Sabır Taşı
(Doğu Anadolu Bölgesi, Erzurum)

Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur zaman içinde Allah’ın kulu çokmuş. Develer tellal iken, pireler berber iken, ben babamın beşiğinde tıngır mıngır sallanır iken şirin bir köy varmış. Bu köyde bir ana, bir baba, bir kız yaşarmış. Annesi kızına suparayı (elif ba cüzünü) verirmiş ve kız hocaya gidermiş. Ama kız çok güzel bir kız imiş. Kız hocaya gidince bir kuş yanına gelirmiş ve kıza dermiş ki:

Ah dedim, vah dedim kız sen kırk gün bir meftayı (mevtayı) bekleyeceksin. Sonra muradına ereceksin.

Kız gelip anasına haber vermiş. Ertesi gün gene suparayı alıp hocaya gitmiş. Gene kuş gelmiş ve demiş ki:

Ah kız, vah kız sen kırk gün bir meftayı bekleyeceksin.

Üçüncü gün de gelen kuş aynı sözleri söylemiş. Bu kız anne ve babasının tek evladı olduğu için anne ve babanın içini korku yumağı sarmış. Kızın babası karısına demiş ki:

Kızımız bir meftanın başını beklemesin. Sen azık tozuk yap, biz kızımızı diyar be diyar alıp gidelim.

Kızın anası yapar yahıştırır ve üçü de yola revan olurlar.

Az gitmişler, uz gitmişler, dere tepe dümdüz gitmişler. Bir dağın eteğinde bir kuleye rastlamışlar. Bu kulenin büyük bir kapısı varmış. Annesi kapıyı itmiş açamamış. Babası itmiş açamamış. En sonunda kız kapıyı itmiş ve kapı açılmış. Kapı açılınca kız içeri düşmüş ve kapı tekrar kapanmış. Kız kapının arkasında ağlamış, anne ve baba bu tarafta ağlamış. Bir türlü kapıyı açamamışlar. Aksam olmuş karanlık çökmüş. Kızın annesi ve babası çok acıkmış ve susamışlar. Kızı orda bırakıp evlerine gitmişler.

Kız kendi kendine demiş ki:

 Ben hele burayı bir gezeyim, burada ne var ne yok. İn mi var cin mi var?

 Kız burada gezerken bir odaya rastlamış ve içeri girmiş. Bu odada bir delikanlı yatıyormuş. Öyle güzelmiş ki insan, yüzüne bakmaya kıyamazmış. Bu delikanlı mefta gibi yerde yatmaktaymış. Kız önce çok korkmuş, sonra kuşun dedikleri aklına gelmiş. Kız kırk gün bu delikanlıya bakmış, hizmet etmiş. Bir gün bu kızın canı çok sıkılmış. Odanın içinde küçük bir pencere varmış. Pencereden dışarı bakmış. O esnada da çingeneler geçiyorlarmış. Tabi o zamanlar insanlar yokluk içindeymiş. Kimse ekmek bulup çocuğuna yediremezmiş. Kız çingenelere demiş ki;

Abla abla kızını bana ver bana yoldaş olsun. Ben burda yalnızım canım sıkılıyor demiş. Çingene, kızını pencereden içeri vermiş hemen oradan uzaklaşmış gitmiş.

Çingenenin kızı da gelinlik çağında bir kız imiş. Çingenenin kızı içeri gelince delikanlı oğlanı görmüş. Neyse bu iki kız yemişler içmişler, sohbet etmişler. Ertesi gün kız, çingene kızına demiş ki;

Sen burda delikanlının yanında otur ben gidip bir şeyler alıp geleyim, pişirip döşürüp yiyelim demiş.

Kız gidince oğlan, “eşhedu enla ilahe illallah” deyip kalkmış oturmuş. Meğer ölü kılığında yatan delikanlı bu şehrin şehzadesiymiş. Şehzade, yanında olan çingene kızına sen kimsin, nesin tarzında sorular sormaya başlamış. Kız, çingene kızı olduğunu söylememiş, demiş ki:

- Allah’ın kuluyum. Geldim, sana kırk gün ben baktım.

 Ona kırk gün bakan kızı da yardımcı olarak tanıtmış. Şehzade de o zaman ben bu kızla evleneyim demiş. O sırada dışarı giden kız gelmiş. Oğlan kıyamamış kızın yüzüne baksın. O kadar ki güzel bir kız imiş.

Neyse bu şehzade, çingene kızıyla nikah kesip, düğün etmiş ve kızla evlenmiş. Bir zaman böyle geçmiş. Kimine yıl gelir, kimine gün.

Evlenen şehzade çarşıya gidip bir şeyler alacakmış. Kızların ikisine demiş ki, ne istiyorsanız deyin size de alayım. Çingene kızı (hanımı) demiş ki:

Kulağıma küpe, boynuma boncuk, koluma bilezik getir vesaire say say bitirememiş.

Delikanlı diğer kıza demiş ki:

Ya sana ne getireyim.

 O da demiş ki;

Bir çift sabır taşı getir.

Şehzade çarşıya gitmiş hepsini almış. Sabır taşına sıra gelince oradaki adam demiş ki;

Ulaa kardaş bunu sen kime alıyorsan dikkat et. Sonra o kişi bu taşa, konuşur konuşur bu taş şişer. Taş patladı mı o kişi ölür. Bu kişi konuşunca onu kolla demiş.

Şehzade gelmiş. Yemiş, içmiş daha sonra çingene kızının (hanımın) istediklerini vermiş. Çingen kızı takıp takıştırmış. Daha sonra diğer kızın sabır taşlarını eline vermiş. Kız taşları almış bir odaya gitmiş. Sabır taşlarını ortaya koymuş ve sabır taşlarına derdini anlatmaya başlamış:

Sabır taşı, sen mi sabır, ben mi sabır? Ben anamın babamın bir kızı idim. Kuş bana geldi dedi ki sen bir mevtanın başını kırk gün bekleyeceksin. Anam ile babam da dedi ki bizim biricik kızımız bir mevtanın başını mı bekleyecek, kızımızı alıp gidelim. Azık tozuk ettiler beni aldı geldiler. Bu kuleyle karşılaştık. Kulenin kapısına anam vurdu açılmadı, babam vurdu açılmadı, ben vurunca kapı açıldı. Ben içeri düştüm kapı kilitlendi.  Sonra ne anam bana ulaşabildi ne babam bana ulaşabildi. Ağladık ağladık ağladık akşam karanlığı çöktü. Anamla babam beni bıraktı gitti. Bende açlıktan perişan olunca dolanıp bir şeyler bulmaya çalıştım. Dolaşırken bu delikanlı ile karşılaştım kırk gün hizmet ettim. Canım sıkılınca pencerenin önünden geçen çingene kızını istedim. Hiç değilse kızla eğlenip sohbet edeyim bana arkadaş olsun dedim. Daha sonra yatan mevtayı çingene kızına bıraktım gittim. Geldim ki yerde yatan mevta kalkmış. Çingene kızı kendini, delikanlıya kırk gündür başında bekleyen kız olarak tanıtmış. Oğlanda demiş ki madem kırk gün bana baktı ben çingen kızıyla evleneyim. Oğlanla çingene kızı evlendi ve toy düğün ettiler demiş.

Bu esnada sabır taşının ne işe yaradığını merak eden şehzade de kulağı kapıda kızın anlattıklarını dinliyormuş.

Kız söyledikçe taşlar şişmeye başlayınca kız:

- Ey sabır taşı, sen bile dayanamadın, benim yüreğim nasıl dayansın, diye ağlamaya başlamış.

 Taşlar tam patlayacakmış ki delikanlı gelmiş, kızın kolundan tutmuş kaldırmış. Kız başından geçenleri. Delikanlıya bir bir anlatmış.

Gerçekleri öğrenen delikanlı gelmiş, çingene kızına demiş ki;

Seni babanlara kanlı bıçakla mı yollayayım yoksa katırla mı?

Bunun üzerine çingene kızı katırla gitmeyi kabul etmiş. Oğlan kızı katıra bağlamış babasına yollamış. Ve çingene kızı cezasını bulmuş.

Şehzade, kendisine bakan kız ile kırk gün kırk gece düğün yapmış. Daha sonra bunların çoluk çocukları olmuş. Delikanlı, karısını ve çocuklarını almış kızın anasının ve babasının yanına gitmişler. Kızın ailesi bu duruma çok sevinmiş. Hep birlikte mutluluk içinde yaşayıp gitmişler. Ve bu masal burda bitmiş.

Onlar ermiş muradına, darısı bütün iyilerin başına.