Khí hậu Việt Nam

]]
Khí hậu Việt Nam phân bố thành 2 vùng theo phân loại khí hậu Köppen với khu vực Bắc Bộ là khí hậu cận nhiệt đới ẩm còn Trung Bộ và Nam Bộ là nhiệt đới. Miền Bắc gồm 4 mùa. Miền Trung và Nam Trung bộ là khí hậu nhiệt đới gió mùa, miền cực Nam Trung Bộ và Nam Bộ mang đặc điểm cận xích đạo. Đồng thời, do nằm ở rìa phía Đông Nam của phần châu Á lục địa, giáp với Biển Đông (một phần của Tháimùa: mùa mưa và mùa khô. Cần phân biệt vùng khí hậu ôn đới và nhiệt đới, vùng khí hậu ôn đới có 4 mùa là xuân, hạ, thu, đông còn vùng khí hậu nhiệt đới chỉ hai mùa là mùa nắng và mùa mưa. Ở Việt Nam, miền Bắc có 2 mùa (mùa xuân, thu ngắn là giai đoạn chuyển tiếp) nên nó không hoàn toàn trong vùng ôn đới, miền Nam 2 mùa nên hoàn toàn trong vùng nhiệt đới.

Hoàn lưu khí quyển
Hoàn lưu khí quyển ảnh hưởng đến Việt Nam là một phần của hoàn lưu gió mùa Đông Nam Á được đặc trưng bởi 3 đặc điểm riêng biệt:

Ngoài việc chịu ảnh hưởng của gió mùa Nam Á vào mùa hè, các vùng của Việt Nam còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Đông Bắc, đặc biệt là vào mùa đông. Trong suốt mùa đông, không khí vùng cực bắt nguồn từ Cao nguyên Xibia xâm nhập sâu vào các vĩ độ thấp, tạo điều kiện cho Cao nguyên phía đông Tây Tạng thổi luồng không khí xuống phía nam theo hướng đông bắc (không khí mát là gió đến từ đông bắc). Ở miền Nam chỉ có hai mùa: mùa khô và mùa ẩm.
}}

Nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận ở Việt Nam là 44,2&nbsp;°C, được ghi nhận tại huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An vào ngày 7 tháng 5 năm 2023.

Nhiệt độ lạnh nhất được ghi nhận ở Việt Nam là −6,1&nbsp;°C (21,0&nbsp;°F) tại Sa Pa vào ngày 4 tháng 1 năm 1974. Mức thấp kỷ lục -6,0&nbsp;°C (21,2&nbsp;°F) cũng được ghi nhận tại Hoàng Liên vào ngày 1 tháng 1 năm 1974 và ngày 6 tháng 1 năm 1974. Đối với nhiệt độ mặt đất, nhiệt độ mặt đất thấp nhất từng được ghi nhận là −6,4&nbsp;°C (20,5&nbsp;°F) tại Sa Pa vào ngày 31 tháng 12 năm 1975 trong khi nhiệt độ cao nhất là 74,7&nbsp;°C (166,5&nbsp;°F) tại Buôn Ma Buông vào ngày 23 tháng 5 năm 1982. Nhiệt độ mặt đất thấp kỷ lục tuyệt đối có xu hướng thấp hơn từ 1 đến 2&nbsp;°C (2 đến 4&nbsp;°F) so với nhiệt độ không khí thấp kỷ lục nhưng nhiệt độ mặt đất cao kỷ lục tuyệt đối có xu hướng trên 30&nbsp;°C (54&nbsp;°F) cao hơn nhiệt độ không khí.

Áp suất không khí cao nhất từng được ghi nhận ở Việt Nam là tại trạm khí tượng Láng vào ngày 18 tháng 11 năm 1996 khi đo được 1.035,9 hPa (30,59 inHg). Áp suất không khí thấp nhất từng được ghi nhận là tại Sa Pa vào ngày 24 tháng 7 năm 1971 với chỉ số là 827,0 hPa (24,42 inHg).

Sức gió cao nhất được ghi nhận ở Việt Nam là 62–63&nbsp;m/s tại Bãi Cháy (Quảng Ninh) trong cơn bão Yagi (bão số 3) vào ngày 7 tháng 9 năm 2024. Trong quá khứ, vận tốc gió trên 40&nbsp;m/s (130&nbsp;ft/s) đã được ghi nhận ở đồng bằng Bắc Bộ (đồng bằng sông Hồng), và vùng ven biển tỉnh Quảng Ninh.

Lượng mưa
Lượng mưa trung bình hàng năm trong cả nước dao động từ 700 đến 5.000 mm (28 đến 197 in) mặc dù hầu hết các nơi ở Việt Nam nhận được từ 1.400 đến 2.400&nbsp;mm (55 đến 94 in). Một số lượng lớn các nghiên cứu cho thấy Việt Nam đang trải qua biến đổi khí hậu và sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực nghiêm trọng trong những thập kỷ tới. Những tác động tiêu cực này bao gồm nước biển dâng, xâm nhập mặn và các vấn đề thủy văn khác như lũ lụt, diễn biến cửa sông, bồi lắng cũng như tần suất gia tăng của các thiên tai như sóng lạnh, triều cường đều sẽ gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển và kinh tế của đất nước bao gồm nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, cơ sở hạ tầng đường bộ, v.v.

Một số vấn đề như sụt lún đất (do khai thác nước ngầm quá mức) làm trầm trọng thêm một số tác động mà biến đổi khí hậu sẽ mang lại (nước biển dâng), đặc biệt là ở các khu vực như Đồng bằng sông Cửu Long. Chính phủ, các tổ chức phi chính phủ và người dân đã thực hiện nhiều biện pháp khác nhau để giảm thiểu và thích ứng với tác động.

Tham khảo

Sách tham khảo
Lê Bá Thảo. Việt Nam - Lãnh thổ và các vùng địa lý. Nhà xuất bản Thế giới, Hà Nội, 2001.