Kirazoğlu
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Bir varmış, bir yokmuş. Ülkenin birinde, bir padişah varmış. Padişah ilân ettirmiş:

— Filanca memlekete Kirazoğlu adında bir adam var. Parmağında da bir yüzük var. O yüzüğün dünyada eşi, menendi yok. Kim o yüzüğü alır getirirse dünyalığı benden, demiş.

O ülkede yaşayan bir adam varmış. Bu adamın üç kızı varmış. Adam padişahın ilânını duymuş. Eve gelmiş, mahcup mahcup durmuş. Kızları sormuş:

— Baba, niye öyle mahcup duruyorsun?

— Kızım böyle böyle, padişah ilân ettirdi. Sizin üçünüz de kızsınız. Bir oğlum olsaydı belki gider, yüzüğü getirirdi. Biz de bu fakirlikten kurtulurduk. Kızları da demiş ki:

— Baba, ondan kolay ne var? Biz gidip getirelim. Büyük kız atılmış:

— Ben giderim, demiş.

Erkek elbiselerini giymiş, atına binmiş. Evlerinin önündeki köprüden geçerken ondan önce gidip köprüye saklanan babası kızın önüne atlamış. “Peh!” demiş. Kız o korkuyla eve geri dönmüş.

Büyük kız eve dönünce ortanca kız, erkek elbiselerini giyinmiş, atına binmiş. Köprüye geldiğinde babası onun da önüne atlamış. “Peh!” demiş. Ortanca kız da korkup evine dönmüş. Ablalarının ikisi de gidemeyince küçük kız, erkek elbiselerini giyip binmiş atına.

 Köprüden geçerken babası onun da önüne atlamış, “Peh!” demiş. Ama küçük kız “Peh!” falan dinlememiş. Sürmüş, gitmiş. Yolda bir kervancı ile karşılaşmış. Kervancı:

— Oğlum nereye gidiyorsun, diye sormuş. Kız:

— Kirazoğlu’nun memleketine gidiyorum, demiş. Kervancı:

— Oğlum oraya yılan, göbeğiyle; kuş, kanadıyla gidemiyor. Sen nasıl gideceksin? Kız:

— Olsun, ben bu yola başımı koydum, gideceğim, demiş.

Az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Kirazoğlu’nun memleketine varmış, onu bulmuş. Kız:

— Bana iş verirsen yanında çalışırım, demiş. Kirazoğlu:

— Mallarıma bakarsın, demiş. İşe almış.

Kız, Kirazoğlunun yanında erkek kılığında işe girince kendisini “Ali” diye tanıtmış. Kirazoğlu da anası da Ali’yi çok sevmişler. Kirazoğlu’nun anası Ali’ye bakmış, oğluna:

— Oğlum, bu kız, demiş. Kirazoğlu:

— Ana, bunun adı Ali, erkek. Hiç kız olur mu?


	Yoook oğul, yok,


   Ali gözü, kız gözü,

   Yaktı, yandırdı bizi,

   Kolu bilezik yeri,

   Parmağı yüzük yeri. Ana, oğul:

— Nasıl etsek de bunu bir denesek. Kız mı, oğlan mı olduğunu anlasak, diye düşünmeye başlamışlar.  Kirazoğlu’nun anası:

— Oğlum, sen süpürgeyi ver Ali’nin eline. Getirsin evde ocağın başında bağlasın. Ben de ocağa bir aşırma süt atayım. Eğer süt taştığında bakmazsa bil ki Ali, erkek. Yok, eğer taştığında kalkıp bakarsa bil ki kızdır. Kadının canı süttür, dayanamaz, demiş. Oğluyla anlaşmışlar.

Ali’nin de bir köpeği varmış. Kirazoğlu ile anasının konuştuklarını dinlemiş. Gitmiş Ali’ye haber vermiş.

— Aman ha, süt taşarsa hiç dönüp bakma, demiş.

Anası bir kazan sütü ocağa atmış. Ali de süpürgeyi almış, ocağın başına oturmuş. Süpürgeyi bağlarken süt taşmaya başlamış. Taşmış da taşmış. Kızın süt taştıkça canı gitmiş ama korkusundan kalkıp da bakamamış. Kirazoğlu’nun anası:

— Aman oğul, ne ettin? Süt taşmış, kalkıp da bakmamışsın, demiş.

— Aman ana… O kadın işi. Ben erkek hâlimle ne anlarım; sütünden, sümüğünden, demiş.

Kirazoğlu sütün taştığını görünce:

— Bak ana, gördün mü? Ali, kız olur mu?

— Yok oğul, yok,

  Ali gözü, kız gözü,

              Yaktı, yandırdı bizi,

  Kolu bilezik yeri,

  Parmağı yüzük yeri, demiş. Anası yine inanmamış.

Bu sefer Kirazoğlu düşünmüş. Daha nasıl etsek de biz bunu denesek, diye aklından geçirmiş. Bir gün anasına demiş ki:

— Ana, kızın yatağının altına gül sarınca güller solarmış; erkeğin yatağının altında solmazmış. Ali’nin yatağının altına gül serelim, bakalım. Solarsa kız, solmazsa erkektir.

Ali’nin köpeği bunu da duymuş. Gelmiş, Ali’ye haber vermiş. Ali o gece yatağa girmemiş. Sabah Kirazoğlu ile anası gelmiş, döşeği kaldırmışlar. Bakmışlar ki güllerin hiç birisi solmamış. Hepsi canlı duruyormuş.

Kirazoğlu yine anasına:

— Ana hani Ali, kızdı? Hiç kız olur mu? Bak güller solmamış, demiş.

Anası yine inanmamış:

— Yok oğul yok,

  Ali gözü, kız gözü,

  Yaktı, yandırdı bizi,

  Kolu bilezik yeri,

  Parmağı yüzük yeri, demiş.

Daha sonra aklına bir fikir gelmiş:

— Oğul, demiş kadın. İkiniz birlikte hamama gidin. Orada ne olduğu belli olur.

Kirazoğlu gitmiş. Kendi adına hamamı kiralamış. Hamamcıdan hamamın anahtarını almış. Beraber hamama gitmişler. Kirazoğlu, Ali’nin ağası ya hani, Ali ağasının üstünü katlamış.

— Ağam, sen yıkan. Ben bunları düzelteyim, geleyim, demiş. Kirazoğlu soyunurken parmağındaki yüzüğü de çıkarmış, elbiselerinin üzerine bırakmış. Kirazoğlu içeriye yıkanmaya gidince kız yüzüğü parmağına geçirmiş. Bir name yazıp oraya bırakmış.

 

— Yaz geldim, yaz giderim,

  Kış geldim, güz giderim,

  Kirazoğlu gözün kör olsun!

  Kız geldim, kız giderim, demiş.

Hamamdan çıkmış, atına binmiş, Biraz uzaklaşmış. Hamamcı gelmiş, Kirazoğlu’nu hamamdan çıkarmış. Kirazoğlu nameyi okuyunca kızın peşine düşmüş.

Kız evinin yolunu tutmuş. Gitmiş, gitmiş… Babasının memleketine varmış. Yüzüğü padişaha vermiş, padişah da onların dünyalıklarını vermiş.

Kız padişaha yüzüğü vermiş, eve gelmiş. O arada Kirazoğlu da kızın memleketine varmış, kızın evine misafir olmuş. Kız yorgun, argın bacısının dizine başını koymuş, dinleniyormuş.

— Bacı, Kirazoğlu’nun sesi kulaklarımdan gitmiyor. Sanki Kirazoğlu’nun sesi geliyor, demiş.

Kafasını kaldırmış ki Kirazoğlu, ocağın başında babasıyla sohbet ediyormuş. Kız, Kirazoğlu’na her şeyi anlatmış. Yüzük için yanına gittiğini, yüzüğü alıp kaçırdığını söylemiş.

Kirazoğlu:

— Yüzük sana helâl olsun. Ağırlığınca babana altın vereceğim, seni bana versin, demiş.

Kızı babasından istemiş. Babası kızı vermiş. Kirazoğlu da karşılığında kızın ağırlığınca altın vermiş. Kirazoğlu, kızı alıp memleketine götürmüş. Yiyip, içip muratlarına geçmişler.