umutphp/masallar huggingface dataset:
Horoz
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Horoz

Bir horoz varmış: Komşunun biri ekmek yapıyormuş. Horoz da kapının ardına gelmiş de,

—Gıygı gıygı, diye ötermiş.

—Kışşş, demiş kadın da horoza. Kovalamış. Fırının önüne varmış. Yine,

—Gıygı gıygı, diye ötermiş.

Yine oradan da kovalamış. Horoz da:

—Bir pide ver, demiş.

Pide vermiş. Yalnız giderken bir çobana rastlamış. Çobana:

 —Ekmeği kuru kuru yiyeceğine süt sağ da pideyi yumuşacık yiyelim, demiş. Gitmiş çoban da süt sağmış. Pideyi de yumuşacık yemişler.

—Ya pideyi ver ya da kısır koyunu ver, demiş horoz çobana. Çoban da:

—Ben yediğim pideyi nerde bulayım? demiş.

Bir koyun vermiş. Koyunu almış gitmiş, bir köye varmış. Köyde de bir düğün varmış. Davullar vurup dururmuş. Gitmiş davulcuya:

—Davulcu, bende bir kısır koyun var. Ben bu koyunu vereyim, keşkeğe katın da hep beraber yiyelim, demiş horoz.

Gitmiş koyunu düğüne vermiş. Keşkeğe, pilava katmış yemişler.

—Gıygı gıygı! Ya bana koyunu vereceksiniz ya da gelini vereceksiniz, demiş.

—Biz koyunu nerden bulalım şimdi? Hadi gelini verelim, demişler.

Saf oranın da insanı, gelini vermişler. Gelini almış da davulcular gidiyormuş. Davulculara demiş ki:

—Gıygı gıygı! Bana davulu verin de size gelini vereyim.

Davulu vermişler, gelini almışlar. Bir koca taşın tepesine çıkmış da:

—Gıygı gıygı! Bir pideye bir koyun. Gıygı gıygı! Bir koyuna bir gelin. Gıygı gıygı! Bir geline bir davul, diye dan dan davul çalar dururmuş. O zaman da bir koca sel gelivermiş, horozu almış götürmüş.
İki Kardeş
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

İki Kardeş

Bir varmış, bir yokmuş. İki çocuk varmış. Babaları ve üvey anneleriyle yaşarlarmış. Bir gün üvey anneleri babalarına:

—Bu çocuklardan bıktım artık. Bunları sapıt da gel, demiş. Çocuklar da bunların konuşmalarını duyuyorlar. Gece pencereden çıkıp çakıl taşı topluyorlar. Ceplerine beyaz beyaz çakıl taşlarını gece parlasın diye dolduruyorlar. Sabah oluyor. Babaları:

—Hadi çocuklar, oduna gidelim. Odun kalmadı, diyor.

Çıkıyorlar yola. Çocuklar gece duydular tabi konuştuklarını. Gittikleri yola çakıl taşı atıyorlar, gittikleri yola çakıl taşı atıyorlar. Babası bunları sapıtıyor. Eve geliyor. Akşam oluyor. Çocuklar babalarını bekliyor, babaları gelmiyor. Baykuşlar falan uçuyor. Çocuklar iyice korkmaya başlıyor. Çocukların attıkları çakıl taşları parlıyor. Bu taşları takip ede ede eve geliyorlar. Evde anneleri bunları görünce babalarına:

—Sen bunları sapıtmadın mı? Bunlar nasıl geldiler buraya, nasıl buldular burayı? diyor.

Babaları bunların çakıl taşı topladıklarını anlıyor. Kapılara, pencerelere kilit vuruyorlar. Ertesi gün babaları bunları tekrar sapıtacak. Çocuklar diyor ki annelerine:

—Anne, bizim karnımız aç. Ekmek ver de yolda giderken yiyelim, diyorlar. Bu sefer bunlar yolda giderken ekmek kırıntılarını atıyorlar yerlere. Oturuyorlar yine. Ama bu sefer ekmek kırıntılarını aç kuşlar yiyorlar. Babaları gidiyor. Bunlar da kaybediyorlar yolu. Evlerine gidemiyorlar. Ondan sonra gidiyorlar, gidiyorlar, bir eve varıyorlar. Bir cadının evine geliyorlar. Ev de şekerli pembeli bir evmiş. Çocuklar eve giriyorlar, şekerleri yiyorlar. Sonra cadı geliyor. Ama iyi bir peri kılığına giriyor. Çocuklara pasta, şeker ikram ediyor. Çocukları incili yataklarda yatırıyor. Çocuklar gitmek istiyor, ama cadı göndermiyor. Erkek olanı bir tane hücreye hapsediyor. Onu besleyecek orada. Kemikleri gelişecek. Kız da odun topluyor. Yemek yapıp kardeşine götürüyor. Oğlan yediği etlerin kemiklerini atmıyor. Cadının kendisini neden beslediğini bildiği için cadı her  geldiğinde bu kemikleri veriyor. Cadı geldikçe kendi elini uzatmıyor, kemikleri uzatıyor. Bir gün cadı yine geliyor.

—Ah, senin tam yenme kıvamın gelmiş, diyor.

Kız bunu duyuyor. Cadıya karşı çıkıyor. Ağlıyor, bağırıyor. Cadı da:

—Sen karışma, git odun topla, diyor.

Kız da gidiyor. Ağlaya ağlaya odun topluyor. Cadı tam erkek kardeşi pişirecek, bu iki kardeş bir oyun yapıyorlar. Cadıyı ateşe atıyorlar. Cadının evinde ne varsa, altın, mücevher toparlıyorlar. Kendi evlerinin yollarını tutuyorlar. Bu sefer de üvey anne ölmüş. Babaları iyice bu çocukları özlemiş. Birden babalarını karşılarında görünce altınlarını atıyorlar, babalarına koşuyorlar.

—Bunları nereden buldunuz? Aldınız mı, çaldınız mı, nereden buldunuz?

Çocuklar başlarından geçenleri anlatıyorlar. Babalarıyla birleşiyorlar. Mutlu mesut yaşıyorlar.
Keçi Kız
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Keçi Kız

Bir kadın varmış. Bir de kızı varmış. Keçi kılıfı giyermiş. Evde soyunurmuş, gezmeye  giderken keçi kılıfı giyermiş. Dereye çamaşır yıkamaya gitmiş. Dereye çamaşır yıkamaya gidince oraya da güzel bir oğlan gelmiş beygirle beygir sulamaya. Kıza:

—Kız, benle gelir misin? demiş.

—Gelirim, demiş.

—Ama ben keçi kızım, demiş.

Keçi kılıflarını giyivermiş keçi kızı olmuş.

—Böyle alır mısın? demiş.

—Alırım, demiş.

Şimdi bu oğlan kızı almış. Anası da:

—İlle o keçi kızını almayalım, demiş.

—Alalım, alacağız! İlle alınacak o kız, demiş oğlan. Kız evde keçi kız olurmuş, adamın yanına varınca da keçi kılıflarını çıkarıverirmiş. Boynuzları varmış. Kaynanası makarna börek seriyormuş. Keçi kız da yanından tüyleyivermiş*. Kaynanası da bir oklava vurmuş.

—Ne vuruyorsun oklavayı? demiş geçmiş.

Kaynanası düğüne gitmiş, oyuna gitmiş. Orda güzel bir gelin oynamış. Oynamış oynamış oynamış.

—Vay benim böyle bir gelinim olsa, her şeylerimi veririm. Kız sen kimin gelinisin? Pek güzelsin, demiş. O da:

—Ben oklavacıların geliniyim, demiş.

Ertesi gün yine kaynanası makarna pişiriyormuş. Evin içinde hizmet yapıyormuş. Hızla kaynanasının kıyısından geçivermiş. Kaynanası da bir pabuç atmış ardından.

—Dün yaslağaç* üstünden geçtin, bugün de sofranın üstünden mi geçiyorsun?

Ertesi gün akşam yine oyuna gitmiş. Orda yine kız oynamış.

—Kız sen kimin gelinisin? Pek güzelsin, demiş.

—Ayakkabıcıların geliniyim, demiş.

Kadın yine anlamamış. Şimdi yine bu oyuna gidecekmiş. Kadın yine hizmetleniyormuş. Keçi kız yine yanından geçivermiş. Geçiverince de bir çamur atmış bunun ardından. Yine oyuna gitmiş bu.

—Kız kızım sen kimin gelinisin? demiş.

—Çamur atanların geliniyim, demiş.

Anlamış artık kaynanası hemen. Bunu anlamış.

—Kızım, benim bir gelinim var, keçi gelinim. Sen pek güzeldin ya keçi kızı, ben bilemedim seni, demiş. Gelini de:

—Ben senin gelininim, bilemedin mi? demiş. Artık oğluyla gelinine de:

—Geçinin durun. Yiyin için durun. Ben buradan çıkayım, gideyim, demiş.

 

 

 


* tüyleyivermiş: Atlayıvermiş

* yaslağaç: Fırında pişen ekmekleri çevirmek için kullanılan kısa saplı, oval tahta
Keçi Kızı
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Keçi Kızı

Bir adamla bir karı varmış. Evlatları olmuyormuş.

—Ey Allah’ım! Bize bir evlat ver, ver de nasıl olursa olsun, bizim de dumanımız tütsün, demişler.

Bunlara da Allah bir keçiden evlat vermiş. Bu evladı büyütmüşler, on on beş yaşına girmiş. Bir gün demiş ki:

—Hadi yavrum, âlemler gidiyor; çamaşır yıkayalım, benim giyeceğimi yıkayalım.

O da aşağı yukarı gezinir gezinir yapmazmış. Anası bunu uykuya yatmış. Kalkıvermiş. Keçi kabuğunu koymuş. Appacık* çamaşırları yıkamış. Çamaşırlarını küllemeye koymuş, bohçasına koymuş. Neyse akşam eve geliyor. Akşam bunun arkasından Beyoğlu dünür geliyor.

—Nine, amca, senin kızını ben alacağım!

-Ulan oğlum, benim kızımın başı hallı, sen bir Beyoğlu’sun. Yapamazsın, edemezsin, dediyse de,

—Halına malına bakmayacağım. Ben istiyorum, diliyorum. Ben bunun hünerini öğrendim, gördüm. Anası, babası diyor:

—Buyur, gelsin istesin. Biz ne vermeyelim?

Allah’ın emriyle vermişler bunu. Allah’ın emriyle düğün yapmışlar, nişan yapmışlar, almışlar. Günlerden bir gün diyor ki:

—Oğlum, bana kapıları açık bırak. Bunun hünerini ben de göreyim.

Evin içi yıldız gibi yanarmış. Çok güzelmiş, hünerliymiş. Fakat Cenap-ı Allah’ım, keçi kılığını giydi mi keçi olurmuş, keçi haletine girermiş. Neyse bunlar bunun anasıyla bunu pencereden tanıyor.

—Ben kapıyı dayaklamayayım. Gör, diyor.

Pencereden bakıyor, evin içi yanıp durur. Kız geziniyor, bulaşık yıkıyor.

—Ulan, Allah ya bana verir ya ona verir, diyor.

Kapıya bir yükleniyor. Keçi, kabını aldığıyla mışınganın* içine vuruyor. Keçi kabı mışınganın içinde yanıyor. Beriki kız evin ortasında yanıyor, kül olup gidiyor. Anası geliyor, babası geliyor, kocası geliyor, ağlıyor, feryat ediyor.

—Yapmayaydım iyi, ama ben de ellere karışsın evladım diye yaptım, diyor. Bu yollara düşüyor. Burada da bitiyor.

 

 


* appacık: Bembeyaz

* mışınganın: Sobanın
[Keloğlan]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Kelolan daşlıkda bir barak görmüş. Elinde bir danası varmış. Barak demiş ki:

- Len bu danayı sana verem mi.

- Ver demiş.

Nitekim barak kelleyi sallayore. (barak da bir hayvan? He)

- Sonradan buraya dakıverem mi demiş.

- Dakıve demiş kelleylen gine. Sonra yarın sabah gel paranı al.

- Tamam deyore kelleyle vere.

Danayı dakmış oraya sabahlen vamış danayı gurt yemiş danayı gurt yemiş. Hanı benim dana deyore. Bu sefer barak daşın kısına gaçıyore. Oraya gaçarsı kelolan eve gelmiş bayrasını çivisini almış daşı parçılamaya başlamış. Daşı parçılarkan büyük bir zengin altınna denk gelmiş. Anasına hemen gelmiş:

- Ana benim işte orda böl böl bara şey ederken altın denk geldim.

Çuvallamışla getirmişle eve altınları. Sona anası:

- Altınları ne gadar oldunu örenelim oğlum sen şu gomşudan uruba gap al demiş.

Olan gitmiş gomşusu bal yapıştırmış urubun altına. Getirmişle buda ölçmüşle. Ondan sona aynı urubu aldığı gomşuya götürmüş Keloğlan. Bakmışla urubun altında bi kaç kadar altın vapıştırılmış.

- Kelolana bu altın nerden buldun.

Tabi Kelolan kekireyoru. Gelmişle aynı böle devlet dairelerine habar vermişle. Kelolanın elinde altınları almışla.
[Ayı]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Şimdi bi, eveli bi, evel zaman içinde kalbur saman içinde deyelim, deyiverelim. Dul bi ninemiz varımış, oduna gitmiş. Oduna gittiği yerde, odun getirirdik sırtımızda, hayvanlarlan taşırlardı, akamızdan getirirdik. Onların hayvanı yoğumuş, akasından gitmiş. İp varımış elinde, odunları hazırlamış, ipin üstüne yığmış böle. Akasına, sırtına yüklendi zaman da bi ayı çökmüş üstüne.

- Kalkım deyor.

Kalkımeyor.

-Kalkım deyor.

Ötesine asıleyor kalkımeyor berisine asıleyor kalkımeyore, sona buna, bi bakmış, bi şey çöküpdurumuş üstünde. Bi ayı. Ondan sora bu, asılıyım deken, asılıyım deken, ayı odan şetirmiş buna. Ayı, üstünden gaşmış mı, netmiş. Hemen evine, odunları modunları indimiş, evi gitmiş bu. Eve gitmiş, gaşmış ayıdan. Sora gaçakan bunu ayı dutmuş. Ayı dutmuş bunu. Odunu indimişler akasından, ayı dutmuş. Ayının da bi daşın altında evi vamış. O evin altına götümüş bu gadını. Areyorlar areyorlar gadını, yok. Sora gadının elbislerini çıkamış ayı. Yaleyor, yaleyor yaleyor bedennen vücutunu gadının çısçıblak. Ayı yaleyor. Gaşmasın deye yaleyor. Dutuyor yaleyore. Sora gadının üstü başı aynı ayı tüy olmuş, tüy. Ayı yaladı için tüy olmuş her tarafı böle. Sora ona oraya, gadını areyorlar daha evinden. Bugün gelmedi areyorlar, yarın areyola. Avcıla tüfekleni areyorla. Sora bi ayı, bal almaya gitmiş bi yerde, ballan besleyomuş gadını. Balı severya ayıla, gelmiş ki bal böle. Ne de, bal çoğudu eveli burlarda. Guvanlıklarmız oludu. Urla bal areya getmiş ayı. Ayı oraya gidesiyek, gadın yas ediyorumuş böle. Ayı goyyemeyor onu da. Yas ediyorumuş oda. Avcının birisi, onun üstünde daşın başına çıkmış. Dinleyoru, derinden bi yas geliyoru böle. Ne bilem nasıl, yavrularım deye mi yas ediyore, beyim deye mi yas ediyore, ne diye, ne bilem galen olum, ne diye yas ediyore ne bilem. Sora bunu o avcı duymuş. Hemen köyle gidiyor, haber veriyore. Filan yede, filan daşın altında, ayı, bi gadın vadı, oraya girmedim gorkumdan deyore. Sora köylü, (…) Herkes silahlarını alıyore. Oraya varıyorla, silahlarnan bekliyorla. Bi bakmışla ayı yoğumuş oda. (…) Balları yığmış ayı orlara , burlara, immanı bal. Gadını aldıklarınnan ordan getirmişle. Ölelik etmişle, gadın gurtulmuş ayıdan. Ayı gelmemiş. Ayı gelseymiş, öldürceklermiş onu. Ayı gelmemiş, o anda oraya. Sona galan, öldüydüle mi, öldüymedile mi galan. Bilmeyorun orasını.
[DEV]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Şimdi eskiden bi dev varımış. Bir padişahın da üç evladı varımış. Bu padişahın üç evladı, bunlar çalışıyolar. Çalışırken bi dev varımış. O dev de her tarafa rahatsız ediyo. Bu üç gardeşler çalışırken gitmişler orda bi çift yapılan yer varımış. Tabi tarlaya falan zarar veriyomuş dev. Orda çalışırken dutmuş bunları dev yakalamış. Bunlara hapis almış dev. Sonra deve öğrenmiş nasıl bi adam olduğunu.

Yakalayınca bunlara demiş ki dev:

— Biz sana işte filancıyı getirelim.

Hani o üç Çako denen çocuk varımış. Çako denen birisi varımış.

— Onu sana biz getirelim, demiş.

Ondan da çok gıcık gidiyomuş. Devamlı onlan sataşıyollarmış. Çok gıcık gidiyomuş.

Sora köylü demiş ki:

— Sen bu devi getiremezsin.

Üç Çako:

— “Ben getiririm sen getiremezsin, demiş. Nİye getiremecem?” demiş.

Sora gitmiş dev. Özel o Çako denen çocuk özel bi gıyafet giymiş. Dev de çaydan geçmeye çok gorkarımış.

— Sen nasıl getirebilirsin onu? Siz bene araba hazırlayın, demiş.

Araba dediğimiz zaman eski öküz arabasının üstüne böle kapalı fayton gibi bi şey yapmışlar. At arabası hazırlamışlar. Her tarafı kapalı. Varmış oraya devin yanına değişik bi kıyafetle. Zaten o Çako ondan yani Çako’dan gıcık alıyo.

Varmış oraya demiş ki:

— Filan yerde köylüler var. Ben onlardan çok rahatsızıM. Senlen gidelim bunları dövelim, demiş.

Sora gitmişle. Tabi şimdi gözü garanlıkken girmiş oraya arabanın içine. Tam çayın ortasına varınca bu sefer Çako demiş ki:

— Deve küfür mahiyetinde ben, demiş Çako’yum var mı yapabileceğin bir şey?

Dev kıpramış emme biraz insanlara saldırmaya şey yapmış. Fakat çıkmasına imkân yok. Sora geçmişle dereden. Şöle köyün kenarına varmışlar. Varıncaya gadar orda kırk tane çam ağacı varımış. Fıstık çamı. Bu çamın başına çıkmış. Orda aşmışlar. Başka birileri aşmış devin arabasını. Açıncaya gadar başlamış dev onu bunu saldırmaya. Zaten öbürkü Çako’nun kendisi çam ağacının tepesine çıkmış. Kırk tane ağaç bi taraftaymış. Çam ağacının başına çıkınca tabi köylüye saldırmış dev. Köylüye saldırınca dinleniyomuş. İstirahat ediyomuş çamın dibinde. Sonra bakmış ki çamın tepesinde biri var. Halbuki Çako imiş.. Sora çamı yıkmış bu. Otuz dokuz tane çamı kesmiş dev. Sora demiş ki Çako uyanık bi çocukmuş.

— Sen ağzını aç ben senin ağzına girerim. Kendimi atar girerim. Şimdik gözünü yum azını aç, diyoru.

Gözünü yummuş dev ağzını aşmış. Değirmen daşı varmış yanında. Dutmuş nasıl değirmen daşını bi atmış Devin üstüne. Dev zaten olduğu gibi galmış. Ondan sonra her servete Çako sahip olmuş.
[Üç Kardeş]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Bir adamın üç olu varımış. Bu adamın baya sığırı varımış. Malı mülkü sadece sığırımış. Sadece malcılık yaparımış bu adam. Babası mefat etmiş bunların. Üş gardeşlerin bubaları mefat etmiş. Demişler ki:

- Bu malları nasıl bölebiliriz? Herkes demişler:

- Malları hapıslamak için avlı yapsın. Herkesin damına giren onun olsun.

Sora Kelolan yer yapmış. Kelolan salam olması için taş yapı yapmış. Salam bi yapı yapmış. Öbürkü gadeşlerden biri daldan yapmış. Biriside çalı kesme, kesme deriz biz, kesmeyle örmüş. Bu sefer malları olduğu gibi iki gardeşlerin orasına girmiş kelolanın oraya bir tane. Kelolan'ın damına bir kel dana girmiş. Şimdik o kel danayı da almış Kelolan satmaya götürüyomuş. Nasıl olsa az galdı bende deye satmaya götürüyomuş. Giderken barak* görmüş. Barağa demiş ki:

- Barak gardeş meraba demiş.

Barak da sürekli kafayı sallıyo ya o kafayı sallamış. Gardeş demiş:

- Ben bunu satmaya götürüyom alcen mi demiş?

Gine de barak kafayı sallamış.

- Parasını yarın mı verisin balayım mi buraya demiş?

Gine de kafayı sallamış barak. Kelolan balamış oraya danayı. Sora geriye gelmiş. Ertesi gün bi daha varmış bakmış ki ne barak var ne dana var. Paradan da galmış danadan da galmış.


*barak:Küçük köpek
[Tuz Kadar]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Bir varımış bir yokmuş. Padişahın üç oğlu varımış. Bu üç oğlunu padişah:

- Bene en çok hankiniz seve diye sormuş. Bene ne kadar seversiniz demiş. Olanın biri demiş ki:

- Ben seni altın kadar severim demiş. En büyük olan baba ben seni altın kadar severim demiş. Sora küçük olu demiş ki:

- Ben seni yağlar ballar kadar severim babacım demiş. En küçük olan demiş ki:

- Ben seni baba demiş tuz kadar severim demiş.

Olanda tuzu çok severimiş kendisi. Olu tuz kadar severim deyince demiş ki padişah:

- Alın buna cellata götürün. Kessinler bunu demiş.

Götürmüşler cellata. Orda çocuğu kesmek yerine bi guzu kesmişler. Çocuğun elbiselerini gana bulamışlar. Babasına getirmişler. Gelinceye gadar o çocuğu kesen adama babası ödüllendirmiş. Altınlar vermiş padişah ya paralar altınlar vermişler. Baya çocuk büyümüş. Zaman geşmiş. Şimdik okumuş gaymakam olmuş. Sora buna yemek hazırlamış çocuk. Kendi kafasına göre yemek hazırlatmış. Tabi çocuk doğma büyüme yerini biliyo ya babasının.

- Gidin demiş jandırmaya filan yerde filan kişiyi getirin gelin.

Jandırma göndermiş. Gelmiş babası. Gelinceye gadar. Yemekleri goymuşlar. Bütün yemekler tuzsuzmuş. Babası padişah ya:

- Ooooo bu yemekler niye tuzsuz deye bağırıp kalkmış.

- Bu böle demişler.

- Babası ben istemem böle yemek demiş.

Sora gelmiş olan kendisini takdim etmiş.

- Baba ben senin olunum. Bilmem kaç yılında sen bene tuz kadar severim deye git cellete götürde kes demişdin ya. Ben senin olunum. Ben sana tuzun ne gadar kıymetli olduğunu öğrenmen için çağırdım demiş. Bu sefer babası demiş ki:

- Gine yok demiş öğretmen olsan da gaymakam da olsan cumhurbaşkanı da olsan gine de adam olamazsın sen demiş oluna. Değil mi ki sen beni buraya candırmaynan getirtmedin mi demiş? Sen usulen babamı getirip gelin deyebilirdin demiş.
[At, Ayı ve Tilki]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Şindi at, ayı, tilki arkedeş olmuşlar. Bir gün bir gün gezmişler, üç gün gezmişler, beş gün gezmişler. Günlerden bir gün aç kalmışlar. Sora arkedeşler arasında demişler ki:

            — Senle birbirimizi yicez. Aç galınca biribirimizi yicez.

Ondan sora o onun üstüne seni yicez güççünü yicez büyüğünü yicez derlerken sora bir gün demiş ki at demiş ki:

            — Ondan sora okuyup yazması olan arkedeş kimin yiyceni benim nalın arka ayanın altında yazıpturu kim onu okuyıbiliyorusa oda yazanı onu yicez diye kendi arlarında şart etmişler.

Sora tilki demiş ki:

            — Ben okumek bilmiyorum.

Ayı:

            — Ben biliyorum demiş.

            — Oku madem arkedeş üç arkedeş oku madem demiş.

At ayanı kaldırmış okurken ayı bi tekme huruyore*. Ayı ölüyore. Tilkiye demiş:

            — Ye yicen kadar ayıyı tüketebildin kadar ye demiş.

Tilki bağırıyore sevincinden.

            — Öyleyse bereket versin demiş medrese okuluna açılmış okuma bilmiş olsaydım demiş ben ölecektim demiş. Okuma yazma bilmediğim için demiş argideş öldü. Ondan sonra ben okumayı bilmedim iyi oldu demiş.


*huruyore: Vuruyor
Koyunla Çakal
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Koyunla Çakal

Bir varmış, bir yokmuş. Bir koyunun kuzusu varmış. Koyunun kuzusu acıkmış. Demiş ki:

—Sen burada dur.  Ben senin üstünden kapıyı kapatayım. Ben de etlenip sütlenip geleyim, seni besleyeyim, demiş.

Kuzuyu bırakmış eve, kapıyı da kapatmış. Etlenip sütlenmeye gitmiş. Sonra kapıdan takırtı gelmiş. Kuzu,

—Anne, etlendin sütlendin geldin mi? demiş. Meğer gelen annesi değilmiş. Gelen bir çakalmış.

—Evet yavrum, etlendim sütlendim de geldim, demiş. Sesi biraz değişikmiş.

—Anne senin sesin değişik geliyor, demiş. Bir de elini görmüş çakalın.

—Anne senin elin kınalı gibi değil miydi? demiş.

Çakal da anlamış durumu. Gitmiş, elini çamura mamura bulamış. Bir şekilde elini kınalamış gelmiş.

—Bak benim elim de kınalı, diye göstermiş. Kuzu da inanmış, açmış kapıyı. Çakal da kuzuyu görünce yemiş yemiş, bir güzelce karnını doyurmuş. Kapının arkasına kemiklerini yığıvermiş. Sonra annesi gelmiş. Annesi,

—Aç kapıyı yavrum, ben etlendim sütlendim geldim, etlendim sütlendim geldim, demiş.

Açan olmamış. Sonunda kendisi kapıyı açmış. Bir bakmış kuzu ortada yok. Kapıya bir bakmış, arkasında kuzunun kemikleri yığılmış. Koyun bağırmış:

—Benim kuzumu yiyenle ben sağdıç olacağım,  çık ortaya! Benim kuzumu yiyenle ben sağdıç olacağım, çık ortaya!

Bunu duyunca çakal ortaya çıkmış. Saklanmış meğer orada. Koyun:

—Ben seninle sağdıç olmak istiyorum, demiş. O da:

—Tamam, olalım, demiş.

Koyun ortaya odun odun getirmiş. Üstüne sacı kapatmış.

—Sağdıç olmamız için senin oraya oturman gerekiyor, demiş.

Çakalı odunun üstüne oturtmuş. Çakal oturunca konuşmaya başlamışlar. Konuşurken çakal dalmış. Çakal dalınca da sacın altındaki odunları yakıvermiş. Çakal hoplayıp zıplamaya başlamış. Koyun bağırmaya başlamış:

 —Kuzuyu yemek mi daha iyi, bacaklarının yanması mı? Kuzuyu yemek mi daha iyi,  bacaklarının yanması mı? diye dalga geçmiş onunla. Masal da burada bitmiş.
Küçük Tilki
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Küçük Tilki

Bir tilki varmış. Kuyruğu küçükmüş.

—Küçük, derlermiş ona. O da kızarmış küçük dediklerine. Bir gün:

—Arkadaşlar, ben bir yerde alhad* buldum. Aman bir yavuz*, bir yavuz. Gidelim, yiyelim mi? demiş.

—Hemen gidelim, demişler.

Başına toplanmışlar. Varıyorlar alhadın yanına.

—Ben silkivereyim, diyor.

Çıkıyor üstüne. Tilki çıkıyor üstüne, bir silkiveriyor. Kapışıyorlar.

—Yahu yemeyin hemen, ben ineyim, beraber yiyelim, diyor.

—Tamam, diyorlar şimdi.

Bir daha silkiyor, yine kapışıyorlar. Dinlemiyorlar onu. İniyor aşağı.

—Ben de sizinle beraber yiyeceğim. Sizi bağlayacağım. Silkeceğim, ineceğim aşağı. Sonra sizinle beraber yiyeceğiz, diyor.

—Olur, diyorlar.

Kuyruklarından bağlayıveriyor. Bir alhadın fidanına bağlıyor onları. Alhad silkiliyor, ama gidemiyorlar, kuyrukları bağlı. Çıkmış yine alhadın üstüne, bir silkeleyivermiş.

—Hih, bir avcıyla bir kopay* geliyor ya, ne yapacağımızı bilmiyoruz, demiş.

Bir inmiş de bir kaçıvermiş. Avcıyla kopay geliyor diye kuyruğunu koparan kaçarmış, kuyruğunu koparan kaçarmış. Hepsi küçük olmuşlar. Ağacın tepesine çıkmışlar, bakmışlar.

—Vay anasına, sen de küçük, ben de küçük, sen de küçük, ben de küçük, demişler.

 

 

 


* Alhad: Ahlat meyvesi.

* Yavuz: İyi, güzel, sağlam.

* Kopay: Köpek.