İNCİLİ KIZ
(Doğu Anadolu Bölgesi, Elazığ)

Bir varmış, bir yokmuş. Adamın birinin üç kızı varmış.  Ev halkı hep birlikte küçük bir evde yaşarmış. Adam bir gün:

— Ben gurbete gidiyorum. Gurbetten döndüğümde benden bir isteğiniz varsa getireyim, demiş. Kızları da:

— Bize şunu getir, bunu getir, diye isteklerini sıralamışlar.

Küçük kızı olan İncili kız da inci, boncuk istemiş. Adam atına binip çekmiş, gitmiş. Kaç ay çalışmışsa çalışmış, gurbetten dönüp geliyormuş. Herkesin istediğini almış. İnci kızın inci, boncuğunu unuttuğunu fark etmiş. Atını yol üzerinde bir ağaca bağlamış. Şehre tekrar dönüp inci, boncuğu almış. Adam gelsin de ne görsün? Atını bir dev tutmuş. Deve, kızının incisini unuttuğunu, onu almak için geri döndüğünü anlatmış. Dev de:

— Atını sana bir şartla veririm. İnci kızını bana vereceksin, demiş. Adam, mecbur kalmış:

— Tamam, demiş. Adam atını alıp eve gelmiş gelmesine ama canı da çok sıkılmış. Küçük kızına demiş ki:

— Atı ahıra bağla, yemini suyunu ver.

Kız da atı bağlamaya gitmiş. At da bu konuşulanları duymuş ve kıza haber vermiş. Baban seni deve verdi, deyince kız ağlamış, üzülmüş. At da:

— Sen hiç üzülme, ben seni bu dardan kurtaracağım. Şimdilik sen geç, git. Gökler gürleyecek, yağmurlar yağacak. Senin düğüncülerin gelecek, artık kaç kişiyse, demiş.

Bir gün bakmış ki bir gök gürüldüyor, bir alamet kıyamet kopuyor. Gelmişler, İnci kızı götürecekler. At da kıza önceden demiş ki:

— İnci kız, onlar geldiği zaman babana de ki, “Ben bizim atla giderim, başka atla gitmem.” Kız da düğün günü atının dediklerini söylemiş. Babası da:

— İyi ya, bizim atla gitsin. Kızdan vazgeçtim, attan mı vazgeçmeyeceğim, demiş.

Epey yol aldıktan sonra yolun yarısına gelmişler. Onların âdetlerinde de varmış. Yolun yarısına gelince uykuları gelir, yatarlarmış. Devler uykudayken at hepsinin tepesine vurmuş, ezip öldürmüş. Kıza da demiş ki:

— Bunların gerisi gelip seni arar, bulur. En iyisi mi sen geç, git. Nerede darda kalırsan tüylerimi al, birbirine çal, demiş.

 Kız da iki tane tüy almış, geçip gitmiş. Haber çıkmayınca damat dev gelmiş, soruşturmuş. Siz kızı verdiniz ama bizimkiler gelmedi. Kimseden ses çıkmadı, diye aramaya başlamış dev.

Kız da epey yol gitmiş. Bir gece, bir ağacın başında yatmış. Sabah olmuş, bakmış ki iki avcı geliyor. Avcıdan biri kızı görmüş, kıza demiş ki:

— Sen ins misin, cin misin? Kız da:

— Ben insanoğluyum, insanım. Yolumu kaybettim, düştüm buralara, demiş.

Başına geleni anlatmış adama. Adam da:

— Gel, sen benim misafirim ol, demiş.

Kızı alıp gitmiş, evlenmişler. Adamın da bir ihtiyar anası varmış, anası da memnun kalmış. Dev, kızı ararken kızın olduğu köye varmış. Sormuş, sual etmiş ve bulmuş. Bu eve hizmetçi olarak girmiş. Kız, devi görür görmez tanımış. Kocasına:

— Bunu eve almayalım, demişse de adam razı olmamış.

Adam da o günlerde gurbete çıkmaya hazırlanmış. Anası demiş ki:

— Gitme yavrum, niye gidiyorsun? İşte idare ederiz.  Adam da:

— Yok ben gideyim, hem bir gurbeti gezmiş olurum hem de üç, beş kuruş para kazanırım, demiş.

 Geçmiş, gitmiş. Devi de eve hizmetçi olarak koymuş. Adam gittikten sonra dev, kız evden gitsin diye, hep tersine tersine işler yapıp tersine tersine mektuplar yazıyormuş. Adam mektup yazıyormuş ki:

— Bana bir haber yolla. Nasıllar, anam nasıl? Çoluk çocuğum nasıl? Doğdular mı, büyüdüler mi, diye.

Kızla anasının okuryazarlığı yok. Dev ne yaparsa, ne yazarsa vicdanına kalmış. Dev de mektuba yazmış ki:

— Karın iki tane it eniği doğurdu. Oradan gelen mektubu da:

— O kadını at dışarı, iki it eniği doğuran kadın bana lazım değil, şeklinde okumuş. Adamın annesi de bunlara inanmış ve kıza:

— Çağam* böyle istiyor. Sen geç, git, demiş.

 Dev de kadın ve çocukları almış, devin de keyifli tarafıymış. Neyse dev, kadın ve çocukları bir yere getirmiş, hazırlanıyormuş ki kadın ve çocukları öldürsün. Kadın da vaziyeti anlamış ve cebindeki attan aldığı iki tüyü çıkarıp birbirine çarpmış (sürmüş). At şahlanmış, gelmiş hemen. Devle mücadeleye girişmiş.

At bu deve bir iki tane çarpmış, tepeleyip öldürmüş. Devin derisi, Allah tarafından bir ev olmuş. Yaratan tarafından orada bir de çeşme olmuş. Kadın güzelce çocuklarıyla orada yaşamaya başlamış.

Çocuklar yedi, sekiz yaşlarına gelmiş. Adam da gurbetten gelmiş ki darmadağın olmuş yuva. Ev dağılmış. Çoluk çocuk yok, hanım yok… Bir, ihtiyar anne yalnız başına yataklarda yatıyor. Adam:

— Ana ne oldu, demiş.

Ana da olanları bir bir anlatmış. Adam o zaman bir ah çekip:

— Evimi kendi elimle başıma yıktım. Karım bana dedi ki, “Bunu eve koyma, biz evimizi idare ederiz.” Ben karımı dinlemedim, bu hâl başıma geldi.

Adam yine bir gün tüfeğini eline almış, ava çıkmış. Dolaşmış, dolaşmış. Bir ev, bir çeşme, iki tane de çocuk görmüş ve çocuklara yanaşmış. Çocuklarla konuşurken kadın da adamı pencereden görmüş. Kadın çocuklarına demiş ki:

— O adamı çağırın ki gele ekmek yiye.

 Çocukları da çağırmış. Yemek yemişler, oturup sohbet olarak birbirlerinin hayatlarını anlatmışlar. Kadın başındaki örtüyü kaldırmış, adam da şaşkınlıkla:

— Sen benim karıma benziyorsun, demiş. Kadın da:

— Sen de benim kocamsın. Hatırlarsan böyle böyle oldu, yuvamız dağılıp gitti, demiş.

Adamla kadın yeniden konuşmuşlar, anlaşmışlar. Yuvalarını kurup mutlu olmuşlar.

*çağa: Bebek, çocuk