GENÇLİKTE Mİ KOCALIKTA MI
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Eskiden, çok zengin bir padişah varmış. Uzun bir süre sefa sürmüş. Padişah bir gece rüya görmüş. Rüyasında bir ses üç defa:

— Senin başına bir felâket gelecek. Bu felâket gençlikte mi gelsin, yaşlılıkta mı gelsin, diye sormuş. Padişah düşünmüş, taşınmış ve sonunda demiş ki:

— Ne gelecekse gençlikte gelsin, yaşlılıkta belki bu yükü kaldıramam, demiş.

Sabah uyanmış. Gece gördüğü rüyayı düşünmüş. Sonunda bu rüyanın kendisi için bir işaret olduğuna karar vermiş.

Aradan zaman geçmiş. Bir gün davarlara bakan çoban gelip padişaha:

— Padişahım, sürünüzdeki koyunları eşkıyalar önlerine katıp götürdüler. Onlara karşı koymaya çalıştım ama beni de etkisiz hâle getirdiler. Bir şey yapamadım, demiş.

Padişah, tam çobana kızacakken gördüğü rüyayı hatırlamış. Bu olayın rüyası ile ilgili olabileceğini düşünmüş ve çobana kızmamış.

Aradan birkaç gün geçmiş. Sığır çobanı gelmiş, padişaha:

— Padişahım, sığırların hepsini sel aldı, götürdü. Hiçbirini kurtaramadım, demiş. Padişah, yine rüyasını hatırlamış:

— İyi, götürsün. Sen üzülme, demiş.

Bir gün deprem olmuş. Padişahın tahtı, sarayı, bütün varlığı yok olmuş. Felâketler böyle üst üste gelince padişahın hiçbir şeyi kalmamış. Bu olaylardan sonra padişah, iki erkek çocuğuyla hanımını yanına almış ve oradan ayrılmaya karar vermiş. Padişah, hanımına:

— Bu yerde artık kalamayız. Buralardan gidelim. Bizi, kimselerin tanımayacağı bir yer bulup orada çalışalım. Kazandığımız parayla da geçimimizi sağlarız.

Padişah ve ailesi yolda giderken büyük bir ırmağa rastlamışlar. Padişah:

— Hanım, ben çocukları tek tek diğer tarafa geçireyim. Daha sonra da gelir, seni geçiririm, demiş.

Padişah, önce küçük çocuğunu alıp karşı tarafa geçirmiş. Diğer çocuğu da karşıya geçirirken küçük çocuğu bir kurdun kaptığını görmüş. Kurdun kaptığı çocuğu kurtarmak isterken farkında olmadan diğer çocuğunu suya bırakmış. Kurdun peşine koşmuş ama yetişememiş. Bu sırada diğer çocuğunun da sulara kapıldığını görünce tekrar geri gelmiş. Padişah, iki çocuğunu da kurtaramamış. Büyük üzüntü içinde:

— Bunlar da mı gelecekti başıma, deyip ağlamış.

Bunun üzerine hanımının elinden tutmuş, karşıya geçmişler. Yürüye yürüye hiç tanımadıkları bir köye gelmişler. Bu köyde padişah, çoban olarak iş bulmuş. Hanımı da temizliğe gidiyormuş. Bu sırada köye bir kervan gelmiş. Kervancıbaşı, köy halkına:

— Benim birkaç kirli çamaşırım var. Bu çamaşırları yıkatabileceğim biri var mı, diye sormuş. Köylü:

— Çobanın karısı var. O yıkar, demiş.

Kervancıbaşı elbiselerini çobanın hanımına göndermiş. Kadın da bir güzel yıkamış, tertemizce geri yollamış. Kervancı elbiselerini açıp baktığında hayret etmiş ve kendi kendine:

— Bu hanım, kesin görmüş bir kızdır. Sıradan bir hanım bunları böyle bir güzellikte ve beyazlıkta yıkayamaz, demiş. Kervancıbaşı, köyden bir iki kişiye:

— Bu kadını bana gösterin. Gidip ona teşekkür etmek istiyorum, demiş.

Kabul etmişler ve kervancıya kadını göstermişler. Çoban, ertesi gün hayvanları alıp otlağa gitmiş. Bunu fırsat bilen kervancıbaşı, hemen çobanın evine gelmiş. Çobanın karısını zorla atına bindirip kaçırmış. Akşam olunca çoban eve geldiğinde karısını bulamamış. Çevredekilere:

— Karımı hiç gören oldu mu, diye sormuş. Onlar da:

— Bir adam geldi, karını atına bindirip kaçırdı. Peşinden koştuk ama yetişemedik, demişler. Bunları duyan çoban:

— Buralarda da artık duramam, demiş.

Elindeki asasını fırlatıp, çekip gitmiş. O köyden başka bir yere doğru yola koyulmuş. Az gitmiş, uz gitmiş bir köye gelmiş. Bu köyde iş aramaya başlamış. İş ararken yaşlı bir helvacı görmüş.

— Selamünaleyküm amca, nasılsın?

— Aleykümselam evlat. Sağ ol, iyiyim.

— Amca, iş arıyorum. Bana yanında küçük bir iş verebilir misin, demiş. Yaşlı adam:

— Oğlum, ben de dükkânım da bayağı yaşlıyız. Zaten fazla da iş yapmaz burası. Ben sana nasıl iş vereyim? Hadi işi verdim desem, sana ücret nasıl vereyim, demiş. Padişah:

— Ben, ücret falan istemem amca. Karın tokluğuna çalışırım. İzin verirsen de burada yatarım, demiş.

İhtiyar adam sonunda padişahı işe kabul etmiş. Padişah, başına bir şapka geçirmiş ve işe başlamış. İhtiyar adamın yanında çırak olarak uzun bir süre çalışmış. Onun çalıştığı süre içinde de dükkânın işleri son derece düzelmiş. O bölgenin halkı da onu çok sever olmuşlar ve onu “Keloğlan”, diye çağırıyorlarmış.

Aradan yıllar, yıllar geçmiş. Bu bölgede yedi senede bir yapılan padişahlık seçiminin zamanı gelmiş. Bu seçimlerde de yediden yetmişe bütün herkes meydanda toplanırmış. Devlet kuşu adında bir kuş varmış. Bu kuş havada uçar, sonra birinin başına konarmış. Kuş üç sefer uçtuktan sonra yine aynı kişinin başının üzerine konarsa padişah o olurmuş. Tellâl, başlamış bağırmaya:

— Duyduk, duymadık demeyin. Yarın öğleden sonra yediden yetmişe kadar herkes meydanda toplansın. Yarın padişah seçimi var. Devlet kuşu kimin başına konarsa padişah o olacak, demiş.

Ertesi gün herkes meydana toplanmış. İhtiyar helvacı da:

— Haydi oğlum, vakit geldi, gidelim, demiş. Padişah:

— Ben burada kimsesiz bir Keloğlan’ım. Bana mı kaldı padişah olmak? Sen kapıyı benim üzerime kilitleyip git, demiş.

İhtiyar helvacı, kapıyı Keloğlan’ın üzerine kilitleyip meydana gitmiş. Herkes meydanda toplandıktan sonra devlet kuşunu bırakmışlar. Kuş havada uzun bir süre dolaşmış, dolaşmış. Gelmiş, helvacının dükkânının çatısına konmuş. İnsanlar şaşkın bir hâlde “Olmadı.” demişler. Kuşu bir kez daha havaya bırakmışlar. Kuş yine dükkânın çatısına konmuş. Bir daha kuşu bırakmışlar, yine aynı yere konmuş.

Bunun üzerine helvacıya:

— Senin bu dükkânda kimse var mı, diye sormuşlar. Helvacı:

— Kimsesiz bir Keloğlan var. Gelmek istemedi. Ben de üzerine kapıyı kapatıp geldim, demiş.

— Git, getir hemen onu buraya, demişler.

Helvacı, Keloğlan’ı alıp getirmiş. Kuşu tekrar havaya bırakmışlar. Kuş dolanmış, dolanmış. Gelmiş, Keloğlan’ın başına konmuş. Bir daha kuşu havaya bırakmışlar. Kuş dolanmış. Gelmiş Keloğlan’ın başına konmuş. Bir daha kuşu havaya bırakmışlar. Kuş yine gelip Keloğlan’ın başına konmuş. Üç kez kuş aynı kişinin başına konunca:

— Tamam, bizim yeni padişahımız sensin, demişler.

Keloğlanı alıp götürmüşler. Bir güzel yıkayıp padişahlara yakışır elbiseler giydirmişler. Artık eskisi gibi padişah olmuş. Aradan zaman geçmiş ve halk yeni padişahın yönetiminden çok memnun kalmış. Zaten önceleri de padişahlık yaptığı için hiç zorlanmamış. Günler, haftalar, aylar birbirini kovalarken bir gün o yöreye padişahın karısını kaçıran kervancı, kervanıyla birlikte satış yapmak için oraya gelmiş. Akşam olunca kervancı meydana çadırlarını kurmuş. Tabi ki kervancının geldiğinden padişahın haberi olmuş. Ancak karısını kaçıran kervancının bu adam olduğunu kesinlikle bilmiyormuş. Padişah:

— Bu akşam kervancıyı saraya misafir edin de onunla bir satranç oynayayım. Kervancılar bu oyunu iyi bilirler, demiş.

Saraydan bir asker göndermişler. Asker, kervancıyı davet etmiş. Kervancıbaşı:

— Padişahımız kusura bakmasın. Eğer ben gelirsem hanımım yalnız kalır. Bu yüzden gelemem, demiş.

Asker, kervancıbaşının cevabını padişaha iletmiş. Padişah da:

— Git, söyle kervancıbaşına. Hiç tasalanmasın, ben iki tane helâl süt emmiş asker gönderirim. Çadırının başında onlar, hiç oturmadan sabaha kadar beklerler, demiş.

Asker, padişahın sözlerini kervancıbaşına iletmiş. Kervancıbaşı:

— Tamam, eğer öyle olursa gözüm arkada kalmadan gelirim, demiş.

Askerler, çadırın başında nöbete geldiklerinde kervancı da sarayın yolunu tutmuş. Gecenin ilerleyen saatlerinde canları sıkılan askerlerin bir tanesi diğerine:

— Yahu, arkadaş. Senin hiç başından önemli bir olay geçmedi mi? Biraz anlat da dileyelim. Bak, vakit geçmiyor, demiş. Diğer asker:

— Ben daha küçükken bir olay yaşadım. Biz iki kardeştik. Babam beni ırmağın diğer tarafına geçirdikten sonra kardeşimi de benim yanıma getireceği zaman, beni bir kurt kaptı götürdü. Daha sonra bu kurdu bir çoban görmüş. Çoban beni kurdun elinden kurtardı. Beni büyüttü. İşte şimdi de askere geldim. Peki, senin başından böyle bir olay geçti mi, demiş. Asker:

— Ben de sana benzer bir olay yaşadım. Biz de iki kardeşmişiz. Babam ağabeyimi karşıya geçirdikten sonra, beni de geçireceği zaman birden ben sulara kapıldım. Beni bir değirmenci bulmuş. Beni büyüttü, daha sonra askere gönderdi, demiş.

Tabi askerler böyle sohbet ederken kervancıbaşının hanımı da içeride onları can kulağıyla dinliyormuş. İçeride sevincinden heyecanlanan kadıncağız, hemen dışarı fırlayarak:

— Yavrularım! İkiniz de benim çocuklarımsınız, diye bağırmış ve onlara sımsıkı sarılmış.

Anaları, yavrularını bağrına basıp severken üçü birden uykuya dalmışlar. Sabaha yakın kervancı gelmiş. Bakmış ki karısının kucağında iki askerin ikisi de uyumuş. Hemen onları hiç uyandırmadan padişahın yanına gitmiş.

— Senin helâl süt emmiş dediklerine gel, bak da gör padişahım, demiş.

Padişah adamlarıyla birlikte çadırın yanına gidip bakıyor ki gerçekten üçü birlikte uyumuş. Hemen onları uyandırmış. Padişah:

— Burada neler oluyor böyle? Alın, götürün bunları. İkisinin de kellesini vurun, demiş.

Bu sırada kadın hemen konuşamaya başlamış:

— Durun padişahım, olayı ben anlatayım. Bunların ikisi de benim oğullarım. Bunlardan birini küçükken kurt kapmıştı, birini de su alıp götürmüştü. Birini çoban bulmuş, büyütmüş. Birini de değirmenci bulmuş, büyütmüş. Beni de sorarsanız padişahım, ben bu adamın hanımı falan değilim. Hiçbir zaman da olmadım. Beni zorla kaçırdı. Padişahım, kurtarın beni bu adamdan ne olur! Çocuklarımı bağışlayın, demiş.

Aradan geçen yıllarda padişah da karısı da çok değişmiş. Birbirlerini tanıyamamışlar. Padişah duyunca o anda duygulanmış ve kadına sarılmış:

— Sen, benim karımsın. Bu çocuklar da benim çocuklarım. Çocuklarımı ırmağı geçirirken kaybetmiştim. Bugün buldum. Seni de çobanken kaybetmiştim, tekrar kavuştum. Şükürler olsun, demiş.

Daha sonra padişah, karısına ve oğullarına sıkı sıkı sarılmış ve kervancıbaşının başını oracıkta kesmiş.

Padişah, o günden sonra karısından ve çocuklarından hiç ayrılmamış. Hep birlikte mutlu ve varlıklı bir hayat sürmüşler.