Hurşit ile Mahmure
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

Bir köyde zengin bir padişah yaşarmış. Bu padişaan çocuu olmuyomuş. Garısıyna gitmedii tohtur* galmamış. Padişaan üryasına bi gün biri gelmiş. Biri beyaz biri gırmızı iki dene elma vermiş:

— Bu elmaların birini gendin yi, birini garın yisin, dimiş.

Elmaları yiyince gadın çocuaa galmış. Çocuh geliyo ki göpgözel. Çocuun adını Hurşid goyuyollar. Gel oluyo gid oluyo, çocuh büyüyo. Padişah bi evin bi oolunu evermeye çıhıyo. Köyün bütün gızlarını çığırttırıyo amma oolan birini de beenmiyo. O zamaataca* Hurşid’in üryasında diyollar ki:

— Filan yirde, işde bir şeerde Maamire* adında bi gız var, onu Allah sana yazacak, sen onu alacaan onunla evlenecen ve yedi buçuk ay sonra gız ayaana gelecek, diyollar.

Hak tarafında gızın üryasına girip kıza da söylüyollar. Hurşid’in iresmini gösteriyollar. Hurşid de ööle bekliyo onu, içeri gapanıyo:

— Maamire gelecek, diyo.

Babası diyo ki,

— Çocuh hasta, dışarı çıhmıyo, yimiyo içmiyoo.

Hurşid gara sevdaya düşüyo. Babası götürmedik tohtur gomuyo, gezdiriyo, götürüyo çaare bulamıyo. Arhadaşları padişaan oolu hasta imiş diye, oolanı getiriyollar götürüyollar, içki içiriyollar. Oolan orda burda türkü çıırıyo, ondan sonra yedi buçuh ay doldu muydu atına biniyoo bi de,

— At ile şöle bi dolaşıyım gidiyim, diyo.

Yaylalara dooru gitse ki bi sürü çadır gurulu. Gızgil gelmiş, gızın çoh gardaşı varımış. Gardaşları hepsini toplamış oraya gelmişler. Oolan varınca gızı çadırda görünce bayınıp düşüyo. Gız çoh güzelmiş. Orda bi dene garı geliyo, oolanı galdırıyo:

— Gel gızım bu senin yüzünden düşdü, gel de bunu götürelim, diyo.

Oolanı galdırıyollar çadıra götürüyollar. Çadırda oolan ayıhıyo. Bi de gız diyo ki:

— Aman gardaşlarım geliyor, şöyle dışarı çıh, diyo.

Bunlar dışarı çıhıyollar, geziyollar. O zamaataca gızın gardaşları geliyo,

— Bu oolan kimmiş, diyollar.

Bu da diyo ki:

— Bu yaylanın saabı imiş, diyo.

— Gidelim, bu yaylayı oolanın babasından alalım, diyollar. Gidiyollar gızın babasına böyle böyle, bu yaylayı bize satın, diyollar.

— Tamam, diyo gızın babası. Yayla size gurban ossun amma benim de sizden bi isteam var diyo. Gızınız Maamire’yi benim Hurşid’e verirseez verdim gitti, diyo.

— Virdik, biz de virdik, diyollar.

Onlar da veriyo. Bi de geri çadıra geliyollar, düşünüyollar, geri vazgeçiyollar:

— Geri gidelim de ordaa, köyümüzdeki adama virelim, memleketimizdee adam ile evlendirelim, diyollar.

Gızı da alıp memleketlerine geri gidiyollar. Oolan gızın yanına gelse ki kız da yooh kimse de yooh, gomuş gitmişler. Oolan türkü yahıyo, aşşığımış. Gidekene çobana ırast geliyor, çobana soruyo. Çoban da,

— Gitti, diyo.

Oolana mektup veriyo. Bi de şeare* varıyo, şearde kimse yoh. Bi garıya ırast geliyo:

— Bunlar nereye gitti, diyo.

—Maamire’nin düünü var ordalar, şearde kimse yoh, diyo.

— Hala teyze, beni misafirin olarak evine alın mı? diyo.

Bu da,

— Evladım olarak alıyım, diyo.

Bunu misafir olarak evine alıyo. Oolan diyo ki:

— Şu yüzzüğü kıza bi göster. Kıza Hurşid geldi, seni gaçıracah de, diyi araya adam düşürüyo.

Kız kimseyi içeri almıyomuş. Kadın yüzzüğü kıza gapıdan gösteriyo. Kız,

— Aman teyzem geçsin, diye milleti yarıp kadını içeri alıyo.

Kıza diyo ki:

— Hurşid geldii, seni gaçıracah ne diyon? diyo.

— Tamam, diyo. Gidelim.

Araya iki adam düşürüyollar. Bunu Hurşid atına bindiriyo, getiriyo memleketine. Paadişah kırh gün kırh gece düün ediyo. Bunlar da muaradına eriyollar. Darısı bekârlara ossun.

 


* tohtur: Doktor

* o zamanaça / o zamaataca / o zamaataça:  O zamana kadar

* Maamire: Mahmure

* şaar / şear / şeer: Şehir, kent