Benli Gelin
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Bir varmış, bir yokmuş… Vaktin birinde üç erkek,  üç kız çocuğu olan bir adam varmış. Bu adam, ölümü yaklaştığında oğlanlarını toplayıp, onlara vasiyet eder:

— Kızlarımı,  kim gelip isterse ona verin. Geriye çevirmeyin. Sonra huzuru mahşerde sizi yanıma getirtmem, der.

Adam bir gün ölür.  Neyse bu arada bir gün kapı çalınır. Kapıda bir dev selam verip büyük bacılarını ister.

— Size beş dakika müsaade bana cevap verin…

Evde kardeşler toplanıp durumu değerlendirirler. Büyük oğlanlar kız kardeşlerini vermek istemezler; ama küçük oğlan babalarının vasiyetini hatırlatır.  İş uzayınca, dev odaya girip:

— Ne oldu verecekseniz verin, yoksa hepinizi yiyeceğim, der.

Neyse büyük kızı küçük oğlanın isteğiyle verirler. Dev kızı alır gider, onlar da ağlaşarak kalırlar. Aradan üç ay mı geçti beş ay mı geçti?  Kapıda bir dev daha… O da önceki dev gibi:

— Ben de ortanca kız kardeşinizi almaya geldim, der.

Tekrar düşünürler. Bu bacılarını da bir deve vermek istemezler ama ne çare, ellerinden bir şey gelmez. Babaları vasiyet etmiştir bir kere. Bu kız kardeşlerini de deve verirler. Dev alıp götürür.  Yine aradan üç ay mı, altı ay mı geçer.  Kapıda bir dev daha… O da küçük kız kardeşi ister. Çaresiz ona da küçük kız kardeşlerini verirler. Dev alıp gider.  Gel zaman git zaman iki oğlan kardeş de evlenir.  Gelelim küçük oğlana. O evlenmemiş, kahveden gelir kahveye gidermiş, çok hüzünlü ve düşünceli bir hali varmış. Kardeşleri, bunun ne yaptığını merak edip kahveciye sorarlar:

— Bu kardeşimiz burada ne yapar?

— Duvardaki şu resme bakar bakar gider, başka bir işi yoktur.

Kardeşleri küçük oğlanı yine kahveye gittiği bir gün resme bakarken bulurlar. Bu halinin sebebini sorarlar. Küçük oğlan anlatmaya başlar:

— Ben bu resimdeki kıza âşık oldum. Bunu bana alırsanız alın, almazsanız ya kaybolur giderim, ya da intihar ederim, der.

— Bana bunu isteyin, diye de tutturur.

Kardeşleri:

— Can kardeş, duvardaki bu resim Benli Gelin’indir. Bu gelin Kafdağı’nın ardındadır. Oranın kralıdır. Biz orayı nasıl bulacağız? Hangi güçle Kafdağı kralını isteyeceğiz? Bu iş olmaz, diye çıkışırlar.

Bunun üzerine, oğlan bir gün Benli Gelin’i bulmak için evden biraz azık alıp yola çıkar. Kimseye de haber vermez. Kafdağı’na ulaşmak için aç susuz, yata kalka günlerce yol alır. Bu arada saç sakal birbirine karışır, tanınmaz bir hal alır. Kafdağı’na giderken bir dağ kenarında akşam olur. Dağın bir yerinden bir duman tüter. Oraya sığınmak için varıp kapıya tak tak vurur. Bir de ne görsün, kapıda büyük bacısı… Birbirini tanırlar, sarmaş dolaş olurlar. Kardeşi oğlana, burada ne aradığını sorar. Oğlan:

— Kafdağı’na gideceğim. Orada Kafdağı kralı Benli Gelin’i bulacağım, der.

Büyük kız:

— Dur kardeşim, şimdi dev enişten gelirse seni yer. Ben seni süpürge yapayım. Enişten gelince ben olanları anlatırım. Seni misafir kabul ederse tekrar insan yaparım. Eski haline çeviririm, der.

Oğlanı süpürgeye çevirir. Dururken dev gelir:

— Burnuma kan koktu” diyerek içeride birisi olduğunu anlayınca kadın sorar:

— E, kardeşlerimden birisi gelse ne yaparsın?

— Büyük kardeşinle, ortanca kardeşin gelse onlara biraz eziyet ederim. Onlar bana seni verme konusunda biraz zahmet verdiler.

— Ya küçük kardeşim gelse ne yaparsın?

— Ona bir kötülük yapmam.

Devden söz alınca, kadın işaret parmaklarının tırnaklarını birleştirerek sırrı bozar. Süpürge olan oğlan eski haline gelir. Dev oğlanın gözlerinden öper. Nereden gelip nereye gittiğini sorar. Oğlan da:

 — Kafdağı’na gidiyorum. Orada Benli Gelin’i bulacağım, der.

Ak kardeşim, bizim dedemize Kasır dev, derlerdi. Onu bile Kafdağı’nda öldürdüler. Sana bu konuda bir çere olamayız. Ama yolda bir zorda kalırsan, biz üç kardeşiz, sonunda ölüm de olsa sana koşarız.

Yerler içerler yatarlar. Sabah

— Haydi Allah’a ısmarladık, der; oğlan yola çıkar.

Dev, oğlan gitmeden, belindeki bıçağı alır:

— Senin başına bir iş gelirse zorda kalırsan bıçağın ucundan kan damlar. Biz de senin durumunu bundan anlarız, der oğlanı uğurlar.

Yoluna devam ederken yine bir dağda duman tüttüğünü görür. Oranın da kapısını çalar. Orada da ortanca kardeşi ile karşılaşır. Büyük bacısının orada yaşadıklarını tekrar yaşar. Orada oğlan bir kürek şekline getirilir. Devin karısı, devle anlaşıp sırrı bozar. Kürek olan oğlan eski haline döner. Sarmaş dolaş olup, yiyip içmeden sonra sabah olur. Oğlan yola çıkamadan durumu anlatır. Bu dev de ondan tespihini alır. Zorda olduğunu o tespihten bilecek. Uğurlar… Birkaç gün sonra yine bir akşamüstü, bir dağda gördüğü duman tüten yere gelir. Kapıyı çalar. Oradan da küçük kız kardeşi çıkar. Orada da önceki kardeşlerinin yanında yaşadıklarını yaşar. Orada da bir odun olur. Sır bozulur eski haline gelir. Oğlanı uğurlarken göyneğinden bir parça alırlar.

— Zorda kalırsan biz bundan anlarız, der yolcu ederler.

Oğlan, Kafdağı’nı bulmak, orada Benli Gelin’e kavuşmak için yoluna devam eder. Üç gün, beş gün on gün gider, bir kaleye gelir. Bu kale Kafdağı’nın kalesiymiş. Yetmiş tane silahlı kılıçlı nöbetçi varmış. İçeriye kuş uçurtmazlarmış. Ama oğlanı göremezler. Bir yel gibi kimseye görünmeden kaleyi geçer, içeriye girer. İçeride yürürken bir çobana rastlar. Çoban:

— Ey insanoğlu sen nereden gelirsin? Buraya nereden geçtin?

— Şu kale kapısından geçtim.

— Seni nöbetçiler nasıl görmedi? Sen nereye gidiyorsun böyle, der çoban.

Oğlan da, Kafdağı’na gittiğini orada Benli Gelin’i bulacağını söyler. Çoban, akıllı mı akıllı ve de tecrübeli bir çobanmış. Çoban:

— E, kardeşim Kafdağı burası. Ben Benli Gelin’in çobanıyım. Sana Benli Gelin’i göstereyim. Yalnız ben koyunu keseceğim, postunu yüzüp sana giydireceğim. Sen dört ayaklı bir koyun olarak, sürünün içinde ahıra gireceksin. Ahırda Benli Gelin’in bir atı vardır. Onun yanına gideceksin. Hayvanın torbası varsa onu çıkarıp, su kovasını koyacaksın. Su kovası varsa, başına torbayı asacaksın. O zaman at kişner. Benli Gelin’in haberi olur, ahıra iner. Benli Gelin öyle güzeldir ki on iki arşın saçı vardır. Altısı belinde dolalıdır, altısı yerde sürünür. O indiğinde kendine hâkim ol, sakin ol, sakın bayılma, diye tembih eder.

Neyse koyun postuyla ahıra giren oğlan, atın önünden su kovasını alır; torbayı asar. At kişnemeye başlar. Oğlan Benli Gelin’i iyi görebileceği, ata yakın bir yerde koyun kılığıyla bekler. Dururken Benli Gelin ahıra iner. Atın yanına gelir. Atın başından torbayı çıkarıp kovayı koyar. Oğlan, Benli Gelin’in cemalini görür görmez:

— Ah, diye bir ses çıkarır.

Kendinden geçer. Benli Gelin yukarıya çıkar. Oğlan ayılıp torbayı tekrar değiştirir. At tekrar kişner. Benli Gelin tekrar iner. Atın torbasını değiştirip dönüverdiğinde, gelinin yerde sürünen saçına oğlan basar. Gelin:

— Düldülüm, ayağını saçımın üstünden çek, der.

At çatır çatır ayaklarını kaldırır. Gelin yine kurtulamayınca saçını tuta tuta gelir. Görse ki bir oğlanın elinde saçları sarılı…

— Necisin sen?

— İnsanoğluyum.

— Sen nereden geldin buraya? Ne için geldin, diye sorar.

Oğlan:

— Falan yerden seni görmeye geldim.

— Ya! Seni kimse görmedi mi?

— Görmedi.

Allah tarafından bunu nöbetçiler görmemiş. Hadi bakalım, düş arkama; yukarıya çıkarlar. Hizmetçiler varmış. Onlara emir verir:

— Bunu götürün, yuyup yıkayın, temiz urbalar giydirin, der.

Oğlan temizlenir, tıraş yapılır, temiz urbalar giydirilir, Benli Gelin’e getirilir. Benli Gelin oğlanı beğenir. Onunla, Düldül atına binerler, çevreyi dolaşıp, avlanırlar gelirler. Bu böyle devam ededursun… Bu arada, Çin Kralının biricik oğlu da Benli Gelin’e resminden âşıktır. Babasına durumu açar:

— Bana Benli Gelin’i bulursan bul, bulmazsan intihar ederim, der.

Çin Kralı bir sandal yaptırır. İçine bir cadı koyup Benli Gelin’i getirmesi için görevlendirir. Cadı, üç beş gün sandalla denizde yol alıp Kafdağı’nın kıyısına yanaşır. Sandalı oraya saklar. Benli Gelin nöbetçileri kıyıdan çektiği için saraya rahatça girer. Benli Gelin’in kapısına gelip:

— Yatacak bir yerim yok, falan der.

Yatmak için yatak verilir. Merdivenin altına yatar. Sabah Benli Gelin’e durumu açınca o da nişanlı olduğunu söyler. Cadı Benli Gelin’ i almak için, nişanlısını öldürmeye karar verir. Cadı:

— Sor bakalım nişanlın olacak oğlanın bir sırrı var mıymış, der.

Benli Gelin akşam olunca oğlana:

— Sevgilim, senin bir sırrın var mı, diye sorar.

O da:

— Var, der.

— Süpürgeyi üç öğün üstümden atlatırlarsa ben ölürüm, diye sırrını açıklar.

Bu sırrı Benli Gelin cadıya anlatır. Oğlan uyuyunca, cadı üstünden üç defa süpürgeyi atlatır. Sabah olunca cadı bakar ki, oğlan sapasağlam ölmemiş. Meğer cadı süpürgeyi üç öğün yerine üç defa atlatmış. Cadı, Benli Gelin’e:

— Bu oğlanın başka bir sırrı var mıymış onu öğren, diye tembih eder.

Benli Gelin oğlana:

— Senin başka bir sırrın var mı, diye sorar.

O da:

— Şu bıçağın sapını bir kuyuya, tımlısını bir denize atarsanız ben üç günde ölürüm, diye ikinci sırrını da açıklar.

Benli Gelin, gelip cadıya yine sırrı söyler. Cadı karısı, bıçağı kırıp sapını bir deliğe demirini de bir denize atar.  Yatarlar, sabah kalkınca her gün olduğu gibi çevreyi gezip avlanacaklardır. Ancak Benli Gelin oğlanın derin uykusuna kıyamaz, yalnız gider.  Cariyelerine de:

— Aman nişanlımı kaldırmayın, o kendisi uyansın, diye emir verir.

Benli Gelin oralarda gezerken, oğlan uykudayken devlere belgizar bırakılan emanetlerden kan damlamaya başlar. Devler oğlanın zorda olduğunu anlar, hepsi yola koyulur. Kafdağı’na gelip kaleden içeriye girerler.

— Benli Gelin nerede, diye sorarlar.

— O ava gitti. Nişanlısı var, uyuyor. ‘Sakın kaldırmayın’ diye bizi öğütledi, derler.

O atılan bıçağın sapı ile tımlısı bulunamazsa, üç gün içinde oğlan ölürmüş. Devlerden biri denizleri sömürürmüş. O gelip denizin suyunu sömürür, tımlıyı bulur. Birisi de, dağları taşları kemirip yermiş. O dev de, bıçağın sapını taşları kemirip yiyerek delikten bulur. Sapı ile tımlıyı birbirine takarlar. Dururken oğlan canlanır.  Devler:

— Geçmiş olsun, kardeşim, derler.

Dururken Benli Gelin de gelir, hoş beş…

— Biz sana yaptık iyiliği sıkıntını defettik. Biz gidiyoruz, derler, giderler.

Cadı karısı Benli Gelin’i şöyle bir gezelim, diye kıyıya götürür. Cadı güçlüymüş, Benli Gelin’i tuttuğu gibi sandala atar, açılırlar denize. Bir zaman sonra Çin’e ulaşırlar. Benli Gelin’i Çin Kralının huzuruna çıkarıp gösterir. Gelini sarayın bir odasına koyarlar.  Kırk gün kırk gece sürecek düğün başlar. Devlerin yine haberi olur. Devler yine gelir, durumu oğlana haber ederler.

— Sen durma. Düldüle bin hemen git, derler.

Cebine bir kese sarı lira koyarlar. Oğlan, Düldüle biner:

— Haydi Düldülüm,  deyince Düldül, denizin üstünden uçar gibi gider.

Oğlan, Çin Kralının sarayının yanına çıkar. Atı, Düldül’ü, oraya çalıların içine saklar.

— Düldülüm ben şimdi geleceğim, sen ses çıkarma, deyip ayrılır.

Saraya gelirken yolda bir kocakarı görür.

— Anne beni misafir alır mısın?

— Kocam evde yok,  diye almak istemez.

Oğlan:

— Sen benim annem ol, deyip beş sarı lira verince, kadın oğlanı misafir eder.

Oğlan,

— Buralarda ne var ne yok, diye sorar.

Kadın; Çin Kralı’nın oğlunun düğünü olduğunu, Benli Gelin’i alacağını, düğünün kırk gün kırk gece süreceğini anlatır. Oğlan:

— Sen bu Benli Gelin’le görüşebilir misin?

— Görüşürüm.

Oğlan bu cevabı duyunca, sevinerek kocakarıya parmağındaki yüzüğü verir. Kocakarı saraya gidip, Benli Gelin’e bu yüzüğü gösterir. Benli Gelin nişanlısının geldiğini anlar. Kocakarının gözlerinden öper.  Kocakarı eve dönüp oğlana bunları anlatır. Ertesi günü kocakarıya beş sarı lira daha verip saraya tekrar gönderir:

— Benli Gelin’e söyle bir fırsatını bulup deniz kıyısına gelsin. Ben onu Düldül ile orada bekliyorum, diye haber yollar.

Benli Gelin haberi alınca dışarı çıkar. Oralarda gezinirken deniz kıyısına inmek için bir fırsat kollar. Ama ne mümkün,  her nöbetçinin gözü onun üstünde… Tabi gelinin üzerinden kuş uçurtmak yok.  Bir ara Benli Gelin, oğlanın saklandığı yeri, oğlanın işaretini görür. Oraya doğru saçlarını toplayıp koşarak kıyıya yaklaşır.  Nöbetçiler:

— Gelin kendini denize atacak, diye ardından koşarlar.

Onlar gelinceye kadar orada hazır bulunan Düldül ata Benli Gelin biner. Terkisine de oğlanı alıp denize açılırlar. Yıldırım gibi denizi geçerler. Kafdağı’na gelirler. Bunlar ilan verip kırk gün kırk gece düğüne başlarlar. Ama Çin Kralı durur mu? Cadıyı bu sefer erkek kılığında yeniden gönderir. Cadı kıyıya çıkar. Orada çocuklar eğlenip oynuyorlarmış. Cadı oraya ayakyoluna oturur. Nasılsa çocuklardan biri, bunun kadın olduğunu görür. Eve gelip babasına:

— Baba şu kıyıya çıkan adam var ya, o adam değil kadın. Biz onu ayakyoluna oturduğunda deniz kıyısında gördük, der.

Çocuğun babası çıkıp Benli Gelin’e haber verir. Benli Gelin kıyıya çıkan adamı yanına çağırtır. Baksa ki onu Çin’e kaçıran cadı karısının kendisi… Benli Gelin cemiyetlerini biriktirir.

— Cadıyı kesin, diye emir verir.

Cadı’yı kesip yok ederler. Kıyıda saklı bulunan sandalını bulup, onu da kırıp dağıtırlar.  Ondan sonra, artık bunlar kırk gün kırk gece düğünlerini yaparlar. Yedi düvele de haber ulaşır.  Yiyip, içip, eğlenip evlenirler… Geçen gün onların yanından geldim. Çoluk çocuğa karışmışlar, mutlulukları yerinde yaşayıp giderler…

                                               

*tımlı: Sapsız bıçak