umutphp/masallar huggingface dataset:
Kurt ile Keçi
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

        Bir varmış, bir yokmuş… Evvel zaman içinde, kalbur zaman içinde, bir keçi ve bu keçinin üç tane yavrusu varmış.

        Keçi, yavrularını evinde bırakıp her gün otlaklara otlamaya gider, akşam dönünce de yavrularını emzirip beslermiş. Keçi, bir gün yine otlamaya giderken yavrularına:

       - Siz burada durun fakat hiçbir yere gitmeyin, benden başkasına da kapıyı sakın açmayın, der.

       Sürekli yavruları gözetleyen hayin kurt, anne keçi evden çıkıp gidince hemen yavruların kapısını çalar. Yavrular bakarlar ki kapıda duran anneleri değil. Kapının önünde simsiyah bir şey var. Kurt:

       - Çocuklar nerdesiniz, hadi kapıyı açın?

       - Sen bizim annemiz değilsin ki, kapıyı falan açmıyoruz.

       - Tamam, ben sizin anneniz değilim.” diyerek kurt oradan gider. Bunun üzerine kurt tebeşir tozu içip sesini biraz inceltir. Tekrar keçilerin kaldığı yere gelerek:

       - Açın yavrularım, ben geldim, der.

Keçi yavruları bakarlar ki kapıyı çalanın ayakları kapkara.

       - Senin ayakların kapkara sen bizim annemiz değilsin, diyerek kurdu içeri almazlar.

      Kurt gidip bu sefer de ayaklarını değirmende una sokarak tekrar keçilerin kaldığı yere gelip:

       - Açın yavrularım, ben geldim, der.

       Yavrular bakarlar ama bu sefer anneleri mi değil mi tam bilemeyip kapıyı açarlar. Kapı açılır açılmaz kurt, yavru keçilere saldırır. Keçilerden dört  tanesini hemencecik orada yer. Keçilerden bir tanesi de saatin arkasına saklanarak kurtulur. Kurt, keçileri yiyip bitirdikten sonra gidip ırmağın kenarında suyunu içtikten sonra yatıp uyur.

       Keçilerin anneleri gelip bakar ki, yavrularının yerinde yeller esiyor. Anne keçi ağlayıp dururken saatin arkasında saklanan yavru ortaya çıkarak annesine:

       - Anneciğim ben buradayım, hayin kurt gelip ablalarımı, ağabeylerimi yedi. Ben de saatin arkasına saklanarak kurtuldum. Kurt ise ırmağın kenarına gitti, ben seni oraya götüreyim, der.

       Anne keçi ile yavrusu, kurdun olduğu yere giderler. Anne keçi ırmağın kenarında kurdu uyurken bulur. Hemen kurdun karnını yarıp bakar ki, yavruları karnında canlı canlı duruyor. Yavrularını kurdun karnından çıkartarak kurdun karnına taş doldurup tekrar kapatır.

       Kurt, baya uyuduktan sonra uyanıp:

       - Ooo… Çok yemişim, diye gerinmeye başlar.

       Kurt yattığı yerden kalkmaya çalışır fakat bir bakar ki karnında taş dolu. Kurt ayağa kalkar kalkmaz hemen orada ölür. Kurt öldükten sonra yavrular annelerin yanında mutlu bir şekilde yaşarlar.

(KK: Meliha Matmutoğlu, Akkaya Gelinören Köyü-Kastamonu, 1943 doğumlu, okur-yazar, ev hanımı, büyüklerinden dinmiş)
Tilki ile Güvercinler
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

Bir varmış, bir yokmuş. Eski zamanlarda bir dişi bir de erkek iki güvercin varmış. Güvercinler her sene aynı ağacın dalına yuva yaparlarmış. Her sene de iki tane yumurta yumurtlayıp yavru çıkartırlarmış. Her sene de yavrular büyüyünce tilki, güvercinleri takip ederek yavruları yemek için:

      — Yavruları aşağıya atın yoksa ağaca çıkar hem sizi yerim hem de yavrularınızı yerim, diyerek tehdit edermiş.

Güvercinler de tilkiden korkularına yavrularını aşağıya atıp kendi canlarını olsun kurtarırlarmış.

Gel zaman, git zaman bu birkaç sefer böyle tekrarlanır. Bir gün leylek, güvercinlerin olduğu yerden geçerken güvercinlerin çok üzgün olduğunu görürünce:

      — Hey güvercin kardeşler, neden üzgünsünüz bu kadar?

      — Ah sorma! Yavrularımız yine büyüdü. Hayin tilki gelip bizim yavrularımızı yine yiyeceğinden korkuyoruz.

      — Tilki nasıl ağaca çıkıp da sizin yavrularınızı yiyecek?

      — Valla tilki öyle söylüyor. “Ağaca çıkarım sizi de yerim, yavrularınızı da yerim.” diye tehdit ediyor bizi.

      — Korkmayın, tilki ağaca falan çıkamaz. Tilki yine gelirse “Çıkabilirsen çık da bizi ye.” deyin. Ben şimdi göl kenarına gidiyorum, der.

Tilki, yine gelip güvercinlere:

      — Ya yavrularınızı aşağıya atın ya da ben yukarı çıkar hem yavrularınızı hem de sizi yerim, der.

      — Sen buraya çıkamazsın bizi de yiyemezsin.

      — Siz bunu bilmiyordunuz, nereden öğrendiniz?

      — Leylek söyledi.

      — Leylek nerde şimdi?

      — Göl kenarına balık tutmaya gitti.

      — Tamam, o zaman siz devam edin.

Tilki, doğruca gölün kenarına leyleği yakalamaya gider. Leyleğin gölün kenarında balık tuttuğunu görüp:

      — Heeey! Leylek kardeş, ne yapıyorsun orada?

      — Balık avlıyorum.

      — Sen burada balık avlıyorsun da rüzgâr çıksa ne yaparsın? Sağdan rüzgâr eserse ne yaparsın?

      — Sola dönerim.

      — Soldan rüzgâr eserse ne yaparsın?

      — Sağa dönerim.

      — Her iki taraftan da rüzgâr eser ne yaparsın?

      — Başımı kanadımın altına sokar rüzgâr bitene kadar öylece beklerim.

      — Nasıl yani, bir göster de göreyim.

Leylek, başına kanadının altına alınca hayin tilki, leyleği hemen yakalayıp yer. Leylek her işe burnunu sokmanın cezasını canıyla öder. Fakat güvercinler de bundan sonra yavrularını tilkiye vermekten kurtulurlar.
Eşek Kafası
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

 

            Evvel zaman içinde, bir kulübede, bir eşek kafası ile annesi yaşarmış. Bir gün eşek kafası yolda gezerken, padişahın küçük kızını görmüş, beğenmiş. Gönül bu ya, sevmiş de. Eve gelince annesine,

— Aman anne, kuzum anne, git bana padişahın küçük kızını iste, diye yalvarmış.

Annesi, her ne kadar, vermezler demişse de, sözünü dinletememiş, eşek kafasına laf anlatamamış. Bakmış ki, eşek kafası yola gelmiyor, ne yapsın ihtiyarcık, çıkmış yola varmış padişahın sarayına. Saraydakiler ihtiyarı görünce,

— Nine ne istiyorsun, diye sormuşlar.

O da,

— Allah’ın emri, peygamberin kavliyle, padişahın küçük kızına, eşek kafasına dünürcülüğe geldim derken, beline bir tekme indirmişler ki merdivenlerden teker meker yuvarlanmış gitmiş.

İhtiyar ninecik evine dönüp, olan biteni eşek kafasına anlatmış.

Eşek kafası,

— Vay canına, annemi dövmek nasılmış, ben onlara gösteririm, demiş.

Ertesi gün eşek kafası yuvarlana yuvarlana saraya yollanmış. Doğru padişahın kızlarının yanına çıkmış. Kızlar,

— Ne istiyorsun, niye geldin eşek kafası, diye sormuşlar.

O da,

— Allah’ın emriyle padişahın küçük kızını kendime istemeye geldim, demiş.

Bunun üzerine padişahın ortanca kızı küçük kardeşine,

— Tut şunu kulaklarından, altın küpün içine sok, demiş.

Altın küpün içine kapatılan eşek kafası,

— Yut kafam altınları, yut kafam altınları, diye bütün altınları yutmuş.

Oradan kaçıp doğru eve gelmiş, annesine olup bitenleri anlatmış. Annesi bir oklava almış, eşek kafasına vurmuş vurmuş, bütün altınları çıkarmış. Ertesi gün eşek kafası gene saraya gitmiş. Bu seferde,

— Ne istiyorsun, niye geldin eşek kafası, diye sormuşlar.

O da,

— Allah’ın emriyle, padişahın küçük kızını kendime istemeye geldim, der demez ortanca kız küçük kardeşine,

— Bak bakalım altın küpünde altın var mı, demiş.

Küçük kız da bakıp ne görse? İlaç için bile olsun, bir tek altın kalmamış:

— Öyle ise tut, gümüş küpüne at, demiş.

Küçük kız da tutup gümüş küpüne atmış. Eşek kafası küpün içinde,

— Yut kafam gümüşleri, yut kafam gümüşleri, diye diye bütün gümüşleri yutmuş.

Oradan kaçarak eve gelmiş, annesine gene olan biteni anlatmış. Annesi de bir oklava almış eşek kafasına vura vura, bütün gümüşleri çıkartmış.

Ertesi gün eşek kafası gene saraya gidince kızlar,

— Eşek kafası, altınları, gümüşleri yedin, şimdi de deniz suyunu iç de, susuzluğun geçsin, diyerek kulağından tutup denizin dibini boylatıyorlar.

Eşek kafası,

— Yesin onu ninesi, içsin suyu dedesi diye diye boğulur gider.
Cimri
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

CİMRİ

Bir varmış bir yokmuş, zamanın birinde, fakir bir karı koca ile üç çocukları varmış. Günlerden bir gün, büyük kız için bir dünürcü* gelmiş:

— Hem evde bir boğaz eksilir hem de zengin bir damat sahibi oluruz, demişler.

Kızı vermişler. Gerçi adam, zengin olmıya zenginmiş ama cimrinin de biriymiş. Her gün yumurta kabuğunun içinde yemek getirilir, yarım nohut yutarlarmış. Yeni gelin, bu kadar açlığa dayanamamış, günden güne zayıflamış ve bir gün ölüp gitmiş.

Adam bu sefer ortanca kızı istemiş. Yabancı değildir diyerek, ikinci kızlarını da bu adama vermişler. Ama çok geçmeden ortanca kız da ablasının diyarına göç etmiş. Cimri adam, bu sefer de en küçük kızı istemiş. Onu da vermişler. Yeni gelin, bir gün evin etrafında dolaşırken, altın karıştıran bir adam görmüş:

— Kimin bu altınlar, diye sormuş.

— Kocanızın, demiş adam.

İki ablasını açlıktan öldüren, cimrinin cimrisi kocasına bir oyun oynamayı aklına koymuş. Kısa zamanda, kendi evi ile babasının evi arasında bir yeraltı yolu açtırmış. Buradan, her gün sepetlerle yiyecek getirtmiş, bol bol yemiş, gücünü yitirmemiş. Kocasının yanında ise bir nohuda razı olmuş. Hatta çok kere,

— Kocacığım, birer nohut bize fazla. Yarımşar nohut yiyelim de birkaç kuruşumuz artsın, diye de iğneli sözler söylemiş.

Bu sözleri duyan kocası, karısını daha da çok sevmeye başlamış. Günlerden bir gün cimri, karısına demiş ki:

— Bu akşam, bütün arkadaşlarımı yemeğe çağıracağım.

— Elbet kocacığım, senin arkadaşların benim de arkadaşlarım.

Adam gidip çarşıdan bir kuş almış. Bu kuşun yarısı ile yemek hazırlamasını, yarısını da saklamasını öğütlemiş. Bir yumurta kabuğu içinde de biraz yağ getirmiş. Kadın, kocası gidince bunların hepsini çöplüğe atmış. Çarşıya gidip türlü türlü yiyecekler, sebzeler, meyvalar getirmiş. Birbirinden güzel yemekler yapmış, kocasının arkadaşlarını beklemiye koyulmuş. Misafirler gelince, kocası mutfağa geçip hazırlıkları görmek istemiş. Bir de ne görsün, çeşit çeşit nefis yemekler, çerezler, meyvalar… Aklı başından gitmiş:

— Yoksa sen kuşun hepsini mi pişirdin, diye sormuş karısına.

— Elbet efendiciğim, ne yapayım, ancak yetti. Sonra arkadaşlarına karşı mahçup düşürmek istemedim seni.

Bunun üzerine adamın aklı tüm gitmiş başından. Gözleri kararmış, fenalık geçirip yere yığılmış. Bir yandan da durmadan,

— Hep, hep, hepsini, diye söylenir dururmuş.

Beklediği anın geldiğine inanan kadın misafirlerin yanına giderek,

— Kocam fenalık geçirdi, galiba ölecek. Ölmeden önce bütün malını mülkünü bana bağışlamak istiyor. Siz de gelin de tanığım olun, demiş.

Adamlar mutfağa koşuşmuşlar. Cimri koca, bir yandan karısını gösteriyor, bir yandan da hâlâ,

— Hep, hep, hepsini, diye söylenirmiş.

Az sonra da kahrından ölmüş gitmiş. Bütün mallar da böylece üçüncü karısına kalmış. Karısı bir yandan yalancıktan ağlıyor, bir yandan da boyuna*,

— Yemeyenin malını yerler, diye söylenirmiş.

Onlar da yemişler, içmişler, muratlarına geçmişler.

 

 


* dünürcü: Kız görmeye giden kimse, görücü

* boyuna: Sürekli
BEYOĞLU VE KELOĞLAN
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Bir vaktinde bir Beyoğlu’yla bir Keloğlan varmış. Beyoğlu demiş ki:

— Seninle gezmeye gidelim, demiş.

Bir dağın başına çıkmış ki bir karartı görünüyor. Beyoğlu demiş ki:

— Git bak. Malsa sana, cansa bana.

Keloğlan gitmiş ki orada bir tavuk, karatavuk…

Beyoğlu demiş ki:

— Tavuğu ben ne yapayım? Sen götür.

Keloğlan eve alıp getirmiş. Günde bir yumurta yumurtlarmış. O da peri kızı imiş. Keloğlan’ın da bir tembel anası varmış. Yünü çarşıdan alır getirirmiş, aylarca bekletirmiş. Peri kızı bir kap yemek görmüş, bakracını eline almış, yünü de sırtına almış, “Gıdak, gıdak!” diye ırmağa gitmiş. Yünü yumaya* gitmiş. Beyoğlu da peşine düşmüş.

Kız orada silkelenip tüyünü dökünce Beyoğlu bayılmış. Kız yünü yıkamış, kurutmuş, telisine* doldurmuş, sırtına almış. “Beyoğlu’na şimdi su serpeyim, ayıksın.” demiş. Beyoğlu’nun yüzüne suyu serpmiş; ayıkmış, akşam olmuş, Keloğlan’a demiş ki:

— O ağırlığınca altın vereyim de bana tavuğu ver, demiş.

Ağırlığınca altın verip tavuğu almış, evine götürmüş. Komşuda düğün olmuş, Beyoğlu’nun bacısıyla anası düğüne gitmiş. Beyoğlu da tavuğa yalvarmış ki “İlle sen de git.” demiş. O da elbisesini giyip gitmiş.

Beyoğlu’nun annesi demiş ki:

— Ne güzelsin. Böyle bir gelinim olsa, demiş.

Akşam olup düğünden gelince:

— Düğünde ne var, demiş, sormuş.       

O da demiş ki:

— Bir güzel gördüm. Keşke benim gelinim olaydı, demiş.

Sabah olmuş, gene kalkmış düğüne gitmişler. Gitmişler, gene Beyoğlu yalvarıp yakarmış tavuğa:

— İlle sen de git, demiş.

— Bana bugün *düzen* edin, ben gitmem, demiş.

Gene elbisesini giymiş, gitmiş. Ayağına evvelden potin galoş giymiş.

— Düzen etmem. İlle git, demiş.

Kalkmış gitmiş. Beyoğlu eşiğin dibini eştirmiş, o da düğünde “Geç kaldım.” derken ayakkabısı oraya düşmüş, tılsımı bozulmuş. “Ne edelim? Ne edelim?” derken bunu tutmuş dolaba saklamış. Anası gelmiş:

— Tavuğu ne ettin, demiş.

O da:

— Sattım, demiş.

— Niye sattın? Günde bir yumurta yumurtluyordu, demiş.                

— Ne yapayım? Sen hırslandın, ben de sattım, demiş.

— Haydi, ben acıktım. Sen çok hırslanma, demiş.

İçeri gitmişler ki düğünde gördükleri güzel orada. Düğün başlanmış.

Kıza kırk gün kırk gece düğün etmiş, yiyip içip muradına geçmişler; darısı da cümlesine.

                                                                                                                 

 

 


* yumak: yıkamak.

* telis:  çuval.

* düzen: (Kaynak kitapta yok. Derleme Sözlüğü’nde farklı yörelerden derlenmiş “öteberi, çeyiz, elbise, süs” anlamları var. Sivas’tan ise “gelin elbisesi” anlamında derlenmiş.)
Kirpi ile Tilki
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

Bir gün tilki karnını doyurmuş bir vaziyette keyifli keyifli yolda giderken kirpiyle karşılaşır. Kirpiyi ömründe ilk defa gören tilki merak edip:

      - Senin adın ne? diye sorar.

      - Benim adım kirpi. Peki, senin adın ne?

      - Benim adım da tilki. Sen ne arıyorsun burada?

      - Yalnızlıktan sıkıldım da öyle geziniyorum. Ya sen ne arıyorsun?

      - Ben de yalnızlıktan sıkıldım. Bak hem adlarımız benziyor hem de kaderimiz. Gel biz arkadaş olalım da beraber gezelim.

      - Tamam, olalım ama önce kuralları öğrenelim.

      - Dünyada her şey benim düşmanım fakat benim bilgim çoktur. O bilgilerimle yaşıyorum.

      - Vallahi benim sadece bir tek bilgim var. Senin elli tane bilgin varken nasıl arkadaş oluruz.

      - Haklısın, senin bir tek bilgin var, benimse bilgim çok. Senin şu tek bilgini öğrenelim bakalım; bir tek bilgiyle bu dünyada nasıl yaşıyorsun?

      - Tamam, uzat elini de öpeyim, der.

Tilki elini uzatınca kirpi, tilkinin bacağını ısırıp hemen toplanır içine. Tilki tek ayağının üstünde kalır fakat bir şey yapamaz. Kirpiyi ısırmaya çalışınca dikenleri ağzına batar. Tilki:

Senin bir tane bilgin benim elli bilgimden fazlaymış, der.

Böylece tilki ile kirpi arkadaş olurlar. Sürekli birlikte gezerler, birlikte tavuk çalıp birlikte yerler.

Bir gün karınları acıkınca köydeki ağanın kümesine girmeye karar verirler. Ağanın kümesi de tavuk, horoz, kaz doluymuş. Tavuklara kapan kurup yakalamaya karar verirler. Kümese kapanı kurmak için ilk önce kirpi girer ve kapanı kurup tam çıkarken kapana kapılır. Ne kadar uğraştıysa da bir türlü kurtulamaz. Hemen tilkiye seslenir:

      - Arkadaş ben kurduğum kapana kapıldım, gel de beni kurtar.

Tilki, kirpinin bu feryadını hiç umursamaz. Sessizce kümese girer ve bir tane tavuk alıp çıkar. Tilkinin bu hareketine gücenen kirpi intikam almak için tilkiye:

      - Tilki arkadaş, seninle o kadar arkadaşlık yaptık, gel de seninle böyle ayrılmayalım. Ayağını bir kere uzat da öpeyim, öleceksem de ondan sonra öleyim, der.

Kirpinin bu isteğini duyan tilki gururlana gururlana kirpinin yanına gidip öpmesi için ayağını uzatınca kirpi hemen tilkinin ayağını ısırır. Tilki ne kadar uğraştıysa da ayağını kirpinin ağzından kurtaramayıp sabaha kadar kümeste kirpiyle kalır.

Sabahleyin kümesin sahibi tavukları dışarı çıkartmak için gelince bir de bakar ki, ne görsün; kirpiyle tilki kapana tutulmuş vaziyette kümeste duruyor. Hemen eve giderek tüfeğini alıp gelir ve tilkiyi vurur. Tilkiyi dışarı çıkartmak için uğraşırken bir de bakar ki, tilkiyi kirpi yakalamış. Hemen kirpiyi kapandan kurtarıp:

      - Sen beni bir kürk sahibi yaptın, ben de seni serbest bırakıyorum, der.

Böylece kirpi serbest kalır, tilki de ihanetinin bedelini canıyla öder.
Aç Ayı
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

Aç Ayı

Günlerdir aç olan ayı, gezerken dağın yamacında otlayan bir koyun sürüsü görür. Hemen sürüye yaklaşarak, sürüden ayrı olan bir koyunu yakalamaya karar verir. Ayı tam sürüye yaklaşırken derenin kenarında tek başına su içen başka bir koyunu görür ve hemen koyunun arkasından gidip yakalar. Koyun:

      - Arkadaş, sen beni nasıl olsa yiyeceksin. Şu yalan dünyada hiç oynamadım. İki sıçrayayım, bir oynayayım da beni ondan sonra ye, der.

Ayı, koyunun bu sözüne kanar ve koyunu salıverir. Koyun iki sıçrayıp bir oynayınca hemen sürünün içine karışır ve melemeye başlar. Koyunun melediğini duyan çoban hemen etrafa bakınca ayının, kendi sürüsünün üstüne doğru geldiğini görür ve ayıyı kovalar.

Koyunu da elinden kaçıran ayı, aç bir şekilde yürümeye devam ederken ilerde develerin ağaçların gölgesinde yayıldığını görür. Ayı, usulca develere saldırır ve develeri yakalayıp yemeye çalışır. Fakat develer:

      - Sen bizi zaten yiyeceksin. Bizi şu aşağıdaki derenin kenarına götür de orada ye, derler.

Ayı, develeri önüne katıp derenin kenarına götürür. Derenin kenarında da Çingenelerin çadırları varmış. Çingeneler, ayının kendi çadırlarına saldırmaya geldiğini düşünerek hemen bir araya gelip ayıyı kovalarlar.

Deveyi de elinden kaçıran ayı, aç karnına yürümeye devam eder. Gide gide bir düzlükte atların yayıldığını görür. Atların sahibi, atları bağlayıp ağacın dibinde uyuyormuş. Ayı, hemen atların etrafında dolanmaya başlayınca at:

      - Arkadaş, sen beni nasıl olsa yiyeceksin. Elinden kaçacak değilim, zaten benim başım bağlı. Benim arka ayağımda bir yazı vardır. Arkama geç de onu bana bir okuyuver. Ölmeden önce ne yazdığını bileyim, der.

Ayı, atın ayağındaki yazıyı okumak için arkasında eğilince at hemen ayıya çifteyi vurur. Çifteyi yiyen ayı yere yıkılarak “of” diye bağırır. Ayının bağırdığını duyan atın sahibi uyanıp hemen ayıyı kovalar.

Ayı böylece üç yerden de karnını doyuramadan dönünce ininin önüne oturur:

      - A bilmem ne yaptığımın kafası,

Buldun bir koyun

Etini de doyum doyum

Nene lazım iki sıçrayıp bir oyun

 

Buldun bir deve

Etini yi geve geve

Çeltik mi ekeceksin

Deveyi aşağıya götürüp de

 

Buldun bir at

Ye de yanında yat

Nemilan arka ayağındaki banat

Okuyup da kalem odasına kâtip mi olacaktın

      - Şimdi bana efe bir adam olmalı; vermeli kazığı, vermeli bana kazığı, der.

Ayı tam böyle konuşurken, yoldan geçen bir adam kömüşlerini* kaybetmiş de onları arıyormuş. Ayı, bir çamın dibine oturup dinlenirken ayının bu sözlerini duyup eline kazığı alır ve usulca gelerek ayının kafasına kazıkla vurur. Ayı hemen yazıya düşer kalır.

Adamın birisi de namazını kılmış, dua ediyormuş. Adamın dua ettiğini gören ayı -kendi duası kabul olduğu için-:

      - Duan kabul olsun istiyorsan, benim inin önüne kadar git. Orada yapılan dualar kabul oluyor, der.

*kömüş: Manda
Kurnaz Hayvanlar
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

Eski zamanlarda dağları denetlemek için vergi memuru belirli aralıklarla gelirmiş. Ormanı çok tahrip eden hayvanlara da ceza keserlermiş.

Bir gün memurlar yine dağları denetlemek için yola koyulurlar. Vergi memurlarının geldiğini gören aslan, memurlara görünmeden gizlice kaçmaya başlar. Aslan hızlı hızlı kaçarken yolda leyleğe rastlar. Leylek:

     —  Hayırdır aslan kardeş, neden kaçıyorsun böyle? Söyle de sana yardım edeyim.

      — Leylek kardeş nasıl kaçmayayım. Vergi memurları ormanı teftiş etmeye geliyorlar. Bende kürk, hanımda kürk, çocukta da kürk var. Ben kaçmayayım da kim kaçsın.

      — O zaman ben de kaçarım. Bende yazlık, hanımda yazlık, çocukta da yazlık var.

Aslanla leylek bu şekilde konuştuktan sonra beraber kaçmaya başlarlar. Ormanın içinden hızlı hızlı kaçarken bu sefer de geyikle karşılaşırlar. Geyik, aslanla leyleğe:

      — Hayırdır arkadaşlar, neden kaçıyorsunuz böyle hızlı hızlı?

      — Geyik kardeş, nasıl kaçmayalım. Ormana vergi memurları teftişe geliyorlar. Bende kürk, hanımda kürk, çocukta da kürk var. Leylek de bende yazlık, hanımda yazlık, çocukta da yazlık var. Biz kaçmayalım da kim kaçsın?

      — O zaman ben de kaçarım. Bende hem besilik hem de giysilik, hanımda da hem besilik hem giysilik, çocukta da hem besilik hem giysilik var. Bize daha çok ceza keserler. Ben de sizinle geliyorum.

Sonra aslan, leylek, geyik hep beraber toplanıp ormanın derinliklerine doğru kaçmaya başlarlar. Hızlı hızlı arkalarına bile bakmadan koşarlarken yolda maymuna rastlarlar. Maymun:

      — Hayırdır arkadaşlar, böyle hızlı hızlı neden kaçıyorsunuz, bir şey mi oldu, birisi mi dakıl ediyor* sizi?

      — Daha ne olsun maymun kardeş. Ormana vergi memurları teftişe geliyorlar. Aslan; bende kürk, hanımda kürk, çocukta da kürk var. Leylek de bende yazlık, hanımda yazlık, çocukta da yazlık var. Geyik de bende hem besilik hem giysilik, hanımda da hem besilik hem giysilik, çocukta da hem besilik hem giysilik var. Biz kaçmayalım da kim kaçsın.

      — Sizinle ben de kaçayım, der.

Bunların dördü toplanıp ormanın derinliklerine doğru kaçmaya başlarlar. Az gitmişler uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler. Giderken maymunun aklı başına gelince durur:

      — Ya bunların birinde kürk, birinde yazlık, birinde de hem besilik hem de giysilik var. Benimse götüm açıkta, ben neden kaçıyorum, diyerek kaçmaktan vazgeçer.

*dakıl etmek: Kovalamak.
Çoban ile Yılan
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

Çobanın birisi hayvanlarını yazıya salmış. Kendisi de bir ağacın altına yatıp uyumaya çalışırken bir kartal sesiyle uyanmış. Çobanın, altında oturduğu ağacın dalında bir yılan kıvrılmış bir vaziyette yatıyormuş. Ağaçtaki yılanı gören kartal hemen yılana saldırıp yakalamaya çalışmış. Çoban ayağa kalkıp bakmış ki, kartal yılanı öldürüyormuş. Elindeki sopayla kartala vura vura yılanı kartalın elinden kurtarmış.

Kartalın elinden kurtulan yılan, çobana teşekkür edeceği yerde onu öldürmek için boynuna dolanmış. Çoban:

      — Yılan ne yapıyorsun sen böyle? Ben seni kartalın elinden kurtardım. Sen beni öldürmeye çalışıyorsun. Senin bana iyilik yapman lazım.

      — Ben sana beni kurtar demedim ki, yardım etmeseydin. Ben seni boğacağım.

      — Peki, üç şeye soralım da beni ondan sonra boğ.

      — Tamam, soralım, demiş.

Yılanla, çoban giderlerken bir suya rast gelmişler. Suya sorunca, su dil vermiş:

      — Boğar. İnsanlar, her pisliklerini benle temizledikleri yetmiyormuş gibi yüzüme karşı bir de tükürürler. Ne yaparsan yap boğar, demiş.

Sudan istediği cevabı alan yılan sevine sevine tekrar çobanla yola koyulmuş. Giderken yolun kenarında bir ala öküze rastlarlar. Ala öküze:

      — Ben yılanı, kartalın elinden kurtardım fakat yılan şimdi beni öldürmek istiyor. Yılan mı haklı, ben mi haklıyım? Yılan beni boğar mı, boğmaz mı?

      — Boğar. İnsanların iyiliği olsa ala öküze bıçağı vurmaz. Beni çifte, yüke koşarlar, sonra da kanırıp keserler. Etimi pişirip yerler, yünümü de ayaklarının altına alıp çiğnerler. Bu yılan seni boğar. Sen de yılana yardım etmeseydin, demiş.

Öküz de yılanın istediği cevabı verince bunlar üçüncü kişiyi bulmak için yola çıkmışlar. Gide gide bir tilkiyle karşılaşmışlar. Çoban, tilkiye:

      — Ben yılanı, kartalın elinden kurtardım fakat yılan şimdi beni öldürmek istiyor. Yılan mı haklı, ben mi haklıyım? Yılan beni boğar mı, boğmaz mı?

      — Boğar emme, Tilki bir tabaka açar, şu tabakaya girmeyince boğamaz. İlla bu tabakaya girecek ki ondan sonra boğacak, demiş.

Tilkinin sözlerine inanan yılan:

      — Nasıl olsa diğer hayvanlar benden yana oldular. Tilki de benden yana olur, diye düşünmüş. 

Yılan, kıvrılıp tabakanın içine girince tilki tabakayı kapatarak ateşin içine atmış. Tilkinin yardımıyla çoban da ölmekten kurtulmuş.