undertheseanlp/UVW-2026 huggingface dataset:
Tục ngữ Việt Nam

Tục ngữ Việt Nam là những câu nói hoàn chỉnh, đúc kết kinh nghiệm qua thời gian của người Việt Nam về thiên nhiên và lao động sản xuất, về con người và xã hội. Tục ngữ thiên về trí tuệ nên thường được ví von là "trí khôn dân gian". Trí khôn đó rất phong phú mà cũng rất đa dạng nhưng lại được diễn đạt bằng ngôn từ ngắn gọn, súc tích, dễ nhớ, giàu hình ảnh và nhịp điệu. Có thể coi tục ngữ là văn học nói dân gian nên thường được nhân dân vận dụng trong đời sống sinh hoạt, giao tiếp cộng đồng và xã hội hay hẹp hơn như lời ăn tiếng nói và khuyên răn.

Tục ngữ được hình thành từ cuộc sống thực tiễn, trong đời sống sản xuất và đấu tranh của nhân dân, do nhân dân trực tiếp sáng tác; được tách ra từ tác phẩm văn học dân gian hoặc ngược lại; được rút ra tác phẩm văn học bằng con đường dân gian hóa những lời hay ý đẹp hoặc từ sự vay mượn nước ngoài.

Giữa hình thức và nội dung, tục ngữ có sự gắn bó chặt chẽ, một câu tục ngữ thường có hai nghĩa: nghĩa đen và nghĩa bóng. Tục ngữ có tính chất đúc kết, khái quát hóa những nhận xét cụ thể thành những phương châm, chân lý. Hình tượng của tục ngữ là hình tượng ngữ ngôn được xây dựng từ những biện pháp so sánh, nhân hóa, ẩn dụ.

Đa số tục ngữ đều có vần, gồm hai loại: vần liền và vần cách. Các kiểu ngắt nhịp: trên yếu tố vần, trên cơ sở vế, trên cơ sở đối ý, theo tổ chức ngôn ngữ thơ ca... Sự hòa đối là yếu tố tạo sự cân đối, nhịp nhàng, kiến trúc vững chắc cho tục ngữ. Hình thức đối: đối thanh, đối ý. Tục ngữ có thể có 1 vế, chứa 1 phán đoán, nhưng cũng có thể có thể gồm nhiều vế, chứa nhiều phán đoán.

Các kiểu suy luận: liên hệ tương đồng, liên hệ không tương đồng, liên hệ tương phản, đối lập, liên hệ phụ thuộc hoặc liên hệ nhân quả.

Đầu tiên là các bản ghi chép tục ngữ bằng chữ Nôm vào thế kỷ 19 như Nam phong ngữ ngạn thi (南風語諺詩) của Đình Thái, Đại Nam Quốc Túy (大南國粹) của Ngô Giáp Đậu.

Bản ghi tục ngữ bằng chữ quốc ngữ có Tục ngữ, cổ ngữ, gia ngôn của Huỳnh Tịnh Của (1897), Tục ngữ cách ngôn của Hàn Thái Dương (1920).

Một số bản sưu tập, chú thích nghĩa và dịch tục ngữ Việt Nam sang tiếng Pháp như Tục ngữ An Nam dịch sang tiếng Tây của V. Barbier (Triệu Hoàng Hòa), Đông Tây ngạn ngữ cách ngôn của H. Délétie và Nguyễn Xán (1931).

Một số bản khác như Tục ngữ phong dao của Nguyễn Văn Ngọc (1942), Tục ngữ dân ca Mường Thanh Hóa của Minh Hiệu sưu tầm (1970), Ca dao, ngạn ngữ Hà Nội do Triều Dương sưu tầm và biên soạn (1971), Tục ngữ Thái (1978), Tục ngữ ca dao dân ca của Vũ Ngọc Phan (1956), Tục ngữ Việt Nam của Chu Xuân Diên, Lương Văn Đang, Phương Chi (1975).

Từ nguyên
Chữ Nôm: 俗語越南.

Chú thích

Đọc thêm
Billiards tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005

Bộ môn Billiards và Snooker tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005 được thi đấu tại Makati Coliseum, thành phố Makati, Philippines từ ngày 27 tháng 11 cho đến ngày 4 tháng 12 năm 2005. Các vận động viên tranh tài ở 14 nội dung, 12 dành cho nam và 2 dành cho nữ.

(Nội dung Billiards Snooker đôi nam chưa được thống kê vào bảng trên)

Bảng thành tích
Nội dung Billiards Snooker đơn nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngIssara Kachaiwong Thái Lan

BạcNitiwat Kanjanasari Thái Lan

ĐồngMoh Keen Hoo Malaysia

Nội dung Billiards Snooker đồng đội nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngAlex Pagulayan, Joven Alba, Leonardo Andam Philippines

BạcNitiwat Kanjanasari, Phaithoon Phonbun, Supoj Saenla Thái Lan

ĐồngRudy Sulaeman, Bambang Saputra Indonesia

Nội dung Billiards Carom đơn nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngNguyễn Thanh Bình Việt Nam

BạcLê Phước Lợi Việt Nam

ĐồngReynaldo Grandea Philippines

Nội dung Billiards Anh đơn nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngNguyễn Thanh Long Việt Nam

BạcU Kyaw Oo Myanma

ĐồngHasan Manfaluti Indonesia

Nội dung Billiards Anh đôi nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngU Kyaw Oo và U Aung San Oo Myanma

BạcPraput Chaithanasakun và Attasit Mahitthi Thái Lan

ĐồngLean Kam Beng và Roslan Yurnalis Malaysia

Nội dung Billiards 8 bóng đơn nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngAlex Pagulayan Philippines

BạcLee Van Corteza Philippines

ĐồngTey Choon Kiat Singapore

Nội dung Billiards 8 bóng đôi nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngLee Van Corteza và Antonio Gabica Philippines

BạcNguyễn Phúc Long và Nguyễn Thanh Nam Việt Nam

ĐồngTey Choon Kiat và Chan Keng Kwang Singapore

Nội dung Billiards 9 bóng đơn nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngChan Keng Kwang Singapore

BạcLương Chí Dũng Việt Nam

ĐồngOoi Fook Yuen Malaysia

Nội dung Billiards 9 bóng đôi nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngAlex Pagulayan và Dennis Orcullo Philippines

BạcLương Chí Dũng và Nguyễn Thanh Nam Việt Nam

ĐồngToh Lian Han và Chan Keng Kwang Singapore

Nội dung Billiards 15 bóng đơn nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngRonato Alcano Philippines

BạcAntonio Gabica Philippines

ĐồngMuhamad Junarto Indonesia

Nội dung Billiards 15 bóng đôi nam

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngRonato Alcano và Leonardo Andam Philippines

BạcTepwin Arunnath và Amnuayporn Chotipong Thái Lan

ĐồngIbrahim Amir và Ooi Fook Yuen Malaysia

Nội dung Billiards 8 bóng đơn nữ

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngRubilen Amit Philippines

BạcHoe Shu Wah Singapore

ĐồngCharlene Chai Zeet Huey Singapore

Nội dung Billiards 9 bóng đơn nữ

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngRubilen Amit Philippines

BạcSuhana Dewi Sabtu Malaysia

ĐồngHoe Shu Wah Singapore

Tham khảo
Tập tin:Gilasbilliards.gif

Biểu trưng của giải đá bóng của SEA Games 23. Hình được lấy từ trang web chính thức của SEA Games 23 cho bài Billiards tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005.
Tập tin:Gilasthehinh.gif

Biểu trưng của giải đá bóng của SEA Games 23. Hình được lấy từ trang web chính thức của SEA Games 23 cho bài Thể hình tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005.
Cứu Chỉ

Thiền sư Cứu Chỉ (究旨) tức Đàm Cứu Chỉ là một trong 7 vị thiền sư thuộc thế hệ thứ 7 dòng Vô Ngôn Thông, sư tu tại chùa Diên Linh, núi Long Đội, Yên Lãng nay thuộc thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, Việt Nam. Sư vốn là người Phù Đàm, Châu Minh, nay thuộc thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

Cơ duyên và hành trạng
Thuở nhỏ sư là người hiếu học. Sách Nho, sách Phật, không thứ gì là không quán xuyến. Một ngày nọ ôm sách than rằng: Khổng Mặc chấp có, Trang Lão chấp không, sách vở của thế tục chẳng phải là phương giải thoát. Chỉ có Phật pháp không kể có, không, có thể dứt sinh tử, nhưng phải siêng năng giữ giới, cầu bậc thiện tri thức ấn chứng cho mới được. Nhân đó bỏ tục, đến chùa Cảm Ứng ở Ba Sơn thọ Cụ túc với Định Hương trưởng lão.

Giờ tham thỉnh, Sư hỏi: Thế nào là nghĩa cứu kính?

Trưởng lão im lặng giây lâu, hỏi lại Sư: Hiểu chưa?

Sư thưa: Chưa hiểu.

Trưởng lão bảo: Ta đã cho ngươi nghĩa cứu kính.

Sư suy nghĩ. Trưởng lão bảo: Lầm qua rồi!

Ngay câu nói này, Sư thấu triệt ý chỉ. Nhân đó Trưởng lão đặt tên Sư là Cứu Chỉ.

Sau đó, Sư lên chùa Quang Minh, núi Tiên Du (Bắc Ninh) ở luôn trong đó chuyên tu hạnh đầu đà , trọn năm không bước chân xuống núi. Tiếng đồn tới kinh đô, vua Lý Thái Tông cho mời mấy lần nhưng Sư không đến nên ba lần thân hành đến chùa Sư, lấy lời an ủi thăm hỏi.

Khoảng niên hiệu Long Thụy Thái Bình (1054- 1059), tể tướng Dương Đạo Gia lập chùa Diên Linh trên núi Long Đội thỉnh Sư trụ trì. Cố từ chối mà không được, Sư đành hạ sơn.

Ngày ra đi, Sư nói: Ta chẳng trở lại đây nữa.

Trụ trì chùa Diên Linh được ba năm, khoảng niên hiệu Chương Thánh Gia Khánh (1059- 1065), Sư sắp tịch, bèn gọi môn đồ đến dạy: Phàm tất cả các pháp môn vốn từ tánh của các ngươi, tánh tất cả các pháp vốn từ tâm của các ngươi. Tâm pháp nhất như, vốn không hai pháp. Phiền não trói buộc, tất cả đều không. Tội phước phải quấy, tất cả đều huyễn. Không cái nào chẳng phải quả, chẳng phải nhân. Không nên ở trong nghiệp mà phân biệt báo, không nên ở trong báo mà phân biệt nghiệp, nếu có phân biệt thì chẳng tự tại. Tuy thấy tất cả pháp mà không có chỗ thấy, tuy biết tất cả pháp mà không có chỗ biết. Biết tất cả pháp lấy nhân duyên làm gốc. Thấy tất cả pháp lấy chánh chân làm tông. Tuy chuyên nơi thật tế mà rõ thế gian đều như biến hóa. Rõ thấu chúng sanh chỉ là một pháp, không có hai pháp. Chẳng rời cảnh nghiệp mà phương tiện khéo léo, ở trong cõi hữu vi hiện bày pháp hữu vi mà không phân biệt. Tướng vô vi là do hết dục, dứt ngã, quên niệm mà nhận lấy vậy.

Nói xong, Sư ngồi yên thị tịch.
Nguyên bản chữ Hán
Chú thích
Không rõ năm sinh và mất của Thiền sư.
Đầu đà: phiên âm chữ Phạn Dhùta, cũng phiên là đỗ trà hay đỗ đa. Dhùta đến từ động từ Dhù có nghĩa là rũ bỏ, tiêu diệt, cho nên hạnh đầu đà, có nghĩa là rũ bỏ các phiền não, tiêu diệt những chướng ngại do ăn mặc ở tạo nên.
Tham khảo

Lê Mạnh Thát: Nghiên cứu về Thiền Uyển Tập Anh, Nhà xuất bản TP HCM 1999.
Thiền Uyển Tập Anh - Bản tiếng Việt
Thiền Uyển Tập Anh - Bản chữ Hán
Trung thường thị

Trung Thường Thị (中常侍) là một chức quan được lập ra thời Đông Hán tại Trung Quốc.

Nguyên nhà Tây Hán phong chức không xác định, hễ các chư hầu, tướng quân, lang đại phu có chức hàm đều được ra vào chỗ vua ở (cấm trung 禁中). Thời Hán Nguyên Đế, chức này ban đầu được gọi là Thường Thị (sát nghĩa là "thường trực hầu hạ"), sau được cải xưng là Trung Thường Thị. Minh Đế nhà Đông Hán dùng sĩ nhân, hoạn quan hỗn tạp, tổng cộng có bốn người giữ chức này. Thời Hán Hòa Đế, hoạn quan Trịnh Chúng tham dự cơ binh quốc sự nên chức này ngày càng quan trọng, số người tăng lên thành 10, kiêm lĩnh luôn cả những chức quan lớn khác. Thời Hán An Đế, thái hậu Đặng Tuy (鄧綏) lâm triều; vì là nữ chúa nên không tiếp hàng công khanh trong cung. Thế nên, chức Trung Thường Thị này sau chỉ dành riêng cho hoạn quan. Một hoạn quan làm Trung Trường Thị thời này sau này được biết đến như nhà sáng chế ra giấy là Thái Luân.

Tham khảo
Thể loại:Tri thức

Tri thức hay kiến thức là sự hiểu biết, nhận thức về một người hay vật nào đó, ví dụ như sự thật, thông tin, kỹ năng. Tri thức có được thông qua trải nghiệm hoặc giáo dục, nhờ tri giác, khám phá và học tập.
Hải lý

Hải lý còn được gọi là dặm biển (ký hiệu là NM hoặc nmi) là một đơn vị chiều dài hàng hải, là khoảng một phút cung của vĩ độ cùng kinh tuyến bất kỳ, nhưng khoảng một phút của vòng cung kinh độ tại đường xích đạo. Theo quy ước quốc tế, 1 hải lý = 1852 m (khoảng 6076.115486 feet).

Nó là một đơn vị tổ chức phi SI (mặc dù được chấp nhận cho sử dụng trong hệ thống quốc tế của các đơn vị BIPM) được sử dụng đặc biệt là hoa tiêu trong ngành công nghiệp vận chuyển và hàng không

Lịch sử

Hải lý lịch sử đã được định nghĩa là một phút cung cùng một kinh tuyến của Trái Đất (bắc-nam), làm cho một kinh tuyến chính xác 180 × 60 = hải lý lịch sử. Trong thế kỷ 18, mối quan hệ của một dặm 6000 (hình học) bàn chân, hay một phút của vòng cung trên bề mặt Trái Đất đã được nâng cao như một biện pháp phổ quát đối với đất và biển. Km số liệu đã được chọn để đại diện cho một phút centisimal của vòng cung, trên cơ sở tương tự, với các vòng tròn được chia thành 400 độ 100 phút.

Chuyển đổi cho các đơn vị khác
Một hải lý quốc tế chuyển đổi thành:
1852 m (chính xác)
1.150779 dặm (quy ước) (chính xác: 57.875/50.292 dặm)
2,025.372 lát (chính xác:
6,076.1155 phít (chính xác: 2315000/381 phít hoặc 1822831/300 phít đo đạc)
1,012.6859 sải (chính xác: 1157500/1143 sải)
10 cáp quốc tế (chính xác)
10.126859 cáp Anh (100 sải) (chính xác: 11575/1143 cáp Anh)
8.439049 cáp Mỹ (120 sải) (chính xác: 57.875/6.858 cáp Mỹ)
0.998383 phút cung xích đạo (dặm địa lý truyền thống)
0.9998834 phút cung kinh tuyến trung bình (hải lý lịch sử trung bình)

Đơn vị phối hợp
Các đơn vị có nguồn gốc của tốc độ nút, được định nghĩa như một hải lý mỗi giờ. Thuật ngữ "đăng nhập" được sử dụng để đo khoảng cách một tàu đã di chuyển thông qua các nước. Thuật ngữ này cũng có thể được sử dụng để đo tốc độ thông qua các nước (xem con chip đăng nhập), như tốc độ và khoảng cách trực tiếp liên quan.

Các điều khoản "nút" và "đăng nhập" được bắt nguồn từ việc thực hành bằng cách sử dụng "đăng nhập" gắn với một sợi dây thừng thắt nút như một phương pháp đo tốc độ của một con tàu. Một đăng nhập gắn liền với một sợi dây thắt nút đã được ném vào trong nước, sau phía sau tàu. Số lượng hải lý đi ra khỏi tàu và vào nước trong một thời gian nhất định sẽ xác định tốc độ bằng "nút thắt". Đo lường ngày hiện tại của hải lý và đăng nhập được xác định bằng cách sử dụng một kéo cơ khí, điện tử kéo, thân tàu gắn trên đơn vị (mà có thể hoặc có thể không được thu vào), Doppler (hoặc siêu âm hoặc radar), hoặc GPS.

}}

(IUGG/WGS-84 data)
(IAU data)

Liên kết ngoài
National Bureau of Standards: Refinement of values for the yard and the pound (1959)
Chưng khô

Chưng khô (piroliza) là quá trình phân hóa các chất hữu cơ bằng nhiệt, dưới tác động của nhiệt độ cao, trong thời gian dài và trong điều kiện thiếu oxy và các chất oxy hóa khác.

Thường thì trong quá trình chưng khô các hợp chất hóa học phức tạp sẽ bị phân hủy thành các chất đơn giản hơn, có phân tử lượng nhỏ hơn (cracking). Trong một số trường hợp thì qua chưng khô có thể tạo ra các chất nung, là các chất đơn giản hơn về hóa học nhưng lại có cấu trúc mạng không gian, với nhiều thuộc tính vật lý rất thú vị. Cơ chế biến hóa trong quá trình chưng khô thường là khá phức tạp, còn về bản chất của hiện tượng này thì rất khó nghiên cứu trong các điều kiện mà nó tồn tại.

Trong công nghiệp thì chưng khô thường dùng để:
Thu hồi các chất mônôme (có cấu trúc đơn phần) từ polymer (cấu trúc chuỗi đa phần) trong quá trình xử lý chất thải và tái thu hồi (recycling).
Sản xuất đồ sứ.
Sản xuất các vật liệu, nhất là các loại vật liệu chịu nhiệt.

Chưng khô là một công đoạn của quá trình hóa khí.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trong tình huống con đường công nghệ nhiệt phân nhanh xúc tác Phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia
Chùa Linh Phước

Chùa Linh Phước (chữ Hán: 靈福寺) tọa lạc tại số 120 Tự Phước, thuộc địa bàn Trại Mát, cách trung tâm thành phố Đà Lạt 8&nbsp;km, trên quốc lộ 20. Chùa còn được gọi là Chùa Ve Chai vì trong sân chùa có con rồng dài 49 m được làm bằng 12.000 vỏ chai lọ. Chùa Linh Phước là một công trình kiến trúc khảm sành đặc sắc của thành phố Đà Lạt.

Lịch sử
Chùa được khởi công xây dựng vào năm 1949, hoàn thành năm 1950. Năm 1990 thượng tọa Thích Tâm Vị cho trùng tu lại chùa và xây dựng thêm nhiều công trình mới.

Chùa Linh Phước trải qua 5 đời trụ trì:
Hòa thượng Thích Minh Thể (1951–1954)
Hòa thượng Thích An Hòa (1954–1956)
Hòa thượng Thích Quảng Phát (1956–1959)
Hòa thượng Thích Minh Đức (1959–1985)
Thượng tọa Thích Tâm Vị (từ 1985 đến nay)

Kiến trúc

Chánh điện dài 33 m, rộng 12 m có 2 hàng cột rồng khảm sành, bên trên là nhiều bức phù điêu khảm sành giới thiệu về lịch sử Phật Thích Ca và những điển tích trong các kinh Pháp hoa, kinh A di đà.

Sân chùa (Hoa Long Viên) có con rồng dài 49 m, vây rồng được làm bằng 12.000 vỏ chai bia, miệng rồng che phủ tượng Phật Di Lặc. Trước Hoa Long Viên là tòa Linh Tháp 7 tầng cao hơn 37 m, được coi là tháp chuông chùa cao nhất Việt Nam. Trong lòng tháp treo Đại Hồng Chung cao 4,3 m, miệng chuông rộng 2,33 m, nặng 8.500&nbsp;kg, được đúc vào năm 1999, trước đây được xem là chuông nặng nhất Việt Nam, hiện nay chiếc chuông nặng nhất Việt Nam thuộc về Chuông tại Bảo Tháp của Chùa Bái Đính Ninh Bình. Trước sân chùa là đài Quán Thế Âm. Ngoài ra, nơi đây còn có nhà trưng bày đá quý, sành sứ cổ và đồ gỗ mỹ nghệ.

Ảnh

Hình:Tháp chuông chùa Linh Phước.jpg|Tháp chuông chùa Linh Phước
Hình:Chuông chùa Linh Phước.jpg|Đại hồng chung chùa Linh Phước
Hình:Hộ pháp chùa Linh Phước.jpg|Hai tượng hộ pháp cao lớn trong tháp chuông
Hình:Đồ mỹ thuật trong chùa Linh Phước.jpg|Một phần nhỏ trong vô số đồ mỹ thuật được trưng bày tại chùa

Chú thích

Tham khảo
Lược sử chùa Linh Phước (do chùa tự ấn hành)

Liên kết ngoài

Thư viện Hoa Sen
Vũ Hữu

Vũ Hữu (chữ Hán: 武有, 1437–1530) là một nhà toán học người Việt, và cũng là một danh thần dưới triều đại Lê Thánh Tông, Lê Hiến Tông. Ông còn được coi là nhà toán học đầu tiên của Việt Nam.

Tiểu sử, sự nghiệp
Ông người làng Mộ Trạch, tổng Thì Cử, huyện Đường An, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương, nay là làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Năm Quang Thuận thứ 4 đời vua Lê Thánh Tông (Quý Mùi 1463), ông đỗ Hoàng giáp.

Vũ Hữu đã kinh qua các chức vụ như Khâm hình viện lang trung, Thượng thư bộ Hộ, Thượng thư bộ Lễ trong triều đình nhà Hậu Lê, sau được tặng phong Thái bảo. Mặc dù về hưu năm 70 tuổi, đển năm 90 tuổi (1527), ông vẫn được vua tin dùng, sai mang cờ tiết đi phong vương cho Mạc Đăng Dung. Khi đó ông có tước là Tùng Dương hầu.

Công trình toán học
Công trình toán học ông để lại cho hậu thế nổi bật là Lập Thành Toán Pháp (立成算法). Sách này gồm cách đo ruộng, tính diện tích ruộng; hình vẽ các thửa ruộng có hình phức tạp và cách tính diện tích loại ruộng này; cách tính bằng bàn tính, bằng phép cửu chương, cửu quy; một số bài tính đố, có cho biết đáp số. Các phép đo ruộng đất được tính theo đơn vị mẫu, sào, thước (24 mét vuông) và tấc (1/10 thước).

Sách Công dư tiệp ký ghi lại câu chuyện sau: Vua Lê Thánh Tông muốn thử tài của Vũ Hữu, nên đã giao cho ông sửa chữa ba cửa Đoan Môn, Đại Hưng và Đông Hoa của thành Thăng Long. Tuân lệnh, Vũ Hữu dùng thước đo chiều cao, chiều dài, chiều rộng của các cửa thành và tính ra số gạch đá, vật liệu phải dùng. Kết quả là khi xây xong, đá không thừa một tấc, gạch không thiếu một viên, quy mô các cửa thành được sửa chữa không sai một ly, một tấc. Vua Lê Thánh Tông rất hài lòng đã ban chiếu khen thưởng Vũ Hữu.

Gia đình
Em ruột ông là Vũ Phong, Vô địch đô vật làm Cẩm y vệ Chỉ huy sứ.

Trở ngại
Sách Đại Việt sử ký toàn thư có chép:
:Năm Quang Thuận thứ 8 (năm 1467), thi khoa Hoành từ. Điểm gọi các quan vào thi, tất cả là 30 người. Bấy giờ, Khâm hình viện lang trung Vũ Hữu, Viên ngoại lang Nguyễn Đình Khoa 5 người đều cáo ốm không vào thi. Vua lấy làm lạ, hỏi ra mới biết họ chỉ thích hối lộ. Nhân thế, vua dụ các quan trong triều rằng:
:"Việc hình án phức tạp khó khăn, có ba điều vất vả: Một là suốt ngày cặm cụi vất vả, khổ sở. Hai là xử án không đúng, chịu tội làm sai. Ba là án tụng chất đống, khó lòng xét xử tường tận. Có ba điều vất vả ấy dẫu người không bệnh cũng đến phát ốm, huống chi là có bệnh".
:Đó là nói giễu Vũ Hữu.

Chú thích

Tham khảo
Trần Tri Khách, Niên biểu Phật giáo Việt Nam . Do Vũ Hữu sinh sống vào thời kỳ giữa 1000 và 1900, xem mục tương ứng tại
Struts

Apache Struts (trước đây là thuộc dự án Apache Jakarta, Struts bây giờ là một dự án độc lập) là một bộ khung mã nguồn mở cho việc phát triển các ứng dụng web bằng J2EE. Nó sử dụng và mở rộng Java Servlet API để giúp cho các nhà phát triển áp dụng kiến trúc MVC (Model-view-controller). Struts ra đời bởi Craig McClanahan và cống hiến cho Tổ chức Apache vào tháng 5, 2000.

Bộ khung (framework) cho phép thiết kế và hiện thực các ứng dụng web ở quy mô lớn có thể được đảm nhiệm bởi nhiều nhóm khác nhau. Cụ thể hơn, các nhà thiết kế trang, các nhà phát triển thành phần và các nhà phát triển khác có thể xử lý phần việc của họ một cách trình tự và độc lập. Nó hỗ trợ I18N (hỗ trợ quốc tế), một thư viện thẻ tùy biến phong phú, hiển thị theo dạng lát gạch và kiểm chứng nội dụng (form validation). Nó cũng hỗ trợ nhiều lớp hiển thị khác nhau (presentation layers), bao gồm JSP, XML/XSLT, JavaServer Faces (JSF), và Velocity, cũng như nhiều lớp mô hình khác nhau, bao gồm JavaBeans và EJB.

Các bộ khung MVC khác
Mặc dù Struts được lập tài liệu hướng dẫn rất tốt, trở thành một bộ khung phổ biến và vững chắc cho việc phát triển các ứng dụng Java, nó vẫn đang gặp những thử thách mới từ các bộ khung MVC "nhẹ và đơn giản hơn" mới ra đời như Spring và Tapestry. Chuẩn và bộ khung mới XForms có thể là một lựa chọn khác cho việc kiểm chứng nội dung các trang web phức tạp (web form validations) kèm theo Struts trong tương lai.

Các bộ khung MVC khác mà không phụ thuộc vào Java gồm có Ruby on Rails và WebObjects.

Xem thêm
Model-view-controller
Jakarta
Java 2 Platform, Enterprise Edition

Tham khảo

Bill Siggelkow: Jakarta Struts Cookbook, O'Reilly, ISBN 0-596-00771-X
James Goodwill, Richard Hightower: Professional Jakarta Struts, Wrox Press, ISBN 0764544373
John Carnell và Rob Harrop: Pro Jakarta Struts, Second Edition, Apress, ISBN 159059228X
John Carnell, Jeff Linwood và Maciej Zawadzki: Professional Struts Applications: Building Web Sites with Struts, ObjectRelationalBridge, Lucene, and Velocity, Apress, ISBN 1590592557
Ted Husted, etc: Struts in Action, Manning Publications Company, ISBN 1-930110-50-2
Struts View Assembly and Validation, (PDF format).
Stephan Wiesner: Learning Jakarta Struts 1.2, Packt Publishing, 2005 ISBN 1-904811-54-X

Liên kết ngoài
Apache Struts' home page
AppFuse
Struts-Layout : Thư viện TagLib rất phong phú cho Struts
Phú Xuân (quận)

| diện tích = 127,05 km²

Ngày 30 tháng 11 năm 2024:
Quốc hội ban hành Nghị quyết số 175/2024/QH15 về việc thành lập thành phố Huế trực thuộc trung ương trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số tỉnh Thừa Thiên Huế.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1314/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của thành phố Huế giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó:
Thành lập phường Hương Phong trên cơ sở xã Hương Phong.
Thành lập phường Long Hồ trên cơ sở phường Hương Hồ và xã Hương Thọ.
Thành lập quận Phú Xuân thuộc thành phố Huế trên cơ sở 13 phường: An Hòa, Đông Ba, Gia Hội, Hương An, Hương Long, Hương Sơ, Hương Vinh, Kim Long, Long Hồ, Phú Hậu, Tây Lộc, Thuận Hòa, Thuận Lộc của thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Quận Phú Xuân có 13 phường trực thuộc như hiện nay.

Kinh tế
trái|nhỏ|250x250px|Khởi công xây dựng khuôn viên Chợ Đông Ba năm 1969
nhỏ|250x250px|Trong Chợ Đông Ba ngày nay
Xã hội
Giáo dục
Trên địa bàn quận Phú Xuân có 5 trường trung học phổ thông công lập thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế:
Trường THPT Nguyễn Huệ (trường Nữ sinh Thành Nội cũ).
Trường THPT Gia Hội
Trường THPT Bùi Thị Xuân
Trường THPT Đặng Trần Côn
Trường THPT Hương Vinh

Ngoài ra còn có hệ THPT trong Trung tâm GDNN–GDTX quận Phú Xuân.

Trên địa bàn quận Phú Xuân có 17 trường THCS công lập. Trong đó có 4 phường (Đông Ba, Gia Hội, Tây Lộc, Long Hồ) có 2 trường THCS.
Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng (phường Đông Ba)
Trường THCS Thống Nhất (phường Đông Ba)
Trường THCS Nguyễn Du (phường Gia Hội)
Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Gia Hội)
Trường THCS Phan Sào Nam (phường Tây Lộc)
Trường THCS Hàm Nghi (phường Tây Lộc)
Trường THCS Trần Cao Vân (phường Thuận Hòa)
Trường THCS Tố Hữu (phường Thuận Lộc)
Trường THCS Nguyễn Văn Linh (phường Hương Sơ)
Trường THCS Nguyễn Cư Trinh (phường An Hòa)
Trường THCS Lý Tự Trọng (phường Phú Hậu)
Trường THCS Đặng Vinh (phường Hương Vinh)
Trường THCS Nguyễn Hoàng (phường Kim Long)
Trường THCS Lê Hồng Phong (phường Hương Long)
Trường THCS Nguyễn Đăng Thịnh (phường Hương An)
Trường THCS Tôn Thất Bách (phường Long Hồ)
Trường THCS Huỳnh Đình Túc (phường Long Hồ)

Trên toàn thể 13 phường của quận đều có đầy đủ các trường tiểu học và mầm non.

Y tế
Trung tâm Y tế quận Phú Xuân (được chuyển đổi từ Trung tâm Y tế TP.Huế (cũ)).
Bệnh viện Quân y 268.
Bệnh viện Da liễu Huế.
Bệnh viện Phổi Huế.
Bệnh viện Tâm thần Huế.
Bệnh viện Y học cổ truyền Huế.

Giao thông
Quận Phú Xuân có quốc lộ 1A, quốc lộ 49, đường cao tốc Cam Lộ – La Sơn và đường sắt Bắc Nam đi qua. Đường thủy có sông Hương chảy qua tạo thành ranh giới tự nhiên với quận Thuận Hóa.

Chú thích

Tham khảo
Hệ số giãn nở nhiệt

Trong khoa học vật liệu, hệ số giãn nở nhiệt của một vật liệu là một đại lượng vật lý đặc trưng cho sự thay đổi kích thước của vật liệu đó khi nhiệt độ thay đổi. Có một vài định nghĩa cụ thể cho hệ số giãn nở nhiệt:
hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính
hệ số giãn nở nhiệt thể tích (hay hệ số giãn nở nhiệt toàn phần, hay nhiều khi ngắn gọn là hệ số giãn nở nhiệt)

Hệ số giãn nở nhiệt toàn phần có thể được đo cho mọi vật liệu ở các trạng thái rắn, lỏng, khí khác nhau; trong khi hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính chỉ đo được cho vật liệu rắn.

Với đa số vật liệu, khi áp suất không đổi, thể tích hay kích thước của vật liệu tăng khi nhiệt độ tăng. Một số vật liệu như Silic, beta-quartz, một số zeolit, graphene, zirconi tungstat, hợp kim ALLVAR 30, nước,.. lại có sự tăng kích thước tăng khi nhiệt độ giảm.

Sự giãn nở hay co lại của vật liệu khi nhiệt độ thay đổi cần được quan tâm khi thiết kế các hệ thống lớn liên kết nhiều vật liệu khác nhau, khi dùng thước đo khoảng cách, khi thiết kế hệ thống hoạt động trong dải nhiệt độ rộng,...

Hệ số giãn nở nhiệt toàn phần
Hệ số giãn nở nhiệt toàn phần được định nghĩa bởi (Incropera, 2001 p537)

:
\beta=-{1\over\rho} \left({\partial\rho \over \partial T}\right)_{P}
=\frac{1}{V}\left(\frac{\partial V}{\partial T}\right)_P

với &rho; là mật độ, T là nhiệt độ, V là thể tích, các đạo hàm được tính khi áp suất P không đổi. Như vậy &beta; là tỷ lệ thay đổi của mật độ khi nhiệt độ tăng và áp suất không đổi.

Đối với vật liệu tinh thể sự giãn nở nhiệt chỉ xảy ra khi trường lực không biến đổi theo hàm bậc hai.

Hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính
Hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính tỷ lệ thay đổi độ dài dọc theo một chiều của một thanh vật liệu rắn cho mỗi độ thay đổi của nhiệt độ:

:\alpha={1\over L}{\partial L \over \partial T}

với L là chiều dài của thanh theo chiều đã định.

Với vật liệu đẳng hướng, hệ số giãn nở nhiệt tuyến tính xấp xỉ bằng 1/3 hệ số giãn nở nhiệt thể tích.

:\alpha \approx {\beta \over 3}

Tham khảo

Incropera, F. P., DeWitt, D. P., Fundamentals of Heat and Mass Transfer, Wiley, 5th Edition, 9 tháng 8 năm 2001, ISBN 0471386502

cs:Teplotní roztažnostTeplotní délková roztažnost
en:Thermal expansionCoefficient of thermal expansion
fi:LämpölaajeneminenLineaarinen lämpölaajenemiskerroin
Michael Curtiz

Michael Curtiz (24 tháng 12 năm 1886 – 10 tháng 4 năm 1962) là một đạo diễn điện ảnh nổi tiếng.

Tiểu sử và sự nghiệp
Michael Curtiz tên thật là Manó Kertész Kaminer, sinh ra trong một gia đình Hungary gốc Do Thái. Ông được đánh giá là đạo diễn hàng đầu của Warner Bros và là bậc thầy của nhiều thể loại điện ảnh mà không có đạo diễn của Hollywood nào có thể sánh kịp.
Phim đã thực hiện
Casablanca
Các cuộc phiêu lưu của Robin Hood
Xem thêm
Thiên Thai (trường ca)

"Thiên Thai" là một bài hát trữ tình của nhạc sĩ Văn Cao. Ông viết bài hát này vào năm 1941, khi mới 18 tuổi, phỏng theo thơ của Hoàng Thoại.

Nguồn gốc
Theo U minh lục: Lưu Thần và Nguyễn Triệu cùng vào núi hái thuốc gặp một con suối lớn, hai bên bờ suối có hai người con gái tư chất tươi đẹp -hai nàng tiên- đã lưu hai người lại trong nửa năm. Cả hai đều nhớ quê hương bèn từ biệt các tiên nữ ra về. Về đến nơi, anh em bà con đã phiêu bạt đi đâu, nhà cửa cũng không còn. Hỏi thì không ai nhận ra họ vì họ đã có con cháu đến 7 đời.

Ngay câu đầu bài nhạc, Văn Cao đã nhắc đến sự tích này:
::Tiếng ai hát chiều nay vang lừng trên sóng
::Nhớ Lưu Nguyễn ngày xưa lạc tới Đào nguyên...

Hoàn cảnh ra đời
Văn Cao viết "Thiên Thai" từ ám ảnh sông Hương xứ Huế mà ông có dịp tới thăm mùa thu năm 1940 và ấn tượng khi đi thuyền trên sông Phi Liệt (Thủy Nguyên, Hải Phòng) và nghe ca trù năm 1941. Năm 1944, Văn Cao đã viết lời tựa cho bài "Thiên Thai": "... Ảnh hưởng sông nước khúc Thiên Thai cổ trong khung cảnh huyền diệu của Đường Thi với hai truyện Thiên Thai và Đào Nguyên. Người Sông Ngự đã lạc cảm xúc rồi..."

::Khe cây, lối đá nhận đường vào
::Hoa cỏ không vương mảy bụi nào
::......
::Nhìn bóng dáng mây quên việc trước
::Trông chiều cây nước ngỡ chiêm bao
::Muốn biết về đâu, non nước ấy
::Hỏi thăm, nên tới suối Hoa Đào...

Nhận xét

Một số bản thu
Ca khúc này đã được thu âm trong một số album sau:
Tiếng Tơ Đồng 2 - với Thái Thanh (1974)
Phạm Mạnh Cương 24 - Dạ Khúc với Mai Hương (trước 1975)
Chiều mưa biên giới - với Hà Thanh
Tình khúc Văn Cao (Nhạc tiền chiến 4) với Mai Hương và Quỳnh Giao (1995)
Ca khúc Văn Cao - với Ánh Tuyết (2002)
The Quiet American (Original Motion Picture Soundtrack) - Craig Armstrong với Hồng Nhung (2002)
Thiên Thai - với Thu Giang
Tình khúc Vang Bóng - Dư Âm với Cao Minh
Cung đàn xưa - với Ánh Tuyết
Suối mơ đến Thiên Thai - với Ánh Tuyết (2005)
Nói với tôi một lời - với Lâm Nhật Tiến (2006)
Tiếng hát Trương Chi - với Đức Tuấn (2008)
Tùng Dương hát tình ca - với Tùng Dương (2012)

Chú thích

Liên kết ngoài
Nghe MC Vĩnh Lạc giới thiệu và Ái Vân hát bài này trong chương trình Hát Cho Tuổi Thơ 2, chất lượng kém
Anisol

Anisol, còn được biết đến với tên gọi mêtôxybenzen, là một chất lỏng trong suốt, không màu có mùi dễ chịu tương tự như mùi của hạt tiểu hồi. Anisol được sử dụng trong công nghiệp sản xuất nước hoa, trong tổng hợp hóa học và trong pheromon của các côn trùng.

Xem thêm
Ête
Phenol
2,4,6-Tricloroanisol (mùi nút bần thối)
Anethol

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pherobase Cơ sở dữ liệu về pheromon
Hoàng Giác

| Nơi mất = Hà Nội, Việt Nam
| Thể loại = Nhạc tiền chiến
| Nghề nghiệp = Nhạc sĩ
| Tác phẩm = "Lỡ cung đàn", "Mơ hoa", "Ngày về", "Quê hương"
}}

Hoàng Giác (1924 &ndash; 14 tháng 9 năm 2017) là nhạc sĩ và ca sĩ nhạc tiền chiến nổi tiếng của nền Tân nhạc Việt Nam. Ông sáng tác không nhiều, song lại sở hữu một số tác phẩm nổi tiếng được biết đến rộng rãi.

Tiểu sử
Hoàng Giác sinh năm 1924 tại thôn Thụy Phương, xã Thụy Phương, huyện Từ Liêm (nay là phố Thụy Phương, phường Đông Ngạc), thành phố Hà Nội. Năm 1945 ông viết ca khúc đầu tay "Mơ hoa".

Trong thời gian kháng chiến chống Pháp, Hoàng Giác cùng gia đình sơ tán lên chiến khu Việt Bắc. Cuối năm 1946, ông sáng tác bài hát "Ngày về" khi còn là một đội viên trong đoàn tuyên truyền của cách mạng được trở về thăm gia đình sau những chuyến đi công tác. Theo Hoàng Giác, đây chính là ca khúc ông ưng ý nhất. Hai ông bà có người con trai là nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm.

Ngày 14 tháng 9 năm 2017, Hoàng Giác qua đời tại nhà riêng ở Hà Nội do tuổi cao sức yếu, hưởng thọ 94 tuổi.

Một số tác phẩm

Anh sẽ về
Binh sếu
Bóng ngày qua
Giờ vui tàn
Hương lúa đồng quê
Khúc hát thương binh
Lỗi hẹn
Lỡ cung đàn
Mơ hoa
Ngày đi
Ngày về
Quê hương

Viết lời cho ca khúc của Nguyễn Thiện Tơ:
Qua bến năm xưa
Tiếng hát biên thùy
Trên đường về

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nghe giai điệu của "Mơ hoa" và "Ngày về", Trang web của Đài Tiếng nói Việt Nam
Cung đàn xưa

"Cung đàn xưa" là một trong những bản nhạc đầu tay (viết năm 1942), thuộc dòng nhạc tình trước 1945, của nhạc sĩ Văn Cao.

Cung đàn xưa chia làm 4 đoạn khúc rõ rệt, đoạn đầu giới thiệu cung đàn năm xưa, đoạn hai nói tới cung đàn và tiếng hát, tức cung thương và cung nam trong nhạc Đông phương, tức tiếng đàn và tiếng người, đoạn ba chuyển qua một nhịp điệu réo rắt diễn tả nét buồn trong cung đàn xưa, đoạn bốn nói đến người tình tuyệt thế giai nhân trong trí tưởng đầy mộng mị.

Các album
Tình khúc Văn Cao (Nhạc tiền chiến 4) (Mai Hương và Quỳnh Giao) (1995)
Cung Đàn Xưa (Ánh Tuyết)
Hát cho tuổi thơ 2 (Trần Thái Hòa)
Những tình khúc vượt thời gian 10 (Cao Minh)

Tham khảo
Siêu Trái Đất

(giữa) so với Trái Đất và Sao Hải Vương]]

Siêu Trái Đất là những hành tinh ngoài hệ Mặt Trời có khối lượng lớn hơn Trái Đất, nhưng nhỏ hơn nhiều so với các hành tinh băng khổng lồ của hệ Mặt Trời: Sao Thiên Vương (gấp 14,5 lần Trái Đất) và Sao Hải Vương (gấp 17 lần Trái Đất). Thuật ngữ "siêu Trái Đất" chỉ phản ánh khối lượng của các hành tinh này chứ không nói lên điều gì về các điều kiện trên bề mặt hoặc khả năng sinh sống của chúng.

Các hành tinh bay quanh các ngôi sao ngoài Hệ Mặt Trời có độ sáng biểu kiến rất thấp. Các kỹ thuật quan sát hiện nay thường tìm thấy các hành tinh có khối lượng cỡ Sao Mộc. Việc phát hiện các siêu Trái Đất với khối lượng vài chục lần Trái Đất đã được xem là tiến bộ trong quan sát khi những hành tinh kiểu này lần đầu được tìm thấy bay quanh sao Mu Arae.

Lịch sử quan sát, phát hiện
]]
]]
]]
]]
Ngày 26 tháng 1 năm 2006, các nhà thiên văn học thông báo đã tìm ra siêu Trái Đất nhỏ nhất, có mã số OGLE-2005-BLG-390Lb.

Vào lúc 6:00 GMT ngày 9 tháng 10 năm 2008, Cơ quan Vũ trụ Ukraina ở Evpatoria đã gửi thông điệp đến một siêu Trái Đất có tên gọi là Gliese 581 c. Nếu ở nơi đó có sự sống, nhân loại sẽ hy vọng nhận được thông tin phản hồi vào năm 2049. Gliese 581 c với nhiệt độ 0–40&nbsp;°C sẽ có nhiều cơ hội tồn tại sự sống ở đó.

Cũng trong tháng 6 năm 2008, David P. Bennett ở Microlensing Observations in Astrophysics đã phát hiện ra MOA-2007-BLG-192Lb, cũng là một hành tinh đặc như Trái Đất và ở cách Trái Đất 3000 năm ánh sáng về phía chòm sao Nhân Mã.

Xem thêm
Hành tinh đất đá
Hành tinh Hycean

Chú thích

Liên kết ngoài
Tìm thấy hành tinh giống Trái Đất nhỏ nhất
Viet Sciences
VietnamNet
Nhân dân
Space.com (tiếng Anh)
Thể loại:Lớp Thú

Lớp Thú hoặc lớp Động vật có vú có tên khoa học là Mammalia, gồm những loài có tổ chức cao nhất trong ngành động vật có dây sống.

Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Đại học British Columbia

|motto_lang=la|mottoeng="It is up to you""It is yours"|established=|endowment= tỷ (2024)|budget= tỷ (2024)|chancellor=Judy Rogers|president=Benoit-Antoine Bacon|provost=Gage Averill (Vancouver) and Rehan Sadiq (Okanagan)|students=66,266|undergrad=44,882 (Vancouver)8,990 (Okanagan)}}|postgrad=9,981 (Vancouver)945 (Okanagan)|sports_nickname=Thunderbirds (Vancouver)Heat (Okanagan)|logo=University of British Columbia Logo.svg|logo_size=250px|faculty=5,696 (Vancouver)600 (Okanagan)|administrative_staff=10,647 (Vancouver)835 (Okanagan)

Lịch sử
Đại học British Columbia được thành lập vào năm 1908.
Thành lập

Những năm đầu tiên

Hiện tại

Quản trị và chuyên ngành

Chuyên ngành
Đại học British Columbia có hơn 200 chuyên khoa dành cho sinh viên đại học, và 297 chương trình sau đại học, trong đó nổi bật nhất là khoa học đời sống hay life science nằm trong top 20 trên thế giới trong năm 2012.

Tuyển sinh

Nghiên cứu

Tài chính

Địa điểm

Vancouver
UBC Vancouver tọa lạc tại Point Grey, một bán đảo biệt lập cách trung tâm thành phố Vancouver khoảng 20 phút. Khuôn viên trường được bao quanh bởi các bãi biển, trong đó nổi tiếng nhất là Wreck Beach, vành đai xanh rộng hơn 7,63&nbsp;km vuông Pacific Spirit Regional Park.

Okanagan

Thư viện của đại học

Thư viện của trường UBC là thư viện lớn thứ 2 tại Canada. Với hơn 6 triệu bàn tài liệu, hơn 800,000 e-book, và hơn 4 triệu lượt ra vào hàng năm, thư viện là một phần không thể thiếu đối với các sinh viên của trường.

Đời sống sinh viên

Những người nổi tiếng
Michael Smith (giáo sư, Giải Nobel Hóa học 1993)
Robert Mundell (sinh viên, Giải Nobel Kinh tế 1999)
Har Gobind Khorana (giáo sư, Giải Nobel Y học 1968)
David Suzuki (giáo sư, nhà sinh vật học, người quan tâm đến ô nhiễm môi trường nổi tiếng)
William Gibson (sinh viên, nhà văn viết đặc biệt về khoa học máy tính giả tưởng)
Kim Campbell, nữ thủ tướng đầu tiên của Canada, cựu sinh viên
Huỳnh Bích Liên, nữ diễn viên, người dẫn chương trình tại Hồng Kông

Hình ảnh

Hình:Ubccampus.jpg
Hình:Chem1.jpg
Hình:University of British Columbia, Rose Garden.jpg|Vườn hồng
File:Vancouver_school_of_theology_(UBC-2009).JPG|Tòa nhà Đại học Kinh tế, xây dựng năm 1927
File:Engineering Management and Education (UBC Okanagan).jpg|Quản lý Kỹ thuật và Giáo dục
File:UBC Law at Allard Hall.JPG|Đại học Luật
Hình:University of Bristish Columbia 017.jpg
Hình:UBC - LIFE SCIENCES CENTRE.jpg
Hình:Chan-Ctr-popup.jpg
Hình:SUB-at-UBC.jpg
Hình:Ubc 023.jpg
Hình:SRC-at-UBC.jpg
UBC SUB.jpg

Xem thêm

Đại học McGill
Đại học Toronto

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức
Thể loại:Bộ Cá sấu

Cá sấu là bất kỳ loài nào thuộc về họ Crocodylidae (đôi khi được phân loại như là phân họ Crocodylinae). Thuật ngữ này cũng được sử dụng một cách lỏng lẻo hơn để chỉ tất cả các thành viên của bộ Crocodilia.

Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Điện cao thế

, kết quả là tia lửa điện như mô phỏng bởi các sợi Plasma bắn ra từ một cuộn dây Tesla.]]

Điện cao thế (hay còn gọi là điện thế cao) là dòng điện có điện áp đủ lớn để gây hại đến sinh vật sống. Thiết bị và các dây dẫn mang dòng điện cao cần phải bảo đảm các yêu cầu và quy trình an toàn. Trong các ngành công nghiệp, điện cao thế nghĩa là dòng điện cao hơn một ngưỡng nào đó. Điện cao thế được dùng chủ yếu trong việc phân phối điện năng, trong ống phóng tia cathode, sản sinh tia X và các chùm hạt để thể hiện hồ quang điện, cho sự xẹt điện, trong đèn nhân quang điện, và các đèn điện tử chân không máy khuếch đại năng lượng cao và các ứng dụng khoa học và công nghệ khác.

Xem thêm
Kỹ thuật điện
Điện thế thấp
Cuộn dây Tesla

Tham khảo

High Voltage Engineering - Dr M S Naidu & Dr V Kamaraju, Publisher: McGraw-Hill

Liên kết ngoài
NFPA 70E: Electrical Safety in the Workplace, USA
High Voltage Safety Testing at up to 300,000V
HV Safety Testing Video
Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi

Giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi của France Football được trao cho cầu thủ bóng đá châu Phi xuất sắc nhất hàng năm bởi tập chí France Football (Pháp) từ năm 1970 đến 1994. Giải bị kết thúc năm 1995 sau khi Quả bóng vàng châu Âu (Ballon d'or) được mở rộng cho cả những cầu thủ không thuộc quốc tịch châu Âu, và George Weah được giải thưởng này năm đó. Nó đã được thay với giải thưởng chính thức, Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi, trao bởi Liên đoàn bóng đá châu Phi từ năm 1992. Samuel Eto'o (Cameroon) và Yaya Touré (Bờ Biển Ngà) là hai cầu thủ đoạt giải nhiều lần nhất, cùng 4 lần.

Danh sách các cầu thủ đoạt giải

Xếp hạng theo nước

Được biết đến là Zaire từ năm 1971 đến năm 1997
† Được biết đến là Cộng hòa Nhân dân Congo từ năm 1970 đến năm 1992

Xem thêm
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA
Quả bóng vàng châu Âu

Tham khảo
Xuân nhật hữu cảm

Xuân nhật hữu cảm I, II (春日有感) là hai bài thơ của Trần Quang Khải, được viết vào thời nhà Trần. Hiện còn hai bản lưu truyền của Ngô Tất Tố. Bài thứ nhất đại ý nói mùa xuân, một người đóng chặt cửa, ngồi nhìn mưa bụi bay trên hoa mai, nghĩ đến ba phần ngày xuân đà bỏ phí hết hai, nay năm mươi biết sức đã suy, nhưng hào khí ngày nào vẫn còn, dùng vào chi hơn là đè ngọn gió Đông mà làm một bài thơ. Bài thứ hai nói cảnh đêm xuân gần tàn, dưới bóng trăng mờ thấy hơi lành lạnh ngọn gió đưa đến, sáng ra mấy chùm bông liễu trên không bay lạc vào gác, vài cành trúc đập vào hiên như muốn quấy rầy giấc ngủ, xa xa hình như đang mưa, trong gió đưa lại hơi mát làm mọi sự tươi tỉnh. Người sực nhớ giật mình, thấy mình không còn xuân trẻ, nay chỉ có ba chén rượu giải sầu, nhưng khi say cầm vỗ lại thanh gươm thời trẻ, thấy nhớ ngọn núi xưa nơi đã tung hoành một thời.

Nguyên bản Hán văn và phiên âm, bài I

Nguyên bản Hán văn và phiên âm, bài II

Chú thích
Việt Nam Văn Học: Văn Học Đời Trần (VHĐT), Ngô Tất Tố, Nhà xuất bản Đại Nam, Khai Trí, Sàigòn, 1960, trang 94-95.

Tham khảo
Tập tin:LangRugeSpeidelRommel May1944.jpg

Tháng 5-1944, Rommel cùng với những sĩ quan tham mưu thân tín nhất của mình. Tham mưu trưởng tướng Hans Speidel; Đô đốc hải quân Friedrich Ruge; và Đại úy tùy viên của ông Hellmuth Lang. Tất cả họ đều có dính líu tới âm mưu ám sát Hitler tháng 7-1944

Nguồn
Lấy từ Wikipedia tiếng Anh

Giấy phép
Xe

:Bài này nói về một phương tiện vận tải người hoặc hàng hóa có bánh xe. Với các nghĩa khác xem xe (định hướng)
]]

Xe (còn gọi chung là xe cộ, tiếng Hán-Việt gọi là Xa (車) như trong từ "xa lộ") là phương tiện giao thông và vận chuyển bằng đường bộ. Xe thường có bánh để di động và có thể được đẩy hay kéo bởi một động cơ, súc vật, hay người.

Một vài loại xe có khả năng gây tai nạn cho người tham gia giao thông đặc biệt là ba loại xe: Xe tải, xe buýt và xe ô tô (xe hơi và taxi nói chung). Ngoài ra, các loại xe này còn có thể gây ra ô nhiễm môi trường nặng.

Trong tiếng Việt, từ xe chỉ nói về loại phương tiện có bánh xe và đi trên cạn, trên mặt đất, còn từ phương tiện giao thông dùng để chỉ chung hơn, có thể chỉ đến các loại tàu biển, máy bay, tàu hỏa,...

Lịch sử

Xe phổ biến nhất
Có hơn 1 tỷ chiếc xe đạp được sử dụng trên toàn thế giới. Năm 2002 ước tính có khoảng 590 triệu xe hơi và 205 triệu xe máy phục vụ trên thế giới. Ít nhất 500 triệu người Trung Quốc đi xe đạp các công ty sản xuất xe có động cơ nổi tiếng là Honda Cub 50, 78,...  đã qua 60 triệu xe vào năm 2008. Các mẫu xe nhất sản xuất là Toyota Corolla, với ít nhất 35 triệu xe đã sản xuất vào năm 2010.

Các loại xe

Thư viện ảnh

Tập tin:Rickshaw 01.jpg|Xe tay
Tập tin:Tank Schema2.png|Xe tăng
Tập tin:SVL Truck.jpg|Một chiếc xe tải công tơ nơ
Tập tin:Federal Reserve Police car.jpg|Một chiếc xe cảnh sát
Tập tin:Volvo water tank truck in Iraq.JPEG|Một chiếc xe bồn
Tập tin:Bicycle diagram-lb2.svg|Một chiếc xe đạp
Tập tin:Merseyside Police Motor Bike 13 Feb 2010.jpg|Một chiếc xe mô tô phân khối lớn
Tập tin:Chuo-Highway-Bus-Suwa-bus.jpg|Một chiếc xe buýt
Tập tin:Xích lô.jpg|Một chiếc xe xích lô
Tập tin:Beatty Nevada tank truck 228 (2).jpg|Một chiếc xe bồn tàu hỏa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ất Sửu

Ất Sửu (chữ Hán: 乙丑) là kết hợp thứ nhì trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Ất (Mộc âm) và địa chi Sửu (bò/trâu). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Bính Dần và sau Giáp Tý. Ất Sửu là các năm chia 60 dư 5.

Các năm Ất Sửu

Giữa năm 1724 và 2224, những năm sau đây là năm Ất Sửu (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1745
1805
1865
1925 (24 tháng 1, 1925&nbsp;– 12 tháng 2, 1926)
1985 (21 tháng 1, 1985&nbsp;– 8 tháng 2, 1986)
2045 (17 tháng 2, 2045&nbsp;– 5 tháng 2, 2046)
2105
2165

Sự kiện năm Ất Sửu
1925: Lễ xây dựng Cầu Nhị Thiên Đường

Tham khảo
Đinh Sửu

Đinh Sửu (chữ Hán: 丁丑) là kết hợp thứ 14 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Đinh (Hỏa âm) và địa chi Sửu (bò/trâu). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Mậu Dần và sau Bính Tý.

Các năm Đinh Sửu

Giữa năm 1700 và 2200, những năm sau đây là năm Đinh Sửu (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1517
1577
1637
1697
1757
1817
1877
1937 (11 tháng 2, 1937&nbsp;— 30 tháng 1, 1938)
1997 (7 tháng 2, 1997&nbsp;— 27 tháng 1, 1998)
2057 (4 tháng 2, 2057&nbsp;— 23 tháng 1, 2058)
2117
2177

Sự kiện năm Đinh Sửu
Ngày 1/7/1997, người Anh đã chính thức trao trả Hong Kong lại cho Trung Quốc, chấm dứt 156 năm cai trị của Vương quốc Anh với thành phố được mệnh danh là "con hổ châu Á".

Tham khảo
Bính Ngọ

Bính Ngọ (chữ Hán: 丙午) là kết hợp thứ 43 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Bính (Hỏa dương) và địa chi Ngọ (ngựa). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Đinh Mùi và sau Ất Tỵ.

Các năm Bính Ngọ

Giữa năm 1700 và 2300, những năm sau đây là năm Bính Ngọ (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1726
1786
1846
1906 (25 tháng 1, 1906&nbsp;– 12 tháng 2, 1907)
1966 (21 tháng 1, 1966&nbsp;– 8 tháng 2, 1967)
2026 (17 tháng 2, 2026&nbsp;– 5 tháng 2, 2027)
2086 (14 tháng 2, 2086&nbsp;– 2 tháng 2, 2087)
2146
2206
2266

Sự kiện năm Bính Ngọ
Năm 1426, trong trận Tốt Động - Chúc Động, nghĩa quân Lam Sơn dưới sự chỉ huy của các tướng Lý Triện, Đinh Lễ, Nguyễn Xí đã đánh bại quân đội nhà Minh đông gấp nhiều lần do Vương Thông chỉ huy. Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động là một thắng lợi mang tính bước ngoặt của nghĩa quân Lam Sơn. Tổn thất nặng nề về mặt nhân lực và khí tài khiến quân Minh suy yếu trầm trọng, không thể phát động bất kỳ cuộc phản công nào khác. Vương Thông bị đẩy vào thế bị động, chỉ còn có thể cố thủ trong thành chờ đợi viện binh từ phương Bắc. Ngoài ra, chiến thắng của nghĩa quân Lam Sơn trước quân chủ lực của quân Minh cũng mang về cho họ sự ủng hộ của các xứ Trung châu, giúp Lê Lợi có thể dễ dàng huy động nguồn lực để thực hiện chiến lược "vây thành, diệt viện" và chấm dứt cuộc chiến.
Tham khảo
Canh Tuất

Canh Tuất (chữ Hán: 庚戌) là kết hợp thứ 47 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Canh (Kim dương) và địa chi Tuất (chó). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Tân Hợi và sau Kỷ Dậu.

Các năm Canh Tuất

Giữa năm 1700 và 2200, những năm sau đây là năm Canh Tuất (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1730
1790
1850
1910 (10 tháng 2, 1910 – 29 tháng 1, 1911)
1970 (6 tháng 2, 1970 – 26 tháng 1, 1971)
2030 (2 tháng 2, 2030 – 22 tháng 1, 2031)
2090 (30 tháng 1, 2090 – 17 tháng 2, 2091)
2150

Sự kiện năm Canh Tuất
Năm Canh Tuất (1010), Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về Đại La (Hà Nội), đổi tên là Thăng Long là nơi "trung tâm trời đất, được cái thế rồng cuộn, hổ ngồi …", "là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước", "là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời" (Chiếu dời đô).
Năm Canh Tuất (1070), vua Lý Thánh Tông lập Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của Đại Việt, khởi đầu cho nền giáo dục và khoa bảng kéo dài hàng thế kỷ sau đó của Đại Việt.
Năm Canh Tuất (1370), vua Đại Định (Dương Nhật Lễ) bị Trần Phủ truất ngôi.
Năm Canh Tuất (1970), thành lập Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).

Tham khảo
Tiếng Khách Gia

|nation=không có (các dự luật đã được đưa ra đề nghị làm một trong các 'quốc ngữ' tại Trung Hoa Dân Quốc); một trong những ngôn ngữ dùng trong thông báo giao thông công cộng tại THDQ ; chính quyền THDQ tài trợ cho các đài truyền hình phát tiếng Khách Gia để bảo tồn ngôn ngữ
|agency=Sở Giáo dục tỉnh Quảng Đông đã đưa ra một phương pháp latinh hóa phương ngữ Khách Gia vùng Mai Huyện vào năm 1960, một trong bốn ngôn ngữ có được ưu thế này tại Quảng Đông. Nó được gọi là Phương án Bính âm Khách Gia thoại.
|iso1=zh|iso2b=chi|iso2t=zho|iso3=hak
|map=Idioma_hakka.png}}
Tiếng Khách Gia hay tiếng Hẹ, (chữ Hán giản thể: 客家话, chữ Hán phồn thể: 客家話, âm tiếng Hakka: Ha̍k-kâ-fâ, bính âm: Kèjiāhuà, âm Hán-Việt: Khách Gia thoại) là ngôn ngữ giao tiếp của tộc người Khách Gia sống chủ yếu ở vùng Đông Nam Trung Quốc và hậu duệ của họ sống rải rác khắp khu vực Đông Á và Đông Nam Á, cũng như trên toàn thế giới.

Ngôn ngữ Khách Gia có nhiều thổ âm sử dụng ở các tỉnh Quảng Đông, Phúc Kiến, Giang Tây, Tứ Xuyên, Hồ Nam, Quý Châu và các đảo Hải Nam và Đài Loan. Tiếng Khách Gia và hầu hết các tiếng (phương ngữ) khác cùng thuộc Hán ngữ như tiếng Quan thoại, tiếng Quảng Đông, tiếng Mân không thể hiểu lẫn nhau.

Trong số các thổ âm của tiếng Khách Gia thì thổ âm Moi-yen/Moi-yan (梅縣, âm tiếng Hán phổ thông: Méixìan, âm Hán-Việt: Mai huyện) ở vùng Mai huyện, đông bắc tỉnh Quảng Đông, thường được coi là dạng chuẩn của tiếng Khách Gia.

Sở Giáo dục tỉnh Quảng Đông năm 1960 đã tạo ra hệ chữ viết Latinh chính thức cho phương ngữ này, một trong 4 thứ tiếng đạt được quy chế này ở Quảng Đông.

Tên gọi
Tên gọi Khách Gia có nghĩa là "những người khách" (từ nơi khác đến). Bản thân người Khách Gia gọi ngôn ngữ của chính họ là Hak-ka-fa (-va) 客家語 (Khách Gia ngữ), Hak-fa (-va) (Khách ngữ), 客語, Tu-gong-dung-fa (-va) 土廣東話 (Thổ Quảng Đông thoại).

Nguồn gốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hội Địa lý Quốc gia (Hoa Kỳ)

Hiệp hội địa lý Quốc gia hay Hội Địa lý Quốc gia Hoa Kỳ (tên tiếng Anh: National Geographic Society, viết tắt NGS) là một hiệp hội tư nhân, được thành lập ngày 27 tháng 1 năm 1888, bởi 33 thành viên với mong muốn "thành lập một hiệp hội nhằm nâng cao và phổ biến kiến thức địa lý".

Tạp chí National Geographic
]]

Tạp chí National Geographic, với ấn bản lần đầu tiên ra mắt chín tháng sau khi hội được thành lập. Tạp chí này đã trở thành một trong những tạp chí nổi trên tiếng giới. Thiết kế trình bày của tạp chí có khung viền vàng đặc trưng trên bìa ngoài. Ký hiệu khung vàng này đã được đăng ký là nhãn hiệu riêng cho National Geographic.

Tạp chí cho ra 12 ấn bản một năm (mỗi tháng một số) và ít nhất 4 phụ bản địa đồ. Ngoài ra tạp chí còn đôi có những đặc bản chuyên đề. Với nhiều chủ đề nổi tiếng về phong cảnh và lịch sử hầu hết mọi nơi xa gần trên thế giới, National Geographic có vị trí là tạp chí thượng đẳng về nhiếp ảnh cũng như bài vở. Vì đòi hỏi tiêu chuẩn cao, hình ảnh phóng sự của tạp chí này được sánh với những ấn phẩm cao nhất về nghệ thuật cũng như kỹ thuật trên thế giới. Ngay từ đầu thế kỷ 20 khi kỹ thuật còn kém, National Geographic đã in hình màu.

Tạp chí còn được biết đến nhiều vì những phụ bản địa đồ chi tiết. Các tài liệu lưu trữ của hội thậm chí còn được chính phủ Mỹ sử dụng, khi mà khả năng vẽ bản đồ của chính phủ còn hạn chế. Năm 2001, Hội địa lý quốc gia Hoa Kỳ phát hành một bộ tám đĩa CD-ROM ghi chi tiết tất cả các tấm bản đồ từ năm 1888 tới năm 2000. Độc giả của tạp chí thường giữ lại các số báo cũ để cả gia đình cùng xem.

Trong suốt thời kỳ chiến tranh lạnh, tạp chí luôn cố gắng có mặt khắp nơi để phản ánh cục diện các quốc gia. Tạp chí có các bài về Berlin, Liên bang Xô Viết, và Trung Quốc Cộng sản, cố giữ vị trí trung lập chính trị và tập trung vào văn hóa. Trong phần tin về cuộc chạy đua khoa học vũ trụ, National Geographic tập trung vào các thành tựu khoa học.

National Geographic hiện có 32 phiên bản dùng nhiều ngôn ngữ trên thế giới. Tổng số phát hành hàng tháng là gần chín triệu số báo với hơn 50 triệu độc giả.
Kênh National Geographic

Ngoài ra, Hội địa lý Quốc gia Hoa Kỳ còn sản xuất hệ thống truyền hình phim tài liệu National Geographic Channel.

Tham khảo

Liên kết ngoài

National Geographic Online