Danh sách sứ mệnh Apollo

Chương trình Apollo là chương trình du hành không gian có người lái của Hoa Kỳ đã đưa những phi hành gia đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng, được tiến hành từ năm 1961 đến năm 1972 bởi Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA). Chương trình sử dụng các phương tiện phóng Saturn IB và Saturn V để đưa mô-đun chỉ huy và dịch vụ Apollo (CSM) cùng với Mô-đun Mặt Trăng Apollo (LM) vào không gian, ngoài ra còn có tên lửa Little Joe II để thử nghiệm hệ thống thoát hiểm khi phóng (launch escape system) với công dụng đưa phi hành gia đến nơi an toàn trong trường hợp tên lửa Saturn gặp trục trặc. Những chuyến bay thử không người lái được tiến hành từ năm 1966 thể hiện sự an toàn cho phi hành đoàn của các phương tiện phóng và tàu vũ trụ, và bốn chuyến bay có người lái được triển khai từ tháng 10 năm 1968 đã cho thấy khả năng của phi thuyền trong việc đảm nhận nhiệm vụ hạ cánh xuống Mặt Trăng.

Chương trình Apollo đã đạt được mục tiêu lần đầu tiên đưa con người đổ bộ lên Mặt Trăng qua sứ mệnh Apollo 11, trong đó Neil Armstrong và Buzz Aldrin đáp LM Eagle xuống Biển Tĩnh Lặng và đi bộ trên bề mặt vệ tinh tự nhiên của Trái Đất, trong khi phi hành gia Michael Collins thì ở lại trên quỹ đạo trong CSM Columbia; cả ba hạ cánh xuống Trái Đất an toàn vào ngày 24 tháng 7 năm 1969. Năm sứ mệnh tiếp theo đã đưa các phi hành gia đến nhiều địa điểm khác nhau trên Mặt Trăng và kết thúc với sứ mệnh Apollo 17 vào tháng 12 năm 1972. Tổng cộng mười hai người đã đi bộ trên thiên thể ấy và đưa về Trái Đất các mẫu vật đá Mặt Trăng cũng như đất Mặt Trăng, góp phần lớn vào sự hiểu biết thành phần và lịch sử địa lý của Mặt Trăng.

Có hai sứ mệnh Apollo gặp thất bại: một vụ cháy cabin vào năm 1967 trong quá trình thử nghiệm trên mặt đất nhằm chuẩn bị cho chuyến bay có người lái đầu tiên đã giết chết toàn bộ ba thành viên phi hành đoàn Apollo 1; và nỗ lực hạ cánh xuống Mặt Trăng lần thứ ba với Apollo 13 đã bị hủy bỏ do một vụ nổ bể oxy trên đường đến Mặt Trăng làm vô hiệu hoá nguồn điện và các hệ thống hỗ trợ sự sống của CSM Odyssey, khiến cho hệ thống đẩy trở nên nguy hiểm để sử dụng. Phi hành đoàn đã di chuyển vòng quanh Mặt Trăng và quay về Trái Đất an toàn bằng cách sử dụng LM Aquarius như "xuồng cứu sinh" để thay cho các tính năng trên.

Chuyến bay thử nghiệm không người lái

Từ năm 1961 đến năm 1967, các phương tiện phóng Saturn và những bộ phận của tàu vũ trụ Apollo đã được thử nghiệm trong các chuyến bay không người lái.

Saturn I
Theo kế hoạch ban đầu, phương tiện phóng Saturn I sẽ đưa các chuyến bay có người lái của mô-đun chỉ huy (CM) lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, nhưng tải trọng tối đa của nó thậm chí còn không thể nâng một mô-đun dịch vụ (SM) đã được tiếp nhiên liệu một phần, đặt ra yêu cầu phải xây dựng mô-đun tên lửa đẩy lùi (retrorocket) nhẹ để rời khỏi quỹ đạo. Những kế hoạch này cuối cùng đã bị loại bỏ, thay vào đó NASA sẽ sử dụng Saturn IB bản nâng cấp để phóng mô-đun chỉ huy và mô-đun dịch vụ với nhiên liệu đầy một nửa cho các cuộc thử nghiệm có phi hành đoàn trên quỹ đạo Trái Đất. Điều này đã giới hạn mục đích của các chuyến bay Saturn I thành phát triển phương tiện phóng Saturn, thử nghiệm boilerplate}} CSM cỡ lớn, và ba lần phóng vệ tinh vi thiên thạch (micrometeoroid) để hỗ trợ cho Apollo.

} đã khiến hai động cơ tầng thứ hai bị tắt sớm và tầng thứ ba khởi động thất bại. Động cơ SM được dùng để đạt vận tốc tái thâm nhập cao, mặc dù thấp hơn Apollo 4. NASA đã xác định các biện pháp sửa lỗi đối với hiện tượng dao động và tuyên bố Saturn V an toàn cho con người sử dụng.
|style="text-align: center;"| Hai nhiệm vụ loại A trình diễn các cuộc thử nghiệm không người lái của CSM và Saturn V, và một nhiệm vụ loại B thực hiện một cuộc thử nghiệm không người lái đối với LM. Nhiệm vụ loại C, chuyến bay có phi hành đoàn đầu tiên của CSM trên quỹ đạo Trái Đất, được thực hiện bởi Apollo 7.

Danh sách này đã được sửa đổi theo đề xuất của George Low nhằm thực hiện sứ mệnh bay lên quỹ đạo Mặt Trăng trước thời hạn, một ý tưởng chịu ảnh hưởng từ trạng thái đã được xác minh của CSM và sự chậm trễ trong việc sản xuất LM. Apollo 8 đã được tái phân loại từ loại sứ mệnh ban đầu là D, thử nghiệm tàu vũ trụ CSM/LM hoàn chỉnh trên quỹ đạo Trái Đất, thành sứ mệnh "C-Prime" sẽ đưa con người lên Mặt Trăng. Sau khi hoàn thành, nó loại bỏ đi sự cần thiết của mục tiêu loại E, thử nghiệm trên quỹ đạo Trái Đất tầm trung. Thay vào đó, sứ mệnh loại D được thực hiện bởi Apollo 9; sứ mệnh loại F, Apollo 10, đã đưa tàu vũ trụ CSM/LM lên Mặt Trăng để thử nghiệm lần cuối mà không thực hiện hạ cánh. Sứ mệnh loại G, Apollo 11, đã tiến hành cuộc đổ bộ đầu tiên lên Mặt Trăng, mục tiêu trọng tâm của chương trình.

Danh sách A-G ban đầu đã được mở rộng để bao gồm các loại nhiệm vụ về sau: đã được đưa vào các sứ mệnh loại J.

Bảy trong số các nhiệm vụ này liên quan đến hoạt động ngoài tàu vũ trụ (extravehicular activity, EVA), đi bộ ngoài không gian hoặc đi bộ trên Mặt Trăng. Chúng bao gồm ba loại: thử nghiệm bộ đồ EVA Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất (Apollo 9), khám phá bề mặt Mặt Trăng, và lấy các hộp phim từ Mô-đun Dụng cụ Khoa học (Scientific Instrument Module) được lưu trữ trong Mô-đun Dịch vụ.

Các sứ mệnh bị hủy bỏ

Một số sứ mệnh theo kế hoạch của chương trình Apollo đã bị hủy vì nhiều lý do, bao gồm những thay đổi về phương diện kỹ thuật, vụ hỏa hoạn Apollo 1, sự chậm trễ của phần cứng và hạn chế về ngân sách.

Trước khi xảy ra thảm họa Apollo 1, hai sứ mệnh tàu vũ trụ Block I có phi hành đoàn đã được lên kế hoạch, nhưng sau đó người ta quyết định hủy bỏ sứ mệnh thứ hai do nó sẽ không cung cấp thêm thông tin nào về hiệu suất của tàu vũ trụ so với sứ mệnh đầu tiên, cũng như không thể thực hiện các hoạt động bổ sung như EVA.
Chiến lược thử nghiệm toàn bộ của Saturn V và tỷ lệ thành công tương đối tốt đã giúp NASA hoàn thành chuyến hạ cánh lên Mặt Trăng đầu tiên trong lần bay thứ sáu, chừa lại 10 sứ mệnh cho các cuộc đổ bộ lên Mặt Trăng trải dài tới Apollo 20. Tuy nhiên, sự quan tâm của công chúng đối với chương trình ngày càng thấp đã khiến nguồn tài trợ của Quốc hội bị sụt giảm, buộc NASA phải tiết kiệm chi phí. Đầu tiên, Apollo 20 được cắt giảm nhằm chừa ra một chiếc Saturn V để phóng toàn bộ Trạm vũ trụ Skylab thay vì xây dựng nó trên quỹ đạo thông qua nhiều lần phóng Saturn IB. Tám tháng sau, Apollo 18 và 19 cũng bị cắt giảm nhằm tiết kiệm hơn nữa và cũng vì lo ngại khả năng thất bại tăng lên khi có quá nhiều các chuyến bay lên Mặt Trăng.

Xem thêm
Đã có hai chương trình chuyến bay không gian có người lái hậu Apollo sử dụng phần cứng Apollo:
Skylab – các sứ mệnh phòng thí nghiệm không gian với thời lượng lên đến 83 ngày
Dự án thử nghiệm Apollo-Soyuz – chuyến bay vũ trụ chung có người lái đầu tiên hợp tác giữa Hoa Kỳ và Liên Xô

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục


Liên kết ngoài
Trang NASA về các sứ mệnh Apollo
National Space Science Data Center (Trung tâm Chuyến bay Không gian Goddard): Chương trình Apollo cùng với các liên kết sách về chương trình
Danh sách sứ mệnh Apollo trên Space.com
Danh sách sứ mệnh trên AstronomyToday
Lưu trữ ảnh dự án Apollo trên Flickr