Beş Salkım Bağ
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

BEŞ SALKIM BAĞ

Bir varmış, bir yokmuş. Allah’ın kulu çokmuş. Çok demesi günahmış. Vaktin birinde Beş Salkım Bağ adında bir adam varmış. Bir de omcası* varmış. Her sene bir tilki gelir, beş salkım üzümünü yer, gidermiş. Bu tilki, her sene aynı zamanda gelirmiş. Böyle böyle beş altı sene gelip gelip yemiş.

Bunun canı yanmış. Tilkiye tuzak kurmuş. Tilki tuzağa düşünce yakalamış, demiş ki:

— Sen benim canımı yaktın. Ben de senin canını yakacağım. Seni öldüreceğim.

Tilki kurnaz... Kanar mı? Kanmaz...

Adama:

— Sen beni öldürme, ben seni evlendireyim. Filan yerde bir padişah var. Onun kızını sana alayım, demiş.

Tilkiyle Beş Salkım Bağ, padişahın yanına varmışlar. Tilki, padişahın kızına dünür olmuş.

— Filan yerde bir adam var. Çok zengin, çok da iyi… Allah’ın emri, peygamberin kavliyle bu adam için senin kızına dünürüm, demiş.

Padişah:

— Kimmiş bu adam? Getir de bir göreyim, demiş.

Tilki, Beş Salkım Bağ’ın yanına gelerek:

— Seni istediler. Gideceğiz, seni görecekler, demiş.

Beş Salkım Bağ:

— Ben böyle nasıl giderim? Üstüm, başım yırtık. Başka bir şeyim de yok! Padişahın huzuruna böyle nasıl varayım? Üstelik evim, eşiğim de yok, demiş.

Tilki:

— Olsun, her şeyin bir kolayı var. Gel, gidelim, demiş.

Bunu alıp gitmiş. Bir taşın dibine oturtturmuş. Kendi de padişahın yanına varıp:

— Padişahım, size getiriyordum, ama bir grup atlı geldi, bunu soydular. Üstünü, başını aldılar, çıplak kaldı. Bir taşın üstünde oturuyor. Onun için getiremedim, demiş.

Padişah, yanındakilere emir vermiş:

— Gidin, bir urba* kestirin. Üstünü, başını giydirip getirin, demiş.

Adamlar, padişahın dediğini yapmışlar. Giydirmişler.

Bu arada tilki:

— Sakın üstüne, başına bakma! “Bu adam hiçbir şey görmemiş.” derler. Seni kınarlar, demiş.

Padişahın yanına gelince bu dayanamamış, üstüne başına bakmaya başlamış.

Oradakiler merak edip tilkiye sormuşlar:

— Bu niye ikide bir üstüne başına bakıyor?

Tilki de:

— Aman padişahım! Bunun bir elbisesi vardı ki sormayın. Herhâlde beğenmedi de ondan bakıyor, demiş.

Bunun üstüne padişah:

— Gidin, daha güzel bir urba kestirin, diye emretmiş.

Adamlar alıp getirmişler. Giydirdikten sonra Beş Salkım Bağ yine üstüne, başına bakmaya başlamış. Yine beğenmedi diye bir urba daha kestirmişler. Bu sefer bakmamış.

Tilki de padişaha bunu övüp duruyormuş.

— Şöyle zengin, böyle saltanatlı, deyip ballandırıyormuş.

Padişah:

— Gidin, bunun zenginliğini sorun, soruşturun. Neyi var, neyi yoksa görelim, diye emretmiş.

Tilki öne düşmüş, askerler arkada… Bunlar böyle gidedursunlar, tilki bir davar çobanına rastlamış.

Davar çobanına demiş ki:

— Bak! Şu gelen askerler; “Bu davarlar kimin?” derlerse; “Beş Salkım Bağ’ın.” deyin. Yoksa sizi keserler, demiş.

Adam korkudan:

— Tamam, demiş.

Tilki yoluna devam etmiş. Bu sefer bir sığır çobanına rastlamış.

— Arkadan gelen askerler; “Bu kimin sığırı?” diye sorarlarsa “Beş Salkım Bağ’ın.” deyin. Yoksa sizi keserler, demiş.

O da:

— Tamam, demiş.

Tilki, bu sefer deve güden bir çobana rastlamış. Ona da aynı şeyleri söylemiş.

Oradan bir konağa gelmiş. Bu konakta yaşlı bir karı koca oturuyormuş. Onlara demiş ki:

— Şu gelen atlıları görüyor musunuz? Onlar sizi kesecek.

Onlar da:

— Eee, biz şimdi ne yapacağız, demişler,

Tilki de:

— Ne mi yapacaksınız? Aha şu tandıra girin! Siz girince tandırı kapatırım. Onlar gittikten sonra sizi buradan çıkarırım, demiş.

Yaşlı karı kocayı tandıra koymuş. Bir kibrit çakıp bunları yakmış. Bir de bakmış ki askerler kapıya gelmiş. Hemen yanlarına varmış, buyur etmiş, içeri almış. Askerler bakmış ki her şey yerli yerinde; tertip, düzen tamam. Askerleri yedirmiş, içirmiş, yollamış.

Askerler, padişahın yanına varıp:

— Padişahım, bir zengin ki öyle böyle değil. Bir sürü davarı, bir sürü sığırı, bir sürü de devesi var. Deve güdeni ayrı, sığır güdeni ayrı, davar güdeni ayrı… Bir de konağı var ki sorma gitsin, demişler.

Padişah, bunun üstüne kızını vermiş. Kırk gün, kırk gece düğün yapmışlar.

Bir gün tilki, Beş Salkım Bağ’ın yanına varmış:

— Beni yıka, demiş.

Beş Salkım Bağ da:

— Hele pis tilkiye bak! Ben seni niye yıkayayım, demiş.

Tilkiyi kuyruğundan tuttuğu gibi fırlatmış. Tilkinin de zoruna gitmiş.

Demiş ki:

— Ha! Yapmasını nasıl bildimse bozmasını da bilirim!

Doğru padişahın yanına varıp:

— Padişahım, kızınız bir perişan, bir perişan ki sormayın. Gidip kızınızı alın, getirin, demiş.

Padişah şaşırmış:

— Nasıl olur, demiş.

Tilki:

— Vallahi bilmem, ama öyle, demiş.

Padişah, askerlerini çağırıp:

— Gidin, kızımı alın, getirin, demiş.

Tilkiyle askerlerini göndermiş. Tilki yine öne düşmüş. Gitmiş, Beş Salkım Bağ’ın evine:

— Bak, gördün mü? Padişahın askerleri, kızı almaya geliyorlar, demiş.

Beş Salkım Bağ, tilkiye yalvarmaya başlamış:

— Ooo, tilki! Etme, eyleme! Tek kızı götürmesinler, her dediğini yaparım, demiş.

Tilki bunu duydu ya… Hemen askerleri karşılamış.

— Ooo!.. Buyurun! Buyurun, demiş.

Askerler şaşırıp:

— Hani padişahın kızı perişandı? Sen böyle demedin mi? Biz kızı götürmeye geldik. Peki, ne oldu, demişler.

Tilki de alaylı alaylı:

— Amaaaan! Dağın tilkisi mi tükenir? Karnı yemeyenin* biri gelip söylemiştir. Bakın, kızınız nasıl iyi, demiş.

Askerleri yedirmiş, içirmiş, göndermiş. Yine kapının önüne yatmış.

— İlla beni yıkayacaksın, deyip duruyormuş.

Kız da bir kazan su kaynatmış. Tilkinin üzerine dökmüş. Tilki ölmüş, bunlar da kurtulmuşlar.

Yiyip, içip muratlarına ermişler...

 


* omca: Bağ kütüğü.

* urba: Halk ağzında giysi.

* karnı yememek: Kıskanmak.