undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Súng phun lửa

từ súng phun lửa trong chiến tranh Việt Nam]]
Súng phun lửa là một loại vũ khí hoàn toàn có thể phun ra lửa nhằm tiêu diệt hoặc sát thương mục tiêu đối phương.Súng phun lửa thường có tầm bắn vài chục đến vài trăm mét nếu lắp đặt trên module bánh xích hoặc bánh hơi và nòng súng được tinh chỉnh lại. Súng phun lửa thường dùng chất lỏng như xăng hoặc chất khí như khí ga để phun.Trong lĩnh vực quân sự,hầu hết súng phun lửa sử dụng chất lỏng hoặc gas tùy mục đích sử dụng

Loại súng phun lửa cầm tay của bộ binh có cấu tạo gồm 2 thành phần chính: túi đeo sau lưng và súng. Túi đeo sau lưng có hai hay ba bình, một bình nén đầy khí gas, hai bình khác chứa chất lỏng có thể cháy

Đặc điểm
Súng phun lửa là một loại vũ khí, dùng để bắn lửa về phía đối phương. Tuy rằng nhiều súng phun lửa không thật sự là súng, nhưng vẫn thường gọi như vậy.

Súng phun lửa thời cổ là Hỏa Hổ. Trong thời kỳ thuốc nổ và nòng súng còn yếu, sức công phá của đạn chưa mạnh, người ta không nhồi đạn. Sử dụng thuốc nổ đã được làm chậm tốc độ cháy bằng cách trộn dư chất khử (hồi đó là bột than, lưu huỳnh...). Thuốc được nhồi nhiều hơn so với lúc bắn đạn, khí nóng và phần chất khử dư phụt về địch gây cháy. Nguyên tắc này vẫn được áp dụng ngày nay. Hỏa hổ ngày xưa là ống đồng mỏng, nhồi gần đầy, sát thương vài chục mét, là vũ khí mạnh đến giữa thiên niên kỉ thứ 2, sau đó súng bắn đạn dần thay thế. Sau này nhờ công của Gốt Đát mà súng được bắn với nguyên liệu là tinh thể lỏng, phóng lủa nhanh và mạnh hơn, nhưng lại vô cùng nguy hiểm vì có thể cháy ra xung quanh.

, Pháp năm 1917]]
Súng phun nhiên liệu ngày nay do Đức chế tạo đầu tiên trong đệ nhất thế chiến thường sử dụng thuốc hai thành phần, một phần chất oxy hóa được bơm vào bình đựng nhiên liệu, cháy làm tăng áp, đẩy hỗn hợp nhiên liệu-chất oxy hóa về phía địch. Hỗn hợp này có chất oxy hóa nên rất khó dập tắt, cháy tỏa nhiệt lớn. Súng phun này thường được chế tạo như ba-lô lính, đeo sau lưng, vòi phun cầm tay. Nhược điểm của hệ thống này là rất nguy hiểm, thiếu sức công phá tường giáp, tầm gần... Ưu điểm là lượng "đạn dược" dồi dào.

Các súng bắn đạn cháy vác vai Nga SPG thường mang chất nổ rắn. Chất nổ trộn dư chất oxy hóa tỏa nhiệt mạnh, như bột nhôm. Một phần chất nổ này có tác dụng như nhiên liệu tên lửa, đẩy đầu đạn về phía địch, chui vào hầm, nhà. Các chất khử rắn như bột nhôm có tác dụng rất mạnh, nguy hiểm. Nhược điểm của loại súng này là không mang được nhiều đạn. Ưu điểm là nhiệt độ cháy cao, chui sâu, tầm xa và vùng ảnh hưởng rộng.

Các xe cộ phun lửa như xe tăng phun lửa thường dùng các máy bơm, trộn nhiên liệu và chất oxy hóa trước khi phun đi xa bằng máy bơm dùng động cơ. Hỗn hợp cháy có thể trộn thêm các chất giảm bay hơi, bám dính, gây nhão như napan, để cháy lâu.

Những loại đạn cháy, bom cháy thường trộn chất oxy hóa và chất khử trước như SPG.

Tham khảo
Thanh Tùng (nhạc sĩ)

| nơi sinh = Nha Trang, Khánh Hòa, Liên bang Đông Dương
| ngày mất =
| nơi mất = Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội, Việt Nam
| nghề nghiệp = Nhạc sĩ
| dòng nhạc = Pop
| ca khúc = Em và tôi, Mưa ngâu, Giọt nắng bên thềm
| ca sĩ = Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Bằng Kiều
}}

Thanh Tùng (15 tháng 9 năm 1948 – 15 tháng 3 năm 2016) là một nhạc sĩ người Việt Nam. Ông có nhiều ca khúc nhạc trẻ được yêu thích.

Tiểu sử
Ông tên đầy đủ là Nguyễn Thanh Tùng, sinh ngày 15 tháng 9 năm 1948 tại Nha Trang, thuộc tỉnh Khánh Hòa. Nhiều sáng tác của ông được giới trẻ yêu thích như "Hát với chú ve con", "Hoàng hôn màu lá", "Chuyện tình của biển", "Lời tỏ tình của mùa xuân", "Ngôi sao cô đơn", "Câu chuyện nhỏ của tôi", "Hoa tím ngoài sân", "Em và tôi", "Phố biển", "Mưa ngâu", "Lối cũ ta về".

Ông từng công tác tại Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh. Nhạc sĩ có ba người con (2 trai, 1 gái): con trai cả là Nguyễn Thanh Bách, con trai thứ là Nguyễn Thanh Thông, cô con gái út là Nguyễn Thị Bạch Dương. Hiện con cái của Nhạc sĩ đều là những doanh nhân thành đạt ở Việt Nam. Chính ông cũng là một doanh nhân, khi đầu tư kinh doanh nước khoáng, nhà hàng, khách sạn và bất động sản. Ông còn sở hữu một vũ trường. Vào tháng 7 năm 1998, ông mở một nhà hàng mang tên Sinh Đôi tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nơi an nghỉ của ông tại Công viên Thiên Đức (Vĩnh Hằng Viên – tỉnh Phú Thọ).

Nhận xét
}}

Tác phẩm

Buổi biểu diễn

7 tháng 5 năm 2016, Ngôi sao cô đơn tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội.
27 và 28 tháng 3 năm 2021, Live in Concert Chuyện tình – Đêm nhạc Thanh Tùng & Trần Tiến tại Nhà hát Lớn Hà Nội.
14 và 15 tháng 10 năm 2022, Live Concert Thanh Tùng – Bảo Chấn: Chuyện của mùa thu tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội.
24 tháng 6 năm 2023, The Legend Concert 02 – Thanh Tùng tại The Global City, Thành phố Hồ Chí Minh.
11 và 12 tháng 1 năm 2025, Thanh Tùng Legacy of Love – Classical Crossover Live Concert tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ý kiến về Con đường âm nhạc
Tài tử

Trong tiếng Việt, từ "tài tử" có nghĩa là không phải chuyên nghiệp. Ví dụ ca sĩ tài tử để chỉ người đi hát không chuyên, có thể không lấy tiền. Tính từ "tài tử" cũng chỉ lối làm việc thiếu cố gắng, như học tài tử.

"Tài tử" còn được dùng với nghĩa diễn viên điện ảnh, thường dùng ở miền Nam trước đây. Ngày nay mọi người thường hiểu là diễn viên ngôi sao, ví dụ tài tử Tom Cruise.

Tài tử cũng là tên một thể loại âm nhạc ở Nam bộ, nhạc tài tử. Chữ "tài tử" được dùng đúng với nghĩa của từ này, nhạc tài tử là nhạc của những người không chuyên chơi.

Từ nguyên
Có nguồn cho rằng chữ "tài tử" vốn được dùng như danh từ với nghĩa là "nghệ sĩ", "người tài hoa". Người miền Nam Việt Nam xưa dùng chữ "tài tử" để chỉ diễn viên điện ảnh, với ý nói họ là người tài hoa. Về sau, chữ "tài tử" được dùng như tính từ để chỉ cách sống của như những người "tài tử" (nghệ sĩ). Cách sống này được cho là ít ràng buộc vào thông lệ xã hội, tự do theo ý muốn hay sự đam mê cá nhân. Theo quan điểm này, nhạc tài tử là loại nhạc mang tính nghệ sĩ, ngẫu hứng, ứng tác ứng tấu, chỉ chơi giữa những nghệ sĩ tâm đầu ý hợp.

Tham khảo
Kiểm toán tài chính

Kiểm toán tài chính là một hoạt động kiểm tra đặc biệt nhằm xác minh tính trung thực và hợp lý của các tài liệu, số liệu kế toán, báo cáo tài chính của các tổ chức, cơ quan đơn vị, doanh nghiệp, bảo đảm việc tuân thủ các chuẩn mực và các quy định hiện hành. Kiểm toán tài chính cần được phân biệt với kiểm toán công nghệ thông tin.

Điều kiện thực hiện
Công tác kiểm toán do cơ quan chuyên môn gồm các chuyên gia có trình độ nghiệp vụ thích hợp được pháp luật thừa nhận hoặc các công ty kiểm toán độc lập thực hiện. Tùy theo các loại hình kiểm toán mà việc thực hiện kiểm toán được thực hiện bằng mệnh lệnh hành chính hoặc là các giao kết kinh tế, dân sự.

Các dạng của kiểm toán
Theo mô hình tổ chức và biểu hiện pháp lý có kiểm toán nhà nước, kiểm toán độc lập, kiểm toán nội bộ.
Theo đối tượng kiểm toán có kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ.

Kiểm toán độc lập
Thuật ngữ này đề cập đến các công ty kiểm toán tư nhân. Các doanh nghiệp khi có nhu cầu kiểm toán thì sẽ phải bỏ tiền ra để thuê kiểm toán. Chi phí của việc thuê kiểm toán không nhỏ. Công ty không tự dưng bỏ tiền ra thuê kiểm toán về kiểm tra công ty mình. Đối với một số công ty thì việc kiểm toán là bắt buộc. Các công ty kiểm toán hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả kiểm toán của mình.

Kiểm toán nội bộ
Kiểm toán nội bộ là bộ phận kiểm toán trong công ty, kiểm tra độ chính xác và minh bạch của hoạt động kế toán trong công ty. Kiểm toán nội bộ làm việc dưới quyền Ban Giám đốc.

Kiểm toán nhà nước
Kiểm toán nhà nước là một đơn vị kiểm toán thực hiện công tác kiểm tra sự minh bạch, đúng đắn trong hoạt động kế toán ở các doanh nghiệp nhà nước hoặc các công ty doanh nghiệp có vốn của nhà nước.

Tham khảo
Danh sách cơn sóng thần và số người chết

Danh sách những cơn sóng thần trong lịch sử và số lượng người chết

228.000–560.000 - Thảm họa Sóng thần Ấn Độ Dương 2004 ở (Indonesia, Ấn Độ, Sri Lanka, Thái Lan, Somalia, Myanmar và các nước khác)
100.124 - Động đất ở Lisboa, 1755, sóng thần, động đất và hỏa hoạn, 1755, Bồ Đào Nha và Maroc
70.000 - Messina, Ý, động đất và sóng thần, 1908
40.000 - Nam Hải, 1782, kể cả số chết tại Đài Loan
36.000 - Núi lửa Krakatoa nổ, 1883
30.000 - Tokaido-Nankaido, Nhật Bản, 1707
27.000 - Nhật Bản, 1826
25,074 - Chile, 1868
22.070 - Sanriku, Nhật Bản, 1896
15.893 - Tōhoku, Nhật Bản, 2011
15.030 - Gây ra bởi núi Unzen, Tây Nam Kyushu, Nhật Bản, 1792
13.486 - Vịnh Lưu Cầu, 1771
5.233 - Tokaido-Kashima, Nhật Bản, 1703
5.000 - Nankaido, Nhật Bản, 1605
5.000 - Vịnh Moro, Philippines, 1976
4.000 - Borneo, Indonesia, 1952
3.000 - Papua New Guinea, 1998
3.008 - Sanriku, Nhật Bản, 1933
490-2.290 - Động đất lớn tại Chile, gây chết tại Chile, Hoa Kỳ (Hawaii), Philippines và Nhật Bản, 1960
2.000 - Lụt tại eo Bristol, 1607, có thể được gây ra bởi sóng thần, Anh
750 - Sóng thần tại Java, gây ra bởi động đất, 2006
360 - Sóng thần tại Tumaco, gây ra bởi động đất tại Colombia và Ecuador, 1979
202 - Sóng thần tại Okushiri, gây ra bởi động đất, 1993
165 - Động đất tại quần đảo Aleut, gây chết tại Hawaii và Alaska, 1946
122 - Động đất ngày thứ Sáu Thánh, Alaska và Hawaii, 1964
27 hoặc 51 - Vịnh Placentia, Newfoundland, Canada, 1929
23 - Nice, Pháp, 1979

Xem thêm
Danh sách các trận động đất
Tham khảo
Linh lan

Linh lan hay lan chuông (danh pháp khoa học: Convallaria majalis), là loài duy nhất trong chi Convallaria thuộc một họ thực vật có hoa là họ Asparagaceae. Nó có nguồn gốc trong khu vực ôn đới mát của Bắc bán cầu tại châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Nó là một loài cây thân thảo sống lâu năm có khả năng tạo thành các cụm dày dặc nhờ loang rộng theo các rễ ngầm dưới mặt đất gọi là thân rễ. Các thân rễ này tạo ra rất nhiều chồi mỗi mùa xuân. Thân cây cao tới 15–30&nbsp;cm, với hai lá dài 10–25&nbsp;cm và cành hoa bao gồm 5-15 hoa trên đỉnh ngọn thân cây. Hoa có màu trắng (ít khi hồng), hình chuông, đường kính 5–10&nbsp;mm, có mùi thơm ngọt; nở hoa về cuối mùa xuân. Quả của nó là loại quả mọng màu đỏ, nhỏ với đường kính 5–7&nbsp;mm.

Linh lan là một loại cây cảnh trồng phổ biến trong vườn vì các hoa có mùi thơm của nó. Lá và hoa linh lan chứa các glycozit như Convallimarin, Convallarin có tác dụng tim mạch và được sử dụng trong y học trong nhiều thế kỷ. Với các đơn thuốc quá liều nó có thể gây ngộ độc; các loài vật nuôi và trẻ em có thể bị thương tổn khi ăn phải linh lan.

Linh lan bị ấu trùng của một số loài thuộc bộ Lepidoptera phá hoại, như Antitype chi.

Hoa này trong tiếng Anh còn được gọi là Our Lady's tears (Nước mắt của Mẹ) do, theo một truyền thuyết, từ những giọt nước mắt của Eva rơi xuống, khi bị đuổi ra khỏi thiên đàng, đã trở thành hoa linh lan. Một thuyết khác cho rằng linh lan xuất hiện từ những giọt nước mắt của Đức Mẹ đồng trinh Mary khi chúa Jesus bị đóng đinh câu rút. Theo một truyền thuyết khác, hoa linh lan cũng đã xuất hiện từ máu của Thánh Leonard trong trận chiến của ông với con rồng. Các tên gọi khác trong tiếng Anh là May Lily (huệ tháng Năm), May Bells (hoa chuông tháng Năm), Lily Constancy (huệ chung thủy), Ladder-to-Heaven (thang tới thiên đường), Male Lily and Muguet v.v.

Theo truyền thống, hoa linh lan được bán tại Pháp trên các đường phố vào ngày 1 tháng 5 và được tặng cho nhau như một thứ đem lại may mắn. Kể từ năm 1982, hoa linh lan là quốc hoa của Phần Lan. Nó là loài hoa chính thức của các hội đoàn như Pi Kappa Alpha, Kappa Sigma và của liên đoàn các bà xơ Alpha Epsilon Phi tại Hoa Kỳ.

Tên gọi "lily of the valley" ("linh lan") cũng được sử dụng trong một số bản dịch ra tiếng Anh của Kinh Thánh phần Nhã ca 2:1, mặc dù từ trong tiếng Hêbrơ là "shoshana" nguyên thủy được dùng tại đó không chắc chắn có phải để chỉ loài hoa này hay không.

Thư viện

Convallaria majalis - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-045.jpg|Hình minh họa thế kỷ 19
Convallaria majalis2.jpg|Hoa lan chuông
Convallaria majalis 03 ies.jpg|Quả

Chú thích

Tham khảo
Convallaria

Convallaria là một chi thực vật trong họ Asparagaceae. Loài điển hình của chi này là linh lan.

Trước đây, chi này được xem là chi đơn loài với 1 loài duy nhất Convallaria majalis. Tuy nhiên sau này, các nhà nghiên cứu đã tách ra thêm 2 loài nữa thuộc chi này là Convallaria keiskei và Convallaria montana.

Hình ảnh

Convallaria keiskei 3.jpg|Convallaria keiskei

Chú thích

Tham khảo

Flora of North America Editorial Committee, e. 2002. Magnoliophyta: Liliidae: Liliales and Orchidales. Fl. N. Amer. 26: i–xxvi, 1–723.
Viện Toán học (Việt Nam)

Viện Toán học là cơ quan nghiên cứu chuyên sâu cơ bản về toán học trực thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST). Viện được thành lập năm 1969 theo Nghị định số 25/CP của Chính phủ ngày 5 tháng 2 năm 1969.

Nhiệm vụ của Viện Toán học là nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực toán học, hợp tác nghiên cứu khoa học với các Viện khác ở trong nước và quốc tế. Từ khi thành lập đến nay, Viện luôn chú trọng nghiên cứu những vấn đề toán học ứng dụng. Nhiệm vụ thứ ba của Viện là luôn luôn cộng tác với các Viện chuyên ngành khác trong việc ứng dụng toán học vào quản lý và phát triển sản xuất. Viện cũng rất quan tâm đến việc nâng cao chất lượng giảng dạy toán học ở bậc cao. Trung tâm đào tạo của Viện thành lập năm 1994 với mục đích đào tạo các tài năng nghiên cứu trẻ trong lĩnh vực toán học.

Lịch sử và quá trình hình thành
Hình thành Viện Toán học
Những năm 1960, Toán học Việt Nam đã bắt đầu có sự xuất hiện của các nhà toán học nghiên cứu hiện đại như Tạ Quang Bửu, Lê Văn Thiêm hay Hoàng Tụy. Dù tiềm năng lớn, tuy nhiên nền tảng cán bộ lẫn tổ chức Toán học khi đó đều còn rất hạn chế.

Năm 1962 - 1963, tiền thân là các sinh viên tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (ngày nay là Trường Đại học Khoa học tự nhiên Hà Nội), Phạm Trà Ân, Hoàng Đình Dung, Ngô Văn Lược, Phạm Hữu Sách, Trần Vũ Thiệu, Trần Mạnh Tuấn, Đỗ Long Vân (sau này có thêm Phó Tiến sĩ Phan Văn Chương) thành lập ra Nhóm nghiên cứu Toán - là tiền thân của Viện Toán học ngày nay. Nhóm nghiên cứu này là một phần của Bộ phận Toán - Cơ - Lý - Máy tính trực thuộc Ủy ban Khoa học Nhà nước Việt Nam (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ). Tính đến năm 1968, biên chế của Nhóm nghiên cứu này gồm có 21 người, với giáo sư Hoàng Tụy làm trường phòng nghiên cứu.

Ngày 5 tháng 2 năm 1969, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ký quyết định số 25/CP thành lập Viện Toán học (đồng thời với Viện Vật lý) trực thuộc Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước. Tuy nhiên, phải tới cuối năm 1970 khi giáo sư Lê Văn Thiêm về làm phó Viện trưởng, nơi đây mới chính thức đi vào hoạt động. Sau này khi thành lập Viện Khoa học Việt Nam (nay là Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) vào tháng 5 năm 1975, Viện Toán học trở thành thành viên trực thuộc, cùng với đó là việc thay đổi cấu trúc gồm có 8 phòng. Tháng 6 năm 1975, giáo sư Lê Văn Thiêm chính thức được bổ nhiệm làm Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam.

Xây dựng và phát triển
Tháng 8 năm 1980, do tình hình sức khỏe, giáo sư Lê Văn Thiêm được Thủ tướng Chính phủ cho thôi giữ chức vụ Viện trưởng, thay vào đó là giáo sư Hoàng Tụy.

Các Viện trưởng qua từng thời kì
Giáo sư Lê Văn Thiêm (1975–1980)
Giáo sư Hoàng Tụy (1980–1990)
Giáo sư, TSKH Phạm Hữu Sách (1991–1995)
Giáo sư, TSKH Trần Đức Vân (1996–2000)
Giáo sư, TSKH Hà Huy Khoái (2001–2007)
Giáo sư, TSKH Ngô Việt Trung (2007–2013)
Giáo sư, TSKH Lê Tuấn Hoa (2013–2017)
Giáo sư, TSKH Phùng Hồ Hải (2017–2022)
Giáo sư, TSKH Đoàn Thái Sơn (2023–nay)

Xem thêm
Hội Toán học Việt Nam
Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Viện Toán học Việt Nam
Bức xạ

khác nhau. Các hạt alpha điển hình (α) bị chặn lại bởi một tờ giấy, trong khi các hạt beta (β) bị chặn lại bởi một tấm nhôm.]]

Trong vật lý học, bức xạ hay phát xạ là sự lan tỏa hoặc truyền dẫn năng lượng dưới dạng sóng hoặc hạt qua không gian hoặc qua môi trường vật chất. Bức xạ bao gồm:
Bức xạ điện từ: sóng radio, vi sóng, hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy được, tử ngoại, tia gamma,...
Bức xạ hạt: bức xạ alpha, bức xạ beta,...
Bức xạ âm thanh: sóng siêu âm, sóng âm thanh, sóng địa chấn,...
Bức xạ hấp dẫn: bức xạ dưới dạng sóng hấp dẫn.

Bức xạ thường được phân loại là ion hóa hoặc không ion hóa tùy thuộc vào năng lượng của các hạt bức xạ. Bức xạ ion hóa mang hơn 10 eV, đủ để ion hóa các nguyên tử, phân tử và phá vỡ các liên kết hóa học. Một nguồn phổ biến của bức xạ ion hóa là các vật liệu phóng xạ phát ra bức xạ α, β hoặc γ, tương ứng với hạt nhân heli, electron hoặc positron và photon. Các nguồn khác bao gồm tia X từ chụp X-quang trong y tế, muon, meson, positron, neutron và các hạt khác cấu thành các tia vũ trụ thứ cấp, vốn được tạo ra sau khi các tia vũ trụ sơ cấp tương tác với bầu khí quyển của Trái Đất.

Bức xạ ion hóa

Bức xạ với năng lượng đủ lớn có thể làm ion hóa các nguyên tử; nghĩa là nó có thể "đánh bật" các electron ra khỏi nguyên tử, tạo ra các ion. Bởi vì các tế bào sống, hay quan trọng hơn là DNA trong các tế bào đó có thể bị tổn hại do quá trình ion hóa này, nên việc tiếp xúc với bức xạ ion hóa sẽ làm tăng nguy cơ ung thư.

Xem thêm
Bức xạ phông vi sóng vũ trụ
Phổ điện từ
Ô nhiễm phóng xạ
Phóng xạ

Tham khảo

Liên kết ngoài



Health Physics Society Public Education Website
Ionizing Radiation and Radon from World Health Organization
Tổ hợp lồi

Tổ hợp lồi là tổ hợp tuyến tính của các điểm dữ liệu (mà các điểm này có thể là các vector hay là các giá trị vô hướng), trong đó tất cả các hệ số đều là số không âm và có tổng bằng 1. Nó được gọi là "tổ hợp lồi", vì tất cả các tổ hợp lồi có thể có (ứng với các điểm cụ thể cho trước) đều nằm trong bao lồi của các điểm đó. Thật ra, tập hợp tất cả các tổ hợp lồi tạo ra bao lồi.

Một trường hợp đặc biệt là: nếu chỉ có hai điểm dữ liệu, khi đó giá trị của điểm mới (hình thành bằng cách lấy tổ hợp lồi của hai điểm ban đầu) sẽ nằm trên đoạn thẳng nối hai điểm đó.

Các cấu trúc liên quan
Theo định nghĩa,trung bình trọng số chính là tổ hợp lồi.
Tổ hợp affine cũng giống tổ hợp lồi, nhưng các hệ số không cần thiết phải là số không âm. Do đó khái niệm tổ hợp affine có thể dùng cho cả không gian vector phức và thực. (Trong khi đó, tổ hợp lồi chỉ dùng cho không gian vector thực)

Xem thêm
Định lý Carathéodory (bao lồi)

Tham khảo
Huỳnh Anh

Huỳnh Anh có thể là:

Tên người
Huỳnh Anh, nhạc sĩ, tác giả của những ca khúc Mưa rừng, Kiếp cầm ca, Rừng lá thay chưa.
Huỳnh Anh, Thiếu tướng công tác trong ngành tình báo Công an Nhân dân Việt Nam.
Huỳnh Anh, diễn viên
Huỳnh Anh, soạn giả, tác giả của các vở cải lương Cung đàn nào cho em, Trăng soi dòng Bảo Định.

Sinh học
Huỳnh anh hay dây huỳnh, dây công chúa (danh pháp khoa học: Allamanda cathartica L.) là loài cây cảnh thuộc chi Allamanda.
Ilyushin

Ilyushin (tiếng Nga: Илью́шин), hay Cục thiết kế Ilyushin là một hãng sản xuất và thiết kế máy bay của Nga (trước kia của Liên bang Xô viết) (văn phòng thiết kế với tiền tố Il), được thành lập bởi Sergey Vladimirovich Ilyushin. Cục thiết kế được thành lập vào ngày 13 tháng 1-1933 theo sắc lệnh của Bộ trưởng dân ủy Công nghiệp Nặng Liên Xô và là người đứng đầu của Ban công nghiệp hàng không là P.I.Baranov.

Công nghiệp Hàng không Ilyushin là công ty con được thành lập vào năm 1992 với vai trò cung cấp dịch vụ khách hàng và tiếp thị của Ilyushin.

Ilyushin đã phát triển các máy bay với nhiều nhiệm vụ khác nhau. Chính phủ Nga đã sáp nhập Ilyushin với Mikoyan, Irkut, Sukhoi, Tupolev và Yakovlev thành một tổng công ty mới với tên gọi là Liên đoàn Hàng không Hợp nhất.

Sản phẩm của Ilyushin

Các máy bay đáng chú ý của Ilyushin bao gồm:

Máy bay tiêm kích

I-21
Il-1

Máy bay cường kích

]]Il-2 Shturmovik
Il-8
Il-10 Beast
Il-16
Il-20
Il-40 Brawny

của Không quân Ai Cập]]

Máy bay ném bom

DB-3
DB-4
Il-4 Bob
Il-6
Il-22 Coot-B
Il-28 Beagle và Mascot
Il-30
Il-46
Il-54 Blowlamp

]]

Máy bay chờ hàng

Il-12 Coach
Il-32
Il-76 Candid
Il-78 Midias
Il-82
Il-112
Il-276
Il-476

Il-62M Classic]]

Máy bay chở khách

Il-14 Crate
Il-18 Clam (1946)
Il-18 Coot
Il-62 Classic
Il-86 Camber
Il-80 Maxdome
Il-87 Aimak
Il-96
Il-98
Il-114

của Hải quân Ấn Độ]]

Máy bay trinh sát

Il-20M Coot-A
Il-22 Coot-B
Il-24 Coot-C
Il-38 May
Il-140
A-50 Shmel
A-100 Premier

]]

Máy bay huấn luyện

Il-103

Máy bay thử nghiệm và các dự án

Il-26
Il-34
Il-36
Il-42
Il-52
Il-56
Il-64
Il-66
Il-66
Il-70
Il-72
Il-72 (1964)
Il-74
Il-84
Il-90
Il-100
Il-102
Il-106
Il-108
Il-118
Il-196

Hình ảnh

Xem thêm

Danh sách máy bay
Danh sách các máy bay chiến đấu Liên bang Xô viết và CIS
Các hãng sản xuất máy bay

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official site
Official site
Ilyushin Finance Co. .
Ilyushin Finance Co. .
Tai nạn hàng không An-70 năm 1995

Ngày 10 tháng 2 năm 1995, lúc 16:09 CET, mẫu chế tạo đầu tiên chiếc máy bay vận tải Antonov An-70 của Ukraina đã lao xuống đất trong một chuyến bay thử nghiệm tại Kyiv Oblast. Chiếc máy bay của Công ty Antonov đã va chạm với chiếc máy bay hộ tống An-72 và rơi vào rừng. Không một ai trong số bảy thành viên đội bay sống sót. Chiếc An-72 bị hư hại đã cố gắng hạ cánh an toàn tại Sân bay Gostomel căn cứ của chúng.

Các lý do của vụ tai nạn được cho là có liên quan tới cuộc cạnh tranh quyết liệt mà model mới này đang dự tính để tham nhập thị trường máy bay vận tải quốc tế. Tuy nhiên, mẫu này chưa bao giờ được ủng hộ chính thức. Hệ thống thủy lực của các máy bay An-70 đã được thiết kế lại sau vụ tai nạn này.

Đội bay
Chiếc An-70 gặp tai nạn do đội bay dân sự Antonov điều khiển, gồm:

Serhiy V. Maksimov, Cơ trưởng, Phi công thử nghiệm hạng nhất
Volodymyr H. Lysenko, Phi công số 2, Phi công thử nghiệm hạng nhất
Volodymyr F. Nepochatykh, Hoa tiêu, Hoa tiêu thử nghiệm hạng nhất
Pavlo Yu. Skotnykov, Kỹ sư bay, Kỹ sư bay thử nghiệm hạng hai
Andriy I. Kostrykin, Điều hành radio, Điều hành radio thử nghiệm hạng hai
Mykhailo M. Bereziuk, Kỹ sư trưởng thực nghiệm hạng nhất
Oleksandr V. Horeltsov, Kỹ sư trưởng thực nghiệm hạng nhất

Tham khảo

Светлая память погибшим // Авиация и Время. - К.: 1995. - №1. - Стр.25. (Obituary in Aviatsiya i Vremia journal, including photogallery of the crew).
Cuộn Helmholtz

Cuộn Helmholtz, do Hermann von Helmholtz sáng chế ra vào năm 1849, là hai vòng dây dẫn điện có mục đích tạo ra từ trường đều ở giữa hai vòng dây, khi cho dòng điện chạy qua các vòng dây.

Lịch sử
Trước kia, điện kế thường dùng cuộn dây hình vuông hay chữ nhật khiến cho kim nam châm không quay trong một từ trường đều. Để cải thiện điều này, Hermann von Helmholtz đã nghĩ ra một loại điện kế khác. Ông dùng tới hai cuộn dây giống nhau và một kim chỉ thị gắn vào kim nam châm. Tuy nhiên, điều này còn gặp trở ngại vì trọng lượng của kim tăng lên. Sau đó, cũng vào năm 1849, Wilhelm Weber đã dùng tới một gương nhỏ gắn vào kim nam châm, phương pháp này được nhiều người xác nhận là thích hợp.
Mô tả

Cuộn Helmholtz có hai vòng tròn dẫn điện giống nhau đặt đối xứng quanh một trục chung, cách nhau một khoảng cách đúng bằng bán kính của các vòng tròn. Thực ra, một khoảng cách lớn hơn như thế chút xíu giúp làm tăng độ đồng đều của từ trường giữa hai cuộn. Mỗi vòng tròn mang dòng điện giống nhau chạy theo cùng chiều. Vùng có hình trụ nằm tại tâm đối xứng có kích thước khoảng 1/5 đường kính của các vòng tròn sẽ có từ trường khá đều.

Công thức
, với màu đỏ thể hiện từ trường mạnh, xanh lam thể hiện từ trường yếu. Trên vòng dây, chấm đỏ chỉ hướng dòng điện đi về phía người xem, chấm xanh chỉ dòng điện đi ra xa khỏi phía người xem.]]
Từ trường chính xác nằm giữa các cuộn dây có công thức khá phức tạp, liên quan đến các hàm Bessel. Tuy nhiên có thể tính gần đúng từ trường tại tâm đối xứng. Nếu bán kính các vòng là R, số vòng dây trong mỗi cuộn là n còn cường độ dòng điện chạy trong các cuộn là I, thì mật độ từ thông tại điểm chính giữa hai cuộn là B tính bởi

: B = {\left (\frac{4}{5} \right)}^{3/2} \frac{\mu_0 n I}{R}.

\mu_0 là độ từ thẩm (1,26×10−6 Tm/A)
Ứng dụng
Cuộn Helmholtz, cùng với các thiết kế tương tự như solenoid, cuộn Maxwell,..., được ứng dụng để tạo ra những từ trường theo ý muốn, trong thí nghiệm điện từ học hay trong các máy móc cần đến từ trường được điều khiển ở độ chính xác cao, như trong máy chụp cộng hưởng từ hạt nhân.

Xem thêm
Solenoid
Cuộn Maxwell

Tham khảo
Tháp Po Sah Inư

| tình trạng =
| tên di tích =
| cấp di tích = quốc gia
| loại di tích = kiến trúc
| loại di tích 2 =
| loại di tích 3 =
| tiêu chuẩn =
| ngày nhận = 1991
| ngày tước =
| một phần của =
| quyết định =
| hồ sơ tham khảo =
}}
Tháp Po Sah Inư (còn gọi là Đền Po Sah Anaih hay Tháp Chăm Phố Hài) là một nhóm di tích đền thờ Ấn Độ Giáo hay còn gọi là tháp Chăm, của Vương quốc Chăm Pa, nằm trên đồi Bà Nài, thuộc phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng cách phường Phan Thiết 7&nbsp;km về hướng Đông-Bắc.

Nhóm tháp này có phong cách kiến trúc Hòa Lai - một trong những phong cách nghệ thuật cổ của Chămpa. Tuy chỉ có kích thước vừa và nhỏ, nhưng nó chắt lọc được những tinh hoa kỹ thuật kiến trúc và nghệ thuật trang trí của người Chăm xưa tạo nên vẻ uy nghiêm và kỳ bí. Nhóm đền tháp Po Sah Inư là một trong những cụm tháp Chăm còn tương đối nguyên vẹn.

Quần thể di tích được xây dựng cách đây 1200 năm. Hiệu tại chỉ còn 3 tòa tháp: tháp chính, tháp vừa và tháp nhỏ. Tháp chính cao 15m được chia thành ba tầng, có một cửa chính hướng về phía đông – hướng cư ngụ của các vị thần linh theo truyền thuyết Chăm Pa. Theo nhiều tài liệu, ngoài ba tháp chính thì nơi đây còn một tháp khác to lớn hơn rất nhiều, tuy nhiên theo thời gian, tháp đã bị chôn vùi dưới lòng đất đá khoảng hơn 300 năm.

Lịch sử
Khoảng cuối thế kỷ thứ 8 đầu thế kỷ thứ 9, người Chăm xây dựng nhóm đền tháp này với mục đích để thờ vị thần Shiva - là một trong những vị thần Ấn Độ giáo được sùng bái và tôn kính.
Thế kỷ 15, xây dựng thêm một số đền thờ với kiến trúc đơn giản để thờ công chúa Po Sha Inư. Công chúa Po Sha Inuư (con vua Para Chanh) là người có tài đức và phép ứng xử nên được người Chăm đương thời yêu quý. Bà cũng chính là người đã truyền đạt cho nhân dân cách trồng lúa nước, dệt vải thổ cẩm, trồng trọt, chăn nuôi...
Năm 1992-1995, những cuộc khai quật khảo cổ tại nơi này đã phát hiện ra nhiều nền móng của những ngôi đền bị sụp đổ và bị vùi lấp hàng trăm năm nay, cùng với gạch ngói và một số hiện vật trong lòng các đền tháp có niên đại từ thế kỷ 15. Từ đây tháp có tên gọi là Po Sah Inư.
Từ năm 1990 đến năm 2000, di tích được chính quyền tỉnh Bình Thuận tu bổ, tôn tạo.
Năm 1991, di tích này được Việt Nam xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Sinh hoạt văn hoá
Tháng giêng âm lịch hàng năm, dưới chân tháp đều có diễn ra các lễ hội như Rija Nưga, Poh Mbăng Yang... Người Chăm làm lễ cầu mưa, cầu an...

Vào những ngày lễ - Tết cổ truyền diễn ra các hoạt động văn hóa nghệ thuật chủ đề "Mừng Đảng - Mừng Xuân" phục vụ nhu cầu du xuân, đón tết của nhân dân địa phương và khách du lịch. Các nghệ nhân còn luân phiên trình diễn nghệ thuật dệt thổ cẩm và làm gốm truyền thống Chăm bằng phương pháp thủ công tại khu vực Tháp chính của di tích.

Tham khảo

Xem thêm
Tháp Po Sah Inu
Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
Danh sách đền tháp Chăm Pa
Tháp Chăm
Tên lửa đạn đạo chiến thuật

Tên lửa đạn đạo chiến thuật là một loại tên lửa đạn đạo được thiết kế để phục vụ các nhiệm vụ tầm ngắn trên chiến trường. Tầm bắn của các loại tên lửa này thường dưới . Tên lửa đạn đạo chiến thuật thường có tính cơ động cao để đảm bảo khả năng sống sót trước các đợt tấn công cũng như là để có thể triển khai nhanh chóng, đồng thời có khả năng mang theo nhiều loại đầu đạn để tấn công các loại mục tiêu khác nhau của đối phương ở hậu phương, bao gồm cơ sở tập kết quân, kho vũ khí,... Đầu đạn có thể gồm đầu đạn nổ mạnh, đầu đạn hóa học, đầu đạn sinh học hoặc đầu đạn hạt nhân. Các loại vũ khí hạt nhân chiến thuật thường có sức công phá thấp hơn các loại vũ khí hạt nhân chiến lược.
Một số loại tên lửa đạn đạo chiến thuật

Hoa Kỳ
ATACMS

Hàn Quốc
Hyunmoo-2

Liên Xô/Nga
Tên lửa Scud
OTR-21 Tochka
OTR-23 Oka
9K720 Iskander

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Hwasong-6
Hwasong-11A
Hwasong-11B
Hwasong-11D
KN-02

Tham khảo
Trần Quốc Lặc

Trần Quốc Lặc (chữ Hán: 陳國扐, 1230 - ?) là Trạng nguyên của Việt Nam, ông là người làng Uông Hạ, huyện Thanh Lâm, châu Thượng Hồng (nay là thôn Uông Hạ, xã Minh Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương). Tháng 2 năm 1256, ông đỗ Kinh trạng nguyên khoa Bính Thìn niên hiệu Nguyên Phong thứ 6, đời Trần Thái Tông, cùng khoa với Trại trạng nguyên Trương Xán, bảng nhãn Chu Hinh, thám hoa lang Trần Uyên. Làm quan đến Thượng thư. Sau khi mất, vua phong làm Phúc thần, hiệu là Mạnh Đạo Đại Vương.

Ghi chú
Đại hồng thủy

Đại hồng thủy (hay hồng thủy) là đại thảm họa khủng khiếp được nhắc đến trong truyền thuyết của nhiều tôn giáo và nhiều dân tộc trên thế giới. Nó được miêu tả là một trận lụt cực lớn và đối với Kinh Thánh là sự trừng phạt của Thiên Chúa do sự suy đồi đạo đức, thoái hóa biến chất của loài người.

Đại hồng thủy trong Kinh Thánh
Chương 7 và 8 của Sách Sáng thế miêu tả đại hồng thủy xảy ra là sự trừng phạt của Thiên Chúa vì sự suy đồi đạo đức của loài người. Nước dâng lên cao hơn cả những đỉnh núi cao nhất, vào ngày 17 tháng 2, mưa 40 ngày đêm và nước dâng lên liên tục trong 150 ngày. Sau đại hồng thủy, chỉ có gia đình Nô-ê còn sống sót cùng các loài vật mỗi giống một cặp đôi, trên con thuyền Nô-ê.

Xem thêm
Sóng thần
Thuyền Nô-ê
Lemuria (lục địa)
Atlantis

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất

| year = 1937 (cho các vai diễn trong những bộ phim công chiếu trong năm 1936)
| holder = Kieran Culkin,A Real Pain (2024)
| website =
}}

Giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất (tiếng Anh: Academy Award for Best Supporting Actor) là một hạng mục trong hệ thống Giải Oscar được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (Academy of Motion Picture Arts and Sciences, viết tắt là AMPAS, Hoa Kỳ) trao tặng hàng năm cho diễn viên nam có vai diễn phụ xuất sắc nhất trong năm đó của ngành công nghiệp điện ảnh.

Tại lễ trao giải Oscar lần thứ 9 được tổ chức vào năm 1937, Walter Brennan là người đầu tiên giành giải thưởng này cho vai diễn trong Come and Get It.

Tính cho đến lễ trao Giải Oscar lần thứ 89 năm 2016, đã có tổng cộng 81 giải Oscar vai nam phụ được trao cho 73 nam diễn viên. Đương kim năm 2025 là nam diễn viên người Mỹ Kieran Culkin.

Các kỷ lục
Walter Brennan, người đầu tiên giành giải Oscar nam diễn viên phụ xuất sắc cũng là nam diễn viên duy nhất từng 3 lần giành giải thưởng này (trong tổng số 4 lần được đề cử). Có 6 diễn viên đã từng hai lần chiến thắng ở hạng mục này, đó là Anthony Quinn, Melvyn Douglas, Michael Caine, Peter Ustinov, Jason Robards và Christoph Waltz. Trong số này chỉ có Robards là người chiến thắng trong hai năm liên tiếp với diễn xuất trong các phim All the President's Men (1976) và Julia (1977).

Claude Rains, và Arthur Kennedy đang giữ kỷ lục về số lần đề cử ở hạng mục Nam diễn viên phụ mà không giành giải với 4 lần. Những người đã từng 3 lần được đề cử mà chưa một lần giành chiến thắng có Charles Bickford, Jeff Bridges, Charles Durning, Robert Duvall, Ed Harris và Al Pacino (tuy rằng Al Pacino và Jeff Bridges chiến thắng ở hạng mục Vai nam chính lần lượt cho phim Scent of a Woman (1991) và Crazy Heart (2009)).

Năm 1944 Barry Fitzgerald với diễn xuất trong Going My Way trở thành người duy nhất được đề cử ở cả hai hạng mục Nam diễn viên chính và Nam diễn viên phụ cho cùng một vai diễn, ông giành tượng vàng Oscar ở hạng mục sau. Năm 1974, Robert De Niro được trao giải Oscar vai nam phụ cho vai diễn Bố già Vito Corleone thời trẻ trong phim Bố già phần II, cũng chính nhờ vào vai nhân vật này mà Marlon Brando đã giành chiến thắng ở hạng mục Nam diễn viên chính hai năm trước đó (1972) cho phim Bố già).

Danh sách cụ thể
Thập niên 1930


Thập niên 1940


Thập niên 1950

Thập niên 1960


Thập niên 1970


Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Thập niên 2010

Xem thêm
Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên điện ảnh phụ xuất sắc nhất
Giải BAFTA cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Giải thưởng của Hội Diễn viên Điện ảnh cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Giải Sự lựa chọn của các nhà phê bình cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất

Tham khảo
Sông Moskva

Sông Moskva (tiếng Nga: Москва-река) là một con sông ở Trung Nga, chảy trong tỉnh Moskva và một phần của tỉnh Smolensk tại Nga, đồng thời là sông nhánh phía tả ngạn của sông Oka. Sông Oka lại là sông nhánh của sông Volga. Chiều dài của con sông này là 503&nbsp;km. Diện tích lưu vực của nó là 17.600&nbsp;km². Nó bị đóng băng trong giai đoạn tháng 11-12 và nằm dưới băng cho đến tháng Ba-Tư. Các sông nhánh chính của nó là Ruza, Istra, Yauza, Pakhra và Severka.
Đặc điểm
Sông này bắt nguồn từ vùng đầm lầy Starkovskoe trong khu vực bình nguyên Smolensk-Moskva. Trong tiếng Nga, người ta gọi đầu nguồn của nó là "Москворецкая лужа" (tức vũng nước Moskva). Ở phần thượng nguồn (16&nbsp;km tính từ đầu nguồn) nó vượt qua tỉnh Smolensk, chảy qua hồ Mikhailovskoe (theo quan điểm của một số nhà khoa học thì bắt đầu từ đây người ta mới tính là sông Moskva). Nó đổ vào sông Oka cạnh thị trấn Kolomna. Độ chênh lệch về chiều cao tính từ đầu nguồn đến của sông là 155,5 m.

Sông này được cung cấp nước từ các nguòn như: tuyết (61 %), nước ngầm (27 %) và mưa (12 %). Các trận lũ băng mùa xuân cung cấp 65% lưu lượng hàng năm. Lưu lượng trung bình nhiều năm tại thượng nguồn (làng Barsuki) là 5,8 m³/s, tại Zvenigorod là 38 m³/s, tại cửa sông là 150 m³/s. Do sự xả nước ấm trong phạm vi thành phố Moskva nên trạng thái đóng băng không ổn định. Các sông nhánh chính: tả ngạn — Ruza, Istra, Yauza; hữu ngạn - Pakhra, Severka.

Lưu lượng dòng chảy của sông Moskva được các hồ chứa nước (Mozhaiskoe, Ruzskoe, Ozerninskoe, Istrinskoe) và các đập nước Petrovo-Dalnii và Rublyovo điều chỉnh. Sông Moskva cho phép tàu thuyền đi lại trên quãng đường khoảng 210&nbsp;km tính từ cửa sông. Nước của sông này được dùng để cung cấp nước ngọt cho thành phố Moskva. Ngoài ra, theo kênh đào Moskva, từ hồ chứa nước Ivankovskoe trên sông Volga mỗi năm nước chảy vào sông này khoảng 1,8&nbsp;km³. Hệ thống sông nhánh xả ra khoảng 22 m³/s nước. Dành cho mục đích vận tải thủy trong giới hạn thành phố Moskva người ta đã xây dựng các đập chắn nước Karamyshevskaya và Perervinskaya, ở phía dưới là các đập chắn nước có âu thuyền như Trudkommuny, Andreevskaya, Sophinskaya, Phaustovskaya và Severskaya. Chất lượng nước của con sông này rất thấp do nước thải từ Moskva.

Thành phố Moskva (Москвa), thủ đô của Nga, nằm trên hai bờ sông này, ngoài ra nó cũng chảy qua Zvenigorod, Voskresensk, Kolomna, Zhukovsky, Bronnitsy và Mozhaisk.

Nguồn gốc tên gọi
Thành phố Moskva được đặt theo tên của con sông này. Nguồn gốc của tên gọi là không rõ ràng, có một số giả thiết tồn tại . Một trong các giả thiết là tên gọi này có từ tiếng Phần Lan cổ, có nghĩa là "tối", "đục". Theo một giả thiết khác, tên gọi này có nguồn gốc từ tiếng Komi, với nghĩa là "sông của bò" hay từ tiếng Mordovia với nghĩa là "sông của gấu".
Tham khảo

Smirnova E., Sông và hồ trong tỉnh Moskva (Реки и озера Московской области), Moskva, 1958.
Hình ảnh sông Moskva
Sông Desna

:Về một con sông ngắn tại Cộng hòa Séc, xem bài sông Desná.

Sông Desna (; ) là một con sông tại Nga và Ukraina, sông nhánh phía tả ngạn của sông Dnepr, đồng thời cũng là sông nhánh dài nhất của sông Dnepr. Từ này có nghĩa là "tay phải" trong tiếng Slav cổ phía đông. Sông này dài khoảng 1.130-1.187&nbsp;km.

Đặc điểm
Nó chảy qua các tỉnh Smolensk, Bryansk (Nga) và Chernigov, Kiev (Ukraina). Chiều dài có thể cho phép giao thông thủy là 535&nbsp;km (từ thị trấn Zhukovka). Ở đầu nguồn hai bờ sông thấp và là các đầm lầy, phía dưới Bryansk thì bờ phải cao hơn. Sau khi sông Seim đổ vào thì thung lũng triền sông được mở rộng, với nhiều sông nhánh và sự phân dòng. Thời kỳ đóng băng kéo dài từ tháng 12 năm trước đến đầu tháng 4 năm sau. Về mùa xuân có các trận lũ lớn do băng, tuyết tan. Lưu lượng nước trung bình tại cửa sông là 360 m³/s.

Nó chảy vào sông Dnepr ở phần phía bắc của Kiev.

Thời Trung cổ, sông Desna là một tuyến giao thông thủy quan trọng, nối liền khu vực Kiev với lưu vực sông Đông (theo sông Seim) và lưu vực sông Oka (theo sông Bolva).

Sông nhánh
Sông Desna có 31 sông suối nhánh, bao gồm 18 bên hữu ngạn và 13 bên tả ngạn. Các sông đáng chú ý nhất bao gồm:
Hữu ngạn: Sudost, Snov
Tả ngạn: Bolva, Navlya, Nerussa, Seim, Ostyor

Thành phố, thị trấn ven sông
Tỉnh Smolensk: Elnya, Desnogorsk, Ekimovichy
Tỉnh Bryansk: Zhukovka (cửa sông nhánh Vetjma), Seltso, Bryansk, Vygonichy, Trubchevsk, Belaya Berezka
Tỉnh Chernigov: Novgorod-Severskii, Makoshino, Chernigov, Ostyor, làng Desna.

Linh tinh
Desna cũng là tên gọi phổ biến của R-9 Desna, một loại tên lửa xuyên lục địa do Liên Xô phát triển trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Tham khảo
Saponin

Saponin là một Glycoside tự nhiên thường gặp trong nhiều loài thực vật. Tiền tố latinh sapo có nghĩa là xà phòng; và thực tế thường gặp từ "saponification" có nghĩa là sự xà phòng hóa trong cả tiếng Anh và tiếng Pháp.

Saponin có tính chất chung là khi hoà tan vào nước có tác dụng làm giảm sức căng bề mặt của dung dịch tạo nhiều bọt, có tính chất phá huyết, độc đối với động vật máu lạnh nhất là đối với cá, tạo thành phức với cholesterol, có vị hắc và làm hắt hơi mạnh. Một vài động vật cũng có saponin như các loài hải sâm, cá sao.

Các saponin đều là các chất quang hoạt. Thường các steroid saponin thì tả triền còn triterpenoid saponin thì hữu triền. Điểm nóng chảy của các sapogenin thường rất cao.

Dưới tác dụng của enzym có trong thực vật hay vi khuẩn hoặc do axít loãng, saponin bị thủy phân thành các phần gồm genin gọi là sapogenin và phần đường gồm một hoặc nhiều phân tử đường. Các đường phổ biến là D-glucoza, D-galactoza, L-arabinoza, axít galactunoic, axít D-glucuronic... Phần genin có thể có cấu trúc cholan như sapogeninsteroid hoặc sapogenintritecpen dạng β-amirin (axít olenoic), dạng α-amirin (axít asiatic), dạng lupol (axit buletinie) hoặc tritecpen bốn vòng.

Dựa vào cấu trúc của phần sapogenin, người ta chia saponin ra làm 3 nhóm lớn là triterpenoit saponin, steroit saponin và glicoancaloit dạng steroit.

Saponin có loại axít, trung tính hoặc kiềm. Trong đó, triterpenoit saponin thường là trung tính hoặc axít (phân tử có nhóm –COOH). Steroit saponin nhóm spirostan và furostan thuộc loại trung tính còn nhóm glicoancaloit thuộc loại kiềm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hóa dược

Hóa dược theo định nghĩa của IUPAC là một ngành khoa học dựa trên nền tảng hóa học để nghiên cứu các vấn đề của các ngành khoa học sinh học, y học và dược học. Hóa dược bao gồm việc khám phá, phát minh, thiết kế, xác định và tổng hợp các chất có tác dụng hoạt tính sinh học, nghiên cứu sự chuyển hóa, giải thích cơ chế tác động của chúng ở mức độ phân tử, xây dựng các mối quan hệ giữa cấu trúc và tác dụng sinh học hay tác dụng dược lý (gọi là SAR) và mối quan hệ định lượng giữa cấu trúc và tác dụng sinh học hay tác dụng dược lý (gọi là QSAR).

Hóa dược là một ngành khoa học thể hiện cao sự kết hợp giữa hóa hữu cơ và sinh hóa, hóa tin học, dược lý, sinh học phân tử, toán thống kê và hóa lý.

Một định nghĩa khác của Hóa dược là một ngành khoa học giao giữa hóa học và dược học nghiên cứu các vấn đề thiết kế và phát triển dược phẩm. Hóa dược bao gồm việc xác định, tổng hợp và phát triển các hóa chất mới phù hợp cho mục đích trị liệu. Hóa dược cũng bao gồm cả việc nghiên cứu các thuốc đã sẵn có, các hoạt tính sinh học mới và các mối quan hệ định lượng giữa cấu trúc và tác dụng sinh học (QSAR).

Quy trình phát hiện dược phẩm
Khám phá
Việc khám phá là việc xác định các hợp chất hoạt động mới, thường được gọi là "hit", mà thường được tìm thấy bằng cách kiểm tra nhiều hợp chất (hợp chất của thư viện) cho các mong muốn đặc tính sinh học. Trong khi một số phương pháp tiếp cận đối với việc xác định các số truy cập tồn tại, thành công nhất của các kỹ thuật dựa vào trực giác hóa học và sinh học phát triển thông qua năm đào tạo hóa học-sinh học nghiêm ngặt. Các nguồn khác của số truy cập có thể đến từ nguồn tự nhiên, như thực vật, động vật, hoặc nấm. Số lần có thể có nguồn gốc cũng từ các thư viện hóa học tổng hợp, chẳng hạn như những người tạo ra thông qua bộ sưu tập hóa học tổ hợp hoặc hợp chất hóa học lịch sử đó được kiểm tra vi-số lượng lớn so với chỉ tiêu sinh học trong câu hỏi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chi Dứa

Chi Dứa (danh pháp khoa học: Ananas) thuộc về họ Dứa (Bromeliaceae). Được biết đến nhiều nhất là loài Ananas comosus, là loại dứa cho quả ăn được.

Chi này có nguồn gốc từ khu vực Nam Mỹ và được đưa tới các đảo khu vực Caribe nhờ những thổ dân Anh điêng Carib. Năm 1493, Christopher Columbus lần đầu tiên đã nhìn thấy các loại cây của chi này tại Guadeloupe. Nó được đưa sang châu Âu và từ đây nó được người Anh và Tây Ban Nha phát tán tới các đảo trên Thái Bình Dương. Các cánh đồng trồng dứa thương phẩm được thành lập tại Hawaii, Philippines, Đông Nam Á, Florida và Cuba. Dứa đã trở thành một trong những loại cây ăn trái phổ biến nhất trên thế giới.

Các lá dai mọc thành cụm hình hoa thị. Các lá dài và có hình dạng giống mũi mác và có mép lá với răng cưa hay gai. Hoa mọc từ phần trung tâm của cụm lá hình hoa thị, mỗi hoa có các đài hoa riêng của nó. Chúng mọc thành cụm hình đầu rắn chắc trên thân cây ngắn và mập. Các đài hoa trở thành mập và chứa nhiều nước và phát triển thành một dạng phức hợp được biết đến như là quả dứa (quả giả), mọc ở phía trên cụm lá hình hoa thị.

Từ Ananas có nguồn gốc từ tiếng Guarani để chỉ cây dứa.

Các loài, thứ
Ananas ananassoides
Ananas ananassoides thứ typicus
Ananas arvensis: (Brasil)

Ananas bracteatus: (Brasil)
Ananas bracteatus thứ albus
Ananas bracteatus thứ hondurensis
Ananas bracteatus thứ paraguariensis
Ananas bracteatus thứ rudis
Ananas bracteatus thứ striatus (Nam Mỹ)
Ananas bracteatus thứ tricolor
Ananas bracteatus thứ typicus
Ananas comosus - dứa (Brasil)
Ananas erectifolius
Ananas genesio-linesii (Brasil)
Ananas guaraniticus (Argentina, Paraguay)
Ananas macrodontes (Brasil)
Ananas microcephalus (nhiệt đới châu Mỹ)
Ananas microcephalus thứ major (Nam Mỹ)
Ananas microcephalus thứ minor (Nam Mỹ)
Ananas microcephalus thứ missionensis (Argentina)
Ananas microcephalus thứ mondayanus (Nam Mỹ)
Ananas microstachys thứ typicus
Ananas mordilona
Ananas pancheanus (Colombia)
Ananas parguazensis (Nam Mỹ)
Ananas pyramidalis
Ananas sativus (nhiệt đới châu Mỹ)
Ananas sativus thứ hispanorum
Ananas sativus thứ lucidus
Ananas sativus thứ muricatus
Ananas sativus thứ sagenarius
Ananas sativus f. typicus
Ananas sativus thứ variegatus
Ananas strictus (Paraguay)
Ananas viridis

Chú thích

Tham khảo
Mãnh long quá giang

]]
Mãnh long quá giang (tiếng Trung: 猛龍過江; tiếng Anh: The way of the dragon, Fury of the dragon, Meng Long quojiang) là một phim võ thuật do Lý Tiểu Long đạo diễn, do hãng Concort phát hành năm 1972, với các diễn viên: Lý Tiểu Long, Miêu Khả Tú, Chuck Norris, Robert Wall....

Nội dung
Phim dài 100 phút, nói về chuyến đi sang Ý dạy võ của võ sư trẻ Đường Long (Lý Tiểu Long).

Những cảnh đầu phim khá hài hước: Đường Long vào một tiệm ăn và không biết phải gọi món gì, anh chỉ đại và lần lượt được đưa ra những món súp khó ăn nhất.

Từ đầu đến cuối phim, vai Đường Long của Lý Tiểu Long khá ngớ ngẩn trong giao tiếp.

Do sự ngớ ngẩn đó, Đường Long rất được Trần Thanh Hoa (Miêu Khả Tú đóng) yêu mến. Cô giới thiệu anh đến một võ đường. Sự khinh khỉnh pha lẫn ngơ ngác của anh- lại được cô gái đẹp quấn quýt bên mình khiến Đường Long bị ghen ghét.

Bọn họ diễu võ dương oai trước mặt anh, những đòn Karatedo hỗn tạp và thiếu thuần túy tung ra. Đường Long chỉ khẩy cười và bay lên đá vào tấm đỡ: ba võ sinh không giữ nổi phải ngã ra đằng sau. Từ đó họ kính phục Đường Long và nhờ anh dạy võ Trung Hoa cho họ.

Võ Đường này còn mở một nhà hàng, vì chuyện chỗ ở nên mỗi ngày đều bị bọn côn đồ đến ức hiếp, tiểu tướng của bọn đó là một tên người Trung Quốc. Đường Long rất ghét tên này và nhận sẽ đứng ra bảo vệ võ quán cũng như nhà hàng.

Nhiều cuộc quấy rối của bọn côn đồ diễn ra, Đường Long và các môn sinh hết sức chống đỡ, khiến bọn chúng sợ hãi. Lúc này anh chế ra phi tiêu bằng tre để đánh với súng đạn của bọn chúng, cảnh này cho thấy sự tôn vinh vẻ đẹp võ thuật phi súng đạn của con rồng họ Lý. Bên cạnh đó còn thấy vẻ đẹp Á Đông thể hiện qua 2 cặp Côn nhị khúc.

Âm mưu không thành, bọn xã hội đen phải thuê một số võ sư ở nước ngoài về thách đấu với Lung trong đó cao thủ nhất là Colt (Chuck Norris). Đường Long nhận lời thách đấu... Đường Long chiến thắng tất cả riêng Colt thì hẹn riêng anh ra một chỗ vắng.

Một trận đấu kinh điển ở đấu trường Colosseum nổ ra, với sự chứng kiến của 2 chú mèo.

Bên lề bộ phim
Mãnh Long Quá Giang là phim điện ảnh thứ ba của Lý Tiểu Long được đưa vào lịch sử của điện ảnh Hồng Kông vì những sự kiện sau đây:

Đây là phim Hồng Kông đầu tiên có quay ngoại cảnh ở Châu Âu
Đây là lần đầu tiên một diễn viên Hồng Kông thành lập 1 hãng phim riêng (hãng phim Concort)
Thành phần du đãng trong phim này toàn là người nước ngoài
Phim đầu tiên Lý Tiểu Long sử dụng cùng lúc 2 cặp côn nhị khúc
Lý Tiểu Long là người Hồng Kông đầu tiên tự thực hiện tất cả các vai trò quan trọng như đạo diễn, diễn xuất, viết kịch bản.

Ngoài ra, các nhân vật nhập cư từ nước ngoài như Chuck Norris và Robert Wall đều là môn đệ và là bạn của Lý Tiểu Long do chính Lý Tiểu Long mời đến.

Xem thêm
Tinh Võ Môn
Tử Vong Du Hý

Tham khảo
Tam công

- từng là Tư không thời Hán Hiến Đế trước khi tự xưng Ngụy vương]]

Tam công (chữ Hán: 三公) dùng để chỉ ba chức quan cao cấp nhất trong triều đình phong kiến tại các nước Á Đông như Trung Quốc và Việt Nam. Chức vị chi tiết từng bộ ba này thay đổi theo từng thời đại mà không cố định.

Chế độ
Trong Thiên văn, Tam công là tên sao. Tấn thư, Thiên Văn Chí chép rằng: "Ba sao Tiêu Nam trong chòm sao Bắc Đẩu, sao Khôi đệ nhất, phía Tây ba sao nữa, đều gọi là Tam công. Trên trời, các sao này chủ về dụng đức cải hóa thế gian, hòa hợp chính sự, dung hòa Âm-Dương. Lại nói: Đông Bắc 3 sao gọi là Tam công, chủ những đại thần ngồi ở Triều đình".

Tam công có xuất xứ từ nhà Chu, gồm ba chức quan là Thái sư, Thái phó (太傅) và Thái bảo (太保). Thời Tây Hán, thiết trí Thừa tướng, Thái úy và Ngự sử đại phu (御史大夫); sau lại sửa thành Đại tư đồ (大司徒), Đại tư mã (大司马) và Đại tư không (大司空). Đến thời Đông Hán, các chức danh này được đổi tên thành [Thái úy; 太尉]; [Tư đồ; 司徒] cùng [Tư không; 司空], được gọi là "Tam tư", vị trí dưới Thái phó, khi ấy xưng gọi Thượng công (上公). Thời Bắc Nguỵ thiết lập Thái sư, Thái phó và Thái bảo, gọi là Tam sư Thượng công (三師上公).

Thời nhà Tùy và nhà Đường, các chức Tam công thuộc hàng vinh hàm. Sang thời nhà Tống, Tống Huy Tông đem đổi Tam công là Thái sư, Thái phó cùng Thái bảo (nguyên là Tam sư). Thời nhà Nguyên, nhà Minh và nhà Thanh, Tam công đã được mặc định thành Thái sư, Thái phó cùng Thái bảo, tiếp tục là một loại vinh hàm tối cao trong hệ thống.

Lương bổng của Tam công thời Hán là một vạn thạch. Có lẽ là thạch lúa mì, vì thời đó gạo chưa phổ biến ở vùng phía Bắc sông Dương Tử, trung tâm của nhà Hán. Về sau, với sự hình thành của Lục bộ thì Tam công dần trở thành các chức danh danh dự, mang màu sắc là các cố vấn cao cấp của triều đình. Vì tính chất này, quá nửa các triều đại đều chỉ tặng Tam công sau khi vị lão thần qua đời mà thôi.

Tam công đầu tiên
Thái sư: văn trọng
Thái phó: Chu Công Đán
Thái bảo:Thiệu công Thích

Xem thêm
Cửu khanh
Tổ chức chính quyền nhà Hán

Chú thích

Tham khảo
.
Khám phá

Khám phá, phát hiện hay phát minh là việc tìm ra những gì tồn tại trong tự nhiên hoặc xã hội một cách khách quan mà trước đó chưa ai biết, nhờ đó làm thay đổi cơ bản nhận thức con người.

Theo tác giả Vũ Cao Đàm thì phát hiện được áp dụng nhiều hơn cho việc tìm ra các vật thể hoặc quy luật xã hội, trong khi phát minh thường dùng cho việc tìm thấy các quy luật tự nhiên, những tính chất hoặc những hiện tượng của thế giới vật chất.

Các đặc điểm

Nhận ra vật thể, chất, trường hoặc quy luật vốn tồn tại;
Có khả năng áp dụng để giải thích thế giới;
Thường không trực tiếp áp dụng vào sản xuất và đời sống mà phải qua sáng chế; tuy nhiên một số kiến thức thu được từ các khám phá có thể ứng dụng ngay vào đời sống.
Không có giá trị thương mại;
Bảo hộ tác phẩm viết về phát minh theo các đạo luật về quyền tác giả, chứ không bảo hộ bản thân phát minh;
Và luôn luôn tồn tại cùng lịch sử.

Ví dụ
Phát minh
Isaac Newton phát minh định luật vạn vật hấp dẫn
Dmitri Ivanovich Mendeleev phát minh bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Phát hiện
Robert Koch phát hiện vi trùng lao;
Marie Curie phát hiện nguyên tố phóng xạ radi;
Cristóvão Colombo phát hiện Châu Mỹ;
Adam Smith phát hiện quy luật bàn tay vô hình của kinh tế thị trường;

Bảng so sánh

Tham khảo

Xem thêm
Sáng chế