Can Kardeş
(Karadeniz Bölgesi, Giresun)

Bir varmış, bir yokmuş. Uzak diyarlarda bir padişah varmış. Bu padişahın bir oğlu ve daha sonra bir kızı dünyaya gelmiş. Erkek çocuğa Sercan, kıza ise Mercan adını koymuşlar.

Aradan yıllar geçmiş, Sercan ve Mercan büyümüşler. Bu sırada padişahın eşi hastalanmış yedi iklime, doktorlara haber salınmış. Ancak Sercan ve Mercan’ın anneleri ölmüş.

Padişah birkaç yıl sonra tekrar evlenmiş ama padişahın yeni eşi Sercan ve Mercan’ın varlığından rahatsız olmuş. Saltanatı bu çocuklara bırakmamak için sürekli babalarına şikâyet edip, onları karalıyormuş.

Analıkları bir gün padişahın ilk eşinden kalan mücevherleri çalıp Sercan ve Mercan’ın odasına koymuş. Padişah durumun farkına varmış ve sarayı aratmış. Bu sırada tellallar mücevheri çalanı bulana ödül verileceğini söylüyormuş.

Ardından çocukların üvey annesi padişaha gelip eski eşinden kalan mücevherleri oğlu ve kızının çaldığını söylemiş. Padişah önce eşine inanmamış ama çocukların odasından mücevherler çıkınca eşine inanmış. Bunun üzerine padişah Sercan ve Mercan’ı kovup sürgün etmiş.

İki kardeş birlikte yola çıkmış, kırk gün kırk gece gitmişler. Uzak diyarlarda bir ülkeye varmışlar. Bir çeşmenin yanına gelip ağaca çıkmışlar.

Sercan ve Mercan birbirlerine dert yanarken o sırada ülke padişahının oğlu atını sulamak için çeşme başına gelmiş. Bu delikanlıya Feridun derlermiş. İki kardeşin gölgesi suya düştüğü için at ürküp su içmiyormuş.

Feridun bakmış ki ağaçta iki kişi oturuyor. Sercan ve Mercan ağaçtan inerek başlarından geçeni, üvey anneleri ve adamları tarafından iftiraya uğradıklarını bir bir anlatmışlar. Bu sırada Feridun ve Mercan birbirine âşık olmuş.

Feridun, iki kardeşi alıp saraya getirmiş ve başlarından geçenleri babasına anlatmış. Aradan bir süre geçmiş ve Feridun, Mercan ile evlenmeye karar vermiş. Hemen anne ve babasına gelip rızalarını istemiş. Feridun’un babası razı olmuş ama annesi karşı çıkmış. Çünkü onu yeğeni ile evlendirmek istiyormuş.

Feridun annesini dinlemeyip Mercan ile evlenmeye karar vermiş. Bunun üzerine Feridun’un annesi durumun ciddiyetini anlamış ve Arap halayığı çağırıp ona Mercan’ı saraydan kovmasını söylemiş.

 Arap halayık bir gün Mercan’ın yemeğine uyku ilacı koymuş. Mercan odasında uyumaya başlayınca Arap hemen adamlarından birini Mercan’ın odasına göndermiş.

Arap, Feridun’un yanına gelip Mercan’ın onu aldattığını söylemiş. Feridun koşa koşa Mercan’ın odasına gelmiş ki yabancı bir erkekle aynı odadalar. Adamı oracıkta öldürüp Mercan’ı da kovmuş. Bu sırada Sercan avda imiş. Ardından Mercan saraydan ayrılıp ilk geldikleri çeşmenin yanına gitmiş, üç gün üç gece ağlamış, ağıtlar yakmış:

— Kardeş kardeş can kardeş,

Candan ciğer kardeş,

Yedi kazan kuruldu,

Yedi bıçak bilendi, 

Yedi hâli serildi,

Padişahın oğlunun düğünü oluyor, 

Beni al götür, demiş.

Birkaç gün sonra erkek kardeşi Sercan gelip kız kardeşini bulmuş ve birlikte yola çıkmışlar.

Feridun, Mercan’ın gitmesine çok üzülüyormuş. Ne olup bittiğini anlamadan onu kovduğu için pişmanmış. Uyku uyumaz yemek yemez olmuş. İstemeden annesinin yeğeni ile evlenmeye razı olmuş.

O gece düşünürken Arap halayığın odasında bir ışık görmüş. Sessizce gidip kapıyı dinlemiş. Annesi ile Arap halayığın konuştuğunu, Mercan’a iftira attıklarını duymuş. Ertesi gün halayığı odasına çağırıp olup biten her şeyi öğrenmiş ve halayığı kovmuş. Hemen babasına her şeyi anlatıp Mercan’ı aramaya yola çıkmış.

Yedi gün yedi gece dağ bayır demeden Mercan’ı aramış ve bulmuş. Mercan’ı ve Sercan’ı alıp saraya getirmiş.

Kırk gün kırk gece düğün yapmışlar. Aradan birkaç yıl geçmiş ve Sercan üvey annesinin öldüğü haberini almış. Hemen ülkesine dönüp babasına iftiraya uğradıklarını kardeşi ile kendisinin bir suçu olmadığını anlatmış ve tahta geçmiş. Her iki kardeş de muratlarına ermişler.