Giải vô địch điền kinh thế giới

|organised=IAAF|patron=|last=2019|first=|years_active=|location=|ends=|native_name=World Athletics Championship|begins=|date=Mùa hè|genre=Giải vô địch thế giớiĐiền kinh|status=Đang thi đấu|caption=|image=|logo_caption=|logo=|footnotes=}} Giải vô địch điền kinh thế giới là giải điền kinh do Liên đoàn Điền kinh thế giới- World Athletics (trước đây là IAAF) tổ chức mỗi hai năm một lần. Giải vô địch thế giới đã được bắt đầu vào năm 1976 khi Ủy ban Olympic quốc tế quyết định bỏ nội dung 50&nbsp;km đi bộ nam ở Thế vận hội Montreal 1976, mặc dù nội dụng này có mặt tại tất cả các kì Olympics từ năm 1932.Vì thế, IAAF tổ chức một giải vô địch thế giới của riêng tổ chức một tháng rưỡi sau Thế vận hội (với 1 nội dung duy nhất là 50&nbsp;km đi bộ). Đó là Giải vô địch thế giới đầu tiên mà IAAF đã tổ chức tách biệt với Thế vận hội Olympic (theo truyền thống thì khác với các môn như bóng đá hay quần vợt thì Olympics được coi là giải vô địch thế giới của môn điền kinh). Liên đoàn điền kinh thế giới quyết định tổ chức giải đấu thứ hai vào năm 1980 (với các nội dung không được thi đấu tại Olympics). Cả hai giải năm 1976 và 1980 không được xem là giải vô địch thế giới chính thức của môn điền kinh mà chỉ là tiền thân (do không bao gồm nhiều các nội dung chuẩn), nhưng các vận động viên tham dự vẫn được công nhận thành tích và kỉ lục (do vẫn là giải được Liên đoàn tổ chức).

Giải vô địch điền kinh thế giới vào năm 1983 chính thức đánh dấu sự có mặt của các nội dung trong môn điền kinh. Cho đến năm 1980, các nhà vô địch Olympic được mặc định coi là vô địch điền kinh thế giới. Kể từ khi bắt đầu, giải được tổ chức 4 năm một lần. Bắt đầu từ năm 1991, giải chuyển qua tổ chức 2 năm một lần.

Lịch sử
Ý tưởng có Giải vô địch thế giới điền kinh đã xuất hiện trước giải đấu năm 1983. Năm 1913, Liên đoàn điền kinh thế giới quyết định rằng Thế vận hội Olympic sẽ là giải vô địch thế giới của môn điền kinh. Với điều kiện về di chuyển và tài chính thì trong vòng 50 năm điều này là phù hợp (do điền kinh thời gian trên chỉ thi đấu nghiệp dư). Năm 1976 tại cuộc họp của Hội đồng điền kinh thế giới ở Puerto Rico, Giải vô địch thế giới điền kinh tách biệt với môn điền kinh ở Thế vận hội mùa hè đã được phê duyệt.

Sau các khi nhận thầu đăng cai từ hai thành phố Stuttgart, Tây Đức và Helsinki, Phần Lan, Hội đồng điền kinh đã quyết định trao quyền đăng cai cho giải vô địch điền kinh thế giới chính thức lần đầu tiên, diễn ra vào năm 1983 và được tổ chức tại Sân vận động Olympic Helsinki (nơi tổ chức Thế vận hội Mùa hè 1952).

Có hai giải vô địch thế giới được tổ chức trước giải chính thức năm 1983. Giải vô địch thế giới năm 1976 chỉ có một nội dung - đi bộ 50&nbsp;km nam. Bốn năm sau, Giải vô địch thế giới năm 1980 chỉ có hai sự kiện dành cho phụ nữ mới được phê duyệt, (vượt rào 400 mét và 3000 mét). Cả hai đều không nằm trong môn điền kinh tại Thế vận hội Mùa hè 1980.

Qua các năm, quy mô của giải được mở rộng. Năm 1983, tức năm chính thức đầu tiên ước tính có khoảng 1.300 vận động viên từ 154 quốc gia tham gia. Đến giải năm 2003, tại Paris, số vận động viên tăng lên 1907 từ 203 quốc gia, với 179 nước có bản quyền phát sóng truyền hình.

Số lượng nội dung cũng được thay đổi qua các năm, chủ yếu là tăng thêm các nội dung cho nữ. Đến năm 2005, sự khác biệt duy nhất về số lượng giữa nam giới và nữ giới là môn 50&nbsp;km đi bộ nam (chưa có nội dung cho nữ) và hai khác biệt về cơ cấu ở môn 110 mét vượt rào và mười môn phối hợp (với nam) so với 100 mét vượt rào và bảy môn phối hợp

Danh sách sau đây thể hiện các nội dung được thêm qua các năm

1987, 10.000 m và 10&nbsp;km đi bộ nữ.
1993, Nhảy xa ba bước của nữ.
1995, 3.000 m của nữ được thay thế bằng 5000 m (giống với nội dung của nam).
1999, Nhảy sào và ném búa của nữ được thêm vào và đi bộ 20&nbsp;km thay thế 10&nbsp;km đi bộ ở nội dung của nữ (giống với nội dung của nam).
2005 3000 m vượt chướng ngại vật của nữ
2017, 50&nbsp;km đi bộ của nữ (lúc này số lượng các môn của nam và nữ bằng nhau)
2019, 4 × 400 m tiếp sức hỗn hợp (lần đầu tiên các vận động viên nam và nữ tham dự một nội dung(.

Các giải vô địch

Bảng tổng huy chương qua các kì

Cập nhật sau Giải vô địch điền kinh thế giới 2019.

| gold_GER = 38 | silver_GER = 36 | bronze_GER = 47
| gold_JAM = 35 | silver_JAM = 49 | bronze_JAM = 43
| gold_GBR = 30 | silver_GBR = 36 | bronze_GBR = 38 | name_GBR = Vương quốc Anh
| gold_ETH = 29 | silver_ETH = 30 | bronze_ETH = 26
| gold_URS = 23 | silver_URS = 27 | bronze_URS = 28 | name_URS = '
| gold_CUB = 22 | silver_CUB = 24 | bronze_CUB = 14
| gold_GDR = 21 | silver_GDR = 19 | bronze_GDR = 16 | name_GDR = '
| gold_CHN = 19 | silver_CHN = 25 | bronze_CHN = 23
| gold_POL = 19 | silver_POL = 15 | bronze_POL = 25
| gold_CZE = 15 | silver_CZE = 5 | bronze_CZE = 5
| gold_FRA = 13 | silver_FRA = 18 | bronze_FRA = 23
| gold_AUS = 12 | silver_AUS = 14 | bronze_AUS = 10
| gold_RSA = 12 | silver_RSA = 7 | bronze_RSA = 8
| gold_ITA = 11 | silver_ITA = 16 | bronze_ITA = 17
| gold_UKR = 11 | silver_UKR = 13 | bronze_UKR = 15
| gold_MAR = 10 | silver_MAR = 12 | bronze_MAR = 8
| gold_BLR = 10 | silver_BLR = 11 | bronze_BLR = 12
| gold_SWE = 9 | silver_SWE = 6 | bronze_SWE = 6
| gold_NOR = 9 | silver_NOR = 4 | bronze_NOR = 4
| gold_BAH = 8 | silver_BAH = 9 | bronze_BAH = 8
| gold_ESP = 7 | silver_ESP = 18 | bronze_ESP = 14
| gold_FIN = 7 | silver_FIN = 8 | bronze_FIN = 7
| gold_BHR = 7 | silver_BHR = 3 | bronze_BHR = 3
| gold_CAN = 6 | silver_CAN = 14 | bronze_CAN = 16
| gold_JPN = 6 | silver_JPN = 7 | bronze_JPN = 16
| gold_POR = 6 | silver_POR = 7 | bronze_POR = 9
| gold_ALG = 6 | silver_ALG = 1 | bronze_ALG = 3
| gold_NZL = 6 | silver_NZL = 1 | bronze_NZL = 1
| gold_ROM = 5 | silver_ROM = 8 | bronze_ROM = 11
| gold_GRE = 5 | silver_GRE = 6 | bronze_GRE = 11
| gold_NED = 5 | silver_NED = 5 | bronze_NED = 9
| gold_BUL = 5 | silver_BUL = 3 | bronze_BUL = 8
| gold_TCH = 4 | silver_TCH = 4 | bronze_TCH = 3 | name_TCH = '
| gold_CRO = 4 | silver_CRO = 3 | bronze_CRO = 2
| gold_QAT = 4 | silver_QAT = 2 | bronze_QAT = 3
| gold_COL = 4 | silver_COL = 2 | bronze_COL = 2
| gold_UGA = 4 | silver_UGA = 2 | bronze_UGA = 2
| gold_IRL = 4 | silver_IRL = 2 | bronze_IRL = 0
| gold_SUI = 4 | silver_SUI = 0 | bronze_SUI = 4
| gold_ANA = 3 | silver_ANA = 8 | bronze_ANA = 1 | skip_ANA = yes | note_ANA =
| gold_FRG = 3 | silver_FRG = 6 | bronze_FRG = 3 | name_FRG = '
| gold_TTO = 3 | silver_TTO = 5 | bronze_TTO = 7
| gold_MEX = 3 | silver_MEX = 4 | bronze_MEX = 7
| gold_LTU = 3 | silver_LTU = 2 | bronze_LTU = 1
| gold_ECU = 3 | silver_ECU = 1 | bronze_ECU = 1
| gold_MOZ = 3 | silver_MOZ = 1 | bronze_MOZ = 1
| gold_DEN = 3 | silver_DEN = 0 | bronze_DEN = 1
| gold_EST = 2 | silver_EST = 6 | bronze_EST = 2
| gold_DOM = 2 | silver_DOM = 1 | bronze_DOM = 1
| gold_TJK = 2 | silver_TJK = 1 | bronze_TJK = 0
| gold_GRN = 2 | silver_GRN = 0 | bronze_GRN = 1
| gold_VEN = 2 | silver_VEN = 0 | bronze_VEN = 1
| gold_BRA = 1 | silver_BRA = 6 | bronze_BRA = 6
| gold_NAM = 1 | silver_NAM = 4 | bronze_NAM = 1
| gold_TUR = 1 | silver_TUR = 3 | bronze_TUR = 0
| gold_BEL = 1 | silver_BEL = 2 | bronze_BEL = 5
| gold_ZAM = 1 | silver_ZAM = 2 | bronze_ZAM = 0
| gold_SLO = 1 | silver_SLO = 1 | bronze_SLO = 3
| gold_TUN = 1 | silver_TUN = 1 | bronze_TUN = 1
| gold_BOT = 1 | silver_BOT = 1 | bronze_BOT = 0
| gold_ERI = 1 | silver_ERI = 1 | bronze_ERI = 0
| gold_PAN = 1 | silver_PAN = 1 | bronze_PAN = 0
| gold_SKN = 1 | silver_SKN = 0 | bronze_SKN = 4
| gold_SVK = 1 | silver_SVK = 0 | bronze_SVK = 3
| gold_SYR = 1 | silver_SYR = 0 | bronze_SYR = 2
| gold_SEN = 1 | silver_SEN = 0 | bronze_SEN = 1
| gold_SOM = 1 | silver_SOM = 0 | bronze_SOM = 1
| gold_BAR = 1 | silver_BAR = 0 | bronze_BAR = 0
| gold_PRK = 1 | silver_PRK = 0 | bronze_PRK = 0
| gold_HUN = 0 | silver_HUN = 7 | bronze_HUN = 7
| gold_NGR = 0 | silver_NGR = 4 | bronze_NGR = 5
| gold_CIV = 0 | silver_CIV = 4 | bronze_CIV = 1
| gold_KAZ = 0 | silver_KAZ = 3 | bronze_KAZ = 5
| gold_BDI = 0 | silver_BDI = 2 | bronze_BDI = 1
| gold_DJI = 0 | silver_DJI = 2 | bronze_DJI = 1
| gold_ISR = 0 | silver_ISR = 2 | bronze_ISR = 1
| gold_CMR = 0 | silver_CMR = 2 | bronze_CMR = 0
| gold_PUR = 0 | silver_PUR = 2 | bronze_PUR = 0
| gold_AUT = 0 | silver_AUT = 1 | bronze_AUT = 3
| gold_BIH = 0 | silver_BIH = 1 | bronze_BIH = 1
| gold_CYP = 0 | silver_CYP = 1 | bronze_CYP = 1
| gold_GHA = 0 | silver_GHA = 1 | bronze_GHA = 1
| gold_LAT = 0 | silver_LAT = 1 | bronze_LAT = 1
| gold_SRI = 0 | silver_SRI = 1 | bronze_SRI = 1
| gold_SUR = 0 | silver_SUR = 1 | bronze_SUR = 1
| gold_TAN = 0 | silver_TAN = 1 | bronze_TAN = 1
| gold_BER = 0 | silver_BER = 1 | bronze_BER = 0
| gold_EGY = 0 | silver_EGY = 1 | bronze_EGY = 0
| gold_SUD = 0 | silver_SUD = 1 | bronze_SUD = 0
| gold_SRB = 0 | silver_SRB = 0 | bronze_SRB = 3
| gold_ASA = 0 | silver_ASA = 0 | bronze_ASA = 1
| gold_BUR = 0 | silver_BUR = 0 | bronze_BUR = 1
| gold_CAY = 0 | silver_CAY = 0 | bronze_CAY = 1
| gold_DMA = 0 | silver_DMA = 0 | bronze_DMA = 1
| gold_HAI = 0 | silver_HAI = 0 | bronze_HAI = 1
| gold_IND = 0 | silver_IND = 0 | bronze_IND = 1
| gold_IRI = 0 | silver_IRI = 0 | bronze_IRI = 1
| gold_KSA = 0 | silver_KSA = 0 | bronze_KSA = 1
| gold_KOR = 0 | silver_KOR = 0 | bronze_KOR = 1
| gold_ZIM = 0 | silver_ZIM = 0 | bronze_ZIM = 1
}}

; Ghi chú

Bảng tính điểm tổng
Trong bảng điểm đặt IAAF, vận động viên dành huy chương vàng được 8 điểm, huy chương bạc được 7,... cho đến người đứng thứ 8 được 1. Nếu có hòa về thành tích thì các vận động viên hòa sẽ chia điểm.

Cập nhật sau Giải vô địch năm 2017, chỉ tính 5 quốc gia cao nhất

Bao gồm điểm của các vận động viên Tây Đức và Đông Đức
Bao gồm điểm của các Vận động viên Trung lập (do Nga bị cấm thi đấu do bê bối doping)

Các vận động viên nhiều huy chương vàng
Phần in đậm ở tên vận động viên thể hiện các vận động viên vẫn đang thi đấu.

Nam

Tất cả các nội dung

bao gồm một huy chương tiếp sức mà chỉ tham dự ở vòng loại

Nội dung cá nhân

Nữ

Tất cả các nội dung

bao gồm một huy chương tiếp sức mà chỉ tham dự ở vòng loại bao gồm ba huy chương tiếp sức mà chỉ tham dự ở vòng loại bao gồm bốn huy chương trong các sự kiện tiếp sức mà cô ấy chỉ tham gia

Nội dung cá nhân

Nhiều lần tham dự nhất
Có 7 vận động viên đã thi đấu trong ít nhất 8 kì.

Tại Giải vô địch thế giới về điền kinh năm 1993 tại Stuttgart, Đức, Dragutin Topić đã hoàn thành với tư cách là người tham gia giải vô địch thế giới cá nhân (IWP) khi Liên đoàn thể thao Nam Tư bị IAAF đình chỉ do các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc xuất phát từ các cuộc chiến Nam Tư.