Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất

| year = 1929
| holder = Adrien Brody The Brutalist (2024)
| website =
}}

Giải Oscar cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất (tiếng Anh: Academy Award for Best Actor) là một hạng mục trong hệ thống giải Oscar do Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (AMPAS) trao tặng hàng năm cho diễn viên nam có vai diễn chính xuất sắc nhất trong năm đó của ngành công nghiệp điện ảnh. Lễ trao giải Oscar lần thứ nhất được tổ chức vào năm 1929; Emil Jannings là chủ nhân đầu tiên của giải thưởng nhờ diễn xuất của ông trong các phim The Last Command và The Way of All Flesh. Ngày nay việc bầu chọn và trao đổi phiếu (do hội nam diễn viên trong Viện Hàn lâm thực hiện) có thể quyết định danh sách các ứng cử viên; còn số đông lá phiếu từ toàn bộ các thành viên có quyền biểu quyết hợp lệ của Viện Hàn lâm sẽ chọn ra những người chiến thắng.

Trong ba năm đầu trao giải, các nam diễn viên giành đề cử cho màn thể hiện xuất sắc nhất trong các hạng mục của họ. Vào thời điểm đó toàn bộ tác phẩm của họ trong suốt giai đoạn vòng loại (trong một số trường hợp có tới ba phim) đều được đính tên trên giải thưởng. Tuy nhiên trong lễ trao giải lần thứ 3 tổ chức năm 1930, chỉ có một trong số những bộ phim đó được xướng tên trong giải thưởng cuối cùng của người thắng cử, mặc dù diễn xuất của mỗi người thắng cử có tới hai bộ phim đính tên họ trên những lá phiếu. Trong năm kế tiếp hệ thống hiện nay đã thay thế hệ thống phức tạp và khó sử dụng này, trong đó nam diễn viên đề cử cho một vai diễn cụ thể trong một bộ phim duy nhất. Đối với năm lễ trao giải đầu tiên, thời gian đủ điều kiện đề cử kéo dài 12 tháng từ 1 tháng 8 đến 31 tháng 7. Đối với lễ trao giải lần thứ 6 tổ chức năm 1934, thời gian ứng cử kéo dài từ 1 tháng 8 năm 1932 đến 31 tháng 12 năm 1933.
|-
|
| The Patent Leather Kid
| Patent Leather Kid
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1928/29(2)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | In Old Arizona
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Thunderbolt
|
|-
|
| Alibi
|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
! scope="row" rowspan=6 style="text-align:center" | 1929/30 (3)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Disraeli
| style="background:FAEB86" | Benjamin Disraeli
|rowspan=6|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
|
| The Love Parade
| Bá tước Alfred Renard
|-
|
| Condemned
| Michel
|-
|
|
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1930/31 (4)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Skippy
|
|-
|
| Cimarron
|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
! scope="row" rowspan=3 style="text-align:center" | 1931/32 (5)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=3|
|-
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Dr. Jekyll and Mr. Hyde
| style="background:FAEB86" |
|-
|
|
|
|-
! scope="row" rowspan=3 style="text-align:center" | 1932/33 (6)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=3|
|-
|
| Berkeley Square
|
|-
|
| I Am a Fugitive from a Chain Gang
|
|-
! scope="row" rowspan=3 style="text-align:center" | 1934 (7)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | It Happened One Night
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=3|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1935 (8)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Mutiny on the Bounty
|
|-
|
| Mutiny on the Bounty
|
|-
|
| Mutiny on the Bounty
|
|-
|
| Black Fury
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1936 (9)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Mr. Deeds Goes to Town
|
|-
|
| Dodsworth
|
|-
|
| My Man Godfrey
|
|-
|
| San Francisco
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1937 (10)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Captains Courageous
| style="background:FAEB86" | Manuel
|rowspan=5|
|-
|
| Conquest
|
|-
|
|
|
|-
|
| Night Must Fall
| Danny
|-
|
|
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1938 (11)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Boys Town
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Algiers
| Pepe le Moko
|-
|
| Angels with Dirty Faces
|
|-
|
|
|
|-
|
| Pygmalion
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1939 (12)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Goodbye, Mr. Chips
| style="background:FAEB86" | Charles Edward Chipping
|rowspan=5|
|-
|
| Cuốn theo chiều gió
|
|-
|
| Wuthering Heights
| Heathcliff
|-
|
| Babes in Arms
|
|-
|
| Mr. Smith Goes to Washington
|
|}

Thập niên 1940
giành giải cho vai Macaulay "Mike" Connor trong The Philadelphia Story.]]
đoạt giải nhờ thủ vai Trung sĩ Alvin C. York trong Sergeant York.]]
thắng cử cho vai George M. Cohan trong Yankee Doodle Dandy.]]
thắng giải năm 1944 cho diễn xuất trong Going My Way.]]
thắng cử năm 1948 cho vai diễn nhân vật chính trong Hamlet, một bộ phim do chính ông đạo diễn.]]

Thập niên 1950
giành chiến thắng nhờ diễn xuất trong The African Queen (1951).]]
thắng cử nhờ màn thể hiện trong Stalag 17 (1953).]]

thắng giải năm 1957 cho vai Trung tá L. Nicholson, D.S.O. trong The Bridge on the River Kwai.]]
đoạt giải năm 1959 nhờ thủ vai Judah Ben-Hur trong Ben-Hur.]]

Thập niên 1960
đoạt giải năm 1960 cho vai Elmer Gantry trong bộ phim cùng tên.]]
thắng giải năm 1962 cho diễn xuất trong Giết con chim nhại.]]
thắng cử năm 1963 cho diễn xuất trong Lilies of the Field, qua đó trở thành diễn viên da màu đầu tiên nhận tượng vàng Oscar.]]
giành giải năm 1964 nhờ diễn xuất trong My Fair Lady.]]
thắng cử năm 1969 nhờ đóng Reuben "Rooster" Cogburn trong True Grit.]]

Thập niên 1970
thắng cử năm 1971 cho vai Thám tử Jimmy "Popeye" Doyle trong The French Connection.]]
đoạt giải hai lần cho những vai diễn trong Bay trên tổ chim cúc cu (1975) và As Good as It Gets (1997).]]
trở thành người đầu tiên thắng giải sau khi chết, nhờ diễn xuất trong Network.]]
đoạt giải năm 1978 với vai Luke Martin trong Coming Home.]]
thắng giải hai lần nhờ diễ̃n xuất trong Kramer vs. Kramer (1979) và Rain Man (1988).]]

Thập niên 1980
thắng cử cho vai Jake LaMotta trong Raging Bull (1980).]]
đoạt giải với vai nhân vật chính trong Gandhi (1982).]]
giành giải năm 1986 cho vai Fast Eddie Felson trong The Color of Money.]]
thắng giải năm 1987 cho diễn xuất trong Wall Street.]]
là nam diễn viên đầu tiên đoạt giải ba lần cho những vai diễn trong My Left Foot (1989), There Will Be Blood (2007) và Lincoln (2012).]]

Thập niên 1990
đoạt giải nhờ diễn xuất vai Claus von Bülow trong Reversal of Fortune (1990).]]
thắng giải cho vai Bác sĩ Hannibal Lecter trong Sự im lặng của bầy cừu năm 1991.]]
thắng cử cho diễn xuất trong Scent of a Woman 1992.]]
thắng giải hai lần liên tiếp cho những vai diễn trong Philadelphia (1993) và Forrest Gump (1994).]]
, Roberto Benigni trở thành nam diễn viên thứ hai đoạt giải trong bộ phim do chính ông đạo diễn.
|-
|
| Khiêu vũ với bầy sói
|
|-
|
| Awakenings
|
|-
|
| Cyrano de Bergerac
|
|-
|
|
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1991 (64)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Tiến sĩ Hannibal Lecter
|rowspan=5|
|-
|
| Bugsy
|
|-
|
| Cape Fear
|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1992 (65)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Scent of a Woman
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Chaplin
|
|-
|
| Unforgiven
|
|-
|
|
| Fergus
|-
|
| Malcolm X
| Malcolm X
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1993 (66)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Philadelphia
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| In the Name of the Father
|
|-
|
| What's Love Got to Do with It
|
|-
|
|
|
|-
|
| Bản danh sách của Schindler
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1994 (67)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Forrest Gump
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
|
| Nobody's Fool
|
|-
|
| Pulp Fiction
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1995 (68)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Leaving Las Vegas
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Mr. Holland's Opus
|
|-
|
| Nixon
|
|-
|
| Dead Man Walking
|
|-
|
|-
|
| Jerry Maguire
|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
|
| Sling Blade
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1997 (70)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | As Good as It Gets
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Good Will Hunting
|
|-
|
|
|
|-
|
| Ulee's Gold
|
|-
|
| Wag the Dog
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1998 (71)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Life Is Beautiful
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
| Saving Private Ryan
|
|-
|
| Gods and Monsters
|
|-
|
| Affliction
|
|-
|
| American History X
|
|-
! scope="row" rowspan=5 style="text-align:center" | 1999 (72)
| style="background:FAEB86" |
| style="background:FAEB86" | Vẻ đẹp Mỹ
| style="background:FAEB86" |
|rowspan=5|
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|-
|
| Sweet and Lowdown
|
|-
|
|
|
|}

Thập niên 2000
thắng cử cho vai Maximus Decimus Meridius trong Gladiator (2000).]]
thắng giải nhờ diễn xuất trong Training Day (2001).]]
trở thành người trẻ nhất đoạt giải Oscar vai nam chính trong The Pianist năm 2002.]]
giành hai giải cho những vai diễn trong Mystic River (2003) và Milk (2008).]]
thắng cử cho diễn xuất trong Crazy Heart năm 2009.]]

Thập niên 2010
thắng cử nhờ vai Vua George VI trong Diễn văn của nhà vua (2010).]]
trở thành diễn viên người Pháp đầu tiên đoạt giải trong bộ phim năm 2011 Nghệ sĩ.]]
thắng cử năm 2015 cho vai Hugh Glass trong Người về từ cõi chết.]]
thắng cử năm 2018 vai Freddie Mercury trong Bohemian Rhapsody.]]

Thập niên 2020

Nhiều chiến thắng và đề cử nhất

;Những cá nhân dưới đây nhận từ hai giải Oscar cho nam chính trở lên:

;Những cá nhân dưới đây nhận được từ bốn đề cử Oscar cho nam chính trở lên:

Kỷ lục về tuổi

Tham khảo
;Chú giải

;Chú thích

Xem thêm
Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Giải BAFTA cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất
Giải thưởng của Hội Diễn viên Điện ảnh cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất
Giải Sự lựa chọn của các nhà phê bình cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất

Tài liệu đọc thêm

Liên kết ngoài

Oscars.org (trang chủ chính thức của Viện Hàn lâm)
Dữ liệu của Viện Hàn lâm (trang chính thức)
Oscar.com (trang chính thức quảng bá lễ trao giải)