undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Hypoplectrodes nigroruber

Hypoplectrodes nigroruber, thường được gọi là cá mú sọc, là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrodes trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Phân bố và môi trường sống
H. nigroruber có phạm vi phân bố giới hạn ở Tây Thái Bình Dương. Đây là một loài đặc hữu của Nam Úc, được tìm thấy từ Sydney, bang New South Wales trải dài về phía tây đến Houtman Abrolhos, Tây Úc và phía nam đến bờ đông Tasmania. Chúng sống đơn độc xung quanh các rạn đá ngầm và rạn san hô gần bờ và khu vực cửa biển, tập trung đông đúc nhất ở những nơi có nhiều bọt biển, ở độ sâu khoảng 40 m trở lại.

Mô tả
H. nigroruber trưởng thành có chiều dài lớn nhất tới khoảng 30&nbsp;cm. Cơ thể của cá trưởng thành có màu đỏ hồng đến nâu đỏ, hoặc xám vàng ở thân trên, chuyển thành trắng ở thân dưới. Thân có 4 dải sọc dọc đỏ sẫm, gần như đen ở nửa phía sau; dải thứ 5 ngắn, từ nắp mang đến gốc vây lưng. Phần đầu và thân trên lốm đốm các chấm đen. Rìa phía sau của nắp mang có màu vàng. Các vây nhiều chấm đỏ. Cá con có màu trắng với các dải màu đen.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13 - 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 17; Số vảy đường bên: 55 - 58.

Thức ăn của H. nigroruber là các loài cá nhỏ hơn và động vật giáp xác.

Chú thích
Hypoplectrodes wilsoni

Hypoplectrodes wilsoni, thường được gọi là cá mú đốm (tên tiếng Anh: Spotty seaperch), là một loài cá biển thuộc chi Hypoplectrodes trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980.

Phân bố và môi trường sống
H. wilsoni có phạm vi phân bố giới hạn ở Đông Ấn Độ Dương. Đây là một loài đặc hữu của vùng tây nam nước Úc, được tìm thấy từ vịnh Lucky đến đảo Rottnest, Tây Úc. Chúng sống xung quanh các rạn đá ngầm và rạn san hô gần bờ ở độ sâu khoảng 22 m trở lại.

Mô tả
H. wilsoni trưởng thành có kích thước lớn nhất là khoảng 20&nbsp;cm. Cơ thể của cá trưởng thành có màu nâu hồng đến màu nâu cam với 6 dải màu nâu sẫm ở hai bên thân. Phần sau đầu và phía trước mắt có các dải chéo màu nâu. Nhiều cá thể có các đốm chấm phủ khắp cơ thể. Các vây nhạt màu hơn thân.

Số gai ở vây lưng: 10 - 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 17 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 15 - 16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây đuôi: 17; Số vảy đường bên: 44 - 48.

Thức ăn của H. wilsoni là các loài cá nhỏ hơn và động vật giáp xác.

Chú thích
Diên Thọ (định hướng)

Diên Thọ có thể là:

Địa danh
Diên Thọ, xã thuộc huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.
Diên Thọ, huyện thuộc địa cấp thị Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tên riêng
Cung Diên Thọ, một cung điện trong Hoàng thành Huế, Việt Nam.
Diên Thọ, niên hiệu của vua Cao Xương Khúc Văn Thái.

Tên người
Lý Diên Thọ
Đặng Văn Xướng

| nơi sinh =
| nơi ở =
| quê quán = xã Tân Lân, huyện Cần Đước, tỉnh Long An
| ngày mất =
| nơi mất =
| chức vụ = Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Long An
| bắt đầu = 21 tháng 6 năm 2011
| kết thúc =
| tiền nhiệm =
| kế nhiệm =
| địa hạt =
| trưởng chức vụ = Ủy viên thường trực
| trưởng viên chức = Nguyễn Ngọc Hạnh (6/2011-)
| phó chức vụ = Phó Chủ tịch
| phó viên chức = Lê Bá Phước (6/2011-)
| chức vụ 2 = Trưởng ban Dân vận Tỉnh ủy Long An
| bắt đầu 2 =
| kết thúc 2 =
| tiền nhiệm 2 =
| kế nhiệm 2 =
| địa hạt 2 =
| phó chức vụ 2 =
| phó viên chức 2 =
| chức vụ 3 =
| bắt đầu 3 =
| kết thúc 3 =
| tiền nhiệm 3 =
| kế nhiệm 3 =
| địa hạt 3 =
| phó chức vụ 3 =
| phó viên chức 3 =
| chức vụ 4 =
| bắt đầu 4 =
| kết thúc 4 =
| tiền nhiệm 4 =
| kế nhiệm 4 =
| địa hạt 4 =
| phó chức vụ 4 =
| phó viên chức 4 =
| chức vụ 5 =
| bắt đầu 5 =
| kết thúc 5 =
| tiền nhiệm 5 =
| kế nhiệm 5 =
| địa hạt 5 =
| phó chức vụ 5 =
| phó viên chức 5 =
| chức vụ 6 =
| bắt đầu 6 =
| kết thúc 6 =
| tiền nhiệm 6 =
| kế nhiệm 6 =
| địa hạt 6 =
| phó chức vụ 6 =
| phó viên chức 6 =
| chức vụ 7 =
| bắt đầu 7 =
| kết thúc 7 =
| tiền nhiệm 7 =
| kế nhiệm 7 =
| địa hạt 7 =
| phó chức vụ 7 =
| phó viên chức 7 =
| chức vụ 8 =
| bắt đầu 8 =
| kết thúc 8 =
| tiền nhiệm 8 =
| kế nhiệm 8 =
| địa hạt 8 =
| phó chức vụ 8 =
| phó viên chức 8 =
| đa số =
| đảng =
| đảng khác =
| danh hiệu =
| nghề nghiệp = chính khách
| học vấn = Cử nhân LuậtCử nhân lí luận chính trị
| học trường =
| dân tộc = Kinh
| tôn giáo = không
| họ hàng =
| cha mẹ =
| cha =
| mẹ =
| vợ =
| chồng =
| kết hợp dân sự =
| con =
| website =
| chữ ký =
| phục vụ =
| thuộc =
| năm tại ngũ =
| cấp bậc =
| đơn vị =
| chỉ huy =
| tham chiến =
| chú thích =
}}
Đặng Văn Xướng (sinh năm 1958) là chính trị gia đã nghỉ hưu người Việt Nam. Ông nguyên là Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Long An, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 11 và khóa 12 tỉnh Long An nhiệm kì 2002-2011.

Tiểu sử
Đặng Văn Xướng sinh ngày 17 tháng 1 năm 1958,dân tộc Kinh, không theo tôn giáo nào, quê quán tại xã Tân Lân, huyện Cần Đước, tỉnh Long An.

Ông có bằng Cử nhân Luật.

Ngày 5 tháng 11 năm 1980, Đặng Văn Xướng gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam, có trình độ cử nhân lí luận chính trị của đảng này.

Tháng 12 năm 2015, Đặng Văn Xướng nghỉ hưu trí.

Ngày 10 tháng 12 năm 2015, ông được miễn nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Long An. Thay thế ông là ông Phạm Văn Rạnh.

Ngày 30 tháng 1 năm 2018, Đặng Văn Xướng được bầu giữ chức vụ Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Long An nhiệm kỳ 2017-2022.

Tham khảo
Thể thao điện tử tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019 - Giải đấu Liên Quân Mobile

Tại Đại hội thể thao Đông Nam Á 2019, thể thao điện tử (eSports) sẽ lần đầu tiên trở thành một môn thi đấu chính thức (tính huy chương), theo sự phê chuẩn của Ủy ban Olympic Quốc tế. Môn này được tổ chức tại Trung tâm Filoil Flying V (San Juan, Manila) với 6 nội dung thi đấu được công nhận bởi Liên đoàn Thể thao điện tử châu Á, với Liên Quân Mobile là một trong số đó. Có 8 quốc gia tham dự môn thể thao điện tử, bao gồm: Philippines (chủ nhà), Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Lào và Singapore.

Vòng loại
Tại mỗi nước có tham gia, một vòng loại quốc gia được tổ chức để lựa chọn một đội tuyển quốc gia tham dự SEA Games. Vòng loại tại Việt Nam diễn ra trong 2 ngày 17 và 18 tháng 8 năm 2019. Dưới đây là danh sách các đội vượt qua vòng loại để góp mặt tại SEA Games.

Thể lệ

Thể lệ chung

Tất cả các trận đấu sẽ áp dụng luật cấm - chọn quốc tế.

Vòng bảng

8 đội được chia thành 2 bảng, đấu theo thể thức Bo2 vòng tròn 1 lượt tính điểm.
Đội thắng 2-0 sẽ được 3 điểm
Hòa 1-1, mỗi đội có 1 điểm
Đội thua 0-2 sẽ không có điểm.
2 đội đầu bảng sẽ được tham dự vòng đấu loại trực tiếp. Trong trường hợp sau lượt đấu cuối cùng mà có 2 đội cạnh tranh ngôi nhất bảng bằng điểm nhau thì sẽ tổ chức 1 trận tiebreak để phân định thứ hạng.

Vòng đấu loại trực tiếp

4 đội (2 đội đứng đầu 2 bảng) thi đấu theo thể thức loại trực tiếp hai nhánh (nhánh thắng - thua).
Các trận đấu sẽ là Bo3, riêng trận chung kết tổng sẽ là Bo5.

Vòng bảng

Vòng bảng diễn ra vào ngày 7 tháng 12 năm 2019.

Vòng đấu loại trực tiếp
|RD3-seed2=A2|RD3-score1=0|RD3-team1=|RD3-seed1=B1|RD2-score2=0|RD2-team2=|RD2-seed2=A2|RD2-score1=2|RD2-team1=|RD2-seed1=A1|RD1-team4=|RD2=Chung kết nhánh thua(Đội thua giành huy chương đồng)|RD1-seed4=B2|RD1-score3=2|RD1-team3=|RD1-seed3=A2|RD1-score2=2|RD1-team2=|RD1-seed2=B1|RD1-score1=1|RD1-team1=|RD1-seed1=A1|RD3=Chung kết tổng(tranh huy chương vàng, bạc)|RD3-score2=3}}

Tham khảo
Variola albimarginata

Variola albimarginata, tên thường gọi ở Việt Nam là cá mú vây viền trắng, là một loài cá biển thuộc chi Variola trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1953.

Phân bố và môi trường sống
V. albimarginata có phạm vi phân bố rộng khắp vùng biển Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi (Mozambique, Zanzibar và đảo Mafia, Tanzania), bao gồm Madagascar và các hòn đảo xung quanh, băng qua mũi nam Ấn Độ và Sri Lanka (bao gồm các quần đảo xung quanh) đến bờ đông của biển Andaman. Ở Thái Bình Dương, chúng có mặt ở quần đảo Mã Lai (trừ phía đông Sumatra, phía bắc Java, phía tây và nam của Borneo); phía bắc giới hạn đến quần đảo Ryukyu (miền nam Nhật Bản); phía nam xuống đến đông bắc của Úc; phía đông trải dài đến tận quần đảo Samoa và quần đảo Cook. V. albimarginata cũng đã được ghi nhận là xuất hiện ở quần đảo Trường Sa. V. albimarginata sinh sống xung quanh các rạn san hô và bãi đá ngầm ngoài khơi, ở độ sâu khoảng 200 m trở lại. Cá con sống trong các đám rong tảo và các rạn san hô mềm gần bờ.

Mô tả
(trái)]]
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở V. albimarginata là 65&nbsp;cm. Cá trưởng thành có màu đỏ, được phủ đầy các đốm màu xanh lam. Mắt đỏ. Đuôi hình lưỡi liềm, có viền trắng. Đôi khi có các đốm lớn màu trắng mờ dọc theo lưng. Cá con không khác gì nhiều so với cá lớn, nhưng có đường trắng trên mõm, ngược lên gáy. Viền trắng ở đuôi là điểm khác biệt so với đồng loại duy nhất của nó, Variola louti, có viền màu vàng.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8.

Thức ăn của V. albimarginata chủ yếu là các loài cá nhỏ hơn nó. Cá trưởng thành bơi thành những nhóm nhỏ. Loài này được đánh bắt trong nghề cá thương mại. Thịt được đánh giá là ngon, nhưng ở một số khu vực, thịt của chúng có thể gây ngộ độc ciguatera.

Chú thích
Cù Thị Huỳnh Như

| fullname = Cù Thị Huỳnh Như là một nữ cầu thủ bóng đá người Việt Nam ở vị trí hậu vệ. Cô hiện đang thi đấu cho Câu lạc bộ bóng đá nữ Thành phố Hồ Chí Minh I. Cô từng cùng Đội tuyển U-19 nữ quốc gia Việt Nam tham dự Giải vô địch bóng đá nữ U-19 châu Á 2019.

Tham khảo
Lỗ Thục

Lỗ Thục (; 217 - 274), là tướng lĩnh Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Thời Ngô
Lỗ Thục quê ở huyện Đông Thành, quận Lâm Hoài, Từ Châu, là con trai của trọng thần Giang Đông Lỗ Túc. Năm 217, Lỗ Túc qua đời, Thục mồ côi từ trong bụng mẹ.

Khi lớn lên, Lỗ Thục theo Nhu Tu đốc Trương Thừa, được Thừa khen ngợi tương lai nhất định có thể thỏa được chí lớn. Trong những năm niên hiệu Vĩnh An (258-264), thời Tôn Hưu, Lỗ Thục được phong chức Chiêu Vũ tướng quân, Vũ Xương đốc, tước Đô đình hầu. đốc. bên ngoài tuyên bố là hơn mười vạn quân. Chinh Lỗ tướng quân Vương Hồn của Tấn dẫn quân lặng lẽ vượt sông Hoài, bất ngờ tập kích, đánh tan quân Ngô.

Một năm sau (274), Lỗ Thục chết bệnh, quân đội do con trai Lỗ Mục kế thừa.

Gia đình
Lỗ Mục (魯睦), con trai của Lỗ Thục. Năm 274, tập tước Đô đình hầu, thay cha thống lĩnh bộ khúc.

Nhận xét
Trần Thọ đánh giá: Sở tại nghiêm chỉnh, có năng lực.

Trong văn hóa
Lỗ Thục không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo
Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
Phòng Huyền Linh, Tấn thư

Chú thích
Suttonia coccinea

Suttonia coccinea, thường được gọi là Scarlet freckle-faced podge (tiếng Anh) hay Kurenai-toge-megisu (tiếng Nhật), là một loài cá biển thuộc chi Suttonia trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

Phân bố và môi trường sống
S. coccinea có phạm vi phân bố ở vùng biển Tây Thái Bình Dương. Loài này được mô tả qua một mẫu vật duy nhất được tìm thấy ở bờ đá của đảo Okinoshima, miền nam Nhật Bản.

Mô tả
Mẫu vật duy nhất dùng để mô tả S. coccinea có chiều dài cơ thể đo được là khoảng 6,5 cm. Đầu và thân của nó có một màu đỏ tươi đồng nhất; các vây có màu đỏ sáng hơn. Nửa đầu trên sẫm màu hơn ở phía dưới. Một đường sọc màu đỏ hoặc trắng nằm giữa môi trên và gốc vây lưng, dọc theo trán và đỉnh đầu. Mống mắt màu đỏ, con ngươi màu đen. Một vệt mờ phía sau mắt trải dài đến trước mang, và một đốm đen trên mang. Lưng sẫm màu. Lớp màng phía sau của vây lưng và hậu môn có đốm đen. Nửa sau của vây đuôi có đốm đen. Danh pháp khoa học của S. coccinea trong tiếng Latinh có nghĩa là "màu đỏ tươi", ám chỉ màu cơ thể của nó, tương tự ý nghĩa trong tên tiếng Nhật.

Thức ăn của S. coccinea có thể là những loài động vật giáp xác.

Tham khảo
H. Endo & K. Kenmotsu (2013), Suttonia coccinea, a New Grammistin Fish from Japan (Acanthopterygii: Serranidae), Bulletin of the National Museum of Natural Science, Ser. A. 7: 11 – 18.

Chú thích
Cộng hòa Zamboanga

Thành phố Zamboanga (kiểm soát thực tế trước đó)
}}

Cộng hoà Zamboanga là một quốc gia cộng hòa có chủ quyền tồn tại trong thời gian ngắn, do Đại tướng Vicente Alvarez với Lực lượng Cách mạng Zamboangueño thành lập sau khi chính phủ Tây Ban Nha ở Zamboanga chính thức đầu hàng và biến thành kết thúc Real Fuerza de Nuestra Señora La Virgen del Pilar de Zaragoza to Gen. Vicente Álvarez vào 28 tháng 5 năm 1899, Gen. Vicente Álvarez tuyên bố độc lập và trở thành tổng thống đầu tiên và cuối cùng được bầu của nước cộng hòa.

Lịch sử

Thành lập

Di sản

Cộng hòa Zamboanga trong nhiệm kỳ của Tổng thống Álvarez đã tuyên bố quyền lãnh thổ đối với các đảo Mindanao, Basilan và Sulu, bao gồm tất cả miền nam Philippines trong cuộc chiến chống lại người Tây Ban Nha, người Mỹ và người bản địa của các đảo đó. Tuy nhiên, chủ quyền thực tế của Cộng hòa chỉ mở rộng đến các ranh giới hiện tại của Thành phố Zamboanga.

Xem thêm

• Thành phố Zamboanga

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Watawat.net: Cộng hoà Zamboanga
Mia Zapata

|birth_place =Louisville, Kentucky, Hoa Kỳ
| death_date =
|death_place =Seattle, Washington, Hoa Kỳ
| origin =
| instrument = Vocals, piano, guitar
| genre = Punk rock, grunge
| occupation = Musician
| years_active = 1986–1993
| label =
| associated_acts = The Gits
| website =
| current_members =
| past_members =
}}
Mia Kinda Zapata (25/8/1965 - 7/7/1993) là một nhạc sĩ người Mỹ, là ca sĩ chính của ban nhạc punk Seattle Gits. Sau khi nhận được lời khen ngợi trong bối cảnh khi nhạc grunge còn đang ở giai đoạn non trẻ, Zapata đã bị sát hại vào năm 1993 khi đang trên đường từ một địa điểm âm nhạc về nhà. Tội ác này bị treo trong một thập kỷ trước khi kẻ đã giết cô, Jesus Mezquia, bị xét xử, và bị kết án 36 năm tù.

Cuộc đời và sự nghiệp
Zapata sinh ra và lớn lên ở Louisville, Kentucky và học trung học tại Học viện Trình diễn. Zapata đã học cách chơi guitar và piano từ năm chín tuổi và chịu ảnh hưởng của nhạc punk rock cũng như jazz, blues và các ca sĩ R & B như Bessie Smith, Billie Holiday, Jimmy Reed, Ray Charles, Hank Williams và Sam Cooke.

Năm 1984, Zapata đăng ký học tại Antioch College ở Yellow Springs, Ohio, với tư cách là một sinh viên nghệ thuật tự do. Vào tháng 9 năm 1986, cô và ba người bạn đã thành lập ban nhạc punk rock The Gits. Năm 1989, ban nhạc chuyển đến Seattle, Washington. Mia tìm được một công việc tại một quán bar địa phương và bốn thành viên ban nhạc chuyển đến một ngôi nhà bỏ hoang mà họ gọi là "The Rathouse". Ban nhạc này đã phát hành một loạt các đĩa đơn được đón nhận trên các hãng thu âm độc lập địa phương từ năm 1990 đến năm 1991. Vì Gits đang tạo dựng tên tuổi của mình trong nền âm nhạc địa phương, họ thường chơi các chương trình với ban nhạc 7 Year Bitch của bạn bè. Năm 1992, ban nhạc phát hành album đầu tay Frenching the Bully. Danh tiếng của họ dần dần tăng lên trong bối cảnh grunge ở Seattle, trước khi ban nhạc bắt đầu làm việc cho album thứ hai và cuối cùng của họ Enter: The Conquering Chicken, phát hành năm 1993.

Tham khảo
Barclaya

Barclaya là một chi gồm 6 loài thực vật có hoa thuộc họ Nymphaeaceae. Barclaya là thực vật thủy sinh có nguồn gốc từ châu Á nhiệt đới. Chi này được đặt tên để vinh danh người sản xuất bia người Anh gốc Mỹ và người bảo trợ của khoa học Robert Barclay.

Từ đồng nghĩa
Hydrostemma là một cái tên được ưu tiên so với tên Barclaya vì đã được xuất bản 6 tháng trước đó. Tuy nhiên, cái tên Barclaya, được biết đến nhiều hơn Hydrostemma lặng, đã được "bảo tồn" và do đó Hydrostemma là một từ đồng nghĩa với Barclaya.

Phân loại
Barclaya đôi khi được đặt trạng thái gia đình riêng của mình là Barclayaceae trên cơ sở ống perianth mở rộng (kết hợp giữa cánh hoa và cánh hoa) phát sinh từ đỉnh buồng trứng và bằng nhị hoa được nối cơ bản, nhưng nghiên cứu về hình thái và di truyền học cho thấy Barclaya nên được giữ lại trong họ Nymphaeaceae.

Miêu tả
Cây mọc từ củ hình trứng tạo ra những người chạy ngắn và một bông hoa hồng cơ bản của lá. Tất cả các lá đều ngập nước.
|-
| || Barclaya panchorensis Komala || Malaya Peninsula
|-
| || Barclaya rugosa Sofiman Othman & N.Jacobsen || Malaya Peninsula
|-
| || Barclaya wellyi Wongso, Ipor & N.Jacobsen || Sumatra
|-

|}

Tham khảo

Liên kết ngoài

Barclaya motleyi hình ảnh
Lancelet

| subdivision_ranks = Families
| subdivision = Asymmetronidae
Chi nhánh
| classis_authority = Müller, 1845
}}

Lancelet cũng có tên là amphioxi (số ít, amphioxus), chứa khoảng 30 đến 35 loài dạng cá.

Chú thích

Liên kết ngoài

Probable Lancelet’s ancestor at PENICHEFOSSIL
Tiếng Hiw

Tiếng Hiw (đôi khi viết là Hiu) là một ngôn ngữ châu Đại Dương được nói trên đảo Hiw, thuộc quần đảo Torres của Vanuatu.

Nó khác với tiếng Lo-Toga, một ngôn ngữ thuộc nhóm Torres.

Ngôn ngữ
Tiếng Hiw có 280 người nói và được coi là ngôn ngữ bị đe dọa.

Âm vị học

Nguyên âm
Tiếng Hiw có 9 nguyên âm. Tất cả đều là nguyên âm ngắn :

Phụ âm
Tiếng Hiw có 14 phụ âm.

Tất cả âm tắc đều vô thanh. Tiếng Hiw là ngôn ngữ Nam Đảo duy nhất trong kho phụ âm có một âm tiếp cận bên ngạc mềm tắc trước ; âm vị phức tạp này là phụ âm nước duy nhất của tiếng Hiw.

Tham khảo

Tài liệu

François, Alexandre (2005), "Unraveling the History of the Vowels of Seventeen Northern Vanuatu Languages" (PDF), Oceanic Linguistics, 44 (2): 443–504, doi:10.1353/ol.2005.0034
François, Alexandre (2010a), "Phonotactics and the prestopped velar lateral of Hiw: Resolving the ambiguity of a complex segment" (PDF), Phonology, 27 (3): 393–434, doi:10.1017/s0952675710000205

François, Alexandre (2012), "The dynamics of linguistic diversity: Egalitarian multilingualism and power imbalance among northern Vanuatu languages" (PDF), International Journal of the Sociology of Language, 214 (214): 85–110, doi:10.1515/ijsl-2012-0022
François, Alexandre (2016), "The historical morphology of personal pronouns in northern Vanuatu", in Pozdniakov, Konstantin (ed.), Comparatisme et reconstruction: tendances actuelles, Faits de Langues, 47, Bern: Peter Lang, pp. 25–60
François, Alexandre (2017), "The economy of word classes in Hiw, Vanuatu: Grammatically flexible, lexically rigid" (PDF), in Eva van Lier (ed.), Lexical Flexibility in Oceanic Languages, Studies in Language, 41, pp. 294–357, doi:10.1075/sl.41.2.03fra.

Liên kết ngoài

Bản đồ ngôn ngữ của bắc Vanuatu, hiển thị phạm vi của tiếng Hiw.
Bản ghi âm bằng ngôn ngữ Hiw , trong truy cập mở, bởi A. François (nguồn: Pangloss Collection).
Iset

|align=right|era=egypt}}
Iset hay Aset, là một cái tên được đặt cho phụ nữ quý tộc trong thời kỳ Ai Cập cổ đại, mang ý nghĩa là "Bà ta ngồi trên ngai". Đây cũng là một cách viết khác của Isis, tên của vị nữ thần tối cao trong tín ngưỡng của người Ai Cập cổ đại. Những cá nhân nổi bật mang tên này là:

Iset, thứ phi của pharaon Thutmose II, mẹ của pharaon Thutmose III.
Iset, công chúa, con gái út của Thutmose III.
Iset, công chúa, con gái của pharaon Amenhotep III với vương hậu Tiye.
Iset Ta-Hemdjert, vương hậu chánh cung của pharaon Ramesses III, mẹ của pharaon Ramesses VI.
Iset, công chúa, con gái của Ramesses VI, là nữ tư tế của thần Amun.
Cháy nhà xưởng ở Delhi năm 2019

| time = 4:45–5:00&nbsp;a.m. IST
| venue = Nhà máy sản xuất túi hành lý
| place = Khu Anaj Mandi, Delhi,
| coordinates =
| reported death(s) = 43
| reported injuries = 50+
| cause =
| notes =
}}

Vào ngày 8 tháng 12 năm 2019, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại một nhà xưởng ở khu vực Anaj Mandi thuộc Delhi, thủ đô của Ấn Độ. Ít nhất 43 người chết và hơn 50 người bị thương. Đám cháy bắt đầu trong một xưởng sản xuất túi hành lý Theo tin tức của The Hindu, đám cháy bắt đầu từ tầng hai của tòa nhà và nhanh chóng lan sang tầng ba và tầng bốn nơi các công nhân đang ngủ.

Một công nhân đã gọi điện thoại cho gia đình anh ta từ tòa nhà và nói rằng họ bị kẹt trong đám cháy và không có cách nào để trốn thoát.

Cứu hộ
Sở cứu hỏa Delhi (DFS) đã nhận được một cuộc gọi giúp đỡ vào khoảng 5:22 sáng IST (UTC+05:30). và họ quét khu vực bằng máy dò khí. Theo phó chỉ huy của NDRF, tầng thứ ba và thứ tư chứa đầy khói và nồng độ cacbon monoxit (CO) nguy hiểm là rất cao. Theo các quan chức cứu hỏa và cảnh sát, những người bị thương đã được chuyển đến Bệnh viện Lady Hardinge, Bệnh viện RML, LNJP và Bệnh viện Hindu Rao.

Điều tra
Chính phủ tiểu bang đã ra lệnh điều tra và báo cáo sẽ được gửi trong vòng bảy ngày. Chủ sở hữu của tòa nhà và người quản lý của anh ta đã bị bắt cùng ngày theo IPC phần 304 (ngộ sát) và 285 (hành vi bất cẩn liên quan đến hỏa hoạn hoặc vật chất dễ cháy).

Chính quyền Delhi tuyên bố rằng Bộ Nhà ở và Đô thị (MoHUA) của Chính phủ Trung ương Ấn Độ đã "đưa ra những tuyên bố sai lầm" về vụ cháy nhà máy Delhi để che giấu "tham nhũng và kém hiệu quả trong quản lý thành phố". Dịch vụ cứu hỏa Delhi đã tuyên bố rằng nhà máy không giải phóng mặt bằng hoặc giấy phép hoạt động và là bất hợp pháp, và họ không có các thiết bị đảm bảo an toàn.

Hậu quả
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã lên tiếng về vụ việc, ông gọi đó là điều cực kỳ khủng khiếp, và công bố một bồi thường ₹ 2 lakh (2.900 USD) cho thân nhân của mỗi nạn nhân đã chết và ₹ 50.000 (720 USD) cho những người bị thương. Arvind Kejriwal, bộ trưởng ngoại giao, đã đến địa điểm để đánh giá tổng thể, và công bố một bồi thường ₹ 10 lakh (14.000 USD) cho thân nhân của mỗi nạn nhân đã chết và ₹ 1 lakh (1.400 USD) cho mỗi người bị thương.

Lính cứu hỏa Rajesh Shukla đã được Bộ trưởng Nội vụ Satyendra Jain khen ngợi vì đã giải cứu 11 người. Shukla là một người cứu hộ sớm nhất đã vào tòa nhà để giải cứu mọi người mà không cần chờ đến hỗ trợ. Anh bị chấn thương xương và được đưa vào Bệnh viện LNJP để điều trị.

Tham khảo
Belinda Carlisle

| birth_date =
| birth_place = Los Angeles California, Hoa Kỳ
| occupation =
| spouse =
| children = 1
| residence = Bangkok, Thái Lan
| misc =
| genre =
| years_active = 1977–nay
| background = solo_singer
| label =
| associated_acts =
}}}}
Belinda Jo Carlisle (sinh ngày 17 tháng 8 năm 1958) là một ca sĩ, nhạc sĩ và tác giả người Mỹ. Cô nổi tiếng trên toàn thế giới với tư cách là ca sĩ chính của The Go-Go's, một trong những ban nhạc toàn nữ thành công nhất trong lịch sử, và tiếp tục có một sự nghiệp phát triển như một nghệ sĩ solo.

Lớn lên ở miền Nam California, Carlisle bắt đầu sự nghiệp âm nhạc vào năm 1977 với tư cách là tay trống của ban nhạc punk Los Angeles Germs, và tiếp tục tham gia Go-Go với tư cách là ca sĩ chính sau khi thành lập ban nhạc vào năm 1978. Với album phát hành đầu tay Beauty and the Beat năm 1981 nhưng đã vào top xếp hạng, nhóm đã giúp phổ biến nhạc sóng mới ở Hoa Kỳ, và là ban nhạc toàn nữ đầu tiên trong lịch sử đã viết các bài hát của riêng họ và chơi nhạc cụ của riêng họ để đạt được album xếp số 1. Go-Go đã bán được hơn 7 triệu bản trên toàn thế giới.

Sau khi giải thể Go-Go năm 1985, Carlisle tiếp tục có một sự nghiệp solo thành công với các hit radio như " Mad About You ", " I Get Weak ", "Circle in the Sand", "Leave a Light On ", và "Heaven Is a Place on Earth", và các bài hát này là những thành công lớn. Cuốn tự truyện của cô, Lips Unsealed, xuất bản vào tháng 6 năm 2010, là một cuốn sách bán chạy nhất của New York Times và nhận được nhiều đánh giá tích cực. Vào ngày 11 tháng 8 năm 2011, với tư cách là thành viên của Go-Go, cô đã có được một ngôi sao trên Đại lộ Danh vọng Hollywood.

Tham khảo
Arecolin

| CAS_number = 63-75-2
| ATC_prefix = none
| ATC_suffix =
| ATC_supplemental =
| PubChem = 2230
| IUPHAR_ligand = 296
| DrugBank_Ref =
| DrugBank = DB04365
| ChemSpiderID_Ref =
| ChemSpiderID = 13872064
| UNII_Ref =
| UNII = 4ALN5933BH
| KEGG_Ref =
| KEGG = C10129
| ChEBI_Ref =
| ChEBI = 2814
| ChEMBL_Ref =
| ChEMBL = 7303

| C=8 | H=13
| N=1 | O=2
| molecular_weight = 155,194
| smiles = O=C(OC)C=1CN(C)CCC=1
| StdInChI_Ref =
| StdInChI = 1S/C8H13NO2/c1-9-5-3-4-7(6-9)8(10)11-2/h4H,3,5-6H2,1-2H3
| StdInChIKey_Ref =
| StdInChIKey = HJJPJSXJAXAIPN-UHFFFAOYSA-N
| density = 1,0495
| melting_point =
| boiling_point = 209
}}

Arecolin là một alkaloid gốc acid nicotinic được tìm thấy trong quả cau (Areca catechu), ở mức 0,1-0,5%. Nó là một chất lỏng không mùi, nhớt như dầu. Là methyl este của arecaidin, nó được Ernst Jahn cô lập lần đầu tiên năm 1888. Nó có thể mang lại cảm giác hưng phấn và thư giãn.

Tính chất hóa học
Arecolin là một base, và acid liên hợp của nó có pKa ~ 6,8.
Arecolin là chất dễ bay hơi trong hơi nước, có thể trộn lẫn với phần lớn các dung môi hữu cơ và nước, nhưng có thể chiết ra khỏi nước bằng ete với sự có mặt của các muối hòa tan. Là một base, arecolin tạo thành muối với các acid. Các muối này kết tinh, nhưng thường bị chảy rữa: hydroclorua, arecolin•HCl, tạo thành các tinh thể hình kim nóng chảy ở 158&nbsp;°C; Arecolin là thành phần hoạt động chính gây ra các tác động lên hệ thần kinh trung ương của quả cau. Arecolin từng được so sánh với nicotin; tuy nhiên, nicotin tác động chủ yếu lên thụ quan acetylcholin nicotin. Arecolin được biết đến như là chất hoạt hóa một phần của các thụ quan acetylcholin muscarin M1, M2, M3 và M4, mà người ta tin là nguyên nhân chủ yếu của các tác động đối giao cảm của nó (như co thắt đồng tử, co thắt phế quản v.v…).

: 100&nbsp;mg/kg, tiêm dưới da ở chuột nhắt.

Các độc tố khác tác động lên các thụ quan acetylcholin còn có: anatoxin-a của một số vi khuẩn lam, coniin của sâm độc, cytisin của đậu độc, epibatidin của ếch phi tiêu độc và nhựa độc cura.

Sử dụng
Do các tính chất kích hoạt muscarin và nicotin của nó, arecolin được chứng minh là có khả năng cải thiện khả năng học tập của những tình nguyện viên mạnh khỏe. Do một trong các dấu hiệu xác nhận bệnh Alzheimer là suy giảm nhận thức, nên arecolin từng được đề xuất như là một liệu pháp điều trị để làm chậm quá trình này và trên thực tế arecolin truyền tĩnh mạch thể hiện sự cải thiện trí nhớ về lời nói và không gian ở mức vừa phải ở các bệnh nhân Alzheimer, mặc dù các tính chất có thể gây ung thư của arecolin, làm cho nó không phải là dược phẩm được lựa chọn đầu tiên cho bệnh thoái hóa này.

Arecolin cũng từng được sử dụng trong thú y như là một loại thuốc trị giun (thuốc chống lại giun ký sinh).

Khi dùng làm dược phẩm, nó luôn ở dạng muối hydrobromua hay hydroclorua. Dạng muối khó hấp thụ là arecolinacetarsol () cũng đã từng được sử dụng.

Tổng hợp
Phương pháp tổng hợp diễn ra theo vài bước, từ formaldehyd, methylamin và acetaldehyd.

Tham khảo
Đảng Cộng hòa Quốc gia (Hoa Kỳ)

|name=Đảng Cộng hoà Quốc gia|lang1=khác|name_lang1=Cộng hòa Adams-ClayPhe ủng hộ AdamsPhe Chống Jackson|leader=John Quincy AdamsHenry Clay|foundation=|dissolution=|predecessor=Đảng Dân chủ Cộng hòaĐảng Liên bang|successor=Đảng Whig|ideology=Trường Hoa KỳTư tưởng Jefferson|colors=|border=darkgray}} Vàng sáng|country=Hoa Kỳ}}Đảng Cộng hòa Quốc gia, còn được gọi là Đảng Chống Jackson, là một đảng chính trị ở Hoa Kỳ phát triển từ phe của Đảng Dân chủ Cộng hòa ủng hộ John Quincy Adams trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1824.

Trước cuộc bầu cử của John Quincy Adams vào vị trí tổng thống năm 1825, Đảng Dân chủ Cộng hòa,là đảng chính trị quốc gia duy nhất của Mỹ trong hơn một thập kỷ, đã bắt đầu rạn nứt, mất cơ sở hạ tầng và bản sắc. Chủ thể của nó không còn đáp ứng để lựa chọn các ứng cử viên bởi vì bây giờ họ có lợi ích riêng biệt. Sau cuộc bầu cử năm 1824, các phe phái đã phát triển để ủng hộ Adams và ủng hộ Andrew Jackson. Các chính trị gia ủng hộ Adams, bao gồm hầu hết những người Liên bang cũ (như Daniel Webster và chính Adams), sẽ dần dần phát triển thành Đảng Cộng hòa Quốc gia; và những chính trị gia ủng hộ Jackson sau này sẽ giúp thành lập Đảng Dân chủ hiện đại.

Sau thất bại của Adams trong cuộc bầu cử năm 1828, những người ủng hộ ông đã tập hợp lại xung quanh Henry Clay. Bây giờ là phe đối lập "chống Jackson", họ sớm tổ chức thành Đảng Cộng hòa Quốc gia. Được lãnh đạo bởi Clay, đảng mới duy trì triển vọng quốc gia lịch sử và mong muốn sử dụng các nguồn lực quốc gia để xây dựng một nền kinh tế mạnh mẽ. Nền tảng của nó là Hệ thống cải tiến nội bộ được tài trợ toàn quốc của Clay và thuế quan bảo vệ, sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế nhanh hơn. Quan trọng hơn, bằng cách ràng buộc cùng nhau lợi ích đa dạng của các khu vực khác nhau, đảng dự định thúc đẩy sự thống nhất và hòa hợp dân tộc.

Đến cuộc bầu cử năm 1832, Clay đã bị đánh bại bởi Jackson. Thời điểm này, đảng Cộng hoà Quốc gia không còn uy tín như trước. Vì vậy, vào năm 1833, cùng với đảng chống Hội Tam điểm và một số đảng khác, đã hợp nhất thành đảng Whig. Đảng Cộng hoà Quốc gia chính thức chấm dứt từ đây.

| image2 = Henry Clay (copy after Edward Dalton Marchant).jpg
| caption2 = Henry Clay
| width =
| width1 = 150
| width2 = 166
| align = left
| direction = horizontal
| caption_align = center
| header = Các Lãnh tụ Đảng Cộng hòa Quốc gia
}}

Tham khảo
Nguyễn Khắc Đức (tướng công an)

Nguyễn Khắc Đức là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam. Ông từng giữ chức vụ Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ 1, Tổng cục An ninh, Bộ Công an Việt Nam.
Tiểu sử
Tháng 8 năm 2014, Nguyễn Khắc Đức giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ I, Tổng cục An ninh 2, Bộ Công an Việt Nam.

Tháng 4 năm 2015, Nguyễn Khắc Đức được thăng quân hàm Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam. Lúc này ông đang giữ chức vụ Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ I, Tổng cục An ninh, Bộ Công an Việt Nam.

Tháng 5 năm 2018, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức là Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ I Bộ Công an.

Nguyễn Khắc Đức là tác giả sách "Kế hoạch phản gián CM-12".

Tham khảo
Mai Tiến Dũng (thiếu tướng)

Mai Tiến Dũng là Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam. Ông từng giữ chức vụ Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an Việt Nam.
Tiểu sử
Trước năm 2003, Mai Tiến Dũng là Thượng tá, Trưởng phòng PC16 Công an tỉnh Thanh Hóa.

Từ tháng 9 năm 2003 đến tháng 7 năm 2008, Mai Tiến Dũng là Thượng tá, Trưởng phòng thuộc Cục C44 Bộ Công an.
Từ tháng 7 năm 2008 đến tháng 10 năm 2013, Mai Tiến Dũng là Đại tá, Phó Chánh Văn phòng Interpol Việt Nam.

Tháng 11 năm 2013, Mai Tiến Dũng là Đại tá, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an Việt Nam.

Từ tháng 11 năm 2014 đến tháng 7 năm 2018, Mai Tiến Dũng là Thiếu tướng, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an Việt Nam.

Tham khảo
Steel Reign

|genre= Lái xe tăng
|modes= Chơi đơn
|platforms= PlayStation
}}
Steel Reign là một game lái xe tăng được phát hành vào ngày 17 tháng 11 năm 1997. Trò chơi được hãng Sony Computer Entertainment phát triển và phát hành cho PlayStation.

Lối chơi
Steel Reign cho phép người chơi điều khiển nguyên mẫu xe tăng một người lái, được thiết kế dành riêng cho việc chiến đấu tầm gần với cường độ cao.

Đón nhận
Next Generation đã đánh giá phiên bản PlayStation của trò chơi, chấm hai ngôi sao trong số năm sao và tuyên bố rằng "Có Steel Reign được phát hành cùng lúc với Warhawk, nó có thể làm ra vẻ ấn tượng hơn. Đây chỉ là một tựa game hành động khác với rất nhiều súng ống và những tiếng nổ."

Tham khảo
Tổng tuyển cử Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland 2019

Sinn Féin giành được 7 ghế, nghĩa là đa số thực tế cần 322 nghị sĩ.}}
| opinion_polls = Opinion polling for the 2019 United Kingdom general election
| turnout = 67.3% ( 1.5 pp)
| registered = 47,568,611
| 1blank = Exit poll

| image1 =
| leader1 = Boris Johnson
| party1 = Đảng Bảo thủ (Anh)
| leader_since1 = 23 tháng 7 năm 2019
| leaders_seat1 = Uxbridge andSouth Ruislip
| last_election1 = 317 ghế, 42.4%
| seats1 = 365
| seat_change1 = 48
| popular_vote1 = 13,966,454
| percentage1 = 43.6%
| swing1 = 1.2 pp

| image2 =
| leader2 = Jeremy Corbyn
| party2 = Công Đảng Anh
| leader_since2 = 12 tháng 9 năm 2015
| leaders_seat2 = Islington North
| last_election2 = 262 ghế, 40.0%
| seats2 = 202
| seat_change2 = 60
| popular_vote2 = 10,269,051
| percentage2 = 32.1%
| swing2 = 7.9 pp

| image4 =
| leader4 = Nicola Sturgeon
| party4 = Đảng Dân tộc Scotland
| leader_since4 = 14 tháng 11 năm 2014
| leaders_seat4 = Không có vị trí
| last_election4 = 35 ghế, 3.0%
| seats4 = 48
| seat_change4 = 13
| popular_vote4 = 1,242,380
| percentage4 = 3.9%
| swing4 = 0.8 pp

| image5 =
| leader5 = Jo Swinson
| party5 = Đảng Dân chủ Tự do (Anh)
| leader_since5 = 22 tháng 7 năm 2019
| leaders_seat5 = East Dunbartonshire(thất cử)
| last_election5 = 12 ghế, 7.4%
| seats5 = 11
| seats_needed5 =
| seat_change5 = 1
| popular_vote5 = 3,696,419
| percentage5 = 11.6%
| swing5 = 4.2 pp
| map =
| map_upright =
| map_alt =
| map_image = 2019UKElectionMap.svg
| map_caption = Một bản đồ trình bày kết quả của cuộc bầu cử, theo đảng của nghị sĩ được bầu từ mỗi khu vực bầu cử.
| map2_image = File:UK House of Commons 2019.svg
| map2_caption = Thành phần của Hạ viện sau cuộc bầu cử
| title = Thủ tướng
| posttitle = Thủ tướng sau bầu cử
| before_election = Boris Johnson
| before_party = Bảo thủ
| after_election = Boris Johnson
| after_party = Bảo thủ
}}
Tổng tuyển cử Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland 2019 đang được tổ chức vào Thứ Năm ngày 12 tháng 12 năm 2019 theo quy định của Đạo luật Bầu cử Tổng thống Quốc hội sớm 2019, hai năm rưỡi sau cuộc tổng tuyển cử trước đó vào tháng 6 năm 2017.

Cuộc bầu cử sớm đã được kích hoạt sau một thời gian bế tắc của quốc hội về cách tiến hành Brexit, một vấn đề chi phối chiến dịch. Đảng Bảo thủ hứa sẽ "hoàn thành Brexit" với thỏa thuận Brexit của Thủ tướng Boris Johnson, trong khi Công đảng, do Jeremy Corbyn lãnh đạo, đã vận động một chương trình tăng chi tiêu công và quốc hữu hóa, cũng như một cuộc trưng cầu dân ý thứ hai về Brexit. Đảng Dân chủ Tự do dưới thời Jo Swinson hứa sẽ hủy bỏ Brexit, cũng như Đảng Dân tộc Scotland do Nicola Sturgeon lãnh đạo, cũng tập trung vào cuộc trưng cầu dân ý độc lập thứ hai của Scotland.

Cuộc thăm dò ý kiến của các đài truyền hình dự đoán phần lớn đảng Bảo thủ gồm 86 ghế - tăng 50 ghế, trong đó Lao động mất 71 ghế.
Jeremy Corbyn tuyên bố rằng ông sẽ từ chức Lãnh đạo Đảng Lao động, sau "một thời gian suy ngẫm", để đáp lại những gì dường như là kết quả bầu cử Công đảng tồi tệ nhất kể từ năm 1935.

Cước chú

Tham khảo
Gia Cát Quân

Gia Cát Quân (; ? - 263?), không rõ tên tự, là quan viên, tướng lĩnh nhà Quý Hán thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Gia Cát Quân quê ở huyện Dương Đô, quận Lang Gia, Từ Châu, là con trai thứ ba của Thái Sơn quận thừa Gia Cát Khuê, em trai của Gia Cát Cẩn, Gia Cát Lượng.

Khoảng năm 187-189, Gia Cát Khuê qua đời. khả năng nhận chức sau Liêu Lập.

Tương truyền, năm 263, Quý Hán mất nước, Gia Cát Quân cùng Tông Dự bị áp giải ra Lạc Dương, chết ở trên đường. Nhưng chưa có sử liệu xác minh. Theo Lịch đại thần tiên thông giám, Gia Cát Quân cùng vợ con ẩn cư ở đất Ngô, người dân gọi là Công Bình tiên sinh (公平先生), nhưng điều này lại mâu thuẫn với Tam quốc chí.

Lưu Bị lần thứ hai đến nhà tranh, nghe trong nhà tranh có tiếng người ngâm thơ, liền nhòm thấy một thanh niên ngồi ôm gối, ngồi sưởi cạnh lò mà hát rằng:

Lưu Bị nghe xong bài ca mới tiến vào bái phỏng, mới phát hiện ra đây không phải Gia Cát Khổng Minh, được thanh niên giới thiệu: Tôi là Gia Cát Quân em Ngoạ Long; chúng tôi ba anh em; anh cả là Gia Cát Cẩn, hiện đương làm mạc tân bên Tôn Trọng Mưu ở Giang Đông; Khổng Minh là anh thứ hai tôi. Lưu Bị sau đó hỏi: Ngoạ Long hôm nay có nhà không? Quân đáp: Hôm qua vừa có Thôi Châu Bình đến rủ đi chơi rồi. Huyền Đức hỏi đi chơi đâu, Quân nói: Khi thì bơi chiếc thuyền nhỏ chu du trên sông; khi thì thăm hỏi các nhà sư trên núi; khi thì tìm anh em bạn ở chốn hương thôn; khi thì vui gảy đàn, đánh cờ trong hang núi. Anh tôi đi, ở bất thường không biết đâu mà tìm.

Lưu Bị thất vọng ra về dù được Gia Cát Quân giữ lại mời khách. Trước khi đi, Lưu Bị hỏi: Tôi nghe nói lệnh huynh Ngoạ Long tiên sinh tinh thông thao lược, mài miệt binh thư có phải không? Quân nói: Tôi không được biết. Gia Cát Quân sau đó giấy bút cho Lưu Bị khi được nhờ. Lưu Bị viết thư nhắn lại Khổng Minh rồi từ biệt ra về. Gia Cát Quân đi tiễn, cũng giới thiệu Hoàng Thừa Ngạn, bố vợ của Gia Cát Lượng với Lưu Bị.

Đến lần thứ ba, Lưu Bị gặp được Gia Cát Lượng. Gia Cát Lượng quyết định xuống núi phụ tá Lưu Bị, dặn Gia Cát Quân rằng: Ta chịu ân Lưu hoàng thúc ba lần hạ cố, không thể từ chối được. Em ở nhà, chăm việc cày bừa ruộng nương không được bỏ hoang, đợi bao giờ thành công anh sẽ về đây ẩn dật. Ba anh em Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi cũng từ biệt Gia Cát Quân. Về sau Tào Tháo muốn bắt cóc người Gia Cát Lượng, cho người đến Ngọa Long cương nhưng Khổng Minh đã đoán trước, di chuyển người nhà.

Tham khảo
Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
La Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa.

Chú thích
Thạch Vĩ

Thạch Vĩ (; 208 - 290), tự Công Tháo (公操), là quan viên Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Thời Ngô
Thạch Vĩ quê ở quận Nam, Kinh Châu, thời trẻ hiếu học. Lớn lên, được quận cử mậu tài, nhưng Thạch Vĩ tính cách hiền lương, ngay thẳng, bỏ mặc không nhận.

Năm 258, Tôn Hưu đăng cơ, đặc triệu Thạch Vĩ vào triều. Vĩ làm quan tới chức Quang lộc huân. Thạch Vĩ đi đến các địa phía để quan sát phong tục các địa phương, khảo sát thanh liêm của các quan viên, cũng qua đó thấy được sự khó khăn trong đời sống của bách tính, lại ban cho hai người quyền bãi miễn quan viên.

Năm 264, Tôn Hạo đăng cơ. Thạch Vĩ thấy triều đình biến động, lấy cớ tuổi già từ quan, được phong chức Quang lộc đại phu.

Thời Tấn
Năm 280, Tây Tấn diệt Ngô, tướng Vương Nhung của Tấn có đến thăm hỏi Thạch Vĩ.

Năm 281, Tư Mã Viêm hạ chiếu, triệu Thạch Vĩ vào triều làm nghị lang, trạch 2.000 thạch. Vĩ giả vờ mù, điên, không chịu nhận quan tước của Tấn.

Năm 290, Thạch Vĩ chết, thọ 83 tuổi.

Trong văn hóa
Thạch Vĩ không xuất hiện trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.

Tham khảo
Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.

Chú thích
Epinephelus gabriellae

Epinephelus gabriellae, tên thông thường là Multispotted grouper (cá mú nhiều chấm), là một loài cá biển thuộc chi Epinephelus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1991.

Phân bố và môi trường sống
E. gabriellae có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở Tây Bắc Ấn Độ Dương. Loài này chỉ được tìm thấy tại ngoài khơi bờ biển Oman, trải dài về phía tây đến phía đông Yemen, và mũi phía đông của Somalia, bao gồm Socotra. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 6 đến 88 m; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

Mô tả
E. gabriellae trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất đo được là 70&nbsp;cm; tuổi thọ tối đa dược báo cáo là 26 năm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể có màu nâu xám, chi chít những chấm nhỏ màu nâu cam trên thân và cả trên vây. Đuôi hơi bo tròn, có viền trắng. Vây lưng mềm và vây hậu môn có rìa trắng và một dải đen cận rìa. Có 2 hàng răng nhỏ không đều nhau ở phần giữa của hàm dưới.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 18; Số vảy đường bên: 52 - 54.

Thức ăn của E. gabriellae là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng sinh sản trong khoảng từ tháng 9 đến tháng 10 và đạt kích thước khi trưởng thành với tổng chiều dài khoảng 40&nbsp;cm; phát triển tương đối chậm. Chúng được đánh bắt trong nghề cá.

Chú thích
Thái Hạo

Thái Hạo (太昊) có thể chỉ:
Nhân Hoàng, một trong Tam Hoàng theo Sử Ký.
Phục Hy, một trong Tam Hoàng hoặc Ngũ Đế theo các nguồn khác.

Tham khảo
Epinephelus guttatus

Epinephelus guttatus, thường được gọi là Red hind (cá mú đỏ), là một loài cá biển thuộc chi Epinephelus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1758.

Phân bố và môi trường sống
E. guttatus có phạm vi phân bố rộng khắp Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy từ bang Bắc Carolina dọc theo bờ biển phía đông nam Hoa Kỳ (bao gồm Bermuda) đến khắp vịnh Mexico và biển Caribê. Nhiều ghi nhận của loài này ở Brazil chưa được kiểm chứng. Chúng sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 100 m trở lại.

Mô tả
E. guttatus trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất đo được là 76&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Đầu và thân có màu nâu da bò, đỏ nâu tươi hoặc màu lục xám với các đốm màu nâu cam hay đỏ đậm chi chít khắp cơ thể và vây. Viền đen ở vây lưng, vây hậu môn và đuôi. Vây ngực màu đỏ cam. Vây mềm của vây lưng và vây hậu môn có màu vàng lục. Đuôi bo tròn.

Số gai ở vây lưng: 11 (gai thứ 3 và 4 dài nhất); Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 16 - 18; Số lược mang: 24 - 26; Số vảy đường bên: 92 - 104.

Thức ăn của E. guttatus là các loài cá nhỏ hơn, động vật giáp xác và cả bạch tuộc. Chúng thường sống đơn độc, chỉ hợp thành nhóm vào mùa sinh sản. Cá đực tuần tra và bảo vệ lãnh thổ khỏi những con đực khác, trong khi những con cá mái trong "hậu cung" của nó nằm sát sát đáy. Loài này được đánh bắt trong nghề cá thương mại và câu cá giải trí.

Chú thích
Nhóm ngôn ngữ Bihar

Bihar là nhóm ngôn ngữ miền tây của các ngôn ngữ Đông Ấn-Arya, chủ yếu được nói ở các bang Bihar, Jharkhand, Tây Bengal và Uttar Pradesh của Ấn Độ và cả ở Nepal.

Mặc dù có số lượng lớn người nói các ngôn ngữ này, nhưng chỉ có tiếng Maithil được hiến pháp công nhận ở Ấn Độ, đã đạt được vị trí hiến pháp thông qua sửa đổi Hiến pháp Ấn Độ lần 92, năm 2003 (đạt được sự đồng ý vào năm 2004). Cả tiếng Maithil và tiếng Bhojpur đều được hiến pháp công nhận ở Nepal.

Ở Bihar, tiếng Hindi là ngôn ngữ được sử dụng cho các vấn đề giáo dục và chính thức. Những ngôn ngữ này đã được tiếp nhận một cách hợp pháp dưới "nhãn hiệu bao trùm" tiếng Hindi trong Cuộc điều tra dân số năm 1961. Chính quyền bang và quốc gia đang tạo điều kiện cho các sự đe dọa của ngôn ngữ. Sau khi giành độc lập, tiếng Hindi được trao tư cách chính thức duy nhất thông qua Đạo luật Ngôn ngữ chính thức Bihar, 1950. Tiếng Hindi đã được thay thế như ngôn ngữ chính thức duy nhất của Bihar vào năm 1981, trong khi tiếng Urdu được coi là có vị thế của ngôn ngữ chính thức thứ hai.

Người nói
Số lượng người nói ngôn ngữ Bihar rất khó để nói cụ thể vì các nguồn không đáng tin cậy. Ở khu vực thành thị, hầu hết những người nói có học thức gọi tiếng Hindi là ngôn ngữ của họ bởi vì đây là những gì họ sử dụng trong bối cảnh chính thức và tin rằng đó là phản ứng thích hợp vì không nhận thức được. Dân số có học thức và dân số thành thị trong khu vực coi tiếng Hindi là tên chung cho ngôn ngữ của họ.

Một số ngôn ngữ và phương ngữ chính

Một số nhà ngôn ngữ học tranh luận về việc đưa tiếng Maithil vào nhóm ngôn ngữ Bihar, nói rằng nó có nhiều điểm tương đồng với tiếng Bengal láng giềng hơn so với các ngôn ngữ Bihar khác.

Tham khảo và chú thích

Liên kết ngoài

Một từ điển so sánh của ngôn ngữ Bihārī, Tập 1 của August Friedrich Rudolf Hoernle, Sir George Abraham Grierson (1885)
Dịch các cụm từ hữu ích trong Angika, Bhojpur và Maithil
Tài liệu cho định danh ISO 639: bih, trên www.sil.org
Đại học mở Nalanda cung cấp các khóa học về ngôn ngữ Bihar (Magaha, Bhojpur, Maithil)
Angika Language Wikipedia (vườn ươm)
Epinephelus lebretonianus

Epinephelus lebretonianus, tên thường gọi là Mystery grouper, là một loài cá biển thuộc chi Epinephelus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1853.

Phân bố và môi trường sống
E. lebretonianus chỉ được biết đến qua một mẫu vật duy nhất, nhưng lại không rõ vị trí tìm thấy ban đầu của nó. Mẫu vật đã được thu thập trong chuyến đi vòng quanh thế giới trên hai con tàu Astrolabe và Zélée nhằm tìm ra Nam Cực, và được cho là đã được thu thập ở đâu đó ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Không rõ độ sâu tìm thấy chúng.

Mô tả
Mẫu vật duy nhất được biết đến của E. lebretonianus có chiều dài cơ thể là 25&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục, có màu nâu lốm đốm trắng. Đầu và thân được phủ chi chít bởi các chấm màu nâu đen. Trừ vây ngực và vây bụng màu trắng, các vây còn lại có màu nâu viền đen với các vằn màu nâu sẫm. Có 3 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 16.

Như những đồng loại của nó, thức ăn của E. lebretonianus có thể là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác.

Chú thích
Epinephelus longispinis

Epinephelus longispinis, tên thông thường là Longspine grouper (cá mú gai dài), là một loài cá biển thuộc chi Epinephelus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1864.

Phân bố và môi trường sống
E. longispinis có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương. Loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Kenya đến Đông Cape, Nam Phi, bao gồm Madagascar, miền nam Ấn Độ và tất cả các quần đảo nằm trong Ấn Độ Dương, trải rộng về phía đông đến biển Andaman, xuống phía nam đến phía tây đảo Sumatra, phía nam Java, Bali, Lombok, và quần đảo Watubela ở phía đông biển Banda. Nó đã được ghi nhận thêm tại vịnh Ba Tư, ngoài khơi Iraq (2012) và tây bắc Ấn Độ (2019). Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 70 m trở lại; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

Mô tả
E. longispinis trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là khoảng 55&nbsp;cm; trưởng thành tình dục khi đạt được tổng chiều dài là 23&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu xám với các đốm lớn màu trắng, chấm nâu phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Đuôi được bo tròn. Có 2 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của E. longispinis chủ yếu là các loài động vật giáp xác (đặc biệt là cua nhỏ) và động vật thân mềm, nhưng hiếm khi ăn các loài cá nhỏ hơn và mực. Chúng được đánh bắt trong nghề cá thương mại.

Chú thích
Epinephelus macrospilos

Epinephelus macrospilos, tên thường gọi là Snubnose grouper, là một loài cá biển thuộc chi Epinephelus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1855.

Phân bố và môi trường sống
E. macrospilos có phạm vi phân bố rộng khắp Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi, bao gồm Madagascar, Sri Lanka và tất cả các quần đảo nằm trong Ấn Độ Dương, trải rộng về phía đông đến biển Andaman. Ở Tây Thái Bình Dương, chúng có mặt ở gần khắp quần đảo Mã Lai (trừ vùng biển bao quanh đảo Borneo). Ở Biển Đông, E. macrospilos có mặt ở khắp đường bờ biển Việt Nam và vịnh Bắc Bộ, và ở cả quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu và quần đảo Ogasawara; phía nam trải dài xuống đến vùng đông bắc Úc; phía đông trải rộng khắp các đảo thuộc 3 tiểu vùng: Melanesia, Micronesia, Polynesia. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 44 m trở lại; cá con sống ở vùng nước nông hơn.

Mô tả
E. macrospilos trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là 52&nbsp;cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu xám nâu với rất nhiều đốm nâu phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Đuôi bo tròn, có viền trắng; đôi khi cũng xuất hiện ở sau vây lưng và vây hậu môn, và cả vây ngực. Thường bị nhầm lẫn với các loài Epinephelus quoyanus, Epinephelus faveatus, Epinephelus corallicola và Epinephelus howlandi.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 19; Số vảy đường bên: 49 - 52.

Thức ăn của E. macrospilos là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác, hoặc thỉnh thoảng là giun biển. Chúng được đánh bắt trong nghề cá quy mô nhỏ, nhưng không phải là mục tiêu được đánh bắt.

Chú thích