Üvey Kız
(Karadeniz Bölgesi, Bayburt)

[ÜVEY KIZ]

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, köyün birinde yaşayan bir aile varmış. Adamcağızın ilk hanımı ölmüş ve daha sonra ikinci bir hanım ile evlenmiş. Evlendiği hanımın da yanında kendi kızı varmış. Bir adamın kızı bir de gelen hanımın kendi kızı. Ama nedense bir türlü üvey anne, adamın kızını istememiş.

—Ben bunu istemiyorum, götür ormana bırak, demiş. Babası:

—Olur mu hanım? Etme, tutma, o bizim de evladımız. Ben kendi öz kızımı nasıl ormana bırakayım, demiş. Yalvarmış yakarmış ama kadın bir türlü ikna olmamış. Adam evimin düzeni kaçmasın diye mecburiyetten kızını almış bir gün:

—Kızım gel, seninle ormana gidelim, odun keselim, demiş. Kız:

—Tamam, babacım, demiş. Kızı almış, ormana gitmişler. Kızına demiş ki:

—Sen burada yat kızım, ben işim bitinceye kadar odunları keserim, iş bittiği zaman gelir, seni alır giderim, demiş. O da:

—Tamam, baba, demiş. Adamcağız o çocuğu oraya yatırmış, kendisi gitmiş, odunlarını kesmiş, evine dönmüş. Çocuk az uyumuş. Uyanmış ki kimse yok:

—Baba, baba, diye seslenmeye başlamış. Bir yerden ses geliyormuş:

— Armutlu deredeyim, Armutlu deredeyim, diye. Kız sesin geldiği yöne doğru gitmiş. Gitmiş, gitmiş bakmış ki orada bir ayı var. Ayı kızı görünce demiş ki:

— Ayağıma diken battı, bu dikenimi çıkarır mısın? Kız da:

— Tamam, çıkarırım, demiş. Kız eğilmiş ayağındaki dikeni çıkarmış ayının. Ayı da bunu yanına almış:

— Gel seninle bir dere kenarına gidelim, demiş. Dere kenarına gitmişler. Ayı demiş ki:

— Ben biraz burada yatayım. Bu derenin içinden bir siyah su akacak bir de beyaz su. Siyah su akınca beni çağırma, beyaz su akınca beni çağır. Kız da:

—Tamam, demiş. Ayı biraz uyumuş. Kız beklemiş, sağına bakmış soluna bakmış. Oralar orman, dere kenarında vakit geçirmiş. Gülmüş, oynamış, söylemiş. Sonra bir bakmış ki kara su geçiyor! Ayıyı çağırmamış, beyaz su geçince hemen ayıyı çağırmış. Ayı:

— Ne oldu, demiş. Kız:

— Beyaz su geçiyor çabuk uyan, beni çağır dedin ya, demiş. Ayı:

— Tamam, demiş. Kalkmış, kızın kollarından tutmuş, beyaz suya batırmış, çıkarmış, batırmış çıkarmış, batırmış çıkarmış. Her tarafı altın gümüş olmuş kızın. Ondan sonra:

— Gel seni köyüne götüreyim, demiş. Ayı çocuğu götürmüş, köye bırakmış. Kızı gören evin horozu:

— Üürü üüü, ürüüü üüü! Altın kızınız geldi, altın kızınız geldi, demiş. Kadın inanmamış:

—Git şuradan yalancı, ben kızı ormana bıraktırdım, demiş. Horoz bir daha:

—Üürü üüü, üüü üüüü! Altın gümüş kızınız geldi, altın gümüş kızınız geldi, demiş. Çıkmış bakmışlar ki gerçekten de kız altın gümüş, her tarafından altın gümüş akıyor. Kadın hemen heveslenmiş, bunu içeri almış, tabii altın gümüş oldu ya! Bu sefer tutturmuş beyine:

—İlle bizim bu kızı da götürüp şeye bırakacaksın, ormana, demiş. Adam:

—Hanım olur mu? Olmaz, demiş. Kadın:

—Yok, götürüp bırakacaksın, demiş. O da:

—Tamam, demiş. Almış götürmüş bu sefer de o kızı.

—Kızım sen burada uyu, ben odun keseceğim. İşim bitince seni alırım, demiş. Kız:

—Tamam, baba, demiş. Kızı oraya uyutmuş adam yine dönmüş gelmiş. Kız az uyumuş uyanmış:

—Baba, baba, diye seslenmiş. Yine aynı dereden bir ses gelmiş:

— Armutlu deredeyim, Armutlu deredeyim, diye. Kız o sesin geldiği yöne gitmiş. Gitmiş ki orada bir ayı var, yatıyor. Ayı demiş ki:

— Ayağıma diken battı, çıkarır mısın? Kız da:

— Bana ne, ben senin ayağındaki dikeni çıkarmam, demiş. Ayı da:

—Tamam o zaman, gel senin ile dere kenarına gidelim, demiş. Dere kenarına gelmişler. Ayı:

—Ben burada biraz uyuyacağım, bu dereden bir beyaz su akacak, bir kara su akacak. Kara su akınca beni çağır, demiş. Kız:

—Tamam, demiş. Ayı uykuya dalmış, kız biraz etrafında oyalanmış, sağa sola bakmış. Sonra bakmış ki beyaz su akıyor, çağırmamış. Bir de bakmış ki kara su, kapkara su akıyor, hemen çağırmış ayıyı:

—Çabuk ayı uyan, kara su akıyor, öyle demiştin, demiş.

—Tamam, demiş kalkmış ayı. Kızın kollarından tutmuş, kara suya batırmış çıkarmış, batırmış çıkarmış. Kızın eli yüzü hep çamur içinde kalmış. Çok çirkinleşmiş, yüzü bakılmaz bir hâle gelmiş. Ayı:

—Hadi gel seni köyünüze götüreyim, demiş. Kızı götürmüş köye, öbür kızı bıraktığı yere bırakmış. Evin horozu yine başlamış:

—Üürü üüü, ürüü üüü! Çamurlu kızınız geldi, çamurlu kızınız geldi. Kadın sesi duymuş kızmış horoza:

—Ne çamurlu kızı, benim kızım altınlı olup gelecek, altınlı incili kız olacak, diye. Horoz bir daha bağırmış:

—Üürüü üüü, ürüü üüü! Çamurlu kız geldi, çamurlu kız geldi, diye. Bir çıkmış bakmışlar ki gerçekten de kızın her tarafı çamur içinde, yüzü çok çirkinleşmiş. Ondan sonra neyse kızı içeri almışlar.

 Kadın sormuş öbür ilk bıraktırdığı üvey kızına:

—Kızım, sen niye bu hâle geldin, demiş. Kız başından geçeni anlatmış:

—Ayının ayağına diken batmıştı, “Çıkar.” dedi ben de çıkardım. Beni aldı dere kenarına götürdü, “Ben biraz uyuyacağım, bu dereden bir kara su akacak bir beyaz su. Kara su akınca beni çağırma, beyaz su akınca beni çağır”, dedi. Ben de öyle yaptım. O beyaz suya beni batırdı çıkardı, batırdı çıkardı böyle bu hâle geldim, demiş. Kendi kızına sormuş:

— Sen ne yaptın, demiş. Kız da:

—Ben, ayının yanına gittim. Ayı, “Ben buradayım.” dedi; seslendi, sesini duydum. “Ayağıma diken battı çıkarır mısın?” dedi. Ben de “Senin dikeninden bana ne, ben çıkarmam.” dedim. O da beni aldı o dere kenarına götürdü. “Gel seninle dere kenarına gidelim.” dedi. Gittik. “Ben biraz uyuyacağım, bu dereden bir kara su akacak, bir beyaz su. Beyaz su akınca beni çağırma, kara su akınca beni çağır.” dedi. Ben de kara su akınca çağırdım, beyaz suda çağırmadım. Beni kollarımdan tuttu, kara suya batırdı çıkardı, batırdı çıkardı, ben de bu hâle geldim.

Kadın anlamış ki iyilik yapan iyilik bulur, kötülük yapan kötülük bulur! Kendi yaptığının yanlış olduğunu anlamış, pişman olmuş. Üvey kızını da artık kabullenmiş, ona da iyi davranmaya başlamış. Kendi kızına da iyi davranması için nasihatlerde bulunmuş, iyi olmasını istemiş.

Böylece huzurlu, mutlu bir yuvayı sürdürüp gitmişler.