Denizatı ile Mehmet
(Doğu Anadolu Bölgesi, Malatya)

DENİZ ATI

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken bir ülkede üç kardeş yaşarmış. En küçük kardeşin adı Mehmet'miş. Bir gün Mehmet ava çıkmış. Yolu sahile uğramış. Bir de ne görsün… Kanatlı bir at… Böyle bir atı görünce çok şaşırmış. Bu esrarengiz atı yakalamak istemiş. Fakat bir türlü yakalayamamış. Çevreye sorup soruşturmuş. Meğer bu bir denizatı imiş.

Ertesi gün yine gelmiş. Yine yakalayamamış. Günlerce bu durum böyle sürüp gitmiş. Bir gün denizatı kıyıya yaklaşınca Mehmet hemen boynuna sarılmış. Bir türlü zapt olmayan at Mehmet'i suya doğru sürüklemiş. Fakat Mehmet atı bir türlü bırakmamış. Mehmet'e acıyan, onun boğulmasına kıyamayan Denizatı kıyıya çıkıvermiş.

Meğer Denizatı’nı kim karaya çıkarırsa o at bir daha ölünceye kadar ona hizmet edermiş. Karaya çıkan Denizatı dile gelip,

̶ Artık ölünceye kadar senin hizmetindeyim, hadi sırtıma bin, demiş.

Mehmet ata binip eve dönünce ağabeyleri böyle güzel ve kanatlı bir ata sahip olan kardeşlerini kıskanmışlar. Mehmet'i öldürüp ata sahip olma hevesine kapılmışlar.

Mehmet'e,

̶ Yarın atları ovada koşturalım, demişler.

Mehmet de kabul etmiş. Bir fırsatını bulup kardeşlerini öldürmeyi planlamalarına rağmen başaramamışlar.

Aradan aylar geçmiş. Mehmet’e,

̶ Haydi gidip padişaha misafir olalım, demişler.

Mehmet de kabul etmiş ve yola çıkmışlar.Yolda giderken parlayan bir şey görmüşler. Kimin o cismi alacağına karar verememişler.

̶ Kim en önce yaklaşırsa o alsın, demişler.

Yarışa başlamışlar. Mehmet'in atı uçtuğu için kardeşlerinden önce o cismi almış. Mehmet'in kendilerine olan üstünlüğü karşısında büsbütün çileden çıkmışlar.

Nihayet padişahın sarayının bulunduğu yere gelmişler. Mehmet sarayın karşısındaki fakir bir eve, ağabeyleri de padişaha misafir olmuşlar.

Padişah geceleyin pencereden baktığında bir de ne görsün! Karşıdaki yoksul evde güneşten daha parlak bir ışık gözleri kamaştırıyormuş. Hemen huzurunda bulunan misafirlerle, vezirlere,

̶ Bu ışık nedir, haberiniz var mı? diye sormuş.

Misafirler,

̶ Bizim kardeşimiz o evde misafirdir. Yolda gelirken parlayan bir cisim gördük, elimize aldığımızda bir kuş kanadıydı padişahım. Kardeşimiz Mehmet aldığı için ona kaldı. O ışık tabii ki sizin sarayınıza lâyıktır." demişler.

Karşı evden taşan nur gibi parlak ışıktan çok etkilenen padişah emir verip Mehmet'i parlayan tüyü ile saraya getirtmiş.

Ağabeyleri Mehmet'e tuzak olsun diye padişaha,

̶ Padişahım, şimdi kardeşimizden bu tüyü alırsınız fakat size layık olan bu tüyün sahibi, kuştur. Emredin de Mehmet o kuşu getirsin, demişler.

Mehmet padişahın huzuruna çıkarılmış. İstemeye istemeye tüyü padişaha vermiş. Tüyü alan padişah hemen,

̶ Bana bu tüyün sahibi olan kuşu getireceksin. Yoksa canından olursun, deyivermiş.

Korkudan ve şaşkınlıktan ne yapacağını bilmeyen Mehmet huzurdan ayrılıp atını yemlemek için ahıra gitmiş. Mehmet'i çok sıkıntılı gören atı dile gelip neye sıkıldığını sormuş. Mehmet de olup biteni bir bir anlatmış.

At,

̶ Padişaha git. Yüz tane kurbanı falanca çeşmenin başında kestirsin. Bir de ağılındaki en büyük koçu kestirsin, kuşlar da bu hayvanların leşlerine toplanır. Bu kanadın sahibi olan kuşların padişahı da koçun kuyruğuna konar. Onu yakalarsın. Ama çok çabuk yakalaman lâzım yoksa kuşlar seni hemen parçalar. Kuşu yakalar yakalamaz sırtıma binersin, ben de seni kurtarırım." demiş.

Mehmet tekrar padişahın huzuruna çıkıp ağılının en büyük koçu ile yüz tane kurbanı falanca çeşmenin başında kestirirse kuşu getireceğini söyleyip gitmiş. Padişah hemen o çeşmeye koyunları gönderip kestirmiş. Kuş gelip koçun kuyruğuna konunca, hemen yakalayıp atına atladığı gibi saraya getirmiş.

Ağabeyleri Mehmet'in ölmediğini görünce sevinmiş gibi görünüp üzüntülerinden kahrolmuşlar. Bu defa padişaha,

̶ Padişahım, falanca kalede çok güzel bir Peri Kızı var. Tam size layık… Kuşların padişahını getiren Mehmet, onu da getirir, deyip padişahın fikrini çelmişler.

Peri Kızı'nın methini duyan padişah bu defa Mehmet'e Peri Kızı'nı getirmesini emretmişti. Yine şaşkınlıktan ne yapacağını bilmeyen Mehmet atının yanına gitmiş. Olup biteni atına anlatmış.

At,

̶ Padişaha git; bir sandık altın, bir sandık inci versin; bir de üzerine oturulunca oturanı kapıp içine hapseden yaylı bir sandık yaptırsın. Sandıkları üzerime yükle yola çıkalım, demiş.

Padişah istenenleri hemen yerine getirmiş.

Mehmet sandıklan alıp atı ile yola çıkmış. Periler ülkesine geldiklerinde inci satarmış gibi davranmış. Periler başına toplanmışlar. Fiyatlarını sormuşlar. O da,

̶ Prensesiniz gelip bakmazsa satmam, demiş.

Prenses gelince,

̶ Buyurun, şöyle oturun, deyip yaylı sandığı göstermiş.

Sandığın üstüne oturan prenses ansızın içine düşüvermiş. Bir anda sandığı atının üzerine koyduğu gibi oradan uzaklaşmış.

Peri Kızı'nı gören padişah güzelliğine hayran kalmış. Peri kızlarının prensesi olan bu güzel kızla evlenmek istemiş. Fakat Peri Kızı bir şart koymuş. Ana Denizatı'nı yakalayıp sütü ile padişahın yıkanması halinde ancak o zaman kendisiyle evlenebileceğini belirtmiş. Bunun üzerine Mehmet'in ağabeyleri Padişah’a,

̶ Kardeşimizin atı Denizatı'dır. Bunu nasıl yakalamışsa Ana Denizatı'nı da yakalayabilir, demişler.

Padişah Mehmet'i huzuruna çağırıp,

̶ Bana Ana Denizatı'nı yakalayıp sütünü getireceksin, diye ferman buyurmuş.

Mehmet durumu yine atına anlatmış. At da,

̶ Camız derilerini katranlayıp üzerime sar. Suya gireyim… Ana Denizatı beni parçalamak ister. Parçalayamazsa peşime düşüp kıyıya çıkar. O zaman sen hemen memelerine yapış. Bir damla süt çıkarırsan sonsuza kadar, istediğin kadar sağabilirsin. Yalnız, suyun yüzünde kırmızı köpük görürsen ben ölmüşümdür. Beyaz köpük görürsen, onu getiriyorum demektir, demiş.

Sırtına katranlı camız derisini sarıp denize uğurladığı atının peşinden günlerce denize bakmış. Denizi seyretmekten başka hiçbir iş yapmamış. Günün birinde bir de bakmış ki denizin üzerinde beyaz köpükler… Çok sevinmiş. Kıyıya çıkan Ana Denizatı’nın memelerine sarılıvermiş. Sağdığı sütü padişaha götürmüş. Sütü kaynattıran Peri Kızı Padişah 'a,

̶ Sizi ben yıkayacağım, demiş.

Kaynar sütü Padişah’ın kafasına aktaran Peri Kızı Padişah’ı öldürmüş. Peri Kızı ve Mehmet kendilerine saldıran kardeşlerini de öldürmek zorunda kalmışlar. Bundan sonra ülkeye Mehmet Padişah olup, Peri Kızı ile kırk gün kırk gece düğünle evlenmiş, mutlu olmuşlar. Onlar ermiş muradına; biz çıkalım kerevetine.