Dünya Güzeli
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; atlıkarıncalar cirit oynarken eski hamam içinde. Bir varmış, bir yokmuş. İnsanoğlunun başından geçenler; dağlardan, taşlardan; kurtlardan, kuşlardan daha da çokmuş.

Vaktiyle bir ülkenin bir padişahı varmış. Bu padişahın gezmediği yer, görmediği şehir, almadığı ülke kalmamış.

Günün birinde hastalanan padişahın gözleri, görmez olmuş. Hiçbir doktor derdine çare bulamamış. En sonunda bir derviş:

— Padişahım! Senin gözlerinin ilacı, ayak basmadığın topraklardır.

Bu sözle birlikte padişahın en büyük oğlu ayaklanmış.

— Sevgili babacığım! Gidip de görmediğin, ayaklarını basmadığın toprakları bulup sana getireceğim.

Büyük oğlan, atını sürüp gitmiş. Aradan birkaç hafta geçtikten sonra da dönüp gelmiş. Getirdiği toprağı babasına verip:

— Babacığım, bu toprağı senin için, yedi iklim ötedeki Çetin Dağ’ın doruğundan aldım. Padişah sevinememiş. Üzüntüyle:

— Benim için çok zahmet çekmişsin, oğlum. Gençliğimde oralarda keklik avlamıştım. Padişahın ortanca oğlu söz almış hemen:

— Babacığım, gidip görmediğin, ayağının basmadığı toprakları ben getireceğim sana.

Günün birinde geri dönen ortanca oğlan:

— Babacığım müjde! Gözünün ilacını buldum. Eminim ki toprağı aldığım yere hiç gitmemişsindir. Yedi kuş uçuşu uzaktaki uçurumun altından aldım bu toprağı, getirdim.

Padişah, ortanca oğlunun getirdiği toprağa da sevinememiş.

— Benim için çok zahmetler çekmişsin, yavrum. Ama ben gençliğimde oralarda ördek avlamıştım, demiş.

Bu kez padişahın küçük oğlu şansını denemek istemiş.

— Babacığım, ben senin derdine çare olacak toprağı bulup getireceğim.

Sarayın at çiftliğine giden delikanlı, görüp beğendiği bir tayı alıp beslemiş. Boş bir tarlayı da kırk gün sulatmış. Kırk birinci gün atına binen küçük şehzade, atı çamur olan tarlaya sürmüş. O kadar koşturmuş, o kadar koşturmuş ki tarlada çamur kalmamış.

— Bu iş tamam! Atım istediğim duruma geldi, demiş.

Küçük oğlan, atına atlayıp yola koyulmuş. Yolda parlak bir kuş kanadı görünce alıp cebine koymuş. Bindiği at, dile gelip konuşmaya başlamış:

 — Alma o kanadı, şehzadem! Başına bela getirir, demiş. Ama delikanlı, atın sözünü dinlememiş.

Sonunda bir şehre gelmişler. Bir handa konaklamış. Şehzade uyuyunca, kuş kanadı ışıl ışıl yanmaya başlamış. Meğer o ülkenin padişahı:

— Bu gece kimse ışık yakmasın, diye tellâl çıkartmış. Gece devriye gezen padişahın adamları, bakmışlar ki bir hanın penceresinden ışık sızıyor. Hemen içeri girmişler. Küçük oğlanı yaka paça tutup padişahın huzuruna çıkartmışlar. Padişah kızgınlıkla:

— Delikanlı, fermanıma rağmen nasıl ışık yakarsın?

Kötü bir maksadının olmadığını söyleyen küçük oğlan:

— Efendim, ben buraların yabancısıyım. Fermanınızdan haberim yok, kaldı ki ben ışık filan da yakmadım. Adamlarınızın gördüğü ışık, yolda bulduğum bir kuş kanadından çıkıyor. İsterseniz onu size seve seve verebilirim.

Padişah, kanadı alıp şehzadeyi serbest bırakmış. Geceleri sarayı ışıl ışıl yapan kanat, her tarafı aydınlatıyormuş. Padişah, bu durumdan çok memnunmuş. Bir gün kendi kendine şöyle düşünmüş:

— Kanadı bu kadar güzel olan bir kuşun, kim bilir kendisi nasıldır? Bu kanadı bana veren genç, kuşu da bulup getirebilir.

Adamlarına emir veren padişah, delikanlıyı huzuruna çağırtmış. Padişah:

— Bana bak! Verdiğin tüyün sahibi olan kuşu hemen bulmanı istiyorum.

Genç adam, padişahın emrini kabul etmiş. Ama bunu nasıl yapacağını da bilmiyormuş. Bahçeye çıkmış kara kara düşünürken, delikanlının bindiği at:

— Şehzadem, ben sana o kanadı alma demiştim. Ama beni dinlemedin. Bari şimdi söyleyeceklerimi iyi dinle. Kafdağı’nın arkasındaki o kuşu getirebilmemiz için, önce padişahtan semiz bir katır isteyeceksin. Senede bir kere bütün kuşlar Kafdağı’nın eteğinde toplanırlar. Bizim aradığımız kuş, kuşlar padişahıdır. Kuşlar bu toplantıda, onun yapacağı konuşmayı dinleyecekler. Katırı kesip kuşlara dağıtacaksın. Kuşlar eti yerken, sen kuşu yakalayıp sırtıma binersin. Ben de seni saraya getiririm. Hemen gidersek kuşların toplantısına yetişiriz.

Şehzade atının dediklerini aynen yapmış. Kafdağı’na geldiklerinde, kuşlar toplantı hâlindeymiş. Katırı kesen delikanlı, eti kuşlara dağıtmış. Kuşlar padişahı eti yerken şehzade onu arkasından yanaşıp yakalamış. Atına binip kuşlar padişahı ile yola koyulmuş. Kısa zaman sonra padişahın huzuruna çıkmış.

Padişah, kendisine getirilen kuşu görünce, çocuklar gibi sevinip delikanlıyı serbest bırakmış. Artık saraydaki geceler de gündüz gibi aydınlık oluyormuş.

Bir ara padişah kendi kendine şöyle düşünmüş:

— İyi hoş da, bu kadar güzel bir kuş, bu köhne saraya hiç yakışmıyor. Şöyle fildişinden bir saray yaptırmalıyım kendime. Kafdağı’nın arkasındaki kuşu getiren delikanlı, fildişini de bulur.

Hemen delikanlıyı çıkartmış huzuruna.

— Bana bir saray yaptıracak kadar fildişi getireceksin, yoksa kafanı uçururum!

Delikanlı üzüntülü bir şekilde atını kaşağılarken, at konuşmaya başlayıp akıl öğretmiş. Atın söylediklerini harfiyen yerine getiren şehzade, bir saray yapacak kadar fildişi getirip padişaha teslim etmiş. Padişah yeni sarayını çok beğenmiş. Bu kez de kendi kendine:

— Bu sarayın içinde bir de dünya güzeli olmalıydı. Bana kuşlar padişahını ve onca fildişini getiren delikanlı, dünya güzelini de getirir.

Hemen delikanlıyı huzuruna çağıran padişah:

— Dünya güzelini getirmezsen kafanı uçururum, demiş. Şehzadeyi düşünceli gören at:

— Sen hiç düşünme! Babana lazım olan toprak da, dünya güzelinin dokuduğu gergefin altındaki topraktır.

Şehzade ata binip günlerce yol gitmiş. Sonunda bir gün, dünya güzelinin köşkünün bahçesine yaklaşmışlar. At ne söylerse şehzade onu yapıyormuş. Gergef işleyen dünya güzelinin arkasına geçen şehzade, daha önce hazırladığı gül çubuğu ile kızı dövmeye başlamış. Bir süre sonra dünya güzeli:

— Yeter delikanlı, canım sana feda olsun! Sen ne dersen yapacağım.

Delikanlı da dünya güzeline padişahın yaptıklarını anlatmış ve kendisini de padişaha götüreceğini söylemiş. Beraberce padişahın sarayına dönmüşler. Dünya güzeli, padişahı görünce:

— Ben seni bu hâlinle alamam. Yedi deniz ötedeki kısraklarımı getirip sütleriyle yıkanırsan gençleşirsin. O zaman seninle evlenirim, demiş.

Padişah, hemen delikanlıyı çağırıp yedi deniz ötedeki kısrakları getirmezse kafasını uçuracağını söylemiş. Atın verdiği akıl üzerine kırk manda kesen delikanlı, kırkının da derisini ata giydirmiş. Deniz kenarına gelince at kuvvetli bir nara atmış. Kısraklar denizden çıkıp delikanlının atlarıyla boğuşmaya başlamışlar.

Kırk derinin otuz dokuzunu parçalayan kısraklar, kırkıncı deriye gelince iyice yorulmuşlar. Delikanlı eğeri kısrağa vurup üzerine atlamış. Kısrak da onu kısraklar adasına götürmüş. Al kısrakla doru kısrağı alan şehzade, onları alıp doğruca padişaha getirmiş.

Dünya güzeli, padişaha doru kısrağın, şehzadeye de ak kısrağın sütüyle yıkanmalarını söylemiş. Doru kısrağın sütüyle yıkanan padişah yaşlanmış, ak kısrakla yıkanan şehzade ise daha da gençleşip güzelleşmiş.

Böylece şehzade, o ülkeye padişah olmuş. Dünya güzeli ile de şehzade evlenmiş. Kırk gün, kırk gece süren bir düğün yapmışlar. Düğünden sonra şehzade karısına babasının durumunu söylemiş. Dünya güzeli:

— Haydi öyleyse, niçin duruyoruz? Gergefimin altındaki toprağı hemen padişah babana götürelim.

Bir süre sonra kendi ülkelerine geri dönen şehzade ve dünya güzeli, toprağı babalarına sunmuşlar. Babalarının gözleri açılmış. Şenlikler yapılmış. Bütün aile ömürleri boyunca mutlu olmuşlar.