TAHTA TAMAŞ
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Bir varmış, bir yokmuş. Allah'tan başka kimse yokmuş. Bir anne, baba ile bir kızları varmış. Kızın annesinin bir çift bileziği varmış. Kızı her gün annesine:

— Anne, sen ölürsen bu bilezikler ne olacak, dermiş. Bilezikler annesinin kolunu sıkarmış. Babası da:

— Bu bilezikler kimin kolunu sıkarsa ben onu alacağım. Aynı annen gibi birisiyle evleneceğim, dermiş.

O sıralarda kızın annesi hastalanmış ve ölmüş. Bilezikleri kaldırıp saklamışlar. Bu adam da kendine uygun bir eş aramaya başlamış. Kız annesinin bileziklerini aramış. Sonra da demiş ki:

— Bakayım, annemin bilezikleri bana oluyor mu, demiş. Bilezikleri kız bulmuş ve koluna takmış. Koluna bilezikleri takınca sıkmış ve daha çıkaramamış. Kız:

— Babam beni görürse bana karşı yanlış düşünür. Ben ne yapayım bunları, diyerek ağlamaya başlamış.

Babası abdest almak için eve gelmiş ve kızına:

— Kızım ne oldu koluna, bağlamışsın, demiş. Kız:

— Baba kolumu kestim, demiş.

Bir gün, iki gün sonra babası merak etmiş:

— Kızım, aç bakayım kolunu. Bu ne yarası böyle, demiş. Zorla kızın kolunu açmış, bakmış ki annesinin bilezikleri kolunda. Kolunu sıkmış. Babası:

— Tamam kızım, ben seninle evleneceğim. Bilezikler kollarını sıkmış, aynı annen gibi olmuşsun, demiş.

Bu kız babasının böyle demesi üzerine evden kaçmış. Evden kaçtıktan sonra gezmeye başlamış. Gezerken bir padişah rast gelmiş. Padişah:

— Sen kimsin, demiş. Kız:

— Ben yanında besleme olarak çalışabileceğim bir adam arıyorum, demiş. Padişah:

— Bana da bir besleme lazım. Gel, eve götüreyim seni, demiş. Padişah bu kızı almış, evine götürmüş. Padişah:

— Adın ne?

— Tahta Tamaş.

Ama bu kızın nikabı varmış. Kız onun içinde duruyormuş. Bu kızı evdeki kadınlar görünce çok sevinmişler. Bizim kazları otlatsın, demişler. Sabah olmuş. Bir gün kazları otlatmış, getirmiş. Evdeki kadınlar sormuş:

— Adın ne?

— Tahta Tamaş, demiş kız.

Evdekiler artık Tahta Tamaş aşağı, Tahta Tamaş yukarı diye seslenip duruyorlarmış. Bu kızın her yeri tahtaymış. Bir gün evin hanımı kıza:

— Kızım kazları otlat, ekmeğini de filan yere koydum. Yakınlarda bir düğün varmış, biz düğüne gideceğiz. Sen kazları otlat, içeriye koy. Filan yerdeki ekmeğini de alıp ye, demiş. Tahta Tamaş:

— Hanımım beni de götürün, demiş. Ev hanımı:

— Senin üstün başın kaz kokuyor, sen gidemezsin, demiş. Bu kadının bir de güzel oğlu varmış. Kız içinden:

— Siz gidin, ben size gösteririm, demiş.

Kız kazları otlatmış, gelmiş. Mikabını çıkarmış, giyinmiş, kuşanmış. Altınlarını takmış, gitmiş düğüne. Yanında duran kadın:

— Açılın, güzel geldi; açılın, güzel geldi, demiş.

Kızın dünyaya şavkı vuruyormuş. Öyle güzelmiş, öyle güzelmiş ki. Horona girmiş, oynamış. Düğündeki kadınlar, kıza:

— Sen nerelisin, nereden geldin, demişler. Kız:

— Ben bezirgân kızıyım. Geldim söğütlerin dibine, davul sesi geldi. Babam bana dedi ki: "Git bak, bu davul sesi nerden geliyor?", ben de bakmaya geldim.

Onlar arayıp sorarken Tahta Tamaş, ev hanımı eve gelmeden kaçmış, eve gelmiş. Hemen mikabını giymiş, kazları çıkarmış otlatmaya götürmüş, gelmiş. Bir de bakmış ki hanımı gelmiş. Ev hanımı:

— Tahta Tamaş, Tahta Tamaş, bugün düğüne bir güzel geldi, demiş. Kız:

— Hanımım, beni niye götürmedin? Ben de görürdüm kızı, demiş.

— Senin üstün başın pis, sen orada düğüne gelecek kişi misin, demiş. Kadın gitmiş oğluna:

— Oğlum düğüne bir güzel geldi. Sana bir eş arıyorum, bu güzeli sordum, bezirgân kızıymış. Belki bugün gelir. Gel bakalım, sen beğenirsen biz o kıza dünür gideriz. O kızı arayıp buluruz.

Oğlu bacaya çıkmış, oradan düğünü izliyormuş. O güzel kız yine gelmiş. Kadınlar:

— Açılın, güzel geldi; açılın, güzel geldi, demişler.

Bu güzel gelmiş, oyuna girmiş. Oyuna girince oğlan bacadan bakmış, kızı görünce bacada bayılmış. Kız da o arada bir cebinden altın, bir cebinden gümüş para saçmış. Millet onu toplarken o kaçıp eve gelmiş. Eve gelince mikabını giymiş, kazları kapatmış. Hanımı gelmiş.

— Tahta Tamaş, yine o güzel geldi. Bir güzel, bir güzel ki. Bu güzelin yeri neresi, onu bulamıyorum, demiş. Kız:

— Hanımım, beni niye götürmediniz ki ben de görseydim o güzeli.

— Senin ne haddine düğüne gelmek. Sen git, kazlarını otlat, demiş. Bir sonraki düğüne de Tahta Tamaş giyinip kuşanmış, gitmiş. Bu sefer oğlan bacadan kızın önüne yüzük atmış. Kız da yüzüğü alıp parmağına takmış.

Düğünde yine kız bir cebinden altın, bir cebinden de gümüş çıkarıp kadınlara saçmış. Kadınlar toplarken o hemen eve kaçıp mikabını giymiş ve kazları otlatıp getirmiş. Hanımı eve gelmiş.

— Tahta Tamaş, o güzel yine geldi. Bir güzel, bir güzel ki ama yerini bulamıyoruz, demiş. Oğlu gelip annesine:

— Anne, azığımı yapın. Ben bu güzeli aramaya gideceğim. Mademki bezirgân kızıymış.

Yola çıkmak için azığı hazırlanırken Tahta Tamaş, parmağındaki yüzüğü çıkarıp ekmeğin arasına koymuş. Oğlan kızı aramak için yola koyulmuş. Oğlan bir gün gitmiş, iki gün gitmiş, üçüncü gün ekmeği kesip de yanındaki köpeğine vermek istemiş. Bir de ekmeği kesmiş ki düğünde kızın önüne attığı yüzük ekmeğin içinde. Oğlan:

— Vayy! Düğündeki güzel kız bizim evdeymiş. Ben nereye gidiyorum güzel aramaya, demiş. Oradan evine gitmek için geri dönmüş. Bahçeye gelip annesine:

— Anne, bugün bahçedeki incir ağacının dibine yemeği Tahta Tamaş getirsin.

— Oğlum, Tahta Tamaş'ın getirdiği yemek yenir mi? Onun üstü, başı hep kaz pisliği kokuyor.

— Anne, sen yemeği onunla gönder, demiş.

Kız, oğlanın yemeğini alıp bahçeye götürmüş. O sırada oğlan uyuyormuş, o uyanmadan yemeği oraya koyup kaçmış. İkinci gün de koyup kaçmış, üçüncü gün oğlan kapının arkasına saklanmış. Kız yemeği koyup kaçacağı zaman hemen bıçağını çıkarmış ve kıza:

— Çabuk mikabını çıkar, demiş. Kız:

— Benim mikabım yok, ben buyum.

— Yok, çabuk mikabını çıkar. Yoksa seni parça parça ederim, demiş. Kız bir de mikabından çıkmış ki düğündeki güzel. Oğlan oraya bayılmış. Kadın bakmış ki Tahta Tamaş, yemek götürdü hâlâ gelmedi. Bir bakayım, kıza ne oldu, demiş. Kadın bir bakmış ki düğündeki güzel kız bahçede duruyor. Kadın da kızı görünce oraya bayılmış. Tahta Tamaş bunlara su serpmiş, ayıltmış. Oğlanla kıza kırk gün, kırk gece davul, zurna çalıp düğün yapmışlar.

Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.