Đa nguyên tôn giáo

của đài tưởng niệm chiến tranh (Nhà thờ Anh) và một menorah (Đạo Do Thái) cùng tồn tại ở cuối phía bắc của St Giles 'ở Oxford, Anh]]
, Nhà thờ Hồi giáo và Nhà thờ Chính thống Serbia ở Bosanska Krupa, Bosnia và Herzegovina]]
Đa nguyên tôn giáo là một thái độ hoặc chính sách liên quan đến sự đa dạng của các hệ thống tín ngưỡng tôn giáo cùng tồn tại trong xã hội. Nó có thể chỉ ra một hoặc nhiều điều sau:

Là tên gọi của thế giới quan mà theo đó tôn giáo của chính mình không được coi là nguồn chân lý duy nhất và độc quyền, và do đó, sự thừa nhận rằng ít nhất một số chân lý và giá trị đích thực tồn tại trong các tôn giáo khác.
Do việc chấp nhận khái niệm rằng hai hoặc nhiều tôn giáo với những tuyên bố về chân lý loại trừ lẫn nhau đều có giá trị như nhau, nên đây có thể được coi là một hình thức của sự bao dung (một khái niệm nảy sinh do hậu quả của các cuộc chiến tranh ở châu Âu) hoặc thuyết tương đối về đạo đức.
Khi xem xét kỹ hơn, sự hiểu biết rằng những tuyên bố độc quyền của các tôn giáo khác nhau, hóa ra là những biến thể của chân lý phổ quát đã được dạy từ thời xa xưa. Đây được gọi là Chủ nghĩa Perennialism (dựa trên khái niệm của Philosophia perennis) hoặc Chủ nghĩa truyền thống.
Đôi khi là một từ đồng nghĩa với chủ nghĩa đại kết, tức là, việc thúc đẩy một mức độ nào đó của sự đoàn kết, hợp tác và nâng cao hiểu biết giữa các tôn giáo khác nhau hoặc các giáo phái khác nhau trong một tôn giáo duy nhất.
Là một thuật ngữ chỉ tình trạng chung sống hài hòa giữa các tín đồ của các tôn giáo hoặc hệ phái tôn giáo khác nhau.
Là một chuẩn mực xã hội và không chỉ đơn thuần là từ đồng nghĩa với đa dạng tôn giáo.

Định nghĩa và phạm vi
ở Kazan, Nga]]
, Chicago, 1893]]
Đa nguyên tôn giáo, để nhằm diễn giải tiêu đề của một công trình học thuật gần đây, vượt ra ngoài sự bao dung đơn thuần. Chris Beneke, trong Beyond Toleration: The Religious Origins of American Pluralism, giải thích sự khác biệt giữa lòng khoan dung tôn giáo và đa nguyên tôn giáo bằng cách chỉ ra tình hình ở Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ 18. Vào những năm 1730, ở hầu hết các thuộc địa, các nhóm thiểu số tôn giáo đã đạt được cái mà người đương thời gọi là sự khoan dung tôn giáo: "Chính sách khoan dung đã giải tỏa các nhóm thiểu số tôn giáo khỏi một số hình phạt thể xác và một số gánh nặng tài chính, nhưng nó không khiến họ thoát khỏi sự phẫn nộ của thành kiến và sự loại trừ. Nó cũng không làm cho họ bình đẳng. Những người 'được bao dung' vẫn có thể bị cấm không được làm việc tại các cơ quan dân sự, giữ các chức vụ quân sự và các chức vụ đại học. " Dần dần các chính quyền thuộc địa đã mở rộng chính sách khoan dung tôn giáo, nhưng sau đó, giữa những năm 1760 và những năm 1780, họ đã thay thế nó bằng "thứ thường được gọi là tự do tôn giáo ".

Trao cho một tôn giáo hoặc giáo phái các quyền đặc biệt mà không cho những tôn giáo khác các quyền này có thể làm suy yếu tính đa nguyên tôn giáo. Tình hình này đã được quan sát thấy ở châu Âu thông qua Hiệp ước Lateran và Giáo hội Anh. Trong thời kỳ hiện đại, nhiều quốc gia Hồi giáo có luật hình sự hóa hành vi để lại đạo Hồi cho những người sinh ra trong gia đình Hồi giáo, cấm những người không theo đạo Hồi vào Nhà thờ Hồi giáo, và cấm xây dựng Nhà thờ, Giáo đường Do Thái hoặc Đền thờ trong nước họ.

Thuyết tương đối triết học, với niềm tin rằng tất cả các tôn giáo đều bình đẳng về giá trị của chúng và không có tôn giáo nào cho phép tiếp cận với chân lý tuyệt đối, là một dạng cực đoan của thuyết bao trùm. Tương tự như vậy, chủ nghĩa nguyên hợp, cố gắng tiếp thu các tín điều thực hành từ các tôn giáo khác hoặc thậm chí trộn lẫn các thực hành hoặc tín điều từ các tôn giáo khác nhau vào một đức tin mới là một hình thức đối thoại liên tôn giáo cực đoan. Chủ nghĩa nguyên hợp không được nhầm lẫn với chủ nghĩa đại kết, nỗ lực để xích lại gần nhau hơn và cuối cùng thống nhất các giáo phái khác nhau của một tôn giáo có nguồn gốc chung nhưng bị chia rẽ bằng một cuộc ly giáo.

Tham khảo