Bell XP-83

Không quân Lục quân Hoa Kỳ
|được chế tạo=
|số lượng được sản xuất=2
|chi phí dự án=4,2 triệu USD
|chi phí máy bay=
|được phát triển từ=Bell P-59 Airacomet
|phương án tương tự=
}}

Bell XP-83 là một mẫu thử máy bay tiêm kích hộ tống của Hoa Kỳ do hãng Bell Aircraft thiết kế trong Chiến tranh Thế giới II. Nó bay lần đầu vào năm 1945. Đây là một trong những máy bay phản lực đầu tiên của Hoa Kỳ, nhưng do hiệu năng kém nên đã bị thay thế bởi những mẫu thiết kế tiên tiến hơn.

Thiết kế và phát triển
Các máy bay tiêm kích phản lực đời đầu tiêu thụ nhiên liệu rất lớn, khiến máy bay có tầm hoạt động cũng như thời gian bay hạn chế. Tháng 3/1944, Không quân Lục quân Hoa Kỳ (USAAF) yêu cầu hãng Bell thiết kế một mẫu tiêm kích tăng thời gian bay, và chính thức ký 1 hợp đồng chế tạo 2 mẫu thử vào 31/7/1944.

Hãng Bell bắt đầu làm việc với mẫu thiết kế "Model 40" từ năm 1943. Nó được thiết kế lại từ máy bay tiêm kích hộ tống tầm xa P-59 Airacomet, vẫn giữ nguyên bố trí tổng thể. 2 động cơ tuabin phản lực General Electric J33-GE-5 được đặt ở gốc cánh mỗi bên, còn thân dùng để chứa nhiên liệu và vũ khí. Khung thân làm bằng kim loại, có thể mang được 1.150 gal (4.350 l) nhiên liệu, ngoài ra cũng có thể mang được 2 thùng nhiên liệu bên ngoài 250&nbsp;gal (950&nbsp;l). Buồng lái được điều áp, nắp vòm kính nhỏ và thấp. Vũ khí gồm 6 khẩu súng máy 0,5&nbsp;in (12,7&nbsp;mm) ở mũi.

Thử nghiệm
Các báo cáo thử nghiệm mô hình trong hầm gió chỉ ra sự bất ổn định hướng, nhưng đuôi lớn hơn sẽ giúp khắc phục được vấn đề này, mặc dù nó vẫn chưa sẵn sàng cho bay thử nghiệm. Mẫu thử đầu tiên bay ngày 25/2/1945, do phi công thử nghiệm của Bell là Jack Woolams điều khiển, Woolams thấy nó không ổn định và không đủ nhanh. Mẫu thử thứ 2 có đuôi mở rộng và hệ thống cánh lái nhỏ. Một đặc tính đặc trưng là XP-83 rất khó giảm tốc độ do hình dáng khí động thon và thiếu phanh hãm; phi công thử nghiệm buộc phải bay là mặt đất trên quãng đường dài mới hạ cánh được.

Mẫu thử đầu tiên được sử dụng vào năm 1946 với nhiệm vụ thử nghiệm động cơ ramjet, người ta làm thêm chỗ ngồi cho kỹ sư ngay sau chỗ ngồi của phi công, ngày 14/9/1945 một động cơ ramjet đã xảy ra cháy – phi công "Slick" Goodlin và kỹ sư Charles Fay đã phải nhảy dù để thoát ra. Mẫu thử thứ hai bay ngày 19/10 và bị hủy bỏ vào năm 1947. XP-83 kém hơn P-80 Shooting Star của Lockheed về nhiều mặt, nên đề án XP-83 bị hủy bỏ vào năm 1947.

Tính năng kỹ chiến thuật (XP-83)
Dữ liệu lấy từ War Planes of the Second World War
Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 44&nbsp;ft 10 in (13,67 m)
Sải cánh: 53&nbsp;ft 0 in (16,15 m)
Chiều cao: 15&nbsp;ft 3 in (4,65 m)
Diện tích cánh: 431 sq ft (40,0 m²)
Trọng lượng rỗng: 14.105&nbsp;lb (6.400&nbsp;kg)
Trọng lượng có tải: 24.090&nbsp;lb (10.930&nbsp;kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 27.500&nbsp;lb (12.500&nbsp;kg)
Động cơ: 2 động cơ tuabin phản lực General Electric J33-GE-5, lực đẩy 4.000&nbsp;lbf (18&nbsp;kN) mỗi chiếc
Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 522&nbsp;mph (453 kn, 840&nbsp;km/h) trên độ cao 15.660&nbsp;ft (4.775 m)
Tầm bay:
Với nhiên liệu tự mang: 1.730&nbsp;mi (1.500 nmi, 2.785&nbsp;km)
Thêm thùng nhiên liệu mang ngoài: 2.050&nbsp;mi (1.780 nmi, 3.300&nbsp;km)
Trần bay: 45.000&nbsp;ft (14.000 m)
Vận tốc lên cao: 5.650&nbsp;ft/min (28,7&nbsp;m/s)
Lực nâng của cánh: 56&nbsp;lb/sq ft (273&nbsp;kg/m²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0,33
Vũ khí
Súng:
6 khẩu súng máy M2.50 in (12,7&nbsp;mm) hoặc
6 khẩu súng máy T17E3.60 in (15,2&nbsp;mm) hoặc
4 khẩu pháo Hispano 20&nbsp;mm (0,79 in) hoặc
1 khẩu pháo 37&nbsp;mm (1,46 in) ở mũi
2 quả bom
Xem thêm
Máy bay có cùng sự phát triển
Bell P-59 Airacomet

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Carpenter, David M. Flame Powered: The Bell XP-59A Airacomet and the General Electric I-A Engine. Boston: Jet Pioneers of America, 1982. ISBN 0-9633387-0-6. (Page 59 is about the XP-83.)
Green, William. War Planes of the Second World War: Fighters, Volume Four. London: Macdonald, 1961 (6th impression 1969). ISBN 0-356-01448-7.
Green, William and Gordon Swanborough. WW2 Aircraft Fact Files: US Army Air Force Fighters, Part 1. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1977. ISBN 0-356-08218-0.
Knaack, Marcelle Size. Encyclopedia of US Air Force Aircraft and Missile Systems: Volume 1 Post-World War II Fighters 1945-1973. Washington, DC: Office of Air Force History, 1978. ISBN 0-912799-59-5.
Koehnen, Richard C. "Bell's No Name Fighter." Airpower, Vol. 12, no. 1. January 1982.
Pelletier, Alain J. Bell Aircraft Since 1935. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-056-8.

Liên kết ngoài
Joe Baugher's XP-83 page
USAF Museum page


Warbirds Resource Group page, with photos