Bir Çift Güvercin
(İç Anadolu Bölgesi, Ankara)

 

Bir varımış bir yoğumuş. Köyün birinde bir adamla kadın yaşarımış. Adamın da çok arazisi varımış. Kadınla yaşarlar giderlerimiş. Ekeller* biçellerimiş.* Mahallenin de herkesin de ikişer üçer çocuğu varımış. Gadın,

—Allah’ım benim de şöyle çocuğum olsa dirimiş.*

Seneler geçmiş, aylar geçmiş garının* çocuğu olmazımış. Garı da tabi ki üzülürümüş.

Kendi götürürmüş. Neyse bir gün çeşmeğe suya gitmiş. Çeşmenin başında da kirpiler varımış.

—Allah’ım olsa da şu kipri gibi olsa, dimiş. Babasının azzığını* daşıyacak gadar olsa yeter dimiş. Olsun da kipri gibi olsun dimiş.

Neyse, bu avrat bir ay geçmiş, iki ay geçmiş hamile galmış:

—Herif ben aşyeririm* dimiş.

—İyi avrat benim azzığımı daşır* dimiş.

Keflenmişler, dokuz ay olmuş avrat doğum yapmış. Doğura doğura doğursa ki bi kipri. Adam,

—Allah Allah avrat kipri mi doğurdun, dimiş.

—Herif böle böle* çeşmeğe suya gittimidi, çeşmenin başında kipriler dururumuş, Allah’ım olsa da kipri gibi olsa didimidi dimiş. Zâr Allah’a büyük mü söyledim, olsun herif dimiş. Senin azzığını, suyunu daşır dimiş.

Çocuk büyümüş. Anası ekmek yapmış. Bu, babasına götürmeye başlamış:

—Baba, tarlanın hangi tarafından varim dimiş.

—Gızım şu gulağından gel dimiş.

Gız da ekmeği çıkarıp o gulağından yimiş. Neyse, iççik* durmuş murmuş, bi dahe çağırmış babasına:

—Baba tarlanın hangi gulağından varim dimiş.

—Öbür köşesinden gel dimiş.

Bu sefer de ekmeğin o gulağını yimiş. İççik durmuş murmuş garşıdan bir bekçi görmüş. Güzeller güzeli bir deliganlı. Köy halkı bostana bekçi dutar. Sonra gız bekçiye,

—Bekçi bekçi gafan yere eğilsin, gıçların göğe eğilsin dimiş.

Ordan da bir gavun almış yimiş. Giri* babasına çağırmaya başlamış:

—Baba, tarlanın hangi gulağından varim dimiş.

—Öbür köşesinden gel dimiş.

O köşesini de yimiş. Gala gala babasuna ekmeğin ortası galmış. Kulgulusunu* alır, azzığını alır, babasının yanına varır. Ekmeğin kalan ortasını beraberce yerler. Yidikten sona, bu yola düşer. Evine gelekene giri bekçiye rastlar. Bekçiye,

—Bekçi bekçi gafan yere eğilsin, gıçların göğe eğilsin dir.

Gavunu oturur, yir. Üç dört tanede eve getirir:

—Allah Allah dimiş, bekçi huylanmış. Bu kipri nasıl gonuşir dimiş. Eve varmış. Yarıntesi* bekçi ben bunu izleyim dimiş.

Uyanık olduğu zaman gıçları göğe eğilmezimiş. Uyumcalığa vurmuş. Giri bu kipri babasına azzık götürekene,*

—Bekçi bekçi gafan yere eğilsin, gıçların göğe eğilsin.

diyince, bekçi aynı yatmış ama bekçi bu sefer ayık. Neyse bu gız sırından çıkar, bu arada oğlan gızın bileğinden dutar:

—İn misin cin misin dir.

Gız da,

—Ne inim ne cinim. Seni yaratan Allah’ın kuluyum, dir.

Bekçi gıza vurulur,* gız da bekçiye vurulur. Gel olur, git olur. Bekçinin de bir anası, bir bacısı var. Anasına dir ki:

—Filanca yerde bir kipri var. Onu bana al dir.

—Git oğlum, şaşırdın mı kipri alınır mı? dir anası.

—Ben alacam ana dir.

Çünkü kiprinin dünyalar güzeli gız olduğunu, oğlan bilir. Anasınnan bacısı bilmir.* Bunlar, yollara düşerler:

—Allah’ın emri, Peygamberin gavliyle gızıza düğür geldik.

—Allah Allah dir, kiprinin anasıyla babası. Bizim virilecek gızımız yok, dir. Kipri nasıl gelin alaciz:

—Olsun halbura* goyar götürrük dir.

Neyse kipriyi halbura goyup, yollara düşiller. Bu kipri gören gonşular,*

—Amav oğlun da kipri mi aldın, oğluna da kipri mi aldın? diyiller.

Neyse bunlar zifaf gecesine girerler. Oğlanın bacısıynan anası bir damda, kipriynen oğlan da bir damda yatiller. Kipri soyunir, soykalanir* dünyalar güzeli gız olir. Sırrını da pencereye goyir. Oğlana dir ki:

—İnsanoğlu insanoğlu, sırrımı anana dirsen ben sana yâr olmam dir.

Oğlan da,

—Tamam dir.

Bu arada oğlanın bacısı susar. Anası da,

—Git abinin goynunda kipriden mi utanacan, abinin odasında şişede var.

Gapıyı açınca görümcesi, gızın şavkı düşir:

—Ana, abimin goynunda dünyalar güzeli gız yatır dir.

Anası da,

—Git kele* halburun içinde kipri getirdik, ne dünyalar güzeli dir.

Anası gapıyı açınca gızın şavkı düşer:

—Goş koş tada* sırrını getir dir.

Sırrını yakınca tütünü gızın burnuna gider. Gız da,

—İnsanoğlu insanoğlu anan sırrımı yaktı. Ben sana dimedim mi, sırrımı söylersen ben sana yâr olmam diye.

Gız bi çift güvercin olur fırr uçar gider. Oğlan bunu köy köy kasaba kasaba arar, bulamaz. Oğlan deli divane olur gızın yoluna:

—Bi çift güvercin olaydım

Gelip geçen yolcudan

Yarimi soraydım dir.

Fırr uçar gızın memleketine varır. Bu gızı bulur. 40 gün 40 gece düğün ider. Çocukları olur. Onlar erer muradına, biz çıkalım kerevetine.

 


* ekeller: Ekerler

* biçeller: Biçerler

* dir: Der

* garı: Karı

* azzık: Azık

* aşyerme: Aşerme

* daşır: Taşır

* böle böle: Böyle böyle

* iççik: Biraz

* giri: Geri

* kulgulu: Bir çeşit testi

* yarıntesi: Ertesi

* götürekene: Götürürken

* vurulur: Aşık olur

* bilmir: Bilmiyor

* halbur: Kalbur

* gonşu: Komşu

* soykalanir: Soyunuyor

* kele: Hele

* ta: Raf