Tinh vân Cánh Bướm

| dec =
| appmag_v = 7.1B
| absmag_v = -3.0B
| notes = Dual chemistry, hot central star
| names = Bipolar Nebula, Sharpless 6, RCW 124, Gum 60, Caldwell&nbsp;69
}}

Tinh vân Cánh Bướm, còn được gọi là Tinh vân Con Bọ hay NGC 6302, là một tinh vân hành tinh hai búp trong chòm sao Scorpius. Cấu trúc trong tinh vân là một trong những cấu trúc phức tạp nhất từng được quan sát thấy trong tinh vân hành tinh. Quang phổ của NGC 6302 cho thấy ngôi sao trung tâm của nó là một trong những ngôi sao nóng nhất trong thiên hà, với nhiệt độ bề mặt vượt quá 250.000 độ C, ngụ ý rằng ngôi sao mà nó hình thành phải rất lớn (xem ngôi sao PG 1159).

Ngôi sao trung tâm, một sao lùn trắng, chỉ mới được phát hiện gần đây , bởi Camera góc rộng số 3 được nâng cấp trên Kính viễn vọng không gian Hubble. Ngôi sao có khối lượng hiện tại bằng khoảng 0,64 khối lượng Mặt Trời. Nó được bao quanh bởi một đĩa xích đạo đặc biệt dày đặc bao gồm khí và bụi. Đĩa dày đặc này được cho là đã khiến dòng chảy của ngôi sao hình thành cấu trúc lưỡng cực tương tự như một chiếc đồng hồ cát. Cấu trúc lưỡng cực này cho thấy nhiều đặc điểm thú vị được thấy trong các tinh vân hành tinh như sự quang ion hóa, các nút thắt và các cạnh sắc đến thùy.

Lịch sử quan sát
Vì nó là một thiên thể NGC, đối tượng này đã được biết đến ít nhất từ năm 1888. Nghiên cứu sớm nhất về NGC 6302 là của Edward Emerson Barnard, người đã vẽ và mô tả nó vào năm 1907.

Đặc điểm
NGC 6302 có cấu trúc phức tạp, có thể xấp xỉ là lưỡng cực với hai thùy chính, mặc dù có bằng chứng cho một cặp thùy thứ hai có thể thuộc về giai đoạn mất khối lượng trước đó. Một làn đường tối chạy qua eo tinh vân che khuất ngôi sao trung tâm ở mọi bước sóng. Các quan sát của NGC 6302 cho thấy có thể có một chiếc váy trực giao tương tự như được tìm thấy trong Menzel 3.

Ngôi sao trung tâm

Ngôi sao trung tâm, trong số những ngôi sao nóng nhất được biết, đã thoát khỏi sự phát hiện do sự kết hợp của nhiệt độ cao (nghĩa là nó tỏa ra chủ yếu ở vùng cực tím), hình xuyến bụi (hấp thụ một phần lớn ánh sáng từ các vùng trung tâm, đặc biệt trong tia cực tím) và nền sáng từ ngôi sao. Nó không được nhìn thấy trong các hình ảnh Kính viễn vọng không gian Hubble đầu tiên; Nhiệt độ 200.000 Kelvin được chỉ định và khối lượng bằng 0,64 khối lượng Mặt Trời. Khối lượng ban đầu của ngôi sao cao hơn nhiều, nhưng hầu hết đã bị thoát ra trong trường hợp tạo ra tinh vân hành tinh. Độ sáng và nhiệt độ của ngôi sao cho thấy nó đã ngừng đốt hạt nhân và đang trên đường trở thành sao lùn trắng, mờ dần với tốc độ dự đoán là 1% mỗi năm.

Bụi hóa học
Làn đường tối nổi bật chạy qua trung tâm của tinh vân đã được chứng minh là có hóa học bụi khác thường, cho thấy bằng chứng về nhiều silicat tinh thể, băng nước kết tinh và thạch anh, với các tính năng khác được giải thích là phát hiện thêm năng lượng Mặt Trời đầu tiên của cacbonat. Phát hiện này đã bị tranh cãi, do những khó khăn trong việc hình thành cacbonat trong môi trường không chứa nước. Tranh chấp vẫn chưa được giải quyết.

Một trong những đặc điểm của bụi được phát hiện trong NGC 6302 là sự tồn tại của cả vật liệu giàu oxy (tức là silicat) và vật liệu giàu carbon (tức là poly-aromatic-hydrocarbons hoặc PAHs).

Chú thích

Tham khảo











Liên kết ngoài

NASA News Release
Discovery of the star
ESA/Hubble News Release
SIMBAD Query Result

Butterfly Nebula at Constellation Guide