Balıkçı ile Dev
(Ege Bölgesi, Manisa)

                                                                                            BALIKÇI İLE DEV


Evvel zaman içinde ülkelerin birinde deniz kıyısında oturan, yaşlı, yoksul bir adam yaşarmış. Karısı ve kızıyla yaşayıp geçimini balıkçılık yaparak geçiriyormuş.
Günlerden bir gün yine ağını almış, denize gitmiş. Uzun bir aradan sonra ağını çektiğinde ölmüş bir ineğin gövdesiyle karşılaşmış. Çok şaşırmış, çok kızmış. Ağını uğraşa uğraşa temizlemiş. Başka çaresi yokmuş, ağı yeniden denize fırlatmış. Yeniden beklemeye koyulmuş. Denizden kıpırtıları, havada martıları görünce ağı yeniden çekmiş. Bu kez de üç eski çömlekle karşılaşmış. Karısıyla kızı evdeymiş ve açmış; onun balık getirmesini bekliyorlarmış. Balıkçı bu duruma çok üzülüyormuş. Mutlaka balık tutması, eve götürmesi lazımmış. Akşam da çok yakınmış. İnek ölüsü, çömlek eskisi canını çok sıkmış. Kendi kendine söylenmiş:
—Ağımı son kez bir daha atacağım. Eğer gene balık çıkmazsa kafayı vurup yatacağım, demiş. Ağı denizin yüzüne olanca gücüyle fırlatmış. Akşam olurken üzgün ve bitkin bir halde ağını toplamaya başlamış. Yuvarlanan bir şey görmüş. Bu balık olamazmış, bakmış, o bir kavanozmuş. Ama öyle sıradan bir kavanoz değilmiş. Sapı, ağzı her yanı altından bir kavanozmuş. Ağzı sıkı sıkı kapatılmış. Balıkçı düşünmüş:
—Bu altın kavanoz ne işime yarayacak? En iyisi mi onu satayım, yiyecek alayım, demiş. Kapağını zorla açmış. İçinde bir şey olup olmadığını görmek istiyormuş ki kavanozun içinden koskoca bir dev çıkmış. Devin gözleri değirmentaşı gibiymiş. Dev, ellerini açmış, birden bağırmış:
—Kavanozun ağzını açtın, beni çıkardın. Seni öldüreceğim, demiş. Balıkçı şaşırmış. Sormuş:
—Beni niçin öldürmek istiyorsun? Dev:
—Kavanozun içinde keyfim yerindeydi. Şimdi ise çok rahatsızım. İşte seni bu yüzden öldüreceğim. Nasıl ölmek istiyorsun, hemen söyle! Boğayım mı yoksa denizin derinliklerine mi atayım, demiş. Balıkçı:
—Beni öldürme lütfen! Yaşamak, eşime ve kızıma bakmak istiyorum, demiş. Dev:
—Orası beni ilgilendirmez. Haydi, söyle! Ölümlerden ölüm beğen! Balıkçı:
—Ama dev kardeş, senin bana ödül vermen gerekir. Özürlüğe kavuşturdum seni. Tutsaklıktan kurtulmuş oldun. Dev:
—Belki haklısın. Doğru söylüyorsun. Eğer çok önceleri olsa ödülü alabilirdin. Şimdiyse çok geç kaldın, demiş. Balıkçı:
—Nasıl olur? Dev:
—Olur işte… Yüzyıllar önce devlerin kralı bana bir haksızlık yapmıştı. Ben de hakkımı zorla almıştım. Bu yüzden devlerin kralı beni bu kavanoza soktu. Yüz yıldan beri denizin dalgaları arasındayım. Durmadan oradan oraya sürüklenip durdum. Bir ara bunalmıştım. O zaman
şöyle bir söz vermiştim. Eğer beni bu kavanozdan çıkaran olursa kral yapacağım. Günlerce, aylarca, yıllarca bekledim. Kavanozu açan, beni çıkaran olmadı. Sonradan verdiğim sözü geri aldım. Çünkü oraya alışmıştım. Ömrümü orada tüketecektim. Sen geldin beni çıkardın. Şimdi seni öldürmem lazım, demiş. Balıkçının zaten canı burnundaymış. Balıkçılık yapmaktan bıkmış. Balıkçının aklına bir soru gelmiş:
—Sana bir soru sormama izin veriyor musun?, demiş. Dev ivedi ivedi:
—Çabuk ol, hemen sor, demiş. Balıkçı:
—Sen kavanoza nasıl girdin, nasıl sığdın o kavanoza? Sana inanmıyorum. Çünkü bu koca beden o ufacık kavanoza asla girmez, demiş. Dev küçülebildiğini, kavanoza girebildiğini kanıtlamak için küçük bir kuşa dönmüş. Birden kavanoza girmiş ve bağırmış:
—Bak, bak! Kavanoza nasıl girdiğimi görüyor musun, demiş. Bu arada Balıkçı bir kurnazlık düşünmüş. Kapağı hızla kapmış, kavanozun ağzını sıkıca kapatmış. Dev, yeniden bağırmış:
—Beni buradan çıkarırsan seni zengin ederim, demiş. Balıkçı:
—Yoo! Seni çıkarmam. Çıkınca beni öldüreceksin değil mi, demiş. Dev:
—Hayır, seni öldürmeyeceğim; zengin edeceğim, bolluk içinde yaşatacağım. Yemin ederim, demiş. Balıkçı inanmış, kavanozun ağzını açmış. Dev kapağı açar açmaz fırlayıp dışarı çıkmış. Dev, büyümüş büyümüş, devleşmiş. Boş kavanozu denize atmış. Balıkçıya şöyle söylemiş:
—Ağzını topla, benimle gel, demiş. Bir tepeye doğru tırmanmışlar. Balıkçı onun peşinden yürümüş. Tepe noktasına varınca arka tarafa yokuş aşağı inmişler. Arka tarafta üç tepe birleşiyormuş. Arada ise büyükçe bir göl varmış. Göl balıkla doluymuş. Balıkçıya seslenmiş:
—Haydi, ağını at, bol bol balık tut, demiş. Balıkçı ağını atmış, kısa sürede üç balık tutmuş. Biri kırmızı, biri beyaz diğeri altın rengindeymiş. Dev, balıkçıya bir akıl daha vermiş:
—Bu balıkları al, ülkenin kralına götür. O sana çok para verecek, demiş. Balıkçı balıkları krala götürmüş. Kral balıkları görünce çok sevinmiş. Danışmanına buyruk vermiş:
—Bu balıkları al, aşçıya götür. Balıkçıya da bir torba altın ver, demiş. Altınları alan balıkçı, üç balığa bu kadar çok para aldığı için uçar gibi evine gitmiş. Eve giderken türlü türlü yiyecekler, giyecekler almış. Karısını, kızını mutlu etmiş. Balıkları pişiren sarayın aşçısı balıkları havaya attığında büyük bir cazırtı ve patlama olmuş. O anda mutfak duvarlarından biri bu gürültüyle yıkılmış. Ortaya güzel bir kadın çıkmış. Tavada kızarmakta olan balıklara seslenmiş:
—Ey balıklar, balıklar!... Görevinizi tam olarak yapıyor musunuz, demiş. Balıklar fokurdayıp kaynayan yağın içinde başlarını kaldırarak bağırmışlar:
—Evet, evet… Görevimizi tam olarak yapıyoruz. Şimdi ise çok mutluyuz, demişler. Balıklar böyle söyleyince kadın ocakta kaynamakta olan balıklı yağ tavasını yere fırlatmış. Bu kez duvarın başka bir tarafı açılmış. Kadın birden yok olmuş. Ateşin üzerine savrulan balıklar cayır cayır yanarak kül olmuşlar. Balık bekleyen kral aşçının geciktiğini görünce haber göndermiş:
—Balıklar çok geç kaldı, aşçı neden bu kadar gecikti. Derhal bana haber getirin, demiş. Kralın danışmanı mutfağa koşmuş, aşçı ona gördüklerini hayretle anlatmış. Danışman söylenenlerden ve anlatılanlardan bir şey çıkaramamış. Hemen balıkçıyı çağırtmış:
—Bana aynılarından üç balık daha getir, demiş. Balıkçı aynı göle gitmiş, üç balık daha getirmiş. Danışman balıkları yine aşçıya vermiş:
—Hemen pişir, krala götür, demiş. Danışman, aşçıyı gözetlemeye başlamış. Aşçı yine önceki gibi yapmış. Tencereye yağı doldurmuş. Balıklar fokurdamaya başlayınca mutfağın duvarı yıkılmış. O kadın tekrar ortaya çıkmış ve yine aynı soruyu sormuş. Danışman gördüklerini, duyduklarını krala anlatmış. Kulaklarına inanamayan kral:
—Gideyim kendi gözümle göreyim, demiş. Bu durum üzerine kral balıkçıyı çağırtmış. Aynılarından üç balık daha istemiş. Kral, balıkları karşılığında balıkçıya tekrar altın vermiş. Aşçı, kralın isteği üzerine balıkları pişirmeye koyulmuş, tencereyi yağla doldurmuş, ateşe koymuş. Yağ kaynayıp balıklar kızarmaya başlayınca mutfağın duvarı birden açılmış. Orada kızıl sakallı, yaşlı bir adam belirmiş. Yine aynı soruları balıklara sormuş. Kral şaşırmış. Ne söyleyeceğini bilememiş. Olanlardan da bir anlam çıkaramamış. Kral, balıkçıya yeniden haber göndermiş. Danışmanına da:
—Balıkçı bu balıkları nereden tutuyor, öğren, demiş. Balıkçı, balık tuttuğu üç tepe arasında kalan büyük mavi gölü tarif etmiş. Danışman adamlarını yanına alarak tarif edilen yere gitmiş. Fakat orada ne üç tepe ne de bir göl görebilmişler. Kral o yerin ne kadar uzakta olduğunu sormuş. Doğrusu o da orayı görmeyi çok istiyormuş. Balıkçı:
—Sabah çıkılırsa öğleye varılır kralım, demiş. Kral, balıkçıyı ve adamlarını da alarak yola revan olmuşlar. Balıkçının dediği gibi öğleye doğru o bölgeye ulaşmışlar. Balıkçı parmağıyla göstererek:
—İşte üç tepeler ve büyük mavi göl!... Hep birlikte kıyıya inmişler. Gölde balıkçının yakaladığı beyaz, kırmızı ve altın renkli balıklardan yüzlercesi gölde yüzüyormuş. Kral çevrede uzun bir inceleme yapmış. Tepeyi tırmanmış. Öbür taraftan yokuş aşağı inmiş. Orada kırmızı taşlardan yapılmış büyük bir ev görmüş. Kapıyı çalmış. Kimse çıkmamış. Ev boşmuş. İçeriye girmiş. Sayısız güzel odalarla, salonlarla karşılaşmış. Evin dört bir yanı bahçeyle çevriliymiş, çiçeklerle süslüymüş. Kral odalardan birini geçince içeride yatmakta olan birinin inlediğini işitmiş:
—Yaşamak istiyorum, ölmek istemiyorum, diye bağırmış. Bu, genç biriymiş. Kralı görünce iniltisini biraz daha arttırarak:
—Senin bir kral olduğunu biliyorum; fakat ayağa kalkacak gücüm yok, demiş. Sonra genç, ayaklarını açmış. Kral ayaklarına hayretle bakmış. Çünkü gencin ayakları etten, kemikten değil taştanmış. Bildiğimiz mermer taşındanmış! Kral sormuş, konuşmaya başlamışlar:
—Ayakların niye taştandır?
—Sorma!
—Soruyorum.
—Bir zamanlar şu gördüğün üç tepenin arasında büyük bir kent vardı. Babam o zamanlar kraldı. O ölünce krallık bana geçti. Dünyalar güzeli ve iyi kalpli bir kadınla evlendim. Ben onu çok sevdim ama o uşaklarımdan birini sevdi. Uşağımı öldürmek istedim, karım karşı koydu. Bana kızdı. Anlamadığım bazı sözler söyledi. Ondan sonra ayaklarım taş oldu. Ardından kent sulara gömüldü, insanlar da balık oldu.
—Peki, şimdi uşağın ve karın nerde?
—Az ilerde küçük bir evde yaşıyorlar.
Kral hışımla gitmiş, uşağı yatıyorken bulmuş. Onu bir vuruşta yere sermiş. Uşağı sakladıktan sonra onun yatağına girmiş, yorganla yüzünü örtmüş. Çok geçmeden kadın odaya girmiş. Kadın onu sevgilisi sanıyormuş, sormuş:
—Nasılsın sevgilim, iyi misin? (Kral da):
—Gözlerime uyku girmiyor, kocanın dizlerinden aşağısı taş olduğu için yürüyemiyor. Bu yüzden durmadan bağırıyor. Ben buna çok üzülüyorum, demiş. Bu durum kadını da çok üzüyormuş. Kadının gizli güçleri varmış. Birden geriye dönmüş, kocasının yanına gitmiş. Gölden bir kova sihirli ve buz gibi suyu doldurmuş kocasının ayaklarına serpmiş. Genç kralın ayakları eski haline dönmüş, ayaklarını hissedebiliyormuş artık. Hemen ayağa kalkmış. O sırada mavi gölde yüzen balıklar:
—Biz insanız, insan olmak istiyoruz!... diye bağırmaya başlamışlar. Kadın onlara da sihirli bir şeyler söylemiş. Söylediği şeyler biter bitmez bir yer sarsıntısı olmuş. Gölün yerinde eski kent oluşmuş. Kentin içinde de eski insanlar belirmiş. Çok geçmeden kadın yeniden uşağın bulunduğu eve dönmüş. Yaşlı konuk kral, uşağın yatağında yatmayı sürdürüyormuş. Kadın yine sormuş:
—Nasılsın sevgili uşağım, iyi misin? (Kral şöyle söylemiş):
—İyiyim, biraz yaklaşırsan daha iyi olacağım, demiş. Kadın yaklaşınca kral onu bir vuruşta yere sermiş. Sonra kadının kocası olan genç kralın yanına gelmiş:
—Uşağı da kadını da öldürdüm. Taş olan ayağın kurtuldu. Gölün yerine eski kent yeniden geldi. Balık olan insanlar şimdi eski hallerine dönüştü. Artık kentin, insanların ve krallığın seni bekliyor, demiş. Kral oradan ayrılırken balıkçıyı görmüş ve:
—Sana teşekkür ederim. Batan bir kenti, balık olan insanları senin sayende öğrendik. Şimdi onların hepsi eskisi gibi… Sen de eskisi gibi garip bir balıkçısın. Bundan sonra gölden balık da avlayamayacaksın. Çünkü göl yok, balık yok! Bu yüzden seni, karını ve çocuğunu sarayıma götürüyorum. Bundan sonra birlikte yaşayacağız, demiş.
          Onlar ermiş muradına
          Biz geçelim salona
          Salon bize dar gelir
          Yaptıralım bir oda
                  Masal kalsın size …
                  Uzun ömür bize …