Her İşi Gören Değirmen
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

HER İŞİ GÖREN DEĞİRMEN

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, deve tellâl iken, pire bakkal iken, bir kör adamla bir kör karısı varmış. Bunların, her işlerini gören bir de değirmenleri varmış. Bu değirmen yemek pişirir, su taşır, dağdan odun getirir, velhasıl-ı kelâm pek marifetli bir şeymiş. Değirmenin marifetlerini duyan ülkenin padişahı, sanki kendi serveti kâfi gelmiyormuş gibi hemen bir ferman, bir fetva uydurarak değirmenin sarayına getirilmesini irade buyurmuş.

Değirmensiz kalan iki zavallı kör, günlerce üzülüp ağlamışlar. Tesadüfen oradan geçen bir horoz, neden ağladıklarını sormuş. Onlar da,

— Bizim gözümüz görmez, bir iş yapamayız. Her işimizi gören bir değirmenimiz vardı, onu da padişahımız aldırttı, demişler.

Horoz,

— Bakın hele üzüldüğünüz şeye. Siz hiç merak etmeyin, ben hemen gider, onu alıp getiririm, demiş.

Ve sabaha doğru sarayın yolunu tutmuş. Giderken, yoluna bir tilki dikilmiş. Horoz da şafak atmış*. Tilki, gayet kibar bir eda ile,

— Gittiğin yere beni de götürürsen sana zararım dokunmaz, demiş.

— Götürürüm, demiş horoz da.

Böylece tilki ile horoz arkadaş olmuşlar. Olacak iş değil ya, olmuşlar işte. Horoz, olup biteni tilkiye bir bir anlatmış. Az gitmişler uz gitmişler, derken bir kurda rast gelmişler:

— Gittiğiniz yere beni de götürmezseniz, ikinizi de parçalarım, demiş.

Razı olmuşlar, her üçü de yolu tutmuş. Derken efendim, bir ırmağın kenarına gelmişler:

— Gittiğiniz yere beni de götürmezseniz, sizi karşı sahile geçirmem, demiş ırmak.

Irmak gider mi diyeceksiniz? Gider elbet, masal bu:

— Hadi, senin de hatırın kalmasın, demişler.

Irmağı da beraberlerine almışlar. Az gitmişler, uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler. Saray da uzakmış zâr*. Bir yere gelmişler ki tilki yorulmuş. Horoz onu karnına almış, yola devam etmişler. Aslında tilki, horozu karnına indirir ya, bu sefer ters olmuş. Az sonra kurt da yorulmuş. Horoz onu da kursağından*. aşağı indirmiş. Tam saray görüldüğü bir sırada ırmak da yorulmuş. Horoz onu da miğdeye indirmiş. Nihayet, saraya gelinmiş. Padişah derin uykusunda. Horoz sarayın duvarına çıkarak,

— Kör adamla kör kadının değirmenini ver! Kör adamla kör kadının değirmenini ver, diye başlamış ötmiye.

Bu sese padişah uyanmış, kendini uyandıran vakitsiz öten horoza da son derece kızmış. Nöbetçilere,

— Yakalayıp sarayın kümesine atın, diye kükremiş.

Benim horozlarım onun hesabını çabuk görürler diye de düşünmüş. Askerler, horozu tutup kümese atmışlar. Bunu fırsat bilen horoz, karnındaki tilkiyi çıkarmış. Tilki, hayvanlardan yiyebildiği kadarını yemiş, diğerlerini de boğazlamış. Sonra da kaçıp gitmiş. Horoz tekrar eski yerine çıkıp,

— Kör adamla kör kadının değirmenini ver! Kör adamla kör kadının değirmenini ver, diye bağırmaya başlamış.

Padişah bu sefer de,

— Onu tutup sığırların ahırına atın, diye bağırmış.

Kendini ahırda bulan horoz, karnından kurdu çıkarmış. Kurt da hayvanlardan yiyebildiğini yemiş, diğerlerini boğazlıyarak kaçmış. Horoz yeniden duvara çıkıp bağırmaya başlamış. Onun hâlâ ölmediğini gören zalim padişah, bu sefer daha ağır bir ceza düşünmüş:

— Ortaya odun yığın, üzerine horozu bağlayıp ateşe verin, demiş.

Alevler dört yanını sarınca, bu seferde karnından ırmağı çıkarmış. Irmak, ateşi söndürmüş, horoz da gene kurtulmuş:

— Kör adamla kör kadının değirmenini ver! Kör adamla kör kadının değirmenini ver, diye bağırmıya devam etmiş.

— Kesin şunu, demiş padişah.

Horozu kesmişler, nar gibi kızartmışlar, padişahın önüne getirmişler. Padişah, horozdan kurtulduğuna sevinerek, yemeye başlayınca, boğazına bir kemik batmış:

— Bunun dirisi de ölüsü de uğursuzmuş. Bu beni tahtımdan da edecek. Elbet bunda bir keramet ola. Alın şu değirmeni kör adamla kör kadına götürün, demiş.

Değirmen sahiplerine verilince padişahın boğazındaki kemik çıkmış. Körler, değirmenin hazırladığı yemeklerin lezzetiyle mest olmuşlar amma horoz da bu uğurda kurban gitmiş.

 


* şafak at-: Öfkelenmek

* zâr: Her hâlde, galiba

* kursak: Mide