San hô đen

|subdivision=Antipathidae Ehrenberg, 1834
Aphanipathidae Opresko, 2004
Cladopathidae Kinoshita, 1910
Leiopathidae Haeckel, 1896
Myriopathidae Opresko, 2001
Schizopathidae Brook, 1889
Stylopathidae Opresko, 2006|synonyms=|synonyms_ref=}}

San hô đen, còn gọi là san hô gai hay Antipatharia, là một bộ san hô nước sâu mềm. Những loài san hô thuộc bộ này có thể được nhận biết bởi bộ xương kitin màu đen tuyền hoặc nâu sẫm, bao quanh bởi các polyp (một phần của san hô còn sống). San hô đen phân bố trên toàn cầu, có thể sống ở hầu hết mọi vị trí và độ sâu, ngoại trừ vùng nước lợ. Tuy nhiên, chúng xuất hiện phổ biến nhất ở rìa lục địa có độ sâu lớn hơn 50&nbsp;m (164&nbsp;ft). San hô đen sinh sản cả theo hình thức hữu tính lẫn vô tính trong suốt cuộc đời. Nhiều loài san hô đen cung cấp chỗ ở, nơi trú ẩn và thức ăn cho các loài động vật khác.

San hô đen ban đầu được phân loại là thuộc về lớp phụ Ceriantipatharia, cùng với ceriantharia (hải quỳ sống trong ống), về sau mới được xếp vào lớp Hexacorallia. Từ xưa, cư dân trên các đảo Thái Bình Dương đã sử dụng chúng để chữa bệnh hoặc cúng tế lễ nghi, song hiện nay thì công dụng duy nhất của chúng là làm đồ trang sức. Về mặt quần thể, số lượng san hô đen đang ngày càng suy giảm, được cho là sẽ tiếp diễn do ảnh hưởng của nạn săn trộm, axit hóa đại dương và biến đổi khí hậu.

Tên gọi
Dù được đặt tên theo bộ xương đen với cấu tạo từ protein và kitin, san hô đen hiếm khi có màu đen. Tùy theo từng loài, dạng sinh vật này có thể có màu trắng, đỏ, xanh lá cây, vàng hoặc nâu. San hô đen cũng được gọi bằng một số cái tên khác; chẳng hạn như cái tên phổ biến hơn là san hô gai, bắt nguồn các gai cực nhỏ dọc theo khung xương.

Danh pháp Antipatharia xuất phát từ tiếng Hy Lạp cổ đại antipathes ("chống lại bệnh tật"). Trong tiếng Hawaii, san hô đen được gọi là ʻēkaha kū moana ("cây bụi cứng mọc ở biển"); đây đồng thời cũng là một biểu tượng chính thức của bang Hawaii. Tên gọi của bộ này trong tiếng Mã Lai là akah bahar ("gốc của biển"), có lẽ bắt nguồn từ quan sát rằng chúng thường phát triển ở độ sâu thiếu ánh sáng.

Phân loại
Trong lịch sử, san hô đen rất khó được phân loại một cách xác đáng do các mẫu vật chất lượng kém. Hơn nữa, chúng sở hữu rất ít đặc trưng về hình thái. Hai nhà động vật học người Pháp Henri Milne-Edwards và Jules Haime lần đầu ghi nhận san hô đen vào năm 1857, theo đó họ xếp toàn bộ những loài được phát hiện vào họ Antipathidae.

San hô đen được quy cho bộ Antipatharia, phân ra làm 7 họ, 44 chi và 280 loài riêng biệt. Một số đặc điểm để phân biệt giữa san hô đen và các loại san hô khác là màu sắc, bộ xương linh hoạt, và sự thật rằng chúng hầu như không được bảo vệ khỏi trầm tích. Mọi loài san hô đen đều sở hữu polyp nhỏ hoặc trung bình và một bộ xương kitin, phủ hàng gai nhỏ.

Họ san hô đen

Danh sách họ theo Cơ sở dữ liệu sinh vật biển:

Họ Antipathidae Ehrenberg, 1834
Allopathes Opresko & , 1994
Antipathes Pallas, 1766
Cirrhipathes de Blainville, 1830
Hillopathes van Pesch, 1914
Pseudocirrhipathes Bo và đồng nghiệp, 2009
Pteropathes Brook, 1889
Stichopathes Brook, 1889
Họ Aphanipathidae Opresko, 2004
phân họ Acanthopathinae Opresko, 2004
Acanthopathes Opresko, 2004
Distichopathes Opresko, 2004
Elatopathes Opresko, 2004
Rhipidipathes Milne-Edwards & Haime, 1857
phân họ Aphanipathinae Opresko, 2004
Aphanipathes Brook, 1889
Asteriopathes Opresko, 2004
Phanopathes Opresko, 2004
Pteridopathes Opresko, 2004
Tetrapathes Opresko, 2004
Họ Cladopathidae Kinoshita, 1910
phân họ Cladopathinae Kinoshita, 1910
Chrysopathes Opresko, 2003
Cladopathes Brook, 1889
Trissopathes Opresko, 2003
phân họ Hexapathinae Opresko, 2003
Heteropathes Opresko, 2011
Hexapathes Kinoshita, 1910
phân họ Sibopathinae Opresko, 2003
Sibopathes Van Pesch, 1914
Họ Leiopathidae Haeckel, 1896
Leiopathes Haime, 1849
Họ Myriopathidae Opresko, 2001
Antipathella Brook, 1889
Cupressopathes Opresko, 2001
Myriopathes Opresko, 2001
Plumapathes Opresko, 2001
Tanacetipathes Opresko, 2001
Họ Schizopathidae Brook, 1889
Abyssopathes Opresko, 2002
Alternatipathes Molodtsova & Opresko, 2017
Bathypathes Brook, 1889
Dendrobathypathes Opresko, 2002
Dendropathes Opresko, 2005
Lillipathes Opresko, 2002
Parantipathes Brook, 1889
Saropathes Opresko, 2002
Schizopathes Brook, 1889
Stauropathes Opresko, 2002
Taxipathes Brook, 1889
Telopathes MacIsaac & Best, 2013
Umbellapathes Opresko, 2005
Họ Stylopathidae Opresko, 2006
Stylopathes Opresko, 2006
Triadopathes Opresko, 2006
Tylopathes Brook, 1889

Đặc điểm

Bộ xương phát triển của bộ san hô này mọc theo nhiều kiểu đặc trưng, chẳng hạn như roi, cây, quạt hoặc cuộn. Những khối u có kích thước từ 10 đến 300&nbsp;cm (3,94 đến 118 in), dù vậy có thể nhỏ tới 1&nbsp;mm (0,0394 in). Bộ xương cũng được lót bằng những chiếc gai nhỏ. sền sệt và có sáu xúc tu (giống san hô cứng và khác san hô mềm, có tám xúc tu). Các polyp này có thể mang gần như mọi màu sắc.

Không như đại đa số các loài san hô khác, san hô đen không được bảo vệ khỏi vật liệu mài mòn như cát và đá. Chúng có thể tạo ra chất cặn làm rách mô mềm, dẫn đến tử vong. Tuy nhiên, việc sống gần khe nứt trên đá đã bảo vệ phần lớn cơ thể san hô. San hô đen sinh sống trên rạn san hô và có thể góp phần xây dựng rạn tổng thể, nhưng cũng thường có mặt dưới dạng từng cụm đơn độc trên các mỏm đá nhô ra ngoài. Hầu hết cá thể san hô đen cần một bề mặt cứng để đứng vững. Chúng sẽ thường xuyên phát triển khi dòng chảy dưới biển chảy qua, nhờ đó ăn được động vật phù du nhỏ bị cuốn qua. Vì dòng hải lưu có lợi cho san hô, chúng thường sẽ mọc trên hoặc bởi các cấu trúc địa lý gây ra dòng chảy, chẳng hạn như rìa lục địa, vách đá, hang động hoặc cao nguyên ngầm.

Chế độ ăn
San hô đen là loài ăn thịt, polyp cho phép chúng ăn hầu hết động vật phù du. Các polyp của loài cnidaria có một đĩa miệng ở trung tâm, dùng làm miệng cho san hô. Đĩa được bao quanh bởi các xúc tu nhằm chích và tiêu hóa thức ăn.

Vòng đời và sinh sản
Do vòng đời chậm và môi trường sống ở nước sâu của san hô đen, không nhiều điều được biết về vòng đời và sự sinh sản của chúng. Sinh sản vô tính cũng có thể xảy ra nếu một nhánh bị gãy và cần thay thế.

Không có nhiều thông tin về sự sinh sản hữu tính ở những loài san hô này. Sinh sản hữu tính xảy ra sau khi một cụm san hô xuất hiện, tạo ra trứng và tinh trùng. Chúng gặp nhau trong nước và tạo ra ấu trùng. Trong giai đoan này, san hô non sẽ trôi dạt theo cho đến khi nó tìm thấy một bề mặt mà nó có thể phát triển. Một cây san hô lớn cao 1,8&nbsp;m (5,91&nbsp;ft) có tuổi đời từ 30 đến 40 năm. Hiếm khi san hô đen phát triển quá lớn để chống đỡ trọng lượng của chính chúng và sụp đổ. Gần đây, chúng được khai thác để làm đồ trang sức. Nhiều người dân trên Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tin rằng san hô đen có khả năng chữa bệnh và chống ma quỷ nên đã chế tạo vòng cổ và vòng tay từ chúng; tuy nhiên, vì mềm chứ không cứng nên san hô đen không lý tưởng để làm đồ trang sức,

Nghề đánh bắt san hô đen được nghiên cứu và quản lý tốt nhất ở Hawaii. Việc khai thác tại quần đảo này đã bắt đầu từ thập niên 1960. Ở Caribe, hoạt động khai thác thường được thực hiện để sản xuất đồ trang sức bán cho khách du lịch, và đã theo một chu kỳ bùng nổ và phá sản, nơi quần thể san hô mới được phát hiện và khai thác quá mức dẫn đến sự suy giảm nhanh chóng. dẫn đến sự suy giảm quần thể san hô đen trên diện rộng. Bất chấp sự cải tiến trong quản lý ở Cozumel, bao gồm cả việc ngừng cấp giấy phép khai thác từ giữa thập niên 1990, quần thể san hô đen đã không thể phục hồi khi được đánh giá vào năm 2016. Việc vận chuyển trái phép san hô đen qua biên giới quốc tế là bất hợp pháp, vì chúng được liệt kê trong Phụ lục II của Công ước về thương mại quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), nhưng vẫn có thể mua được.

Nhiều phương pháp khác nhau đã được sử dụng để làm trẻ hóa quần thể san hô đen nhanh hơn và hiệu quả hơn, song không có cách nào đủ hữu hiệu để phục hồi hoàn toàn.

Mối đe dọa
phát triển theo hình bàn chải]]
Dù san hô đen không xuất hiện trong Sách đỏ của IUCN, nhưng ngày nay vẫn có một số yếu tố đe dọa chúng. Mối đe dọa đơn lẻ lớn nhất là săn trộm - phần lớn hoạt động đánh bắt san hô đen được quản lý chặt chẽ, song vẫn có thị trường chợ đen cho san hô. Đặc biệt trên đảo nhiệt đới và Madagascar, thị trường san hô đen bị khai thác trái phép rất lớn. Do đánh bắt quá mức san hô trưởng thành, ở một số khu vực, gần 90% lượng san hô vẫn còn non (cao dưới 50&nbsp;cm (19,7 in)).

Sự nóng lên toàn cầu là nguy cơ chính đối với san hô đen trên toàn thế giới, cũng như mọi loài san hô khác. Chúng hiếm khi xây dựng rạn san hô (khu vực bị đe dọa nhiều nhất), nhưng các mối đe dọa do biến đổi khí hậu gây ra như tẩy trắng san hô, nhiệt độ nước biển tăng, biến đổi dòng chảy dưới nước, biến đổi độ mặn và độ pH cũng ảnh hưởng đến san hô biển sâu. Các loài xâm lấn như Carijoa riisei, do con người đưa đến vùng biển Hawaii, có thể là mối đe dọa đáng kể đối với san hô đen.

Tham khảo

Liên kết ngoài