Patişan Gızının Masalı
(İç Anadolu Bölgesi, Yozgat)

Bi var ımış, bi yoğ umuş. Çoh demesi gunaf ımış. Bir patişah var ımış, bi de gızı var ımış. Bi anası, bi babası… Üç goz odaları var ımış. Oduya girmişler, birinde anasıyınan babası yatıyo, birinde bi gız, patişah gızı gerhah işliyomuş. İşlerkene bir guş gelmiş, culfalığın* goluna gonmuş. Guş:

— Gor başına ne’alecek. gor başına ne’alecek, demiş ve getmiş.

Bir gun böyle, beş gun böyle… Böyle böyle gelmiş. Babası demiş ki:

— Avrat, gız kotülendi. Sen bu gıza niye bahmıyon? Gız zayıflıyo.

Avrat varmış, gıza demiş. Gız demiş ki:

— Get ana başımdan, get yanımdan.

Gız anasını tesgin etmiş, gız. Ordan sona, gine herif demiş:

— Avrat, şu gıza laf söyle.

Anası, gine varmış. Gız demiş ki:

— Aman ana! Derdime derd olmazsınız, merdime merd olmazsınız. Söyleyim mi? Nerdeyidi unutdum. Derdime derd olman, merdime merd olman. Oraları sen de.

Anası:

— Niye yavrum? Niye olmuyoh? Derdine derd oluruh, merdine merd oluruh.

Gız:

—Bir guş geliyo. Culfalığın goluna gonuyo. Guş "gorbaşına ne’alecek. Gor başına ne’alecek, diyo bana.

Geri gelmiş avrat, gocasına demiş:

— Herif, demiş. “Böyle böyle ….” diyomuş, demiş.

Herif de  demiş ki:

— Avrat! “Gıza söyle, guşa, ne gelecase başıma geçlikde gelsin, gocalıhda gelmesin” desin, demiş.

Gine zabah olmuş. Öyle deyincik anası gelmiş, demiş ki:

— Gızım, niye böyle ediyon? Baban diyo ki “guşa, ne gelecase başıma geçlikde gelsin. gocalıhda gelmesin,” diyo, demiş.

Gız "öyleysem", demiş. Gine iki guş gelmiş, demiş ki:

Gız guşa:

— Ne gelecase başımıza geçlikde gelsin. Gocalıhda gelmesin, demiş.

Guş uçmuş, getmiş. Guş uçmuş, getmiş. Bunlar bir gun mü yatmış, iki gun mü, bi de bahmışlar ki sarayları ataşlanmış, yanıyo. Çatır çatır yanıyo. Gahmışlar, birer yorganlarını almışlar. Anası babası, gızı… Az getmişler, uz getmişler bi dağan başına varmışlar ki bi saray var, pırıl pırıl pırıl yanıyo. O yana dolanmışlar, bu yana dolanmışlar, bi became* varmışlar ki: Bi guccük gapı var. Anası kahmış, açamamış, babası kahmış, açamamış, gız ayanın ucuyunan kahmış ımış gapı açılmış. Gapı açılıncı gız içine girmiş, gapı kitlenmiş. Anası babası dışarda galmış. Kahmışlar, ağlaşmışlar, sıhramışlar. Ucu yoh, ortası yoh.

Gızın babası demiş ki:

— Gel avrat, gidek burdan, demiş.

Onlar çıhmış, gelmiş, gel gelelim içeriye. İçeri gahmış ki gırh dene anahdar, bi gabrisdanın başında. O gapıyı açmış, o gapıyı açmış… Kiminde altın dolu, kiminde inci dolu, kiminde para dolu. Bi gabrisdan yatıyo. Orda durmuş, durmuş. Epey bir ay mı durmuş, gırh gun mü durmuş. Ne durduysa bahmış, topludan şöyle uzanmış, bahıyomuş, bir poşu’ızı* gidiyo cinganlar* gidiyo.

Kızın babası demiş ki:

— Şo cinganlardan şo poşu’ızını alsam bana verirler mi, demiş gendi gendine.

Topluyu açmış ve demiş ki:

— Gız, poşu’ızı poşu’ızı !, deyin çığırmış.

Gız:

— Ne diyon? Ne diyon?

— Ne diycam. Sana bi çinik altın veriyim, şo guccük gızı bana ver de bana bi can şenliği olsun.

O gız… ordan… getirmiş, altını vermiş, gızı almış, getirmiş, (Mısdafa’m) başına gelene gızı anlatmış. –Benim size anlatdığım gibi anlatmış. Demiş ki: Burdan, demiş. Bu gabrisdan, demiş. Otuz dohuz gun, demiş. Üsdünde yazılı, bekliycam, gırh dediği gun bura yarılacamış, demiş. Gız öyle demiş, yorulmuş diye diye. Oruya uyumuş, galmış. O gız da beklemiş, bir gun mü beklemiş poşu’ızı iki’ûn mü, gabrisdan yarılmış, içinden bi babayiğit çıhmış.

— İs misin, cis misin?

Gız:

— Ne isim ne cisim. Seni beni yaradan Allah’an guluyum.

— Nerden geldin neriye’tdin?

Gız, durum böyle böyle, demiş. Hepisini anlatmış:

— Şu, cingan gızını, şordan cinganlar gediyodu, cinganlardan bi çinig altın verdim, cinganlardan aldım.

— Heç bana faydası olmadı. Uyudu getdi.

Allah’an emriyinen o almış, o vermiş, bunlar epey durmuşlar. Duruhdan sona bu gahmış, çarşıya gidiyomuş, Kohne*’ye gidiyomuş. Kohne’ye giderken demiş ki: 

— Ben bi sabır daşı ısmarlayım.

Garısı ötesini berisini ısmarlamış. Cingan gızı, bu da giderken demiş ki:

— Ulan, patişah oğlu. Ben sana bi ısmarıc* ısmarlıyom. Bunu almazsan, yollarını tozlar, dumanlar bürüsün, geleme!

Getmiş, öteyi beriyi almış, yola çıhmış. Hava eyiyimiş. Bi duman çokmüş, bi toz çokmüş. Goz gozü gormemiş.

Patişah oğlu demiş ki:

—Ula, ben cingan gızının ötesini berisini unutdum.

Geri dönmüş, bi tukene* varmış. Vermemiş. Bi tukene varmış, vermiş. Demiş ki:

— Ben bunları sana veriyom a, adamı gozlüycan ha bunu verinci.

Bi sabır daşı vermiş, bi aş pıça vermiş, bi gutu da kirpit vermiş. Almış, getirmiş. Vermiş, demiş ki:

— Al cingan gızı.

Cingan gızı almış, zabah olmuş. Çıhmış. Varmış, bi dağan başına varmış. Oturmuş oruya, başına geleni aynı benim sana anladığım gibi anlatmış. Sabır daşı, demiş:

— Sen mi sabırlısın, ben mi sabırlıyım?

Sabır daşı çıngı çıngı olmuş. Kirpit çıngı çıngı yanmış. Kirpit de yanmış. Gız aş pıçanı almış, ciğerine saplıyacah vahıt bilanden dutmuş mezerden çıhan adam demiş ki: 

— Niye bana anlatmadıyıdın sen bu durumunu.

 Öyleliğinen bitmiş. He, onunan evlenmiş.


* culfalıh: Bir kilim çeşidi. Burada culfalığın golu bunun dokunduğu tezgahın bir parçası.

* beceğine: Köşesine

* po’şu gızı: Çingene kızı

* çinganlar: Çingeneler

* Kohne: Sorgun ilçesinin diğer adı

* ısmarıc: Sipariş

* tukena: Dükkan