Yaşlı Kadın ile Tombul Tilki 
(Doğu Anadolu Bölgesi, Elazığ)

YAŞLI KADIN (PİRE) İLE TİLKİ (RİVÊ) MASALI

Çok eski zamanlarda güzel bir köyde yaşlı bir nine yaşarmış. Nine her sabah kalkar hayvanlarını sağıp, yabana yollarmış. Günlerden bir gün yaşlı nine yine hayvanları sağmış ve sütünü bir sepetin altına saklamış bunu yaparken uzun kuyruklu, şişman bir tilki nineyi izliyormuş. Ninenin gitmesini fırsat bilip, gidip sütü içmeye koyulmuş. Sütü içerken yaşlı nine tilkiyi görmüş. Hemen gidip baltasını alıp tilkinin kuyruğunu kesivermiş. Tilki ah vah ederken nine kuyruğu almış eline, tilki bağırmış:

- Neden kuyruğumu kestin nine, şimdi nasıl çıkarım dost düşman içine!

- Onu sütümü izinsiz içmeden önce düşünseydin! Git şimdi ortalıkta kuyruksuz gez de herkes seninle alay etsin!

- Ne olur nine vallahi bir daha izinsiz içmem sütünü söz veriyorum.

- Öyle kuru kuru söz vermek olmaz tombul tilki! Git keçiden süt iste, süt getir içtiğin sütün yerine doldur. Ben de kuyruğunu o zaman sana veririm.

Şişman tilki, kuyruğuna düşkün tabi, hemen yola koyulmuş. Yaylada ki keçinin yanına gidip onunla konuşmuş. Tilki, keçiye:

- Keçi kardeş, senden bir isteğim var. Bana biraz süt ver, ben sütü götürüp nineye vereyim, nine de bana kuyruğumu versin. Böylece ele güne rezil olmayayım, demiş.

- Tilki kardeş, sana süt veririm ama benim bir şartım vardır. Ne zamandır taze dalından koparılmış yaprağa hasret kalmıştım, eğer bana gidip taze dalından koparılmış yaprak, getirirsen sana sütümden biraz verebilirim.

Tilki mecburen keçinin şartını kabul etmiş ve yola koyulmuş. Bir ağacın yanına gelmiş:

- Ağaç kardeş senden bir isteğim var.

- Söyle bakalım ne istersin benden tilki kardeş.

- Bana taze yaprak ver ağaç kardeş, ben onu keçiye vereyim, keçi bana süt versin, sütü de yaşlı nineye vereyim o da bana kuyruğumu versin, ele güne rezil olmayayım.

- Tilki kardeş, sana yapraklarımdan veririm ama benim bir şartım vardır. Ne zamandır şöyle güzel bir çeşme suyu içmemiştim, eğer bana çeşme suyu getirsen sana yapraklarımdan biraz veririm.

Tilki nedense bu duruma şaşırmamış:

- Tamam, ağaç kardeş, şartını kabul ediyorum.

Çeşme bulmak için yola koyulmuş. Derken bir çeşmeye rast gelmiş:

- Çeşme kardeş, senden bir isteğim var. Bana suyundan biraz ver, o suyu alıp ağaca vereyim, ağaç bana yaprak versin, yaprağı alıp keçiye vereyim keçi bana süt versin, sütü alıp nineye götüreyim. O da bana kuyruğumu geri verdin. Ele güne rezil olmayayım, demiş.

Çeşme tilki dinlemiş:

- Tilki kardeş, iyi güzel dersin ama benim de bir şartım vardır. Ne zamandır güzel kızlar başımda toplanıp, şarkı söylemezler, suyumdan alıp içmezler. İsterim ki o güzel kızlar gelsin başımda şarkı söylesinler, suyumdan alıp doyasıya içsinler. Ben de mutlu olayım, senin istediğin suyu vereyim, demiş.

Tilkinin artık sabrı taşmak üzereymiş. Vazgeçecek gibi olmuş ama aklına kuyruğu gelmiş. Milletin kendisiyle dalga geçeceği gelmiş. Mecburen çeşmenin şartına da tamam deyip, yollara düşmüş. Az gitmiş, uz gitmiş karşısına bir köy çıkmış. Köyün meydanına gidince bir de bakmış ki, bir birinden güzel kızlar oturmuş, sohbet ediyor. Hemen yanlarına gitmiş:

- Güzel kızlar, can kızlar, benim sizden bir isteğim vardır. Ne olur beni geri çevirmeyin. İsteğimi kabul edin, demiş.

Tilkinin üzgün halini gören kızlar, sormuşlar:

- Söyle bakalım tombul tilki, nedir bizden isteğin?

- Çeşme başına gelip şarkılar söyleyip, çeşmeden su alıp için. Çeşme mutlu olsun bana suyundan versin, suyu alıp ağaca götüreyim, ağaç bana yapraklarından versin, yaprakları alıp keçiye vereyim, keçi bana sütünden versin. Sütü de alıp nineye vereyim ki o da bana kuyruğumu versin. Ele güne rezil olmaktan kurtulayım.

Kızlar tilkinin durumuna üzülmüş, diğerleri gibi şart koşmamışlar. Tilkiyle beraber çeşme başına gitmişler. Şarkılar söyleyip, çeşmenin suyundan içmişler. Tilkinin keyfi yavaş yavaş yerine gelmeye başlamış.

- Eee çeşme kardeş, benden istediğini ben yaptım. Şimdi sıra sendedir. Bana biraz suyundan ver de ağaca götüreyim, demiş.

Çeşme halinden memnun bir şekilde:

- Tilki kardeş, al istediğin kadar suyumdan, ağaca götür de kuyruğuna kavuş.

Tilki, çeşmeden suyu almış, kızlara ve çeşmeye teşekkür edip, oradan ayrılmış. Ağacın yanına gelmiş. Suyu ağaca vermiş. Ağaç, doyasıya çeşme suyundan içmiş.

- Eee ağaç kardeş, benden istediğini ben yaptım. Şimdi sıra sendedir. Bana biraz yapraklarından ver de keçiye götüreyim, demiş.

- Tilki kardeş, al istediğin kadar yapraklarımdan, keçiye götür de kuyruğuna kavuş.

Tilki, ağacın yapraklarından biraz alıp, ağaca teşekkür edip oradan ayrılmış. Keçinin yanına gelmiş. Yaprakları keçiye vermiş. Keçi, doyasıya yapraklardan yemiş, karnını doyurmuş:

- Eee keçi kardeş, benden istediğini yaptım. Şimdi sıra sendedir. Bana biraz sütünden ver de nineye götüreyim, demiş.

- Tilki kardeş, al istediğin kadar sütümden, nineye götür de kuyruğuna kavuş.

Tilki, keçinin sütünden bir kova alıp, ağaca teşekkür edip oradan ayrılmış. Tilki sevinçle ninenin evinin önüne gelmiş:

- Nine, nine dışarı çık ben geldim!

Nine dışarı çıkmış bakmış ki tilkinin elinde bir kova!

- Hayırdır tombul tilki, yoksa bu sütü de başkasından çalıp mı getirdin? , demiş.

- Yok, nine vallahi keçiden istedim, aldım. Hem bir bilsen benden neler neler istediler, demiş.

Başından geçen her şeyi anlatmış. Tilkinin bu kadar uğraşması ve sabır göstermesi ninenin pek hoşuna gitmiş. Tilkinin dersini aldığını düşünmüş:

- Eee tombul tilki, izinsiz içtiğin sütün bedelini elbet böyle ödeyecektin. Allah vere de tekrar böyle bir şey yapmayasın! Yoksa bu defa kuyruğunu değil, boynunu keserim! , demiş.

- Nine vallahi dersimi aldım, bir daha izinsiz kimsenin sütünü içmem söz veriyorum. Ne olur bana kuyruğumu ver de ele güne rezil olmaktan kurtulayım.

Nine, tilkinin sözüne inanmış ve kuyruğunu tilkiye geri vermiş. Tilki, kuyruğunu atmış sırtına, oynaya oynaya ormandaki evinin yolunu tutmuş.

Bu masalda tombul tilki, nineden hem muradını hem de dersini almış.