Noctuoidea

| superfamilia = Noctuoidea
| diversity = over 70,000 species
| diversity_link = Lepidopteran diversity
| subdivision_ranks = Families
| subdivision =
Arctiidae
Doidae
Lymantriidae
Noctuidae
Nolidae
Notodontidae
Oenosandridae
Micronoctuidae
Pantheidae
}}
Noctuoidea là một liên họ bướm đêm thuộc Bộ Cánh vẩy, có số lượng loài đã được miêu tả nhiều nhất trong bất kỳ liên họ nào của bộ Cánh vẩy. Việc phân loại chúng chưa đạt đến sự đồng thuận tuyệt đối. Cách phân loại gần đây nhất thì liên họ này chỉ có 4 họ: Noctuidae, Oenosandridae, Doidae, và Notodontidae. Bốn họ còn lại nêu trên hiện được xem là các phân họ trong họ Noctuidae.

Phân loại
Phân loại dưới đây theo Lafontaine & Fibiger (2006), có bổ sung phân họ Thiacidinae theo Hacker & Zilli, 2007 và Micronoctuidae theo Fibiger, 2005. Việc xếp Arctiidae, Lymantriidae và Nolidae thành phân họ của Noctuidae hiện chưa được chấp nhận rộng rãi. Phân loại đã được cập nhận cho các loài Noctuoidea ở Bắc Mỹ đã được công bố gần đây (Lafontaine & Schmidt, 2010) và sẽ có những thay đổi khi xem xét góc độ phân tử trên toàn cầu của liên họ này(Zahiri et al., in press).

Familia Oenosandridae Miller, 1991
Familia Doidae Donahue & Brown, 1987
Familia Notodontidae Stephens, 1829
Subfamilia Thaumetopoeinae Aurivillius, 1889
Subfamilia Pygaerinae Duponchel, 1845
Subfamilia Platychasmatinae Nakamura, 1956
Subfamilia Notodontinae Stephens, 1829
Tribus Notodontini Stephens, 1829
Tribus Dicranurini Duponchel, 1845
Subfamilia Phalerinae Butler, 1886
Subfamilia Dudusinae Matsumura, 1925
Tribus Dudusini Matsumura, 1925
Tribus Scranciini Miller, 1991
Subfamilia Hemiceratinae Guenée, 1852
Subfamilia Heterocampinae Neumogen & Dyar, 1894
Subfamilia Nystaleinae Forbes, 1948
Subfamilia Dioptinae Walker, 1862
Familia Micronoctuidae Fibiger, 2005
Subfamilia Micronoctuinae Fibiger, 2005
Subfamilia Pollexinae Fibiger, 2007
Subfamilia Belluliinae Fibiger, 2008
Tribus Belluliini Fibiger, 2008
Tribus Medialini Fibiger, 2008
Subfamilia Magninae Fibiger, 2008
Tribus Magnini Fibiger, 2008
Tribus Faeculini Fibiger, 2008
Subfamilia Parachrostiinae Fibiger, 2008
Tribus Duplexini Fibiger, 2008
Tribus Parachrostiini Fibiger, 2008
Familia Noctuidae Latreille, 1809
Subfamilia Rivulinae Grote, 1895
Subfamilia Boletobiinae Grote, 1895
Subfamilia Hypenodinae Forbes, 1954
Subfamilia Araeopteroninae Fibiger, 2005
Subfamilia Eublemminae Forbes, 1954
Tribus Eublemmini Forbes, 1954
Tribus Pangraptini Grote, 1882
Subfamilia Herminiinae Leach, 1815
Subfamilia Scolecocampinae Grote, 1883
Subfamilia Hypeninae Herrich-Schäffer, 1851
Subfamilia Phytometrinae Hampson, 1913
Subfamilia Aventiinae Tutt, 1896
Subfamilia Erebinae Leach, 1815
Subfamilia Calpinae Boisduval, 1840
Tribus Anomini Grote, 1882
Tribus Calpini Boisduval, 1840
Tribus Phyllodini Guenée, 1852
Subfamilia Catocalinae Boisduval, 1828
Tribus Toxocampini Guenée, 1852
Tribus Acantholipini Fibiger & Lafontaine, 2005
Tribus Arytrurini Fibiger & Lafontaine, 2005
Tribus Melipotini Grote, 1895
Tribus Euclidiini Guenée, 1852
Tribus Panopodini Forbes, 1954
Tribus Ophiusini Guenée, 1837 (= Omopterini Boisduval, 1833, suppressed older syn.)
Tribus Catocalini Boisduval, 1828
Tribus Anobini Holloway, 2005 (= Anobini Wiltshire, 1990, nomen nudum)
Tribus Sypnini Holloway, 2005
Tribus Hypopyrini Guenée, 1852
Tribus Tinolini Moore, 1885
Tribus Hulodini Guenée, 1852 (= Speiredoniinae Swinhoe, 1900)
Tribus Ommatophorini Guenée, 1852
Tribus Pericymini Wiltshire; 1976
Tribus Pandesmini Wiltshire, 1990, nomen nudum
Tribus Catephiini Guenée, 1852
Tribus Ercheini Berio, 1992
Subfamilia Cocytiinae Boisduval, 1874
Subfamilia Stictopterinae Hampson, 1894
Subfamilia Euteliinae Grote, 1882
(Subfamilia Nolinae) Bruand, 1846, stat rev.
Tribus Nolini Bruand, 1846, stat rev.
Tribus Chloephorini Stainton, 1859, stat rev.
Subtribus Chloephorina Stainton, 1859, stat rev.
Subtribus Sarrothripina Hampson, 1894, stat rev.
Subtribus Camptolomina Mell, 1943, stat rev.
Subtribus Careina Moore, 1883, stat rev.
Subtribus Ariolicina Mell, 1943, stat rev.
Tribus Westermanniini Hampson, 1918, stat rev.
Tribus Eariadini Hampson, 1912, stat rev.
Tribus Blenini Mell, 1943, stat rev.
Tribus Risobini Mell, 1943, stat rev.
Tribus Collomenini Kitching & Rawlins, 1998, stat rev.
Tribus Afridini Kitching & Rawlins, 1998, stat rev.
Tribus Eligmini Mell, 1943, stat rev.
Subfamilia Aganainae Boisduval, 1833
(Subfamilia Arctiinae Leach, 1815), stat. nov.
Tribus Lithosiini Billberg, 1820, stat. rev.
Subtribus Phryganopterygina Bendib & Minet, 1999, stat. rev.
Subtribus Aesalina Bendib & Minet, 1999, stat. rev.
Subtribus Eudesmiina Bendib & Minet, 1999, stat. rev.
Subtribus Cisthenina Bendib & Minet, 1999, stat. rev.
Subtribus Nudariina Börner, 1920, stat. rev.
Subtribus Endrosina Börner, 1932, stat. rev.
Subtribus Lithosiina Billberg, 1820, stat. rev.
Tribus Syntomini Herrich-Schäffer, 1846, stat. rev.
Subtribus Syntomina Herrich-Schäffer, 1846, stat. rev.
Subtribus Thyretina Butler, 1876, stat. rev.
Tribus Arctiini Leach, 1815, stat. rev.
Subtribus Arctiina Leach, 1815, stat. rev.
Subtribus Callimorphina Walker, 1865, stat. rev.
Subtribus Pericopina Walker, 1865, stat. rev.
Subtribus Phaegopterina Kirby, 1892, stat. rev.
Subtribus Ctenuchina Kirby, 1837, stat. rev.
Subtribus Euchromiina Butler, 1876, stat. rev.
(Subfamilia Lymantriinae) Hampson, 1893, stat. nov.
Tribus Lymantriini Hampson, 1893, stat. rev.
Tribus Orgyiini Wallengren, 1861, stat. rev.
Tribus Arctornithini Holloway, 1999, stat. rev.
Tribus Leucomini Grote, 1895, stat. rev.
Tribus Nygmiini Holloway, 1999, stat. rev.
Subfamilia Strepsimaninae Meyrick, 1930, stat rev.
Subfamilia Plusiinae Boisduval, 1828
Tribus Abrostolini Eichlin & Cunningham, 1978
Tribus Argyrogrammatini Eichlin & Cunningham, 1978
Tribus Plusiini Boisduval, 1828
Subtribus Autoplusiina Kitching, 1987
Subtribus Euchaciina Chou & Lu, 1979
Subtribus Plusiina Boisduval, 1828
Subfamilia Eustrotiinae Grote, 1882
Subfamilia Bagisarinae Crumb, 1956
Tribus Bagisarini Crumb, 1956
Tribus Cydosiini Kitching & Rawlins, 1998
Subfamilia Acontiinae Guenée, 1841
Tribus Hypercalymniini Fibiger & Lafontaine, 2005
Tribus Acontiini Guenée, 1841
Tribus Armadini Wiltshire, 1961
Tribus Aediini Beck, 1960
Subfamilia Pantheinae Smith, 1898
Subfamilia Diphtherinae Fibiger & Lafontaine, 2005
Subfamilia Dilobinae Aurivillius, 1889
Subfamilia Raphiinae Beck, 1996
Subfamilia Balsinae Grote, 1896, stat. rev.
Subfamilia Acronictinae Heinemann, 1859
Subfamilia Metoponiinae Herrich-Schäffer, 1851
Subfamilia Sinocharinae Speidel, Fänger & Naumann, 1996
Subfamilia Lophonyctinae Speidel, Fänger & Naumann, 1996
Subfamilia Agaristinae Herrich-Schäffer, 1858
Subfamilia Eucocytiinae Hampson, 1918
Subfamilia Cuculliinae Herrich-Schäffer, 1850
Subfamilia Oncocnemidinae Forbes & Franclemont, 1954
Subfamilia Amphipyrinae Guenée, 1837
Subfamilia Psaphidinae Grote, 1896
Tribus Psaphidini Grote, 1896
Tribus Feraliini Poole, 1995
Tribus Nocloini Poole, 1995
Tribus Triocnemidini Poole, 1995
Subfamilia Stiriinae Grote, 1882
Tribus Stiriini Grote, 1882
Tribus Grotellini Poole, 1995
Tribus Azenini Poole, 1995
Subfamilia Heliothinae Boisduval, 1828
Subfamilia Condicinae Poole, 1995
Tribus Condicini Poole, 1995
Tribus Leuconyctini Poole, 1995
Subfamilia Eriopinae Herrich-Schäffer, 1851
Subfamilia Bryophilinae Guenée, 1852
Subfamilia Xyleninae Guenée, 1837
Tribus Pseudeustrotiini Beck, 1996
Tribus Phosphilini Poole, 1995, stat. rev.
Tribus Prodenilni Forbes, 1954
Tribus Eiaphriini Beck, 1996
Tribus Caradrinini Boisduval, 1840
Subtribus Caradrinina Boisduval, 1840
Subtribus Athetina Fibiger & Lafontaine, 2005
Tribus Dypterygiini Forbes, 1954
Tribus Actinotiini Beck, 1996
Tribus Phlogophorini Hampson, 1918
Tribus Apameini Guenée, 1841 (= Nonagriini Guenée, 1837, suppressed older syn.)
Subtribus Oxytripiina Gozmany, 1970
Subtribus Apameina Guenée, 1841
Subtribus Sesamiina Fibiger & Goldstein, 2005
Tribus Arzamini Grote, 1883
Tribus Episemini Guenée, 1852
Tribus Xylenini Guenée, 1837
Subtribus Xylenina Guenée, 1837
Subtribus Cosmiina Guenée, 1852, stat. rev.
Subtribus Antitypina Forbes & Franclemont, 1954
Subtribus Ufeina Crumb, 1956
Subfamilia Hadeninae Guenée, 1837
Tribus Orthosiini Guenée, 1837
Tribus Tholerini Beck, 1996
Tribus Hadenini Guenée, 1837
Tribus Leucaniini Guenée, 1837
Tribus Eriopygini Fibiger & Lafontaine, 2005
Tribus Glottulini Guenée, 1852
Subfamilia Noctuinae Latreille, 1809
Tribus Agrotini Rambur, 1848
Subtribus Austrandesiina Angulo & Olivares, 1990
Subtribus Agrotina Rambur, 1848
Tribus Noctuini Latreille, 1809
Subtribus Axyliina Fibiger & Lafontaine, 2005
Subtribus Noctuina Latreille, 1809

Tham khảo

, 2007. Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 1, Taxonomy of the Pollexinae. Zootaxa 1567: 1–116. (abstract)
, 2008. Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae, and Parachrostiinae. Zootaxa 1867: 1–136. (abstract)
., 2007. Esperiana Buchreihe zur Entomologie Memoir 3 : 179-246.
, 1999. The Noctuoidea. In: Lepidoptera, Moths and Butterflies, Volume 1: Evolution, Systematics, and Biogeography, ed. N. P.Kristensen, các trang&nbsp;355–401. Walter de Gruyter, Berlin.
, 2006. Revised higher classification of the Noctuoidea (Lepidoptera). Canadian Entomologist 138(5):610-635 (abstract).
, 2010. Annotated check list of the Noctuoidea (Insecta, Lepidoptera) of North America phía bắc of Mexico. ZooKeys 40: 1-239 .
(ed.), 2002. Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders. ISBN 1-55297-612-2.
. (in press) A new molecular phylogeny offers hope for a stable family-level classification of the Noctuoidea (Insecta: Lepidoptera). Molecular Phylogenetics and Evolution.

Liên kết ngoài

Tree of Life
Noctuoidea (summary of R.Zahiri's ongoing Ph.D. studies)