Kurnaz Hırsız ile Akıllı Arkadaşlar
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

         Köyün birinde iki arkadaş “Biz bu köyde geçinemiyoruz. En iyisi İstanbul’a gidelim de orda çalışalım.” diye gavlederler. Babalarının da onar tane malı varmış. İkisi de bunları satıp biraz para yaparlar. Gitmek için hazırlanırlarken adamın birisi:

      — Arkadaş, biz bu parayı zapt edemeyip çaldırırız. En iyisi bu parayı buraya bir yere bırakalım. Eğer İstanbul’da çalışamazsak geri gelince elimizde bulunur.

      — Doğru söylüyorsun, iyi akıl ettin, der.

         Oğlanların köyünde de Hacı Kadın diye birisi varmış. O zaman banka, kart falan da yokmuş. Hacı kadın, çok iyi birisiymiş. Kimin ne işi olsa hemen yardım edermiş. Yankesicinin biri de adamlarda para olduğunu anlayınca hemen adamların peşlerine düşer. Adamlar varıp Hacı Kadın’ın yanına giderler:

      — Hacı ana, biz gurbete gidiyoruz. Babalarımızın malını mülkünü hepsini sattık. Bizim şu kadar paramız var, bunları kaybederiz diye bir yere bırakamıyoruz. Biz gelene kadar bizim paramızı hıfz ediver.

      — Peki, oğlum edivereyim, der.

         Adamlar paranın tamamını sayıp kadının eline verirler. Bu sırada da yankesici bunları uzaktan izler. Adamlar parayı veresiye hemen İstanbul’a giderler. Aradan bir saat geçmeden yankesici, kadının evine gelir:

      — Ya Hacı ana, biz emaneti bırakmaktan vazgeçtik, şu paraları bana alıver, der.

        Hacı Kadın da yankesiciyi adamlardan birisi sanıp parayı verir. Oğlanlar da gurbete gitmişlerdir. Yedi, sekiz sene çalıştıktan sonra biraz para biriktirirler. “Şu kadar paramız da köyde var. Bu kadar parayla her şey alabiliriz.” diyerek memleketlerine dönerler.

        Oğlanlar memleketlerine döndükten sonra doğruca Hacı Kadın’ın yanına giderler.

      — Hacı Kadın, biz artık gurbetten geldik. Bizim İstanbul’a giderken sana verdiğimiz paraları alıver.

      — A yavrularım. Bıraktığınız parayı siz o zaman aldınız.

      — Hacı Kadın, biz bu parayı almadık.

      — Biriniz aldınız ama hanginiz aldı bilmiyorum. Geçmiş gün nasıl hatırlayayım.

      — Parayı alan adam nasıl biriydi?

      — Cetmi güda, cismi siyah (Alçak boylu, kara yağız birisi), der.

        Oğlanlar her tarafa giderek bu adamı arayıp tararlar ama böyle bir adamı bulamazlar. Oğlan, arkadaşına:

      — Hacı Kadın ne dediydi, der.

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan.

      — Bu herif Ardahan’da.

      — Ne yapalım? Ardahan’a gidelim.

        Oğlanlar Ardahan’a varırlar. Aşağıyı ararlar, yukarıyı ararlar, sokakları ararlar, aramadık yer kalmaz ama adamı bulamazlar. Oğlan tekrar:

      — Hacı Kadın ne dediydi?

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan’da Bahriumman.

      — Bu adam Bahriumman’dadır.

      — Neydelim?

      — Bahriumman’a kadar gidelim.

         Bu sefer de Bahriumman’a giderler. Burada da aramadıkları bir yer bırakmazlar. Fakat adamı yine bulamazlar. Oğlan yine:

      — Hacı Kadın, ne dediydi?

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan arasında Bahrimumman, kazası Van.

      — Bu adam o zaman Van’dadır, der.

        Adamlar hemen Van’a giderler. Aşağıyı ara, yukarıyı ara, gez toz adam yine yok. Oğlan yine:

      — Hacı Kadın ne dediydi?

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan arasında Bahrimumman, kazası Van, vilayeti Horasan.

      — Bu adam o zaman Horasan’da.

        Adamlar hemen Horasan’a basıp giderler. Gez Allah gez, gez Allah gez, adam yine yok. Oğlan yine:

      — Hacı Kadın ne dediydi?

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan arasında Bahrimumman, kazası Van, vilayeti Horasan, adı Ramazan, dedi.

         Adamlar Ramazan aşağı, Ramazan yukarı sokaklarda dolaşmaya başlarlar. Fakat adamı yine bulamazlar. Oğlan yine:

      — Hacı Kadın ne dediydi?

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan arasında Bahrimumman, kazası Van, vilayeti Horasan, adı Ramazan, karısının adı Kezban.

         Adamlar sokaklarda “Ramazan karısı Kezban” diye bağırmaya başlarlar. Ramazan’ın evi de şöyle bir yolun kenarındaymış. Ramazan’ın karısı kocasının adını duyunca hemen “durun” der. Ramazan da karasının arkasından bakınca parasını aldığı adamlar olduğunu anlar. Adamlar kadına:

      — Ramazan nerde?

      — Evde yok.

      — Nereye gitti?

      — Vallahi bilmiyorum. Sabahleyin evden çıkıp gitti ama.

      — Gelmez mi?

      — Bu gece belki gelmez.

        Ramazan karısına arkadan, evde olduğunu söylememesini söyler. Adamlar “Ne yapacağız şimdi!” diye düşünmeye başlarlar. Oğlan yine:

      — Hacı Kadın ne dediydi?”

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan arasında Bahrimumman, kazası Van, vilayeti Horasan, adı Ramazan, karısının adı Kezban, merdivenin altı mahzen, der.

        Ramazan da adamlar gelince hemen merdivenin altına girip saklanır. Adamlar:

      — Bu adam evde merdivenin altında. Ramazan’ın karısına “Biz eve çıkıp Ramazan’a bakacağız.” der.

         Adamlar hemen eve çıkıp merdivenin altına bakarlar. Adam da merdivenin altında oturup bekliyormuş. Ramazan’ı görünce:

      — Çabuk dışarı çık da bizim paramızı ver.

      — Arkadaşlar, ben fakir idim, paranızı yedim. Zaten bu zamana kadar yedi sekiz sene oldu para kalır mı? Siz bilirsiniz beni bağışlayınız.

      — Bir kuruş dahi bağışlamayız.

        Oğlan tekrar:

      — Hacı Kadın ne dediydi?

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan arasında Bahrimumman, kazası Van, vilayeti Horasan, adı Ramazan, karısının adı Kezban, merdivenin altı mahzen, sergendeki zahan, dedi. Git sergendeki paraları alda gel.

         Adam paraları daha harcamamış, kaç senedir de sergende bekletiyormuş. Adam sergenden parayı getirir. Paraların hepsi de gümüş lirasıymış. Ramazan paraları getirirken bir tanesini ağzına sokup saklar. Adamlar parayı alınca hemen sayarlar. Bakarlar ki, paranın bir tanesi yok. Adamlar:

      — Hani bu paranın bir tanesi?

      — Bu parayı bana bağışlayın.

      — Bağışlayamayız, para nerde?

        Adam söylemeyince oğlan yine:

      — Hacı Kadın ne dediydi?

      — Cetmi güda, cismi siyah, Ardahan arasında Bahrimumman, kazası Van, vilayeti Horasan, adı Ramazan, karısının adı Kezban, merdivenin altı mahzen, sergendeki zahan, çıkar parayı ağzından, der.

        Adamın, Ramazan’ın ağzına nasıl vurduysa para hemen ağzından dişleriyle beraber yere düşer. Adamlar da paralarını alıp evlerine geri dönerler.