Trận Marengo

Cộng hòa Pháp
|combatant2= Nền quân chủ Habsburg
|commander1= Napoléon Bonaparte Louis Desaix François Kellermann
|commander2= Michael von Melas Peter Ott
|strength1=Từ 23 nghìn cho đến 28 nghìn ngườiTừ 15 lên đến 24 hoả pháo
|strength2=3 vạn người 100 hỏa pháoTổng cộng: 5.600 người (chiếm khoảng 25% tổng binh lực)
|casualties2=Nguồn 1: 9 nghìn người Nguồn 2: 14 nghìn người
}}

Trận Marengo là một trận chiến diễn ra vào ngày 14 tháng 6 năm 1800 giữa quân Pháp do Đệ nhất Tổng tài Napoléon Bonaparte chỉ huy và quân Habsburg gần thành phố Alessandria, tại Piedmont, ngày nay là Ý. Tuy ban đầu quân Áo của Tướng Michael von Melas giành thắng lợi, quân Pháp đã đánh bại cuộc đột kích của Áo gần cuối ngày, đánh đuổi người Áo ra khỏi đất Ý, củng cố địa vị chính trị của Napoléon Bonaparte tại thủ đô Paris là Đệ nhất Tổng tài nước Pháp, sau khi ông tổ chức đảo chính vào tháng 11 năm ngoái. Trận Marengo trở thành một trong những chiến thắng rực rỡ nhất của Tổng tài Bonaparte, khiến cho ông có được thời gian nghỉ ngơi trong cơn binh lửa.

Trận chiến bắt đầu, hai cuộc tấn công của quân Áo băng qua đầm Fontanone gần làng Marengo bị đánh lui, đồng thời Thiếu tướng Jean Lannes chi viện cho cánh phải quân Pháp. Bonaparte hiểu ra vị trí thực sự và lúc 11 giờ sáng ông ra lệnh cho đạo quân dưới quyền Thiếu tướng Louis Desaix vào trận, trong khi bản thân ông thì kéo quân Dự Bị của mình về phía trước. Bên cánh trái quân Áo, Đội hình hàng dọc của Ott đã chiếm được Castel Ceriolo, và đội Tiền Vệ của ông tiến về hướng Nam để tấn công vào sườn quân Lannes. Melas tái tổ chức tổng tấn công và quân Áo phá vỡ được cứ điểm trung quân Pháp. Vào lúc 2:30 chiều quân Pháp rút lui, và những người lính Long Kỵ Binh Áo chiếm giữ trang trại Marengo. Cùng với đại thắng của quân Pháp trong trận Hohenlinden ở Đức cũng năm đó, thắng lợi sát nút nhưng vẻ vang ở Marengo đã đập tan khối Liên minh thứ hai, buộc Áo phải xin hòa thêm một lần nữa. Đồng thời, thắng lợi huy hoàng này cũng khiến Pháp nắm vững đất Ý.

Bối cảnh lịch sử
, họa phẩm của Jacques-Louis David|alt=Napoléon trên lưng con bạch mã phi nước đại, ông chỉ huy tam quân tiếp tục vượt qua dãy.]]
Nền quân chủ Áo ký kết Hiệp định Campo Formio với nước Cộng hòa Pháp vào ngày 17 tháng 10 năm 1797, chấm dứt cuộc Chiến tranh Liên minh thứ nhất. Tuy nhiên, các liệt cường Âu châu cho rằng đây chỉ đơn thuần là một khoảng thời gian giải lao. Nhờ sự bành trướng của mình mà chế độ Đốc chính Pháp đã có thêm các quốc gia chư hầu bao gồm các nền Cộng hòa La Mã, Ligurian (Genova) và Cisalpine (Lombardy), ngoài ra Pháp còn sáp nhập một số đất đai mà họ xâm lược được từ các Vương triều phong kiến. Vào ngày 12 tháng 4 năm ấy, Hà Lan cũng đã trở thành đồng minh của Pháp quốc. Cuộc chiến tranh tổng lực đầu tiên này đã gây tiêu hao sinh lực của nước Pháp, do đó chính quyền Đốc chính cho rằng cần phải tiếp tục mở rộng nước Pháp. Người Áo đã cảm thấy mối hiểm họa rất lớn từ Pháp và do bất đồng với Anh Quốc từ năm 1797, họ liên minh với Đế quốc Nga. Không thể trực tiếp đánh hạ Anh Quốc, Tướng Napoléon Bonaparte xâm lược Ai Cập nhằm gián tiếp "trừng trị" nước Anh. Nhân dân Ái Nhĩ Lan thấy vậy liền phất cờ khởi nghĩa chống Anh để ủng hộ Napoléon, và đây là cái cơ để nước Anh lâm chiến. Do Ai Cập bấy giờ là đất thuộc Đế quốc Ottoman nên sự xâm lăng của Napoléon đã khiến cho Ottoman gia nhập Liên minh thứ hai vào năm 1798. Trong năm ấy, quân Áo tấn công quân Pháp tại La Mã nhưng bị đại bại. Nhận thấy cần mở mang thêm lãnh thổ và kiếm thêm lợi cho Pháp, Hội đồng Đốc chính phát binh vào Mùa Xuân năm 1799. Quân Áo và quân Nga đại thắng quân Pháp, buộc Tướng Napoléon Bonaparte phải rời bỏ Ai Cập để về Âu lục cứu nước. Nhưng lúc ấy, tình hình đã được ổn định. Song dần dần, Hội đồng này bất lực nên trở nên mất lòng dân. Napoléon chớp lấy thời cơ liền tổ chức đảo chính vào ngày 9 tháng 11 năm ấy, lên làm Đệ nhất Tổng tài của nước Cộng hòa Pháp.

Trận chiến Marengo là một chiến thắng bảo đảm cho thắng lợi của Napoléon trong Chiến dịch Ý năm 1800 và là trận đánh nổi tiếng nhất trong cả chiến dịch này. Bằng một cuộc băng qua dãy Anpơ đầy chất táo bạo cùng với Binh đoàn Dự Bị của ông (thực chất do Tướng Louis Alexandre Berthier chỉ huy) giữa tháng 5 năm 1800 gần như trước khi các hẻm nũi được mở ra, Napoléon Bonparte (người đã vượt dãy núi trên lưng một con la) đã đe dọa đến các tuyến đường tiếp tế của Thống chế Melas ở miền Bắc Ý. Quân đội Pháp sau đó chiếm đóng Milano vào ngày 2 tháng 6 năm 1800, tiếp theo đó Pavia, Piacenza và Stradella, Lombardy lần lượt thất thủ, cắt đường tiếp viện chính của người Áo về phía Đông dọc theo bờ Nam của con sông Po. Napoléon Bonaparte hy vọng rằng Melas còn đang bận tâm với cuộc vây hãm thành Genoa do Tướng André Masséna trấn thủ, nên sẽ ngăn ngừa quân Áo khỏi việc chống trả lại cuộc tấn công của ông. Tuy nhiên, Genoa thất thủ vào ngày 4 tháng 6 năm 1800, làm cho hàng loạt binh sĩ Áo có thể chuẩn bị chiến dịch đánh Pháp.

Napoléon hiểu rằng Ott không có đường nào khác để mà rời khỏi Alessandria, nhưng ông không biết gì về cứ điểm của Melas cả. Sau khi người điệp viên nhị trùng kia khuyên bảo ông, Napoléon lo sợ rằng vị tướng lĩnh Áo này có lẽ sẽ chạy trốn, nên ông bố trí Quân đội Pháp khắ nơi, làm thành một cái hố rộng mở: ông truyền lệnh cho Tướng Louis Desaix cùng với Sư đoàn (6 nghìn binh sĩ) của Thiếu tướng Jean Boudet Nam tiến tới Novi Ligure và Sư đoàn (3500 binh sĩ) của Tướng Jean François Cornu de La Poype (3,500 men) Nam tiến tới bờ kia sông Po. Xa về phía Nam, từ Vercelli cho tới Hồ Maggiore, có trại quân của các Sư đoàn dưới quyền Antoine de Béthencourt và Joseph Chabran và, xa tít về phía sau, hướng Bắc, có Sư đoàn dưới quyền Jean Thomas Guillaume Lorge trấn thủ.

Chú thích

Tham khảo
ISBN 1844152790
ISBN 0465048811
ISBN 2711840107
ISBN 0025236709
ISBN 0-02-523660-1
ISBN 1841761176
ISBN 1851096469
ISBN 9781579583651
ISBN 2847340734

Gunther Erich Rothenberg, The art of warfare in the age of Napoleon, Indiana University Press, 1980. ISBN 0253202604.
William H. C. Smith, The Bonapartes: the history of a dynasty, Continuum International Publishing Group, 2007. ISBN 1852855789.
Richard W. Harrison, Architect of Soviet victory in World War II: the life and theories of G.S. Isserson, McFarland, 06-05-2010. ISBN 0786448970.
Geoffrey Parker, The Cambridge History Of Warfare, Cambridge University Press, 29-08-2005. ISBN 0521853591.

Liên kết ngoài

The Battle of Marengo - A Bicentennial Review An overview of the battle, including short summaries for beginning students and detailed analysis for more serious readers.
Defeat of Bonaparte's Guard at Marengo, 1800.
Battle of Marengo in the memoirs of Captain Coignet
Gaspar Cugnac, Campaign of the Army of the Reserve in 1800 French scans and OCR complete, English translation for vol 1 only, use French version for the battle proper.
Alex. Berthier, Relation of the Battle of Marengo
Marengo Museum