undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Thể loại:Ấn Độ giáo

Ấn Độ giáo là tên chỉ những nhánh tôn giáo chính có tương quan với nhau và hiện còn tồn tại ở Ấn Độ. Khoảng 80% người Ấn Độ tự xem mình là người theo Ấn Độ giáo và người ta cho rằng, có khoảng 30 triệu người theo Ấn Độ giáo sống tại hải ngoại.
Đài thiên văn Paris

Đài thiên văn Paris (tiếng Pháp: Observatoire de Paris hay tên mới hơn Observatoire de Paris-Meudon) là một đài thiên văn của Pháp nằm ở quận 14 thành phố Paris. Đây là một trong số các trung tâm nghiên cứu thiên văn lớn của thế giới.

Về mặt hành chính, nó được xếp vào "grand établissement" (cơ quan lớn) trực thuộc Bộ giáo dục của Pháp, với chức năng giống một trường đại học, bao gồm:
Nghiên cứu thiên văn học và vật lý thiên văn
Đào tạo các bậc sau đại học (gồm tiến sĩ) về ngành này
Phổ biến kiến thức cho cộng đồng

Đây là nơi đặt trụ sở của Phòng Thời gian Quốc tế. Đài thiên văn này còn duy trì một trạm quan sát Mặt Trời ở Meudon và một trạm quan sát radio ở Nançay.

Lịch sử

Việc hình thành đài thiên văn này xuất phát từ tham vọng của Jean-Baptiste Colbert để mở rộng quyền lực trên biển và trong thương mại quốc tế của Pháp trong thế kỷ 17. Louis XIV khởi động việc xây dựng từ năm 1667, và công trình hoàn thành năm 1671. Kiến trúc sư thiết kế có thể là Claude Perrault người anh em của một thư ký cho Colbert. Các thiết bị quang học đã được cung cấp bởi Giuseppe Campani. Đài thiên văn này được mở rộng nhiều lần trong lịch sử vào các năm 1730, 1810, 1834, 1850 và 1951. Lần mở rộng cuối cùng là xây thêm phòng kinh tuyến thiết kế bởi Jean Prouvé.

Niên lịch đầu tiên của thế giới được xuất bản tại đây, dưới tiêu đề Connaissance des temps (Kiến thức về thời gian), năm 1679, sử dụng hiện tượng các vệ tinh của Sao Mộc bị khuất bóng sau hành tinh này để hỗ trợ hoa tiêu hàng hải và hình thành kinh tuyến. Năm 1863, xuất bản bản đồ thời tiết hiện đại đầu tiên. Năm 1882, một máy thiên họa dùng thấu kính đường kính 33&nbsp;cm được lắp đặt, phục vụ cho dự án quốc tế Carte du Ciel (Bản đồ bầu trời).

Các giám đốc

Giovanni Cassini: 1671-1712
Jacques Cassini: 1712-1756
César-François Cassini de Thury: 1756-1784
Dominique, comte de Cassini: 1784-1793
Joseph Jérôme Lefrançais de Lalande: 1795-1800
Pierre Méchain: 1800-1804
Jean Baptiste Joseph Delambre: 1804-1822
Alexis Bouvard: 1822-1843
François Arago: 1843-1853
Urbain Le Verrier: 1854-1870
Charles-Eugène Delaunay: 1870-1873
Urbain Le Verrier: 1873-1877
Amédée Mouchez: 1878-1892
Félix Tisserand: 1892-1896
Maurice Loewy: 1896-1907
Benjamin Baillaud: 1908-1926
Henri-Alexandre Deslandres: 1926-1929
Ernest Esclangon: 1929-1944
André Danjon: 1945-1963
Jean-François Denisse 1963–1967
Jean Delhaye 1967–1971
Raymond Michard 1971–1976
Jacques Boulon 1976–1981
Pierre Charvin 1981–1991
Michel Combes 1991–1999
Pierre Couturier 1999–2003
Daniel Egret 2003-2011
Claude Catala 2011-nay

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức
Thể loại:Ngữ hệ Hán-Tạng

Ngữ hệ Hán-Tạng, hay Họ ngôn ngữ Hán-Tây Tạng, là một tập hợp bao gồm hơn 400 ngôn ngữ, tập trung tại Trung Quốc và các vùng phụ cận. Các nhà ngôn ngữ học chia hệ này ra làm 2 nhóm chính: Nhóm gốc Hán và Nhóm Tạng-Miến.
Ångström

Ångström (, ; (viết tắt là Å, đọc là "ăng-strôm") là một đơn vị đo độ dài. Nó không phải là một đơn vị đo độ dài nằm trong SI, tuy nhiên đôi khi được dùng cùng các đơn vị của SI, mặc dù việc này không được khuyến khích.

:1 ångström (Å) = 10−10 mét =10-4 micrômét = 0,1 nanômét = 100 picômét

Nó đôi khi được dùng để thể hiện kích thước của nguyên tử, chiều dài của liên kết hóa học và bước sóng ánh sáng.

Đơn vị đo này được đặt tên theo nhà vật lý người Thụy Điển Anders Jonas Ångström, một trong số những người đã gây dựng nên môn quang phổ học.

Sử dụng
Đường kính của một nguyên tử là vào thứ tự của 1 Angstrom, vì vậy các đơn vị đặc biệt tiện dụng khi đề cập đến các bán kính nguyên tử và ion hoặc kích thước của các phân tử và khoảng cách giữa các máy bay của các nguyên tử trong tinh thể. Bán kính cộng hóa trị của các nguyên tử clo, lưu huỳnh, phosphor và khoảng một angstrom, trong khi kích thước của một nguyên tử hydro là khoảng một nửa của một angstrom. Các angstrom được sử dụng ở dạng rắn vật lý trạng thái, hóa học, và tinh thể học. Các đơn vị được sử dụng để trích dẫn các bước sóng của ánh sáng, độ dài liên kết hóa học, và kích thước của cấu trúc vi sử dụng kính hiển vi điện tử. Bước sóng tia X có thể được đưa ra trong angstrom, như những giá trị này thường nằm trong khoảng 1-10 Å.
Lịch sử
Các đơn vị được đặt tên theo nhà vật lý người Thụy Điển Anders Jonas Ångström, người sử dụng nó để tạo ra một biểu đồ của các bước sóng của bức xạ điện từ ánh sáng mặt trời trong năm 1868. sử dụng của các đơn vị của ông đã làm cho nó có thể để báo cáo các bước sóng của ánh sáng nhìn thấy (4000-7000 Å) mà không phải sử dụng số thập phân hoặc phân số. Biểu đồ và đơn vị trở nên sử dụng rộng rãi trong vật lý năng lượng mặt trời, nguyên tử quang phổ, và khoa học khác mà đối phó với các cấu trúc vô cùng nhỏ.

Mặc dù angstrom là 10 −10  mét, nó được định nghĩa một cách chính xác theo tiêu chuẩn riêng của mình bởi vì nó là quá nhỏ. Các lỗi trong tiêu chuẩn mét là lớn hơn so với đơn vị anstrom! Định nghĩa 1907 của Angstrom là bước sóng của dòng màu đỏ của cadmium thiết lập để được 6438,46963 angstrom quốc tế. Vào năm 1960, các tiêu chuẩn cho đồng hồ được xác định lại về quang phổ, cuối cùng dựa hai đơn vị trên cùng một định nghĩa.
Bội số của Angstrom
Các đơn vị khác dựa trên angstrom là micron (10 4  Å) và millimicron (10 Å). Các đơn vị này được sử dụng để đo độ dày màng mỏng và đường kính phân tử.
Viết Angstrom Symbol
Mặc dù biểu tượng cho angstrom là dễ dàng để viết trên giấy, một số mã là cần thiết để tạo ra nó bằng cách sử phương tiện truyền thông kỹ thuật số. Trong giấy tờ cũ, chữ viết tắt "AU" được đôi khi được sử dụng. Phương pháp viết biểu tượng bao gồm:

Gõ ký hiệu U + 212B hoặc U + 00C5 trong Unicode
Sử dụng biểu tượng & 8491 hoặc & 197 trong HTML
Sử dụng mã & Aring; trong HTML

Tham khảo
16 tháng 11

Ngày 16 tháng 11 là ngày thứ 320 (321 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 45 ngày trong năm.

Sự kiện

Thế kỷ 6
534 – Phiên bản thứ hai (cũng là phiên bản cuối) của Codex Justinianus (Bộ luật Justinian) được xuất bản.

Thế kỷ 14
1384 – Hedwig được tôn lên làm Quốc vương Ba Lan, dù chỉ là phụ nữ.

Thế kỷ 16
1532 – Francisco Pizarro và binh lính của mình bắt được Hoàng đế Inca Atahualpa trong trận Cajamarca.

Thế kỷ 17
1632 – Quốc vương Gustavus Adolphus của Thụy Điển bị giết trong Trận Lützen.

Thế kỷ 18
1776 – Cách mạng Hoa Kỳ: Những lính thuê Hessian lấy Pháo đài Washington từ dân quân Mỹ.

Thế kỷ 19
1821 – Tây Mỹ cổ: Nhà buôn Missouri William Becknell tới Santa Fe, New Mexico trên đường được gọi Đường Santa Fe sau đó.
1849 – Tòa Nga kết án Fyodor Mikhailovich Dostoevsky tử hình do những tác động chống chính phủ có liên quan với nhóm lao động trí óc cấp tiến; việc hành hình ông bị hủy bỏ vào đúng lúc.
1857 – Do Trợ cấp Lucknow, 24 lính Anh được tặng huy chương Victoria Cross, nhiều nhất trong một ngày.
1863 – Nội chiến Hoa Kỳ: Ở Trận Campbell's Station gần Knoxville, Tennessee, quân đội của các Tiểu bang Liên minh Hoa Kỳ tấn công quân đội Hoa Kỳ không thành công.
1885 – Louis Riel, người dẫn nổi loạn dân Métis và "Người cha của Manitoba", bị hành hình do tội phản quốc.
1893 – Đội thể thao Královské Vinohrady được thành lập. Sau đó, đội này đổi tên thành Sparta Prague.
1896 – Điện năng được truyền giữa hai thành phố lần đầu tiên từ Thác Niagara đến những nhà máy ở Buffalo, New York. (Xem "Chiến tranh Dòng điện".)

Thế kỷ 20
1904 – John Ambrose Fleming chế đèn chân không.
1907 – Địa hạt Da đỏ và Địa hạt Oklahoma trở thành Oklahoma và được nhận vào Hoa Kỳ là tiểu bang thứ 46.
1914 – Ngân hàng Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ mở cửa chính thức.
1920 – Hãng hàng không quốc gia Úc Qantas được thành lập tại Winton, Queensland.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Chiến dịch Bó đuốc tại Bắc Phi kết thúc với thắng lợi của quân Đồng Minh.
1945 – Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) được thành lập.
1946 – Nhật Bản công bố danh sách 1850 "chữ Hán đương dụng", trong đó giản đơn hóa cách viết của nhiều chữ.
1988 – Chính trị gia Pakistan Benazir Bhutto là người phụ nữ đầu tiên được bầu chọn tự do trở thành người lãnh đạo chính phủ của một nhà nước Hồi giáo.
1994 – Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển bắt đầu có hiệu lực sau 12 năm từ khi bắt đầu được ký kết.

Thế kỷ 21

Sinh

1717 - D'alembert, Jean le Roud, nhà toán học, nhà khoa học, triết gia và nhà văn người Pháp (m. 1783)
1836 - David Kalakaua of Hawaii, vua Hawaiian (m. 1891)
1847 - Edmund James Flynn, chính khách Canada (m. 1927)
1892 - Quách Mạt Nhược, nhà văn Trung Quốc (m. 1978)
1896 - Lawrence Tibbett, ca sĩ Mỹ (m. 1960)
1929 - Phan Đình Soạn, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 1972)
1941 - Nhạc sĩ Giao Tiên
1985 - Sanna Marin, thủ tướng Phần Lan
1986 - Nguyễn Thị Minh Nguyệt, cầu thủ bóng đá Việt Nam
2006 - Trần Danh Quang Huy, youtuber, vũ công người Việt Nam

Mất

Những ngày lễ
Ngày Quốc tế khoan dung
Ngày Tuyên bố chủ quyền tại Estonia (1988).

Tham khảo
Danh sách thuật ngữ ngôn ngữ học

Dưới đây là danh sách các thuật ngữ dùng trong ngôn ngữ học, xếp theo thứ tự chữ cái của các từ tiếng Anh.

Xem thêm
Bài chính Ngôn ngữ học
Thuật ngữ ngữ âm học
Danh sách các nhà ngôn ngữ học
Cách (ngữ pháp) (declension)
Chia động từ (conjugation)
Giống (ngữ pháp) (grammatical gender)
Đại từ nhân xưng (grammatical person)
Số (ngữ pháp) (grammatical number)
Dạng (ngữ pháp) (grammatical voice)
Thì (ngữ pháp) (grammatical tense)
Thể (ngữ pháp) (grammatical aspect)
Trạng (ngữ pháp) (grammatical mood)

__NOTOC__

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

L

M

N

O

P

R

S

T

V

W

Tham khảo
Werner Heisenberg

| birth_place = Würzburg, Đức
| death_date =
| death_place = München, Đức
| residence = Đức
| nationality =
| field = Vật lý
| alma_mater = Đại học München
| work_institution = Đại học Göttingen(1924)Đại học Copenhagen(1926-27)Đại học Leipzig(1927-41)Đại học Berlin(1941)Đại học St. Andrews(1955-56)Đại học München (1958)
| doctoral_advisor = Arnold Sommerfeld
| doctoral_students = Felix Bloch Edward TellerRudolph E. PeierlsFriedwardt Winterberg

| known_for = Nguyên lý bất địnhVật lý lượng tửBức tranh Heisenberg
| prizes = Giải Nobel Vật lý (1932), Huy chương Matteucci (1929)
| footnotes =
}}

Werner Karl Heisenberg (5 tháng 12 năm 1901 – 1 tháng 2 năm 1976) là một nhà vật lý nổi danh của thế kỷ 20. Ông là một trong những người sáng lập ra thuyết cơ học lượng tử và đoạt giải Nobel vật lý năm 1932.

Tiểu sử
Ông sinh ra ở Würzburg, Đức và qua đời tại München. Trong thời kỳ thế chiến thứ 2, Heisenberg là người đứng đầu Dự án năng lượng nguyên tử của Đức Quốc Xã, mặc dù bản chất của dự án này và các công việc của ông trong vị trí này vẫn còn tranh cãi. Dù vậy sau chiến tranh thế giới thứ 2 ông đã không bị tòa án quốc tế xét xử một phần vì dự án của ông vẫn còn đang dang dở và ông được trả trở về Đức. Ông nổi tiếng nhất với việc khám phá ra một trong những nguyên lý quan trọng nhất của vật lý hiện đại, nguyên lý bất định của Heisenberg.

Ông từng là học trò rồi là người đồng nghiên cứu với nhà vật lý nổi tiếng Niels Bohr.

Sự nghiệp
Nguyên lý Heisenberg: Ông đã viết câu sau đây năm 1927, tóm lược nguyên lý bất định của ông:

:The more precisely the position is determined, the less precisely the momentum is known in this instant, and vice versa.

:Vị trí càng được xác định chính xác bao nhiêu thì động lượng càng ít được biết chính xác bấy nhiêu tại thời điểm đó, và ngược lại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Werner Heisenberg – nhà khoa học gây tranh cãi
Máy đo lượng mưa

Máy đo mưa hay còn gọi là vũ lượng kế hoặc vũ kế là một dụng cụ được dùng bởi các nhà khí tượng học và thủy văn học để đo lượng mưa trong một khoảng thời gian.

Hầu hết các máy đo mưa được đo bằng đơn vị milimét. Lượng mưa đôi khi được báo cáo bằng centimét hay inch.

Các loại máy đo gồm các loại có một ống chia độ, máy đo khối lượng, máy đo nhỏ giọt và một ống gom được gắn vào. Mỗi loại có những ưu điểm và khuyết điểm riêng trong việc nhận thông tin về mưa.

Các máy đo mưa cũng có những giới hạn của nó. Thí dụ trong trường hợp bão nhiệt đới, thì việc đo mưa hầu như không thể thực hiện hoặc cho kết quả không chính xác (giả sử rằng thiết bị không bị ảnh hưởng do bão) do gió quá mạnh. Mặt khác, máy đo mưa chỉ cho kết quả trong một khu vực nhỏ.

Một trở ngại nữa là khi thời tiết lạnh, nhiệt độ giảm xuống dưới 0&nbsp;°C. Khi đó, nước hoặc tuyết sẽ bị đóng băng và không thể chảy vào phễu thu.

Máy đo mưa có thể được đọc một cách thủ công hoặc tự động bằng trạm quan trắc tự động. Tần suất đọc thông tin phụ thuộc vào yêu cầu của cơ quan khí tượng.

Máy đo mưa, cũng như các dụng cụ thời tiết khác phải được đặt xa các công trình để đảm bảo độ chính xác.

Máy đo mưa tiêu chuẩn

Máy đo mưa tiêu chuẩn gồm có một phễu gắn vào ống chia độ, được đựng trong một thùng chứa. Hầu hết ống chia được chia theo milimét. Trong hình trên, ống chia được đánh dấu đến 25 mm, mỗi đường gạch ngang cách nhau 0,2&nbsp;mm.

Máy đo mưa theo khối lượng
Một loại máy đo mưa theo khối lượng gồm có một vật chứa nằm ở một đầu bút ghi. Đầu ghi sẽ ghi thông tin lên một cuộn giấy. Máy không có khuyết điểm về đo thiếu so với máy đo mưa nhỏ giọt, nhưng giá của nó mắc hơn.

Máy đo mưa nhỏ giọt
Máy đo mưa nhỏ giọt sẽ tăng bút ghi lên mỗi khi lượng mưa tăng 0,2&nbsp;mm. Thông tin được ghi mỗi 10 phút một lần.

Máy đo mưa nhỏ giọt không chính xác như máy đo tiêu chuẩn vì mưa có thể dừng trước khi bút ghi tăng lên. Do đó, khi cơn mưa sau đến thì chỉ cần vài giọt mưa, bút ghi có thể sẽ nhảy lên mức mới, cho kết quả không chính xác.

Máy đo lượng mưa hiện đại hiện nay
Máy đo lượng mưa hiện đại nhất hiện nay có thể đo được lượng mưa rất nhỏ và lượng mưa rất lớn, chúng có thể kết hợp để đo các yếu tố khác như nhiệt độ, ẩm độ, tốc độ gió, hướng gió, nhiệt độ và độ ẩm của đất. Thông tin được truyền qua một modem khí tượng rồi đến modem (14-56k) để vào máy tính, thông tin khí tượng được cập nhật vài phút 1 lần và các thông tin tự động được ghi vào máy tính. (Thiết bị đó có tên là Agrarmeteorologie trong tiếng Đức.)

Xem thêm
Phong vũ biểu

Tham khảo

Liên kết ngoài

What is a Rain Gauge?
Phần mềm ứng dụng

Phần mềm ứng dụng (tiếng Anh: Application software, hay còn được viết tắt là app) là một loại chương trình có khả năng làm cho thiết bị điện tử thực hiện trực tiếp một công việc nào đó người dùng muốn thực hiện. Điều này khác với phần mềm hệ thống tích hợp các chức năng của thiết bị, nhưng có thể không trực tiếp thực hiện một tác vụ nào có ích cho người dùng. Phần mềm ứng dụng chia làm hai loại: Tiện ích và Công cụ

Sự phân biệt giữa phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng không rõ ràng. Tuy nhiên, đôi khi vấn đề này cũng được tranh cãi. Ví dụ trường hợp Bộ Tư pháp Hoa Kỳ và Microsoft tranh cãi Internet Explorer có phải là một phần của Windows không.

Ví dụ tiêu biểu cho phần mềm ứng dụng là chương trình xử lý văn bản, bảng tính, chương trình giải trí.

Các phần mềm ứng dụng thường được gom lại thành bộ phần mềm. Microsoft Office và OpenOffice.org là những bộ phần mềm gồm có chương trình xử lý văn bản, bảng tính và các phần mềm khác. Các phần mềm riêng biệt trong bộ phần mềm thường có giao diện và tính năng tương tự làm người dùng dễ dàng học và sử dụng. Và các phần mềm thường tương tác được với nhau để đem lại lợi ích cho người dùng. Ví dụ, phần mềm bảng tính có thể nhúng một phần văn bản vào.

Trong một số hệ thống nhúng, người dùng không biết được phần mềm ứng dụng trong hệ thống, như các phần mềm điều khiển thiết bị cơ khí, y tế, DVD, VCD, máy giặt hay lò vi ba.

Một số loại phần mềm ứng dụng
]]
(GIMP), version 2.8, một chương trình miễn phí tạo và xử lý đồ họa]]
Phần mềm văn phòng
Dữ liệu
Tính toán
Làm nhóm
Biểu mẫu
Ghi chú
Quản lý
Trình diễn
Xuất bản
Văn bản
Giao tiếp
Dự án
Tạo web
Thiết kế
Đồ họa
Soạn nhạc
Phần mềm xã hội
Phần mềm giải trí
Phần mềm quản lý
Ứng dụng trên thiết bị di động
Ứng dụng web

Xem thêm
Công nghệ phần mềm
Phát triển phần mềm
Thiết kế phần mềm
Bảo trì phần mềm
Quản lý dự án phần mềm
Chất lượng của hệ thống phần mềm
Phần mềm công cụ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Software
Application (application software), Webopedia
Đền

Đền thờ (và điện thờ) là công trình kiến trúc được xây dựng để thờ cúng một vị thần hoặc một danh nhân quá cố. Nhiều đền thờ dành cho các thần thánh trong tôn giáo hoặc tín ngưỡng địa phương. Nhiều đền thờ được xây dựng để ghi nhớ công ơn của một anh hùng có công với đất nước hay công đức của một cá nhân với địa phương mà được dựng lên theo truyền thuyết dân gian.

Ở Trung Quốc có các đền thờ các vị thần tiên của Đạo giáo như Tam Thanh Huyền Đế, Linh quan, Lão Đăng lộc đình, Thần Vũ Bát sát, Lão tổ Thiền sư, Hắc hổ Huyền đàn và Sùng linh Địa kỳ, ở Ai Cập cổ đại có các đền thờ chư thần (như đền thần Isis ở Philae) hoặc đền thờ pharaon; còn ở Hy Lạp có các đền thờ các vị thần trong Thần thoại Hy Lạp như đền Delphi thờ thần Apollo. Ở Việt Nam có nhiều nhân vật có thực trong lịch sử được xây dựng đền thờ ở rất nhiều nơi là các vị vua: Lý Nam Đế, Triệu Quang Phục, Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành; các nhân vật lịch sử: Lý Quốc Sư, Lý Thường Kiệt, Tô Hiến Thành, Thánh Tam Giang, Trần Hưng Đạo và các vị thần thánh như Tản Viên Sơn Thánh, Cao Sơn, Quý Minh.

Ở Việt Nam
Phú Thọ: Đền Hùng, Đền Mẫu Âu Cơ
Hà Nội: Đền Sóc, Đền Hát Môn, Đền Nội Bình Đà, Đền Và, Đền Phù Đổng, Đền Lý Quốc Sư, Thăng Long tứ trấn, Đền Ngọc Sơn
Hưng Yên: Đền Dạ Trạch
Hải Dương: Đền Kiếp Bạc
Bắc Ninh: Đền Lý Bát Đế, Đền Bà Chúa kho
Nam Định: Đền Trần
Thái Bình: Đền Trần
Quang Ninh: Đền Cửa Ông
Ninh Bình: Đền Vua Đinh, Đền Vua Lê, Đền Thánh Nguyễn
Thanh Hoá: Đền Bà Triệu
Nghệ An: Đền Cuông
Hà Tĩnh: Đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn
Bình Định: Đền Tây Sơn Tam Kiệt
Đồng Nai: Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh
TP. Hồ Chí Minh: Đền thờ Trần Hưng Đạo
Kiên Giang: Đền Thờ Mạc Cửu
Lạng Sơn: Đền Kỳ Cùng

Tham khảo


Liên kết ngoài
Vết Đỏ Lớn

Vết Đỏ Lớn hay Đốm Đỏ Lớn là một cơn bão với xoáy nghịch trên Sao Mộc, nằm ở khoảng 22° phía nam xích đạo, đã kéo dài 340 năm. Cơn bão này lớn đến mức có thể thấy từ Trái Đất qua kính viễn vọng. Nó được quan sát thấy lần đầu bởi Giovanni Domenico Cassini hoặc Robert Hooke khoảng năm 1665.

Ảnh chụp bên phải được thực hiện bởi Voyager 1 ngày 25 tháng 2 năm 1979, khi tàu này bay ngang qua ở khoảng cách 9,2 triệu km tới Sao Mộc. Các chi tiết mây với kích thước nhỏ tới 160&nbsp;km có thể được quan sát trên ảnh. Các vùng gợn sóng nhiều màu sắc bên trái Vết Đỏ Lớn là một vùng có các chuyển động sóng phức tạp trong khí quyển Sao Mộc. Kích thước của cơn bão này có thể được so sánh với kích thước của một cơn bão nhỏ hơn màu trắng nằm ngay dưới có đường kính cỡ Trái Đất. Vết Đỏ Lớn dài khoảng 24.000 đến 40.000&nbsp;km và rộng khoảng 12.000 đến 14.000&nbsp;km, đủ sức chứa ba Trái Đất bên trong.

Hình bầu dục nằm tại tâm Vết Đỏ Lớn quay ngược chiều kim đồng hồ, với chu kỳ khoảng 6 ngày. Đám mây cao nhất trong cơn bão này nằm ở độ cao khoảng 8&nbsp;km phía trên các đám mây ở vùng xung quanh bão.

Các cơn bão như Vết Đỏ Lớn không phải là hiếm gặp trên các khí quyển đầy nhiễu loạn của các hành tinh khí khổng lồ. Sao Mộc còn có các vết trắng và vết nâu, là những cơn bão nhỏ hơn và không được đặt tên. Các vết trắng chứa các đám mây lạnh ở tầng trên của khí quyển. Các vết nâu, nóng hơn, nằm tại "tầng bão thông thường". Các cơn bão này có thể kéo dài từ vài giờ đến vài thế kỷ.

Các vết đỏ khác trên Sao Mộc
Ngoài vết đỏ lớn, Sao Mộc còn có hai vết đỏ khác nhỏ hơn.

Liên kết ngoài

Jupiter simulations
Thời tiết trên Sao Mộc được dự đoán sẽ thay đổi khi Vết Đỏ Lớn biến mất (tháng 4 năm 2004)
Dibor trioxide

| ChemSpiderID = 452485
| InChI = 1/B2O3/c3-1-5-2-4
| ChEBI_Ref =
| ChEBI = 30163
| Gmelin = 11108
| SMILES = O=BOB=O
| InChIKey = JKWMSGQKBLHBQQ-UHFFFAOYAI
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/B2O3/c3-1-5-2-4
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = JKWMSGQKBLHBQQ-UHFFFAOYSA-N
| CASNo_Ref =
| CASNo = 1303-86-2
| UNII_Ref =
| UNII = 483W67CPF4
| PubChem = 518682
| RTECS = ED7900000
| EINECS = 215-125-8
}}
| Section2 = sublimes at 1500 °C
| PEL = TWA 15 mg/m3

Dibor trioxide là chất độc hại, hàm lượng bor cho phép trong nước uống là 0,6 ppm.

Liên kết ngoài
Thông tin của chính phủ Úc .

Tham khảo
VNI

VNI là một trong số các quy ước nhập tiếng Việt từ bàn phím quốc tế vào văn bản trên máy tính theo kiểu nhập số sau chữ cái.

Khi nhập văn bản theo quy ước VNI trên bàn phím quốc tế, phần mềm tự động chuyển các số từ quy ước này sang chữ cái đặc biệt hay dấu thanh tương ứng trong font chữ tiếng Việt đang dùng.

Lịch sử
Kiểu gõ và Bộ chữ VNI do kỹ sư Hồ Thành Việt sáng tạo năm 1987, cũng là người đầu tiên sáng tạo ra các phông chữ Quốc ngữ có dấu để dùng trên máy điện toán từ thời của hệ điều hành MS-DOS.

Trong những năm 1990, Microsoft đã tích hợp phương thức nhập VNI vào Windows 95 Vietnamese Edition và MSDN. Tuy nhiên, công ty VNI cho rằng Microsoft sử dụng trái phép công nghệ này và đã đưa Microsoft ra tòa về vấn đề này. Microsoft đã giải quyết vụ việc ra tòa, rút phương thức nhập VNI khỏi toàn bộ dòng sản phẩm của họ và phát triển phương thức nhập riêng. Mặc dù hầu như không được biết đến, nó đã xuất hiện trong mọi phiên bản Windows kể từ Windows 98.

Windows 10 version 1903 đã chính thức hỗ trợ kiểu gõ Telex và VNI. Gboard (ứng dụng bàn phím ảo trên thiết bị Android và iOS tích hợp công cụ Tìm kiếm do Google phát triển) chưa hỗ trợ bộ gõ này.

Quy ước

Các dấu của chữ được gõ ngay sau chữ đó. Do vậy để gõ VNI cho ra chữ số ngay sau chữ cái, phải ấn 2 lần liên tiếp cùng một phím số. Ví dụ muốn gõ a1, ta gõ a11—phím 1 sẽ thay đổi lại dấu sắc (') trong á thành số 1 (nếu gõ a12 thì sẽ thành à). Tuy vậy, có thể sử dụng vùng phím số phía bên phải (Numeric keypad) của bàn phím khi đang ở trạng thái Numeric Lock (đối với bàn phím tiêu chuẩn 104 phím) để gõ số ngay sau chữ, vì bộ gõ VNI không ảnh hưởng tới vùng phím này.

Ưu và nhược điểm so với Telex
VNI có nhược điểm là sử dụng hàng phím số để sinh dấu nên phạm vi gõ rộng hơn và chậm hơn so với Telex. Tuy vậy nó có ưu điểm là vì các phím sinh dấu không ở trong các phím chữ cái nên việc gõ song song Anh-Việt là thoải mái hơn và không cần đổi bộ gõ. Điều này rất thích hợp cho các lập trình viên ở Việt Nam khi vừa phải dùng tiếng Anh để gõ các câu lệnh code đồng thời phải dùng tiếng Việt để gõ văn bản hiển thị của chương trình (ví dụ như lập trình ứng dụng hay website tiếng Việt) mà không muốn phải đổi bộ gõ nhiều lần. Nó cũng thích hợp cho người nước ngoài gõ tiếng Việt hơn vì dễ tìm phím sinh dấu (nằm ở hàng phím số) hơn kiểu Telex (nằm rải rác trong bàn phím chữ).

Xem thêm

Telex

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thuật ngữ ngữ âm học

Dưới đây là danh sách các thuật ngữ dùng trong ngữ âm học, xếp theo thứ tự chữ cái của các từ tiếng Anh.

Xem thêm
Bài chính Ngôn ngữ học
Thuật ngữ ngôn ngữ học
Danh sách các nhà ngôn ngữ học

__NOTOC__

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Y

Z

Tham khảo

en:List of phonetics topics
fr:Liste des notions utilisées en phonétique
Minh Đạo (định hướng)

Minh Đạo có thể là:

Địa danh
Xã Minh Đạo, huyện Tiên Du, Bắc Ninh, Việt Nam

Tên người
Một niên hiệu của vua Lý Thái Tông thời Lý tại Việt Nam
Một tên khác của thiền sư Vĩnh Gia Huyền Giác thời nhà Đường
Diễn viên Minh Đạo

Khác
Ngũ chi Minh Đạo, các giáo phái xuất hiện ở Nam Kỳ dưới sự ảnh hưởng của người Hoa phản Thanh phục Minh
Độ dài Planck

Độ dài Planck, \ell_P, là một đơn vị trong hệ thống đo lường Planck. Nó tượng trưng cho một độ dài nhỏ nhất có nghĩa trong vật lý lý thuyết hiện đại.

Định nghĩa
Độ dài Planck được định nghĩa như sau:

:\ell_P = \sqrt { \frac {\hbar G} {c^3} },

trong đó:
\hbar là hằng số Planck đơn giản
G là hằng số hấp dẫn
c là vận tốc ánh sáng trong chân không.

Trong hệ thống đo lường quốc tế SI:

:\ell_P = 1,616\ 24\times 10^{-35} m,

với sai số tương đối bằng 7,5×10−5.

Xem thêm
Nguyên lý bất định

Tham khảo

de:Planck-EinheitenDefinitionen
Khối lượng Planck

Khối lượng Planck, m_P, là một đơn vị đo lường trong hệ thống đo lường Planck.

Định nghĩa
Khối lượng Planck m_P được định nghĩa như sau:

:m_P = \sqrt {\frac {\hbar c} {G} },

trong đó:
\hbar là hằng số Planck đơn giản
G là hằng số trọng trường
c là vận tốc ánh sáng trong chân không.

Trong hệ thống đo lường quốc tế SI:

:m_P = 2,176\times 10^{-8} kg,

với sai số tương đối bằng 7,5×10−5.

Trong vật lý hạt nhân, đôi lúc người ta dùng khối lượng Planck đơn giản có trị số như sau:

:\sqrt {\frac {\hbar c} {8\pi G} } = 4,340\times 10^{-9} kg.

Tham khảo
Thời gian Planck

Thời gian Planck, t_P, là một đơn vị đo lường trong hệ thống đo lường Planck. Về mặt lý thuyết, nó tượng trưng cho một đơn vị thời gian nhỏ nhất mà người ta có thể tưởng tượng được.

Định nghĩa
Thời gian Planck t_P được định nghĩa như sau:

:t_P = \sqrt { \frac {\hbar G} {c^5} },

trong đó:
\hbar là hằng số Planck đơn giản
G là hằng số hấp dẫn
c là vận tốc ánh sáng trong chân không.

Trong hệ thống đo lường quốc tế SI:

:t_P = 5,391\ 21\times 10^{-44} s,

với sai số tương đối bằng 7,5×10−5.

Diễn giải
Thời gian Planck là thời gian cần thiết để một quang tử vượt được một khoảng cách bằng độ dài Planck trong chân không với vận tốc ánh sáng. Đó là một đơn vị thời gian nhỏ nhất có được một ý nghĩa vật lý dựa theo những lý thuyết vật lý hiện đại.

Xem thêm
Hằng số Planck
Bức tường Planck
Nguyên lý bất định

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nhiệt độ Planck

Nhiệt độ Planck, T_P, là một đơn vị đo lường trong hệ thống đo lường Planck, là nhiệt độ cao nhất có thể diễn tả được bằng các phép đo vật lý.

Trong đơn vị SI, nhiệt độ Planck là khoảng 1,417&times;1032 kelvin (bằng với độ Celsius, vì chênh lệch nhỏ không đáng kể ở quy mô này), hoặc 2,55&times;1032 độ Fahrenheit hoặc Rankine.

Lịch sử
Ngày nay những gì được gọi là nhiệt độ Planck lần đầu tiên được giới thiệu vào năm 1899 bởi Max Planck cùng với giới thiệu của mình về những gì ngày nay được gọi là độ dài Planck, khối lượng Planck và thời gian Planck.

Định nghĩa
Nhiệt độ Planck được định nghĩa như sau:

:T_P = \frac {m_p c^2} {k} = \sqrt {\frac {\hbar c^5} {G k^2} },

trong đó:
m_P là khối lượng Planck
k là hằng số Boltzmann
\hbar là hằng số Planck đơn giản
G là hằng số trọng trường
c là vận tốc ánh sáng trong chân không.

Trong hệ thống đo lường quốc tế SI:

:T_P = 1,416\ 79\times 10^{32} K,

với sai số tương đối bằng 7,5×10−5.

Do đó nhiệt độ Planck có một trị số vô cùng to lớn.

Diễn giải
Nhiệt độ Planck là nhiệt độ tối đa có một ý nghĩa dựa theo những lý thuyết vật lý hiện đại. Nó tương ứng với nhiệt độ của những lỗ đen khi những lỗ này bốc hơi hoặc với nhiệt độ của vũ trụ tức khắc ngay sau Vụ nổ lớn.

Tham khảo
2. https://www.pbs.org/wgbh/nova/zero/hot.html
Kg

KG, Kg, kG or kg may refer to:

Đơn vị đo lường
kg, kilogram, đơn vị cơ sở SI của khối lượng
,ký hiệu kilôgam là một ký tự duy nhất trong khối Tương thích CJK
kG hoặc kGs, the kilogauss, một đơn vị đo cảm ứng từ

Người
KG (đô vật), tên võ đài của Syuri (sinh năm 1989)
K. G. Cunningham (born 1939), Australian radio presenter and cricketer
Kevin Garnett (born 1976), nicknamed KG, American basketball player
Kyle Gass (born 1960), nicknamed KG, American musician of Tenacious D
Kagiso Rabada (born 1995), nicknamed KG, South African cricketer
KG (singer) (born 2007), former member of global girl group Vcha

Địa danh
Bad Kissingen, Đức, mã đăng ký xe KG
Kragujevac, Serbia, mã đăng ký xe KG
Kyrgyzstan, Mã Quốc gia ISO 3166 KG
.kg, tên miền quốc gia cấp cao nhất của Internet cho Kyrgyzstan

Giao thông
, một hãng hàng không Venezuela, mã hiệu hãng hàng không IATA KG

Khác

KG Group, Một chaebol của Hàn Quốc
K.G. (album), a 2020 album by King Gizzard & the Lizard Wizard
KG, an unrealized Indian film starring Kamal Haasan
Kadenang Ginto, 2018–2020 Filipino drama series
, the highest state court in Berlin, Germany
, a military combat formation
kg, a digraph used in orthographies of several languages; see List of Latin-script digraphsK
Kindergarten, pre-school education
Klein–Gordon equation, a relativistic wave equation
Knight of the Garter, a member of a British order of chivalry
, a German limited partnership business entity
, a company in Indonesia
Tiếng Kongo, Mã ngôn ngữ ISO 639-1 kg

Xem thêm

Kay Gee (disambiguation)
or , Malay and Indonesian word for 'village', found in place names
King, the title given to a male monarch
Ngộ độc arsenic

|
ICD9 = |
ICDO = |
OMIM = |
MedlinePlus = |
eMedicineSubj = emerg |
eMedicineTopic = 42 |
MeshID = D020261 |
}}
Ngộ độc arsenic là các bệnh kinh niên do sử dụng nước uống có chứa arsenic ở nồng độ cao trong một khoảng thời gian dài. Các hiệu ứng bao gồm sự thay đổi màu da, sự hình thành của các vết cứng trên da, ung thư da, ung thư phổi, ung thư thận và bàng quang cũng như có thể dẫn tới hoại tử. Tổ chức y tế thế giới (WHO) đề nghị mức giới hạn của arsenic là 0,01&nbsp;mg/L trong nước uống; việc hấp thụ một lượng lớn arsenic trong một thời gian dài có thể dẫn tới ngộ độc arsenic. Nồng độ arsenic cao trong nước uống có thể tìm thấy ở một số khu vực sử dụng các nguồn nước tự tạo, chẳng hạn như trong nước của các giếng khoan không qua tinh chế và thẩm định chất lượng bởi các cơ quan y tế có thẩm quyền.
Tham khảo

Bằng tiếng Anh:
Các bệnh liên quan tới nước uống tại trang của WHO
Y tế công cộng
Đánh giá khả năng gây ung thư của arsenic và các hợp chất của nó của IARC.
Bức tường Planck

Bức tường Planck (đặt theo tên nhà vật lý Max Planck) chỉ khoảng thời gian của lịch sử vũ trụ trong đó vũ trụ có độ tuổi bằng thời gian Planck, tức là khoảng 10^{-44} giây. Trước thời gian này là khoảng thời gian được gọi là kỷ nguyên Planck, là khoảng thời gian trong đó tất cả các định luật vật lý cổ điển hiện tại như các định luật của vật lý lượng tử gặp phải giới hạn và cần thiết phải có một mô tả ở cấp vi mô về lực hấp dẫn (ta gọi một thuyết như vậy là Hấp dẫn lượng tử), mà đến nay vẫn còn là điều bí ẩn. Những hiểu biết của chúng ta do vậy vướng phải một "bức tường" trừu tượng. Các độ đo vật lý như áp suất, nhiệt độ cao đến mức mà không-thời gian có vẻ như đạt đến một độ cong (curvature) vô hạn, mà ta còn gọi là một điểm kỳ dị trong thuyết tương đối rộng. Kích thước của vũ trụ tại thời điểm này có độ lớn bằng độ dài Planck, ký hiệu L_{planck}, và có giá trị xấp xỉ 10^{-33}\ cm, là độ dài vật lý nhỏ nhất có nghĩa trong các lý thuyết vật lý hiện tại. Nó thể hiện một độ dài tự nhiên theo đó có thể xuất hiện một lý thuyết hấp dẫn lượng tử nào đó.

Thời gian và không gian mà chúng ta hay quy ước trở thành các khái niệm rõ ràng là phức tạp hơn nhiều "bên ngoài" bức tường Planck, tức là trong suốt kỷ nguyên Planck. Những nghiên cứu gần đây trong ngành lý thuyết dây và trong ngành lý thuyết hấp dẫn lượng tử vòng cũng đều cho rằng thời gian và không gian có lẽ không phải là những khái niệm nguyên thủy mà xuất phát từ một thực tế lý thuyết phức tạp hơn thế. Chẳng hạn như một khi đạt đến kích thước Planck, thời gian và không gian sẽ không liên tục nữa mà dần dần có tính chất rời rạc và không liên tục.

Chú thích

Xem thêm
Hằng số Planck
Kỷ nguyên Planck
Đơn vị đo lường Planck
Thời biểu Vụ Nổ Lớn
Vụ Nổ Lớn
Hấp dẫn lượng tử
Nón sáng sáng
Nguyên lý bất định

fr:Mur de Planck
Bảng phụ âm và nguyên âm Hangul

Sau đây là các bảng phụ âm và nguyên âm jamo Hangul, với nguyên thể màu xanh lơ ở hàng đầu tiên, và các phái sinh của chúng (có thêm thanh âm) nằm ở các hàng sau. Chúng được chia thành các bảng sơ thanh, nguyên âm và chung thanh.

Sơ thanh (phụ âm)

Nguyên âm mẫu tự Hangul

Thứ tự:ㅏ、ㅐ、ㅑ、ㅒ、ㅓ、ㅔ、ㅕ、ㅖ、ㅗ、ㅘ、ㅙ、ㅚ、ㅛ、ㅜ、ㅝ、ㅞ、ㅟ、ㅠ、ㅡ、ㅢ、ㅣ

Chung thanh (phụ âm)

Tham khảo
Propan-1-ol

| Section2 =
| Section3 =
| Section4 =
| Section7 =
| Section8 =
}}

1-Propanol là một loại rượu với công thức phân tử CH3CH2CH2OH. Nó còn được biết đến với các tên gọi Propan-1-ol, rượu 1-propylic, rượu n-propylic hay đơn giản là propanol. Nó được sử dụng như là dung môi trong công nghiệp dược phẩm cũng như để chế tạo nhựa tổng hợp và các este xenluloza. Trong tự nhiên, nó được tạo ra với một lượng nhỏ bằng lên men.

Thuộc tính hóa học
1-Prôpanol có các phản ứng hóa học của rượu bậc nhất. Do vậy nó dễ dàng chuyển hóa thành các ankyl halide; ví dụ iod tạo ra 1-iodoprôpan với hiệu suất 90% (xúc tác phosphor đỏ), trong khi PBr3 và xúc tác ZnCl2 tạo ra 1-brômoprôpan. Phản ứng với axít axêtic với sự có mặt của chất xúc tác H2SO4 trong điều kiện este hóa Fischer tạo ra prôpyl axêtat, trong khi cho prôpanol phản ứng với axít formic có thể tạo ra prôpyl format với hiệu suất 65%. Phản ứng oxy hóa 1-prôpanol bằng Na2Cr2O7 và H2SO4 chỉ tạo ra 36% prôpionalđêhít và vì thế đối với phản ứng loại này các phương pháp có hiệu suất cao hơn được khuyến nghị sử dụng như PCC hay oxy hóa Swern. oxy hóa với axít crômic sinh ra axít prôpionic
Điều chế
1-Prôpanol là thành phần chính của dầu rượu tạp, sản phẩm phụ tạo thành từ các amino acid nào đó khi khoai tây hay ngũ cốc được lên men để sản xuất êtanol. Hiện nay, nó không còn là nguồn cơ bản của 1-prôpanol.

1-Prôpanol được sản xuất bằng hydro hóa prôpionalđêhít với chất xúc tác. Prôpionalđêhít tự nó được sản xuất thông qua công nghệ oxo, bằng cách hydroformylat hóa êtylen sử dụng cacbon mônôxít và hydro với chất xúc tác như côban octacacbonyl hay phức chất rôđi.

:(1) H2C=CH2 + CO + H2 → CH3CH2CH=O

:(2) CH3CH2CH=O + H2 → CH3CH2CH2OH

Trong phòng thí nghiệm thông thường người ta điều chế 1-prôpanol bằng cách xử lý 1-iodoprôpan với Ag2O ẩm.

Lịch sử
1-Prôpanol được Chancel phát hiện ra năm 1853, là người đã thu được nó bằng chưng cất phân đoạn dầu rượu tạp.

Tham khảo

B. S. Furnell et al., Vogel's Textbook of Practical Organic Chemistry, 5th edition, Longman/Wiley, New York, 1989.
Handbook of Chemistry and Physics, 71st edition, CRC Press, Ann Arbor, Michigan, 1990.
The Merck Index, 7th edition, Merck & Co, Rahway, New Jersey, USA, 1960.
W. H. Perkin, F. S. Kipping, Organic Chemistry, W. & R. Chambers, Ltd., London, 1922.
Alcohol allyl

Alcohol allyl (danh pháp IUPAC: prop-2-en-1-ol) hay rượu allylic là một hợp chất hữu cơ. Nó là một chất lỏng không màu, hòa tan trong nước với mùi vị tương tự như etanol khi ở nồng độ thấp và tương tự như mùi hăng của mù tạc khi ở nồng độ cao.

Prop-2-en-1-ol là loại alcohol allylic đơn giản nhất. Alcohol allylic là những alcohol mà trong đó nguyên tử carbon gắn với nhóm hydroxy là một carbon allylic (nghĩa là có một liên kết đôi C=C kề nó).

Nói chung, hợp chất này có độc tính, dễ cháy và nguy hiểm. Rượu allyl được sử dụng làm thuốc trừ sâu và nguyên liệu thô cho sản xuất nhiều hợp chất hữu cơ khác.

2-Propen-1-ol có thể thu được bằng thủy phân propen chloride hay bằng oxy hóa propylen oxide với kali alum (KAl(SO4)2•12H2O) ở nhiệt độ cao hoặc bằng phương pháp khử nước của propan-1-ol hoặc bằng phản ứng của glycerol và acid formic. Rượu allyl là đại diện nhỏ nhất trong số các rượu gốc allyl. Các rượu allyl có thể điều chế bằng oxy hóa allyl của các hợp chất allyl, ví dụ bằng selen dioxide.

Tham khảo

Liên kết ngoài
MSDS tại michigan.gov
MSDS tại hazmap.nlm.nih.gov
MSDS tại ptcl.chem.ox.ac.uk
Thông tin về các quy định điều chỉnh
Rượu allyl từ glycerol và axít formic trong Organic Syntheses, Coll. Vol. 1, p.&nbsp;42 (1941); Vol. 1, p.&nbsp;15 (1921). Bài trên Internet
Allyl

Nhóm anlyl là một nhóm anken hydrocarbon với công thức H2C=CH-CH2-. Nó có thể coi như một nhóm vinyl, CH2=CH-, gắn với mêtylen -CH2. Ví dụ rượu anlyl có cấu trúc H2C=CH-CH2OH. Các hợp chất chứa nhóm anlyl thông thường được nói đến như là các hợp chất anlyl.

Vị trí của nguyên tử cacbon bão hòa, trong đó nhóm anlyl được gắn vào (trong trường hợp này, nguyên tử cacbon bên cạnh nhóm OH trong rượu anlyl) được gọi là vị trí anlyl. Nhóm, chẳng hạn -OH, được gắn tại vị trí anlyl đôi khi được mô tả như là anlyl. Hai ví dụ đơn giản nhất về các hợp chất anlyl là anlyl chloride và rượu anlyl.

Các sự thay thế cho nhóm nói trên, chẳng hạn trans-but-2-en-1-yl hay nhóm crôtyl (CH3CH=CH-CH2-) cũng có thể coi như là các nhóm anlyl.

Các nhóm mêtylen anlyl có phản ứng đặc biệt chẳng hạn như trong các phản ứng oxy hóa anlyl, phản ứng -en và ankyl hóa anlyl bất đối xứng Trost.

Tham khảo
Allyl chloride

Allyl chloride hay 3-cloroprôpen là một chất lỏng trong suốt mùi khó chịu, rất độc và dễ cháy với công thức hóa học CH2=CH-CH2Cl. Nó không hòa tan trong nước và được sử dụng như là chất ankyl hóa. Nó cũng được sử dụng trong các loại nhựa phản ứng nhiệt và trong sản xuất dược phẩm và thuốc trừ sâu.

Tên gọi khác
Các tên gọi khác là: 3-cloro-1-prôpen, 3-cloro-1-prôpylen, 1-cloro-2-prôpen, 3-cloroprôpen, cloroallylen, cloroprôpen, 3-cloropren, 1-cloro prôpen-2, 2-prôpenyl chloride, NCI-C04615, alpha-cloroprôpylen.

Thuộc tính
Các thuộc tính đưa ra trong bảng dưới đây:

Điều chế
Được điều chế từ propen và khí clo ở 500 độ C theo phản ứng:

:CH2=CH-CH3 + Cl2 --(500C)--> CH2=CH-CH2Cl +HCl

Tham khảo
RYL

Risk Your Life: Path of the Emperor (tiếng Anh, viết tắt RYL) là tên của MMORPG (trò chơi phân vai trực tuyến nhiều người chơi đồng loạt) rất nổi tiếng do Gammasoft (Hàn Quốc) và Youxiland (Đài Loan) hợp tác phát triển và phát hành trên hơn 20 quốc gia với trên 10 triệu người tham gia. RYL là game online khá hay với các tính năng khó có game online nào có được. RYL được xây dựng trên môi trường 3D thuần túy với các tính năng PvM, PvP. Những trận đánh chiếm pháo đài, tượng đài, công thành với hàng ngàn người tham gia và từng lọt vào bảng xếp hạng top 10 game xuất sắc nhất Thế giới do website mmorpg.com bình chọn.

Nội dung

"Hàng ngàn năm trước công nguyên…"

Cuộc sống yên bình ở Kartehena bị phá vỡ bởi cuộc nội chiến, Lord Luipolt quyết định rời bỏ quê hương, đi về bờ biển tây của lục địa, Grand Coast và xây dựng nên vương quốc Karterfant. Trước khi băng hà, Luipolt đã truyền ngôi lại cho Conlatin. Vị hoàng đế mới lập tức củng cố quân đội, nghiên cứu ma thuật rồi đem quân đi xâm lược Island of Scyna và bắt đầu dòm ngó đến "viên ngọc" Cearnarvon.

Một thời gian dài trong quá khứ, người Ancient với trí tuệ tuyệt vời đã sáng tạo ra Ak’kan thông minh và mạnh mẽ. Nhưng cùng với sự phát triển vượt bậc đó là việc thiên nhiên bị tàn phá khủng khiếp. Cho đến một ngày, núi lửa bỗng phun trào, tro bụi và nham thạch che phủ mọi dấu vết của một thời đại hoàng kim. Những Ak’kan sống sót, lãnh đạo bởi huyền thoại Merkhad, đã xây dựng lên một quốc gia có nền văn minh hơn hẳn người Ancient, với cái tên Merkhadian.

Cuộc sống phồn thịnh cùng thời gian đã xóa nhòa ký ức về thảm họa, mảnh đất cũ trở nên quá chật trội, Merkhadian bắt đầu tìm cách mở rộng lãnh thổ. Nhưng trước khi đưa quân đến Caernarvon, thiên nhiên lại một lần nữa nổi giận, đập tan tất cả. Trong cảnh hoang tàn đó, những kẻ sống sót mất hết hy vọng vào tương lai. Chỉ khi Latra xuất hiện và cứu rỗi những linh hồn bé bỏng bằng tình thương và quyền năng vô hạn của mình. Cô tiến hành một cuộc di dân về Caernarvon, giúp họ định cư rồi biến mất cùng cánh cổng thời gian Dimensional. Và thế là, cuộc chiến giữa Merkhadian và Karterfant nhằm giành giật vùng đất mới bắt đầu.

Trong khi đó, đế chế Kartehena hung bạo dập tắt cuộc nổi loạn và đưa quân đánh Grand Coast, buộc Conlatin rút quân khỏi Caernavon. Sự thiện chiến của cường quốc Kartehena đã khiến Conlatin thất thủ và rút theo đường biển về Island of Scyna. Rõ ràng, Caernarvon trở thành hi vọng cuối cùng của Karterfant..."

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ RYL Vietnam
Cỏ linh lăng

| subdivision_ranks = Phân loài
| subdivision =

| synonyms =

| synonyms_ref =

| name = Medicago sativa
}}
Cỏ linh lăng (danh pháp hai phần: Medicago sativa), tên thường gọi cỏ Alfalfa là một loài cây thuộc chi Linh lăng (Medicago) của họ Đậu (Fabaceae). Hàm lượng protein cao của nó làm cho nó rất thích hợp để làm thức ăn cho gia súc. Nó có bộ nhiễm sắc thể 4n. M. sativa có lẽ có nguồn gốc từ Trung Á và đã được con người gieo trồng tại Trung Cận Đông từ thời kỳ đồ đồng để nuôi ngựa và sau đó đã được đưa vào châu Âu.

Hiện nay, cỏ Alfalfa là cây thức ăn chăn nuôi quan trọng ở nhiều quốc gia và được thế giới mệnh danh là "nữ hoàng thức ăn chăn nuôi". M. sativa chủ yếu được trồng để sản xuất cỏ khô.

Tác dụng của cỏ linh lăng
Giúp giảm cholesterol
Ngăn ngừa bệnh tiểu đường
Giảm triệu chứng mãn kinh
Tác dụng chống oxy hóa

Xem thêm
Cỏ ba lá

Hình ảnh

Tập tin:Medicago sativa - harilik lutsern Keilas.jpg
Tập tin:75 Medicago sativa L.jpg
Tập tin:Illustration Medicago sativa1.jpg
Tập tin:Medicago sativa bgiu.jpg

Liên kết ngoài
Di truyền học cỏ

Tham khảo
Chromi(III) oxide

| ChemSpider = 451305
| UNII_Ref =
| UNII = X5Z09SU859
| InChI = 1/2Cr.3O/rCr2O3/c3-1-5-2-4
| ChEBI_Ref =
| ChEBI = 48242
| SMILES = O=[Cr]O[Cr]=O
| InChIKey = QDOXWKRWXJOMAK-LUXALHLMAR
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/2Cr.3O
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = QDOXWKRWXJOMAK-UHFFFAOYSA-N
| CASNo_Ref =
| CASNo = 1308-38-9
| PubChem = 517277
| RTECS = GB6475000
| Gmelin = 11116
| EC_number = 215-160-9
| UNNumber = 3077}}
| Section2 =
| Section3 = c, No. 167}}
| Section4 =
| Section7 =
| GHSSignalWord = Nguy hiểm
| HPhrases =
| PPhrases =
| PEL = TWA 1 mg/m³
| REL = TWA 0,5 mg/m³
| IDLH = 250 mg/m³}}
| Section8 = }}
Chromi(III) oxide (công thức hóa học: Cr2O3) là một oxide của chromi. Nó có phân tử khối 151,9942 g/mol, nhiệt độ nóng chảy 2435 ℃.

Chromi(III) oxide lưỡng tính là dạng oxide bền vững duy nhất của chromi trong khoảng nhiệt độ đến 1200 ℃ (sau đó nó sẽ bắt đầu hóa hơi một phần). Chất này lấy từ nguồn chromi oxide tự nhiên hoặc kali đichromat.

Trong vật liệu gốm
Cr2O3 được dùng là chất tạo màu trong vật liệu gốm nhóm tạo màu. Nó luôn cho màu xanh lục (xanh chromi) đặc trưng dù nung chậm hay nhanh, môi trường lò oxy hóa hay khử. Tuy nhiên nó cho men màu xanh mờ và nhạt. Nếu có CaO, màu xanh có thể chuyển sang màu xanh cỏ.

Chất làm mờ zirconi với hàm lượng 1–2% thường được thêm vào men có chromi để ổn định hoá men và ngăn chặn hiện tượng "viền nâu". Có thể chuyển màu xanh xám của chromi thành màu xanh lông công bằng cách thêm coban(II) oxide (1% mỗi loại, có thể phải có thêm một chút MgO), sử dụng trong các loại men chứa bo và natri.

Chromi(III) oxide sử dụng trong men có kẽm có khuynh hướng tạo ra kẽm chromiat màu vàng đến vàng lục. Chromi(III) oxide kết hợp với thiếc cho màu hồng vì vậy nếu cần làm sáng màu xanh Chromi có thể sử dụng vôi bột trắng và nhôm oxide thay vì dùng thiếc. Màu hồng chromi-thiếc sẽ có độ đồng nhất cao nếu hỗn hợp được nung chảy trước (chủ yếu là tạo sự biến màu) và nếu men có hàm lượng calci hay stronti cao (tối thiểu 10% CaO), không có kẽm. Thông thường hàm lượng thiếc oxide khoảng 4–5%, cao hơn Chromi(III) oxide từ 20 đến 30 lần. Màu hồng chromi-thiếc chuyển sang màu tím nếu trong men có lượng đáng kể bo. Nếu men có thành phần là 3,3 SiO2, 0,27 Al2O3, 0,2 B2O3, 0,15 Li2O, 0,5 CaO, 0,1 MgO, 0,15 Na2O được pha màu 5% thiếc oxide, 0,6% coban(II) cacbonat, 0,17% Chromi(III) oxide sẽ có màu tím đẹp ở mức 6 của que thăm nhiệt.

Chromi(III) oxide trong men có hàm lượng chì cao sẽ tạo thành chì(II) chromat màu vàng. Trong men gốc nên có thêm các oxide kiềm thổ. Thêm kẽm oxide sẽ có thể tạo màu cam. Dưới 950 ℃, trong men có hàm lượng chì cao, nhôm thấp, chromi(III) oxide cho màu đỏ đến cam, thường có dạng kết tinh bề mặt. Nếu thêm soda màu sẽ chuyển sang vàng.

Chromi(III) oxide được sử dụng trong hầu hết mọi loại vết màu đen oxy hóa. Nó có thể chiếm đến 40% trong hệ Cr–Co–Fe và 65% trong hệ Cu–Cr.

Xem thêm
CrO là một oxide base, tác dụng với dung dịch HCl tạo thành muối Chromi(II) chloride.

Tham khảo
Thể loại:Vườn quốc gia Việt Nam

Vườn quốc gia tại Việt Nam là một danh hiệu được Chính phủ Việt Nam công nhận chính thức thông qua các Nghị định, được quản lý bởi Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Ủy ban Nhân dân của các tỉnh sở tại. Xem thêm Danh sách vườn quốc gia Việt Nam.
Từ Hán-Triều

Từ Hán-Triều hay Từ Hán-Hàn là từ vựng tiếng Triều Tiên có nguồn gốc trực tiếp hay gián tiếp từ tiếng Trung Quốc qua Hanja (Hán tự) và các từ được tạo thành từ chúng - Hanja-eo (한자어; 漢字語; "Hán tự ngữ").

Hanja được đưa vào bán đảo Triều Tiên trong suốt thời kì nhà Hán của Trung Quốc (202 TCN&ndash;220 CN)—chủ yếu thông qua bài thơ Thiên Tự Văn (Cheonjamun 千字文)—và sự du nhập của chúng vào Triều Tiên gắn liền với sự truyền bá đạo Phật.

Những từ hay dùng nhất trong tiếng Hàn có nguồn gốc bản địa.

Các từ Hán-Triều ngày nay chiếm khoảng 60% từ vựng tiếng Triều Tiên.

Xem thêm
Các chủ đề về Triều Tiên
Hanja
Tiếng Triều Tiên
Chữ Hán
Hangul
Kanji
Từ Hán-Việt

Tham khảo
Văn học hậu hiện đại

Văn học hậu hiện đại là trào lưu văn học xuất hiện sau Chiến tranh thế giới thứ hai tại xã hội Tây phương, đỉnh cao là vào những năm 70, 80, với hàng loạt các kỹ thuật sáng tác và tư tưởng văn nghệ mới để phản ứng lại các quy chuẩn của văn học hiện đại, trong khi đó cũng phát triển thêm các kỹ thuật và giả định cơ bản của văn học hiện đại (xem chủ nghĩa hiện đại, chủ nghĩa hậu hiện đại).

Tham khảo
Hồng cầu lưới

Hồng cầu lưới là giai đoạn đầu của hồng cầu trưởng thành, chiếm tỷ lệ bình thường khoảng 1% số hồng cầu trong máu ngoại vi. Hồng cầu lưới là giai đoạn biệt hóa và trưởng thành cuối cùng của hồng cầu trong tủy xương trước khi vào dòng máu tuần hoàn.

Tên gọi hồng cầu lưới là do khi được nhuộm (bằng một số phương pháp nhất định) và quan sát dưới kính hiển vi, người ta thấy một cấu trúc dạng lưới trong bào tương của loại tế bào này. Trong quá trình trưởng thành của hồng cầu, nhân và các bào quan dần dần được loại bỏ. Trong giai đoạn hồng cầu lưới, tế bào không còn nhân nhưng những mảnh còn sót lại của nhân và các bào quan, kể cả RNA, đã tạo ra hình ảnh "lưới" nói trên.

Khi nhuộm bằng phương pháp Romanowsky, hồng cầu lưới trông hơi xanh hơn các hồng cầu trưởng thành. Kích thước hồng cầu lưới cũng hơi lớn hơn, làm tăng chỉ số MCV (thể tích hồng cầu trung bình - tiếng Anh: mean corpuscular volume) trong công thức máu thực hiện bằng máy.

Giới hạn bình thường của hồng cầu lưới trong máu ngoại vi dao động trong khoảng 0.2% đến 2.0%. Số lượng hồng cầu lưới là một thông số hữu ích trong việc theo dõi chức năng tạo hồng cầu của tủy xương, nhất là trong điều trị các trường hợp thiếu máu.

Hồng cầu lưới tăng cả về số lượng lẫn tỷ lệ phần trăm khi có sự tăng sản xuất hồng cầu chẳng hạn trong hội chứng thiếu máu huyết tán hay trong bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm.

Ngược lại, số lượng hồng cầu lưới có thể giảm do hóa trị liệu (như trong một số bệnh ung thư), thiếu máu do suy tủy hoặc thiếu máu ác tính.

Tham khảo

de:ErythropoeseRetikulozyt
Tủy xương

Tủy xương là loại mô ở giữa hầu hết các xương. Gồm tủy đỏ và tủy vàng, trong đó chỉ tủy đỏ mới có chức năng tạo huyết. Tủy tạo huyết ở người trưởng thành nằm chủ yếu ở đầu xương dài và một số xương dẹt.

Tủy xương có hai loại tế bào gốc gồm các tế bào tạo máu (nguồn gốc của ba loại tế bào máu) và các tế bào nền (sản xuất mỡ, sụn và xương). Các tế bào nền gốc còn có khả năng biệt hóa thành nhiều loại mô khác nhau, kể cả mô thần kinh. Các tế bào máu gốc tạo ra hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

Trong tủy xương, phần mô tại nơi hình thành các tế bào máu gốc đa năng được gọi là mô tủy.

Có hai loại tủy xương: tủy đỏ và tủy vàng. Tủy đỏ là nơi hoạt động tạo máu diễn ra tích cực. Ở trẻ em, tất cả các xương đều chứa tủy đỏ. Tuy nhiên ở người lớn, hoạt động tạo máu chỉ xảy ra chủ yếu tại các xương dẹt, và tủy đỏ ở nhiều xương được thay bằng tủy vàng. Tủy vàng có cấu trúc là mô mỡ và mô liên kết, không còn khả năng tạo máu. Tủy vàng có khả năng quay trở lại thành tủy đỏ trong trường hợp cần thiết. Phần lớn là không thể.

Ở người lớn, các xương dài có cấu trúc dạng ống, khoảng trống ở giữa được lấp đầy bởi tủy vàng. Thân xương dài cấu tạo bằng các vật liệu cứng; hai đầu xương được cấu tạo bởi các vật liệu xốp (bọt) và tủy đỏ.

Thực phẩm làm từ tủy xương động vật
Được chế biến thành nhiều món ăn, kể cả ruốc, tuy nhiên thường thì tủy xương chỉ được sử dụng như một hương liệu, chẳng hạn trong các món súp. Tủy xương là thực phẩm giàu protein cũng như các chất béo chưa bão hòa. Các chất béo chưa bão hòa có tác dụng làm giảm nồng độ của cholesterol thuộc loại LDL trong máu. Một số người tin rằng điều này làm giảm nguy cơ bệnh mạch vành, gợi ra khả năng khuyến khích việc dùng tủy xương làm thức ăn. Tuy nhiên, tác động của món ăn tủy xương lên sức khỏe vẫn chưa được biết rõ.

Xem thêm
Ung thư bạch cầu
Ghép tủy

Tham khảo