Cái chết và quốc tang Winston Churchill

Thủ tướng Anh, Sir Winston Churchill qua đời vào ngày 24 tháng 1 năm 1965, ở tuổi 90. Đám tang của ông là đám tang cấp quốc gia đầu tiên dành cho một thành viên không phải là hoàng gia Anh kể từ đám tang của Edward Carson vào năm 1935. Tính đến năm 2020, đây là đám tang cấp quốc gia gần đây nhất ở Vương quốc Anh. Lễ tang chính thức kéo dài trong bốn ngày. Kế hoạch cho tang lễ của ông được lên kế hoạch từ tận 12 năm trước khi Churchil qua đời. Nó được khởi xướng sau cơn đột quỵ của Churchill năm 1953 khi ông đang trong nhiệm kỳ hai nắm giữ cương vị Thủ tướng Anh. Sau nhiều lần sửa đổi, kế hoạch chính thức được ban hành vào ngày 26 tháng 1 năm 1965, hai ngày sau khi ông qua đời.

Theo sắc lệnh của Nữ hoàng Elizabeth II, thi hài ông quàn tại Cung điện Westminster trong ba ngày, bắt đầu từ ngày 26 tháng 1. Vào ngày 30 tháng 1, tang lễ chính thức được tổ chức tại Nhà thờ St Paul. Từ nhà thờ, thi thể được vận chuyển bằng thuyền dọc theo sông Thames đến ga Waterloo, kèm theo lời chào của quân đội. Vào buổi chiều, Churchill được chôn cất tại Nhà thờ St Martin ở Bladon, nơi an nghỉ của tổ tiên và anh trai ông. Tang lễ có sự tham dự của đại diện 120 quốc gia, gồm 6.000 người, bao gồm Nữ hoàng Elizabeth, hơn 1.000 nhân viên cảnh sát và an ninh, chín ban nhạc quân đội, 18 tiểu đoàn quân đội, 16 máy bay chiến đấu Electric Lightning của Không quân Hoàng gia Anh, một chiếc thuyền đặc biệt MV Havengore và một chuyến tàu hỏa được đặt theo tên ông. Có 321.360 đã đến chứng kiến buổi lễ và hơn 350 triệu người xem trực tiếp qua các phương tiện truyền thông, biến đám tang này thành Lễ Quốc tang lớn nhất trong lịch sử Anh Quốc.

Bối cảnh và kế hoạch tang lễ
Được bình chọn là người Anh vĩ đại nhất trong một cuộc thăm dò của BBC năm 2002, Nhân dân Anh nhớ đến Ngài Winston Churchill khi ông còn lãnh đạo đất nước (cùng quân Đồng minh) giành chiến thắng với tư cách là Thủ tướng của Vương quốc Anh trong Thế chiến thứ hai. Vào tháng 6 năm 1953, trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, ông gặp phải một cơn đột quỵ nghiêm trọng tại bữa tiệc tối ở phố Downing. Churchill ngã gục và bị liệt một phần cơ thể. Gia đình vị Thủ tướng đã giữ kín bí mật này. Trong số ít người được thông báo, có Nữ hoàng Elizabeth II, người mới lên nhậm chức chỉ một năm. Bà đã chỉ thị cho Bernard Fitzalan-Howard, Công tước xứ Norfolk, với tư cách là Nguyên soái, người chuyên phụ trách cử hành tang lễ của nhà nước, chuẩn bị trong trường hợp xấu nhất, để cái chết của ông "xứng với vị trí và tầm vóc của ông trong lịch sử". Một kế hoạch tỉ mỉ và bí mật mang tên Kế hoạch Hope Not ra đời. Mặc dù vậy, Churchill vẫn sống trong 12 năm tiếp theo. Trong thời gian đó, kế hoạch liên tục được sửa đổi. Các tài liệu cuối cùng có tiêu đề State Funeral of the Late Sir Winston Leonard Spencer Churchill, K.G., O.M., C.H được ban hành vào ngày 26 tháng 1 năm 1965, hai ngày sau cái chết của Churchill. Những tài liệu này chỉ đạo toàn bộ quá trình tang lễ, từ những chi tiết lớn đến những chi tiết nhỏ nhất.

Qua đời
Churchill qua đời vào sáng chủ nhật ngày 24 tháng 1 năm 1965 tại nhà riêng của ông ở số 28, đường Hyde Park Gate, London. Bác sĩ của ông, Baron Moran, tuyên bố về cái chết vào lúc 8 giờ 35 phút sáng. Kể từ năm 1949, Churchill trải qua tám cơn đột quỵ. Đến lần cuối cùng, ngày 15 tháng 1 năm 1965, ông rơi vào trạng thái hôn mê. Trước lúc lâm chung, Churchill dành những lời trăn trối cuối cùng cho con rể Christopher Soames: "Bố mệt mỏi với mọi thứ". BBC tuyên bố Churchill qua đời vào lúc 9 giờ sáng. Biết tin, Nữ hoàng ngay lập tức gửi thư chia buồn tới Phu nhân Churchill. Trong thư, bà xúc động:

}}

Một ngày sau cái chết của Churchill, Hạ viện Anh đã vinh danh ông.

Lễ tang

Lễ tang
Lễ tang bắt đầu vào ngày 26 tháng 1 năm 1965. Lúc 8 giờ 30 phút, cảnh sát và nhân viên an ninh đã đảm nhận vị trí của họ trong những gì tờ Daily Telegraph báo cáo là "hoạt động an ninh rộng lớn nhất của loại hình này từng được thực hiện ở Anh."

Hội trường Westminster mở cửa 23 giờ mỗi ngày từ 26 đến 29 tháng 1 và dành riêng một giờ để làm công tác vệ sinh. Hàng đợi vào viếng Churchill kéo dài tới hơn một dặm.

Chương trình tang lễ
Buổi lễ chính thức bắt đầu vào ngày 30 tháng 1, mở đầu bằng nghi thức rung chuông ở tòa tháp Big Ben lúc 9 giờ 45 phút. Đồng hồ sau đó tắt tiếng trong suốt cả ngày. Chín mươi phát súng thần công đã được bắn vào Công viên Hyde để đánh dấu chín mươi năm cuộc đời của Churchill. Cỗ quan tài nằm trang trọng trên một khẩu đại bác, phủ cờ Liên hiệp Anh. Ở trên cùng là phù hiệu của Order of the Garter nằm trên lớp nệm đen. Quan tài được một nhóm gồm tám lính canh từ Tiểu đoàn lính gác số 2 khuân đi khỏi hội trường. Lễ rước linh cữu bắt đầu bằng một hồi trống của Hải quân Hoàng gia và sau đó được dẫn dắt bởi Không quân Hoàng gia và lính gác. Theo sau khẩu đại bác là Phu nhân Churchill trên chiếc xe ngựa cùng Nữ hoàng. Con trai Churchill là Randolph Churchill đi bộ, phía sau là các thành viên gia đình và thư ký riêng của Churchill.}}

An táng

Sau tang lễ tại nhà thờ, linh cữu của Churchill được đưa đến Tháp Luân Đôn. Nhóm khuân vác đi cùng với đội kèn 60 người. Pháo binh Hoàng gia đã bắn 21 phát đại bác, thừa nhận vị trí của Churchill (với tư cách là người đứng đầu chính phủ và Người cai quản phía bắc của Cảng Cinque). Đoàn rước di chuyển đến Bến tàu Festival, nơi quan tài được đưa lên tàu MV Havengore. Khi quan tài của ông đi qua sông Thames, hơn 36 người cập bến đã hạ cần cẩu của họ cùng tiếng chào khi tàu đi qua. Xe tang số S2464S được dành riêng cho chuyến tàu tang lễ này. Trên các cánh đồng dọc theo tuyến đường, và tại các ga mà tàu đi qua, hàng ngàn người đứng trong im lặng để bày tỏ sự kính trọng cuối cùng của họ. Churchill được đưa về Nhà thờ St Martin trong vòng tay gia đình và an táng tại một ngôi mộ gần cha mẹ và anh trai.

Lãnh đạo tham dự
Tang lễ của Churchill ghi nhận số lượng tham dự lớn nhất của các nhà lãnh đạo thế giới tại thời điểm đó, bao gồm đại diện của 112 quốc gia và nhiều tổ chức tham dự, bao gồm 4 vị vua, 2 nữ hoàng, 40 nhà lãnh đạo thế giới và 10 cựu lãnh đạo. Người vắng mặt đáng chú ý duy nhất là Lyndon B. Johnson, Tổng thống Hoa Kỳ, lúc bấy giờ đang dưỡng bệnh. Đại diện chính thức của Hoa Kỳ là Earl Warren, Chánh án Hoa Kỳ. Trung Quốc là quốc gia duy nhất không cử đại diện đến dự đám tang.

U Thant, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc
Jean Rey, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu
Elizabeth II, Nữ hoàng Anh + Thủ tướng Harold Wilson
Charles de Gaulle, Tổng thống Pháp
Kishi Nobusuke, cựu Thủ tướng Nhật Bản

Di sản
Khi Phu nhân Churchill chuẩn bị về ngủ, bà kể với con gái Mary rằng: "Đó không phải là một đám tang, Mary - đó là một chiến thắng lớn."

Bởi vì đám tang diễn ra vào ngày 30 tháng 1, cũng là ngày kỷ niệm ngày sinh của Franklin D. Roosevelt, người dân ở Hoa Kỳ đã đánh dấu nó bằng cách tỏ lòng tôn kính tình bạn của Churchill với Roosevelt. Những người tham dự một dịch vụ tại mộ của Roosevelt gần nhà của ông ở Hyde Park, New York, đã nghe các diễn giả kể về sự trùng hợp trong ngày tháng của hai nhà lãnh đạo vĩ đại đã chia nhau vận mệnh lịch sử.

Di chúc
Vào ngày 9 tháng 2, tại Luân Đôn, bản sao chứng thực di chúc đã được trao cho vợ Churchill, con gái Mary Soames và John Rupert Colville, với mức định giá cho di chúc là 304.044 bảng Anh, .

Xem thêm

Đám tang của Margaret Thatcher

Tham khảo