PADİŞAH VE ÜÇ OĞLU
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellâl iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, zamanın birinde bir ülke varmış. Ülkenin padişahı, sarayında üç oğluyla birlikte yaşarmış. Ülkenin tam ortasında bütün ağaçlardan daha büyük bir elma ağacı varmış. Bu ağaç her yıl yalnızca bir elma verir, bu elmayı yiyen de hiç ölmezmiş. Fakat her yıl ağacın elma verme mevsiminde bir dev gelir, elmayı yer gidermiş. Devin geldiği gün halk tedirgin olur, sokağa çıkamazmış.

Padişah bir gün bu durumdan iyice rahatsız olmuş. Oğullarını yanına çağırtmış:

— Elmanın olgunlaşma zamanı geldi. Bu geceden itibaren ağacın yakınında nöbet tutup devi yakalayacaksınız, demiş.

Ertesi gün en büyük oğlan silâhını kuşanmış, başlamış elmayı yiyen devi beklemeye. Bir beklemiş, iki beklemiş derken uyuyakalmış. O sırada dev gelmiş, elmayı yiyip gitmiş.

Padişah gelmiş, bakmış; elma yok, oğlu da derin uykuda.

Günler geçmiş. Ertesi sene sıra ortanca oğlana gelmiş. Nöbete durmuş. Gece olmuş, vakit geçmiş. Ortanca oğlan da uykuya yatmış. Dev gelmiş, elmayı yiyip gitmiş. Sabah olmuş, gün ağarmış. Ortada ne elma varmış ne de dev.

Padişahın tek umudu en küçük oğluymuş. Küçük kardeş, ağabeylerine göre daha zekiymiş. Aradan bir yıl geçince elma kan kırmızı kesilmiş. Küçük oğlan ağacın yakınında nöbet tutmaya başlamış. Ağabeyleri gibi uyuyakalmamak için de serçe parmağını kesmiş. İnceden inceye sızlayan parmağıyla sabaha kadar uyuyamayacağını düşünmüş. Gece yarısı olunca dev çıkagelmiş. Koca cüsseli dev, elmayı dalından koparıp yola koyulmuş. Onu izleyen küçük kardeş de başlamış takip etmeye. Dev önde, oğlan arkada; az gitmişler, uz gitmişler. Dağları aşıp, ovalardan geçip bir mağaraya varmışlar.

Ertesi sabah küçük oğlan saraya varıp başından geçenleri babasına ve ağabeylerine teker teker anlatmış. Düşünmüşler, taşınmışlar. Devin mağarasına gidip onu öldürmeye karar vermişler. Hazırlanıp yola düşmüşler.

Gitmişler, gitmişler; mağaraya varmışlar. Ama önce büyük oğlan:

— İçeri ilk ben gireyim, siz beni burada bekleyin, demiş.

Büyük oğlan girmiş, girmesiyle çıkması bir olmuş. Bir de, “Yandım, yandım!” diye bağırıyormuş.

Ortanca oğlana sıra gelince o da içeri girmiş girmesine de, “Yandım, yandım!” diye feryat figan o da çıkmış mağaradan. Küçük oğlan:

— Buraya kadar geldik. Elimiz boş dönemeyiz, deyip mağaraya dalmış.

Ateşlerden, korlardan geçmiş. Yürümüş, yürümüş; karşısına bir delik çıkmış. Sessizce delikten geçmiş. Bakmış ki dev orada uyuyor. Kılıcını çıkarıp devin başını gövdesinden ayırmış. Arkasını dönüp bir de ne görsün? Üç yaldızlı, üç sandalyede üç güzel kız oturuyormuş. Meğer bu dev, kızları mağarada esir alıp kaç zamandır gün yüzü görmelerine izin vermiyormuş.

Küçük kardeş, kızların hâllerine üzülmüş. Mağaradan çıkarken onları da kurtarmaya karar vermiş. Hep birlikte yola çıkmanın tehlikeli olacağını düşünmüş. Önce büyük ağabeyi için büyük kızı göndermiş. Büyük kız gidip geri dönmeyince ortanca kız yola çıkmış. Sıra en küçük ve en güzel kıza gelince kız, oğlan için endişelenmiş. Boynundaki kolyesinden iki tane cam boncuk çıkarıp oğlana vermiş:

— Ben gittikten sonra yalnız kalacaksın. Başına bir iş gelirse bu verdiğim boncuklarını birbirine sür. Karşına biri ak, diğeri kara iki koç çıkacak. Ak koça binersen mağaranın dışına, kara koça binersen mağaranın derinliklerine gideceksin, demiş.

Küçük kardeş, en küçük ve en güzel kızı yollamış. O da gidince mağarayı bir karanlık basmış. Oğlan korkmuş, aklına kızın verdikleri gelmiş. Cam boncukları köyneğinin cebinden çıkarıp birbirine sürmüş. Birden karşısına kızın da söylediği gibi bir ak, bir de kara koç çıkmış. O telâşla koçları şaşırmış, kara koça binmiş bulunmuş. Binmesiyle karanlık topraklara gitmesi bir olmuş. Gezmiş, dolaşmış, karnı acıkmış. O sırada bir kuş yuvasına yaklaşan yılanı görmüş. Yuvadaki yavruları kurtarayım, deyip vurmuş kılıcını yılanın boynuna. O sırada süzüle süzüle yere inen anne kuş, onu düşman sanmış. Ama yavru kuşlar annelerine:

— O bizi yılandan kurtardı, deyince sevinmiş.

— Ey insanoğlu, sen benim yavrularımı kurtardın. Dile benden, ne dilersen, demiş.

— Ülkeme dönmek istiyorum. Bana yardım eder misin, demiş.

İyilik eden oğlan, iyilik bulmuş. Kuşun kanadına binip yurduna uçmuş.

Padişah, tahtını kahraman oğluna vermiş. Onu bekleyen güzel kızla evlenip güzel bir hayat sürmüşler.

Gökten üç elma düşmüş; biri anlatanın, ikisi de dinleyenlerin başına…