Quần đảo Hòn Khoai

| locator map size =
| map caption = Vị trí của quần đảo Hòn Khoai
| location =
| coordinates =
| archipelago =
| waterbody =
| total islands = 5
| major islands = Hòn Khoai
| area km2 = 4,7
| area footnotes =
| rank =
| length km =
| length footnotes =
| width km =
| width footnotes =
| coastline km =
| coastline footnotes =
| elevation m = 318
| elevation footnotes =
| highest mount =
| Country heading =
| country = Việt Nam
| country admin divisions title 1 = Tỉnh
| country admin divisions 1 = Cà Mau
| country admin divisions title 2 = Xã
| country admin divisions 2 = Đất Mũi
| population =
| population as of =
| density km2 =
| website =
| additional info =
}}
Quần đảo Hòn Khoai (tên cũ: Giáng Hương, Ile Independence, Paulo Obi, Pulo Ubi, Pulo Oby) là tên một cụm đảo thuộc tỉnh Cà Mau, trong đó đảo chính là Hòn Khoai.

Địa lý
Quần đảo Hòn Khoai như một trạm tiền tiêu canh giữ vùng trời, vùng biển và dải đất phía Tây – Nam của Tổ quốc.

Lịch sử
Trước đây, quần đảo Hòn Khoai được quản lý của xã Tân Ân thuộc huyện Ngọc Hiển.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1655/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Cà Mau năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập toàn bộ 4,7&nbsp;km² diện tích tự nhiên, không có người sinh sống của cụm đảo Hòn Khoai của xã Tân Ân thuộc huyện Ngọc Hiển vào xã Đất Mũi.

Văn hóa
Trên đảo có một tháp hải đăng. Cư dân sinh sống chủ yếu bằng nghề đánh cá.

năm 1838, trích từ An Nam Đại Quốc Họa Đồ của Taberd. Hòn Khoai nằm ở phía cực Nam]]

Tại tháp hải đăng này, ngày 13/12/1940, thầy giáo, chiến sĩ cách mạng Phan Ngọc Hiển lãnh đạo quân nổi dậy khởi nghĩa Hòn Khoai giành thắng lợi, ghi mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc. Ngày khởi nghĩa Hòn khoai (13/12/1940) được chọn làm Ngày truyền thống cách mạng của Đảng bộ, quân và dân Cà Mau anh hùng. Ngày 27/4/1990, Hòn Khoai được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia.

Hiện đang có dự án du lịch sinh thái đảo Hòn Khoai, rộng 700 ha (7&nbsp;km²) do nước ngoài tài trợ.

Ghi nhận của người nước ngoài
Năm 1822, đại sứ nước Anh John Crawfurd trên hành trình đi sứ Xiêm và Cochin China [Việt Nam] đã ghé thăm và khám phá đảo Hòn Khoai. Crawfurd nhận thấy biển ở đây nước đục và sình lầy giống như cửa biển ở sông Hằng (Ấn Độ). Sau này ông cũng biết việc đó là do con sông Camao [Cà Mau], hoặc theo cách gọi của người Campuchia, do nó có nhiều phù sa, là Takmao hay dòng nước đen. Khoảng 3 giờ chiều, Crawfurd lên thám hiểm đảo Pulo Ubi. Trên đảo, phái bộ Crawfurd gặp một nhóm ít người dân, 8 người Cochin Chinese Việt], 2 người Hải Nam. Những người dân này trồng trọt một ít cây ngô, khoai lang và đậu. Họ cũng trao đổi chút ít hàng hóa với các tàu buôn của người Hoa vào lấy nước ngọt. Họ khai thác một loại củ rất to trong rừng, thuộc họ Dioscorea [củ mài?]. Khác với nhiều nhận xét rằng cư dân trên đảo Pulo Ubi là tội phạm bị lưu đày, Crawfurd cho rằng điều đó không có căn cứ. Một ông lão, sống 20 năm trên đảo, còn cho Crawfurd biết rằng ông ấy lo việc thờ cúng vị nữ thần biển Ma-cho-po ở một ngôi miếu trên đảo. Theo Crawfurd, Pulo Ubi là tiếng Mã Lai, trong đó Ubi [khoai] không liên quan tới loại củ Dioscorea đã nói, nó chỉ đơn giản là đảo Yams. Theo ông, người Campuchia gọi đảo này là Ko Tam-pung [Koh Tambong, ]; người Việt gọi là Kon-gui [Cồn Gui?], người Thái gọi là Kon-Man.

Xem thêm
Hòn Chuối còn gọi là False Pulo Ubi trong tài liệu phương Tây.
Hòn Đá Bạc
Vụ chìm tàu Diễm Tính
Danh sách điểm cực trị của Việt Nam
Dự án cầu Hòn Khoai
Cảng tổng hợp Hòn Khoai

Tham khảo

Horsburgh, James (1841), The India directory, or, Directions for sailing to and from the East Indies, China, Australia, and the interjacent ports of Africa and South America: comp. chiefly from original journals of the honourable company's ships, and from observations and remarks, resulting from the experience of twenty-one years in the navigation of those seas. London : W.H. Allen and Co.
Liên kết ngoài