Tasa Kuşu
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

TASA KUŞU

Bir varmış, bir yokmuş. Zamanın birinde bir padişah varmış. Bu padişahın üç tane de oğlu varmış. Padişah, çok hastaymış. Memlekette ne kadar hekim varsa hepsine göstermişler, ama bir çare bulamamışlar.

Hekimler:

— Artık yapacak bir şey yok. Ömrü yettiği kadar böyle yatacak, demişler.

Oğulları, umutlarını kestikleri bir zamanda bir hekim bulmuşlar. Bu hekim, padişahı muayene etmiş.

— Bu hastalığın ilimle hiçbir ilişkisi kalmamış. Tasa Kuşu diye bir kuş var, yalnızca onun ötmesiyle iyileşir, yoksa padişah böyle yata yata ölür, demiş.

Bunun üstüne padişahın oğulları, bir arada oturup çare düşünmeye başlamışlar. Küçük oğlan, çok akıllı olduğu için ağabeyleri hiç sevmezmiş.

Büyük oğlan; “Bu kuşu ben bulup getirirsem babamın en gözde oğlu olurum,” diye düşünmüş.

Öbür oğlan da ağabeyiyle aynı fikirdeymiş, ama küçük oğlan sadece babasının bir an önce iyi olmasını istiyormuş.

Bu üç kardeş bir araya gelip:

— Bu Tasa Kuşu’nu bulmamız lazım, deyip yola düşmüşler.

Gide gide bir yol ayrımına gelmişler. Orada durup bir karar vermek istemişler. Küçük oğlanın okuma yazması yokmuş. Yolun birinin başında; “Bu yola giden bir daha dönmez.” yazan bir levha asılıymış. Öbür yoldaki levhada ise “Bu yol çıkar.” yazıyormuş. Büyük oğlanla ortanca oğlan hemen:

— Biz bu yola gidelim. Onu çıkmaz yola gönderelim, demişler.

Öyle de olmuş. Küçük oğlan, gidip de dönülmeyen yola girmiş, ağabeyleri de öbür yola girmişler.

Büyükler oğlanlar, epey bir yol gitmiş, fakat Tasa Kuşu’na bir türlü rastlayamamışlar. Küçük oğlan, az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş… Biraz daha yürüdükten sonra önüne bir cüce çıkmış.

Cüce, oğlanı görünce şaşırıp:

— Buralarda ne arıyorsun? Bunun ötesi ölümle doludur, demiş.

Oğlan da:

— Ben buraları ne bileyim? Tasa Kuşu’nu arıyorum, demiş.

Cüce:

— Hah, iyi ki karşılaştık. Şuradan benim evime gidelim, sana yerini tarif edeyim, demiş.

Cücenin evine gitmişler, başlamış anlatmaya:

— Bu kuş, öğlenleri gelir. O sırada yem yiyen kuşlar, bu gelince ürperir, kaçarlar. Tasa Kuşu’nun sesi çok güzeldir. Ötmeye başlayınca insanlar sesine hayran olur, bayılırlar. Sen yarın öğlende gel. Ben sana bir kafes ile biraz da yem getireyim. Kafesin içine biraz yem serpeceğim, biraz da eline vereceğim. Sen gidip kafesin ağzını açacaksın, elindeki yemi de yere serpeceksin. O, gelince öter; sakın bayılmayasın, demiş.

Oğlan, ertesi gün kalkmış, öğlene doğru cücenin dediği yere gitmiş. Ağacın dibine elindeki yemden serpmiş. Kafesi açmış, ağacın öbür tarafına yaslanmış, beklemeye başlamış.

Tasa Kuşu, birden öterek gelmiş. Oğlan, bayılacak gibi olmuş, fakat hemen kendine gelmiş. Bakmış ki kuş kafese girmiş, hemen kafesin kapağını kapatmış. Doğru cücenin yanına gelmiş, sonra da oradan ayrılmış.

Gide gide yol ayrımı olan yere gelmiş ki ağabeyleri orada oturuyorlar. Onları orada görünce çok sevinmiş. Hemen boyunlarına sarılmış.

— Tasa Kuşu’nu buldum, getirdim, demiş.

Ağabeyleri bu habere hiç sevinmemişler. Oğlana bir kötülük yapıp, kuşu kendileri götürüp babalarının gözüne girmek istemişler.

Oğlana bir tuzak kurmuşlar, orada bir çukur açıp oğlanı içine gömmüşler. Kendileri de kuşu alıp memleketlerine gelmişler. Babalarına kuşu vermişler. Padişah, kuşu görünce çok sevinmiş, ama küçük oğlunu göremeyince merak etmiş.

Onlar da:

— Öldü, demişler.

Padişahın derdinin devası kuş değil, kuşun ötmesiymiş. Kuş da geldiğinden beri hiç ötmemiş. Günler geçmiş, yok… Haftalar geçmiş, yok… Kuş ötmedikçe de padişahın hastalığı daha çok artıyormuş.

İki kardeş:

— Nasıl etsek de bu kuşu öttürebilsek, deyip düşünmeye başlamışlar.

Sonunda padişahın aklına bir fikir gelmiş:

— En iyisi bu kuşu cuma günü camiye götürün, kapısına asın! Belki gelen gidenden hoşlanır da öter, demiş.

Cuma günü, kuşu götürüp caminin kapısına asmışlar. Ahali gelip geçmiş, kuş yine ötmemiş. En sonunda küçük oğlan, çukurdan kurtulup tanınmayacak bir kıyafetle camiye gelmiş. Kuş o anda ötmüş. Ta ki cemaat dağılıp oğlan camiden çıkana kadar... Herkes çıkıp gidince cami kilitlenmiş. Kuşu da eve götürmüşler. Padişah, hâlâ hasta, hâlâ hastaymış...

Sonunda vezirin biri padişahın yanına gelip:

— Efendim, bu kişiyi bulalım, demiş.

Padişah:

— Nasıl bulacaksınız, demiş.

Vezir:

— Bu adam kimse, o gelince kuş ötüyor, biz de kim olduğunu anlamıyoruz. En iyisi camiye gelenleri teker teker içeri alalım, demiş.

Cuma günü olmuş. Cemaat, camiye gelmeye başlamış. Milleti teker teker içeri almışlar. Oğlan, kimseye görünmeden, gelip camiye girmiş, girer girmez kuş ötmeye başlamış.

Vezir:

— Aynı şey camiden çıkarken de yapılsın, demiş.

Namaz bitmiş, cemaat sırayla camiden çıkmaya başlamış. Başında işkembe olan bir yiğit çıkmış. Başını açmışlar ki bu kuşu getiren oğlan… Oğlanı tutup padişahın yanına götürmüşler. Padişah iyileşmiş...

Oğlan:

— Artık bana müsaade, ben gideyim, demiş.

Padişah:

— Hele bir dur! Şu başındakini çıkar, bakayım, demiş.

Oğlan çıkarmamış, ama zorla çıkartmışlar. Padişah, bir de ne görsün? Küçük oğlu değil mi? Hemen sarılıp öpmüş. Öbür oğullarını çağırtmış, olanı biteni sormuş. Onlar da suçlarını kabul etmişler.

Padişah, küçük oğluna dönüp:

— Oğlum, ben bunların cezasını verdim. Ölüm… Sen ne dersin, demiş.

— Hayır baba, onlar da bu sarayda kalacak, şehzadeliklerini sürdürecekler, demiş o da.

Babası, oğlunun bu isteğini kabul etmiş. Bundan sonra baba ve oğulları yıllarca sevinçli ve neşeli yaşamışlar...