Đại bàng

Đại bàng là một loài chim săn mồi cỡ lớn thuộc bộ Ưng, họ Accipitridae. Chúng sinh sống trên mọi nơi có núi cao và rừng nguyên sinh còn chưa bị con người chặt phá như bờ biển Úc, Indonesia, châu Phi... nhưng chủ yếu là Lục địa Á-Âu với khoảng 60 loài, còn lại 11 loài khác tìm thấy tại các lục địa còn lại bao gồm 2 loài ở Lục địa Bắc Mỹ, 9 loài ở Trung và Nam Mỹ và 3 loài ở Úc.

Mô tả

Đại bàng có nhiều đặc điểm nhận dạng khác nhau giữa các loài đại bàng với nhau nhưng nổi bật là màu lông và kích thước từng loài. Loài đại bàng lớn nhất có chiều dài cơ thể hơn 1 m và nặng 7&nbsp;kg. Loài bé nhất chỉ dài có 0,4 m và nặng khoảng hơn 0,5&nbsp;kg. Chim mái thường lớn hơn chim trống và nặng hơn chim trống khoảng 25%.

Theo một số tài liệu chưa được chứng minh thì đại bàng có sải cánh hơn 3 m và nặng tới 30&nbsp;kg. Thực tế thì đại bàng nhỏ hơn thế. Sải cánh của chúng chỉ dài từ 1,5 m cho đến 2 m.

Đại bàng thường làm tổ trên núi hoặc cây cao. Tổ của chúng rất lớn và mỗi năm chúng lại tha về tổ nhiều cành cây mới để làm cho tổ kiên cố hơn trước. Tổ là nơi chim cái đẻ trứng. Mỗi kì sinh nở thì chim cái sinh 2 trứng. Do chim bố mẹ chỉ có khả năng nuôi một chim non nên thường sẽ có cuộc quyết đấu giữa hai chim con. Con nào thắng sẽ được nuôi cho đến khi trưởng thành.

Dưới đây là danh sách 5 loài đại bàng còn tồn tại đứng đầu về: khối lượng, chiều dài và sải cánh bình quân được liệt kê và báo cáo theo hướng dẫn của tổ chức các loài chim ăn thịt thế giới (Raptors of the World) và được xác nhận.

Phân loại
Theo những nghiên cứu, đại bàng được phân loại như sau:

, biểu trưng của Hoa Kỳ]]

Gia đình Accipitridae
Phân họ Buteoninae
Chi Geranoaetus
Đại bàng ó ngực đen
Chi Harpyhaliaetus (Buteogallus)
Đại bàng ẩn sĩ vương miện
Đại bàng ẩn sĩ núi
Chi Morphnus
Đại bàng mào châu Mỹ
Chi Harpia
Đại bàng Harpy
Chi Pithecophaga
Đại bàng Philippine
Chi Harpyopsis
Đại bàng New Guinea
Chi Oroaetus (Spizaetus)
Chim ưng đen-hạt dẻ
Chi Spizaetus
Diều Cassin (cũng có thể được đưa vào chi Aquila)
Diều đầu nâu
Diều núi
Diều Blyth
Diều Java
Diều Sulawesi
Diều Philippine
Diều Wallace
Diều đen
Diều hoa Nam Mỹ
Diều đen trắng
Chi Lophaetus
Chim ưng mào dài (cũng có thể được đưa vào chi Ictinaetus)
Chi Stephanoaetus
Đại bàng rừng châu Phi
Chi Polemaetus
Đại bàng Martial
Chi Hieraaetus
Chim ưng Ayres
Chim ưng châu Phi
Chim ưng nhỏ
Chi Harpagornis (đã tuyệt chủng)
Đại bàng Haast (có thể thuộc chi Hieraaetus hoặc Aquila)
Chi Lophotriorchis
Chim ưng bụng đỏ
Chi Aquila
Đại bàng má trắng
Chim ưng Booted
Đại bàng vàng
Đại bàng đầu nâu
Đại bàng hoàng đế Tây Ban Nha
Đại bàng hung
Đại bàng nâu
Đại bàng đốm lớn
Đại bàng đốm nhỏ
Đại bàng đốm Ấn Độ
Đại bàng đen châu Phi
Đại bàng Gurney
Chim ưng Wahlberg
Đại bàng đuôi nhọn
Chi Ictinaetus
Đại bàng đen
Chi Haliaeetus
Đại bàng đuôi trắng
Đại bàng đầu trắng
Đại bàng biển Steller
Đại bàng ăn cá châu Phi
Đại bàng bụng trắng
Đại bàng biển Sanford
Đại bàng ăn cá Madagascar
Đại bàng ăn cá Pallas
Chi Ichthyophaga
Diều cá
Đại bàng cá đầu xám
Phân họ Circaetinae (đại bàng ăn rắn)
Chi Tarathopius
Đại bàng Bateleur
Chi Circaetus
Đại bàng ăn rắn ngón chân ngắn
Đại bàng ăn rắn ngực đen
Đại bàng ăn rắn nâu
Đại bàng ăn rắn Fasciated
Đại bàng ăn rắn châu Phi
Chi Spilornis
Diều hoa Miến Điện
Đại bàng ăn rắn Nicobar
Đại bàng núi ăn rắn
Đại bàng ăn rắn Sulawesi
Đại bàng ăn rắn Philippine
Đại bàng ăn rắn Andaman
Chi Eutriorchis
Đại bàng ăn rắn Madagascar

== Đại bàng Việt Nam = Chưa có thông tin

Đại bàng trong văn hóa

Trong văn học
Trong văn học cổ điển, truyện phân chia ra các vương quốc do các loài vật đứng đầu là truyện thường thấy. Sư tử thì thường có vai trò làm vua của các vương quốc. Tuy nhiên, việc đại bàng làm vua của các nước được tưởng tượng này thì cũng không hiếm gặp. Ví dụ như trong truyện Con dơi hèn nhát thì đại bàng là kẻ thủ lĩnh của lũ chim. Hay trong truyện ngụ ngôn Châu Âu, những con đại bàng thường làm vua nhiều như sư tử. Ngoài vai trò làm hoàng đế trong các truyện cổ thì đại bàng đôi khi còn "thủ vai" của một kẻ được coi là
lưu manh, độc ác.

Trong âm nhạc
Bài hát "Eagle" của ABBA được hai thành viên của nhóm sáng tác là Benny Andersson & Björn Ulvaeus vào năm 1977 nằm trong album thứ 5, ABBA: The Album. Nội dung bài hát muốn nói là ước mơ có được một đôi cánh dang rộng để có thể bay cao, bay xa bất cứ nơi đâu mình muốn.

Trong phim ảnh
Những con đại bàng trong phim Angry Birds:
Axel
Brad Eagleberger
Carl (Đại bàng vàng) (Golden eagle)
Debbie (Diều đầu nâu) (Changeable hawk-eagle)
Glenn (Diều đầu nâu) (Changeable hawk-eagle)
Hank
Jerry (Đại bàng vàng) (Golden eagle)
Kira
Mighty Eagle (Đại bàng đầu trắng) (Philippines eagle)
Steve
Zeta (Đại bàng Philippines) (Bald eagle)

Trong trò chơi điện tử
Nhân vật đại bàng đầu trắng Mighty Eagle xuất hiện trong loạt game Angry Birds.
Trong quân sự
(Cơ quan tình báo Mỹ trực thuộc bộ Quốc phòng)]]
Đại bàng được đánh giá là loài rất mạnh mẽ và hùng dũng. Vì thế, nó đã trở thành biểu tượng quân sự của nhiều quốc gia, chẳng hạn các cơ quan tình báo trực thuộc Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, hoặc Quân lực Việt nam Cộng hoà. Từ những thế kỉ trước công nguyên, đế quốc La Mã và đế quốc Babylon đã chọn loài đại bàng vàng làm biểu tượng cho quân đội của nước mình. Vào thời kì Trung Cổ và Phục Hưng, đa số các quốc gia châu Âu đã chọn đại bàng làm biểu tượng cho quân đội. Các hình vẽ đại bàng trên khiên của binh lính đã được tìm thấy trong các di chỉ khảo cổ thời Phục Hưng, Trung Cổ, La Mã và trên những hình vẽ trong truyện cổ tích châu Âu được mô phỏng lại.

Biểu tượng
Hình tượng đại bàng hoặc giống đại bàng được sử dụng trong các huy hiệu như hiệu lệnh, như là một hình ảnh tượng trưng, và như là một tiêu ngữ. Các bộ phận của cơ thể của chim đại bàng như đầu, cánh của nó hoặc chân cũng được sử dụng như là một hiệu lệnh hoặc tiêu ngữ. Chim đại bàng biểu tượng cho sức mạnh, lòng can đảm, tầm nhìn xa và sự bất tử. Nó được coi là vua của không trung và sứ giả của vị thần tối cao. Theo thần thoại, người Hy Lạp coi đại bàng là biểu trưng của thần Zeus, những người La Mã coi đại bàng là biểu trưng của Jupiter, bởi các bộ lạc Đức thì coi nó là Odin và người theo Kitô giáo thì là biểu tượng của Thiên Chúa.

Hình ảnh

Tập tin:GoldenEagle-Nova.jpg
Tập tin:Steinadler Aquila chrysaetos closeup1 Richard Bartz.jpg
Tập tin:Kaiseradler Aquila heliaca 2 amk.jpg

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

PBS Nature: Eagles
PBS Video Episode: American Eagle
Eagle photos on Oriental Bird Images
Eagle videos on the Internet Bird Collection
Web of the Conservation Biology Team-Bonelli's Eagle, of the University of Barcelona
Eagle Conservation Alliance (ECA)
Decorah Eagles: 24/7 Live Webcam from The Raptor Resource Project
EagleCAM: White-bellied Sea Eagles Live Webcam at Discovery Centre in Sydney, Australia