Chiến tranh Nga-Circassia

Quân đội Đế quốc Nga
Pháo binh Đế quốc Nga
Kỵ binh Đế quốc Nga
Bộ binh Đế quốc Nga
Chiến binh Cossack|image_size=300px|strength2=20,000–60,000 lính chính quy|conflict=Chiến tranh Nga-Circassia|notes=Trong cuộc diệt chủng Circassia, khoảng 1.500.000 người Caucasia cao nguyên bản địa đã bị trục xuất chủ yếu đến Đế quốc Ottoman, và một số lượng nhỏ hơn nhiều đến Ba Tư. Một số không xác định trong số những người bị trục xuất đã chết trong quá trình trục xuất.|casualties2= Binh lính thiệt mạng:500,000 (Ước tính) Dân thường thiệt mạng:1,000,000+ Tổng số người chết:1,500,000+ (Ước tính)|casualties1= Binh lính thiệt mạng:650,000–840,000 (Ước tính) Dân thường thiệt mạng:1,000-5,000 (Ước tính) Tổng số người chết:651,000–845,000 (Ước tính)|strength3=|strength1=150,000–300,000 lính chính quy|commander2= Shuwpagwe Qalawebateqo Ismail Berzeg Hawduqo Mansur Muhammad-Amin Asiyalav Seferbiy Zanuqo (Đào ngũ) Qerandiqo Berzeg Kizbech Tughuzhuqo Jembulat Boletoqo Qerzech Shirikhuqo Psheqo Akhedjaqo Ale Khirtsizhiqo Aytech Qanoqo (D) Mansur Ucherman (Đào ngũ)...và những người khác
----
Đơn vị tình nguyện nước ngoài:
Teofil Lapinski (1857–1859) James Stanislaus Bell (1836–1839)|image=Heinrich Ambrose Eckert - Battle between Cossacks and Circassians (1838).jpg|commander1= Catherine II Nikolai I Alexander I Alexander II Michael Nikolaevich Grigory Zass Ivan Paskevich Aleksey Yermolov Georgi Emmanuel Maxim Grigorievich Vlasov David Dadiani Pyotr Bagration Dmitry Milyutin Aleksandr Baryatinsky Pavel Tsitsianov Pavel Grabbe Nikolay Yevdokimov Aytech Qanoqo (D) Fyodor Bursak...và những người khác|combatant2= Liên minh Circassian
|frame_style=border:none; padding: 0;
|title_style =
|list_style = text-align:left;display:none;
|1= Circassian tribal regions:
Abdzakh (cho đến tháng 11 năm 1859)
Ademey (cho đến thập niên 1780)
Besleney (cho đến năm 1864)
Bzhedug (cho đến tháng 5 năm 1859)
Chebsin (cho đến thập niên 1780)
Hakuchey (cho đến năm 1870)
Hatuqway (cho đến năm 1861)
Kabardia (cho đến năm 1822)
Khatuq (cho đến thập niên 1780)
Khegayk (cho đến thập niên 1830)
Makhosh (cho đến năm 1864)
Mamkhegh (cho đến năm 1823)
Natukhaj (cho đến năm 1860)
Shapsug (cho đến năm 1864)
Chemguy (cho đến năm 1861)
Ubykh (cho đến năm 1864)
Yegeruqway (cho đến năm1849)
Zhaney (cho đến năm 1780s)...and others
}} Công quốc Abkhazia
----
Hỗ trợ ngoại giao và trang bị : Đế quốc Ottoman (cho đến năm 1829) Vương quốc Anh (cho đến năm 1856)|combatant1= Đế quốc Nga
|frame_style=border:none; padding: 0;
|title_style =
|list_style = text-align:left;display:none;

|1= Chư hầu của Nga:
Cossack
Hãn quốc Kalmyk
Công quốc Mingrelia
Công quốc Guria
Shamkhalate thuộc Tarki
Công quốc Svaneti
Karachay-Balkars (sau năm 1828)
Armenia thuộc Circassia (sau năm 1838)
}}
----
Hỗ trợ ngoại giao: Đệ nhị Đế quốc Pháp (sau năm 1829)|result=Chiến thắng của Nga
Nga sát nhập Circassia
Diệt chủng và trục suất người Circassia|territory=Circassia và Abkhazia sáp nhập vào Đế quốc Nga|casus=Chiến tranh Kavkaz|place=Circassia , Tây Bắc Kavkaz|date=1763 - 21 tháng 5 năm 1864 (Cuộc kháng chiến của người Circassian tiếp tục ở các vùng núi cho đến những năm 1870, nhưng chiến tranh chính thức kết thúc vào năm 1864)|caption=Lực lượng Circassia và Nga giao chiến|units2=Trước năm 1860: Quân Circassia phi chính quy
Dân quân địa phương
Chiến binh người Abreks
Chiến binh người Hakuch
Sau năm 1860: Quân đội Liên minh Circassian
----
Lính tình nguyện nước ngoài
Lính tình nguyện Abkhazian
Lính tình nguyện Chechen
Lính tình nguyện Polish}}}}

Chiến tranh Nga-Circassia (; ; 1763–1864; còn được gọi là  cuộc xâm lược của Nga vào Circassia) là cuộc xung đột quân sự giữa Nga và Circassia bắt đầu từ năm 1763 với việc Circassia chống lại tham vọng thôn tính của Đế quốc Nga. Cuộc chiến kết thúc sau 101 năm với đội quân cuối cùng của Circassia bị đánh bại vào ngày 21 tháng 5 năm 1864, khiến quốc gia này kiệt quệ và thương vong nặng nề cho cả hai bên, đây cũng là cuộc chiến dài nhất mà Nga từng tiến hành trong lịch sử. Chiến tranh kết thúc với việc Đế quốc Nga tiến hành cuộc diệt chủng Circassian (ít nhất 75% tổng dân số) đã bị đày sang lãnh thổ Ottoman. Các số lượng nhỏ hơn khác nhau cuối cùng đến ở Ba Tư láng giềng . Trong quá trình này, lực lượng Nga và Cossack đã sử dụng nhiều phương pháp tàn bạo khác nhau để giải trí và xua đuổi những người Circassian bản địa, chẳng hạn như xé bụng phụ nữ mang thai và bỏ đứa trẻ bên trong, sau đó cho chó ăn. Các tướng lĩnh Nga như Nikolai Yevdokimov và Grigory Zass đã cho phép binh lính của họ hãm hiếp các cô gái Circassia trên 7 tuổi}} nhằm tiêu diệt một cách có hệ thống những người Circassia. Ước tính có tới 1.500.000 người Circassia (95-97% tổng dân số) bị giết hoặc bị trục xuất đến Đế chế Ottoman (đặc biệt là khu vực Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay), hình thành cộng đồng người Circassian ở đây.

Trong chiến tranh, Đế quốc Nga không công nhận Circassia là một khu vực độc lập và coi đây là vùng đất của Nga dưới sự chiếm đóng của phiến quân, mặc dù không có sự kiểm soát của Nga đối với vùng đất này. Trong cuộc nổ ra như một cuộc xung đột biệt lập, sự bành trướng của Nga qua toàn bộ khu vực đã sớm đẩy một số quốc gia khác ở Kavkaz vào cuộc xung đột. Do đó, cuộc chiến thường được coi là nửa phía tây của Chiến tranh Kavkaz.

Cuộc chiến đã trở thành một chủ đề của chủ nghĩa xét lại lịch sử và là một vấn đề gây tranh cãi do các nguồn tin Nga sau này hầu hết phớt lờ hoặc coi thường cuộc xung đột, các phương tiện truyền thông và quan chức nhà nước Nga còn tuyên bố rằng "cuộc xung đột như vậy chưa bao giờ xảy ra và Circassia tự nguyện gia nhập Nga vào thế kỷ 16".

Chú thích

Tham khảo

Thư mục
Henze, Paul B. 1992. "Circassian resistance to Russia." In Marie Bennigsen Broxup, ed., The North Caucasus Barrier: The Russian Advance Towards The Muslim World. London: C Hurst & Co, 266 pp. (Also New York: St. Martin's Press, 252 pp.) Part of it can be found here. Retrieved 11 March 2007.

Tsutsiev, Arthur, Atlas of the Ethno-Political History of the Caucasus, 2014

Goble, Paul. 2005. Circassians demand Russian apology for 19th century genocide. Radio Free Europe / Radio Liberty, 15 July 2005, 8(23).
Karpat, Kemal H. 1985. Ottoman Population, 1830–1914: Demographic and Social Characteristics. Madison, Wis.: University of Wisconsin Press.
Levene, Mark. 2005. Genocide in the Age of the Nation State. London; New York: I.B. Tauris.
King, Charles. 2008. The Ghost of Freedom: A History of the Caucasus. Oxford Univ. Press.
Mackie, J[ohn] Milton. 1856. Life of Schamyl: and narrative of the Circassian War of independence against Russia.
McCarthy, Justin. 1995. Death and Exile: The Ethnic Cleansing of Ottoman Muslims, 1821–1922. Princeton, New Jersey: Darwin. Chapter 2: Eastern Anatolia and the Caucasus.
Neumann, Karl Friedrich. 1840. Russland und die Tscherkessen. Stuttgart und Tübingen: J. G. Cotta. In PDF through Internet Archive
Shenfield, Stephen D. 1999. The Circassians: a forgotten genocide?. In Levene, Mark and Penny Roberts, eds., The massacre in history. Oxford and New York: Berghahn Books. Series: War and Genocide; 1. 149–162.
Unrepresented Nations and People Organisation (UNPO). 2004. The Circassian Genocide , 2004-12-14.
Ibid. 2006. Circassia: Adygs Ask European Parliament to Recognize Genocide , 2006-10-16.
Journal of a residence in Circassia during the years 1837, 1838, and 1839 – Bell, James Stanislaus (English)
The Annual Register. 1836. Vương quốc Anh.
Butkov, P.G. 1869. Materials for New History of the Caucasus 1722–1803.
Jaimoukha, A., The Circassians: A Handbook, London: RoutledgeCurzon; New York; Routledge and Palgrave, 2001.
Khodarkovsky, Michael. 2002. Russia's Steppe Frontier: The Making of a Colonial Empire, 1500–1800. Bloomington: Indiana University Press. Series: Indiana-Michigan series in Russian and East European studies.
Leitzinger, Antero. 2000. The Circassian Genocide. In The Eurasian Politician, 2000 October 2000, Issue 2.
Richmond, Walter. The Circassian Genocide, Rutgers University Press, 2013.
Shapi Kaziev. Kaziev, Shapi. Imam Shamil. "Molodaya Gvardiya" publishers. Moscow, 2001, 2003, 2006, 2010

Liên kết ngoài
Abzakh, Edris. 1996. Circassian History.
Adanır, Fikret. 2007. Course syllabus with useful reading list.
Hatk, Isam. 1992. Russian–Circassian War, 1763 – 21 May 1864. Al-Waha-Oasis, 1992, 51:10–15. Amman.
Köremezli İbrahim. 2004. The Place of the Ottoman Empire in the Russo-Circassian War (1830–1864). Luận văn MA chưa xuất bản, Đại học Bilkent, Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ.
Một bộ sưu tập các báo cáo được trích dẫn về cuộc xung đột, được thu thập bởi Circassian World, được dịch bởi Nejan Huvaj và được tìm thấy trên trang này. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2007