Colette

| birth_place = Yonne, Pháp
| death_date =
| death_place = Paris, Pháp
| occupation = Nữ tiểu thuyết gia
| nationality = Pháp
| signature = Colette Willy (signature).svg
}}

Colette () là bút danh của Sidonie-Gabrielle Colette - nữ tiểu thuyết gia người Pháp (28.1.1873 – 3.8.1954). Bà nổi tiếng về quyển tiểu thuyết Gigi, mà Alan Jay Lerner và Frederick Loewe đã dựa vào để viết cuốn phim và nhạc kịch mang cùng tên.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Thời niên thiếu
Colette là con gái của viên sĩ quan nghỉ hưu Jules-Joseph Colette và vợ là Adèle Eugénie Sidonie "Sido" Colette (nhũ danh Landoy). Colette sinh tại Saint-Sauveur-en-Puisaye, Yonne, vùng Bourgogne-Franche-Comté của Pháp. Bà học dương cầm từ khi còn nhỏ và đậu bằng tiểu học với điểm cao về môn toán và chính tả.

Kết hôn lần đầu
Năm 1893, ở tuổi 20, Colette kết hôn với Henry Gauthier-Villars, bút danh Willy - một nhà văn nổi tiếng thông minh dí dỏm - lớn hơn Colette 15 tuổi.

Bộ truyện đầu tiên của bà gồm 4 tập mang tên Claudine, được viết do sự khuyến khích của Villars.

Colette vào làm việc ở các phòng nhạc Paris, dưới sự bảo trợ của nữ hầu tước Mathilde de Morny, biệt danh Missy, hai người có một mối quan hệ đồng tính lãng mạn. đến nỗi người ta phải gọi cảnh sát tới để lập lại trật tự. Do vụ bê bối này, buổi trình diễn tiếp theo của vở Rêve d'Égypte đã bị cấm, và họ đã không có thể sống chung với nhau một cách công khai, mặc dù mối quan hệ của họ vẫn tiếp tục trong 5 năm. Trong thời gian này, Colette cũng có quan hệ tình dục khác giới với nhà văn Ý Gabriele d'Annunzio.

Kết hôn lần thứ hai, dan díu với con trai riêng của chồng
Năm 1912, Colette tái kết hôn với Henri de Jouvenel, biên tập viên báo Le Matin (Buổi Sáng). Họ có một con gái tên là Colette de Jouvenel.

Trong thời Chiến tranh thế giới thứ nhất, Colette biến bất động sản của chồng ở Saint-Malo thành một bệnh viện để chữa trị cho những người bị thương, và bà đã được chính phủ Pháp trao tặng Bắc Đẩu Bội tinh hạng Chevalier năm 1920.

Năm 1924 bà và Henri de Jouvenel ly dị, sau một vụ dan díu yêu đương đầy tai tiếng với Bertrand de Jouvenel, 17 tuổi, con trai riêng của chồng.

Kết hôn lần thứ ba
vẽ khoảng năm 1896]]
Năm 1935, Colette tái kết hôn với Maurice Goudeket, người chú (bác/cậu) của Juliet Goudeket tự Jetta Goudal, và mang tên chính thức là "Sidonie Goudeket". Maurice Goudeket đã xuất bản một quyển sách nói về vợ mình, mang tên Close to Colette: An Intimate Portrait of a Woman of Genius. Bản dịch tiếng Anh được xuất bản năm 1957 bởi Farrar, Straus & Cudahy, New York.

Tiếp tục viết
Năm 1920, Colette xuất bản quyển tiểu thuyết Chéri,

Vinh danh
]]
Bà là viện sĩ của Viện hàn lâm Hoàng gia Bỉ về Ngôn ngữ và Văn học Pháp (1935)
Nữ thành viên thứ nhì của Hội văn học Goncourt (1945)
Chủ tịch Hội văn học Goncourt (1949)
Bắc Đẩu Bội tinh hạng Chevalier (1920)
Bắc Đẩu Bội tinh hạng Grand Officier (1953)
Bà là người phụ nữ đầu tiên được cử hành lễ quốc táng ở Pháp và được mai táng ở Nghĩa trang Père-Lachaise, Paris - mặc dù bị từ chối các lễ nghi Công giáo do đã ly dị - vì đã có công che giấu các người bạn Do Thái và chồng mình trên tầng gác xép sát mái nhà trong thời Đức Quốc xã chiếm đóng Pháp.
Nữ ca sĩ kiêm người viết ca khúc Rosanne Cash đã viết ca khúc "The Summer I Read Colette" trong album 10 Song Demo (1996) của mình để tỏ lòng ngưỡng mộ bà.
Truman Capote đã viết truyện ngắn "The White Rose" (1970) về bà.
Năm 2012, la Monnaie de Paris đã phát hành đồng tiền kim loại 10 euro bằng bạc có hình Colette.
Trung tâm nghiên cứu Colette của Pháp có nhiều đề tài liên quan tới cuộc đời của Colette.

Tác phẩm
]]
1900: Claudine à l'école
1901: Claudine à Paris
1902: Claudine en ménage
1903: Claudine s'en va
1904: Minne
1904: Dialogues de bêtes
1907: La Retraite sentimentale
1908: Les Vrilles de la vigne (tập truyện ngắn)
1909: L'Ingénue libertine
1910: La Vagabonde
1913: L'Entrave
1913: L'Envers du music-hall
1916: La Paix chez les bêtes
1917: Les Heures longues
1918: Dans la foule
1919: Mitsou ou Comment l'esprit vient aux filles
1920: Chéri
1922: La Chambre éclairée (tập hợp các bài đăng trên báo vào cuối Chiến tranh thế giới thứ nhất)
1922: La Maison de Claudine
1923: Le Blé en herbe
1924: La Femme cachée (tập truyện ngắn)
1925: L'Enfant et les Sortilèges (Lời Khúc phóng túng, nhạc của Maurice Ravel)
1926: La Fin de Chéri
1928: La Naissance du jour
1929: La Seconde
1930: Sido
1932: Le Pur et l'Impur
1933: La Chatte
1934: Duo
1936: Mes apprentissages
1936: Splendeur des papillons, Librairie Plon
1937: Bella-Vista
1938: La Jumelle noire (4 tập phê bình văn học và điện ảnh: tập I (1934), tập II (1935), tập III (1937), tập IV (1938))
1939: Le Toutounier
1940: Chambre d'hôtel
1943: Le Képi
1943: Nudité
1944: Gigi
1946: L'Étoile Vesper
1941: Julie de Carneilhan
1941: Journal à rebours
1944: Paris de ma fenêtre
1949: Le Fanal bleu
1953: Paradis Terrestre

Di cảo
1958: Belles Saisons (Nhà xuất bản. Flammarion).
1958: Paysages et Portraits (Nhà xuất bản. Flammarion).

Thư tín
2003: Lettres à sa fille (1916-1953), réunies, présentées et annotées par Anne de Jouvenel, Gallimard, collection Blanche. (Réédition Gallimard, collection Folio (No 4309), 2006).
2009: Lettres à Missy, édition présentée et annotée par Samia Bordji et Frédéric Maget, Paris, Flammarion.
2004: Colette Lettres à Tonton (1942-1947) réunies par Robert D., édition établie par François Saint Hilaire, Éditions Mille et une nuits Colette n°437
2012: Sido, Lettres à Colette, édition présentée et annotée par Gérard Bonal, éditions Phébus.
2014: Un bien grand amour. Lettres de Colette à Musidora, présentées par Gérard Bonal, L'Herne.

Các ấn phẩm khác sau khi qua đời
1992: Histoires pour Bel-Gazou (tập truyện), Nhà xuất bản. Hachette, Minh họa Alain Millerand
2010: Colette journaliste: Chroniques et reportages (1893-1945), inédit. Présentation de G. Bonal et F. Maget.
2011: J'aime être gourmande, présentation de G. Bonal et F. Maget - introduction de G. Martin, coll. Carnets, L’Herne, Paris.

Các chuyển thể từ tác phẩm của Colette
Điện ảnh
1917: Claudine à l'école
1917: Claudine en ménage
1917: Claudine s'en va
1918: La Vagabonde (La vagabonda)
1937: Claudine à l'école
1949: Gigi
1950: Julie de Carneilhan
1950: Minne, l'ingénue libertine
1950: Chéri de Pierre Billon
1954: Le Blé en herbe
1956: Mitsou
1958: Gigi của Vincente Minelli do Leslie Caron đóng vai chính
2009: Chéri của Stephen Frears do Michelle Pfeiffer đóng vai chính

Truyền hình
1962: Chéri (phim truyền hình)
1978: Claudine à l'école (phim truyền hình)
1978: Claudine à Paris (phim truyền hình)
1978: Claudine en ménage (phim truyền hình)
1978: Claudine s'en va (phim truyền hình)
1980: La Naissance du jour (phim truyền hình)
1990: Julie de Carneilhan (phim truyền hình)
2004: Colette, une femme libre của Nadine Trintignant avec Marie Trintignant

Kịch
1953: Le Ciel de lit của Jan de Hartog, théâtre de la Michodière
2010: Mitsou của Cécile Jaquemet, Cave Poésie
Xem thêm
;Nguồn lưu trữ
Colette, 1873-1954. Autograph letters signed (6): Paris; Manoir de Rozven par S. Coulomb, Ille-et-Vilaine; and [n.p.], to D. E. Inghelbrecht and Colette Inghelbrecht, 1909-1948 and n.d. are housed at the Pierpont Morgan Library.
Le Mondes 100 Books of the Century, a list which includes Les Vrilles de la vigne
Mononymous persons
1978: Marie-Jeanne Viel, Colette au temps des "Claudine", Paris, Publications essentielles.
1978: Michèle Sarde, Colette, libre et entravée, Paris, Seuil,
1985: Geneviève Dormann, Amoureuse Colette, Paris, Albin Michel
1990: Herbert Lottman, Colette, Paris, Fayard,
1997: Claude Francis et Fernande Gontier, Colette, Paris, Perrin,
1998: Jean Chalon, Colette, l'éternelle apprentie, Paris, Flammarion, coll. Grandes biographies,
1999: Michel del Castillo, Colette, une certaine France, Paris, Stock,
1999: Claude Pichois et Alain Brunet, Colette, biographie critique, Paris, de Fallois,
2000: Hortense Dufour, Colette, La vagabonde assise, Paris, Éditions du Rocher
2004: Gérard Bonal et Michel Remy-Bieth, Colette intime, Paris, Phébus,
2004: Sylvain Bonmariage, Willy, Colette et moi, Paris, Anagramme éditions (réédition, avec une préface de Jean-Pierre Thiollet),
2007: Macha Méril, Sur les pas de Colette, Presses de la Renaissance,
2008: Madeleine Lazard, Colette, Paris, Gallimard.
2014: Gérard Bonal, Colette, Paris, Perrin.

; Các bài nghiên cứu phê bình
1972: Marcelle Biolley Godino, L'homme-objet chez Colette, Ed. Klincksieck.
1982: Gérard Bonal, Colette par moi-même, Paris, Ramsay
1989: Michel Gauthier, La Poétique de Colette, Paris, Klincksieck,
1990: Marie-Christine et Didier Clément, Colette gourmande, Albin Michel,
1990: Marie-Christine Bellosta, «Colette», L’Hymne à l’univers, Paris, Belin,
1992: Lynne Huffer, Another Colette: The Question of Gendered Writing, Ann Arbor, University of Michigan Press,
1992: Marie-Françoise Berthu-Courtivron, Espace, demeure, écriture. La Maison natale dans l’œuvre de Colette, Paris, Nizet,
1993: M.-F. Berthu-Courtivron, Mère et fille: l’enjeu du pouvoir. Essai sur les écrits autobiographiques de Colette, Genève, Droz,
1993: Carmen Boustani, L’Écriture-corps chez Colette, Villenave d’Ornon, Fus-Art,; 2000 (Bibliothèque d’Études féministes)
1995: Jacques Dupont, Colette ou l’univers concentré, essai, Paris, Hachette Supérieur, (portraits littéraires)
1997: Nicole Ferrier-Caverivière, Colette l’authentique, Paris, PUF, (écrivains)
1997: Régine Detambel, Colette, comme une flore, comme un zoo, un répertoire des images du corps, Paris, Stock
1999: Francine Dugast-Portes, Colette, les pouvoirs de l’écriture, Rennes, Presses universitaires de Rennes;
2002: Julia Kristeva, Le Génie féminin 3, Colette, Paris, Fayard,
2004: Sylvain Bonmariage, Willy, Colette et moi, Paris, Anagramme éditions (réédition, avec une préface de Jean-Pierre Thiollet);
2004: Sabine Dewulf, Les Jardins de Colette, parcours symbolique et ludique vers notre Éden intérieur, Le Souffle d'Or;
2004:Marine Rambach, Colette pure et impure — Bataille pour la postérité d'un écrivain, éditions gaies et lesbiennes;
2004: Jeanne Augier, Colette et la Belgique, Bruxelles, Racine;
2004: Albine Novarino et Béatrice Mandopoulos, Colette ou la saveur des mots, Paris, Ed. Milan;
2008: Stéphanie Michineau, L'Autofiction dans l’œuvre de Colette, Paris, Publibook;
2009: Colette. Lettres à Missy, édition présentée et annotée par Samia Bordji et Frédéric Maget, Paris, Flammarion;
2011: Colette, dir. Gérard Bonal et Frédéric Maget, coll. Cahiers de L'Herne , Paris, L'Herne;
2011: Françoise Giraudet, Colette, Envois et Dédicaces;
2012: Anne Freadman, The Livres-Souvenirs of Colette: Genre and the Telling of Time, London, Legenda;
2012: Paula Dumont, Les convictions de Colette (Histoire, guerre, politique, condition des femmes) Paris, L'Harmattan.

Tham khảo

Sylvain Bonmariage, Willy, Colette et moi, with an introduction by Jean-Pierre Thiollet, Anagramme ed., Paris, 2004 (reprint)
Joanna Richardson, Colette, Methuen, London, 1983
Judith Thurman, Secrets of the flesh: a life of Colette, Bloomsbury, London, 1999

Liên kết ngoài

Centre d'études Colette

Source for some material used in this article
Image of Colette
Portrait of Colette , by Irving Penn (commentary on portrait)
Short Profile of Colette
Gigi on Broadway 2015 production