Müneccimbaşı
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

Bir varmış bir yokmuş

Allah’ın kulu çokmuş

Evvel zaman içinde

Kalbur saman içinde

Deve tellal iken

Anam eşikte iken

Babam beşikte iken

Ben on beş yaşında iken

 

Bir köylü kadın şehirde hısımlarından birine misafir olmuş. Ev sahibiyle birlikte bir düğüne gitmişler. Kadınların eğnindeki[1] esvapları, boyun ve kulaklarındaki takımları görünce şaşkın şaşkın bakmaya başlamış. En nihayet şişmanca, eğni başı düzgün, boynu kulağı dolu bir kadın gelmiş. Herkes ayağa kalkmış. Düğün sahibi ve düğünde bulunanlar bu kadını köşeye kadar geçirmişler. Köylü kadın bunu merak etmiş, yanındakilerden birine “Bu kadın kim?”  diye sormuş. O da “Münecccimbaşının karısı.” diye cevap vermiş.

Kadın düğünden sonra köyüne dönmüş. Kocasına olan biteni anlatmış ve kocasıyla “Ben gayrı bu vaziyette durmam.” diye çekiş etmeye[2] başlamış. Karısının bu hâlini gören adam ne yapacağını şaşırmış. Karısına okuma yazma bilmediğini ve müneccimlikten çakmadığını söylemişse de bir türlü dinletememiş.

Kadın:

—Bir hokka, bir kalem alırsın, birkaç tabaka da kâğıt, bir yolun başına oturursun. Elbet sana ne iş gördüğünü sorarlar. Sen de “Ben müneccimim.” dersin. Onların yitiği varsa sana “Bakıver.” derler. Sen de kalemi hokkaya batırır kâğıda bir şeyler yazarsın, kâğıda bakar bir şeyler söyleyiverirsin, iş olur biter.

Adamın da bu işe aklı yatmış. Kâğıt, kalem, divit alıp bir yolun başına oturmuş. Oradan bir deveci geçiyormuş. Buna ne iş gördüğünü sormuş. Bu da “Ben müneccimim.” demiş.

—Öyleyse benim bir devem kayboldu. Birkaç gündür aradım bulamadım. Hele sen şuna bir kere bakıver, demiş.

Müneccim hokkaya kalemi bandırmış, kâğıdın üstüne bir şeyler yazmış. Düşünmüş, düşünmüş, diyecek bir şey bulamamış. En sonra düşüne düşüne:

—Senin deven ne yerde ne gökte, muallakta, demiş.

Deveci düşüne düşüne geçmiş gitmiş. Yolda giderken bir de bakmış ki kaybolan deve bir köprünün üstünde ofutmuş[3] duruyor. Düşünmüş, deve sahiden ne yerde ne gökte, muallakta. Devesini bulan deveci, vardığı yerlerde bu müneccimi övmeye başlamış. Bu söz kulaktan kulağa padişaha kadar varmış. Padişahın da bir yüzüğü kaybolmuşmuş. Bu yüzüğü de saraydaki müneccimler bilip bulamamışlar. Padişah bu adamın methini işitince “Bir de buna baktırayım.” diye saraya çağırttırmış. Müneccim, padişahın saraya çağırttığını duyunca hemen köyüne gidip karısıyla çekiş etmiş. İşte “Benim başıma bu belayı sen getirdin. Bana padişah bir yitiğini soracak. Bulamazsam beni öldürecek. Gel helalleşelim de öyle gideyim.” diye karısıyla helalleşmiş. Saraya varmış. Bunu padişahın yanına çıkarmışlar. Padişah kaybolan yüzüğünün bulunmasını müneccime emretmiş.

Müneccim padişahtan kırk gün izin istemiş. Padişah, bu adamın kırk gün sarayda bir odada beslenmesini emretmiş. Adamcağızı bir odaya tıkmışlar. Yalnız kalınca kırk gün sonraki acı vaziyeti düşünürken birden kapı açılmış. İçeriye bir sini içinde birkaç kap yemekle bir adam girmiş. Adam yemeği bırakıp dışarı çıkmış.

Müneccim sahanları açmış, bakmaya başlamış. Hepsine bakmış, bir küçük tas içinde kırmızı sulu üç tane yuvarlak bir şey görmüş. Adam köyünde böyle bir şeyler görmediği için öfkesinin arasında bunların ne olduğunu düşünmeye vakit bulamamış. En sonra kızarak bunlardan birini “Şu bir!” diye bağırarak oda kapısına doğru fırlatmış. Dışarıdaki üç adam yüzüğü çalmışlarmış. Elmanın birini öfkeyle kapıya atınca “Eyvah, bizim birimizi bildi!” demişler, korkmaya başlamışlar. Nihayet “Şu iki!” deyip kapıya elmanın ikincisini atmış. “Eyvah, ikimizi de bildi!” demişler, korkmaya başlamışlar. Müneccim “Şu üç!” diye bağırarak üçüncüsünü de kapıya atınca dışarıdakiler “Üçümüzü de bildi!” diye kendilerini zapt edemeyip içeriye dalarak müneccime “Sen bilirsin! Yüzüğün bizde olduğunu padişaha söyleme!” diye yalvarmaya başlamışlar.

Müneccim hemen işi kavramış:

—Tabii söyleyeceğim, ben bunun için az sıkıntı çekmedim. Kırk gün olsun da siz görürsünüz gününüzü, diye adamlara çıkışmış.

Nihayet fazla yalvarmalarına dayanamayan müneccim:

—Her biriniz birer kese altın verirseniz ve beni burada kırk gün iyi beslerseniz ben bunun bir çaresini bulurum, demiş.

Hırsızlar buna razı olmuşlar. Peşin birer kese altın vermişler. Yiten yüzüğü de müneccime teslim etmişler ve onu kırk gün kuş sütüyle beslemişler.

Müneccim otuz sekizinci günü hırsızları çağırmış. “Padişahın kazları var mı?” diye sormuş. Onlar da “Var!” demişler.

—Bu yüzüğü kırkıncı gün sabahleyin kazın birine yutturun ve kazın kuyruğunu biraz kesin de ben farkına varayım, demiş.

Kırk gün tamam olmuş, müneccim padişahın huzuruna çıkmış. Yüzüğü bulduğunu ve yüzüğü kazlardan birinin yuttuğunu söylemiş. Padişah kaz çobanını çağırmış. Hemen kazların dışarıya çıkarılmasını emretmiş. Müneccim kazların arasına girmiş, güdük kazı tutarak kesmiş, yüzüğü kazın kursağından çıkarıp padişaha vermiş. Bu iş padişahın hoşuna gitmiş ve kendisine fazlaca para vermiş. Birçok da çiftlik vermiş, fakat lazım olunca bir daha çağrılacağını söyleyince “Bir atladım çekirge, iki atladım çekirge, üçüncü de ele geçtin mi çekirge!” sözünü düşünerek müneccim derin husalara[4] dalmış.

Müneccim bir gün yalısında otururken padişahın veziri gelmiş. Vezirin gelmesinden müneccim çok korkmuş, belli de edememiş. Vezir, “Padişah bugün hamam yapacak. Sizi de bu hamam ziyafetine davet ediyor.” deyince müneccim biraz ferahlamış, ama belki işin içinden bir şey çıkar diye korkmuş, gidememiş. Vezire, “Hastayım. Padişahım beni affetsin.” demiş; “İyileşince ben kendilerini varır da özür dilerim.” diye veziri savmış. Vezir padişaha meseleyi anlatmış. Padişah da özrünü hoş görmüş. Hamama gitmiş.

Müneccim bu işin sonunun kötü olacağını düşüne düşüne deli olacak bir hâle düşmüş. O sırada aklına bir şeytanlık gelmiş. Hemen soyunmuş dökünmüş, iç donuyla deli gibi sokağa fırlamış. Padişahın bulunduğu hamamın önünden geçerken herkes “Deli geçiyor! Deli geçiyor!” diye bağırmaya başlamış. Bu sesi hamamdakiler de duymuş. Padişahla birlikte hepsi dışarıya çıkmışlar. Bir de bakmışlar ki müneccimbaşı.

Hamamdakiler dışarı çıkar çıkmaz hamamın kubbesinin de çökmesi bir olmuş. Müneccim padişahla konuşurken bu kubbenin çöküvermesi müneccimin öyle işine yaramış ki, dokunmayın keyfine. Daha padişah müneccime “Ne oldun? Deli mi oldun?” demeden müneccim hızlı hızlı:

—Efendim! Siz beni hamama çağırmıştınız. Ben de hastalandığım için gelememiştim. Evde yunuyordum. Bu sırada bana hamamın kubbesinin yıkılacağını haber verdiler. Ben de hemen hamamlıktan çıkar çıkmaz kubbe başınıza yıkılmasın diye çırıl çıplak buraya kadar koştum. Biraz daha gecikseydim kubbe efendimizin değil, benim başıma yıkılacaktı, cevabını vermiş.

Bundan memnun olan padişah, hayatını kurtaran müneccime bir daha bir şey sormamak ve gücünü[5] hiçbir suretle üzmemek şartıyla fazlaca mükâfat vererek müneccimi azat etmiş. Müneccim de karısının yanına gitmiş, köyünü dağıtmış, İstanbul’a göçmüş. Padişahla komşu gibi iyi günler geçirmeye başlamışlar.

Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.      

                                

 


[1] eğin: beden, vücut; üst baş.

[2] çekiş etmek: ağız kavgası etmek, çekişmek.

[3] ofutmak: başını kaldırıp boynu uzatarak belirli bir noktaya bakmak.

[4] husa: kaygı, korku, tasa.

[5] güç: gönül, yürek.