Yılan Bey 3
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

YILAN BEY

Zaman zaman içinde, kalbur saman içinde. Cinler cirit oynarmış, eski hamam içinde. Hamamın kurnası yok, hamamcının tası yok. Hamamcı bir peştamal giymiş, peştamalın ortası yok… Develer tellal iken, pireler berber iken, kurbağa baş yülüyordu kör balta ile.

Vakti zamanında bir padişah varmış. Bu padişahın karısı hamile kalmış. Gün günü kovalamış, bu kadının doğum vakti gelmiş. Hemen bir ebe çağırmışlar. Ebe bir türlü doğumu yaptıramamış, üstelik oracıkta ölmüş. Başka ebeler çağırmışlar, onlar da ilk ebe gibi ölmüşler. Uzun lafın kısası, o şehirde padişahın karısının doğumunu yaptıracak bir ebe bulamamışlar. Bir yandan da hâlâ tellâllar bağırıyor, ebe arıyorlarmış.

Bu şehrin kenarında güzel bir kız varmış. Bu kızın onu günahı kadar sevmeyen bir de analığı varmış. Durumu bilen kadın, kızından kurtulmak için sokaktan geçen tellâlların önüne çıkmış:

— Benim bir kızım var, çok iyi ebedir, demiş.

Tellâllar, kızı saraya götürmek istemiş. Kız, onlara:

— Nasıl olsa öleceğim! Müsaade ederseniz şurada iki rekât namaz kılayım da beni öyle götürün, diye yalvarmış.

Adamlar razı olmuşlar. Kız abdest almış; iki rekât namaz kılmış, Cenab-ı Hak'tan kendine yardım etmesi için yalvarmış, yakarmış. Kapıdan çıkacağı sırada önüne ak sakallı bir ihtiyar çıkmış. Kıza:

— Kızım, sen hiç korkma! Sultanın karnındaki yılandır. Bu yeşil çubuğu al, sultanın karnına vur. Bir yılan doğar, sakın korkma, demiş.

Kız, ihtiyarın verdiği çubuğu da yanına alarak saraya gitmiş. Doğru sultanın yanına varmış. Elindeki çubuğu "Ya Allah!" deyip sultanın karnına vurmuş. Sultan, hemen bir yılan doğurmuş. Saray halkı, sultanın kurtulduğunu duyunca şenlik yapmaya başlamış. Kıza bolca para vermişler, armağanlar vermişler, evine yollamışlar.

Derken, aradan uzun seneler geçmiş. Yılan Bey büyümüş, babasına evlenmek istediğini söylemiş. Bunu bir kızla evlendirmişler. Ne çare ki kız sabaha çıkmamış, ölmüş. Oğlanı başka kızlarla evlendirmişler, onlar da ölmüş. Saray halkı, bu yüzden her düğün yapılışında kızın öleceğini önceden bildikleri için bir tabut, bir de teneşir hazırlıyormuş. Şehirde herkes kızını saklıyor, bu yılana kızını vermek istemiyormuş. Padişahın adamları, yollara düşüp kapı kapı kız aramaya başlamışlar. Nihayet yılanın doğumunu yaptıran kızın yaşadığı eve gelmişler. Kapıyı çalıp:

— Yılan Bey için kız arıyoruz, kızınız var mı? Size çok para veririz, demişler.

Kızın analığı parayı duyunca hemen:

— Var var, demiş.

Kızı çağırmış. Kız, çaresiz, gideceğini anlayınca iki rekât namaz kılmak için izin istemiş. Namazı kıldıktan hemen sonra, yine o ak sakallı ihtiyar karşısında peyda olmuş.

— Sakın korkma kızım! Yılan Bey, peri padişahının oğludur. Onun tılsımı yılan olmaktır. Sana, "Kız soyun." derse, sen de; "Beyim sen soyun ki ben de soyunayım." de. O bir kabuk attıkça sen de bir elbise çıkar, demiş.

Ak sakallı ihtiyar böyle demiş, ortadan kaybolmuş. Kız, saraya gitmeden önce, gelenlere demiş ki:

— Bana kırk tane elbise yaptırırsanız Yılan Bey'le evlenirim, yoksa siz bilirsiniz, demiş.

Kızın dediklerini kabul etmişler. Doğruca sarayın yolunu tutmuşlar. Kısa zamanda düğün yapmışlar. Kızı Yılan Bey'in karşısına çıkarmışlar. Kız bakmış ki bir de ne görsün? Büyük bir kalbur içinde, kıvrılmış koca bir yılan yatıyor.

Yılan, kafasını kaldırmış, kıza:

— Kız, soyun, diye bağırmış.

Kız, ihtiyarın dediklerini hatırlamış:

— Beyim, sen soyun ki ben de soyunayım, demiş.

Yılan, hemen bir kabuk atmış. Kız da giyindiği elbiseden bir tanesini çıkarmış. Yılan bir kabuk atmış, kız bir elbise çıkarmış. Böylece yılan bütün kabuklarını atmış, güzel bir delikanlı olarak kızın karşısına dikilmiş. Sabaha kadar beraber kalmışlar. Saray halkı, her şeyden habersiz olarak yine tabut ve teneşir hazırlamış. Kapıyı açıp içeri girince kızın sapasağlam, yanındaki gencin de Yılan Bey olduğunu görünce çok şaşırmışlar.

Yılan Bey:

— Babamı görmek istiyorum, diye haber göndermiş.

Haberi sevinçle karşılayan padişah, oğlunu huzuruna kabul etmiş. Kızı da "Uğurlu gelin" olarak ilan etmiş. Ona birçok hediyeler vermiş. Kısa bir süre sonra komşu memleketlerle savaş başlamış. Yılan Bey, savaş hazırlığı yapan babasına:

— Baba, sen ihtiyarsın, savaş bana yakışır. Savaşa ben gideyim, demiş.

Padişah, bu teklifi kabul etmiş. Yılan Bey:

— Ama bir şartım var. Eğer beni seviyorsanız gelininize iyi bakın, demiş.

Padişah da gelinine iyi bakacağına dair söz vermiş. Yılan Bey, ana, babasıyla vedalaşmış, gönül rahatlığı içinde sefere çıkmış.

Aradan uzun zaman geçtikten sonra kızın analığı, Yılan Bey'in savaşa gittiğini duymuş. İçinden bir şeytanlık yapmak gelmiş. Kıza bir tuzak hazırlamış. Yılan Bey'in ağzından kıza bir mektup yazmış, padişaha göndermiş. Padişah, mektubu okuyunca çok üzülmüş. Derin düşüncelere dalmış, gözüne uyku girmemiş. Padişahın bu hâlini gören kız, dayanamamış:

‒ Baba bu kadar üzüntünün sebep nedir, diye sormuş.

Padişah:

— Al, şu mektubu oku, demiş.

Kız, mektubu okuyunca hemen düşüp bayılmış. Mektupta, Yılan Bey babasına güya şöyle diyormuş:

— Baba, ben seferden döndüğümde o kızı orada görmek istemiyorum. Eğer geldiğimde onu orada görürsem başımı alır giderim. Bir daha da dönmem.

Mektubu tekrar tekrar okumuşlar. Kız, padişaha:

— Burada bir yanlışlık var, ama belki de doğrudur. Benim için siz evladınızdan olmayın. Bana demirden çarık, demirden asa yaptırın, uzak yerlere gideyim. Şayet, Yılan Bey dönünce beni sorarsa, aramak isterse, yedi yolun çatısındayım, gelsin, demiş.

Kız, demir asayı, demir çarığı giymiş, yola düşmüş. Az gitmiş, uz gitmiş; dere tepe düz gitmiş; altı ay, bir güz gitmiş. Bir de dönüp arkasına bakmış ki bir arpa boyu yol gitmiş. Bir çeşme başında oturmuş, kana kana su içmiş. Otururken karşıda büyük bir konak görmüş. Karnı aç olduğu için konağa yiyecek istemeye gitmiş. Konağın kapısı açıkmış. Hemen içeri girmiş. Konağın her tarafında av etleri, yığınla yiyecek varmış. Bunu gören kız çok sevinmiş. Av etlerini temizlemiş. Birazını da pişirmiş, yemiş. Etrafı da silip süpürmüş. Birden büyük bir gürültüyle bir dev gelmiş:

— Offf ! Çok yoruldum. İçerden ne güzel av eti kokusu geliyor, diye kendi kendine homurdanarak av etlerini yemiş, yatmış.

Sabahleyin dev gidip gene yığınla av eti getirmiş, gitmiş. Dev, evden uzaklaşınca kız yerinden çıkıp ortalığı silmiş, süpürmüş, av etlerini temizlemiş, pişirmiş ve saklanmış. Üç gün, dört gün, derken bu böyle devam etmiş. En sonunda hayatından memnun olan dev:

— Bu yemekleri kim yaptıysa ortaya çıksın. Namusum, şerefim üzerine yemin ederim ki bir şey yapmayacağım, demiş.

Kız yerinden çıkıp:

— Ben kimsesizim, beni evlatlık olarak kabul et. Senin yemeklerini pişirir, işlerini yaparım, diye deve yalvarmış.

Dev, kızın teklifini kabul etmiş. Kız da verdiği sözü tutarak devin itimadını kazanmış.

Dev bir gün:

— Kızım, benim bir kardeşim var. Onu görmeye gideceğim. Sana da yeteri kadar yiyecek bırakırım, demiş.

Kız da:

— Aman, sen buradan gidersen ben korkarım, demiş.

Dev, kıza:

— Korkma kızım, benim korkumdan buralara kimse yaklaşamaz. Cesaret edip buralara gelebilecek bir Ceylan Bey vardı; onu da tuzağıma düşürdüm. Korkma, buralara bir daha kimse gelemez, demiş.

Dev, kıza bütün odaların anahtarlarını vermiş, gitmiş. Kız, her gün odanın birini gezmiş. Bir gün odanın birinin önünden geçerken iniltili bir ses duymuş. Hemen kapıyı açıp içeri girmiş. Bir de ne görsün? Yakışıklı delikanlının biri perçeminden asılmış, ıstırap çekiyor. Kız, genci çözmüş, ona kim olduğunu sormuş.

Delikanlı:

— Ben falanca ülkenin padişahının oğlu Ceylan Bey'im. Devle çarpışırken devin tuzağına düştüm, esir oldum, demiş.

 

Kız, oracıkta Ceylan Bey'e âşık olmuş. Dev dönünceye kadar güzel günler geçirmişler. Ceylan Bey, kıza:

— Devin ölmesi için bir tılsım var. Onu öğrenirsen devi ortadan kaldırırız, yoksa onu öldüremeyiz, demiş.

Dev, bir hayli zaman sonra kardeşini ziyaretten dönmüş. Kızı üzgün, düşünceli görmüş. Kıza:

— Ne o kızım, ne düşünüyorsun, demiş.

Kız da:

— Aklıma bir şey takıldı. Allah göstermesin, ama senin başına bir iş gelirse ben ne yaparım? Senin ölümsüzlük tılsımın nerede ise onu bana öğret de iyi muhafaza edeyim. Yoksa benim hâlim harap olur, demiş.

Dev, bunları duyunca gülerek:

— Bak kızım, şu süpürge yok olursa ben de yok olurum, demiş.

Kız, bunun üzerine süpürgeyi almak istemiş.

Dev tekrar gülerek:

— Benim canım şu kilimde, demiş.

Kız, bu sefer de kilimi toplayıp saklamak istemiş.

Dev:

— Kızım, can onlarda olmaz. Benim canım falanca tepenin başında bir öküz vardır. O öküzün başında bir serçe vardır. İşte benim canım o serçededir. O tepeye kimse çıkamaz. O kuşu kimse tutamaz. O kuşu tutup kızgın fırına atmadıkça öldürülemez. Bütün bunları yapabilecek bir Ceylan Bey vardı. Onu da hapsettim ya, daha korkma, demiş.

Kız, devi dinledikten sonra hemen Ceylan Bey’in saklandığı odaya gidip olanları anlatmış. Ceylan Bey, kıza:

— Ben kuşu alıp buraya getirinceye kadar fırını hazırla, demiş.

Deve görünmeden hemen tılsımın bulunduğu tepeye doğru yol almış. Ceylan Bey, bin bir zorlukla dağa çıkmış, öküzün boynuzundan serçeyi kapıp devin konağına koşmuş. Dev, Ceylan Bey'in kuşu eline geçirdiğini sezince peşine düşmüş. Ceylan Bey, çabuk davranıp kuşu getirmiş, önceden hazırlanmış kızgın fırına atmış. Peşindeki dev, büyük bir gürültü ile yere düşüp ölmüş. Ceylan Bey ile kız ne var, ne yok toplayıp yedi yolun başına gelmişler. Oraya güzel bir saray yaptırmışlar, bir de çeşme akıtmışlar. Çeşmenin üzerine de kızın resmini çizdirmişler.

Biz gelelim Yılan Bey'e... Yılan Bey, uzun zaman sonra seferden dönmüş. Kızı göremeyince babasına sormuş. Babası da:

— Oğlum! Kız giderken "Yılan Bey beni soracak olursa yedi yolun başına gelsin" demişti, demiş.

Yılan Bey, demirden çarık giymiş, yola düşmüş. Nerede yedi yolun başı varsa oralarda kızı aramış, durmuş. Sonunda kızın saray yaptırdığı yedi yolun çatısına varmış. Çeşmeden bir su içmiş. Çeşmeyi çok beğenmiş. Kimin yaptırdığını öğrenmek için başını kaldırınca kızın resmini görmüş. Hemen düşüp bayılmış. Birisinin çeşme başında bayıldığını gören kız, koşup Yılan Bey'i içeri almış. Yılan Bey, ayılıp kızı başucunda görünce şaşırmış. Kız, başından geçenleri birer birer anlatmış. Bu arada Ceylan Bey ile evlendiğini de söylemiş, ama Yılan Bey:

— Hâlâ benim karımsın, diye ısrar etmiş.

Bir yandan Ceylan Bey de:

— Benim karımsın, diye ısrar etmiş.

Epeyce nizalaşmışlar*. En sonunda kadıya gitmişler. Kadı tarafsız kalmış. Onlara:

— Kıza tuzlu kebap yedirin. Sonra hamama götürün. Kız hamamdan çıkınca kimden su isterse onun karısıdır, diye karar vermiş.

Tuzlu kebap yiyen kızı, uzun süre hamamda bırakmışlar. Yılan Bey ile Ceylan Bey, ellerinde birer tas su ile hamamın kapısında beklemişler. Sonunda kız, bitkin bir hâlde hamamdan çıkmış. Kız:

— Aaaah!.. Susadım Yılan Bey, bir su ver Ceylan Bey, demiş.

Ceylan Bey, koşup suyu kıza vermiş. Böylece kız, Ceylan Bey'in karısı olarak kalmış. Yılan Bey ise bir rivayete göre başını alıp gitmiş. Başka bir rivayete göre ise yılan olup bir deliğe akıp gitmiş. Ceylan Bey ile kız, yiyip, içip muratlarına geçmişler.

 


* nizalaşmak: Anlaşmazlık