[Tasa Kuşu]
(Akdeniz Bölgesi, Mersin)

Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman için öksüz bir kız varmış. Bu kızı bir ağa yanına almış. Ağanın da bu kızın yaşlarında bir kızı varmış. Bu kızın en büyük derdi sürekli tasalanması imiş. Ağanın kızı da bu duruma çok üzülürmüş.

Bir gün belki kız tasalanmayı bırakır diye, babasından arkadaşına bir kuş almasını istemiş. Babası onlara bir kuş alıp pencerenin kenarına koymuş. Bu kız kuşa bütün tasasını, dertlerini anlatır günlerini geçirirmiş.

Kız, yirmi yaşına gelince kuş pencerenin camını kırarak dışarı uçmuş ve “Buna derler bir tasa!” diyerek uçup gitmiş. Ağa eve gelip camın kırıldığını görünce çok sinirlenmiş. Kızı kaldırıp bir dağın başına atmış.

Dağın başında bir çoban da davarlarını güdermiş. Bu kıza rast gelince:

—Hayırdır, kimsin sen; bu dağ başında ne gezersin, demiş. Kız da başından geçenleri anlatınca çoban onu yanına almış. Kız, çobanın koyunlarını sağar, yemeğini yaparken tasa kuşu yine gelmiş, sürüyü dağıtmış, koyunların kimini kaçırıp “Buna derler bir tasa!” diyerek gitmiş. Kız da ne yapsın, başlamış oturup ağlamaya. Çoban eve gelip durumu görünce zavallı kıza:

—Zaten hayırlı bir şey olsan, sahibin seni dağın başına atmazdı, demiş ve onu bir dere başına götürüp bırakmış.

Derken dağda kekik toplayan bir kahveci, bu kıza dere boyunda denk gelmiş. Başından geçenleri dinledikten sonra:

—Sen kahvede bana yardım etsen, ben de ekmeğini versem olmaz mı, deyince kız da hemen kabul etmiş. Bir müddet böyle çalışırken yine bizim tasa kuşu gelmiş, kahveyi dağıtmış, fincanları kırıp “Buna derler bir tasa!” diyerek oradan kaçmış. Kahveci kahveye döndüğünde bir de ne görsün! Her taraf darmadağın… Kıza sinirlenip:

—Ne ettin kahveme, fincanları neden kırdın; zaten hayırlı bir şey olsaydın oban seni bir dere kenarına bırakmazdı, diyerek onu götürüp dere kenarına bırakmış.

Derken bir terzi oradan geçerken su içmek için dereye inmiş. Zavallı kızı derede görünce ona çok acımış ve onu yanına almış. Kız, terzinin yanında epey zaman çalıştıktan sonra yine bir gün tasa kuşu gelmiş. Terzi dükkânını dağıtıp bütün kumaşları yırtarak “Buna derler bir tasa!” diyerek oradan kaçmış. Terzi, dükkâna döndüğünde kumaşları görünce çok sinirlenmiş ve:

—Zaten hayırlı bir şey olsan sahibin seni bir dere kenarına bırakmazdı, diyerek kızı bir dağ başına götürüp bırakmış.

Kız gide gide bir kuyunun başına gelmiş. Az sonra eşkıyaların kuyuya su içmeye geldiklerini görünce kuyunun yanındaki ağacın tepesine çıkmış. Onlar su içip gittikten sonra iki avcı su içmeye gelmişler. Suya eğildiklerinde ağaçtaki kızın suretinin suya yansıdığını görmüşler. Oraya niye çıktığını sorduklarında kız başından geçenleri anlatmış. Avcılardan biri kızı helali yapmak için babasının evine götürmüş. Oğlanın babası:

—Eşkıyalar bu kızın peşine düşüp huzurumuzu bozar ya, yine de hayırlısı olsun, demiş.

Gel zaman git zaman bu kızın bir çocuğu olmuş. Ev halkı bu olaya sevinirken günün birinde yine tasa kuşu gelmiş. Kızın yüzünü, ağzını kanatıp “Buna derler bir tasa!” diyerek çocuğu alıp gitmiş. Kızın ağlamasına kaynanası, kayınbabası uyanmış. Kız, başından geçenleri anlatınca kayınbaba:

—Ne olacak eşkıyaların elinden aldığın kızdan, çocuğunu yemiştir bu, demiş. Kocası ne gelir elden, diyerek karısını koklamış, öpmüş. Bir müddet sonra bir çocukları daha olmuş. Çocuk biraz serpilip büyümeye başlayınca tasa kuşu yine gelmiş. Annesinin ağzını, burnunu kanatıp “Buna derler bir tasa!” diyerek çocuğu alıp kaçmış. Yine ev halkı toplanmış, kız başından geçenleri anlatmış. Kayınbabası:

—Eşkıya kız çocukları yemiştir, ne olacak, demiş.

Kocası:

—Allah kerim, hele üç olsun, demiş.

Neyse, günler böyle geçerken Mevla bunlara bir çocuk daha vermiş. Çocuk, ele avuca gelecek çağa gelince tasa kuşu yine gelmiş. Kadının ağzını, yüzün kanatıp “Buna derler bir tasa!” diyerek çocuğu alıp gitmiş. Anne oturup ağlamaya başlamış. Kaynanası, kayınbabası olayı görünce artık dayanamayıp oğullarına:

—Yeter artık, bu kadın sana evlat vermeyecek, doğurduğunu yiyor; götür bir dağ başına bırak, demişler.

Oğlan kabul etmiş, karısını bir kuyunun başına götürüp öldürmeye niyetlenmiş. Ona:

—Seninle o kadar yedik, içtik. Bu çocukları nasıl yedin, anlat bana, demiş. Kız, hiçbir şey dememiş. Oğlanın eli varmamış, kızı öldürememiş. Onu serbest bırakmış. Bir tane köpek öldürüp kanını onu elbiselerine sürmüş, ailesini böylece ikna etmiş.

Kız da kuyunun başında can korkusu ile beklerken tasa kuşu çıkagelmiş. Kızı saçından sürükleyip yedi katlı bir binanın önüne götürmüş ve:

—Sabrettiğin için bu yedi katlı binayı kazandın. Çocukların da içeride oynuyor. Bundan sonra senin emrindeyim, ne istersen onu yapacağım, demiş. Kız da kuştan kendisine inanmayan ağayı, çobanı, terziyi velhasıl hepsini getirmesini istemiş.

Kuş gidip kahveciyi, ağayı, çobanı, kocasını, kayınbabasını velhasıl hepsini getirmiş. Kadının çocuklarına da:

—Armutta bir kahve pişirip dedenize ikram edin. Dedeniz armutta kahve pişer mi, derse de ana çocuğunu yer mi, deyin demiş.

Derken çocuklar misafirlere ikrama başlamışlar. Dedelerine armutta kahve getirince de dedeleri:

—Yavrum, armutta kahve pişer mi, demiş. Çocuklar da:

—Ana, hiç evladını yer mi, demişler. Fakat dedeleri bundan bir şey anlamamış. Derken tasa kuşu birden insana dönüşmüş. Ağaya:

—Bu kadının senin pencerenin camını kırdığına, tepenin üzerinde yürümeye, yemin eder misin, demiş. O da:

—Ederim, demiş. Sonra çobana:

—Bu kadının koyunlarını dağıttığına, yanın üzerine sürünmeye, yemin eder misin, demiş. O da:

—Ederim, demiş. Sonra kahveciye:

—Bu kadının fincanlarını kırdığına, yüz üstü sürünmeye, yemin eder misin, demiş. Kahveci de:

—Ederim, demiş. Sonra kayınbabaya:

—Bu kadının senin torunlarını yediğine, değirmen taşı gibi döne döne sürüneceğine, yemin eder misin, demiş. Kayınbaba da:

—Ederim, demiş.

Tasa kuşu etrafındakilere:

—Bu kadının bütün emirlerini yerine getireceğim, şahit olun, demiş. Ondan sonra sabredip karısını öldürmediği için kadını kocasına vermiş. Sonra bir kuş olup uçuvermiş. Ondan sonra kayınbaba değirmen taşı gibi döne döne sürünmeye, çoban yanı üstü sürünmeye, ağa da tepesi üstü sürünmeye başlamış. Derken hepsi cezasını bulmuş.