Củ Chi (huyện)

| diện tích = 434,77 km²
| dân số = 487.047 người
| chủ tịch HĐND = Nguyễn Quyết Thắng (từ 31/7/2020)
| đại biểu quốc hội =
Nguyễn Thị Lệ
Nguyễn Xuân Phúc
Phan Văn Xựng
|bí thư = Nguyễn Quyết Thắng
| phân chia hành chính = 1 thị trấn, 20 xã
| mã hành chính = 783
| mã bưu chính =
| biển số xe = 59-Y2, 59-Y3, 59-YB
| trụ sở UBND = Khu phố 7, thị trấn Củ Chi
| web =
|biệt danh=Đất thép thành đồng Vùng đất thép }}
Củ Chi (糾支) là một huyện ngoại thành cũ thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Củ Chi nằm ở phía tây bắc Thành phố Hồ Chí Minh, cách trung tâm thành phố khoảng 33&nbsp;km. mật độ dân số đạt 1.063 người/km².

Huyện Củ Chi nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Tây Nam Bộ và Đông Nam Bộ, với độ cao giảm dần theo 2 hướng tây bắc, đông nam và đông bắc, tây nam. Độ cao trung bình so với mặt nước biển từ 8 m - 10 m.

Quận Củ Chi có ba tổng:
Tổng Long Tuy Thượng có 06 xã: Phước Vĩnh Ninh, Tân Phú Trung, Bình Mỹ, Tân Hòa, Tân Thạnh Đông và Trung An;
Tổng Long Tuy Trung có 04 xã: An Nhơn Tây, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông và Phú Mỹ Hưng;
Tổng Long Tuy Hạ có 04 xã: Tân An Hội, Phước Hiệp, Thái Mỹ và Trung Lập;

Quận lỵ đặt tại xã Tân An Hội.

Năm 1963, tỉnh Hậu Nghĩa được thành lập, nửa quận Củ Chi vẫn giữ tên cũ, thuộc tỉnh Hậu Nghĩa, nửa còn lại gọi là quận Phú Hoà, vẫn thuộc tỉnh Bình Dương.

Quận Củ Chi (mới) gồm 06 xã: Tân An Hội, Phước Hiệp, Thái Mỹ, Trung Lập, Phước Vĩnh Ninh, Tân Phú Trung. Năm 1973 lập thêm xã Tân Thông Hội từ một phần xã Tân An Hội.
Quận Phú Hòa gồm 08 xã: An Nhơn Tây, Bình Mỹ, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông, Phú Mỹ Hưng, Tân Hòa, Tân Thạnh Đông và Trung An. Quận lỵ đặt tại Bến Cỏ, xã Phú Hòa Đông, sau dời về xã Tân Hòa. Năm 1972 chia xã Tân Hòa thành hai xã: Hòa Phú và Tân Thạnh Tây.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975 quận Củ Chi của tỉnh Hậu Nghĩa hợp với quận Phú Hòa, tỉnh Bình Dương thành huyện Củ Chi, thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
Chia xã Trung Lập thành hai xã: Trung Lập Thượng và Trung Lập Hạ
Chia xã Phước Hiệp thành hai xã: Phước Hiệp và Phước Thạnh
Đổi tên xã Phạm Văn Cội 1 thành Phạm Văn Cội
Giải thể xã Phạm Văn Cội 2 để sáp nhập với 2 ấp: Phú Trung, Phú Bình của xã Phú Mỹ Hưng, 2 ấp: Xóm Chùa, Xóm Thuốc của xã An Nhơn Tây thành xã An Phú.

Ngày 1 tháng 2 năm 1985, thành lập thị trấn Củ Chi từ phần đất cắt ra của xã Tân An Hội.

Huyện Củ Chi có 1 thị trấn và 20 xã như hiện nay.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 (áp dụng từ ngày 30 tháng 6 năm 2025). Theo đó, giải thể huyện Củ Chi và sắp xếp lại các xã phường mới, cụ thể như sau:

Xã An Nhơn Tây: Gồm các xã Phú Mỹ Hưng, An Phú và xã An Nhơn Tây.
Xã Thái Mỹ: Gồm các xã Trung Lập Thượng, Thái Mỹ và xã Phước Thạnh.
Xã Nhuận Đức: Gồm các xã Nhuận Đức, Trung Lập Hạ và xã Phạm Văn Cội.
Xã Tân An Hội: Gồm các xã Phước Hiệp, Tân An Hội và Thị trấn Củ Chi.
Xã Củ Chi: Gồm các xã Tân Phú Trung, Tân Thông Hội và xã Phước Vĩnh An.
Xã Phú Hòa Đông: Gồm các xã Tân Thạnh Tây, Tân Thạnh Đông và xã Phú Hòa Đông.
Xã Bình Mỹ: Gồm các xã Bình Mỹ, Trung An và xã Hòa Phú.

Kinh tế
Vùng đất Củ Chi phát triển về cả nông nghiệp, công nghiệp và du lịch. Huyện có Khu công nghiệp Tây Bắc Củ Chi thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư trong và ngoài nước với tỷ lệ thuê đất đạt 98% tương đương 387 ha. Tại đây có trụ sở và nhà máy sản xuất của nhiều doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước như trụ sở chính công ty Unilever Việt Nam, Nhà máy sản xuất Bia Sài Gòn (Sabeco), Xí nghiệp dệt may Hansae do chính phủ Hàn Quốc đầu tư, nhà máy sản xuất nệm cao su Vạn Thành,...

Huyện có Đường Xuyên Á nối với Campuchia qua Cửa khẩu kinh tế Mộc Bài của tỉnh Tây Ninh nên giao thương phát triển.

Hiện nay, Củ Chi có tổng cộng 4 Khu công nghiệp như sau:
KCN Tây Bắc Củ Chi: Đường D3, xã Tân An Hội, huyện Củ Chi
KCN Đông Nam Củ Chi: Xã Bình Mỹ & xã Hoà Phú, huyện Củ Chi
KCN Tân Phú Trung: Quốc lộ 22, ấp Trạm Bơm, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi
KCN Cơ Khí Ô Tô: Tỉnh lộ 8, xã Hoà Phú, huyện Củ Chi.

Hiện nay trên địa bàn huyện Củ Chi đã và đang hình thành một số khu đô thị mới như khu đô thị Thiên Phú Garden, khu đô thị Bến Thành - Tây Bắc, khu đô thị Bella Vista City...

Xã hội
Giáo dục
Các trường THPT

Các trường THCS

Văn hóa
Truyền thống cách mạng
Vùng đất Củ Chi đóng nhiều vai trò quan trọng trong 2 cuộc kháng chiến của dân tộc Việt Nam. Trong kháng chiến chống Mỹ, Củ Chi đóng vai trò là vành đai Tây Bắc, là cứ điểm quan trọng và là căn cứ địa vững chắc của Khu uỷ, Quân khu Sài Gòn - Gia Định. Sau cuộc kháng chiến, Củ Chi có 35.000 gia đình chính sách; 2.128 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; 33 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động và hơn 10.000 liệt sĩ.

Khu di tích cách mạng địa đạo Củ Chi tại xã Phú Mỹ Hưng và xã Nhuận Đức đã được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hoá cấp Quốc gia vào năm 1979 và năm 2004

Năm 1967, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên dương và trao tặng huyện Củ Chi danh hiệu "Đất Thép Thành Đồng" và tặng thưởng Huân chương Thành đồng hạng Ba tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua và dũng sĩ các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng toàn miền Nam lần thứ hai vào ngày 17/9/1967

Huyện Củ Chi có địa đạo Củ Chi nổi tiếng trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Củ Chi cũng có Đền tưởng niệm Bến Dược - Củ Chi. Hiện nay địa đạo Củ Chi được bảo tồn ở hai khu vực: Bến Dược (thuộc xã Phú Mỹ Hưng), Bến Đình (thuộc xã Nhuận Đức). Địa đạo Củ Chi là một hệ thống phòng thủ trong lòng đất ở huyện Củ Chi, cách Thành phố Hồ Chí Minh 70&nbsp;km về hướng tây-bắc. Hệ thống này được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đào trong thời kỳ Chiến tranh Đông Dương và Chiến tranh Việt Nam. Hệ thống địa đạo bao gồm bệnh xá, nhiều phòng ở, nhà bếp, kho chứa, phòng làm việc, hệ thống đường ngầm dưới lòng đất. Hệ thống địa đạo dài khoảng 200&nbsp;km và có các hệ thống thông hơi vào vị trí các bụi cây. Địa đạo Củ Chi được xây dựng trên vùng đất được mệnh danh là "đất thép", nằm ở điểm cuối Đường mòn Hồ Chí Minh. Trong Chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã sử dụng hệ thống địa đạo này để tấn công vào Sài Gòn.

Bài hát
Củ Chi Đất Lửa Hoa Hồng - Cao Minh
Em Hát Trăng Củ Chi - Thanh Thuý
Hoa Hồng Trên Đất Thép - Minh Vương, Phương Hồng Thuỷ
Tình Đất Củ Chi - Đào Đức
Về Thăm Bến Dược Củ Chi - Minh Vương.

Du lịch
Huyện Củ Chi nằm trong tuyến đường du lịch di sản của TP.HCM với di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi nổi tiếng nằm ở 2 xã Phú Mỹ Hưng và Nhuận Đức. Ngoài ra, huyện cũng là điểm đến trung chuyển trên tuyến điểm du lịch TP.HCM - Toà thánh Tây Ninh - Cửa khẩu Mộc Bài, được nhiều du khách lựa chọn với các lịch trình di chuyển trong ngày. Hiện nay, với lợi thế là các nhà vườn trồng cây ăn trái và cảnh quan đồng quê phát triển, huyện Củ Chi bắt đầu xuất hiện 1 số loại hình du lịch mới bao gồm qua đêm tại vườn (Farmstay), du lịch nghỉ dưỡng,...

Đặc sản

Những con bê khoảng 5 tháng tuổi được gọi là bò tơ và bò tơ đặc sản vùng Củ Chi, những quán đặc sản bò tơ như quán Xuân Đào, Hồng Đào trên quốc lộ 22, hướng từ Củ Chi về lại Thành phố Hồ Chí Minh. Thịt bê ở đây được tuyển chọn rất kỹ lưỡng từ những con bò tơ đủ độ tuổi nhất định, lúc đó thịt bò mềm, tươi và ngon. Miếng bò ở đây được lấy từ khúc thịt ngon nhất, sau đó cắt thành những khoanh tròn không quá mỏng, bằng một nửa bàn tay, rồi luộc lên. Khi chín thịt rất chắc, thơm và ngọt. Thịt bò được cắt thành miếng vuông nhỏ, ướp gia vị đậm đà, dùng xiên que xâu vào xen kẽ với hành tây, đem nướng lên tỏa mùi thơm. còn có món bò tơ kho sả ăn với cơm cháy và món bò tơ nướng mọi và bò tơ kho sả nguyên liệu với đầy đủ thịt và gân bò, ăn chung với cơm cháy, bò tơ nướng mọi tức là chỉ có thịt bò tơ tươi nướng cùng lửa trên bếp than hồng chứ không qua bất cứ công đoạn chế biến nào khác, khoảng 500gr thịt bò tươi sẽ được mang ra với dạng nguyên khối và vừa ăn, vừa xẻ thịt, vừa nướng và món cháo dựng bò trong cháo có gân bò, móng bò nấu với đậu phộng, đậu xanh, đậu trắng, khoai, củ mì, khi cháo sôi thả rau má, mồng tơi, cải to, ăn ngọt và mát. Quê ở xã Tân Thông Hội
Thiếu tướng Đào Công Danh - Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh
Đại tá Đoàn Văn Chón - Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh
Đại tá Nguyễn Thanh Hưởng - Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh
Đại tá Trần Cường- Nguyên phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh, chủ nhiệm câu lạc bộ Công an Hưu Trí Thành phố Hồ Chí Minh
Thượng tướng Phan Trung Kiên - Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
Mai Lương Khôi - thứ trưởng Bộ Tư pháp
Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở GD & ĐT TP.HCM. Quê ở xã Phước Hiệp
Võ Văn Điều - Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 261, hy sinh trong trận Ấp Bắc (Đồng Khởi, Bến Tre). Quê ở xã Phước Hiệp
Kiều Văn Niết - Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Đội trưởng Đội thông tin Trung đoàn 2 An ninh vũ trang (tiền thân là Trung đoàn Đất Thép). Quê ở xã Thái Mỹ
Nguyễn Thị Nê - Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Đội trưởng Trung đội Du kích Củ Chi. Quê ở xã Phú Hòa Đông.

Chú thích

Tham khảo