undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Tân Bắc

|subdivision_type1 = Vùng
|subdivision_name1 = Bắc Đài Loan
|government_type = Chính quyền thành phố Tân Bắc
|leader_title = Thị trưởng
|leader_name = Hầu Hữu Nghi
|area_magnitude = 1 E9
|area_total_km2 = 2052.5667
|area_urban_km2 =
|area_footnotes =
|population_total = 3.995.717
|population_as_of = 2018
|population_footnotes =
|population_note = 1/22
|population_density_km2 =
|population_metro = 6870357
|population_urban =
|timezone = CST
|website = Tiếng AnhTiếng Trung
|utc_offset = +8
|latd=25| latm=00| lats=40| latNS=N
|longd=121| longm=26| longs=45| longEW=E
|blank_name_sec1=Quận
|blank_info_sec1=29
|postal_code_type = Postal code
|postal_code = 207, 208, 220 – 224, 226 – 228, 231 – 239, 241 – 244, 247 – 249, 251 – 253
|area_code = (0)2
|footnotes = Vùng đô thị Đài Bắc bao gồm Đài Bắc, Tân Bắc và Cơ Long
}}

|p=Xīnběi Shì
|w=Hsin1-pei3 Shih4
|poj=Sin-pak-chhī
|h=Sîn-pet-sṳ
|bpmf=ㄒㄧㄣ ㄅㄟˇ ㄕˋ}}
Tân Bắc () là một thành phố trực thuộc Trung ương nằm ở phía bắc của Đài Loan, bao quanh thủ đô Đài Bắc, phía bắc giáp Cơ Long, phía Tây giáp Đào Viên và phía đông giáp Nghi Lan. Tên tiếng Anh của thành phố là New Taipei City (Thành phố Tân Đài Bắc).

Trước ngày 25 tháng 12 năm 2010, thành phố nguyên là huyện Đài Bắc () trực thuộc tỉnh Đài Loan

Hơn 80% dân số thành phố này sống trong 10 quận mà nguyên là các thành phố trực thuộc Huyện Đài Bắc, chiếm trên 1/6 diện tích của thành phố.

Hành chính
Tân Bắc có 29 Khu (區). Các đơn vị này được chia thành 1.013 lý (里), sau đó lại được chia tiếp ra thành 21.683 Lân (鄰).(6/2008)

Thành phố kết nghĩa
Cincinnati, USA
Quận Miami-Dade, Florida, USA

Tham khảo

Liên kết ngoài

Taipei County Tour Net
Tân Trúc (huyện)

Tân Trúc là một huyện ở tây bắc của tỉnh Đài Loan. Dân số chủ yếu là người Khách Gia. Ở đây cũng có người bản xứ Đài Loan sinh sống.

Phân chia hành chính
Huyện Tân Trúc có 1 huyện hạt thị (縣轄市), 3 trấn (鎮) và 9 hương (鄉).

Xem thêm: Phân cấp hành chính Đài Loan

Xem thêm

Tỉnh Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc)
Tỉnh Đài Loan (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)
Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân Quốc
Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc
Vị thế chính trị của Đài Loan
Đài Loan độc lập
Trung Hoa Đài Bắc
Quốc Dân Đảng Trung Quốc

Liên kết ngoài
Website huyện Tân Trúc
Giới thiệu
Thằng mõ

Thằng mõ là người có nhiệm vụ gõ mõ và thông báo theo chỉ thị của các chức sắc trong các làng xã cổ Việt Nam. Công việc của anh ta là đi khắp làng gõ mõ gọi dân làng đến tề tựu ở sân đình để nghe những tin tức mới xảy ra trong làng. Ngoài công việc trên, người này có nhiệm vụ khác là tuần phòng ban đêm và gõ từng hồi mõ báo hiệu giờ giấc dưới sự hướng dẫn của viên chức và các tráng đinh trong làng. Người này làm việc này không có lương bổng. Tuy nhiên anh ta thường được làng cấp cho một mảnh đất công nhỏ để cày cấy hoặc được đến mùa gặt thì được các địa chủ cho một ít thóc.

Trên thực tế, "thằng mõ" thường là một người rất nghèo và bị dân làng coi thường thân phận. Song hoàng đế Lê Thánh Tông (1442 - 1497) đã từng làm một bài thơ ngợi khen vai trò của "thằng mõ":

:"Mõ này cả tiếng lại dài hơi,
:Mẫn cán ra tay chẳng phải chơi.
:Mộc đạc vang lừng trong bốn cõi,
:Kim thanh rền rĩ khắp đòi nơi.
:Trẻ già chốn chốn đều nghe lệnh,
:Làng nước ai ai phải cứ lời.
:Trên dưới quyền hành tay cắt đặt,
:Một mình một chiếu thảnh thơi ngồi."

Tuy thân phận thấp hèn như vậy, nhưng "thằng mõ" xuất hiện khá nhiều trong các vở chèo cổ của Việt Nam.

Đứng dưới góc độ nghiên cứu lịch sử về truyền thông đại chúng ở Việt Nam thì "thằng mõ" được xem là phương tiện truyền thông sơ khai nhất trong xã hội cổ truyền Việt Nam, "hệ thống truyền tin" này đã tồn tại đến giữa thế kỷ thứ XX và đóng góp giá trị nhất định trong việc mang tin tức đến cho dân làng.

Tham khảo

"Báo chí Việt Nam từ khởi thủy đến 1945" của Huỳnh Văn Tòng, Nhà xuất bản Tp. Hồ Chí Minh (2000), trang 10,11.
Song Bài

Song Bài (chữ Hán giản thể: 双牌县, Hán Việt: Song Bài huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Song Bài nằm ở rìa tây nam của Hồ Nam, toạ độ từ 111°24′đến 111°59′độ kinh đông，25°23′đến 26°11′độ vĩ bắc. Huyện này có diện tích 1751 km2, dân số năm 2002 là 170.911 người, trong đó dân số phi nông nghiệp là 32.239 người GDP của huyện Song Bài năm 2002 là 0,731 tỷ nhân dân tệ. Tiêu Thủy là một con sông chảy qua huyện này với chiều dài 78,8&nbsp;km.

Song Bài giáp các đơn vị hành chính: Toàn Châu (tây), huyện Đạo (nam), Ninh Viễn (đông), Kì Dương (bắc).

Hình thành
Huyện Song Bài được thành lập ngày 16 tháng 12 năm 1969 trên cơ sở lâm khu Tiêu Thủy. Trước đó lâm khu Tiêu Thủy được thành lập vào ngày 25 tháng 1 năm 1965 trên cơ sở tách một phần của các huyện Linh Lăng (gồm các xã Song Bài, Thượng Nhân Lý, Bàn Gia Đồng, Hà Gia Đồng, Hà Tiên Quan, Thái Lý Khẩu, Trà Lâm Tự, Ma Giang và lâm trường quốc doanh Đại Miếu Đầu), huyện Đạo (gồm các xã Giang Thôn, Thượng Ngô Giang, Lâm Gia, Đường Để và các lâm trường quốc doanh Tá Cố Bình, Nguyệt Nham, Kiều Đầu), huyện Ninh Viễn (gồm các lâm trường Duơng Minh Sơn, Bạch Vân Sơn, Hoang Đường), và các lâm trường Ngũ Tinh Lĩnh, lâm trường hồ chứa nước Song Bài trực thuộc chuyên khu Linh Lăng.

Hành chính
Huyện lỵ của Song Bài là trấn Long Bạc. Huyện này được chia ra thành các đơn vị hành chính gồm 6 trấn, 5 hương (trong đó có 1 huơng dân tộc) và lâm trường Duơng Minh Sơn trực thuộc huyện.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền huyện Song Bài
Pasay

Thành phố Pasay (tiếng Philippines: Lungsod ng Pasay) là một thành phố trực thuộc trung ương, đô thị loại một của Philippines, và nằm trong vùng đô thị Manila. Pasay nằm ngay phía nam của Manila. Thành phố có 354.908 dân (năm 2000) và rộng chỉ có 19&nbsp;km². Dân số lớn trong khi diện tích nhỏ khiến cho mật độ dân số ở đây lên tới 18.679 người/km². Pasay được công nhận là thành phố từ năm 1947.

Thành phố Pasay có Sân bay quốc tế Ninoy Aquino, Trung tâm văn hóa Philippines, Trung tâm hội nghị quốc tế Philippines. Ở đây còn có nhiều nhà hàng, quán cà phê, câu lạc bộ, vũ trường.

Tham khảo
Navotas

Navotas là một thành phố ở Metro Manila, Philippines. Thành phố này nằm trên mỗi dải đất hẹp dọc theo bờ đông của vịnh Manila. Navotas nằm chính bắc Manila, phía tây thành phố Malabon, phía nam Obando, Bulacan.

Được mệnh danh là "Thủ đô ngư nghiệp của Philippines", dân Navotas sống chủ yếu bằng ngư nghiệp với 70% dân số trực tiếp hay gián tiếp sống bằng nghề này. Thành phố này nổi tiếng với sản phẩm nước mắm và mắm tôm (patis và bagoong trong tiếng Tagalog)

Navotas là một phần của tiểu vùng không chính thức của Metro Manila gọi là CAMANAVA. Tiểu vùng này còn bao gồm các thành phố Caloocan, Malabon, và Valenzuela. Navotas chịu cảnh lụt lội vào mùa mưa và triều cường.
Navotas được chia thành 2 quận với tổng cộng 14 barangay:

Quận 1
Bagumbayan Bắc
Bagumbayan Nam
Bangculasi
Navotas East
Navotas West
North Bay Blvd., Bắc
North Bay Blvd., Nam
Làng San Rafael
Sipac-Almacen

Quận 2
Daanghari
San Jose (Pob.)
San Roque
Tangos
Tanza

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của thành phố Navotas
Trận Đức Cơ

|casualties2=7 chết46 bị thương
}}

Trận Đức Cơ hay trận đổ bộ 27V là một trận đánh diễn ra trong năm 1966 giữa Tiểu đoàn 5 thuộc Trung đoàn 33 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn Kỵ binh Đệ Nhất Quân đội Hàn Quốc. Trận đánh nổ ra khi Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam thâm nhập vào huyện Đức Cơ từ phía biên giới Campuchia.

Vào đêm 9 tháng 8, quân tiếp viện thuộc Tiểu đoàn 5 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tiến hành tấn công một căn cứ chiến lược của quân đội Hàn Quốc đóng ở huyện Đức Cơ. Lực lượng lính nhảy dù tại đây đã được thông báo trước nhằm ngăn cản một đơn vị của quân Giải phóng đang từ Campuchia trở về. Sau nhiều giờ giao tranh, phía Hàn Quốc với quân số ít hơn đã đẩy lùi được cuộc tấn công của Tiểu đoàn 5. Trong trận chiến, pháo binh Mỹ và Hàn Quốc bắn gần 1.900 viên đạn pháo từ căn cứ Tiểu đoàn 3 và Đức Cơ. Đại đội 9 Hàn Quốc bắn 1.500 viên đạn, trong khi xe tăng M48 Patton bắn 24 viên đạn pháo 90mm nổ mạnh, 33 viên đạn pháo nổ mảnh và gần 17.000 viên đạn súng máy. Trận đánh được coi là một "chiến thắng của hỏa lực Mỹ", với sự triển khai ồ ạt của hỏa lực pháo binh, thiết giáp và máy bay ném bom đã đẩy lùi cuộc tấn công của bộ binh vào một vành đai phòng thủ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trận Đức Cơ
Rượu Bó Nặm

Rượu Bó Nặm là một loại rượu trắng nổi tiếng của Bắc Kạn, được lên men từ ngô và thảo dược, sau đó chưng cất theo phương pháp truyền thống của các dân tộc thiểu số địa phương. Trước đây, rượu Bó Nặm chỉ được tiêu thụ tại Bắc Kạn. Tuy nhiên, gần đây nó được tiêu thụ nhiều tại các thị trường lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu và cũng đã được xuất khẩu sang Đông Âu.

Đặc điểm
Rượu Bó Nặm có đặc trưng là hương thơm, vị hơi ngọt. Rượu Bó Nặm có nhiều loại với các độ cồn và dùng men khác nhau và được sử dụng tùy theo từng dịp. Những loại có độ cồn cao thường được chưng cất hơn một lần. Rượu Bó Nặm nấu theo phương pháp thủ công truyền thống có màu hơi đục do quá trình chưng cất thủ công không loại trừ hết được các hạt tinh bột siêu nhẹ và các chất đường. Rượu Bó Nặm được nấu bằng nguyên liệu địa phương (ngô và thảo dược địa phương) theo phương pháp truyền thống tại các hộ gia đình dân tộc ít người. Sản phẩm sẽ được bán lại cho nhà máy để lọc trong, khử Alđêhyt axetic, ổn định độ cồn, đóng chai, đóng gói và đem tiêu thụ.
Hình ảnh

Hình:Khap ruou 2.jpg|
Hình:Ruou Bo Nam.jpg|Rượu Bó Nặm truyền thống với bao bì hiện đại

Tham khảo
Họ Nhát hoa

Họ Nhát hoa (danh pháp khoa học: Rostratulidae) là một họ chim nhỏ, bao gồm 3 loài chim lội và phân thành hai chi là Rostratula và Nycticryptes.

Đặc điểm
Chúng là các loài chim chân ngắn, mỏ dài và có hình dáng tương tự như dẽ giun nhưng bộ lông có màu tươi hơn.

Chim mái có lông tươi màu hơn chim trống và chủ động trong việc ve vãn con trống. Chim trống ấp trứng, thường là 4 quả trong tổ trên mặt đất hay trôi nổi trên mặt nước trong vòng khoảng 20 ngày.

Cả ba loài đều sinh sống trong các vùng đầm lầy nhiều lau sậy và thức ăn của chúng chủ yếu là các loài giun đốt cùng các động vật không xương sống khác mà chúng kiếm được nhờ chiếc mỏ dài.

Phân loại
Chi Rostratula (Vieillot, 1816)
Nhát hoa lớn hay nhát hoa (Rostratula benghalensis), sinh sống trong các khu đầm lầy ở châu Phi, Ấn Độ và Đông Nam Á.
Nhát hoa Australia (Rostratula australis) là loài nhát hoa hiếm, du cư và đang suy giảm số lượng, chỉ có ở Australia
Chi Nycticryptes (Wetmore & Peters, 1923)
Nhát hoa nhỏ (Nycticryphes semicollaris), sinh sống trong khu vực đầm lầy nhiều cỏ ở miền nam Nam Mỹ.

Hình ảnh

Hình:Greater Painted-snipe (Male) I2 IMG 9272.jpg| Nhát hoa đực tại Hodal ở quận Faridabad thuộc Haryana, Ấn Độ.
Hình:Greater Painted-snipe (Male) I2 IMG 9477.jpg|Nhát hoa đực tại Hodal ở quận Faridabad thuộc Haryana, Ấn Độ.
Hình:Greater Painted-snipe (Female) I11.jpg| Nhát hoa đực tại Hodal ở quận Faridabad thuộc Haryana, Ấn Độ.
Hình:Greater Painted Snipe I3 IMG 5736.jpg| Nhát hoa đực tại Kolkata, Tây Bengal, Ấn Độ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Video về nhát hoa trên Internet Bird Collection
Nhát hoa lớn
Nhát hoa
Núi Baker

| location = Bang Washington, Hoa Kỳ
| range = Dãy Cascade
| prominence =
| coordinates =
| topo = Núi Baker của USGS
| volcanic_Arc/Belt = Vành đai núi lửa Cascade
| type = núi lửa dạng tầng (Stratovolcano)
| age = &lt; 30.000 năm
| last_eruption = 1880
| first_ascent = 1868 bởi Edmund T. Coleman và một nhóm người
| easiest_route = leo lên đá/băng
}}
Núi Baker là một ngọn núi ở Hoa Kỳ nằm ở phía bắc dãy Cascade, phía nam sông Fraser trong Vành đai núi lửa Cascade. Đỉnh núi này nằm gần biên giới Hoa Kỳ-Canada, cách phía bắc của thành phố Bellingham, quận Whatcom 48&nbsp;km (30 dặm). Baker là đỉnh núi cao nhất ở ở phía bắc tiểu bang Washington. Đây là một núi lửa đang ngủ nhưng vẫn có dấu hiệu hoạt động thông quan việc quan sát hơi nước tỏa ra từ miệng núi lửa của đỉnh núi này.

Ngọn núi này có thể nhìn thấy từ Greater Victoria, Greater Vancouver và Fraser Valley và cũng có thể thấy từ các cộng đồng Mission và Abbotsford của British Columbia, cả hai đều cách về phía đông của Vancouver, British Columbia — ngọn núi này cũng có thể nhìn thấy từ một vài nơi ở Everett và thậm chí Seattle ở tây nam. Những người thổ dân Mỹ gọi ngọn núi là "Koma Kulshan," nhưng nhà thám hiểm George Vancouver đặt tên ngọn núi này theo 3rd Lieutenant Joseph Baker thuộc HMS Discovery, ông là người nhìn thấy nó vào ngày 30 tháng 4 năm 1792. Tuy nhiên, người Tây Ban Nha mới là những người châu Âu đầu tiên nhìn thấy núi Baker. Những ghi chép đầu tiên được thực hiện trong chuyến thám hiểm năm 1790 của Manuel Quimper và Gonzalo López de Haro. Họ đã đặt tên nó là La gran montana del Carmelo.

Sau núi Rainier, Baker là núi có băng tuyết trên đỉnh nhiều thứ nhì trong các núi lửa Cascade: khối lượng băng trên núi Baker là 1,8&nbsp;km³, hơn tất cả các núi khác trong dãy Cascades (trừ núi Rainier) cộng lại. Núi này cũng là một trong những nơi bị phủ tuyết nhất thế giới. Năm 1999, khu trượt tuyết núi phụ của Baker lập kỷ lục thế giới về lượng mưa tuyết trong một mùa với lượng tuyết 2896&nbsp;cm (1140 inch).

Tham khảo
Đỉnh Glacier

| location = Washington, Mỹ|
| range =dãy Cascade
| prominence = ) là một trong năm núi lửa chính trong vành đai núi lửa Cascade ở phía bắc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ, đỉnh núi này nằm ở phía nam sông Fraser. Đây là đỉnh núi biệt lập và tương đối khó đến. Ngược với tên của nó là Đỉnh Băng Hà, bề mặt phủ băng của nó không có nhiều lắm. Từ các trung tâm dân cư chính khó nhìn thấy đỉnh núi này, nó cũng kém hấp dẫn nổi bật và tỏ ra nguy hiểm nên ít có xu hướng ít được chú đến. Dù vậy, kể từ cuối thời kỳ băng hà, đỉnh núi lửa này đã nhiều lần phun trào lớn và dữ dội, ít nhất là 6 đợt, trong đó đợt phun trào gần đây nhất là khoảng 200-300 năm trước.

Đỉnh núi băng tuyết này từ lâu đã được thổ dân châu Mỹ đưa vào ngôn ngữ và truyền thuyết của họ và lập tức đã gây chú ý của những đoàn thám hiểm châu Âu và Mỹ trong thế kỷ 18 và 19. Trong thập niên 1790, núi Baker, núi Rainier và núi St. Helens đã được ghi chép và đặt tên trong tài liệu về vùng sông Columbia và Puget Sound. Năm 1805, Lewis và Clark đã ghi chép về núi Adams. Đến giữa thế kỷ 19, 4 ngọn núi lửa này đã được đưa vào bản đồ xuất bản.

Đỉnh Glacier nằm ở địa phận của quận Snohomish, 112&nbsp;km về phía đông bắc của Seattle, Washington.

Tham khảo
Chi Dẽ giun

Chi Dẽ giun (danh pháp khoa học: Gallinago) là một chi chim trong họ Dẽ (Scolopacidae). Các loài dẽ giun này khá giống nhau, với mỏ rất thanh mảnh và bộ lông kỳ bí. Phần lớn có đời sống khá đặc biệt, thường chỉ đi kiếm ăn lúc rạng đông hay lúc chạng vạng. Chúng tìm kiếm thức ăn là các động vật không xương sống trong bùn bằng cách dùng mỏ dài để mổ như "máy khâu".

Các loài
Gallinago solitaria - Dẽ giun cô độc
Gallinago hardwickii - Dẽ giun Latham
Gallinago nemoricola - Dẽ giun lớn hay dẽ giun gỗ
Gallinago stenura - Dẽ giun châu Á hay dẽ giun nhọn đuôi
Gallinago megala - Dẽ giun Swinhoe
Gallinago nigripennis - Dẽ giun châu Phi
Gallinago macrodactyla - Dẽ giun Madagascar
Gallinago media - Dẽ giun to
Gallinago gallinago - Dẽ giun thường
Gallinago delicata - Dẽ giun Wilson
Gallinago paraguaiae - Dẽ giun Nam Mỹ hay dẽ giun Magellan
Gallinago nobilis - Dẽ giun quý phái
Gallinago undulata - Dẽ giun khổng lồ
Gallinago stricklandii - Dẽ giun Fuego
Gallinago jamesoni - Dẽ giun Andes
Gallinago imperialis - Dẽ giun hoàng đế

Các mẩu xương hóa thạch của một số loài Gallinago chưa được miêu tả, trông tương tự như của dẽ giun to đã được phát hiện trong các trầm tích Hậu Miocen hay Tiền Pliocen (khoảng 5 Ma) tại Lee Creek Mine, Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
Hayman Marchant và Prater, Shorebirds ISBN 0-7099-2034-2
Dẽ giun

Dẽ giun là tên gọi thông thường trong tiếng Việt để chỉ gần 20 loài chim lội nước rất giống nhau trong 3 chi của họ Dẽ (Scolopacidae). Chúng có đặc trưng là mỏ rất thanh mảnh. Các loài dẽ giun trong chi Gallinago có phân bố gần như rộng khắp toàn cầu, còn dẽ giun nhỏ (Lymnocryptes) chỉ có ở châu Á và châu Âu còn các loài dẽ giun trong chi Coenocorypha chỉ có ở khu vực New Zealand.
Miêu tả
Dẽ giun trong họ Scolopacidae thuộc về hoặc là các chi nhỏ Coenocorypha (dẽ giun New Zealand) và Lymnocryptes, hay thuộc về chi chứa khoảng 15-16 loài dẽ giun điển hình của chi Gallinago. Chi này có họ hàng gần với dẽ gà (Scopolax spp.), trong khi hai chi nhỏ kia là đại diện của sự rẽ nhánh sớm hơn trong nhánh dẽ giun/dẽ gà. Nguồn thức ăn chủ yếu của chúng là các động vật không xương sống trong bùn với cách mổ bằng mỏ dài như "máy khâu".

Phần lớn có cách sống đặc biệt, thường xuất hiện lúc rạng đông hay chạng vạng.
Các chi
Coenocorypha: 2-5 loài còn sinh tồn và 2-6 loài tuyệt chủng.
Lymnocryptes: 1 loài (Lymnocryptes minimus)
Gallinago: 15-16 loài
Săn bắn
Một số loài dẽ giun bị săn bắn làm thực phẩm hay cho mục đích săn bắn chơi kể từ khi có phát minh ra súng săn. Thịt của chúng có mùi vị tương tự như của thịt vịt mà thôi. Chúng là những mục tiêu cực kỳ khó bắn trúng, làm nản lòng cả những tay súng cừ khôi nhất với đường bay thất thường, không theo bất kỳ một quỹ đạo nào của chúng cũng như việc đột ngột vụt bay từ nơi ẩn nấp hay lớp lông vũ ngụy trang tự nhiên hoàn hảo vào địa hình đầy rẫy khó khăn, nguy hiểm nơi chúng sinh sống. Thuật ngữ "lính bắn tỉa" - "sniper" (trong Tiếng Anh) có xuất phát từ tên tiếng Anh của loại chim này, chim Snipe. Lính bắn tỉa cũng như chim dẽ giun vậy, họ săn tìm, tiêu diệt quân thù bằng những phát súng các đơn lẻ, lặng lẽ, chính xác, chết chóc và bí mật, cũng như chim dẽ giun săn mồi vậy. Chim dẽ giun cực kỳ khó để những tay thợ săn bắn trúng, những người lính bắn tỉa cũng vậy. Họ chỉ bắn vài ba phát đạn vào những mục tiêu quan trọng rồi họ biến mất như chưa từng tồn tại.

Tham khảo
McKelvie Colin Laurie: Woodcock and Snipe: Conservation and Sport (Swan Hill, 1993)

Liên kết ngoài
Hình ảnh về dẽ giun trên Internet Bird Collection.
Ghi chú

bg:Бекасови
en:Snipe
eo:Galinago
nl:Snip
pl:Bekasy
sv:Beckasiner
Henri Navarre

Henri Eugène Navarre (31 tháng 7 năm 1898 - 26 tháng 9 năm 1983) là một tướng của quân đội Pháp. Ông đã tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất, Chiến tranh thế giới thứ hai và là chỉ huy thứ 7 của Quân đội viễn chinh Pháp vùng Viễn Đông trong Chiến tranh Đông Dương. Navarre là tổng chỉ huy quân Pháp trong thời gian diễn ra trận Điện Biên Phủ.

Đến cuối năm 1953, Chiến tranh Đông Dương đã kéo dài 8 năm, Pháp lâm vào thế bị động trên chiến trường, quân đội Việt Minh của chính phủ Hồ Chí Minh đã giải phóng nhiều khu vực rộng lớn ở Tây Nguyên, khu 5, các tỉnh Cao Bắc Lạng và nhiều khu vực ở đồng bằng Bắc bộ. Chính phủ Pháp muốn tìm một giải pháp hòa bình có thể chấp nhận được để chấm dứt cuộc chiến nhưng mặt khác họ muốn duy trì quyền lợi tại Đông Dương. Pháp bổ nhiệm tổng chỉ huy Henri Navarre sang Đông Dương thay cho Raoul Salan nhằm tìm kiếm một chiến thắng quân sự quyết định để làm cơ sở cho một cuộc thảo luận hòa bình trên thế mạnh.

Navarre đã nhanh chóng chuyển chiến lược quân Pháp tại Đông Dương từ phòng thủ sang tấn công, ông đã lập các lực lượng quân tấn công lưu động và phái đến Điện Biên Phủ, là địa điểm quan trọng chiến lược trong tuyến vận chuyển của Việt Minh, là nơi được cho là cho thể lôi kéo quân Việt Minh vào các cuộc chiến và Pháp có thể dùng pháo binh và không kích ưu thế hơn của quân đội Pháp để đè bẹp Việt Minh. Tuy nhiên, Pháp đã đánh giá thấp khả năng của Việt Minh và đã thất bại thảm hại trong trận Điện Biên Phủ.

Navarre nghỉ hưu năm 1956. Trong năm đó ông cho xuất bản cuốn Agonie de l'Indochine, một tác phẩm phân tích nguyên nhân thất bại của Pháp tại Đông Dương. Ông mất tại Paris năm 1983.

Tham khảo

Encyclopedia of the Vietnam War, ed. Spencer Tucker, s.v. "Navarre, Henri Eugene"
Nílton Santos

| birth_place = Rio de Janeiro, Brasil
| death_date =
| death_place = Rio de Janeiro, Brasil
| height =
| position = Hậu vệ trái
| youthyears1 =
| youthclubs1 = Botafogo
| years1 = 1948&ndash;1964
| clubs1 = Botafogo
| caps1 = 723
| goals1 = 11
| nationalyears1 = 1949&ndash;1962
| nationalteam1 = Brasil
| nationalcaps1 = 75
| nationalgoals1 = 3
| medaltemplates =
}}

}}
Nílton dos Santos (16 tháng 5 năm 1925 – 27 tháng 11 năm 2013) là một cựu cầu thủ bóng đá người Brasil, chơi ở vị trí hậu vệ.

Ông có biệt danh Từ điển bách khoa vì có kiến thức sâu rộng về thể thao, có thể nói rằng biết mọi kiến thức về bóng đá. Nílton là cầu thủ chủ chốt trong phòng ngự ở đội tuyển Brasil ở các vòng chung kết World Cup 1954, 1958 và 1962 (ông cũng có tên tham dự World Cup 1950 nhưng không được ra sân) và nổi tiếng với pha ghi bàn tuyệt vời vào lưới Áo năm 1958: dẫn bóng từ sân nhà qua sân đối phương, kết thúc bằng một cú sút tuyệt vời, làm huấn luyện viên Vicente Feola rất phấn khích.

Nílton Santos chỉ chơi cho 2 đội bóng trong suốt sự nghiệp: câu lạc bộ Botafogo và đội tuyển Brasil. Ở đội tuyển ông thi đấu 75 trận và ghi được 3 bàn. Ông được đánh giá là một trong những hậu vệ trái xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá.

Năm 1998 Nílton Santos được bình chọn vào đội hình của thế kỉ 20 do MasterCard tổ chức. Pelé xếp ông vào danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất tháng 3 năm 2004.

Ông qua đời ngày 27 tháng 11 năm 2013 tại quê nhà Rio de Janeiro, thọ 88 tuổi.

Tham khảo

Liên kết ngoài



Sambafoot

}}

}}
Tầm nhìn xa

Tầm nhìn xa là khoảng cách xa nhất mà con người có thể quan sát bằng mắt các vật thể (tiêu điểm) trên nền trời, tùy thuộc vào độ trong suốt của khí quyển do ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như lượng mây, mù, sương mù, mưa và các hiện tượng khí quyển khác. Tầm nhìn xa trên biển rất quan trọng đối với giao thông hàng hải. Ngoài ra tầm nhìn xa cũng có ý nghĩa trong giao thông đường bộ và hàng không. Đơn vị tính của tầm nhìn xa thường là mét, kilômét hay cấp, tùy theo quốc gia.

Tầm nhìn xa ban ngày được xác định là khoảng cách xa nhất mà tại đó người ta có thể nhìn và nhận biết bằng mắt thường một vật thể màu đen so với bầu trời tại đường chân trời...

Tầm nhìn vào ban đêm là khoảng cách xa nhất mà tại đó người ta có thể thấy một nguồn sáng có cường độ vừa phải được biết trước.

Đo tầm nhìn xa trong ngành hàng không

Để cho phi công cất cánh trên đường băng vào ban đêm, tầm nhìn có thể được đo bằng một thiết bị giống như một máy truyền tín hiệu, một tia sáng nhỏ nhắm vào một tế bào quang điện ở cách xa 75 mét.

Kết quả đầu ra của tế bào quang điện phụ thuộc vào số lượng ánh sáng nó nhận được thông qua bầu khí quyển. Việc suy yếu, hoặc mỏng đi của tia sáng là số đo sự truyền ánh sáng của bầu khí quyển và có liên quan tới việc mắt người thường (tức mắt người phi công) có thể nhìn thấy gì.

Nếu tia sáng không bị các điều kiện khí quyển làm mờ đi, tầm nhìn sẽ là vô giới hạn. Nếu tia sáng bị mờ đi 100%, tầm nhìn ngắn hơn 75 mét, tức khoảng cách từ nguồn sáng tới máy đo.

Chú thích

Tham khảo
Núi Rainier

Đây là nơi được cho là lần đầu tiên nhìn thấy đĩa bay từ nhân chứng phi công Kenneth Arnold khi ông ta đang tìm kiếm một máy bay quân sự mất tích. Vào ngày 24 tháng 6 năm 1947.
| location = Tiểu bang Washington, Mỹ
| range = Dãy Cascade
| prominence = cao thứ 21
| coordinates =
| topo = Núi Rainier tây USGS
| type = Núi lửa dạng tầng
| volcanic_Arc/Belt = vành đai núi lửa Cascade
| age = 500.000 năm
| last_eruption = 1854
| first_ascent = 1870 bởi Hazard Stevens và P. B. Van Trump
| easiest_route = leo đá/băng thông qua Disappointment Cleaver
}}
Núi Rainier là một ngọn núi lửa đang hoạt động. Núi Rainier nằm ở đông nam thành phố Tacoma, Washington, quận Pierce, Washington, tại tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Cách Seatle về phía đông nam. Đây là đỉnh núi cao nhất trong dãy núi Cascade và vành đai núi lửa Cascade với độ cao . Ngọn núi này và khu vực xung quanh được bảo vệ trong Vườn quốc gia núi Rainier. Núi Rainier có tổng cộng 26 sông băng lớn. Đỉnh núi có 2 miệng núi lửa, mỗi miệng có đường kính hơn và miệng núi ở phía đông rộng hơn chồng lấn miệng núi lửa phía tây. Hơi nóng từ địa nhiệt ở miệng núi lửa giữ cho các khu vực miệng núi và hai bên rìa không có băng tuyết và tạo ra một mạng lưới hang băng bên trong các miệng núi có phủ băng. Một hồ miệng núi lửa nhỏ, là hồ nằm ở độ cao lớn nhất Hoa Kỳ, nằm ở phần thấp hơn của miệng phía tây bên dưới độ sâu phủ băng chỉ có thể đến được thông qua các hang động băng.

Tham khảo
Sharp LH-0080

Sharp LH-0080 là một phiên bản tương thích hoàn toàn với phiên bản gốc NMOS của bộ xử lý ZiLOG Z80. Nó được sử dụng trong một vài máy tính gia đình ở Nhật Bản và máy tính cá nhân sản xuất bởi Sharp và các nhà sản xuất khác.

Tham khảo
Thiệu Đông

}}
| postal_code_type =
| postal_code =
| settlement_type = phó địa cấp thị
| image_skyline =
| image_map =
| map_caption =
| pushpin_map = Trung Quốc Hồ Nam
| pushpin_label = Thiệu Đông
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_caption = Vị trí thành phố Thiệu Đông trên bản đồ Hồ Nam
| pushpin_mapsize =
| subdivision_type =
| subdivision_name =
| subdivision_type1 =
| subdivision_name1 =
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
|leader_title=
|leader_name=
| leader_title1 =
| leader_name1 =
| area_total_km2 = 1,778.47
| population_total = 103.84
| population_as_of = 2020
| population_density_km2 = auto

| coordinates_footnotes =
| coordinates =
| elevation_ft =
| elevation_m =
| timezone =
| utc_offset =
| website = shaodong.gov.cn/
}}
Thiệu Đông (chữ Hán giản thể: 邵东, Hán Việt: Thiệu Đông) là một thành phố cấp phó địa khu thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 1768 km2, dân số tháng 11 năm 2020 là 1,038 triệu người. Người Hán chiếm phần lớn dân số, còn lại là 28 dân tộc khác. Thành phố trước đây là huyện Thiệu Đông, được thành lập ngày 16 tháng 2 năm 1952 do tách ra từ huyện Thiệu Dương.

Hành chính
Thiệu Đông được chia ra các đơn vị hành chính gồm 17 trấn, 9 hương, các đơn vị này lại được chia ra thành 990 thôn hành chính, 27 uỷ ban cư, 12430 tiểu tổ thôn dân, 166 tiểu tổ cư dân.

Tham khảo
Tịch Nhi

Làng Gon tên cổ là thôn Tịch Nhi , nay hợp với các làng khác thành thôn Nam Đồng, xã Yên Đồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Làng có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời (ít nhất là từ cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14). Sử liệu cho biết làng được khai khẩn và thành lập bởi các gia tướng của Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư.

Lịch sử
Nhân Huệ Vương, sau khi cùng nhà Trần đánh thắng quân nhà Nguyên, vào những năm cuối đời đã cùng với các gia tướng đi khai khẩn mở mang các vùng đất mới tại Ninh Bình, Nam Định. Làng Gon cùng với các ấp Động Châu, An Chung v.v. được Nhân Huệ Vương khai khẩn và thành lập trong quá trình đó.

Nhân Huệ Vương với làng Gon nói riêng là một Phúc thần, vì ông đã bỏ tiền để mở mang khai khẩn sau đó dạy cho dân làng biết nghề dệt chiếu (câu hát đối nổi tiếng "Tôi ở Tây hồ bán chiếu Gon...." câu này của Nguyễn Thị Lộ không suy diễn là chiếu Gon của làng Gon mà phải hiểu là chiếu Gon là một loại chiếu nhỏ đẹp, nhiều địa phương ở các tỉnh ven biển biết dệt loai chiếu này, thôn Tịch nhi cũng là một thôn dệt chiếu Gon, có lẽ vì lý do này mà được gọi là làng Gon).

Tham khảo
Nam Đồng (định hướng)

Nam Đồng trong tiếng Việt có thể là:

Địa danh
Phường Nam Đồng, thành phố Hải Phòng
Xã Nam Đồng, tỉnh Ninh Bình

; Địa danh cũ
Phường Nam Đồng (quận Đống Đa, thành phố Hà Nội); nay là các phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Đống Đa và Kim Liên
Phường Nam Đồng (thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương); nay là một phần phường Nam Đồng, thành phố Hải Phòng

Tổ chức
Nam Đồng Thư xã

Xem thêm

Nam Đông
Nam Động
Nam Dong
Oda Nobuyuki

còn được gọi là Oda Nobukatsu (織田 信 勝) là em trai của Oda Nobunaga, sống trước thời kỳ Sengoku của Nhật Bản. Ông đã nổi dậy chống lại anh trai mình cùng với nhà Hayashi và nhà Shibata. Thành Suemori của ông đã bị Ikeda Nobuteru chinh phục, Hayashi và Shibata được tha nhưng Nobuyuki bị chặt đầu.

Tham khảo
Ole Rømer

Ole Christensen Rømer (phát âm: [o(ː)lə ˈʁœːˀmɐ]; 25 tháng 9 năm 1644 tại Århus - 19 tháng 9 năm 1710 tại Copenhagen) là một nhà thiên văn học người Đan Mạch. Ông là người đã thực hiện những phép đo định lượng tốc độ ánh sáng đầu tiên. Trong văn học khoa học, tên của ông thường được viết như "Roemer", "Römer", hay "Romer".

Tham khảo
Giovanni Boccaccio

| death_place = Certaldo
| occupation = Nhà nhân văn học Phục Hưng
| nationality = Ý
| period = Đầu Phục Hưng
}}
Giovanni Boccaccio (1313 - 21 tháng 12 năm 1375) là một nhà văn và nhà thơ người Ý, là bạn và cũng là đối trọng của Petrarch. Boccaccio là một nhà nhân văn học thời Phục Hưng và là một nhà văn nổi tiếng với các tác phẩm như Những người phụ nữ nổi tiếng (De mulieribus claris, 1374), Mười ngày (Decamerone, viết xong năm 1353) và các tập thơ bằng tiếng Ý. Các nhân vật trong truyện của Boccaccio thường là những nhân vật nổi tiếng trong thời đại của họ, đồng thời cũng là những người thực tế, tâm linh, và là những con người thông minh.

Tác phẩm dịch ra tiếng Việt
Mười ngày, Hồ Thiệu dịch, Nhà xuất bản Văn học và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây, 2014

Tham khảo

Liên kết ngoài
-
Động Khẩu

Động Khẩu (chữ Hán giản thể: 洞口县, Hán Việt: Động Khẩu huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2199 km2, dân số năm 2004 là 800.080 người, trong đó có 158.994 người sống ở thành thị, người Dao có dân số 10.000 người. Mã số điện thoại Động Khẩu là 0739, mã vùng bưu chính là 4223xxx. Huyện này có GDP năm 2004 là 4,18 tỷ nhân dân tệ.
Hành chính
Huyện Động Khẩu được chia ra thành:
9 trấn: Động Khẩu, Sơn Môn, Thạch Giang, Giang Khẩu, Trúc Thị, Cao Sa, Hoàng Kiều, Dục Lan, Lao Điền.
10 hương
3 hương dân tộc
Tham khảo
Đỉnh Lassen

| location=California, Mỹ
| range= dãy núi Cascade
| prominence =
| coordinates =
| topo = USGS Lassen Peak
| type=Vòm dung nham
| volcanic_arc/belt=Vành đai núi lửa Cascade
| age=&lt; 27.000 năm
| last_eruption=1917
| first_ascent=
| easiest_route=Đi bộ đường dài
}}
Đỉnh Lassen hay núi Lassen (tiếng Anh: Lassen Peak) là một đỉnh núi ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Đỉnh Lassen nằm ở phía nam núi Shasta, núi lửa cận nam nhất trong dãy núi Cascade và là đỉnh núi dễ leo nhất trong dãy Cascade. Nó đã phun trào từ năm 1914 đến năm 1921, và cũng giống như núi Shasta, nó có thể được nhìn thấy từ Thung lũng Sacramento cách xa tới 120 dặm Anh (193&nbsp;km).

Chú thích
Núi Mazama

| topo = USGS Crater Lake East 42122-H1
| type = Caldera
| volcanic_arc/belt=Cascade Volcanic Arc
| age =
| last_eruption = 2290 TrCN ± 300 năm
| first_ascent =
| easiest_route = drive
}}
Núi Mazama (tiếng Anh: Mount Mazama) là một ngọn núi ở phía nam Oregon. Ngọn núi này thường được biết với cái tên là "Hồ miệng núi lửa" (Crater Lake), là một vùng bị sụp xuống do núi lửa phun hết đỉnh của nó khoảng 6.900 năm trước. Núi Mazama là một bộ phận của dãy núi Cascade. Núi Mazama được ước tính có chiều cao khoảng 3.350&nbsp;m (11.000&nbsp;ft.) trước khi phun trào. Toàn bộ ngọn núi này nằm trong vườn quốc gia Hồ miệng núi lửa.

Tham khảo
Núi Scott (Oregon)

| range = Dãy núi Cascade
| location = Oregon, Mỹ
| prominence = 380 mét
| coordinates =
| topo = Hồ Miệng núi lửa (Đông) của USGS
| type= Núi lửa dạng tầng
| age = 420.000 năm
| last_eruption =
| first_ascent =
| easiest_route =
}}
Núi Scott là một ngọn núi ở tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ. Ngọn núi này nằm ở phía nam Oregon, bên sườn đông nam của Hồ miệng núi lửa. Ở độ cao 2.721&nbsp;m (8.929&nbsp;ft.), núi lửa nhỏ này là đỉnh cao nhất của Vườn quốc gia Hồ miệng núi lửa.

Tham khảo
Núi McLoughlin

| topo = USGS Mount McLoughlin 42122-D3
| type = Núi lửa thànhtầng (đang ngủ)
| volcanic_arc/belt=Vành đai núi lửa Cascade
| age = &lt; 700.000 năm
| last_eruption = ~ 20.000 năm trước
| first_ascent =
| easiest_route = hike
}}
Núi McLoughlin là một ngọn núi lửa thành tầng ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Núi này nằm gần Klamath Falls, Oregon và tạo một hình đối xứng khi nhìn từ Hồ Klamath. Núi McLoughlin là một bộ phận của dãy núi Cascade và có độ cao 2894 m.

Tham khảo
Núi Adams (Washington)

| location = Bang Washington
| range = Dãy núi Cascade
| prominence =
| coordinates =
| topo = Núi Adams Đông của USGS
| type = Núi lửa dạng tầng
| volcanic_arc/belt=Vành đai núi lửa Cascade
| age = &lt; 275 kyr
| last_eruption = ~550 trước Công nguyên ± 1000 năm
| first_ascent = A.G. Aiken và nhóm năm 1854
| easiest_route = hike
}}
Núi Adams là một ngọn núi ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Núi Adams nằm ở phía đông núi St. Helens. Đay là đỉnh núi hạng nhì tại Washington và hạng ba trong dãy núi Cascade. Núi Adams có độ cao 2474 m.

Ghi chú
Edward Gibbon

Edward Gibbon (27 tháng 4 năm 1737 - 16 tháng 1 năm 1794) là một nhà sử học và nghị sĩ trong Nghị viện Anh. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire (Lịch sử suy tàn và sụp đổ của Đế chế La Mã), đã được xuất bản thành sáu cuốn từ giai đoạn 1776 đến 1778. The History of the Decline and Fall of the Roman Empire nổi tiếng với lối nói mỉa mai, sử dụng tư liệu gốc, sự bôi nhọ tôn giáo có tổ chức. Đây là cuốn sách đã gây ra một số tranh cãi giữa các nhà phê bình.

Câu nói
Đối với cái nhìn triết lý, những thói xấu của giới giáo sĩ thì ít nguy hại hơn những đức hạnh của họ rất nhiều (To a philosophic eye, the vices of the clergy are far less dangerous than their virtues.)

Tham khảo
Bắc Yên (định hướng)

Bắc Yên có thể là:
Xã Bắc Yên, tỉnh Sơn La.

; Địa danh cũ
Huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La, Việt Nam
Thị trấn Bắc Yên, huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La
Nước Bắc Yên, một trong các quốc gia của người Tiên Ty thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Tân Thiệu

Tân Thiệu (chữ Hán giản thể:新邵县, Hán Việt: Tân Thiệu huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1763 km2, dân số năm 2004 là 738.956 người, trong đó có 666.795 là dân số nông nghiệp. Huyện này có GDP năm 2004 là 2,88 tỷ nhân dân tệ. Huyện Tân Thiệu có mã số bưu chính 4229xxx, mã vùng điện thoại 0739.
Hành chính
Huyện lỵ Tân Thiệu đóng ở trấn Lương Khê. Tân Thiệu được chia ra thành 11 trấn và 4 hương.
Trấn: Nương Khê, Thốn Thạch, Cự Khẩu Phố, Long Khê Phố, Nghiêm Đường, Bình Thượng, Trần Gia Phường, Tước Đường, Tân Điền Phố, Tiểu Đường và Đàm Khê.
Hương: Đại Tân, Thái Chi Miếu, Nghinh Quang và Đàm Phủ
Tham khảo
Bắc Yên (Thập lục quốc)

Bắc Yên (chữ Hán: 北燕) là một quốc gia trong thời đại Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Hoa. Đây là một trong số ít các quốc gia do người Hán thành lập nhưng vẫn được tính vào 16 nước Ngũ Hồ. Quốc gia này tồn tại từ năm 407 đến năm 436.

Lịch sử
Cao Vân
Sau đại bại ở trận Phì Thủy trước quân Đông Tấn, nước Tiền Tần vốn đã thống nhất miền Bắc Trung Quốc bị tan rã nhanh chóng. Một loạt nước Hậu Yên, Hậu Tần, Tây Yên, Hậu Lương, Tây Tần ra đời.

Sau khi Tiền Tần mất, Hậu Yên lớn mạnh không được lâu, lại bị Bắc Ngụy của Thác Bạt Khuê đánh xuống. Vua khai quốc Hậu Yên là Mộ Dung Thùy tuy tạm chặn được bước tiến của quân Ngụy nhưng không lâu sau chết vì già yếu (396). Vua kế tục Mộ Dung Bảo không chống nổi Bắc Ngụy, phải bỏ chạy lên Long Thành ở phía đông bắc, là đất căn bản khi dựng nước của họ Mộ Dung thời kỳ đầu (Mộ Dung Ngỗi lập ra nước Tiền Yên). Trong thời điểm nguy cấp đó, nội bộ Hậu Yên lại chia rẽ giết hại lẫn nhau. Mộ Dung Bảo bị giết (398), không lâu sau, con Bảo là Mộ Dung Thịnh dẹp được loạn lên ngôi lại bị giết (401), em Thịnh là Mộ Dung Hy trấn áp loạn quân lên thay.

Hậu Yên nhỏ bé tiếp tục loạn lạc. Mộ Dung Hy trong xây cất nhiều cung thất, ngoài mang quân lấn chiếm Cao Câu Ly và Khiết Đan. Năm 407, tướng người Hán Phùng Bạt đắc tội với Mộ Dung Hy vốn đã bỏ trốn, sau đó cùng em là Phùng Tố Phất lẻn vào Long Thành, tôn con nuôi Mộ Dung Bảo là Tướng quân Mộ Dung Vân - vốn tên Cao Vân - làm chủ để khởi binh.

Quân Phùng Bạt giết chết Hy. Mộ Dung Vân được tôn lên thay. Có tài liệu coi việc Mộ Dung Hy bị giết là kết thúc nhà Hậu Yên và Mộ Dung Vân là vua đầu tiên của Bắc Yên nhưng có tài liệu khác lại coi Vân là vua cuối cùng của nhà Hậu Yên.

Trên thực tế, cương thổ của Bắc Yên nằm trên chính đất Hậu Yên từ thời Mộ Dung Bảo trở đi (thu hẹp về góc đông bắc).

Mộ Dung Vân lên ngôi, đổi lại họ cũ là Cao Vân. Cao Vân tàn bạo giết hại nhiều người. Năm 409, Vân bị vệ sĩ là Cầm Ban và Đào Nhân giết chết.

Anh em họ Phùng
Phùng Bạt lại cầm quân dẹp phản loạn, giết Ban và Nhân rồi tự xưng Thiên vương, tức là Bắc Yên Văn Thành Đế. Thực chất ông là người sáng lập ra nhà Bắc Yên.

Long Thành chỉ trong 11 năm (398-409) liên tiếp có 4 vua bị phản quân giết chết và cả bốn lần phản quân đều bị tiêu diệt.

Phùng Bạt là nhà cai trị khoan hòa. Sau khi lên ngôi, ông bỏ nhiều thuế khoá nặng nề từ thời Mộ Dung Hy, do đó nước Bắc Yên khá yên ổn trong hơn trong 20 năm.

Năm 430, Phùng Bạt ốm nặng, em ông Phùng Hoằng mang quân vào cung giết chết các con ông. Phùng Bạt hoảng sợ mà chết. Phùng Hoằng lên thay, tức là Chiêu Thành Đế.

Năm 436, Vua Ngụy là Thái Vũ Đế Thác Bạt Đào mang quân đánh Bắc Yên. Phùng Hoằng yếu thế không chống nổi, bỏ chạy sang Cao Câu Ly. Tới năm 438, ông bị người Cao Câu Ly giết. Nước Bắc Yên mất.

Tính từ Cao Vân tới Phùng Hoằng, nước Bắc Yên tồn tại 30 năm (407-436), có 3 đời vua.

Các vua Bắc Yên

Xem thêm
Ngũ Hồ thập lục quốc

Tham khảo

Các đời đế vương Trung Quốc - Nguyễn Khắc Thuần, Nhà xuất bản Giáo dục, 2003
Kể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc Triều - Thẩm Khởi Vĩ soạn, Cao Tự Thanh dịch, Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2007
Liên đoàn bóng đá Libya

Liên đoàn bóng đá Libya (tiếng Ả Rập: الاتحاد الليبي لكرة القدم) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Libya. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Libya, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Libya gia nhập FIFA năm 1963 và CAF năm 1965.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ
Libya trên trang chủ của FIFA.
Liên đoàn bóng đá Madagascar

Liên đoàn bóng đá Madagascar (tiếng Pháp: Fédération Malagasy de Football) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Madagascar. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Madagascar, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Madagascar gia nhập FIFA năm 1962 và CAF năm 1969.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Madagascar trên trang chủ của FIFA.
Parañaque

Parañaque là một thành phố của Philippines và là một trong thành phố và huyện của vùng đô thị Manila. Parañaque là một đô thị được thành lập từ năm 1572 và là một thương cảng quan trọng hay được các thương nhân Trung Quốc, Ấn Độ, Mã Lai lui tới. Năm 1998, Parañaque được công nhận là một thành phố. Parañaque rộng 47,69 km², có 449.811 dân (năm 2000), có 16 phường, và có hai khu bầu cử hạ viện. Nhà ga số 1 của Sân bay quốc tế Ninoy Aquino nằm trong địa phận của thành phố này.

Website chính thức của thành phố Parañaque là http://www.paranaque.gov.ph .

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố Parañaque
Giáo phận Parañaque

}}
Manila LRT

Manila LRT (Manila Light Rail Transit System) hay được gọi tắt là LRT là hệ thống giao thông đường sắt đô thị trên cao của vùng đô thị Manila. Đây là hệ thống giao thông đường sắt đô thị đầu tiên ở Đông Nam Á. Nó được xây dựng trước hệ thống Singapore MRT 3 năm, và bắt đầu đi vào hoạt động từ ngày 1 tháng 12 năm 1984. Hệ thống này được điều hành bởi một doanh nghiệp nhà nước của Philippines.

Hệ thống này có hai tuyến (LRT 1 hay tuyến Vàng và MRT 2 hay tuyến Tím), có 38 ga tại các thành phố Caloocan, Manila, Marikina, Pasay, Pasig, Quezon, và San Juan. Hai tuyến của hệ thống có một số ga chung để phục vụ hành khách đổi tuyến. Ngoài ra còn có hai ga chung với hệ thống Manila MRT.

Tham khảo
Lê Quang Chiểu

Lê Quang Chiểu (1852-1924) là một nhà thơ cận đại Việt Nam. Ông là soạn giả bộ sách Quốc âm thi hợp tuyển được các nhà nghiên cứu văn học xác định là tập thơ chữ Quốc ngữ in đầu tiên ở Việt Nam.

Thân thế & sự nghiệp
Lê Quang Chiểu, tục gọi Cai tổng Chiểu (vì làm Chánh tổng), quê ở làng Nhơn Ái, tổng Định Bảo, quận Châu Thành, tỉnh Cần Thơ (ngày nay là xã Nhơn Ái thuộc huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ).

Ông sinh trong một gia đình giàu có nhờ ruộng đất, thuở trẻ ông là học trò của cử nhân Phan Văn Trị. Trước ông làm việc cho Pháp, giữ chức cai tổng, nhưng sau đó ông xin thôi và đã làm mười bài thất ngôn bát cú liên hoàn có tên là Tự thuật giải chức để giãi bày.

Rảnh rỗi, ông chuyên tâm lo sáng tác thơ. Trong số ấy, có nhiều bài viết nhằm chỉ trích Tôn Thọ Tường (họa mười bài Tự thuật của Tôn Thọ Tường), Trần Bá Lộc, Huỳnh Công Miêng... và một số bài vịnh sử, vịnh vật khá có giá trị.

Ông cũng có công sưu tập thơ của các sĩ phu đương thời như Nguyễn Đình Chiểu, Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt, Phan Văn Trị v.v.. và gom góp một số thơ của ông, làm thành bộ thơ có nhan đề là Quốc âm thi hợp tuyển, được nhà xuất bản Claude & Cie in tại Sài Gòn năm 1903.

Vào năm 1912, Lê Quang Chiểu còn có công đem bản văn tuồng hát bội Lý Thiên Long in ra chữ quốc ngữ. Trước đó bản tuồng ở dạng chữ Nôm chép tay, ít người biết. Nhờ việc làm này, tuồng Lý Thiên Long mới được phổ biến rộng rãi đến số đông người ham chuộng văn chương và tuồng hát.

Lê Quang Chiểu là chú ruột của bác sĩ Lê Văn Hoạch (kế vị bác sĩ Nguyễn Văn Thinh làm Thủ tướng Nam Kỳ từ tháng 1 năm 1947) và ông có một người "vợ không chính thức" đó là nữ sĩ Trần Ngọc Lầu.

Năm 1924, Lê Quang Chiểu mất. Hiện mộ ông ở tại vườn nhà của ông Lê Quang Thụy, cháu gọi ông Chiểu bằng bác ruột. Nơi ngôi mộ xây hồi 1926 có ghi: Ô. Lê Quang Chiểu - Nguyên nhứt hạng Cai tổng Định Bảo - Từ trần ngày 16 tháng 2 An Nam năm Giáp Tý. Hưởng thọ đặng 72 tuổi (1852-1924).
Thơ Lê Quang Chiểu

Chú thích
José Luis Rodríguez Zapatero

| predecessor = José María Aznar
| successor = Mariano Rajoy
| office2 = Lãnh đạo phe đối lập trong Quốc hội
| president2 = José María Aznar López
| term_start2 = 01 tháng 7 năm 2000
| term_end2 = 17 tháng 4 năm 2004
| monarch = Juan Carlos I
| predecessor2 = Joaquín Almunia
| successor2 = Mariano Rajoy
| birth_date =
| birth_place = Valladolid, Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha
| death_date =
| death_place =
| spouse = Sonsoles Espinosa
| party = Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha
}}
() (sinh ngày 4 tháng 8 năm 1960), được biết đến nhiều hơn qua họ đệm Zapatero của ông, là Thủ tướng Tây Ban Nha. Đảng do ông lãnh đạo, Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha, đã dành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử vào ngày 14 tháng 3 năm 2004 và một cuộc bầu cử khác vào ngày 9 tháng 3 năm 2008. Những hành động đầu tiên của chính phủ đầu tiên của ông bao gồm rút quân đội Tây Ban Nha ra khỏi Iraq, một cuộc thương lượng gây tranh cãi với nhóm ly khai vũ trang ETA, thành lập Tòa án Bạo hành Phụ nữ Tây Ban Nha, luật pháp hóa hôn nhân cùng giới và một chương trình ân xá cho dân nhập cư không giấy tờ.

Xem thêm
Lịch sử Tây Ban Nha
Chính trị Tây Ban Nha
Viva Zapatero!

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chính thức
Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha
Trang web La Moncloa, nơi ở chính thức của Thủ tướng Tây Ban Nha

Truyền thông
Cuộc chuyển giao thứ hai, bản điều tra của báo The Economist, 24 tháng 6 năm 2004
Cuộc phỏng vấn của Tạp chí Time, 19 tháng 9 năm 2004
Vị thủ tướng tình cờ
Tiểu sử chi tiết của Tổ chức CIDOB
"Rodriguez Zapatero thật sự"; Đánh giá bình luận từ tổ chức Nạn nhân Khủng bố
José María Aznar López

|predecessor =Felipe González
|successor =José Luis Rodríguez Zapatero
|office2 =Lãnh đạo phe đối lập trong Quốc hội
|salary2 =
|term_start2 =20 tháng 1 năm 1989
|term_end2 =4 tháng 5 năm 1996
|president2 =Felipe González Márquez
|predecessor2 =Manuel Fraga Iribarne
|successor2 =Felipe González Márquez
|birth_date =
|birth_place =Madrid, Tây Ban Nha
|dead =Còn sống
|death_date =
|demise_place =
|spouse =Ana Botella
|party =PP
|vicepresident =Francisco Álvarez Cascos(1996-2000)Mariano Rajoy Brey(2000-2003)Rodrigo Rato Figaredo(2003-2004)
|religion =Công giáo Rôma
}}
(sinh ngày 25 tháng 2 năm 1953) là thủ tướng Tây Ban Nha trong 2 nhiệm kỳ: nhiệm kỳ 1 từ 5 tháng 5 năm 1996 và nhiệm kỳ 2 tiếp tục đến ngày 17 tháng 4 năm 2004 và là hội viên Câu lạc bộ Madrid.

Thời trẻ
Aznar sinh ra tại Madrid năm 1953, là con trai của Manuel Aznar Acedo, một phóng viên của một đài phát thanh, Aznar là cháu nội của Manuel Aznar Zubigaray, một ký giả nổi bật thời kỳ Franco. Cả ông và cha của ông đều nắm giữ các trọng trách trong chính phủ trong thời kỳ Tây Ban Nha dưới thời Franco. Ông học luật tại Đại học Complutense và tốt nghiệp năm 1975 và làm thanh tra thuế vụ năm 1976. Năm 1977, ông cưới Ana Botella.

Tham khảo
Luís Vaz de Camões

Luís Vaz de Camões (phát âm: ; đôi khi được dịch sang tiếng Anh từ tiếng Bồ Đào Nha cổ thành Camoens; 1524 - 10 tháng 6 năm 1580) là một nhà thơ người Bồ Đào Nha, ông được coi là nhà thơ vĩ đại nhất của đất nước này. Các tác phẩm thơ của Camões có thể sánh với những tác phẩm của Homer, Virgil và Dante. Ông sáng tác một lượng lớn các tác phẩm thơ trữ tình (bằng tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Tây Ban Nha) và kịch, nhưng Camões lại được nhớ đến nhiều nhất với tác phẩm sử thi Os Lusíadas. Tác phẩm triết học của ông Parnaso de Luís Vaz bị mất, bị những người ghen tị lấy trộm cùng với một phần của Os Lusíadas, khi Camões đang ở Mozambique.

Tiểu sử

Tư liệu về cuộc đời của Camões có rất ít và thậm chí là mâu thuẫn với nhau. Luís de Camões được cho là sinh năm 1524 ở Lisbon. Ông ngoại của nhà thơ lấy người có họ hàng với Vasco da Gama – nhà chinh phục nổi tiếng thế giới. Mẹ ông - Ana de Sá e Macedo mất sớm nên bố ông - Simão Vaz de Camões kết hôn lần thứ hai rồi đi sang Ấn Độ làm thuyền trưởng và mất ở đó.

Camões học ở trường dòng, sau đó học lên Đại học chuyên về ngôn ngữ và văn học Latinh, Hy Lạp, La Mã, Tây Ban Nha. Do tình yêu với một cô gái đẹp dẫn đến một số vụ lùm xùm buộc ông phải rời Lisbon khi chưa học xong Đại học.

Năm 1549 ông vào phục vụ quân đội và được trở lại Lisbon năm 1551. Trong một ngày lễ tôn giáo Camões đã làm một vị chức sắc của chính quyền bị thương nên phải vào tù 9 tháng, sau đó phải đi sang Ấn Độ phục vụ. Ở Ấn Độ, ông tham gia một số trận đánh, rồi làm thơ, đi về Thánh địa Mecca. Ông bắt đầu viết Os Lusíadas trong thời gian này. Năm 1556 ông được cử đi sang Ma Cao. Từ Ma Cao đi sang Xiêm và bị lạc vào vùng đồng bằng sông Cửu Long ngày nay của Việt Nam. Cuối cùng ông trở về Goa, Ấn Độ và sau đó, trở về Lisbon vào năm 1570. Năm 1572 ông in thiên sử thi Os Lusíadas ở Lisbon.

Luís de Camões mất ngày 10 tháng 6 năm 1580 vì bệnh dịch hạch. Hiện tại ông được chôn cất gần vua Sebastião và nhà chinh phục vĩ đại Vasco da Gama ở Tu viện Jeronimos trong giáo xứ Belém ở Lisbon.

Ngày mất của Luís de Camões (10 tháng 6) được gọi là ngày Bồ Đào Nha. Tên của ông được đặt cho một miệng núi lửa trên sao Thủy và là tên của một Giải thưởng Văn học lớn ở các nước nói tiếng Bồ: (Angola, Bồ Đào Nha, Brasil, Cabo Verde, Đông Timor, Guiné-Bissau, Ma Cao, Mozambique, São Tomé và Príncipe).

Tác phẩm của Luís de Camões được dịch rất phổ biến trên thế giới. Một số bài Soneto và kiệt tác Os Lusíadas cũng đã được trích dịch ra tiếng Việt.

Tham khảo

Liên kết ngoài




Luis Vaz de Camões&nbsp;– Catholic Encyclopedia article
Rimas by Luís de Camões. Editor: Álvaro Júlio da Costa Pimpão. Coimbra: Acta Universitatis Conimbrigensis, 1953, 460 p.
The Presence of Camoes: Influences on the Literature of England, America, and Southern Africa by George Monteiro. Lexington: University Press of Kentucky, 1996, 189+10 pp.
Leibnitz

| subdivision_type = Quốc gia
| subdivision_name =
| subdivision_type1 = Bang
| subdivision_name1 = Steiermark
| subdivision_type2 = Huyện
| subdivision_name2 = Leibnitz
| established_title = Thành lập
| established_date =
| parts_type = Phân chia thị xã
| parts =
| government_type =
| leader_title = Thị trưởng
| leader_name = Helmut Leitenberger
| leader_party = SPÖ
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 23.53
| area_metro_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m = 275
| elevation_max_m =
| population_footnotes =
| population_as_of = 2017-01-01
| population_total = 12176
| population_urban =
| population_metro =
| population_density_km2 = auto
| timezone1 = CET
| utc_offset1 = +1
| timezone1_DST = CEST
| utc_offset1_DST = +2
| postal_code_type = Mã bưu chính
| postal_code = 8430
| area_code_type = Mã vùng
| area_code = +43 3452
| registration_plate_type = Biển số xe
| registration_plate = LB
| blank_name_sec1 = Đảng cầm quyền
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 = Thuộc về
| blank1_info_sec1 =
| image_map1 =
| mapsize1 = 265px
| map_caption1 = Vị trí của Leibnitztrong huyện Leibnitz
| website = www.leibnitz.at
}}
Leibnitz (tiếng Slovenia: Lipnica) là một thành phố ở bang Steiermark có dân số khoảng 12.176 người (năm 2017).
Thành phố này nằm ở phía nam thành phố Graz, giữa Mur và sông Sulm.

Đây là thủ phủ của huyện Leibnitz.

Hình ảnh

Leibnitz_town_hall_21-12-2005.jpg|Toà thị chính Leibnitz
Leibnitz - Stadtpfarrkirche (b).JPG|Nhà thờ Leibnitz
Leibnitz - Schloss Seggau (a).JPG|Lâu đài Seggau gần Leibnitz
Leibnitz2008.JPG|Lễ hội thu hoạch năm 2008 ở Leibnitz

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Frauenberg Temple Museum
From Flavia Solva to Wagna