Chi Thạch sùng

Chi Thạch sùng (danh pháp khoa học: Hemidactylus) là một chi thằn lằn trong họ Gekkonidae. Nó có 183 loài được mô tả, những loài mới phát hiện được mô tả vài năm một lần.Những con thạch sùng này được tìm thấy ở tất cả các vùng nhiệt đới trên thế giới, mở rộng sang các vùng cận nhiệt đới của Châu Phi và Châu Âu.Chúng xuất sắc trong việc thực dân hóa các hòn đảo dưới đáy đại dương bằng cách đi bè trên các hàng hóa trôi nổi vào bờ, và ví dụ như chúng được tìm thấy trên hầu hết các đảo Polynesia. Thạch sùng thích sống trong và ngoài nhà. Chúng đã được du nhập vào Úc.

Do chúng sẵn sàng thích nghi và cùng tồn tại với con người, và có thể dễ dàng bắt gặp trong môi trường sống của con người. Chi này ban đầu được Lorenz Oken thành lập vào năm 1817 cho loài lúc bấy giờ được gọi là Hemidactylus tuberculosisculosus, và bây giờ được mô tả là thạch sùng nhiệt đới (Hemidactylus mabouia).

Loài này có quan hệ họ hàng gần với Chi Gehyra, thuộc cùng họ trong bộ Họ Tắc kè.

Chi tương tự
Gehyra
Lepidodactylus
Diplodactylidae

Phát sinh chủng loài
Phát sinh loài sau đây là của Pyron, et al. (2013), và bao gồm 47 loài Hemidactylus. Hemidactylus là một nhóm chị em của Cyrtodactylus.
Hemidactylus granosus Heyden, 1827
Hemidactylus granti Boulenger, 1899 – Grant's leaf-toed gecko
Hemidactylus greeffii Bocage, 1886 – Greeff's gecko, Greeff's giant gecko
Hemidactylus gujaratensis Giri, Bauer, Vyas & S. Patil, 2009 – Gujarat gecko
Hemidactylus hajarensis Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus hannahsabinae Ceriaco, Agarwal, Marques, & Bauer, 2020
Hemidactylus hemchandrai Dandge & Tiple, 2015
Hemidactylus homoeolepis Blanford, 1881 – Arabian leaf-toed gecko
Hemidactylus hunae Deraniyagala, 1937 – spotted giant gecko
Hemidactylus imbricatus Bauer et al., 2008 – carrot-tailed viper gecko
Hemidactylus inexpectatus Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus inintellectus Sindaco, Ziliani, Razzetti, Pupin, Grieco, 2009 – Socotran rock gecko
Hemidactylus isolepis Boulenger, 1895 – scaly leaf-toed gecko, uniform-scaled gecko
Hemidactylus ituriensis Schmidt, 1919 – Ituri leaf-toed gecko
Hemidactylus jubensis Boulenger, 1895 – Ethiopian gecko, Mrioen leaf-toed gecko
Hemidactylus jumailiae Busais & Joger, 2011
Hemidactylus kamdemtohami Bauer & Pauwels, 2002 – Kamdem Toham's gecko
Hemidactylus kangerensis Mirza, Bhosale & R. Patil, 2017
Hemidactylus karenorum (Theobald, 1868) – Burmese spotted gecko, Burmese leaf-toed gecko
Hemidactylus kimbulae Amarasinghe, Karunarathna, Campbell, Madawala, & de Silva, 2021
Hemidactylus klauberi Scortecci, 1948
Hemidactylus kolliensis Agarwal, Bauer, Giri & Khandekar, 2019 – Kolli rock gecko
Hemidactylus kundaensis Chirio & Trape, 2012
Hemidactylus kushmorensis Murray, 1884 – Kushmore house gecko
Hemidactylus kyaboboensis Wagner, Leaché & Fujita, 2014
Hemidactylus laevis Boulenger, 1901 – common leaf-toed gecko
Hemidactylus lamaensis Ullenbruch, Grell & Bohme, 2010
Hemidactylus lankae Deraniyagala, 1953 – termite hill gecko, Sri Lankan leaf-toed gecko
Hemidactylus lanzai
Hemidactylus laticaudatus L.G. Andersson, 1910 – Andersson's leaf-toed gecko
Hemidactylus lavadeserticus Moravec & Bohme, 1997 – Syrian house gecko
Hemidactylus lemurinus Arnold, 1980 Dhofar leaf-toed gecko, Oman ghost leaf-toed gecko
Hemidactylus leschenaultii A.M.C. Duméril & Bibron, 1836 – Leschenault's leaf-toed gecko
Hemidactylus longicephalus Bocage, 1873
Hemidactylus lopezjuradoi Arnold, Vasconcelos, Harris, Mateo & Carranza, 2008 (formerly in H. bouvieri)
Hemidactylus luqueorum Carranza & Arnold, 2012
Hemidactylus mabouia (Moreau de Jonnès, 1818) – tropical house gecko, Afro-American house gecko, cosmopolitan house gecko
Hemidactylus macropholis Boulenger, 1896 – Boulenger’s gecko, large-scaled leaf-toed gecko
Hemidactylus maculatus A.M.C. Duméril & Bibron, 1836 – spotted leaf-toed gecko, giant spotted gecko
Hemidactylus makolowodei Bauer, Lebreton, Chirio, Ineich & Talla Kouete, 2006
Hemidactylus malcolmsmithi (Constable, 1949) – Malcolm's bow-fingered gecko,
Hemidactylus pseudoromeshkanicus
Hemidactylus puccionii Calabresi, 1927 – Zanzibar leaf-toed gecko, Somali plain gecko
Hemidactylus pumilio Boulenger, 1899 – pygmy leaf-toed gecko
Hemidactylus reticulatus Beddome, 1870 – reticulated leaf-toed gecko
Hemidactylus richardsonii Gray, 1845 – Richardson's leaf-toed gecko
Hemidactylus rishivalleyensis Agarwal, Thackeray, & Khandekar, 2020 – Rishi Valley rock gecko
Hemidactylus robustus Heyden, 1827 – Heyden's gecko
Hemidactylus romeshkanicus Torki, 2011
Hemidactylus ruspolii Boulenger, 1896 – farm leaf-toed gecko, Ruspoli's gecko, turnip-tailed black and yellow gecko
Hemidactylus saba Busais & Joger, 2011
Hemidactylus sahgali Mirza, Gowande, R. Patil, Ambekar & Patel, 2018 – Sahgal’s termite hill gecko
Hemidactylus sankariensis Agarwal, Bauer, Giri & Khandekar, 2019 – Sankari brookiish gecko
Hemidactylus sassanidianus
Hemidactylus sataraensis Giri & Bauer, 2008 – Satara gecko
Hemidactylus scabriceps (Annandale, 1906) – scaly gecko
Hemidactylus shihraensis Busais & Joger, 2011
Hemidactylus sinaitus Boulenger, 1885 – Red Sea gecko, Sinai leaf-toed gecko
Hemidactylus sirumalaiensis Khandekar, Thackeray, Pawar, & Agarwal, 2020
Hemidactylus siva C. Srinivasulu, A. Srinivasulu & Kumar, 2018 – Hampi rock gecko
Hemidactylus smithi Boulenger, 1895 – Smith's leaf-toed gecko
Hemidactylus somalicus Parker, 1932 – Northern Somali leaf-toed gecko
Hemidactylus squamulatus Tornier, 1896 – Tornier's leaf-toed gecko, Nyika gecko
Hemidactylus stejnegeri Ota & Hikida, 1989 – Stejneger's leaf-toed gecko
Hemidactylus subtriedrus Jerdon, 1854 – Jerdon's gecko, Madras blotched gecko
Hemidactylus sushilduttai Giri, Bauer, Mohapatra, C. Srinivasulu & Agarwal, 2017 - Dutta Mahendragiri gecko
Hemidactylus tamhiniensis Khandekar, Thackeray, & Agarwal, 2021 - Tamhini giant rock gecko, basalt giant rock gecko
Hemidactylus tanganicus Loveridge, 1929 - Tanzanian leaf-toed gecko, Tanzanian diamond gecko, Dutumi gecko
Hemidactylus tasmani Hewitt, 1932 - Tasmanian leaf-toed gecko
Hemidactylus taylori Parker, 1932
Hemidactylus tenkatei Lidth de Jeude, 1895
Hemidactylus thayene McMahan & Zug, 2007
Hemidactylus treutleri Mahony, 2009 - Treutler's gecko
Hemidactylus triedrus (Daudin, 1802) – termite hill gecko, Dakota's leaf-toed gecko, blotched house gecko
Hemidactylus tropidolepis Mocquard, 1888 – Mocquard's leaf-toed gecko, Ogaden gecko
Hemidactylus turcicus Linnaeus, 1758 – Mediterranean house gecko, Turkish gecko
Hemidactylus ulii Šmíd, Moravec, Kratochvil, Gvozdik, Nasher, Busais, Wilms, Shobrak & Carranza, 2013
Hemidactylus vanam Chaitanya, Lajmi & Giri, 2018 - Megamalai rock gecko
Hemidactylus varadgirii Chaitanya, Agarwal, Lajmi & Khandekar, 2019 – Giri’s brookiish gecko, Amboli brookiish gecko
Hemidactylus vernayi Ceriaco, Agarwal, Marques, & Bauer, 2020 – Vernay’s tropical gecko
Hemidactylus vietnamensis Darevsky, Kupriyanova & Roshchin, 1984 - Vietnam leaf-toed gecko, Vietnam house gecko
Hemidactylus vijayraghavani Mirza, 2018
Hemidactylus whitakeri Mirza, Gowande, R. Patil, Ambekar & Patel, 2018 – Whitaker’s termite hill gecko
Hemidactylus xericolus Lajmi, Giri, Singh, & Agarwal, 2020 – Nalgonda yellow-tailed brookiish gecko
Hemidactylus yajurvedi Murthy, Bauer, Lajmi, Agarwal & Giri, 2015 - Kanker rock gecko
Hemidactylus yerburyi J. Anderson, 1895 Yerbury’s gecko, Yerburi’s leaf-toed gecko
}}
Tham khảo