Avcı Kardeşlerle Büyülü Kuş
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ağrı)

AVCI KARDEŞLERLE BÜYÜLÜ KUŞ 

Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde zamanın birinde bir yaşlı adam ile yedi oğlu bir ormanda yaşarlarmış. Adamın karısı yıllar önce ölmüş. Çocuklarını o büyütmüş. Sabah olunca çocukları sırayla evden çıkıp biri ava, biri oduna, biri temizliğe, biri suya gider. Biri babasıyla kalıp ona yardım ederken diğer ikisi de evde sırt üstü uzanıp yatıyormuş. Bu, günlerce sürmüş. Babaları bir gün onları çağırıp:

— Bakın çocuklar diğer kardeşlerinizin hepsi bir iş yapıyorlar, bir işle uğraşıyorlar. Sizin böyle sırt üstü yatmanız ayıptır. Artık yeter, bir işe yaradığınızı gösterin. Hiç olmazsa yediğiniz yiyecekleri hak edin, demiş.

Bunun üzerine kardeşler babalarına:

— Biz de böyle yardım ediyoruz kardeşlerimize, bizim yapacağımız bir şey yok ki, demişler.

— Nasıl yok? İkiniz de kalkın ormana ava gidin. Bir şeyler avlayın. Etini yer, derisini satarız, demiş. İki oğlu:

— Olur, demişler.

Babaları onlara birer ok ve yay vermiş, ormana göndermiş. Çocuklar ormanın derinliklerine doğru günlerce yürümüşler. Bir zaman da yürüdükten sonra bir kuş görmüşler. İki kardeş yaylarını germişler, tam kuşu vuracakken kuş:

— Ey insanoğlu dokunmayın bana! Ben zaten yaralıyım, çekin yaylarınızı üzerimden, demiş.

İki kardeş önce şaşırmışlar. Sonra yavaşça yaklaşmış kuşa bakmışlar. Kocaman iri kuşun inlediğini görmüşler. Kardeşler hemen kuşu almış bakmışlar ki göğsünde koca bir yara var. Kucaklarına almış, eve doğru yürümüşler. Eve geldiklerinde babaları onları kapıda karşılamış.

— Neler yaptınız oğullarım, demiş.

— Bu kuşu bulduk, yaralı. Ona bakıp iyileştireceğiz, demiş.

İki oğlu da karşı çıkmışlar.

— Olmaz babacığım, demişler.

Sonra kuşu alıp evin bir köşesine koymuşlar. İlaçlar yapıp, kuşu birkaç gün içinde iyileştirmişler. Kuşun tam iyi olduğu gün onu alıp kırlara çıkmışlar. Kuş iki kardeşe:

— Çocuklar sizler iyi kalpli çocuklarsınız. Ben sizleri çok sevdim. Babanızın beni kesip yemek istemesi üzerine kabul etmediniz. Benim size bir can borcum var. İnşallah bunu öderim, demiş.

Kuş havalanırken iki kardeşe birkaç tüy vermiş, çekip gitmiş. Havalanırken de ayağını sürdüğü toprakların tümü altın olmuş. Çocuklar tüyleri ceplerine koymuşlar, altınları torbalarına doldurmuşlar, evlerine dönmüşler. Babalarına:

— Bizim kuş havalanınca bu altınları bıraktı. Al bunları yeni bir ev yapalım, kardeşlerimizle birlikte ormandan çıkıp bir köye yerleşelim, demişler.

Yaşlı baba kabul etmiş ama diğer kardeşler karşı çıkmışlar. Sonra da hep bir olmuşlar iki kardeşlerini ormandan kovmuşlar. Dövüp altınlarını da ellerinden almışlar. İki kardeş ağlaya ağlaya ormanın derinliklerine doğru yol almışlar. Önlerine çıkacak ilk köyde çalışıp karınlarını doyurmak istemişler. Akşam olmuş, karanlık basmış. İki kardeş bir ağacın kavuğuna sığınmış, sırt sırta uyumuşlar. Sabahleyin uyandıklarında karşılarına bakıp iyi ettikleri kuşu görmüşler. Kuş:

— Ne oldu size böyle, demiş. İki kardeş:

—  Babamız ve kardeşlerimiz dövüp bizi attılar, altınlarımızı da aldılar. Şimdi ne yapacağız bilmiyoruz. Okumuz, yayımız da yok av da avlayamadık, demişler. Bunun üzerine kuş:

— Kapatın gözlerinizi, demiş.

İki kardeş gözlerini kapatmışlar. Biraz sonra kuşun sesini işitmişler:

— Açın gözlerinizi.

İki kardeş gözlerini açmışlar. Kendilerini çok kalabalık bir şehirde görmüşler. Şehrin pazarı gibi bir yerdelermiş. Üstleri başları pırıl pırıl ipeklerle süslü imiş. Çevrelerinde bir çok insan dönüp duruyor. İki kardeşten biri bir şey istese çevrelerindeki adamlar hemen koşup onlara ulaştırıyormuş. Önceleri bir şey anlamamışlar. Çevrelerindeki askerler halkı yarıyor, iki kardeşi büyük bir saraya doğru götürüyorlarmış. Biraz sonra bir saraya girmişler. Nöbetçiler ve diğerleri onları hemen odalarına almışlar. Bu arada onlara:

— Şehzadem, deyip duruyorlarmış.

İki kardeş önce biraz yadırgamışlar sonra oldukları halden memnun olmuşlar. Artık bir istekleri, bir dilekleri olduğu zaman sarayda anında karşılanıyormuş. İki kardeş aynı koşullarda sarayda yaşarken babaları ve kardeşleri aynı yerde yaşamlarını aynı koşullarda sürdürüyorlarmış. En büyük kardeş, evin av işlerini yapıyormuş. Her sabah ava giderken azığını alıyor, yeteri kadar okunu ve bıçağını alıp gidiyormuş. O gün bir ayıyla karşılaşmış. Ayının yakınına yaklaşmış, oklarıyla ayıya vurmaya başlamış. Oklar ayıya pek işlemediğinden ayı, okun atıldığı yöne doğru dönüp ona saldırmış. Bıçağını çıkarmış ama ayının birkaç pençesi altında kayalardan yuvarlanıp düşmüş.

Birkaç gün sonra diğer kardeşleri ile babası onu ölmek üzere iken bulmuşlar. Eve getirip bakmışlar ilaç vermişler. Aradan zaman geçmiş büyük kardeş sakat kalmış. Sürekli büyük kardeş ava gittiğinden ondan başkası av işlerini beceremiyormuş. Bunun üzerine babaları:

— Çocuklarım, büyük kardeşiniz sakat kaldı. Onun yerine birinizin ava gitmesi gerekir. Böyle giderse bu kış biz yaza kalmadan açlıktan ölüp kalırız, demiş.

Sonunda her gün oduna giden kardeş büyük kardeşin yerine ava çıkmaya başlamış. Odun işini de babası yüklenmiş. Ava giden kardeş birkaç gün eli boş dönünce hep birlikte ava çıkmaya karar vermişler. Topluca ormanın derinliklerine doğru gitmişler. En küçük kardeşleri ocağa odun atmış ama çevresine odunlar kurusun diye yaydığından odunlar tutuşmuş, evin tümü kül olmuş yanmış.

Baba ve kardeşler avdan dönünce evin külleriyle karşılaşmışlar. Sakat kardeşlerini de bir kızağa bindirip götürdüklerine şükür etmişler. Kalacak bir yer aramışlar. Geç olduğu için ne yapacaklarını şaşırmışlar. Hep birlikte ormanın ağzındaki köylerden birine gitmeye karar vermişler. Yürümüşler yürümüşler önlerine bir kent çıkmış. Babaları:

— Çocuklar burada bir köy olması gerekiyordu. Şimdi bu koca şehir nereden geldi? Deyip şaşkınlığını belirtmiş.

Kentin sokaklarında dolaşmaya başlamışlar. Sokaktaki herkes onların giyimlerini kuşamlarını yadırgamış. Kimileri:

— Bunlar düşmanların askerleri olabilir, demişler.

Birkaçı gidip şehzadeye haber vermiş. Şehzade de merak etmiş, askerlerine:

— Derhal gidip onları yakalayıp getirin, demiş.

Askerler gidip onları yakalamış, getirmişler. Babası ve kardeşlerini karşısında gören büyük şehzade:

— Ne arıyorsunuz, kimsiniz, diye tanımıyormuş gibi sormuş. Yaşlı baba:

— Biz ormanda yaşıyoruz. Evimiz yandı, kalacak yerimiz kalmayınca kente indik, demiş. Şehzade:

— Beni tanıdınız mı, demiş.

Adam dikkatli bakınca iki oğlunu tanımış. Baba oğul sarmaş dolaş olmuşlar. Onları uzaktan izleyen diğer kardeşler, bu duruma bir anlam verememişler. Biraz sonra iki şehzade ile babaları diğer kardeşlerinin yanına gelmişler. Yaklaştıklarında onları tanımışlar. Birbirlerine sarılmışlar. Baba oğul bir araya gelmişler. Büyük kardeşlerinin sakat kalmasına çok üzülmüşler. Şehzadelerden biri:

—Benim cebimde kuşun tüyleri var. Onları vücuduna sürersem kardeşimin vücudu iyileşir, demiş.

Büyük kardeşlerinin vücuduna sürmüş, onu iyileştirmişler. Sonra hepsi bir arada mutlu olmuş, yaşamışlar.