Vezeren Bülbülleri
(Doğu Anadolu Bölgesi, Erzurum)

Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde bir padişah varmış. Bu padişahın üç oğlu varmış. Padişah günün birinde vezirine bir saray yaptırmasını ve bu sarayın da dünyanın en güzel sarayı olmasını emretmiş. Vezir, padişahın emri üzerine yeryüzündeki en güzel sarayı yapmış, içinde de her şey varmış.

Vezir gelip padişaha:

Padişahım emrettiğiniz gibi sarayınızı yaptık, demiş.

Padişah da yanına bilge bir adamı alarak saraya gitmiş. Saraya bakarak:

Bu sarayda her şey istediğim gibi her şey tamam, demiş.

Bilgin padişaha bakmış ve demiş ki:

Padişahım sağ olsun, her şey tamam da bir şey eksik.

Padişah öfkelenmiş:

Nedir eksik olan? diye sormuş.

Vezir de padişaha:

Vezirim bülbülleri eksiktir, demiş.

Padişah:

Peki bunlar nerededir? Diye sormuş.

Vezir:

Kaf Dağının ardındadır. Bunları da yalnızca üç oğlun getirebilir, demiş.

Padişah Kaf Dağının ardına üç oğlunu yollamış. Oğulları ormanın içinden gitmişler, bir yol ayrımına gelmişler. Bu yol üçe ayrılmış. Birinci yol “giden gelir” yolu, ikinci yol “giden ya gelir ya gelmez” yolu, üçüncü yol “giden gelmez” yoluymuş. Kardeşler aralarında kâğıt çekmişler. Büyük kardeşe “giden gelmez” yolu, ortanca kardeşe “giden ya gelir ya gelmez” yolu, küçük kardeşe de “giden gelir” yolu çıkmış. Aralarında anlaşmışlar:

Hangimiz önce gelirse şu taşın altına mendil koysun, deyip ayrılmışlar.

Küçük kardeş, yürümüş yürümüş, ormanın içinde, sarmaşıkların arasında eski bir saray karşısına çıkmış. Sarayın içinde de güzeller güzeli bir prenses yaşarmış. Küçük kardeş sarayın kapısına vurmuş. Prenses içeriden küçük kardeşe sormuş:

İn misin? Cin misin? Buralarda ne gezersin?

Oğlan da söylemiş:

Ben Vezeren bülbüllerini bulmak için geldim. Onun yerini bilir misin?

Prenses de ona:

Ey insan oğlu, ben vezeren bülbüllerinin yerini biliyorum ama beni bu saraydan kurtarman lazım. Bu sarayda tek gözlü bir dev beni sahiplendi. Ama ne olursa olsun devin gözüne bakma yoksa paramparça olup kül olursun.

Küçük kardeş, prensesi kurtarmak için saraya girmiş. Tam kurtaracakken dev uyanmış. Dev peşlerinden koşmuş. Tam bu sırada küçük kardeş padişahın verdiği sihirli kılıçla devi öldürmüş. Prensesle küçük kardeş kaçıp ormandan kurtulmuş. Bir nehre gelmişler. Bu nehrin bir tarafından iltihap bir tarafından kan akarmış.  Prenses, oğlana: Nehrin üstündeki köprüden geç. Ormanın içinde bir eski saray var. Bu sarayın kapısının önünde iki aslan var. Önünde et olan aslanın önüne ot koy. Önünde ot olan aslanın da önüne et koy. Sarayın içinde vezeren bülbülleri var, onları al ve sakın arkanı dönme. Omuzuna bir el dokunup sana “dön” dese bile dönme sakın. Sana verdiğim bu cam parçalarını sakın kaybetme. Bu sabunu da al, demiş.

Küçük kardeş, sarayın önüne gelmiş. Aslanların yemeklerini değiştirmiş. Yıllardır et yiyen aslan, otu görünce merak etmiş ve yemeğe başlamış. Diğer aslan da otu yemiş. Saraya girmiş, bakmış ki bir dev. Devin bir gözü açık, bir gözü kapalıymış. Tam bülbülleri alırken bülbüllerin ötmesine dev uyanmış ve sinirlenmiş, küçük kardeşin peşine düşmüş. Aslanlara emretmiş ama aslanlar uyanmamış. Dev peşinden koşmuş. Bu sırada prensesin verdiği cam parçalarını atmış. Devin ayakları kanamış ama yine de koşmuş. Tam eli omuzuna değecekken oğlan sabunu atmış. Devin ayağı kayıp düşmüş. Ormandan çıkmış. Köprünün olduğu nehire gitmiş. Prenses de onu köprüde bekliyormuş. Prensesi de bülbülleri de alarak kardeşiyle buluşacağı yere gitmişler. Taşın altına bakmış ki hiç mendil yok. Oğlan prensesi yol ayrımında bırakmış “giden ya gelir ya gelmez” yoluna girmiş. Bir süre yürüdükten sonra bir köye girmiş. Bakmış ki ortanca kardeşi çok fakirleşmiş, pazarda tavuk satıcısı olmuş. Küçük kardeş, ortanca kardeşinin yanına gitmiş, halini sormuş.Ortanca kardeş de: Bülbülleri aradım ama bulamadım. Padişahın yanına gitsem mi gitmesem mi diye karasız kaldım, ben de dönemedim, demiş. Oğlan, ortanca kardeşini alıp köyden çıkmış. Bu sefer de “giden gelmez” yoluna girmiş. Burada da büyük kardeş açlık ve sefalet içindeymiş. Küçük kardeş sormuş: Sana ne oldu? O da: Bülbülleri bulamadım. Ben padişahın huzuruna dönmeye utandım dönmedim, burada kaldım, demiş. Küçük kardeş, abisini de alıp buluşma noktasına dönmüşler ve hep birlikte küçük kardeşin bulduğu bülbüller ve altınlarla saraya dönmüşler. Padişah, onları karşılamış. Bakmış ki küçük oğlunun elinde bülbüller. Sevinmiş ve hemen sarayına koymuş

Bilge de padişaha dönüp demiş ki:

Padişahım sağ olsun, şimdi sarayda hiçbir şey eksik değil.

Küçük prens ile prenses de evlenmiş ve sonsuza kadar mutlu yaşamışlar. Bu hikâye de burada bitmiş.