Họ Cu cu

Họ Cu cu (danh pháp khoa học: Cuculidae) là một họ chim cận sẻ thuộc về bộ Cu cu (Cuculiformes). Bộ Cu cu này, ngoài họ Cu cu ra còn có thể chứa các họ khác như họ Turaco (Musophagidae), mà đôi khi được coi là bộ riêng rẽ, gọi là Musophagiformes). Một số nhà động vật học và sinh thái học còn gộp cả gà móng (Opisthocomus hoazin), một loài chim kỳ bí ở Nam Mỹ vào trong bộ Cuculiformes, nhưng việc phân loại như vậy còn gây nhiều tranh cãi.

Họ Cu cu, bên cạnh những loài có tên gọi là cu cu hay chèo chẹo, bắt cô trói cột, còn chứa các loài có tên gọi là chẹo đất (chi Geococcyx), tu hú (chi Eudynamys), phướn (chi Phaenicophaeus), coua (chi Coua), bìm bịp (chi Centropus) và ani (chi Crotophaga). Các loài bìm bịp và ani đôi khi được tách ra thành các họ riêng biệt, với danh pháp tương ứng là Centropodidae và Crotophagidae.

Trong quá khứ, cụm từ đỗ quyên, vay mượn từ tiếng Trung 杜鹃, được dùng để chỉ các loài chim dạng cu cu, nhưng sau này nghĩa của nó bị thay đổi và hiện nay được dùng như là từ đồng nghĩa để chỉ các loài cuốc (Amaurornis spp., Porzana spp.) trong họ Gà nước (Rallidae). Tình trạng tương tự diễn ra đối với cụm từ đỗ vũ (杜宇).

Hình thái
Các loài trong họ Cu cu là chim với kích thước khác nhau, từ nhỏ như ở tìm vịt trán trắng (Chrysococcyx minutillus), chỉ nặng 17 g và dài 15&nbsp;cm (6 inch), tới lớn như cu cu mỏ cong (Scythrops novaehollandiae), cân nặng 630 g (1,4 pao) và dài 63&nbsp;cm (25 inch), với thân hình mảnh dẻ, đuôi dài và chân khỏe. Chân của chúng dạng bốn ngón với hai ngón giữa hướng về phía trước và hai ngón ngoài hướng về phía sau (zygodactyly). Phần lớn các loài sống trong rừng, nhưng một số loài ưa thích các khu vực thoáng vùng nông thôn. Phần lớn ăn sâu bọ, với dạng sâu bướm nhiều lông mà phần lớn các loài chim khác thường né tránh, lại là món đặc biệt của chúng.

Các chi trong họ này khác nhau ở số lượng lông cánh chính như dưới đây.
Phaenicophaeus, Coccyzus, Piaya - 9
Cuculus - 9 hay 10
Pachycoccyx, Clamator levaillantii, Centropus - 10
Microdynamis, Eudynamys,Clamator glandarius - 11
Một vài loài bìm bịp - 12
Scythrops novaehollandiae - 13

Tập tính
Sinh sản
nhỏ bé này đang nuôi con non (nhưng to lớn hơn) của cu cu thường, loài cu cu được biết đến nhiều nhất.]]
Khoảng 56 loài chim dạng cu cu của Cựu Thế giới và 3 loài Tân Thế giới là chim đẻ trứng nhờ, chúng đẻ trứng trong tổ của các loài chim khác. Ví dụ tốt nhất là cu cu Á-Âu. Trứng của chúng nở sớm hơn của chim chủ và chim non của chúng cũng lớn nhanh hơn chim non của chim chủ; trong phần lớn các trường hợp con chim non này sẽ đẩy trứng hay chim non của chim chủ ra khỏi tổ. Con chim non này không có thời gian để học hành vi này, vì thế nó phải là bản năng được di truyền. Chim mẹ vẫn nuôi chim non nếu đây là con của nó, cái mỏ há của chim non đóng vai trò của tín hiệu kích thích để chim chủ cho nó ăn.

Chim mẹ của các dạng chim cu cu ký sinh (thuộc phân họ Cuculinae) chuyên biệt hóa và đẻ trứng gần giống với trứng của chim chủ mà nó lựa chọn. Điều này dường như được hỗ trợ bằng chọn lọc tự nhiên, do một số loài chim có khả năng phân biệt trứng của cu cu với trứng của chúng, làm cho những trứng ít giống với trứng của chúng sẽ bị hất ra ngoài tổ. Chúng cũng săn bắt một khoảng rộng các loài côn trùng hay con mồi động vật khác. Các loài cu cu thằn lằn ở khu vực Caribe, do sự thiếu vắng tương đối của chim săn mồi, lại chuyên biệt hóa trong việc săn bắt các loài thằn lằn. Các loài to lớn và sống sát mặt đất hơn, như bìm bịp và gà lôi đuôi dài cũng ăn thịt rắn, thằn lằn, động vật gặm nhấm nhỏ và các loài chim khác bằng cách rỉa thịt chúng với những chiếc mỏ to khỏe của mình.

Một vài loài tu hú, coua và cu cu mỏ cong chủ yếu ăn các loại quả, nhưng chúng không chỉ ăn mỗi hoa quả. Cụ thể là các loài tu hú ký sinh và cu cu mỏ cong ăn chủ yếu là quả khi được nuôi dưỡng bởi các chim chủ ăn hoa quả, như vàng anh mắt đỏ (Sphecotheres viridis) và currawong đen trắng (Strepera graculina). Các loài khác đôi khi cũng ăn hoa quả.

Tiếng kêu
được nhận dạng như là một loài riêng biệt trên cơ sở tiếng kêu của nó.]]
Các loài chim trong họ Cu cu thường là hay e dè và trong nhiều trường hợp người ta chỉ nhận biết ra chúng nhờ tiếng kêu của chúng. Tiếng kêu của chúng thường là tương đối đơn giản, tựa như tiếng hót, tiếng sáo hay tiếng nấc. Họ Cu cu có tên khoa học từ tiếng kêu của cu cu thường, thường nghe thấy ở các loại đồng hồ cu cu. Một vài tên gọi của các loài/chi khác cũng có nguồn gốc từ tiếng kêu của chúng, chẳng hạn các loài tu hú ở châu Á và miền Australasia. Ở phần lớn các loài, tiếng kêu của chúng là khác biệt cho từng loài cụ thể và nó là hữu ích trong việc nhận dạng. Một vài loài bí ẩn được nhận dạng trên cơ sở này.

Mặc dù chúng là kiếm ăn ban ngày, nhưng nhiều loài cũng kêu vào ban đêm.
Chi Nannococcyx – Cu cu St Helena (hóa thạch)

Phân họ Crotophaginae
Chim ani.
Chi Crotophaga – Chim ani thật sự (3 loài)
Chim ani lớn, Crotophaga major
Chim ani mỏ nhẵn, Crotophaga ani
Chim ani mỏ khía, Crotophaga sulcirostris
Chi Guira – Cu cu Guira
Cu cu Guira, Guira guira

Phân họ Neomorphinae
Phướn đất điển hình.
Chi Neococcyx - hóa thạch (Tiền Oligocen ở miền trung Bắc Mỹ)
Chi Tapera – Cu cu sọc
Cu cu sọc, Tapera naevia
Chi Dromococcyx
Cu cu gà lôi, Dromococcyx phasianellus
Cu cu Pavonine, Dromococcyx pavoninus
Chi Morococcyx
Phướn đất nhỏ, Morococcyx erythropygus
Chi Geococcyx – Chẹo đất (2 loài)
Chẹo đất nhỏ, Geococcyx velox
Chẹo đất lớn, Geococcyx californianus
Chi Neomorphus
Phướn đất vảy, Neomorphus squamiger
Phướn đất huyệt hung, Neomorphus geoffroyi
Phướn đất huyệt hung Bahía, Neomorphus geoffroyi maximiliani – tuyệt chủng (giữa thế kỷ 20)
Phướn đất dải sọc, Neomorphus radiolosus
Phướn đất cánh hung, Neomorphus rufipennis
Phướn đất mỏ đỏ, Neomorphus pucheranii

Phân họ Couinae
Phướn đất, coua.
Chi Carpococcyx – phướn đất
Phướn đất Sumatra, Carpococcyx viridis
Phướn đất Borneo, Carpococcyx radiatus
Phướn đất mỏ đỏ san hô, phướn đất, Carpococcyx renauldi
Bìm bịp quần đảo Andaman, Centropus andamanensis
Bìm bịp Goliath, Centropus goliath
Bìm bịp Malagasy, Centropus toulou
Bìm bịp đen, Centropus grillii
Bìm bịp Philippine, Centropus viridis
Bìm bịp nhỏ, Centropus bengalensis
Cu cu phương Đông hay cu cu Himalaya, Cuculus saturatus
Sunda Cuckoo, Cuculus lepidus
Cu cu hay cu cu thường, cu cu Á-Âu, Cuculus canorus

Hình ảnh

Tập tin:Chestnut-breasted Malkoha2.jpg
Tập tin:Great Lizard-cuckoo (Coccyzus merlini), cropped.jpg
Tập tin:Eudynamys scolopacea feeding.jpg
Tập tin:Reed warbler cuckoo.jpg
Tập tin:Pallid Cuckoo juv.ogv
Tập tin:Brush Cuckoo Oct 2007.JPG
Tập tin:Cuculus canorus2.jpg
Tập tin:Cuculus canorus.jpg

Tham khảo

Feduccia Alan (1996): The Origin and Evolution of Birds. Nhà in Đại học Yale, New Haven.ISBN 0-300-06460-8

Liên kết ngoài

Cuckoo sounds from the Neotropics on xeno-canto.org

https://baychimhay.com