Thuận An, Hà Nội

}}

Thuận An là một xã ngoại thành nằm ở phía Đông thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Vị trí địa lý và hành chính
Xã Thuận An có vị trí địa lý:

Phía Bắc giáp xã Phù Đổng với ranh giới là sông Đuống
Phía Tây giáp xã Gia Lâm và phường Phúc Lợi
Phía Nam giáp xã Như Quỳnh và xã Lạc Đạo, tỉnh Hưng Yên
Phía Đông giáp phường Trí Quả và phường Song Liễu, tỉnh Bắc Ninh
Xã Thuận An chia thành 36 thôn: An Đà, Bài Tâm, Bình Trù, Cây Đề, Chi Đông, Chi Nam, Cổ Giang, Cự Đà, Cừ Keo, Đại Bản, Đặng, Đề Trụ, Đổng Xuyên, Gia Lâm, Giao Tất, Giao Tự, Hàn Lạc, Hoàng Long, Kim Âu, Kim Hồ, Kim Sơn, Lam Cầu, Linh Quy Bắc, Linh Quy Đông, Lở, Lời, Nhân Lễ, Phú Thị, Quán Khê, Quang Trung, Sen Hồ, Tô Khê, Trân Tảo, Tự Môn, Viên Ngoại, Yên Mỹ

Danh nhân
Nguyễn Đức Quỳ (23/9/1914 - 25/9/1989) là nhà cách mạng và ngoại giao Việt Nam, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam, Đại diện Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Thái Lan, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Giám đốc Nhà xuất bàn Ngoại văn.

Nguyên phi Ỷ Lan hay còn gọi là "Bà Tấm", người vùng đất Thổ Lỗi, nay là khoảng các xã Phú Thị, Dương Quang, Dương Xá, huyện Gia Lâm.

Đào Cử (1449 -?), người thôn Yên Mỹ, xã Dương Quang

Thượng tướng Bùi Phùng (1920 - 1999), Huân chương Hồ Chí Minh - người xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm.

Dương Đức Hiền (1916 - 1963) người xã Phú Sơn, huyện Gia Lâm.

Lịch sử
Lệ Chi là vùng đất cổ có hàng nghìn năm lịch sử. Thế kỷ 18 có tên gọi là Tổng Cổ Biện, sau đó là Tổng Cổ Giang, thuộc huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh.

Sau Cách mạng tháng Tám, Lệ Chi được gọi là khu Cổ Giang.

Năm 1947, khu Cổ Giang chia thành xã Hưng Thành và xã Trung Hà.

Năm 1948, sáp nhập xã Hưng Thành và xã Trung Hà thành xã Toàn Thắng.

Ngày 20 tháng 4 năm 1961, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc sáp nhập xã Toàn Thắng vào thành phố Hà Nội quản lý.

Ngày 31 tháng 5 năm 1961, Hội đồng Chính phủ ban hành 78-CP. Theo đó, xã Toàn Thắng thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội quản lý.

Tháng 2 năm 1965, đổi tên xã Toàn Thắng thành xã Lệ Chi.

Văn hóa
Xã Lệ Chi là vùng đất cổ hiện còn lưu giữ được nhiều di tích lịch sử và văn hóa Kinh Bắc như: Chùa Vạn Xuân ở thôn Sen Hồ, Chùa Diên Phúc ở thôn Gia Lâm hiện còn lưu giữ được nhiều pho tượng đặc sắc về nghệ thuật tạo hình.

Đình Chi Đông, Đình Sen Hồ là hai công trình kiến trúc cổ với đường nét hoa văn trạm trổ độc đáo.

Là vùng đất ven sông, hàng năm được phù xa bồi đắp nhưng xa các trục giao thông lớn nên từ xưa tới nay, nghề chính ở Lệ chi vẫn là nghề nông lấy việc trồng cây lương thực là chính. Bên cạnh đó xã còn duy trì nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa nên từ lâu đời dân gian đã có câu ca:

Thuyền ai thấp thoáng bên sông.

Ghé thăm phong cảnh thăm đồng dâu xanh.

Thăm người thôn nữ cửu canh...

Lệ chi có một đặc sản nổi tiếng đó là Củ đậu ở thôn Cổ Giang. Khác với các nơi cũng là loại củ đậu đó nhưng củ đậu ở Cổ Giang chắc mịn ai được thưởng thức một lần chắc sẽ mãi nhớ vị ngọt và mát rất riêng biệt.

Rau củ cải trái vụ được trồng ở 3 thôn Chi Đông, Chi Nam và Cổ Giang cũng là một sản phẩm truyền thống- một đặc sản nông nghiệp nổi tiếng, được thể hiện qua câu ca:

"Ai về qua đất Lệ chi

Nhớ mua rau cải làm dưa trái mùa"

Truyền thống: Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, nhân dân Lệ Chi sớm có tinh thần yêu nước. Từ thời Hùng vương thứ 6, Lệ chi đã có ông Châu Đô Thống tham gia đánh tan giặc Ân. Rồi năm 40 sau công nguyên lại có anh em ông Đống, ông Hựu giúp Hai bà Trưng dấy binh khởi nghĩa giành thắng lợi. Và thời kỳ nào có giặc xâm lược là Lệ Chi lại có thêm các anh hùng hào kiệt vì nước quên thân, hiện nhiều người đã được lưu danh để dân làng mãi mãi thờ phụng, hương khói.

Trong thời kỳ thực dân Pháp xâm lược, Lệ chi là nơi sớm tiếp thu ánh sáng của Đảng. Lệ Chi là nơi sớm thành lập đội tự vệ cùng tự vệ cả huyện đi phá cầu Cầu Bây, cắt dây điện thoại, đánh đổ cột điện trên đường 5, phá hoại những công cụ thông tin trong nhà ga Phú Thị, Cổ Bi. Các tầng lớp nhân dân Lệ Chi đều nhất tề theo cách mạng tham gia giành chính quyền trong cách mạng tháng Tám. Rồi những năm tháng gian khổ sống trong vùng tề, Lệ Chi là địa phương có phong trào du kích chiến tranh mạnh đã tích cực giết ác, trừ gian, tiêu diệt bọn phản động không cho chúng lập bốt Tiếu và bắt thanh niên đi lính, đồng thời anh dũng chống trả, đẩy lui các trận càn của giặc pháp.

Không chỉ chiến đấu dũng cảm, nhân dân Lệ chi còn cần cù, chăm chỉ sản xuất góp phần chi viện sức của cho các chiến trường góp phần nhỏ vào chiến thắng chung của dân tộc.

Trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống giặc Pháp, đế quốc Mỹ và bảo vệ Tổ Quốc, xã Lệ Chi đã tiễn đưa 939 thanh niên lên đường nhập ngũ, có 48 thanh niên tham gia lực lượng thanh niên xung phong, trong đó có 153 người đã hy sinh trên các mặt trận.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 trong đó về việc sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Dương Quang, Lệ Chi, một phần các xã Đặng Xá, Phú Sơn (huyện Gia Lâm) thành xã mới có tên gọi là xã Thuận An.

Kinh tế
Kinh tế tại xã có tốc độ tăng trưởng cao với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ưu tiên phát triển công nghiệp - xây dựng, thương mại - dịch vụ, nông nghiệp.

Trên địa bàn Thuận An có bốn cụm làng nghề tập trung là Dương Quang, Lệ Chi, Phú Sơn và Đặng Xá, duy trì các làng nghề thủ công đặc trưng như mây tre đan, mộc, nề. Cụ thể:

Nghề mây tre đan (sản xuất chổi, giá, điếu cày, cọc tre...) tại thôn Quang Trung
Nghề hàng xáo tại hai thôn Bình Trù và Yên Mỹ
Nghề nề, mộc truyền thống ở Yên Mỹ
Nghề đan rổ rá ở thôn Quán Khê.

Các cơ sở giáo dục khác bao gồm Trường TH & THCS Kim Sơn, Trường TH & THCS Phú Thị, Trường TH & THCS Dương Quang, Trường TH & THCS Lệ Chi, Trường TH & THCS Đặng Xá.

Di tích
Chùa Keo (Báo Ân Trùng Nghiêm Tự) tọa lạc ở thôn Giao Tự nhưng thuộc thôn Giao Tất nên trong vùng hay có câu " Chùa Giao Tất, đất Giao Tự". Chùa thờ Bà Keo (Pháp Vân). Lễ hội chùa Keo hàng năm diễn ra vào ngày mùng 6 tháng 4 âm lịch hàng năm.
Đình làng Kim Sơn thờ 2 vị tướng nhà Đinh là Cao Điền Công và em trai Cao Đỗ Công có công đánh dẹp loạn 12 sứ quân và đánh giặc Chiêm Thành. Vùng đất Kim Sơn là nơi 2 anh em được Vua Đinh Tiên Hoàng ban thực ấp, lập nghiệp tại đây. Lễ hội đình làng Kim Sơn diễn ra vào ngày 12 tháng 3 âm lịch hàng năm.
Lễ hội làng Keo (bao gồm cả hội đình 15 tháng 3 âm lịch và hội chùa Keo tháng 4 âm lịch tại thôn Giao Tất) được tôn vinh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 2024.

Tham khảo

Liên kết ngoài