Di-lặc

(romaji: Miroku Nyorai)|tibetan_name=བྱམས་པ་(Wylie: byams pa)(THL: Jampa)
བྱམས་པ་མགོན་པོ་(Wylie: byams pa'i mgon po)(THL: Jampé Gönpo)|khmer_name=សិអារ្យមេត្រី, អរិយមេត្តយ្យ|khmer-Latn=se-aa-meetrei, a-ri-yeak-meet-tai|korean_name=미륵보살彌勒菩薩(RR: Mireuk Bosal)|thai_name=พระศรีอริยเมตไตรย()|lao_name=ມັນເຮັດໃຫ້ພຣະພຸດທະເຈົ້າ|malay_name=Buddha Maitreya|indonesian_name=Buddha Maitreya|vietnamese_name=Di lặc Bồ Tát|mongolian_name=|Mon_name=ကျာ်မေတ္တေယျ (MLCTS: a.ri. metteyya bhu.ra:)(IPA: ʔəjḭmjɪʔtèja̰ pʰəjá)|shan_name=|karen_name=မဲၣ်တယါ ဘူးဒး(Mehtuhyah Boodah)|tagalog_name=ᜋᜌ᜕ᜆ᜕ᜍᜒᜌ(Maytreya)|veneration=Đại thừa, Thượng tọa bộ, Kim cương thừa|attributes=Tâm từ|preceded_by=Thích-ca Mâu-ni|succeeded_by=Uttarāma|burmese_name=အရိမေတ္တေယျမြတ်စွာဘုရား|image_size=150px}}
Di Lặc là một Bồ tát sẽ chứng ngộ thành Phật trong tương lai. Trong một số kinh điển Phật giáo như A-di-đà kinh và Pháp hoa kinh, Di Lặc cũng được gọi là Vô Năng Thắng (, sa. ajita, phiên âm Hán-Việt là A-dật-đa), Trong Phật giáo Tây Tạng, Di Lặc được gọi là Pakpa Jampa.

Các trường phái Phật giáo coi Di Lặc là vị Phật kế thừa Thích-ca Mâu-ni. Là vị Phật thứ năm và cuối cùng của kiếp hiện tại, Di Lặc sẽ thuyết lại pháp cho chúng sinh, tương tự như Thích-ca Mâu-ni. Sự kiện Di Lặc chứng ngộ thành Phật sẽ diễn ra trong thời kỳ mạt pháp khi Phật pháp đã bị lãng quên.
, thế kỷ thứ 3]]
, An Giang]]
]] Bụt Di lặc trầm ngâm, khoảng thế kỷ thứ 7. Hiện vật nằm trong danh sách quốc bảo của Hàn Quốc.]]

Cơ sở

Kinh điển Đại Thừa
Có nhiều kinh điển Đại Thừa đề cập đến Bồ Tát Di Lặc. Di Lặc là một nhân vật phụ trong nhiều kinh Đại Thừa quan trọng như Pháp hoa kinh, Duy-ma-cật sở thuyết kinh, Kim quang minh kinh, Kinh Vua của Định và Tiểu phẩm bát-nhã kinh.

Chân ngôn và đà la ni
nhỏ|Maitreya in a leaf from a Aṣṭasāhasrikā Prajñāpāramitā Sūtra Manuscript, Bengal, early 12th century
nhỏ|Close-up of a statue depicting Maitreya Bodhisattva at the Thikse Monastery in [[Ladakh, India]]
nhỏ|Maitreya centered altar, Buddha Tooth Relic Temple and Museum, Chinatown, [[Singapore.]]
Kinh điển Đại Thừa có nhiều chân ngôn và đà la ni về Di Lặc.

Chân ngôn Di Lặc phổ biến trong Chân ngôn tông là:oṃ maitreya svāhāMột chân ngôn Di Lặc trong Phật giáo Tây Tạng là:oṃ āḥ maitrī sarva siddhi hūṃHai chân ngôn khác trong Đại tạng kinh (do Không Hải phiên dịch) bao gồm:Namaḥ samanta-buddhānāṃ aparājite jayanti svāhāNamaḥ samanta-buddhānāṃ ajitaṃjaya sarva-sattva-āśaya-anugata svāhā

Di Lặc tại Đông Á
phải|nhỏ|Seated stone-carved Maitreya, Leshan Giant Buddha in [[Sichuan, China]]
nhỏ|Statue of Maitreya (Mile Pusa) with the Four Heavenly Kings, Baoshan Temple, [[Shanghai.]]
nhỏ|Illustration of the Maitreya Sutra, Yulin Caves, Gansu, China

Thờ phụng Di Lặc
Phật giáo ở Đông Á bắt đầu thờ phụng Di Lặc từ khi Đạo An (312–85) thành lập tín ngưỡng Di Lặc tại Trung Quốc. Thờ phụng Di Lặc phổ biến vào đời Bắc Ngụy (386–534). Vào đời nhà Tùy có ba người tự xưng là Bồ Tát Di Lặc và phát động nổi loạn nhằm lật đổ nhà Tùy.

Tại Trung Quốc và các nước Đông Á khác, Bồ Tát Di-lặc hay được trình bày với tướng mập tròn, vui vẻ, trẻ con quấn quýt xung quanh. Người ta tin rằng, đó chính là hình ảnh của Bố Đại, được xem là một hóa thân của Di-lặc ở thế kỷ 10.

Hình ảnh
Theo Phật giáo Nguyên thủy và Nam Tông
Theo Phật giáo Nguyên thủy, Nam truyền và Bắc truyền (đến thế kỷ 10)

Tập tin:MathuraMaitreya.JPG|Bồ Tát Di Lặc, nghệ thuật Mathura, thế kỷ thứ 2
Tập tin:MaitreyaSeated.JPG|Di Lặc theo nghệ thuật Gandhara, thế kỷ thứ 2
Tập tin:Maitreya Komering Srivijaya Front.JPG|Tượng đồng Di Lặc thế kỷ 9, nghệ thuật Srivijaya, từ Nam Sumatra, trang trí trên đỉnh 1 stupa
Tập tin:Buddha.BinglingSi.jpg|Phật Di Lặc khắc trong núi đá, cao 27 m, khoảng thế kỷ thứ 5, tại Bình Linh tự (Bingling Temple), Vĩnh Tĩnh, Trung Quốc
Tập tin:Nepal Kathmandu Boudhanath 2.jpg|Một bức tượng Phật Di Lặc trong tu viện Jamchen Lhakhang tại stupa Bouddhanath, Kathmandu, Nepal.
Tập tin:SeatedMaitreyaKoreaMuseeGuimet.jpg|Tượng Di Lặc ngồi, nghệ thuật Hàn Quốc, thế kỷ 4-5. Hiện vật Bảo tàng Guimet
Tập tin:Leshan da fo Flickr feet-head modified.jpg|Tượng Phật Di Lặc tạc vào vách núi Lạc Sơn (Lạc Sơn Đại Phật) ở Trung Quốc, khởi xây vào năm 713
Tập tin:National Museum of Cambodia (12105737664)-2.jpg|Nam thần tám tay Di Lặc (Maitreya). Tượng đồng thế kỷ thứ 10. Bảo tàng Quốc gia Campuchia. Phnom Penh.
Tập tin:Bodhisattva Maitreya, Tibet, 18th century - Royal Ontario Museum - DSC09671.JPG|Bồ tát Di Lặc, nghệ thuật Tây Tạng, thế kỷ 18
Tập tin:Wat Intharawihan 01.jpg|Tại chùa Wat Intharawihan, quận Phra Nakhon, Bangkok, Thái Lan
Tập tin:Likir (224).jpg|bức tượng Phật Di Lặc cao 23 mét (75&nbsp;ft) ở thung lũng Nubra, Ladakh, Ấn Độ, dựng năm 1999
Tập tin:Maitreya Buddha - Nubra.jpg|bức tượng Phật Di Lặc cao 32 mét (110&nbsp;ft) ở thung lũng Nubra, Ladakh, bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ, dựng năm 2010
Tập tin:Beopjusa-TempleStay-Korea 1765.jpg|Tượng Di Lặc cao 33m mạ vàng tại chùa Beopjusa, Chungcheong Bắc, Hàn Quốc, dựng năm 1990
Tập tin:Thiksey Monastery, Ladakh 16.jpg|Tượng Di Lặc trong Tu viện Thikse, Ladakh, Ấn Độ

Theo Phật giáo Bắc truyền và ảnh hưởng của Phật giáo Trung Hoa

Hình tượng Di Lặc này là dựa theo tính cách của hòa thượng Bố Đại, được xem là một hiện thân của Di-lặc trong Phật giáo Trung Hoa, khoảng từ thế kỷ 10

Tập tin:Budai Statue flipped.jpg|Nhà sư Bố Đại như là một hóa thân của Phật Di Lặc
Tập tin:Maitreya and discilples carving in Feilai Feng Caves.jpg|Tượng Phật Di lặc khắc vào khoảng thế kỷ 11 trong hang núi của chùa Linh Ẩn Tự tại Hàng Châu, Chiết Giang.
Tập tin:Budai, British Museum.jpg|Hiện vật thời nhà Minh, Hà Nam (Trung Quốc), khoảng năm 1486
Tập tin:QianFoShan.jpg|Tượng Di Lặc tại núi Thiên Phật, Lịch Hạ, Tế Nam, Trung Quốc
Tập tin:20090905 Suzhou Buddha North Temple Pagoda 4613.jpg|Tại chùa Bắc Tự, Tô Châu
Tập tin:天恩彌勒佛院_Nature_Loving_Wonderland_-_panoramio.jpg|Tượng Di Lặc cao 57,6 m gần Bắc Phố, huyện Tân Trúc, Đài Loan
Tập tin:Budai.jpg|Tượng Phật Di Lặc (Bố Đại) tại Chùa Vĩnh Tràng, Mỹ Tho.
Tập tin:Daituongphat.jpg|Tượng Phật Di Lặc bằng đồng trên đỉnh núi thuộc chùa Bái Đính, Ninh Bình, Việt Nam.
Hình:Tượng Di Lặc trên núi Cấm.jpg| Tượng Phật Di Lặc trên đỉnh núi Cấm, An Giang

Xem thêm
Hội Long Hoa
Bố Đại
Di-lặc hạ sinh kinh
Phật Tỳ-bà-thi
Phật Thi-khí
Phật Tỳ Xá Phù (hay Phật Tỳ Xá Bà, Visvabhu)
Phật Câu Lưu Tôn (hay Phật Câu Lâu Tôn, Krakucchanda)
Phật Câu-na-hàm
Phật Ca Diếp (Kasyapa)
Thích-ca Mâu-ni
Nhiên Đăng Cổ Phật

Tham khảo

Liên kết ngoài