FATMA BACI
(İç Anadolu Bölgesi, Ankara)

Bir varımış bir yoğumuş. Allah’ın gulu pek çoğumuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal, sinek berberiken. Bir ananın gızı galmış. Ana mefat* itmiş. Babanen gız galmış.

Zaman geçmiş, aradan aylar geçmiş. Baba bir gün evlenmiş, bi garı getirmiş. Baba sığır güder durumuş, sığır güderimiş. Aradan aylar geçmiş yıllar geçmiş, gız büyümüş. Bi de analığın gızı olmuş. Olmuşlar iki gız. Babasıynan öğsüz gız künde sığıra giderimiş. Bi de bunun sarı ineği varımış. Ne azzık* goyarımış ne de ekmek viririmiş. Gız da bu sarı ineğin arkasından giderimiş. Her gün böle sürüp gitmiş. Gız büyünce babası gitmemiş, gız gendi giderimiş. Analık azzık su gomazımış. Gız ore* varırımış. İnek gelirimiş suyun başına öğlen satinde. Gız iyice inekden emer yayılır, sona yayılıma giderimiş. Böle böle aylar olmuş, yıllar olmuş.

Gız büyümüş, güzelleşmiş. Analık da,

—Ben buna ekmek gomirim, su gomirim. Bu gız nasıl oldu böle dimiş.

Bir gün gendi de gitmiş analığın gızınnan beraber. Amma gendi gızına çeşit çeşit azzık ekmek gomuş. Öğsüz gız gene sarı inekden emmiş, öbür gız da görmüş. Anasına gelmiş böle böle dimiş. Gadın herife ille sarı ineği kesecen dimiş. Herif de,

—Avrat gıyamadan inek kesilir mi? dimiş.

—Yok, ille de sen ineği kesecen.

Aradan gün geçmiş, ay geçmiş. Herif avradın zorlamasıynan ineği kesmiş. Gız da ağlarımış, kesilmesine çok üzülmüş. Bunnar gaynatmışlar, etini yimişler, kemiğini yimişler. Gız da birtecik yimemiş. Bunnarın attıkları kemikleri toplamış. Bunnar aylarca idare itmiş. Daha sona da et bitmiş. Et bitince gız toplamış kemikler havuta* gömülemiş.

Aradan zaman geçmiş, bunnar goca goca gız olmuşlar. Düğüne gideceklerimiş. Analık gızını hazırlamış:

—Haydi, düğüne gidelim dimiş.

Giydirmiş guşatmış, bu gızı da götürmemiş. Bu galmış evde. Analık gitmiş düğüne. Varsa akıra*, havutu açsa ki bi gat güzel elbise olmuş sırtına, pırıl pırıl yanir. Ayana ayakkabı olmuş. Giyinmiş guşanmış varmış düğüne. Analık ne bissin*,

—Aman penses gelir, aman prenses gelir.

Ne gadar düğünde daliganlılar varısa gızı karşılamışlar. Onnar dağılmadan evvel bu düğünden çıkmış. O günü de yağmur yaş varımış. Eve gelekene ayandan ayakkabının biri düşmüş, çıkmış orda galmış. Prens de,

—Bu prenses de nire gidir? diye çıkmış ayakkabıyı bulmuş.

Aradan aylar geçmiş, yıllar geçmiş.

—İlle ben bu gızı bulacam. Hangi ayana olursa bu ayakkabı onu alacam dimiş.

Aramışlar maramışlar. Cariyelerine emir virmiş:

—Bulun diye.

Areken mareken dimişler ki:

—Filan adamın iki gızı, sığır güdenin.

—İlle gidin bu ayakkabı hangısının ayana olursa onu alacam dimiş.

Analık bu gızı saklamış, gendi gızına giydirecek ya. Bu gızı tandıra goymuş. Analık gızın ayanı yonmuş monmuş, ayakkabı gendi gızının ayana olmamış. Ertesi günü gene böle.

—İlle öbür gızı görecik.

Analık,

—Gız yok dimiş.

Saklamış tandıra.

—Üüüüürük Fatma Bacım tandırda. İki elleri küllede* dimiş.

Prensin cariyeleri dimiş ki:

—Horoz bize bişi anlatır dimişler.

Varsalar ki tandıra baksalar ki gız tandırda. Tandırdan gızı çıkartmışlar. Gıza giydirmişler. Edik* gızın ayana olmuş. Zaten gendinin. Ordan çıkartmışlar gıza giydirmişler. Gız prensinen evlenmiş, mutlu da bitmiş.

 


* mefat: Vefat

* azzık: Azık

* ore: Oraya

* havut: Deve semeri

* akır: Ahır

* bissin: Bilsin

* külle: Tandırdaki ateşin yanmasını sağlayan hava deliği

* edik: Patik