Clannad

là một visual novel do hãng phần mềm Key phát triển, công ty này cũng cho ra đời hai tác phẩm nổi tiếng khác là Kanon và AIR. Key phát hành phiên bản giới hạn trên hệ máy PC vào ngày 28 tháng 4 năm 2004, và chưa đầy bốn tháng sau đó vào ngày 8 tháng 8 cùng năm, phiên bản chính thức trên các hệ máy PlayStation 2, PlayStation Portable, Xbox 360 và PlayStation 3 của trò chơi cũng được ra mắt. CLANNAD có cách chơi theo lối tuyến tính, tuy chỉ đi theo cốt truyện định sẵn nhưng người chơi có thể tương tác để có các kết thúc khác nhau. Cốt truyện chủ yếu đi sâu vào nội tâm của năm nhân vật nữ chính.

Trong khi hai tác phẩm trước của Key là Kanon và AIR đều phát hành dưới dạng trò chơi dành cho người đã thành niên và đến phiên bản sau đó được cắt bỏ vài cảnh không phù hợp cho khách hàng dưới 18 tuổi, thì tác phẩm thứ ba là CLANNAD lại phát hành cho mọi lứa tuổi và không chứa bất cứ cảnh gợi cảm nào. Vào ngày 25 tháng 10 năm 2005, Key phát hành một spin-off dành cho người lớn có tên Tomoyo After ~It's a Wonderful Life~ tập trung vào nhân vật Sakagami Tomoyo, một trong năm nhân vật nữ chính của tác phẩm này.

CLANNAD cũng được chuyển thể sang một vài loại hình truyền thông khác. Điển hình là bốn loạt manga: loạt truyện đầu tiên đăng trên tạp chí Comic Rush, loạt thứ hai đăng trên tạp chí Comi Digi +, loạt thứ ba đăng trên hai tạp chí Dengeki G's Magazine và Dengeki G's Festival! Comic, loạt thứ tư trên Dragon Age Pure. Tiếp đó, phiên bản phim anime của CLANNAD được thực hiện bởi hãng sản xuất hoạt hình Toei Animation đã ra mắt ngày 15 tháng 9 năm 2007 cùng hai bộ anime truyền hình dài tập đi kèm hai OVA thực hiện bởi Kyoto Animation, công ty đã từng chuyển thể hai tác phẩm trước của Key là AIR và Kanon. Sau đó hai bộ đĩa drama CD với 9 tập tất cả cũng được phát hành. Tất cả các bộ anime cùng các OVA của nó đều được cấp phép bởi Sentai Filmworks, bản địa hóa và phân phối bằng tiếng Anh bởi Section23 Films. Vào tháng 3 và tháng 5 năm 2009, bộ anime đầu tiên tên CLANNAD được phát hành tại thị trường Bắc Mỹ trong hai hộp đĩa, mỗi hộp chứa nửa bộ anime. Bộ thứ hai tên CLANNAD ~After Story~ phát hành tại thị trường Bắc Mỹ trong hai hộp đĩa vào tháng 10 và tháng 12 cùng năm.

Visual novel cùng hai bộ anime chuyển thể và một phim dài 94 phút của CLANNAD bán rất chạy ở Nhật Bản. Theo bảng xếp hạng những bishōjo game nội địa có doanh thu cao toàn quốc, ngay khi phiên bản giới hạn của hệ máy PC được phát hành, lập tức nó đã xếp hạng nhất hai lần và lần thứ ba thứ tự xếp hạng của phiên bản PC này đã giảm xuống ở vị trí 46 trên 50. Bộ anime CLANNAD đầu tiên phát hành trong trọn 8 bộ DVD, sáu trong số đó đứng hạng nhất về lượng đĩa anime tiêu thụ trong tuần đầu tiên phát hành ở Nhật. Bộ anime CLANNAD ~After Story~ phát hành sau đó cũng có 8 bộ DVD, bảy trong số đó đã xếp đầu bảng trong tuần đầu tiên. Phiên bản đặc biệt của anime dưới dạng DVD xếp hạng ba ngay trong tuần đầu tiên phát hành.

Cách chơi

Visual novel CLANNAD được chia thành hai phần gồm School Life và After Story thể hiện các giai đoạn khác nhau trong toàn bộ câu truyện. Mới đầu chỉ có phần School Life là có thể chơi được, và chỉ khi người chơi đã hoàn thành xong kịch bản phần này, phần After Story mới được mở ra để người chơi tiếp tục khám phá. Xuyên suốt câu truyện là việc tìm và thu thập 8 quả cầu ánh sáng, mỗi quả cầu thu được là mỗi phần truyện về một nhân vật đã hoàn tất. Lần lượt từng quả cầu sẽ biến mất trong phần School Life nhưng sau đó sẽ xuất hiện lại trong phần After Story.

Trong phần School Life, người chơi sẽ nhập vai Okazaki Tomoya - một học sinh năm cuối trường cấp 3 - người sẽ gặp và đối thoại với tất cả các nhân vật trong trò chơi này, nhưng chỉ tập trung vào năm nhân vật nữ chính trong đó có Furukawa Nagisa. Tiếp nối ngay sau phần School Life là phần After Story, trong đó nhân vật Nagisa là tâm điểm chính, đồng thời cũng là khoảng thời gian Nagisa và Tomoya bắt đầu cuộc sống tự lập như một cặp đôi và câu truyện được dẫn dắt trong khoảng 10 năm tiếp đó.

CLANNAD đòi hỏi người chơi tương tác ít nhiều bởi phần lớn thời gian là đọc những dòng chữ xuất hiện trên màn hình mô tả đoạn đối thoại giữa các nhân vật khác nhau xen lẫn suy nghĩ của nhân vật chính. Một yếu tố quan trọng có trong CLANNAD (cũng như hầu hết các visual novel khác) đó là người chơi chỉ có thể tương tác khi đến "điểm quyết định" thường xuất hiện và có vài lựa chọn được đưa ra. Các "điểm quyết định" này thường thay đổi và xuất hiện không đều đặn, có thể cách nhau ít phút hoặc lâu hơn. Trong khi người chơi đang phân vân giữa các lựa chọn, visual novel sẽ dừng lại chờ cho đến khi người chơi đưa ra quyết định, sau đó cốt truyện sẽ tiến triển theo một hướng nhất định. Sẽ có năm kịch bản chính tạo điều kiện cho người chơi trải nghiệm, giao lưu và kết bạn với mỗi nhân vật nữ chính cùng 13 hồi kết khác nhau. Đồng nghĩa với việc với mỗi kịch bản người chơi sẽ phải chơi lại nhiều lần để lấy được tất cả đoạn kết có trong visual novel.

Với tổng cộng 62.830 chữ, CLANNAD là tác phẩm đồ sộ thứ hai của Key, và theo ghi nhận của Tonokawa Yūto, CLANNAD chỉ kém 4.000 chữ so với một tác phẩm khác của Key trong năm 2008 là Little Busters! Ecstasy. Trong khi hai tác phẩm trước của Key là Kanon và AIR đều phát hành dưới dạng trò chơi dành cho người trên 18 tuổi và đến phiên bản sau đó được cắt bỏ vài cảnh không phù hợp cho khách hàng trong độ tuổi vị thành niên, thì tác phẩm thứ ba là CLANNAD lại phát hành cho mọi lứa tuổi và không chứa bất cứ cảnh gợi cảm nào. Trong số sáu nhân vật chính thì Tomoya, Nagisa và Kotomi không phải anh em ruột thịt mặc dù cha mẹ của họ được nhắc tới khá nhiều trong trò chơi. Câu chuyện của Nagisa được viết dựa trên sự phối kết hợp giữa thứ Maeda mô tả như một "Gia đình hoàn hảo" với không khí gia đình được cảm nhận sâu sắc. Các bản nhạc cùng các bài hát sử dụng trong visual novel này được tập hợp lại thành một CD và phát hành với tựa đề Mabinogi, nó cũng tập hợp rất nhiều câu chuyện thời trung cổ với tiếng Wales viết theo lối văn xuôi. Tiếng Wales cũng là ngôn ngữ Celt giống như tiếng Ireland.

Theo trực quan, phần lớn các cảnh của visual novel được thể hiện với tông màu sáng và ấm áp. Những đồng cỏ xanh mướt rộng lớn và những cây hoa anh đào đâm hoa rực rỡ là hình nền thường thấy nhất trong CLANNAD và cũng được sử dụng nhiều trong các hình ảnh của những bộ anime khác như Thủy thủ Mặt Trăng có thể nói đây là một phần trong văn hóa Nhật Bản. Trong khi những cảnh cảm động hay hành động thì có cách phối màu khác nhau để thích hợp cho từng hoàn cảnh cũng như tăng sự ấn tượng. Việc phối màu tập trung vào nhân vật chính đã hình thành và làm nổi bật lên phong cách chỉ có trong manga và anime. Ngoài ra, phong cách đặc trưng của nghệ sĩ Hinoue Itaru cũng dễ dàng nhận thấy với khoảng cách giữa mũi và miệng khá nhỏ cũng như hai mắt cách nhau khá xa. Cùng với nền đồ họa tĩnh và nhân vật thể hiện hai chiều. Các cảnh thay đổi với các hiệu ứng rất đơn giản như một hình sẽ chạy từ trên xuống thế chỗ hay kéo lên và đơn giản chỉ là xoay hình cảnh nền. Khi trò chuyện với nhiều nhân vật thì các nhân vật đang nói sẽ hiện rõ lên còn các nhân vật khác sẽ mờ đi và biến mất, ngoài ra biểu hiện nét mặt của nhân vật cũng khá hạn chế.

Nhân vật chính

Người chơi sẽ nhập vai Okazaki Tomoya, nhân vật chính của CLANNAD. Tomoya được mô tả như một người chểnh mảng hay một thanh niên bất chấp mọi thứ do anh không hề có mối quan hệ nào ở trường cũng như không có mục đích sống chính, trong phần đầu của visual novel, anh thậm chí còn ghét cả thành phố mà mình đang sống (nơi CLANNAD lấy bối cảnh). Anh rất thẳng thắn trong quan điểm của mình với người khác và cũng không ngần ngại nói lên suy nghĩ của mình kể cả khi nó không phù hợp trong thời gian đó. Mặc dù thế, Tomoya rất tốt bụng với bạn bè và được biết đến điều đó vì anh sẵn sàng giúp đỡ bất cứ ai xung quanh đang cần anh. Anh không ích kỷ và không đòi hỏi những người từng được anh giúp trả công cho mình.

Nhân vật nữ chính cuối cùng trong CLANNAD là học sinh năm đầu tên Ibuki Fuko, một cô gái luôn lẩn tránh người khác, và trước khi gặp Tomoya thì Fuko luôn được thấy đang ngồi một mình và khắc những con sao biển bằng gỗ với con dao nhỏ để tặng nó cho người khác như một món quà. Fuko cực kỳ bị mê hoặc bởi sao biển hoặc những thứ có hình ngôi sao mà cô tưởng lầm là sao biển, mỗi khi nhìn thấy chúng cô thường trở nên phấn khích tột độ hay quên hết mọi thứ xung quanh mình rồi chìm vào một thế giới mơ mộng nào đó. Miracle Mikipon, Mochisuke, Na-Ga và Shinory thay phiên cung cấp các hình vẽ trên máy tính. Nhạc của visual novel soạn bởi Maeda Jun, Orito Shinji và Togoshi Magome. Trong khi Maeda bắt đầu có cảm giác là mình đã chuẩn bị nền kịch bản tốt thì toàn bộ những người viết kịch bản còn lại bắt đầu thực hiện việc xây dựng tiếp để đẩy cốt truyện lên mức mà Maeda cũng không nghĩ là sẽ đạt tới và Suzumoto cũng nói là kịch bản của CLANNAD đã dài ra thêm gấp đôi từ nền kịch bản đầu. Và vì kịch bản trở nên dài hơn nên tình tiết của visual novel này "rẽ nhánh" nhiều hơn nên cốt truyện cũng trở nên sâu sắc hơn. nhưng sau nhiều lần trì hoãn, CLANNAD chính thức được phát hành ngày 28 tháng 4 năm 2004 với phiên bản giới hạn chỉ chơi trên máy tính có ổ DVD. Phiên bản chính thức phát hành trong khoảng thời gian ngắn hơn 2 tháng sau tức ngày 6 tháng 8 năm 2004 và có giá giống như bản giới hạn. Cả hai bản giới hạn và chính thức đều không được lồng tiếng nhân vật. Tất cả các nhân vật đều được lồng tiếng (trừ Okazaki Tomoya) trong bản dành cho hệ máy PlayStation 2. Phiên bản "Best Version" trên PS2 sau này được đóng gói trong bộ "Key 3-Part Work Premium Box" cùng với hai bản tương ứng trên PS2 của Kanon và AIR, phát hành ngày 30 tháng 7 năm 2009. Phiên bản dùng trên các hệ máy di động như SoftBank 3G và điện thoại di động FOMA sản xuất bởi Prototype thông qua Visual Art's Motto phát hành ngày 16 tháng 1 năm 2008.

Một phiên bản PC được lồng tiếng đầy đủ gọi là CLANNAD Full Voice đã phát hành ngày 29 tháng 2 năm 2008. Một phiên bản khác cũng do Prototype phát hành trên hệ máy Xbox 360 vào ngày 28 tháng 8 năm 2008, có lồng tiếng tất cả các nhân vật (tiếp tục trừ Tomoya ra). Hệ máy Xbox 360 đã sử dụng Xbox Live để phân phối trực tuyến chính thức drama CD mang tên Official Another Story CLANNAD: On the Hillside Path that Light Watches Over cũng được phát hành bởi Prototype. và tiếp tục tái phát hành ngày 28 tháng 5 năm 2010 với một số nâng cấp để có thể sử dụng cho Windows 7 với tên CLANNAD Memorial Edition. Prototype cũng đã phát hành một phiên bản của CLANNAD trên hệ máy PlayStation 3. vào ngày 21 tháng 4 năm 2011. Họ cũng đã phát một bản cho hệ máy PlayStation 4 vào 14 tháng 6 năm 2018 và sẽ phát một bản cho Nintendo Switch vào 4 tháng 7 năm 2019, hai bản này đều được cấp ngôn ngữ Tiếng Anh và Tiếng Nhật.

Các chuyển thể

Sách xuất bản

Một cuốn sách dày tương đương tạp chí gồm 39 trang mang tên pre-CLANNAD đã được xuất bản bởi SoftBank Creative vào ngày 15 tháng 4 năm 2004. có tựa đề với 13 chương thường và một chương thêm. Các chương này viết bởi nhóm viết cốt truyện tại Key và mỗi chương đều được minh họa bởi họa sĩ GotoP. Thêm hai mẫu truyện nữa được thêm vào khi các chương được tập hợp lại và xuất bản thành một quyển dày 103 trang vào ngày 25 tháng 11 năm 2005. Tất cả các mẫu truyện đều được tập hợp lại và tái xuất bản bằng kỹ thuật số trên SoftBank 3G và điện thoại di động FOMA bởi Prototype cùng Visual Art's Motto vào tháng 1 năm 2008. Phiên bản SoftBank 3G xuất bản mỗi tuần một chương, trễ hơn ba tuần so với phiên bản trên FOMA, còn phiên bản trên mẫu điện thoại AU đã phát hành hết tất cả các chương vào mùa hè năm 2008. Prototype tiếp tục tái phát hành các mẫu truyện ngắn này trên hệ máy cầm tay là PlayStation Portable, chúng được phát hành thành hai tập, mỗi tập gồm tám chương có cả các minh họa của GotoP. Tập đầu tiên phát hành ngày 3 tháng 6 năm 2010 và tập thứ hai phát hành ngày 24 tháng 6 năm 2010. Các tập này được phát hành như những "visual novel âm quang".

Hai tuyển tập các tiểu thuyết về các nhân vật của CLANNAD do nhiều tác giả khác nhau viết được tập hợp lại và xuất bản bởi Jive vào tháng 9 và tháng 12 năm 2004. Tập đầu tiên của tuyển tập các mẫu truyện ngắn được biên soạn bởi Akizuki Hiro và Misaki Mutsuki mang tên đã được Harvest phát hành tháng 11 năm 2008 tập thứ ba phát hành vào tháng 10 năm 2009. Ba tập khác tổng hợp các mẫu truyện ngắn do nhiều tác giả khác nhau viết gồm Utatori, Akizuki Hiro, Saika Tasuku và Kodama Shinichiro biên soạn và minh họa bởi Wakatsuki Sana, Odawara Hakone, Guma Arai, Arikawa Satoru, Ryuga Shō, Chujo Kagetsu, Fukasaki Kurejin, Shina no Yura và Sakana đã phát hành với tên CLANNAD SSS, do Harvest phát hành trong thời gian từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2009. Tập đầu của một bộ tiểu thuyết khác mang tên CLANNAD Mystery File đã được xuất bản cũng bởi Harvest trong tháng 8 năm 2010, dưới dạng bìa mềm Nagomi. Harvest cũng phát hành một tiểu thuyết khác có tên CLANNAD Magic Hour vào tháng 12 năm 2010.
Các tập sách
Dưới đây là danh sách các tập sách và ấn phẩm của CLANNAD xuất bản tại Nhật:

Manga
.]]
Bộ manga đầu tiên có tựa đề đã đăng trên tạp chí truyện tranh Comic Rush từ tháng 5 năm 2005 đến tháng 4 năm 2009. Sau đó tám tập (tankōbon) được xuất bản bởi Jive từ ngày 7 tháng 11 năm 2005 đến ngày 7 tháng 3 năm 2009. Cốt truyện chuyển thể từ phiên bản visual novel trước đó và minh họa bởi Misaki Juri. Bộ manga thứ hai có tựa đề đã đăng trên tạp chí Comi Digi + từ ngày 21 tháng 6 năm 2007 đến 21 tháng 8 năm 2008 bởi Flex Comix với 11 chương. Cốt truyện dựa theo tên của tập hợp các mẫu truyện ngắn đặt cho bộ manga này và minh họa bởi Fujii Rino. Tập (tankōbon) đầu tiên của bộ manga thứ hai được xuất bản bởi công ty Broccoli vào ngày 21 tháng 2 năm 2008 chia thành hai bản giới hạn và bản thường mỗi bản có bìa khác nhau. Bản giới hạn thì bán kèm với một cuốn sổ nhỏ màu đen với biểu tượng của ngôi trường mà các nhân vật chính trong truyện học được sơn bên ngoài. Tập hai và là tập cuối cùng của bộ manga thứ hai gồm cả hai bản giới hạn và bản chính thức phát hành ngày 20 tháng 12 năm 2008.

Bộ manga thứ ba của CLANNAD đăng trên tạp chí Dengeki G's Magazine của ASCII Media Works từ tháng 8 năm 2007. Sau đó nó ngừng đăng trên Dengeki G's Magazine vào tháng 7 năm 2009 và chuyển qua đăng tiếp trên Dengeki G's Festival! Comic, một người anh em khác của Dengeki G's Magazine, vào ngày 26 tháng 10 năm 2009 trong số thứ 8. Cốt truyện cũng dựa vào nội dung của visual novel và minh họa bởi Shaa. Tập đầu tiên của bộ manga thứ ba này được phát hành bởi ASCII Media Works thông qua nhà xuất bản Dengeki Comics vào ngày 27 tháng 2 năm 2008 và tập 3 sẽ phát hành ngày 18 tháng 12 năm 2010. Bộ manga thứ tư mang tên CLANNAD: Tomoyo Dearest đăng trên tạp chí truyện tranh dành cho shōnen là Dragon Age Pure từ ngày 20 tháng 4 đến ngày 20 tháng 8 năm 2008, bởi Fujimi Shobo. Cốt truyện tập trung vào nhân vật Tomoyo của visual novel CLANNAD và minh họa bởi Sumiyoshi Yukiko. Tập duy nhất của CLANNAD: Tomoyo Dearest đã phát hành ngày 9 tháng 10 năm 2008

Bốn bộ truyện tập hợp thêm vào phần cốt truyện của CLANNAD được xuất bản bởi nhiều công ty khác nhau cũng như viết bởi nhiều tác giả khác nhau. Tập truyện tập hợp đầu tiên phát hành bởi Ohzora với tựa đề CLANNAD vào tháng 6 năm 2004 thông qua nhà xuất bản Twin Heart Comics. Các tập tiếp theo của bộ tập hợp này tiếp tục được xuất bản đến tháng 4 năm 2005 bao gồm năm tập tất cả. Bộ truyện tập hợp thứ hai chỉ có một tập được phát hành bởi công ty Jive vào ngày 25 tháng 1 năm 2005 với tên CLANNAD Comic Anthology: Another Symphony. Bộ truyện tập hợp thứ ba gồm hai tập phát hành bởi Ichijinsha vào ngày 25 tháng 6 năm 2004 và 24 tháng 7 năm 2004 có tên mang nhãn hiệu DNA Media Comics. Tập thứ ba trong bộ này được phát hành tiếp rất trễ sau đó vào ngày 25 tháng 12 năm 2007 (3 năm sau). Tập đầu tiên của bộ truyện tập hợp cuối cùng tập hợp các trang minh họa theo phong cách 4 hình một trang xuất bản bởi Enterbrain với tựa đề vào ngày 25 tháng 2 năm 2008 thông qua nhà xuất bản MC Comics, tập 10 của bộ này phát hành vào ngày 26 tháng 8 năm 2009. Mỗi bộ truyện tập hợp này được viết và vẽ bởi rất nhiều người khác nhau, trung bình có khoảng 20 người tham gia thực hiện mỗi tập. Bộ drama CD thứ hai do công ty Prototype phát hành với 4 bộ đĩa. Bộ thứ nhất được phát hành vào ngày 25 tháng 7 năm 2007. Bộ thứ hai đến thứ tư phát hành hàng tháng sau đó, bộ cuối cùng phát hành ngày 24 tháng 10 năm 2007. Mỗi đĩa CD có cốt truyện dựa theo các chương của cuốn Official Another Story CLANNAD: On the Hillside Path that Light Watches Over. Họa sĩ GotoP, người minh họa cho các mẫu truyện ngắn, cũng là người vẽ minh họa cho bìa của các bộ drama CD này. Bộ phim mang tên , ra mắt vào ngày 15 tháng 9 năm 2007 với đạo diễn là Dezaki Osamu cũng là đạo diễn cho phim AIR, và cảnh nền vẽ bởi Nakamura Makoto. Nội dung phim tóm tắt cốt truyện chính của CLANNAD, tập trung vào nhân vật nữ chính là Furukawa Nagisa. Bộ DVD của phim được phát hành thành ba bộ là Bộ Tổng Hợp, Bộ Đặc Biệt và Bộ Thường vào ngày 7 tháng 3 năm 2008. Sentai Filmworks sẽ phát hành phiên bản có phụ đề và lồng tiếng Anh của phim vào tháng 3 năm 2011.

Các bộ anime

Vào ngày 15 tháng 3 năm 2007, kênh truyền hình BS-i đã giới thiệu bộ anime CLANNAD bằng đoạn giới thiệu ngắn dài khoảng 30 giây sau khi kết thúc tập cuối của bộ anime Kanon làm lại. Bộ anime CLANNAD, sản xuất bởi Kyoto Animation và do Ishihara Tatsuya làm đạo diễn, người cũng đã từng làm việc với các tác phẩm khác của Key là AIR và Kanon. Anime phát sóng từ ngày 4 tháng 10 năm 2007 đến 27 tháng 3 năm 2008 với 23 tập phim, khi phát hành DVD thì là 24 tập (23 tập chính với 1 OVA), thời gian phát sóng được công bố lần đầu tiên vào ngày 11 tháng 8 năm 2007 trên kênh TBS tại lễ hội Anime Festa, cũng tại đây tập đầu tiên đã được chiếu để giới thiệu. Anime này được phát hành thành 8 bộ DVD từ ngày 19 tháng 12 năm 2007 đến ngày 16 tháng 7 năm 2008 bởi Pony Canyon, mỗi bộ gồm ba tập phim.

Sau khi kết thúc 23 tập của bộ anime đầu tiên, một đoạn giới thiệu ngắn khoảng 15 giây đã giới thiệu bộ anime thứ hai mang tựa đề CLANNAD ~After Story~. Anime này cũng được thực hiện bởi Kyoto Animation và cốt truyện dựa trên phần thứ hai của visual novel là After Story nối tiếp câu chuyện của nhân vật Nagisa với 24 tập phim. Nhân viên thực hiện bộ anime này cũng là những người đã tham gia thực hiện bộ đầu, và bộ anime này đã phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 3 tháng 10 năm 2008 đến ngày 26 tháng 3 năm 2009. Trong tổng số 24 tập của CLANNAD ~After Story~ thì 22 tập là phim bình thường, tập thứ 23 là một tập thêm và tập cuối cùng là tổng hợp lại những gì nổi bật đã xảy ra trong cả hai bộ anime. Phim cũng phát hành thành 8 bộ DVD từ ngày 3 tháng 12 năm 2008 đến ngày 1 tháng 7 năm 2009. 8 bộ DVD này có thêm một OVA giống như bộ đầu lấy bối cảnh ở thế giới song song, nhưng lần này thì Tomoya và Kyou là một cặp. Tập OVA này được giới thiệu ngày 24 tháng 5 năm 2009 cho một số lượng giới hạn người xem. Bộ hộp đĩa BD CLANNAD ~After Story~ phụ đề tiếng Anh sẽ được phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 2011 tại Nhật Bản.

Bản quyền phát hành bộ anime CLANNAD tại Bắc Mỹ được cấp cho công ty Sentai Filmworks, và ADV Films đã tiến hành bản địa hóa và phân phối sê-ri phim truyền hình cùng OVA với nửa đầu bộ đĩa chứa 12 tập phim kèm phụ đề tiếng Anh, âm thanh tiếng Nhật và không có bản lồng tiếng Anh, phát hành ngày 3 tháng 3 năm 2009. Nửa bộ đĩa tiếp theo chứa các tập còn lại ra mắt ngày 5 tháng 5 năm 2009. Sentai Filmworks tiếp tục được cấp bản quyền phát hành CLANNAD ~After Story~ tại Bắc Mỹ; Section23 Films đã tiến hành bản địa hóa để phân phối bộ anime này cùng OVA với nửa đầu bộ đĩa kèm phụ đề tiếng Anh, phát hành vào ngày 20 tháng 10 năm 2009. Nửa bộ đĩa tiếp theo phát hành vào ngày 8 tháng 12 năm 2009. Sentai Filmworks đã tái phát hành một bộ DVD CLANNAD hoàn chỉnh vào ngày 15 tháng 6 năm 2010 với bản lồng tiếng Anh, sản xuất tại Seraphim Digital. Phiên bản tiếng Anh đã công chiếu vào ngày 25 tháng 3 năm 2010 trên kênh Anime Network. Sentai Filmworks cũng sẽ tái phát hành CLANNAD ~After Story~ với bản lồng tiếng Anh vào ngày 19 tháng 4 năm 2011. Sentai Filmworks sẽ tái phát hành CLANNAD dưới dạng Blu-ray vào tháng 11 năm 2011.

xxxxphải|250px|nhỏ|Gia đình Dango trong bài hát Dango Daikazoku kết thúc mỗi tập của bộ anime đầu tiên.]]
Bài hát mở đầu của bộ anime đầu tiên là "Mag Mell ~cuckool mix 2007~" thực hiện bởi Eufonius là bản hòa âm lại từ bài hát "Mag Mell -cockool mix-", vốn là bài hát được phát hành trên đĩa tổng hợp nhạc thứ ba của visual novel, mà chính nó lại là bản hòa âm lại từ bài nhạc mở đầu visual novel là "Megu Meru". Bài hát kết thúc cho bộ anime đầu tiên là bài do Chata trình bày. Bài hát "Chiisana Tenohira" có cùng giai điệu đã được dùng khi kết thúc phần After Story của visual novel và tập thứ 22 của bộ anime CLANNAD ~After Story~. Bộ anime thứ hai có bài hát mở đầu là có giai điệu giống như bản nhạc nền của visual novel. Bài hát kết thúc cho bộ anime thứ hai là bài "TORCH", và cả hai bài hát đầu và cuối này đều được thực hiện bởi Lia. Tất cả các bài nhạc còn lại của cả hai bộ anime đều lấy từ nhạc trong visual novel CLANNAD trong các đĩa nhạc bao gồm CLANNAD Original Soundtrack, Mabinogi, -Memento-, Sorarado và Sorarado Append. Hình bìa của hộp đĩa Sorarado Append được sử dụng làm hình kết thúc cho bài hát kết thúc của bộ anime thứ nhất.

Lồng tiếng
Dưới đây là danh sách seiyū lồng tiếng cho một số nhân vật quan trọng trong hai loạt anime CLANNAD:

Các chương trình radio
Chương trình radio trên mạng giới thiệu cho bộ anime CLANNAD mang tên được phát sóng từ ngày 5 tháng 10 năm 2007 đến 3 tháng 10 năm 2008, với 52 chuyên mục. Các chuyên mục được thực hiện bởi Onsen và Animate, với người dẫn chương trình là Nakahara Mai (người lồng tiếng cho nhân vật Furukawa Nagisa) cùng Inoue Kikuko (người lồng tiếng cho Furukawa Sanae), và phát sóng trực tiếp vào mỗi thứ sáu hàng tuần. Bộ CD kết hợp 2 đĩa thứ hai chứa chuyên mục thứ 14 đến chuyên mục thứ 26 phát hành ngày 15 tháng 10 năm 2008 và bộ thứ ba phát hành tiếp theo vào ngày 19 tháng 11 năm 2008. Bộ thứ tư và là cuối cùng phát hành ngày 18 tháng 2 năm 2009 chứa tất cả các chuyên mục còn lại của chương trình radio này.

Chương trình radio trên mạng thứ hai giới thiệu cho bộ anime CLANNAD ~After Story~ có tên được phát sóng từ ngày 10 tháng 10 năm 2008 đến ngày 10 tháng 4 năm 2009 với 26 chuyên mục. bộ kế tiếp phát hành ngày 29 tháng 5 năm 2009 với các chuyên mục còn lại.

Âm nhạc

Visual novel CLANNAD có bốn bài nhạc chính đó là: ca khúc chủ đề mở đầu là , ca khúc chủ đề kết thúc phần School Life là , bài hát chèn thêm là "Ana" và ca khúc kết thúc phần After Story là . Bài hát mở đầu và kết thúc phần School Life được trình bày bởi Riya của nhóm Eufonius và bài hát mở đầu-kết thúc của After Story trình bày bởi Lia của nhóm I've Sound. Có sáu bản nhạc nền cho các nhân vật gồm năm nhân vật chính và Miyazawa Yukine. Bản nhạc của Nagisa là ; bài của Kyou là ; bài của Kotomi là "Étude Pour les Petites Supercordes"; bài của Tomoyo là ; bài của Fuko là ; cuối cùng là bài của Yukine mang tên .

Album nhạc đầu tiên là nhạc hình mang tên Sorarado phát hành tháng 12 năm 2003 với các bài hát được trình bày bởi Riya. Album thứ hai có tên Mabinogi phát hành cùng với visual novel CLANNAD vào tháng 4 năm 2004. Nhạc của visual novel được phát hành thành 3 đĩa vào tháng 8 năm 2004 với 36 bài nhạc khác nhau cùng với nhiều bản hòa âm lại từ các bản nhạc nền, bài nhạc ngắn, nhạc không lời và các bài hát chủ đề trong trò chơi. Tất cả các album của phim CLANNAD đều được phát hành bởi Frontier Works. Đĩa đơn phát hành tháng 10 năm 2007 của bộ anime đầu tiên có tên Mag Mell / Dango Daikazoku, chứa hai bản nhạc mở đầu và kết thúc với nhiều cách hòa tấu khác nhau như nguyên bản, rút ngắn, không lời cùng với bài nhạc hòa tấu lại của bài ở album Sorarado được trình bày bởi Riya. Hai đĩa đơn của bộ anime và một album phát hành được đăng trên bảng xếp hạng âm nhạc của Key. Việc phát hành phiên bản trên PlayStation 2 vào năm 2006 đã công bố trên tạp chí về game là Famitsu, tạp chí này đã cho nó số điểm tổng cộng là 26/40 (với bốn tiêu chí được chọn để đánh giá một game là 7, 7, 6 và 6). Một năm sau, vào tháng 9 năm 2008, Dengeki Online tổ chức đợt khảo sát kéo dài một tháng dành cho người chơi game với câu hỏi: "Trò chơi nào đã khiến bạn cảm động đến bật khóc?". Kết quả, CLANNAD xếp vị trí thứ hai trong tốp 10 game, sau Final Fantasy X; ba trò chơi khác của Key là Kanon, AIR và Little Busters! lần lượt chiếm các vị trí 5, 7 và 10.

Chuyển thể anime của CLANNAD đã nhận được nhiều sự hoan nghênh. Trong khi bộ anime đầu tiên là CLANNAD thì nhận nhiều đánh giá khác nhau từ tích cực đến hỗn tạp thì bộ anime thứ hai là CLANNAD ~After Story~ lại nhận được sự đánh giá hoan nghênh gần như tuyệt đối. Trang web THEM Anime Reviews đã đánh giá số điểm của toàn bộ loạt phim CLANNAD là 4 trên 5, với nhận xét của nhà phê bình Tim Jones miêu tả bộ anime đầu tiên là «Bộ phim gây xúc động nhất và là bộ anime phỏng theo nét vẽ của Key tốt nhất» và nhà phê bình Stig Høgset nói về bộ anime thứ hai After Story rằng «Có sự kết hợp hài hòa giữa những bi kịch và cảm xúc, rất dễ dàng trong việc xé tim của bạn ra từng mảnh. Đây là nơi mà thời gian cất cánh bay vút lên và cho mọi người cảm nhận được sức mạnh của các tình cảm trong thực tế.». Các thành viên của Anime News Network đã đánh giá bộ anime CLANNAD ~After Story~ đạt 9,02 trên 10 điểm, với hơn 2000 phiếu bầu và đứng đầu bảng xếp hạng tốp 10 anime xuất sắc nhất của họ. Theron Martin cũng đưa ra bản bình luận tại Anime News Network, ông đánh giá bộ anime đầu tiên là 'B+' và nhận xét rằng nó sử dụng phong cách Moe, tuy nhiên vẫn nói rằng nó hấp dẫn đối với những fan đam mê phong cách này. Martin đã nhận xét về bộ anime thứ hai CLANNAD ~After Story~ theo hướng tích cực hơn nhiều, ông đã đánh giá nó là 'A-'. Martin đã khen ngợi bộ anime thứ hai là «Có cốt truyện tốt nhất trong loạt CLANNAD», bắt đầu bằng câu «Nó rất hiệu quả trong việc xây dựng và giãi bày các tình cảm, củng cố chủ đề chính của toàn bộ loạt phim CLANNAD (sự quan trọng của gia đình) với những hình ảnh đỉnh cao trong việc truyền tải cảm xúc.», thậm chí ông còn nói «Chỉ có những người bất cần đời nhất mới không bật khóc ở một số điểm cao trào nhất của cốt truyện.». Trên trang web DVD Talk, nhà phê bình Todd Douglass Jr. đã đánh giá CLANNAD ~After Story~ ở hạng "Đề cử cao nhất", với câu:
Ông đi đến quyết định là cốt truyện rất "chân thành", "Đáng nhớ về mọi mặt" cũng như "Có rất ít cốt truyện có thể đạt đến cấp độ ấy".

Phiên bản phim anime cũng nhận được nhiều đánh giá khác nhau. Tuy nhiên tất cả đều đồng ý rằng hình ảnh mà Toei Animation thực hiện không tập trung vào hiệu ứng phối cảnh như Kyoto Animation mà tập trung vào việc mô tả tâm trạng của các nhân vật khác nhau để đạt được những hiệu ứng gây xúc động mạnh. Dù vậy chất lượng hình ảnh chỉ được đánh giá là tương đương như phim anime 5 Centimeters per Second. Nội dung của phim anime CLANNAD bị đánh giá là chỉ cho các nhân vật nữ chính của loạt phim CLANNAD một vai trò nhỏ thậm chí là bị bỏ qua hoàn toàn. Cốt truyện chỉ tập trung vào các cảm xúc nhân vật chính nhưng những cảm xúc đó rất sâu lắng và để lại trong lòng người xem một ấn tượng khó phai.

Doanh số
Theo bảng xếp hạng các game dành cho bishōjo được bán tại Nhật Bản, bản giới hạn của CLANNAD đã đứng hạng nhất hai lần từ khi nó phát hành, và lần xếp hạng thứ ba phiên bản giới hạn dành cho PC đã bị tuột xuống hạng thứ 46 trên 50. Trong hai tuần đầu của tháng 6 năm 2004, nó đã nằm ở hạng 40/50. Bản chính thức của CLANNAD dành cho hệ máy PC đã xếp hạng thứ 26. Hai lần xếp hạng tiếp theo thì bản chính thức đứng ở vị trí thứ 37 và 41. Bản CLANNAD lồng tiếng có doanh số đã xếp hạng ba lần liên tiếp trong bảng xếp hạng các game dành cho hệ máy PC toàn quốc tại Nhật Bản, sau đó trong khoảng từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2008, nó lần lượt xếp hạng 7, 20 và 40.

DVD của hai bộ anime cùng phim cho doanh số rất cao ở các cửa hàng. Bộ đĩa DVD bản giới hạn đầu tiên của CLANNAD đã đứng hạng ba trong tuần từ 19 tháng 12 đến 25 tháng 12 năm 2007. Từ bộ đĩa DVD thứ hai đến thứ năm của bản giới hạn đều dứng hạng nhất trong tuần đầu tiên phát hành, trong khi bộ đĩa DVD thứ sáu thì đứng hạng tư trong tuần từ 21 tháng 5 đến 27 tháng 5 năm 2008. Hai bộ đĩa DVD thứ bảy và thứ tám đều đứng hạng nhất trong tuần đầu tiên phát hành. Bộ đĩa DVD thứ ba đứng thứ ba trong bảng xếp hạng các DVD anime bán chạy nhất trong khoảng tháng 12 năm 2007 đến tháng 11 năm 2008. Bộ hộp đĩa Blu-ray của CLANNAD đã đứng hạng ba trong tuần từ 26 tháng 4 đến 2 tháng 5 năm 2010 và xếp hạng thứ 13 tuần kế tiếp. Bộ đĩa DVD của phim anime đã đứng hạng ba trong tuần đầu tiên phát hành và rớt xuống hạng mười ở tuần kế tiếp.

Bộ đĩa DVD bản giới hạn đầu tiên của CLANNAD ~After Story~ có doanh số xếp thứ hai trong tuần đầu tiên phát hành với 17.521 bản được bán. Bộ đĩa DVD thứ hai đến thứ tư của CLANNAD ~After Story~ đứng hạng nhất trong tuần đầu tiên phát hành với hơn 16.000 bản được bán cho mỗi bộ. Bộ đĩa DVD thứ năm đến thứ bảy cũng xếp hạng nhất trong tuần đầu tiên phát hành với hơn 14.000 bản mỗi bộ. Bộ đĩa DVD thứ tám xếp hạng nhì trong tuần đầu tiên phát hành với 19.800 bản được bán. Bộ đĩa DVD thứ sáu được xếp hạng lại từ ngày 11 tháng 5 đến ngày 17 tháng 5 năm 2009 với vị trí thứ ba cho danh hiệu DVD anime bán chạy nhất. Bộ đĩa DVD thứ bảy được xếp hạng lại từ ngày 8 tháng 6 đến ngày 14 tháng 6 năm 2009 với vị trí thứ sáu cho danh hiệu DVD anime bán chạy nhất. Bộ đĩa DVD thứ tám được xếp hạng lại từ ngày 6 tháng 7 đến ngày 12 tháng 7 năm 2009 với vị trí thứ năm cho danh hiệu DVD anime bán chạy nhất.

Ảnh hưởng
tại buổi triển lãm Fancy Frontier ACG lần thứ 14 ở Đài Bắc, Đài Loan]]
Gamania Entertainment đã tổ chức một sự kiện trong đó có CLANNAD cùng hai game trực tuyến (MMOG) nhiều người chơi nhất của họ là Hiten Online và Holy Beast Online. Khoảng ngày 26 tháng 3 đến 26 tháng 6 năm 2008, 2 game này cho các nhân vật mặc các trang phục giống với bộ đồng phục mùa đông trong CLANNAD, cùng một nút để có thể gọi một vật nuôi có hình dạng giống chú heo vật nuôi Botan của Kyou. Cũng như bất kỳ game thủ nào đạt cấp độ 20 trở lên có quyền tham gia bắt thăm với 500 người khác để có thể trúng được một món đồ trong CLANNAD như visual novel, hay các món đồ ngoài đời thực làm dựa theo visual novel như các tập hình ảnh và thông tin, thẻ trò chơi có in hình CLANNAD, khăn thể thao, ảnh cỡ lớn dán tường cùng nhiều vật dụng khác xuất hiện trong suốt visual novel.

ASCII Media Works và Vridge đã phát hành một tựa visual novel khác dành cho hệ máy PlayStation 2 mang tên dựa trên cốt truyện của visual novel Nogizaka Haruka no Himitsu. Phát hành vào tháng 9 năm 2008, trò chơi cho các nhân vật mặc rất nhiều trang phục khác nhau dựa theo hình tượng nhân vật trong năm visual novel nổi tiếng phát hành bởi ASCII Media Works cũng như ba nhân vật nữ chính trong CLANNAD. Nogizaka Haruka có thể nhập vai thành nhân vật Ichinose Kotomi, Nogizaka Mika có thể nhập vai thành nhân vật Furukawa Nagisa (cho dù Mika có tóc dài còn Nagisa có tóc ngắn) và Amamiya Shiina có thể nhập vai thành nhân vật Sakagami Tomoyo. Người chơi có thể xem các hình vẽ nhân vật (CG) chỉ có trong game này khi các nhân vật đi ra ngoài lúc nhập vai vào nhân vật trong các trò chơi. Ví dụ như nếu Mika nhập vai vào nhân vật Nagisa thì hình CG cô đang ăn Dango sẽ hiện lên và cho người chơi xem lại bất cứ lúc nào.

Một thế giới ảo 3D có tên Ai Sp@ce được phát triển bởi công ty phát triển game Headlock cho phép người dùng tương tác với những nữ nhân vật chính trong các game bishōjo như CLANNAD, Shuffle! và Da Capo II. Được phát hành vào tháng 10 năm 2008, trong thế giới ảo này mỗi trò chơi sẽ có một đảo riêng và kết nối vào đảo chính tên Akihabara nơi mà người sử dụng sẽ đặt chân đến đầu tiên từ đó sẽ đi đến các đảo khác. Người sử dụng có thể tạo ra một nhân vật avatar theo ý mình để đại diện cho họ trong thế giới ảo này, cũng như chọn một trong các nhân vật nữ trong các game để sống chung, được hiển thị như một con búp bê. Người sử dụng và nhân vật nữ sẽ đi đến một trong ba "hòn đảo" tùy thuộc vào nơi mà nhân vật nữ đã đến. Trang phục và nhà cửa cũng có thể thay đổi theo kiểu mua để thể hiện phù hợp tính cách của người sử dụng.

Hình ảnh
Các nhân vật trong CLANNAD trên một số đồ vật thông dụng
Hình:Itasha character.jpg|Hình mẫu nhân vật Sakagami Tomoyo trên một chiếc Itasha tại buổi triển lãm Fancy Frontier ACG lần thứ 14.
Hình:Nagisa Furukawa models on the train.jpg|Hình mẫu nhân vật Furukawa Nagisa trên toa xe lửa mang chủ đề CLANNAD.
Hình:Clannad influence.jpg|Hình mẫu các nhân vật trong CLANNAD trên một máy bán nước tự động.

Đọc thêm





Chú thích

Liên kết ngoài


CLANNAD của Công ty Key
Website của người hâm mộ CLANNAD (có thêm một số thông tin về từng loại mặt hàng)
Website chính thức của phim CLANNAD
Website chính thức của anime CLANNAD
Website chính thức của anime CLANNAD After Story