Ak Güvercin Çoban
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

AK GÜVERCİN ÇOBAN

Bir varmış, bir yokmuş 

Evvel zaman içinde 

Kalbur saman içinde 

Develer top oynarken 

Eski hamam içinde...

Yücelerden yüce, aşılması zor, geçilmesi zor, bir Kaf Dağı varmış. Bu dağda yedi tane yüksek tepe, her tepeyi bekleyen birer tane canavar varmış.

Bu tepelerin birinin başında bir ülke varmış. Bu ülkenin padişahı baldan tatlı, anadan merhametli, sudan safmış. Halkının derdine derman olurmuş, şifa olurmuş. Ama kendi derdine bir derman bulamazmış.

Bu padişahın güzel mi güzel bir kızı varmış. Bu kız, bir türlü dillenip konuşmamış. Padişah, buna çok üzülmüş, ama kızının derdine derman olamamış.

Zaman bu ya, aradan epey bir zaman geçmiş. Küçükler büyümüş, büyükler yaşlanmış. Ama padişahın kızı hâlâ dillenmemiş. Dillenmediği gibi aştan, ekmekten kesilmiş, yemez içmez olmuş. Her gün Kaf Dağı’nın heybetini seyretmek için camdan bakar dururmuş. Bazen de ekmekleri küçük küçük doğrar, kuşlara verirmiş. Onlar ekmekleri yerken hayran hayran seyredermiş.

Bir gün saraya bir çoban uğramış. Uğramış ama sarayın kapısından bir daha ayrılmamış. Çünkü padişahın ayın on dördü gibi kızını görünce âşık olmuş.

Çoban, koyunlarını yayarken hep kızı düşünürmüş. Kavalını dertli dertli çalarmış. Allah’a kuş olup kızın penceresine konmak için dua edermiş. Ne kadar canıgönülden dua etmişse çobanın dileği kabul olmuş.

Her akşam tüyleri gümüş gibi parlayan bir ak güvercin olup kızın penceresine konarmış. Bir zaman sonra kız, ak güvercine çok alışmış. Onu görmediği gün uyumazmış.

Her gece Allah’a:

— Allah’ım, bu ak güvercine bir can ver de bana can yoldaşı olsun, diye dua eder, yalvarırmış.

Bir gün kızın dileği kabul olmuş. Ak güvercin, olmuş bir delikanlı. Bu ikisi can yoldaşı olmuşlar. Bir araya gelip birbirlerine ne anlatıyorlarsa anlatıp anlatıp gülüyorlarmış. Böylece zaman su gibi akıp geçmiş.

Padişah, kızının böyle gülüp eğlendiğini gördükçe Allah’a şükredermiş. Şükretmeye edermiş de kızın bu hâllerini gördükçe şaşırırmış da!

Padişah, bu durumu öğrenmek için bir gece kızın odasına varmış. Kapının önüne vardığında içerden gülme, eğlenme sesleri geliyormuş. Kapının aralığından usulca gözetlemiş. Bir de ne görsün? Sarayın çobanı kızının yanında yiyip içiyor, çoban söylüyor, kız gülüyormuş.

Padişah hiç sesini çıkarmamış, usulca oradan ayrılmış. Sabah olmuş, erkenden emir vermiş ki:

— Sarayın çobanını bulun! Zindanın en dibinde bir yere atın!

Askerler, çobanı bulup getirmişler, zindana atmışlar. Çoban başına gelenden bir şey anlamamış, ama kaderine razı olmuş.

Padişahın kızının gülen yüzü yeniden solmuş. Yemeden, içmeden kesilmiş.

Padişah her tarafa haber salmış.

— Kızımı kim konuşturup güldürürse ona vereceğim, demiş.

Bu haber ülkenin her tarafında, diğer yedi ülkede de duyulmuş. Kıza gönlü düşen ne kadar adam varsa hepsi kızı güldürmek için, konuşturmak için saraya gelmişler. Hepsi elinden ne geldiyse yapmış, ama hiçbiri başaramamış.

Bu haber çobana kadar ulaşmış. Padişahın huzuruna çıkmak istemiş.

— Padişahım, zindandaki çoban da şansını denemek ister, ne dersiniz, demişler.

Padişah kabul etmeyip:

— Çoban da kim oluyor ki benim kızımı konuştursun, güldürsün, demiş.

Sonunda padişah razı olmuş, çobanı çağırtmış.

 Çoban:

— Padişahım, güzeller güzeli kızınızı dillendirmeyi, güldürmeyi dilerim, demiş.

O da:

— Ey mel’un! Hekimlerin, âlimlerin, sihirbazların yapamadığını sen nasıl yapacaksın, diye küçümsemiş.

Padişah bir umut diyerek çobanı kızının yanına götürmüş. Kız, çobanı görür görmez sevinmiş. Gülmez yüzü gülmüş, babasının dizine kapanmış:

— Yüceler yücesi babacığım! Sen ki halkına merhameti eksik etmezsin. Benden de merhametini eksik etme! Bırak bu ak güvercin çobanla evlenelim, demiş.

Padişah, kızının konuştuğunu görünce çok sevinmiş. Sevincinden ülkesinde kırk gün, kırk gece bayram ilan etmiş. Herkes yemiş, içmiş, eğlenmiş. Ama çobana kızıyla evlenebilmesi için şart üstüne şart koşmuş.

— Yedi tepede bulunan yedi canavarı öldürürsen, ülkeyi bu belalardan kurtarırsan sana kızımı veririm, demiş.

Çoban, padişahın şartını kabul etmiş. Yola düşmüş. Az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Altı ay, bir güz gitmiş. Sonunda tepenin birine varmış. Varmış varmasına da canavarı görünce çok korkmuş. Bir ağacın gölgesine oturmuş, kara kara düşünmeye başlamış. Derken uykusu gelmiş, uyumuş. Rüyasında ak sakallı bir ihtiyar görmüş.

Ak sakallı ihtiyar:

— Ey oğul! Buralara niye geldiğini biliyorum. Dilerim ki beklediğimiz çoban sen olasın. Her canavarın bir azası eksiktir. Birinci canavarın gözü kördür. Alnından öldür. İkinci canavar duymaz. Arkasından öldür. Üçüncüsü her ağzını açtığında alev püskürtür, yanına su al! Dördüncü canavarın kuyruğu kısadır, kuyruğundan öldür! Beşinci canavarın tek ayağı vardır, yedi kılıç sapla, kaç! Seni kovalar, daha sonra kendisi ölür. Altıncı canavarı karnından öldür! Yedinci canavara sıra gelince işin zor. Öldürdüğün öbür canavarları yedinci tepeye taşıyacaksın! Bunların hepsinin boynuna ip bağlayıp bir ağaca asacaksın! Geride kalan canavar eğer kokuyu alır da gelirse günlerce o ağacın altında ağlayacak, sonra da kendini öldürecek. Allah yardımcın olsun, demiş, kaybolmuş.

Çoban korkuyla uyanmış. Sağ elinde bir kılıç varmış. Kılıcın baş kısmına canavar resmi nakşedilmiş. Diğer taraflarında da altı tane yakut taşı varmış.

Kılıç elinde yola düşmüş. Birinci canavarı bulmuş. Ak sakallı adamın dediği gibi kılıcı canavarın alnına saplamış, canavar ölmüş. Oradan ikinci tepeye gitmiş. Kılıcını çekip canavarın arkasına saplamış, öldürmüş. Arkasından üçüncü tepeye gitmiş. Oradaki canavarı ağzından alev püskürtürken görmüş. Hemen elindeki suyu canavara atmış. Atar atmaz o da ölmüş. Sıra gelmiş dördüncü tepeye. Tepeye varmış, canavarın zaten kısa olan kuyruğunu kılıcıyla kesmiş. Daha da kısaltmış. O canavarı da öldürmüş. Beşinci tepeye varmış. Canavarın bacağına yedi kere vurmuş, kaçmış. Canavar, çobanı kovalamaya başlamış. Kovalamış, kovalamış, sonra da düşüp ölmüş. Altıncı tepeye varan çoban, canavarın karnına kılıcı saplayıp öldürmüş.

Çoban, bütün canavarları teker teker yedinci tepeye taşımış. Hepsini birbirine bağlamış, ulu bir ağaca asmış, beklemeye başlamış.

Zavallı çoban beklemiş de beklemiş. Derken bir yaz, bir kış geçmiş. Artık gücü bitmiş, umudu tükenmiş. Geri dönmeyi düşündüğü bir gün yedinci canavar ortaya çıkmış. Çoban hemen bir dağın tepesine çıkmış, canavarı gözetlemeye başlamış.

Canavar, ötekileri ağaçta asılı görünce gürül gürül ağlamaya başlamış. Yedi gün mü, yedi yıl mı, yetmiş yıl mı ağlamış, bilinmez. Tepe, canavarın gözyaşlarından derya denize dönmüş. Sonunda kuyruğunu kopartmış, oracıkta ölmüş.

Ak güvercin çoban, yedi devi omzuna atmış, sarayın yolunu tutmuş. Az gitmiş, uz gitmiş. Dere tepe düz gitmiş, sonunda saraya varmış.

Padişah, karşısında çobanı görünce çok şaşırmış. Çünkü şimdiye kadar devleri öldürmeye kim gitmişse hiçbiri sağ dönmemiş, gidip de gelen olmamış. Çobanın gelişi hoşuna gitmemiş, ama ülkesinin bu beladan kurtulmasına çok sevinmiş.

Aradan epey bir zaman geçmiş. Ama padişah, ak güvercin çoban ile kızının evlenmesi için hâlâ emir vermemiş.

Kız bu duruma pek üzülmüş, sonunda mahcup bir vaziyette babasının yanına varmış: 

— Ey, bu ülkenin padişahı, canım babam, ne olur beni ak güvercin çobanla evlendir, demiş.

Padişah, kızına kıyamamış, ama çobanla da evlenmesine bir türlü gönlü razı olmuyormuş.

Çobanı huzuruna çağırtmış. Yeni emirler vermiş:

— Eğer uçan bir tahta at yaparsan bu sefer kızımı sana vereceğim, söz, demiş.

Çoban çaresiz bunu da kabul etmiş. Gecesini gündüzüne katmış, çabalamış. Derken aradan aylar geçmiş. Çoban, uçan atı alıp sarayın kapısına varmış. Meğer padişah, çobandan kurtulmak için tahta atı istemiş. Padişah, çobandan umut kestiği sırada karşısında görünce yine çok şaşırmış. Çoban, padişahın yanında uçan ata binmiş. Biner binmez uçmaya başlamış.

Padişah:

— Olacak şey mi bu? Bir çoban bunu nasıl yaptı, demiş, ama kızı yine vermemiş.

Padişahın kızı ve ak güvercin çoban, padişahın sözünde durmamasından artık çok yorulmuşlar. Bir gece sözleşip uçan ata binerek kaçmışlar. Kaf Dağı’nın üzerinden geçerken kız üşümüş. Bunun üstüne çoban bir ateş yakmış. Yaktıktan sonra da uykuya dalmışlar. Uçan at yanmaya başlamış. Kız, Kaf Dağı’nın bir tarafına; çoban da öbür tarafına düşmüş.

Çoban günlerce, aylarca Kaf Dağı’nda sevdiği kızı aramaya başlamış, ama bir türlü bulamamış. Derken yolu bir ülkeye düşmüş. Çeşmenin başına oturmuş, etrafı seyre dalmış. Herkesin önünde on, on beş kaz, geçip gidiyorlarmış.

Çoban dayanamamış:

— Ey ahali, böyle nereye gidiyorsunuz, diye sormuş.

— Hiç sorma! Bizim ülkemizde herkes kaz besler. Biz de onları sürüler hâlinde yaymaya göndeririz. Ama çobanımız öldüğü için çobansız kaldık. Biz de kendimiz götürüyoruz, demişler.

Çoban bunu duyduğuna öyle sevinmiş ki:

— Kabul ederseniz ben çobanınız olurum.  Yatacak bir yer, biraz da yemek neyime yetmez, demiş.

Ahali kabul etmiş. Daha önce koyun, kuzu yayan çobana kazlarını teslim etmişler. Bu böyle aylarca sürmüş.

Bir zaman sonra ülkenin padişahı hakkın rahmetine kavuşmuş. Halk çok üzülmüş. Hem de yeni padişahın nasıl biri olacağını düşünüp duruyorlarmış.

Sonunda bir âlim zata danışmışlar. O da kararını halka açıklamış:

— Ey ahali! Padişahımızın ak güvercinini kafesinden çıkarıp göğe salalım. Kimin başına konarsa padişah o olsun, demiş.

Ahali kabul etmiş. Ak güvercini göğe salmışlar. Herkes heyecanlanmış, kendi başına konmasını istemiş. Kimin başına konacak acaba diye beklerken ak güvercin bir süre havada süzülmüş, sonra da taklalar atmış. Gelmiş, çobanın başına konmuş. Ahali bunu kabul etmemiş.

Âlim zat akıllı; demiş ki:

— Bir kere daha deneyelim, ama yine çobanın başına konarsa yapacak bir şey yok.

Güvercini bir daha gökyüzüne salmışlar. Güvercin dönmüş, dolaşmış, gelip yine çobanın başına konmuş. Artık yapacak bir şey olmadığı için çobanı padişah yapmışlar.

Biz gelelim padişahın dünya güzeli kızına. Kız, Kaf Dağı’nın öbür tarafında ak güvercini aramak için dolanıp durmuş.

Bir zaman sonra büyük bir sürüye rastlamış. Sürüye yaklaşmış, sürünün sahibinden bir tas süt istemiş. Sürü sahibi, kızı görünce ona âşık olmuş. Kıza:

Güzeller güzeli! 

Ayın on dördü!

Ceylan bakışlı!

Canıma can olur musun, demiş.

Kız da:

— Benim canım bende değildir, demiş.

Sürü sahibi:

— Öyleyse altın gibi parlayan sarı saçlarından bir tutam verir misin, demiş.

Kız da:

— Eğer bir koyun keser, yüzülmüş derisi ile üzerindeki elbiseleri verirsen kabulümdür, demiş.

Karşılıklı anlaşmışlar. Sürü sahibi, koyunu kesip derisini, üzerinde ne var ne yoksa onları çıkarıp kıza vermiş. Kız da saçından bir tutam kesip sürü sahibine vermiş.

Kız, koyun derisinin içini dışına getirip kafasına geçirmiş, adamın elbiselerini de giymiş. Tam bir kel oğlan olmuş.

Böyle böyle dolaşırken dağlar aşmış, tepeler aşmış. Sonunda yolu ak güvercin çobanın olduğu ülkeye düşmüş.

Bir çeşme görmüş. Çeşmenin başına varmış, bir su içmiş. Çeşmenin başında ak güvercin çobanın hayali varmış.

Oradaki kızlara sormuş:

— Canım bacılar, bu hayali tanır mısınız?

Kızlar gülüşmüş:

— O, bu ülkenin padişahıdır, demişler.

Kız orada bayılmış. Hemen padişaha haber uçurmuşlar.

— Böyle böyle oldu. Acep bu yabancı nereden gelip nereye gitmektedir, demişler.

Padişahın aklına kurt düşmüş. O da bu yabancıyı merak etmiş. Çeşmenin başına varmış. Varmış varmasına da dağda, taşta aradığı, sevdiği dünya güzeli kızı tanıyamamış.

Bu delikanlıyı saraya götürmeleri için emir vermiş. Alıp saraya götürmüşler. Kırk gün, kırk gece misafir etmişler. Bir dediğini iki etmemişler.

Kırk günden sonra delikanlı saraydan ayrılmak için izin istemiş.

Vezir:

— Delikanlı, bir gece daha kal! Padişahımız her yıl ülkenin bütün kızlarını saraya çağırır, toplar. Onları yedirir, içirir, gönderir, demiş.

Kız:

— Padişah bunu niye yapıyor, diye sormuş.

Vezir sebebini tek tek anlatmış. Kız, bu padişahın ak güvercin çoban olduğunu anlamış, kabul etmiş.

Akşam olmuş, bütün kızlar toplanmış. Bu kız da başındaki koyun derisini çıkarmış, giyinip süslenmiş. Padişahın davetine katılmış. Padişah, kızı görür görmez tanımış.

Böylece kırk gün, kırk gece düğün yapmışlar. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine...

Gökten üç elma düştü. Biri anlatana, biri dinleyene, biri de masal sevenlere...