.
Beilschmiedia staudtii Engl.
Beilschmiedia steyermarkii C.K.Allen
Beilschmiedia stricta Kosterm.
Beilschmiedia sulcata (Ruiz & Pav.) Kosterm.
Beilschmiedia superba Kosterm.
Beilschmiedia supraglandulosa Y.K.Li
Beilschmiedia talbotiae (S.Moore) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia tarairi (A.Cunn.) Kirk
Beilschmiedia taubertiana (Schwacke & Mez) Kosterm.
Beilschmiedia tawa (A.Cunn.) Kirk
Beilschmiedia tawaensis Merr.
Beilschmiedia tawaroa A.E.Wright
Beilschmiedia telupidensis Sach.Nishida
Beilschmiedia thollonii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia tilaranensis Sach. Nishida
Beilschmiedia tirunelvelica Manickam, Murugan, Jothi & Sundaresan
Beilschmiedia tooram (Bailey) B.Hyland
Beilschmiedia tovarensis (Klotzsch & H.Karst. ex Meisn.) Sach.Nishida
Beilschmiedia triplinervis Teschner
Beilschmiedia troupinii R.Wilczek
Beilschmiedia tsangii Merr. Chắp Tsang, két Tsang.
Beilschmiedia tungfangensis S.K.Lee & L.F.Lau
Beilschmiedia turbinata Bing Liu & Y.Yang
Beilschmiedia ugandensis Rendle
Beilschmiedia variabilis Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia velutina (Kosterm.) Kosterm.
Beilschmiedia velutionsa Kosterm.
Beilschmiedia vermoesenii Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia versicolor Kosterm.
Beilschmiedia vestita L.C.S.Assis & M.F.Santos
Beilschmiedia vidalii Kosterm.: Chắp Vidal, cây mong, mong.
Beilschmiedia villosa Kosterm.
Beilschmiedia volckii B.Hyland
Beilschmiedia wallichiana (G.Don) Kosterm.
Beilschmiedia wangii C.K.Allen: Chắp Wang.
Beilschmiedia wieringae Kosterm.
Beilschmiedia wightii (Nees) Benth. ex Hook.f.
Beilschmiedia wilczekii Fouilloy
Beilschmiedia xizangensis H.P.Tsui
Beilschmiedia yangambiensis Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia yunnanensis Hu: Chắp Vân Nam, mong Vân Nam.
Beilschmiedia zahnii (K.Krause) Robyns & R.Wilczek
Beilschmiedia zapoteoides (Lundell) Kosterm.
Beilschmiedia zenkeri Engl.
Beilschmiedia zeylanica (Thwaites) Trimen

Tham khảo

Liên kết ngoài


Beilschmiedia: information from Hebe Society New Zealand
information from Encyclopedia of Chilean Flora
Commercial timbers: Beilschmiedia