Ramathibodi II

|title = Vua của Ayutthaya
|image =

|caption = Chân dung Quốc vương Ramathibodi II
|succession = Quốc vương Ayutthaya
|reign =1491 – Tháng 7 /10 October 1529
|full name = Somdet Phra Ramathibodi II
|predecessor =Borommaracha III
|successor =Borommaracha IV
|heir =
|spouse =
|issue =Vua AthittayawongVua ChairachaVua Thianracha
|royal house =Nhà Suphannaphum
|father =Trailokanat
|mother =
|styles =
|birth_date =1472/73
|birth_place =
|death_date =Tháng 7/10 tháng 10, 1529 (57 tuổi)
|death_place =
}}

Chettathirat (, ) hay Ramathibodi II (; 1472/73 – July/10 October 1529) là Tiểu vương của Sukhothai trong giai đoạn 1485 đến 1491 và là Quốc vương thứ 10 của Vương quốc Ayutthaya, trị vì từ năm 1491 đến 1529. Triều đại của ông được ghi dấu bởi những tiếp xúc ngoại giao đầu tiên của người Thái với người phương Tây, mà cụ thể là người Bồ Đào Nha.

Hiệp ước năm 1518 đã có ảnh hưởng không nhỏ tới nền quân sự Ayutthaya về sau, khi mà nó mở đường cho làn sóng người Bồ Đào Nha (cả thương nhân cùng lính đánh thuê) ồ ạt tràn vào Ayutthaya, mang theo kỹ thuật quân sự của châu Âu thời bấy giờ.

Chiến tranh với Lan Na và Khmer

Dưới thời vua Ramathibodi II, Ayutthaya đã lần nữa đánh nhau với Lan Na, bấy giờ là ở đời vua Phaya Kaew. Lanna xâm lược Ayuthaya năm 1507 nhưng bị thua, sau đó lại ra quân xâm lược Sukhothai thuộc Ayutthaya, buộc Ramathibodi II phải đích thân suất quân nghênh chiến. Quân Ayuthaya đại phá quân xâm lược Lan Na rồi thừa thế tiến sâu vào nội địa Lan Na, cướp phá Lampang (tỉnh lỵ của tỉnh Lampang thuộc miền bắc Thái Lan ngày nay) năm 1515.

Tiếp theo là người Khmer, bấy giờ đã bỏ Angkor mà rời đô về Chaktomuk thuộc Phnom Penh ngày nay. Vào năm 1498, triều đình Chaktomuk xảy ra nội loạn khiến 1 hoàng tử Khmer là Ang Chan (1486-1566) phải trốn tới Ayutthaya. Tại đây, Chan đã được vua Ayutthaya ủng hộ và hộ tống về nước tranh đoạt ngai vàng. Vì lẽ đó nên sau khi thành công, vua Ayutthaya lại buộc Ang Chan I xưng thần cống nạp nhưng người Khmer đã từ chối. Quá tức giận, Ramathibodi đã phát binh đánh vào đất Khmer, nhưng rồi lại bị vua Ang Chan I đánh bại tại tây bắc Campuchia. Để kỉ niệm chiến thắng ấy, người Khmer đổi tên vùng đất ấy là Xiêm Riệp (đánh bại giặc Xiêm).

Tới năm 1518, Ramathibodi II lại tiến lên thêm 1 bước trong việc phong kiến hoá Ayutthaya, khi đặt ra chế độ lao dịch bắt buộc trọn đời dành cho tráng đinh thuộc tầng lớp bình dân (Phrai) trên 18 tuổi. Việc bắt lính và bắt lao dịch được đặt dưới sự giám sát của cơ quan gọi là Krom Phra Suratsawadi. Chế độ này sẽ còn được duy trì qua các vương triều kế tục gồm Thonburi cùng Rattanakosin, cho tới khi chính thức bị bãi bỏ bởi vua Rama V – Chulalongkorn vào năm 1905, thay bằng chế độ nghĩa vụ của Tây dương.

Thiết lập hệ thống Corvée

Tới năm 1518, Ramathibodi II lại tiến lên thêm 1 bước trong việc phong kiến hoá Ayutthaya, khi đặt ra chế độ lao dịch bắt buộc trọn đời dành cho tráng đinh thuộc tầng lớp bình dân (Phrai) trên 18 tuổi. Việc bắt lính và bắt lao dịch được đặt dưới sự giám sát của cơ quan gọi là Krom Phra Suratsawadi. Chế độ này sẽ còn được duy trì qua các vương triều kế tục gồm Thonburi cùng Rattanakosin, cho tới khi chính thức bị bãi bỏ bởi vua Rama V – Chulalongkorn vào năm 1905, thay bằng chế độ nghĩa vụ của Tây dương.

Ramathibodi II qua đời vào tháng 7 hoặc ngày 10 tháng 10 năm 1529 ở tuổi 56. Con trai cả của ông, Hoàng tử Athittayawong, lên kế vị với vương hiệu Borommaracha IV.

Tổ tiên

Tham khảo

;Thư mục