undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Cá heo Burmeister

Database entry includes a brief justification of why this species is of data deficient.
| image = Burmeister's porpoise size.svg
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Cetacea
| familia = Phocoenidae
| genus = Phocoena
| species = P. spinipinnis
| binomial = Phocoena spinipinnis
| binomial_authority = Burmeister, 1865
| range_map = cetacea_range_map_Burmeister's_Porpoise.PNG
| range_map_caption = Phân bố của cá heo Burmeister
| name = Phocoena spinipinnis
}}
Phocoena spinipinnis là một loài động vật có vú trong họ Phocoenidae, bộ Cetacea. Loài này được Burmeister mô tả năm 1865.

Hình ảnh

Tập tin:Cetacea range map Burmeister's Porpoise.PNG
Tập tin:Corrosion cast of a porpoise lungs at the Royal Veterinary College anatomy museum.JPG
Tập tin:Teeth of Phocoena.JPG

Chú thích


Tham khảo

Liên kết ngoài
Cá voi mõm khoằm Cuvier

| image = Wal Cuviera.jpg
| image2 = Cuvier's_beaked_whale_size.svg
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Cetacea
| familia = Ziphiidae
| genus = Ziphius
| species = Z. cavirostris
| binomial = Ziphius cavirostris
| binomial_authority = G. Cuvier, 1823
| range_map = cetacea_range_map_Cuvier's_Beaked_Whale.PNG
| range_map_caption = Phạm vi phân bố
| name = Ziphius cavirostris
}}
Ziphius cavirostris là một loài động vật có vú trong họ Ziphiidae, bộ Cetacea. Loài này được G. Cuvier mô tả năm 1823.
Mặc dù là loài sinh sống gần mặt nước, loài cá này thích nước sâu hơn 1.000&nbsp;m (3.300&nbsp;ft) và tránh tàu, nó vẫn là một trong những loài cá voi có mỏ thường xuyên nhất được phát hiện.

Cơ thể của cá voi mỏ khoằm Cuvier là mạnh mẽ và hình điếu xì gà, tương tự như những con cá voi mỏ khoằm khác và có thể khó phân biệt với nhiều loài trong số những con cá voi mesoplodon trên biển. Loài cá voi mỏ khoằm này phát triển chiều dài lên đến khoảng 5–7 m và trọng lượng 2.500&nbsp;kg (5.500&nbsp;lb). Không có sự khác biệt đáng kể kích thước giữa cá đực và cá cái.
Loài cá voi này có phạm vi phân bố tòa cầu ở vùng nước biển sâu, vùng biển ngoài khơi từ nhiệt đới đến các vùng biển ôn đới mát mẻ. Ở miền Bắc Thái Bình Dương, hiện diện tận phía bắc quần đảo Aleutia và ở Bắc Đại Tây Dương xa về phía bắc Massachusetts ở phía tây đến Shetlands ở phía đông. Ở Nam bán cầu, chúng phân bố phía nam cũng như Tierra del Fuego, Nam Phi, miền nam Australia, New Zealand, và quần đảo Chatham. Nó cũng thường hay lui tới các cơ quan nội địa như các vùng biển như vịnh Mexico và nhiều khả năng vùng biển Caribbean và Địa Trung Hải. Chúng có thể là phổ biến nhất của Ziphius trong vùng Suruga Bay, Nhật Bản.
Hình ảnh

Tập tin:Cetacea range map Cuvier's Beaked Whale.png
Tập tin:Cuviers beaked whale-swfsc.jpg
Tập tin:AquariumRhodesMuseumZiphiusCavirostris.jpg
Tập tin:Cetacea range map Cuvier's Beaked Whale.PNG

Chú thích


Tham khảo

Liên kết ngoài

Whale & Dolphin Conservation Society (WDCS)
Cuvier's Beaked Whale - The Beaked Whale Resource
Cuvier's Beaked Whale - ARKive bio
MNZ MM002092 , collected Cape Kidnappers, Hawkes Bay, New Zealand, ngày 14 tháng 10 năm 1988
Voices of the Sea - Sounds of the Cuvier's beaked Whale
Yên Huệ vương

Yên Huệ vương (chữ Hán: 燕惠王; trị vì: 278 TCN-271 TCN), là vị vua thứ 41 và lập Yên Vũ Thành vương lên kế vị. Còn Yên thế gia chỉ nhắc đến việc Yên Huệ vương mất năm 271 TCN, không rõ có bị giết hay không.

Xem thêm
Yên Chiêu vương
Yên Vũ Thành vương
Nhạc Nghị

Chú thích

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Yên Thiệu công thế gia
Điền Kính Trọng Hoàn thế gia
Triệu thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Elymnias hypermnestra

Elymnias hypermnestra là một loài bướm ngày trong họ Satyrinae được tìm thấy ở nam châu Á. Loài này dị hình giới tính. Con đực có phía trên cánh trước màu đen với các mảng xanh lục nhỏ và màu nâu đỏ ở phía trên cánh trước còn con cái bắt chước các loài bướm trong chi Danaus.

Life history
Loài này ăn các loài Cocos nucifera, Calamus pseudo-tenuis, Calamus rotang, Calamus thwaitesii, Phoenix lourerii và Licuala chinensis.
Ghi chú

Hình ảnh

Tập tin:Elymnias hypermnestra pupa.jpg
Tập tin:Common_Palmfly_(Elymnias_hypermnestra)-_Female_at_Samsing,_Duars,_West_Bengal_W_IMG_6337.jpg

Tham khảo
. 1997. The life histories of Asian butterflies vol. 1. Tokai University Press, Tokyo.
. 2003. Notes on the common palm butterfly, Elymnias hypermnestra undularis (Drury) (Satyrinae) in India. Journal of the Lepidopterists' Society 57:147-149.
Army Men: Green Rogue

|EU|6 tháng 4 năm 2001}}PlayStation
| genre = Shoot 'em up
| modes = Chơi đơn, Chơi hai người
}}
Army Men: Green Rogue (Army Men: Omega Soldier tại châu Âu dành cho PlayStation) là trò chơi điện tử thuộc thể loại shoot 'em up của loạt game Army Men do hãng The 3DO Company đồng phát triển và phát hành trên hệ máy PlayStation và PlayStation 2 vào năm 2001.

Cốt truyện
Army Men: Green Rogue lấy bối cảnh thời gian diễn ra sự kiện trong bản Sarge's Heroes, Quân đội Green nhờ ý tưởng của cỗ máy tính Mr. X đã thành công tạo ra một siêu chiến binh với mật danh "Omega Soldier" với DNA và nhựa được ghép từ tất cả các thành viên của Biệt đội Bravo. Ban đầu chính Đại tá Grimm đã do dự về dự án, nhưng ông không còn sự lựa chọn nào khác dù rằng quá trình thực hiện dự án cũng mất từ một đến hai tuần lễ. Sau đó phe Green sẽ dùng trực thăng chở Omega Soldier tới địa điểm huấn luyện. Nắm được tin tức tình báo cực kỳ quan trọng về thứ vũ khí lợi hại này của phe Green, Tướng Plastro của phe Tan đã cử một nhóm trực thăng tấn công tới truy kích dọc đường nhằm cố gắng chiếm bằng được những siêu chiến binh này, thế rồi đoàn trực thăng vận tải của phe Green trên đường giao vận hàng tuyệt mật đã bị trực thăng phe Tan bắn rơi xuống đất nổ tung, sự cố này làm kiện hàng chở siêu chiến binh Omega rơi xuống hậu tuyến của địch và vô tình đánh thức anh. Giờ đây nhiệm vụ duy nhất của siêu chiến binh Omega là phải chiến đấu mở đường xuyên qua hậu cứ quân Tan với đủ loại vũ khí có được cộng thêm tuyệt chiêu "Bio-Strike" đầy uy lực để tìm đường trở về căn cứ quân Green. Trong phiên bản này làm khá giống thực tế khi tất cả các loại vũ khí của siêu chiến binh Omega đều được làm bằng kim loại thay vì bằng nhựa. Ngoài ra, anh chàng siêu chiến binh Omega còn là nhân vật nam duy nhất có đôi mắt phát sáng chỉ mặc mỗi quần dài, không có miệng và mũi mà vẫn có khả năng nói chuyện được, tuy nhiên trang bị của Omega xem chừng không phù hợp với hình dạng nguyên gốc của lính nhựa.

Lối chơi
Trò chơi thuộc dạng shoot 'em up cuộn từ trên xuống, tiến về phía trước theo phong cách của Commando hoặc Ikari Warriors. một số yếu tố trong lối chơi này có thể đã bị giới phê bình bỏ qua.

Đón nhận

| Allgame_PS =
| Allgame_PS2 =
| EGM_PS2 = 2/10
| EPD_PS2 = 3.5/10
| GI_PS2 = 1/10
| GameRev_PS2 = D−
| GSpot_PS2 = 3.8/10
| IGN_PS2 = 4.3/10
| JXV_PS = 6/20
| JXV_PS2 = 11/20
| NGen_PS2 =
| OPM_PS2 =
| PSM_PS2 = 4/10
| rev1 = The Cincinnati Enquirer
| rev1_PS2 =
}}
Phiên bản PlayStation 2 nhận được "những đánh giá chung không thuận lợi" theo trang web tổng hợp kết quả đánh giá Metacritic.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Like Blood Like Honey

}}

Like Blood Like Honey là album phòng thu đầu tay của nữ ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Skylar Grey, khi đó được biết đến với cái tên Holly Brook. Album được phát hành bởi hãng đĩa Warner Bros. vào ngày 25 tháng 5 năm 2006. Album đã đạt được vị trí 35 trên bảng xếp hạng Heatseekers Albums của tạp chí Billboard.

Danh sách ca khúc

Tham khảo
Balaena

Balaena là một chi cá voi trong họ Balaenidae. Chi Balaena thường được xem như là một chi đơn loài, vì hiện tại chỉ còn duy nhất loài B. mysticetus còn tồn tại, được mô tả lần đầu vào năm 1758 bởi Linnaeus.

Taxonomy
Balaena
† Balaena affinis (Pliocene; Red Crag Formation, UK)
† Balaena montalionis (Piacenzian; Casina, Italy).
Balaena mysticetus (Late Pleistocene to Modern)
† Balaena ricei (Piacenzian; Rice's Pit, Yorktown Formation, Virginia, USA).

Dubious species
† Balaena arcuata (Miocene/Pliocene; Belgium)
† Balaena forsythmajori (Zanclean; Case il Poggio. Italy)
† Balaena larteti (Neogene; Landes, France)
† Balaena macrocephalus (Langhian; Sos, France)
† Balaena simpsoni (Miocene/Pliocene; Ancud, Chile) (possibly a member of Neobalaenidae)

Species inquirenda
† Balaena pampaea (Calabrian; Pampeana Formation, Bahía Blanca, Argentina)

Hình ảnh

Balaena-montalionisBologna.JPG|Hóa thạch Balaena montalionis
Balaena primigenia.jpg|Hóa thạch Balaena primigenia
Bowheads42.jpg|Cá voi đầu cong

|cladogram=
}}
|label2=&nbsp;&nbsp;
|2=&nbsp;&nbsp;
}}
}}
}}

Chú thích

Tham khảo
Trần Hoài Dương

Trần Hoài Dương (8 tháng 11 năm 1943 – 6 tháng 5 năm 2011) là một nhà văn Việt Nam.

Thân thế và sự nghiệp
Trần Hoài Dương tên khai sinh là Trần Bắc Quỳ, sinh ngày 8 tháng 11 năm 1943, quê quán tại Thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương. Năm 1960, ông học lớp Báo chí của Ban Tuyên huấn Trung ương khóa 1.

Trước năm 1975 ông từng là cán bộ biên tập của Tạp chí Cộng sản. Do đam mê sáng tác truyện ngắn, truyện dài, nên đưa đơn xin chuyển công tác sang báo Văn Nghệ.

Sau năm 1975, Trần Hoài Dương vào Sài Gòn làm việc ở bộ phận miền Nam của báo Văn Nghệ. Ông bị đột tử tại nhà riêng, do nhồi máu cơ tim, vào khoảng 20 giờ ngày thứ Sáu, 6 tháng 5 năm 2011, nhằm ngày mồng 4 tháng Tư, Tân Mão.

Một số tác phẩm nổi bật
Em bé và bông hồng (tập truyện ngắn, 1963)
Đến những nơi xa (tập truyện ngắn, 1968)
Cây lá đỏ (tập truyện ngắn, 1971)
Cuộc phiêu lưu của những con chữ (tập truyện ngắn, 1975)
Con đường nhỏ (tập truyện ngắn, 1976)
Hoa của biển (truyện dài, 1976)
Người tù vượt ngục và em nhỏ trên đảo (truyện dài, 1979)
Lá non (tập truyện ngắn, 1981)
Áng mây (tập truyện ngắn, 1981)
Bên ngoài mái trường (tiểu thuyết, 1983)
Những ngôi sao trong mưa (tập truyện ngắn, 1988)
Mầm đước (truyện dài, 1994)
Nhớ một mùa hoa thạch thảo (tập truyện ngắn, 1994)
Cô bé mảnh khảnh (truyện ngắn chọn lọc, 1996)
Nắng phương Nam (tập truyện ngắn, 1998)
Trần Hoài Dương – Truyện ngắn chọn lọc (1998)
Hoa cỏ thì thầm (1999)
Miền xanh thẳm (truyện dài, 2000)
Tuyển tập Trần Hoài Dương (2000)
Trần Hoài Dương – Truyện chọn lọc (2006)
Áo đỏ – Truyện ngắn
Chiếc lá - Truyện Ngắn
Món quà sinh nhật - Truyện Ngắn

Ngoài ra ông còn viết nhiều kịch bản phim hoạt hình và kịch bản múa rối cho thiếu nhi, trong đó đã có 5 kịch bản được dựng thành phim.

Các giải thưởng
Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam với tác phẩm Cuộc phiêu lưu của những con chữ
Giải thưởng loại B (không có giải A) của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2001 với tác phẩm Miền xanh thẳm.

Gia đình
Con trai ông là nhạc sĩ Trần Lê Quỳnh.

Chú thích

Liên kết ngoài
Nhà văn Trần Hoài Dương qua đời trong cô độc
Nhà văn Trần Hoài Dương: Văn thơ mộng, đời khổ tâm
Nhà văn Trần Hoài Dương: Cả đời viết cho thiếu nhi...
Vĩnh biệt Trần Hoài Dương – nhà văn của thế giới thơ trẻ
Nhà văn Trần Hoài Dương đột ngột ra đi
Nhà văn Trần Hoài Dương về… Miền xanh thẳm
Vĩnh biệt nhà văn của trẻ thơ
Trần Hoài Dương – nhà văn của cỏ cây hoa lá…
Xuất bản di cảo Trần Hoài Dương nhân kỳ giỗ đầu
Dear... (album của The Grace)

Dear... là album tiếng nhật thứ hai của Tenjochiki The Grace ra mắt ngày 9 tháng 1 năm 2009. ca khúc chủ đề của album là "Sukoshi de ii kara" (少しでいいから) (A bit of good) được dùng làm nhạc phim cho drama dài 109 phút mang tên "Dance Subaru". Album thứ hai của Tenjochiki bao gồm các ca khúc nằm trong single thứ 7 "Here" (bao gồm cả B-side) nên album có tổng cộng 9 bài hát. Album đạt đỉnh cao là vào lúc xếp hạng thứ 14 trên bảng xếp hạng Oricon daily và đứng thứ 37 trên bảng xếp hạng Oricon weekly, có mặt trong bảng xếp hạng này trong 3 tuần liên tiếp vào bán được 4,734 bản và trở thành album thành công nhất của CSJH The Grace tại Nhật Bản.

Danh sách ca khúc
CD
"Here (ft. CLIFF EDGE)"
"Sukoshi de Ikara (少しでいいから)"
"Stand Up People"
"I Don't Know What To Do"
"Party"
"Tenjou no Melody (天上のメロディー; Celestial Melody)"
"Near ~thoughtful・1220~"
"Doushite... (どうして・・・; Why)"
"Epilogue"

DVD
"Sukoshi de Ikara (少しでいいから)" Video Clip
"Near ~thoughtful・1220~" Video Clip
"Here (ft. CLIFF EDGE)" Video Clip
"Stand Up People" Video Clip
Video thêm
"One More Time,OK?" Video Clip
"Piranha" Video Clip
"juicy LOVE" Video Clip
"Sweet Flower" Video Clip
"The Club" Video Clip
"Boomerang" Video Clip

Website liên kết
Tenjochiki Official Website

Tham khảo

de:Dear...
en:Dear...
ko:Dear...
Châu thổ sông Volga

}}

Đồng bằng sông Volga là vùng đồng bằng sông lớn nhất ở châu Âu, sông chảy vào biển Caspi ở Nga, về phía đông bắc của Cộng hoà Kalmykia. Đồng bằng sông thuộc đồng bằng sông, vùng Viễn Đông nằm ở Kazakhstan. Đồng bằng sông chảy vào biển Caspian cự ly khoảng 60&nbsp;km hạ nguồn từ thành phố Astrakhan

Tham khảo

Liên kết ngoài
Volga River Delta tại NASA Earth Observatory
Volga Delta tại Natural Heritage Protection Fund
Lee Dong-wook

| hình = Lee Dong-wook at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped).jpg
| ghi chú hình = Lee Dong-wook vào năm 2024
| cỡ hình =
| tên gốc =
| tên khai sinh =
| ngày sinh =
| ngày mất =
| nơi mất =
| an táng =
| cư trú =
| quốc tịch =
| dân tộc =
| học vị = Đại học Joongbu – Phát thanh truyền hình và nghệ thuật truyền thông
| học vấn =
| nghề nghiệp =
| năm hoạt động = 1999–nay
| tổ chức =
| đại diện = King Kong by Starship
| nổi tiếng =
| tác phẩm nổi bật =
| quê quán =
| height =
| cân nặng = 78 kg
| nhiệm kỳ =
| tiền nhiệm =
| đảng phái =
| kế nhiệm =
| người hôn phối =
| con cái =
| cha =
| mẹ =
| giải thưởng =
| chữ ký =
| cỡ chữ ký =
| website =
| nơi sinh = Seoul, Hàn Quốc
| tên khác =
| tiêu đề =
| module =
}}
Lee Dong-wook (Hangul: 이동욱, Hanja: 李棟旭, Hán-Việt: Lý Đông Húc, sinh ngày 6 tháng 11 năm 1981) là một nam diễn viên, người mẫu và người dẫn chương trình truyền hình người Hàn Quốc. Anh được khán giả biết đến với các vai chính trong các bộ phim truyền hình Cô em họ bất đắc dĩ (2005), Scent of a Woman (2011), Ông hoàng khách sạn (2014), Bubble gum (2015),Yêu tinh (2016), Sinh mệnh (2018), Chạm vào tim em (2019) và Bạn trai tôi là Hồ Ly (2020), Người hùng điên rồ (2021).

Sự nghiệp
Lee Dong-wook bắt đầu sự nghiệp diễn xuất vào năm 1999, tiếp tục với những vai diễn đơn thuần cho đến khi trở thành ngôi sao với vai chính trong phim truyền hình lãng mạn Cô em họ bất đắc dĩ vào năm 2005. Bộ phim không những phổ biến với khán giả trong nước mà còn ở nước ngoài, đặc biệt là ở châu Á và khu vực Đông Nam Á. Sau đó anh tiếp tục thủ vai chính trong phim truyền hình hình sự, bí ẩn La Dolce Vita (2008), tâm lý, hài hước Partner (2009), tình cảm Scent of a Woman (2011), Wild Romance (2012), cổ trang Kẻ trốn chạy của Joseon (2013) và phim truyền hình dài tập Ông hoàng khách sạn.

Tháng 11 năm 2011, Lee Dong-wook ký hợp đồng với công ty giải trí King Kong Entertainment.

Dong-wook cùng với nghệ sĩ hài Shin Dong-yup trở thành MC mới của talk show Strong Heart từ tháng 4 năm 2012 đến tháng 1 năm 2013. Anh cũng xuất hiện vào mùa 1 và 2 của Roomate.

Vào năm 2016, Lee Dong-wook xác nhận tham gia phim truyền hình viễn tưởng-lãng mạn Yêu tinh cùng với Gong Yoo, phát sóng vào tháng 12 đến tháng 2 năm 2017. Anh đóng vai Thần Chết. Bộ phim thành công vang dội, là một trong những bộ phim có rating cao nhất trong lịch sử truyền hình đài cáp.

Năm 2018, Lee Dong-wook đóng vai chính trong bộ phim y khoa Life, anh đóng vai một bác sĩ làm việc tại Khoa ER.

Đến năm 2020, anh đã tiếp tục tạo nên tiếng vang lớn khi tham gia bộ phim Bạn trai tôi là Hồ Ly khi đóng vai chính là hồ ly chín đuôi Lee Yeon.

Ngoài sự nghiệp diễn xuất, năm 2013, Lee Dong-wook đã ký hợp đồng quảng cáo với thương hiệu nước xả vải Downy và đã xuất hiện trong quảng cáo nước xả vải Downy Huyền Bí.

Đời sống cá nhân

Anh nhập ngũ vào tháng 8 năm 2009 và xuất ngũ vào tháng 6 năm 2011.

Danh sách phim
Phim truyền hình

Video ca nhạc

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài


Lee Dong-wook tại King Kong Entertainment
Lee Dong-wook Fan Cafe trên Daum

Lee Dong Wook trên Instagram
Nguyễn Thước (định hướng)

Nguyễn Thước có thể là:
Nguyễn Thước (903–?): tướng lĩnh dưới quyền Dương Đình Nghệ, từng đảm nhiệm Thứ sử Hoan Châu, là cha của Nguyễn Bặc.
Nguyễn Thước (1138–1210): là tục danh của Nhà sư Trí (hay Trí Nhàn thiền sư), còn gọi là Tĩnh Lự.
Nguyễn Thước (1517–?): đậu Hội nguyên Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân trong khoa thi năm 1547 thời Mạc Tuyên Tông.
Nguyễn Thước: Trà khê Công, cha của Nguyễn Ngọc.
Nguyễn Thước: nguyên Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Hưng và tỉnh Hưng Yên.
Nguyễn Thước (sinh năm 1953): đạo diễn phim tài liệu nổi tiếng tại Việt Nam, được phong danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.
Nguyễn Thước (sinh năm 1953): Đại tá, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Phòng không – Không quân, Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Nguyễn Quốc Thước (sinh năm 1928): còn gọi tắt là Nguyễn Thước, Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ghi chú

Tham khảo
Phan Nhân

| ngày mất =
| nơi mất = TP. Hồ Chí Minh
| Các số đo =
| Chiều cao =
| Cân nặng =
| Nguyên quán = An Giang, Việt Nam
| Nhạc cụ =
| Kiểu giọng =
| Thể loại =
| Nghề nghiệp =
| năm hoạt động = 1967 - 1978
| quốc tịch =
| Hãng đĩa =
| Hợp tác với =
| Ảnh hưởng =
| URL =
| Thành viên hiện tại =
| Thành viên cũ =
| Nhạc cụ nổi bật =
| Thu nhập =
| Hòa âm =
| tác phẩm nổi bật = Chú ếch con, Hà Nội niềm tin và hy vọng
| vợ = Phi Điểu
| giải thưởng = Giải thưởng Nhà nước (2001)
| tên =
}}
Phan Nhân (15 tháng 5 năm 1930 – 29 tháng 6 năm 2015) tên thật là Liêu Nguyễn Phan Nhân, sinh tại thành phố Long Xuyên, An Giang. Ông được biết đến với vai trò là nhạc sĩ với nhiều ca khúc nổi tiếng như Chú ếch con, Hà Nội niềm tin và hy vọng, Thành phố của tôi, Em ở nơi đâu, Bài ca cho em...

Qua đời và lễ tang
Ông qua đời tại nhà riêng lúc 10h20 ngày 29 tháng 6 năm 2015, không lâu sau lễ mừng thọ 85 tuổi.

Các sáng tác
Bài ca cho em
Bài ca trên đồng lúa Thái Bình
Cây đàn guitar của Victor Hara
Chú cừu Mộc Châu (1968)
Chú ếch con (1967)
Con dao làm nương, cây súng giữ bản
Cô bê xinh đẹp (1969)
Em là bông lúa Điện Biên (1968)
Em là con gái má Út Tịch (1966)
Em ở nơi đâu
Hà Nội niềm tin và hy vọng (12/1972)
Hàng cây ơn Bác (1969)
Hành khúc lão dân quân
Lời anh thúc giục toàn dân
Mùa xuân vui Tết trồng cây
Nhớ về Pác Bó (1979)
Như con chim én
Thành phố của tôi (1981)
Thằng giặc Mỹ (1966)
Tiếng hát gửi dòng sông quê hương
Tình bạn già
Tình ca đất nước (30/4/1975)
Trên quê hương Minh Hải
Vườn cây của ba (thơ phổ nhạc của Nguyễn Duy, 1978)

Gia đình
Ông đã kết hôn với NSƯT Phi Điểu (là diễn viên, phát thanh viên giọng Nam bộ của Đài tiếng nói Việt Nam) và có 2 người con (1 trai (trưởng), 1 gái).

Chú thích
Tây Chu (nước)

Tây Chu (西周) là tên một nước chư hầu nhỏ vào thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Năm 440 TCN, Chu Khảo Vương Cơ Nguy sau khi lên ngôi đã phân phong cho em trai là Cơ Yết ở đất Vương Thành, giữ chức Chu công để phụ giúp triều đình. Cơ Yết có hiệu là Tây Chu Hoàn công hoặc Tây Chu quân, sau khi Cơ Yết mất, con là Cơ Táo nối ngôi, tức Tây Chu Uy công.

Năm Chu Hiển Vương thứ hai (367 TCN), Tây Chu Uy công mất, hai con là công tử Căn và công tử Triêu tranh đoạt ngôi vị với nhau. Hai nước chư hầu là Hàn và Triệu lập công tử Căn ở đất Củng, tức là Đông Chu Huệ công hoặc Đông Chu quân, Chu Hiển Vương không biết cư xử thế nào cũng không có thực lực để chống lại nên đành chấp nhận thực tế. Đó là nguồn gốc dẫn đến sự phân chia thành 2 nước Tây Chu và Đông Chu, sự chia rẽ này làm cho nhà Chu càng ngày càng thêm suy nhược. Thiên tử nhà Chu ở nhờ Tây Chu quân.

Hai nửa Tây Chu và Đông Chu cũng không hòa thuận, vài lần xảy ra xung đột. Năm 256 TCN, Tây Chu công có ý định hợp tung với các nước chư hầu tấn công nước Tần nhưng bị Tần đánh bại phải đầu hàng và dâng cho Tần 36 ấp với 3 vạn dân khiến nước Tây Chu bị diệt vong, đày Tây Chu Văn công ra đất Đãn Hồ. Nước Đông Chu tồn tại thêm 7 năm nữa đến năm 249 TCN thì bị Tần diệt nốt.

Quân chủ

Tham khảo

Liên kết ngoài
西周和东周的灭亡
Bản đồ Ba Lan Vĩ Đại của Scotland

]]

Bản đồ Ba Lan Vĩ đại của Scotland (tiếng Anh: Great Polish Map of Scotland), còn được gọi Bản đồ Scotland Barony (Barony Map of Scotland), là một bản đồ địa hình nổi của Scotland nằm ngoài trời bên cạnh khách sạn Barony Castle Hotel, ngoài làng Eddleston gần Peebles ở vùng Scottish Borders. Mô hình này làm bằng bê tông ở tỷ lệ . Nó là sản phẩm trí tuệ của cựu chiến binh Ba Lan Jan Tomasik. Nó được hoàn thành năm 1975 và được cho là bản đồ địa hình nổi lớn nhất thế giới. Tổ chức Mapa Scotland đang phục hồi bản đồ.

Chú thích

Liên kết ngoài
Hình ảnh bản đồ nhìn từ không trung
Mapa Scotland
Điểu học

]]

Điểu học hay cầm điểu học là một nhánh của ngành động vật học chuyên nghiên cứu về các loài chim. Điểu học trong tiếng Anh là "ornithology" xuất phát từ tiếng Hy Lạp cổ, trong đó ὄρνις (ornis) nghĩa là "chim" và λόγος (logos) nghĩa là "giải thích". Điểu học có nhiều mặt khác biệt với các lĩnh vực nghiên cứu động vật khác, một phần bởi điều kiện quan sát và tính thẩm mỹ của các loài chim. Công việc nghiên cứu hầu hết được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu nghiệp dư áp dụng các nguyên tắc phương pháp luận chặt chẽ. Điểu học trong tiếng Anh là ornithology có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp ornithologos và tiếng Latinh cuối thế kỷ XVII ornithologia nghĩa là "khoa học về chim chóc".

Ngành điểu học có một lịch sử lâu đời, nghiên cứu về chim đã giúp loài người phát triển những khái niệm then chốt về tiến hóa, tập tính học và sinh thái học như các định nghĩa về loài, quá trình hình thành loài, bản năng, học hỏi, ổ sinh thái, guilds, địa lý sinh học đảo, phylogeography và bảo tồn chim. Thuở ban đầu, ngành vấn đề ngành điểu học tập trung chính là mô tả giống loài cũng như sự phân bố của loài đó, các nhà cầm điểu học hiện nay tìm kiếm câu trả lời cho các câu hỏi cụ thể hơn, với chim là vật mẫu cho các thí nghiệm về giả thuyết và các tiên đoán dựa trên các thuyết. Hầu hết các thuyết sinh học hiện đại áp dụng hệ thống phân loại sinh học và vì thế, số lượng nhà khoa học tự nhận mình là "nhà cầm điểu học" chuyên nghiệp cũng giảm xuống. Nhiều công cụ và kỹ thuật đã được sử dụng trong bộ môn điểu học, cả trong phòng thí nghiệm hoặc trên thực địa, và nhiều đột phá đã được tạo ra.

Ghi chú

Hình ảnh

Tập tin:AldrovandiOrnithology.jpg
Tập tin:ValliDeTodi1601.jpg
Tập tin:Bird eggs.jpg
Tập tin:Egyptian - Mold for a Heron Plaque - Walters 22284 (2).jpg
Tập tin:Leonardo flight of bird.JPG

Liên kết ngoài
Lewis, Daniel. The Feathery Tribe: Robert Ridgway and the Modern Study of Birds. Yale University Press. .
Ornithologie (1773–1792) Francois Nicholas Martinet Digital Edition Smithsonian Digital Libraries
List of oldest ornithological organisations in the world
History of ornithology in North America
History of ornithology in China
Hill ornithology collections
Robert Ridgway's A Nomenclature of Colors (1886) and Color Standards and Color Nomenclature (1912) - text-searchable digital facsimiles at Linda Hall Library
Anax parthenope

Anax parthenope là một loài chuồn chuồn ngô trong họ Aeshnidae. Loài này có ở Nam châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á.
A. parthenope nhỏ hơn và ít sặc sỡ hơn Anax imperator. Nhìn chung bề ngoài, đặc biệt nhìn trên cánh thì A. parthenope tương tự A. imperator nhưng A. parthenope có xu hướng giữ bụng thẳng hơn của A. imperator.
Loài này phân bố ở phần lớn miền nam và miền trung Châu Âu bao gồm hầu hết các hòn đảo Địa Trung Hải, khắp châu Á đến Nhật Bản và Trung Quốc, và Bắc Phi. Nó đã được tìm thấy trên quần đảo Canaria và Madeira. Nó đang lan rộng về phía bắc và lần đầu tiên được nhìn thấy ở Anh vào năm 1996, nơi nó đã sinh sản kể từ đó.

Ở phía bắc dải phân bố, A. parthenope có thể bay vào tháng 3. Nó phổ biến nhất vào tháng 6 đến tháng 9 nhưng vẫn có thể vào tháng 11. Thường thấy bay lượng xung quanh ao, hồ và nước vẫn khác. Khi có A. imperator thì loài này hiện diện ít hơn. Khi Khi A. parthenope và A. imperator hiện diện cũng một khu vực ao thì A. imperator chiếm ưu thế.

Hình ảnh

Tập tin:Anax parthenope1.JPG
Tập tin:Großlibelle 2org gedreht1 VPJungfernheide 070708.jpg
Tập tin:2011.07.05.-03-Schwetzinger Wiesen-Kleine Koenigslibelle-Maennchen-im Flug.jpg
Tập tin:2011.08.23.-3-Vogelstangsee Mannheim-Kleine Koenigslibelle-Maennchen.jpg

Tham khảo
Askew, R.R. (2004) The Dragonflies of Europe. (revised ed.) Harley Books. ISBN 0-946589-75-5
d'Aguilar, J., Dommanget, JL., and Prechac, R. (1986) A field guide to the Dragonflies of Britain, Europe and North Africa. Collins. pp336. ISBN 0-00-219436-8
Boudot JP., et al. (2009) Atlas of the Odonata of the Mediterranean and North Africa. Libellula Supplement 9:1-256.
Dijkstra, K-D.B & Lewington, R. (2006) Field Guide to the Dragonflies of Britain and Europe. British Wildlife Publishing. ISBN 0-9531399-4-8.

Liên kết ngoài
Thủy Long Thánh Mẫu

Thủy Long Thánh Mẫu hay Thủy Đức Thánh Phi, Thủy Long Nương Nương, Thủy Long Thần Nữ (gọi chung là Bà Thủy) là các tên gọi phổ biến của Bà. Trong quan niệm dân gian, Bà là nữ thần giếng, thần sông rạch, thần cù lao, thần hải đảo, tức vị thần cai quản vùng sông nước.

Đặc biệt, đối với các nghề liên quan đến sông nước và biển cả ở Nam Bộ, người ta thường vái van Bà Cậu để cầu mong độ trì qua cơn sóng gió. Vì thế mà người ta thường hay gọi dân làm nghề thương hồ hạ bạc là "dân Bà Cậu". Bà Cậu chính là Bà Thủy và hai người con trai: Cậu Tài và Cậu Quý. Ngoài ra, trong dân gian cũng có quan niệm rằng Bà Thủy chính là hóa thân của Thiên Y A Na (hay là con của vị thần này). Trong văn bia của đại thần Phan Thanh Giản tại Tháp Po Nagar (Nha Trang), có đoạn kể về Thiên Y Ana đã hóa phép nổi sóng gió nhấn chìm thuyền của thái tử Trung Quốc, biến chiếc thuyền này thành tảng đá. Do đó, Thiên Y A Na và 2 người con của Bà (Cậu Tài, Cậu Quý) được xem là vị thần của sông biển, cù lao
Xem thêm
Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam
Đạo mẫu
Mẫu thần
Tục thờ nước
Chú thích
Nhược (nước)

Nhược () là một tiểu quốc chư hầu thời kỳ Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Nước Nhược nằm ở giữa nước Tần và nước Sở, cuối cùng bị nước Sở thôn tính. Quốc quân nước Nhược mang tước tử.

Hưng vong
Ban đầu, đô thành nước Nhược nằm ở Thương Mật, Thương Mật cũng được gọi là "Hạ Nhược". Năm 635 TCN, hai nước lớn là nước Tần và đồng minh là nước Tấn liên hiệp đem quân thảo phạt nước Nhược. Song vào lúc này, đối thủ của Tần và Tấn là nước Sở đã đem quân đến cứu trợ nước Nhược. Tuy nhiên, người Thương Mật đã phải đầu hàng quân Tần, còn tướng lĩnh quân Sở thì bị quân Tần bắt giữ. Đến khi quân Tần về nước, người nước Sở không kịp truy kích. Năm 622 TCN, nước Nhược trở nên gần gũi hơn với Tần song vẫn dao động trong vấn đề quan hệ với Sở. Vì thế, nước Tần lại cho quân tấn công đô thành Thương Mật của nước Nhược, lãnh thổ này bị nước Tần chiếm hữu. Trước tình cảnh này, người nước Nhược di chuyển đến khu vực Nghi Thành của tỉnh Hồ Bắc hiện nay, gọi là "Thượng Nhược". Sau khi di cư, nước Nhược trở thành một nước phụ thuộc của nước Sở. Người nước Nhược bị người Sở đồng hóa hoàn toàn, không rõ nước Nhược diệt vong năm nào.

Di sản
Năm thứ 10 đời Sở Chiêu Vương, tức năm 506 TCN, nước Ngô tấn công đô thành Dĩnh (郢). Trong trận Bá Cử (柏舉之戰) kế tiếp sau đó, nước Sở đã gần như diệt vong. Đến năm sau, Ngô rút quân về nước do bị nước Việt tiến đánh, Sở Chiêu Vương lại về Dĩnh. Đến năm thứ 12 đời Sở Chiêu Vương, tức 504 TCN, quân Ngô lại đánh bại thủy quân Sở, người nước Sở lại đứng trước nỗi lo vong quốc, triều đình Sở chuyển quốc đô từ Dĩnh về đô thành cũ của Nhược trước kia, thuộc khu vực Nghi Thành ngày nay, nhằm lẩn trốn quân tiên phong của Ngô. Do người nước Sở có tập quán gọi đô thành là Dĩnh, nay Nhược lại là đô thành của Sở, vì thế Nhược còn được gọi là Bắc Dĩnh. Không rõ Sở chuyển đô thành về lại Dĩnh vào năm nào, có thuyết nói là vào năm thứ 56 đời Sở Huệ Vương, theo đó thì Nhược là quốc đô của Sở khoảng trên 60 năm.

Văn bản khắc trên đồ đồng
Trong "Lưỡng Chu kim văn từ đại hệ khảo thích" (两周金文辭典大系考釋), Quách Mạt Nhược đã viết về việc khảo chứng các đồ vật từ nước Nhược. Ông chỉ ra rằng trong các chữ khắc trên đó, "Thượng Nhược" được ghi là "鄀", trong "Hạ Nhược" được ghi là "蠚". Ông thấy có các bản khắc ghi chữ Thượng Nhược (鄀) công và Hạ Nhược (蠚) công.

Kỳ 1 năm 2001 của "Trung Quốc lịch sử văn vật" (中國歷史文物) có đăng tải "Sĩ Sơn Bàn minh văn sơ thích" (士山盤銘文初釋) của Chu Phượng Hãn, giới thiệu về cổ vật Sĩ Sơn Bàn thời Tây Chu ở bảo tàng Quốc gia Trung Quốc, câu chữ khắc trên đó có chữ "Nhược phương", có thể thấy rằng từ thời Tây Chu đã có phương quốc mang tên là "Nhược". Chu Bảo Hoành (周寶宏) đưa ra bằng chứng về việc Nhược phương và Nhược quốc thời Xuân Thu có mối liên hệ với nhau.

Chú thích

Tham khảo

Thư mục
Hyla versicolor

Database entry includes a range map and justification for why this species is of least concern.
| trend = stable
| image = Hyla_versicolor.jpg
| regnum=Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Amphibia
| ordo = Anura
| familia = Hylidae
| genus = Hyla
| species = H. versicolor
| binomial = Hyla versicolor
| binomial_authority = LeConte, 1825
}}
Nhái cây xám hay ếch cây xám miền đông (Hyla versicolor) là một loài ếch trong họ Nhái bén. Nó là loài bản địa phần lớn đông Hoa Kỳ và đông nam Canada. Loài nhái này sinh sống ở phần lớn nửa phía đông Hoa Kỳ, phía tây tận trung Texas. Chúng cũng phân bố ở các tỉnh của Canada Quebec, Ontario, và Manitoba, với quần thể cô lập ở New Brunswick.
Nó có thể sống sót ở nhiệt độ thấp đến –8&nbsp;°C.

Giao phối

Việc giao phối và hòa ca thường diễn ra về đêm. Những con ếch gọi vào ban ngày để đáp lại với sấm sét hoặc tiếng ồn lớn khác. Những cuộc hòa cá có thể được tìm thấy vào những cơn mưa mùa xuân.
Phân bố
Hyla versicolor sống trong một phạm vi rộng, và có thể được tìm thấy ở nửa phía đông của Hoa Kỳ, cũng như xa phía tây là trung tâm Texas. Chúng cũng di thực vào Canada tại Québec, Ontario và Manitoba, với một số bị cô lập ở New Brunswick.
Môi trường sống
Hyla versicolor phổ biến trong các khu rừng, vì nó sống trên cây. Tiếng kêu của nó thường được nghe thấy trong các khu dân cư nông thôn của bờ biển phía Đông và vùng Trung Tây.
Tham khảo
Thứ sử

Thứ sử (chữ Hán: 刺史, còn được phiên âm là thích sử) là một chức quan trong thời kỳ cổ đại của lịch sử Trung Quốc và lịch sử Việt Nam, đứng đầu đơn vị giám sát, sau là đơn vị hành chính "châu".

Trung Quốc (Trung Hoa)
Chức vụ thứ sử này có từ Tây Hán. Nhà Hán theo truyền thống chia cả nước ra làm 9 khu vực gọi là 9 châu, không phải cấp hành chính. Cấp hành chính thứ 1 lúc này là quận, đứng đầu là thái thú quản lý mọi việc.

Năm 106 TCN Hán Vũ Đế đặt chức Thứ sử. Ban đầu, Thứ sử chỉ có vai trò đi tuần hành các quận trong châu để xem xét việc cai trị của các Thái thú, thăng thưởng người làm tốt, truất người làm dở, đoán xét oan ngục, lấy 6 điều giới hạn của chức vụ. Sách Hậu Hán thư, phần Chí, quyển 28 có đề cập đến 6 điều giới hạn trong chức trách của Thứ sử như sau:
Những cường hào vọng tộc trong vùng chiếm nhiều ruộng đất, vượt qua pháp luật, lấy mạnh lấn yếu, lấy đông hiếp ít
Quan vào bậc 2000 thạch (tức Thái thú) không vâng chiếu chỉ của vua và không tuân điển chế, bỏ công theo tư, vơ vét của cải, làm điều gian tham
Quan vào bậc 2000 thạch không xét các nghi án, hung dữ giết người, giận thì phạt, vui thì thưởng, phiền nhiễu hà ngược, bóc lột dân đen, làm khổ trăm họ
Quan vào bậc 2000 thạch mà lựa chọn cắt đặt không xứng đáng, thiên vị kẻ yếu, ngăn lấp kẻ hiền, che chở kẻ ngoan
Con em các quan vào bậc 2000 thạch mà cậy thần cậy thế, thỉnh thác chức vị
Quan vào bậc 2000 thạch làm trái lẽ công, a dua theo cường hào thông hành hối lộ, tổn phạm chính lệnh

Hàng năm, Thứ sử đi tuần các quận vào tháng 8 và đến đầu năm sau thì về triều đình tâu báo. Vai trò của Thứ sử thời Tây Hán tương tự như công việc của thanh tra các hoạt động của Thái thú.

Bên dưới Thứ sử, có những người giúp việc là thị trung, biệt giá, tòng sự.

Cuối thời Đông Hán, chức Thứ sử bị thay thế bằng Châu mục với đầy đủ quyền lực về quân sự lẫn dân chính.

Đến thời nhà Tùy xóa bỏ quận, thi hành 2 cấp hành chính: châu, huyện, chức thái thú bị bãi bỏ. Số huyện mỗi châu lúc này rất lớn, có thể đến trên 100.

Thời nhà Đường, tiếp tục thi hành 2 cấp hành chính: châu, huyện song châu lúc này có quy mô của quận trước đây, cả nước có đến hơn 300 châu. Cai trị châu là thứ sử với đầy đủ quyền hành chính báo cáo trực tiếp lên chinh quyền trung ương. Khi các tiết độ sứ trở thành các thống đốc quân sự ở địa phương thì thứ sử dưới quyền tiết độ sứ.

Việt Nam
Việt Nam trong thời kỳ đầu độc lập sau ngàn năm Bắc thuộc vẫn kế thừa tổ chức hành chính của thời thuộc Đường, vẫn đặt chức thứ sử đứng đầu các châu.

Đinh Công Trứ là vị quan thứ sử đầu tiên của Việt Nam. Năm 931, sau khi cùng Dương Đình Nghệ đem quân ra quét sạch quân Nam Hán, tái lập nền độc lập và tự chủ, Đinh Công Trứ được cử làm thứ sử Hoan Châu. Khi Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, tự xưng là Ngô Vương. Đinh Công Trứ tiếp tục được phong trấn thủ châu Hoan.

Xem thêm
Thái thú

Tham khảo
Đào Duy Anh (2011), Lịch sử Việt Nam từ nguồn gốc đến thế kỷ 19, Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Chú thích
Benny Blanco

| nơi sinh = Reston, Virginia, Mỹ
| ngày mất =
| nơi mất =
| quốc tịch =
| công việc =
| năm hoạt động = 2007–nay
| người hôn phối =
| module =
| past_member_of =
| website =
}}
| ghi chú hình = Benny Blanco năm 2018
}}

Benjamin Joseph Levin (sinh ngày 8 tháng 3 năm 1988), thường được biết đến với nghệ danh Benny Blanco, là một nam nhạc sĩ kiêm nhà sản xuất thu âm người Mỹ. Với 14 đĩa đơn quán quân được sản xuất, anh là người tạo nên những dấu ấn lớn trên nền âm nhạc pop đương đại.

Anh thực hiện công việc sản xuất cho một số đĩa đơn nổi tiếng của một số nghệ sĩ như Katy Perry ("California Gurls", "Teenage Dream"), Maroon 5 ("Moves like Jagger, "Payphone"), Britney Spears ("Circus"), Taio Cruz ("Dynamite"), Kesha ("Tik Tok") và Gym Class Heroes ("Stereo Hearts"), hay một số ca khúc ít nổi tiếng hơn như "Work Hard, Play Hard" của Wiz Khalifa và "Heart Attack" của Trey Songz. Ngoài ra, Blanco cũng cộng tác với một số nhân vật nổi tiếng trong làng nhạc như Dr. Luke, Shellback, Ryan Tedder, Bruno Mars, Nicki Minaj, Dan Wilson, Mike Posner, Max Martin, Sean Paul và Paul Epworth.

Cuộc đời và sự nghiệp
Bắt đầu sự nghiệp và Disco D
Blanco - một người gốc Virginia, anh bắt đầu luyện tập với những nhịp đập trong phòng ngủ của mình và được biết đến đầu tiên vào năm 1994 với đĩa đơn cát-xét: "The World Is Yours" của Nas và "I Swear" của All-4-One. Rèn luyện kỹ năng của mình trong một vài năm, Blanco cuối cùng giành được sự chú ý của The Source và giám đốc điều hành tại hãng đĩa Columbia Records. Kĩ năng của Blanco ngày một phát triển nhanh chóng, do đó anh được học nghề với nhà sản xuất Disco D (Blanco phải lái xe tới New York vào cuối tuần, những ngày còn lại anh phải đến trường học).

Tại phòng thu Blanco gặp rapper Spank Rock - người đã nâng cao khả năng của Blanco. Năm 2007, Blanco và Spank Rock thực hiện Bangers & Cash - một EP chung của hai người mà sau đó đã trở nên cực kì nổi tiếng trong thế giới âm nhạc ngầm (underground). Sau đó Blanco tiếp tục làm việc với nhiều nghệ sĩ trong đó có Amanda Blank và Santigold.

2008
Blanco tiết lộ khi anh gặp nhà sản xuất - sáng tác nhạc đã từng giúp anh thực hiện nhiều ca khúc nổi tiếng: "Đó là khi tôi gặp được Dr. Luke. Luke đã dạy tôi về sự phức tạp trong việc thực hiện một bài hát. Anh cũng dạy tôi rất nhiều trong việc tương tác với các nghệ sĩ. Khi bạn là một nhà sản xuất, bạn hơn hẳn so với một anh chàng luôn thích chỉ đạo người khác. Bạn giống như một bác sĩ chuyên khoa vậy. Bạn phải biết khi nào nghệ sĩ cần nghỉ ngơi - khi đó là thời gian để ngừng làm việc và thu thập những suy nghĩ của bạn."

Hiện tại, Blanco đang làm việc trong phòng thu, hợp tác sản xuất với nhiều nghệ sĩ để cho ra những ca khúc nổi tiếng.

Danh sách sản xuất

Tham khảo

Liên kết khác
Giun đất khổng lồ Gippsland

| regnum = Animalia
| phylum = Annelida
| classis = Clitellata
| subclassis = Oligochaeta
| familia = Megascolecidae
| genus = Megascolides
| species = M. australis
| binomial = Megascolides australis
| binomial_authority = McCoy, 1878
}}
Giun đất khổng lồ Gippsland (tên khoa học Megascolides australis) là một loài giun đất bản địa ở Australia. Những con giun đất khổng lồ dài trung bình 1 mét (3 feet) và có thể đạt tới 3 m, có đường kính 2&nbsp;cm (1 inch). Loài này có một cái đầu màu tím sẫm và một cơ thể màu xanh xám. Chúng sống trong lòng đất, khu vực đất sét xanh, xám hoặc đỏ dọc theo bờ sông và đồi phía Tây ở Gippsland, Victoria, Australia.

Giun đất khổng lồ sống trong những cái hang được đào sâu trong lòng đất tạo thành hệ thống các hang nước, môi trường sống của chúng. Những con giun này hiếm khi rời khỏi hang hốc ẩm ướt. Tuổi thọ của chúng dài trong số các loài động vật không xương sống, có thể mất 5 năm để trưởng thành. Chúng sinh sản trong những tháng ấm hơn và kén trứng được đẻ trong hang của chúng. Khi những con giun đất con nở, trong 12 tháng có thể đã dài tới 20&nbsp;cm.

Không giống như hầu hết giun đất khác, chúng dành hầu hết thời gian của mình trong hang. Chuyển động của chúng thông qua các hang ngầm có thể gây ra một âm thanh ríu rít cho phép phát hiện được ra chúng.

Nằm gần thị trấn Bass là Bảo tàng Giun đất khổng lồ. Tòa nhà này cho khách du lịch tham quan để thu thập dữ liệu thông qua một bản sao phóng to của một cái hang và dạ dày của một con giun mô phỏng. Cùng với đó là các thông tin và tài liệu về lịch sử, đặc trưng giun đất khổng lồ Gippsland, giáo dục về việc con người phải bảo vệ chúng.

Tình trạng
Cũng như nhiều loài bản địa khác của Úc, khai thác thuộc địa của châu Âu đã dẫn đến sự suy giảm giun đất khổng lồ Gippsland và khiến nó là một loài cần được bảo vệ. Một số nông dân trong khu vực đã ngừng chăn nuôi gia súc và đã bắt đầu trồng cây tạo môi trường sống cho giun đất. Khi nông dân cày xới trên mặt đất khiến những con giun bị chết. Giun đất khổng lồ Gippsland đang đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng.

Xem thêm
Driloleirus americanus - Giun đất khổng lồ Palouse, loài giun đất sống ở Bắc Mỹ,loài dễ bị tổn thương.
Driloleirus macelfreshi - Giun đất khổng lồ Oregon, một người họ hàng của giun đất Palouse. Mẫu vật đã được ghi nhận có chiều dài khoảng 1,3 m (4 feet).
Hypolimnus pedderensis - giun đất hồ Pedder, Loài giun đất bị tuyệt chủng, sống ở Tasmania
Lumbricus badensis - giun đất khổng lồ Badish.
Microchaetus rappi - giun đất khổng lồ Nam Phi

Chú thích

Tham khảo

Listed as Vulnerable (VU D2 v2.3)
Giant Gippsland Earthworm at the Museum Victoria website
Ngụy Tương vương

Ngụy Tương vương (chữ Hán: 魏襄王, trị vì: 318 TCN – 296 TCN), hay Ngụy Tương Ai vương, tên thật là Ngụy Tự (魏嗣) hay Ngụy Hách (魏赫), là vị vua thứ tư của nước Ngụy - chư hầu nhà Chu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Thụy hiệu và niên đại
Ngụy Tự là con của Ngụy Huệ vương – vua thứ 3 nước Ngụy. Sử sách ghi chép về Ngụy Tương vương còn không thống nhất về thụy hiệu và niên đại.

Theo ghi chép của Sử ký, Ngụy Huệ Thành vương mất năm 335 TCN và Ngụy Tương vương kế nghiệp, tính niên đại từ năm 334 TCN. Ngụy Tương vương mất năm 319 TCN và Ngụy Ai vương (哀王) kế nghiệp cho tới khi mất năm 296 TCN. Tuy nhiên, phần lớn các học giả và các nhà phê bình khác cho rằng Ngụy Ai vương, với tên tuổi không rõ, là không có thật. Dường như Tư Mã Thiên đã gán nửa sau của thời kỳ trị vì của Ngụy Huệ Thành vương (bắt đầu năm 334 TCN, vào thời điểm Ngụy Oanh xưng vương) cho Ngụy Tương vương và bổ sung thêm Ngụy Ai vương vào để lấp chỗ trống cho giai đoạn từ 319 TCN tới 296 TCN. Ngược lại, một số nhà sử học vẫn cho rằng Ngụy Ai vương là có thật. Có ý kiến khác lại cho rằng Ngụy Tương vương và Ngụy Ai vương là một người, với thụy hiệu là Ngụy Tương Ai vương.

Hợp tung chống Tần lần đầu
Chính sách hợp tung do tướng quốc Công Tôn Diễn khởi xướng đã hình thành từ thời vua cha Ngụy Huệ vương.

Năm 318 TCN, liên quân hợp tung Hàn, Triệu, Ngụy dưới sự kêu gọi của Công Tôn Diễn tấn công nước Tần. Quân 3 nước tiến đến cửa Hàm Cốc thì bị tướng Tần là Thứ trưởng Sư Lý Tật đánh phủ đầu. Vì tổ chức quân 3 nước lỏng lẻo nên không địch nổi quân Tần.

Sang năm 317 TCN, Sư Lý Tật đánh bại quân Hàn, Triệu, Ngụy tại Tu Ngư, hơn 8 vạn quân chư hầu bị giết, tướng Thân Sai bị Tần bắt sống.

Nhân lúc quân Ngụy vừa bại trận, Tề Mẫn vương đánh Ngụy, quân Ngụy bại trận ở Quán Tân. Sau đó quân Ngụy lại bị tướng Tần là Sư Lý Tật đánh bại ở Khúc Ốc.

Năm 315 TCN, tướng Sư Lý Tật đánh chiếm Tiêu Thành của nước Ngụy, cùng lúc quân Tần đánh bại quân Hàn một trận nữa, giết hơn 1 vạn người, chiếm thành Nhạn Môn khiến tướng Hàn bỏ chạy. cho nước Hàn.

Cùng năm 296 TCN, Ngụy Tương Ai vương qua đời. Ông ở ngôi 23 năm. Con ông là Ngụy Chính lên nối ngôi, tức là Ngụy Chiêu vương.

Xem thêm
Ngụy Huệ vương
Ngụy Chiêu vương

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Tần bản kỷ
Ngụy thế gia
Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới
Chu Thiệu Hầu (2003), Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
Cát Kiếm Hùng chủ biên (2006), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng

Chú thích
Lửng châu Á

| genus = Meles
| species = leucurus
| authority = Hodgson, 1847
| range_map = Asian Badger area.png
| range_map_caption = Phạm vi phân bố
}}
Lửng châu Á (danh pháp hai phần: Meles leucurus) là một loài lửng bản địa Trung Quốc, Kazakhstan, bán đảo Triều Tiên và Nga. Loài lửng này có màu hầu như sáng hơn lửng châu Âu dù một số dạng có kiểu màu gần giống với màu của lửng châu Âu. Chúng có kích thước nhỏ hơn lửng châu Âu và có răng hàm trên khá dài hơn. Tổng cộng có 5 phân loài.

Hình ảnh

Tập tin:Milne Edwards - Meles leucurus leucurus.png
Tập tin:Kazakhbadger.jpg
Tập tin:Leopold v. Schrenck - Meles leucurus.png

Tham khảo

Thư mục
Đại công tước

Đại công tước ( đối với nam hoặc đối với nữ) là một tước vị quý tộc tôn quý có địa vị chỉ đứng sau Quốc vương hoặc Nữ vương trong truyền thống châu Âu, xếp trên tước vị Công tước.

Trong lịch sử châu Âu, có sự khác biệt quan trọng giữa "công tước lãnh địa" và "công tước phi lãnh địa". Khác với các "công tước phi lãnh địa", vốn là những thuộc hạ của Quốc vương hoặc Hoàng đế, hoặc là những thành viên hoàng gia, được phong tước hiệu danh dự nhưng không sở hữu và cai trị lãnh địa cụ thể, các "công tước lãnh địa" () là những nhà cai trị và là quân chủ thực sự của các công quốc. Lãnh thổ công quốc cai trị của các đại công tước lãnh địa cũng có địa vị cao hơn các công quốc khác, được gọi là đại công quốc.

Một số truyền thống châu Âu như Đức, Nga và Tây Ban Nha còn phân biệt thành 2 loại tước vị Đại công tước cai trị lãnh địa. Theo đó, tước vị Đại công tước (Großherzog / Großherzogin trong tiếng Đức, Gran Duque / Gran Duquesa trong tiếng Tây Ban Nha và Великий герцог / Великая герцогиня trong tiếng Nga) chỉ cai trị các lãnh địa công quốc thuộc sở hữu của mình; và tước vị Đại vương công (Großfürst / Großfürstin trong tiếng Đức, Gran Príncipe / Gran Princesa trong tiếng Tây Ban Nha và Великий князь / Великая Княгиня trong tiếng Nga) không chỉ cai trị công quốc của mình mà còn giữ địa vị đứng đầu liên minh các công quốc chư hầu.

Từ nguyên
Tước hiệu Đại Công tước có từ [Megas doux] thời kỳ Đế quốc Byzantine. Trong lịch sử Byzantine, Megas doux là chức vị cao cấp trong biên chế quân đội. Chức vị này thành tước vị trong lịch sử Nga, lần đầu tiên dùng để chỉ [Velikiy Kniaz] từ thế kỉ 11, là tước hiệu của các vị vua của Kievan Rus', sau đó thành tước vị cho các lãnh đạo của người Rus'.

Khi Đại công quốc Moskva xuất hiện, Velikiy Kniaz là tước vị chung cho Vua của toàn bộ người Nga, cho đến khi Ivan IV của Nga dùng tước vị Tsar. Sau đó, Velikiy Kniaz hay Grand duke trở thành tước vị dành cho con trai hoặc cháu trai (thuộc nam hệ) của các vị Tsar, sau đó là Hoàng đế của Đế quốc Nga.

Ở Tây Âu, tước hiệu Magnus dux xuất hiện đầu tiên vào năm 1569, do Giáo hoàng Piô V phong cho Cosimo I de' Medici, nhà cai trị trên thực tế của các lãnh thổ Fiorentina và Toscana. Một mặt, tước vị Đại công tước như một sự công nhận của Giáo hoàng về thực lực quân sự hùng mạnh và kinh tế vững chắc, nắm giữ quyền cai trị trên thực tế nhiều công quốc của gia tộc Medici trên các vùng lãnh thổ chịu ảnh hưởng của Lãnh địa Giáo hoàng. Mặt khác, sự ban phong này cũng tránh lạm xưng vương quốc (mà Giáo hoàng chỉ là người có ảnh hưởng lớn tại vùng lãnh thổ Vương quốc Ý), dẫn đến xung đột với các nhà cai trị vương quốc hùng mạnh khác là vua Pháp, và đặc biệt là vua Đức, vốn giữ địa vị Hoàng đế La Mã Thần thánh, có ảnh hưởng trên thực tế tại nhiều lãnh địa ở cả Vương quốc Đức lẫn Vương quốc Ý.

Xem thêm
Công tước
Đại thân vương
Infante
Prince
Đại vương công Áo
Tsar

Tham khảo

WorldStatesmen - Finland
Duke or Dux in Byzantium
Tham Hồ

Tham Hồ (chữ Hán: 参胡) tên một nhân vật trong huyền sử Trung Quốc.

Thân thế và sự nghiệp
Theo Sử Ký, Tham Hồ là hậu duệ đời thứ sáu của Chuyên Húc và là con trai thứ hai của Lục Chung, tên thật ông là Huệ Liên được cho là sống vào thời kỳ Ngu Thuấn qua Hạ Vũ đến Hạ Khải. Do ông thành công trong việc giúp vua Đại Vũ nhà Hạ trị thủy nên sau này vua Vũ lên ngôi hội 10000 chư hầu ở đất Miêu Sơn đã phong thưởng cho ông vùng Tham Hồ - nay thuộc huyện Phần Dương tỉnh Sơn Tây - và đặt quốc hiệu là Hoàng, từ đó về sau con cháu Huệ Liên đổi theo quốc tính mà mang họ Hoàng. Lịch sử không ghi chép những sự kiện quan trọng thời kỳ ông tại vị nên thời nay khó có thể khảo cứu vì nó cách chúng ta quá xa, nhưng dù sao thì một vị quân chủ khai quốc trị vì thì ta vẫn có thể chủ quan khẳng định đất nước Hoàng thời ấy chắc chắn sẽ ổn định và thịnh vượng.

Hậu duệ
Nước Hoàng tồn tại từ nhà Hạ qua nhà Thương và Tây Chu, đến đầu đời Xuân Thu thì bị nước Tấn diệt mất, nước Hoàng đặt dấu ấn của mình trong lịch sử cả thảy khoảng hơn 1500 năm.

Năm 891 tr.CN Chu Hiếu Vương phong cho Hoàng Hy - hậu duệ thứ 53 của Huệ Liên - ở vùng đất phía đông sông Hán (nay thuộc huyện Nghi Thành tỉnh Hồ Bắc) sử gọi đó là nước Tây Hoàng để phân biệt với nước Hoàng ở Phần Dương, nước Tây Hoàng đó bị nước Sở chiếm vào giữa thời Xuân Thu. Vua cuối cùng của nước Tây Hoàng là Mục Hầu Hoàng Sí Sanh chạy trốn sang nước Tề, các dòng tôn thất khác chạy tản mát khắp nơi trong nhân gian.

xem thêm
nước Sở
Lục Chung
nước Hoàng

tham khảo

Sử Ký Tư Mã Thiên - Sở thế gia
Tư trị thông giám - phần ngoại kỷ
Trúc thư kỷ niên
gia phả họ Hoàng của người Trung Quốc
Cameroun (núi)

is often given, but this is not compatible with SRTM data, which shows no 3" cells higher than or 1" cells higher than . A GPS reading of 13,200±50 feet (4024±16 m) has been reported. The elevation is subject to change due to volcanic activity.
| prominence_m = 3901
| prominence_ref = Ranked 31st
| map = Cameroon
| map_caption =
| map_size = 220
| label_position = right
| listing = Điểm cao nhấtVượt trội
| location = Tỉnh Tây Nam, Cameroun
| lat_d = 4 | lat_m = 13 | lat_s = 00 | lat_NS = N
| long_d = 9 | long_m = 10 | long_s = 21 | long_EW = E
| region = CM
| coordinates_ref =
| topo =
| type = Stratovolcano
| age =
| last_eruption = 2012
| first_ascent = Joseph Merrick, thập niên 1840
| easiest_route = Scramble
}}

Núi Cameroun là một ngọn núi lửa đang hoạt động ở Cameroun gần vịnh Guinea. Núi Cameroun cũng được biết đến bởi cái tên Núi Fako (tên đỉnh cao nhất của ngọn núi) hay tên thổ ngữ Mongo ma Ndemi (có nghĩa là "ngọn núi Vĩ đại"). Ngọn núi này là một phần của khu vực địa lý có các núi lửa hoạt động mạnh gọi là đường núi lửa Cameroun, trong đó bao gồm cả hồ Nyos, nơi từng xảy ra thảm họa phun trào ao hồ vào năm 1986 khiến 1.700 người và 3.500 gia súc bị chết ngạt.

Xem thêm
Debundscha
Danh sách các núi lửa ở Cameroun

Chú thích

Tham khảo
DeLancey, Mark W., and Mark Dike DeLancey (2000): Historical Dictionary of the Republic of Cameroon (3rd ed.). Lanham, Maryland: The Scarecrow Press.


Liên kết ngoài
Mount Cameroon Research Foundation