Kumral Zaman
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

KUMRAL ZAMAN HİKAYESİ

Vakti zamanında iki padişah varmış. Bunlardan birinin “Kumral Zaman” adında bir oğlu, öbürünün de; “Peder Sultan” adında bir kızı varmış.

Bunların evlenme çağı gelmiş. Oğlanın babası, kıza dünür olmuş. Kızın babası da bir şartla kabul etmiş: 

— Kızımı dışarı vermem, oğlunu iç güveysi alırım, demiş.

Kumral Zaman, bu şartı kabul etmiş, evlenmişler. Aradan bir sene geçmiş. Bir gün Kumral Zaman, rüyasında babasını görmüş. Rüyasında babası demiş ki:

— Ah evladım! Beni böyle unutacak mıydın? Senin hasretini çekiyorum. Gelip beni bir ziyaret etmedin.

Oğlan bu rüyaya içerlemiş. Sabahtan kızın babasından, ailesiyle birlikte babasını görmek için izin istemiş. Babası izin vermiş.

Gelin hanım, taht-ı revana binmiş, maiyetiyle beraber yola düşmüşler. Beş-on gün sonra güzel bir çayırlıkta konaklamak istemişler. Çadırlar kurulmuş, soğuk sular içilmiş, mis gibi yemekler yenmiş. Akşam olmuş, yatmışlar. Gece yarısı Kumral Zaman’ın uykusu kaçmış. Bir ara gözü çadırda asılı duran Peder Sultan’ın elbisesine ilişmiş. Elbisenin üstündeki bir taş ışıl ışıl ışıldıyormuş. Taşı almış ve içinden: 

— Belki de çok kıymetlidir. Şunu dışarıda bir inceleyeyim, demiş, dışarı çıkmış.

Çadırın önünde taşı incelerken bir kuş gelmiş, taşı kaptığı gibi ötede bir yere konmuş. Kumral Zaman, taşı kuştan almak için kuşun üstüne gitmiş. Kuş, konduğu yerden kalkmış, az ileride bir yere konmuş. Meğer bu taş tılsımlı bir taşmış. Kuş ne taşı bırakıyor ne de gözden kayboluyormuş. Bu kovalamaca tam bir yıl sürmüş.

Kuş, bir gün bir memlekette bir bahçeye girmiş, yüksek bir ağacın dalına konmuş. Sonra da kaybolup gitmiş. Kumral Zaman, bahçeye girerken bir ihtiyarla karşılaşmış. İhtiyar bakmış ki oğlanın durumu iyi değil…

— Oğlum, bu ne vaziyet? Nerden gelir nere gidersin, demiş.

Oğlan:

— Baba, ben Gök-el memleketindenim. İki gündür taşımı alıp kaçıran kuşun peşindeyim, demiş.

İhtiyar:

— Oğlum, hele bir içeri gel! Çünkü bura kâfir memleketidir. Müslüman olarak bir ben varım. Seni görürlerse öldürürler, demiş.

Oğlanı içeri almış:

— Oğlum, şimdi anlat bakalım, demiş.

Kumral Zaman da hepsini ihtiyara anlatmış. İhtiyar:

— Ne zamandan beri kuşun peşindesin, diye sormuş.

Oğlan da:

— İki gündür, diye cevap vermiş.

İhtiyar inanmamış:

— Evladım, ne iki günü? Ne beş günü? Senin memleketin tam bir senelik yolda… Senin aradığın taş muhakkak tılsımlı, ama olan olmuş. Buraya senede bir gemi gelir, bu yüzden sen benimle burada bir sene kalacaksın, demiş.

İhtiyarla Kumral Zaman, bir seneyi beraber beklemişler. Onlar beklemekte olsunlar; Kumral Zaman, onları gece yarısı uyurken bırakmıştı. Peder Sultan uyanmış. Sağına, soluna bakmış, kocasını görememiş. İçeriyi, dışarıyı aramış, ama bulamamış. Sonra da taşının yerinde olmadığını görünce onun bu işe sebep olduğunu anlamış. Sonucun kötü olacağını bildiği için de düşüp bayılmış. Biraz sonra kendine gelmiş. Yalnız olduğunu askerlere sezdirmemek için kendi kendine:

— Ben Kumral Zaman’ın elbiselerini giyip ona benzeyeyim. Sadık cariyem de Peder Sultan olsun. Zaten onun yüzünü taht-ı revanda kimse görmez de, tanımaz da, diyerek bir plan hazırlamış.

Peder Sultan, bu planı hazırlarken zaten hava da ışımış. Kendini Kumral Zaman’ın yerine koymuş, askerlere de oğlanın babasının yanına gitme emrini vermiş. Bu işi yaparken de kimseye sezdirmemiş.

Giderken bir şehrin yanında konaklamış. O memleketin padişahı, Kumral Zaman’ın bir şehzade olduğunu duymuş. Bunları hamama davet etmiş. Şimdi mesele çatalladı*… Kız, hamam teklifini kabul etse foyaları ortaya çıkacak, etmese padişahı kızdıracak. Sonunda kabul etmiş, ama demiş ki: 

— Hamamda kimse olmasın. Sadece karımla yıkanırım.

Hamamdan çıktıktan sonra yemeğe davet olunmuş. Yemekte padişah, şehzadeyi beğenmiş. Ona şöyle bir teklifte bulunmuş:

— Bak evladım, size bir teklifim var! Çok ihtiyarladım, yerime oturacak erkek evladım da yok. Bir tek gözbebeği kızım var. Bununla seni evlendirip tahtıma oturtmak isterim. Ne dersiniz, demiş.

Kumral Zaman kılığındaki kız, padişahtan yirmi dört saat izin istemiş. Ertesi gün, padişahın zulmünden korktuğu için istemeye istemeye teklifi kabul etmiş. Düğün hazırlığı yapılmış. Düğün yapılmış, damat tahta oturmuş. Artık devlet işlerine de bakıyormuş. Saray denizin kenarındaymış. Bu da böyle vazifesine devam etmekte olsun, biz gelelim Kumral Zaman’a…

Bir gün ihtiyar, oğlana:

— Oğlum, geminin gelme zamanı yaklaştı. Sen bahçeyi sula da ben gidip geminin gelmesini sorayım, demiş.

Kumral Zaman, bahçede çalışırken yassı bir taş görmüş. Taşı kaldırmış, bir merdiven aşağı inmiş. Orada bir odaya rastlamış. Odanın içinde on tane testi görmüş. Hiç birine elini sürmeden tekrar merdivenden çıkmış, taşı da yerine kapatmış. Oturmuş, ihtiyarı gözlemeye başlamış. Bir de ihtiyar sevinçle bahçeden içeri girmiş:

— Müjde! Müjde! Geminin gelmesine iki gün kalmış, demiş.

Kumral Zaman da:

— Baba, ben de sana bir müjde vereceğim, demiş.

Sonra beraberce odaya inmişler. Oğlan testilerdeki altınları göstermiş. İhtiyarın bu altınlardan haberi yokmuş.

İhtiyar:

— Bu altınları sen buldun, bunlar senindir, demiş.

Kumral Zaman da:

— Bahçe senindir. Bu yüzden bu altınlar da senindir, demiş.

Testileri yukarı çıkarmışlar. “Altınlar senindir!", "Hayır senindir!” diye ikisi de almak istememiş altınları.

İhtiyar:

— Oğlum, zaten benim ömrüm azaldı. Altınlar sana lazım olur, onları sen al, demiş.

Sonunda, altınlar oğlanın olmuş. Artık geminin gelmesine bir gün kalmış.

İhtiyar, oğlana:

— Oğlum, bu altınları böyle açıkta götüremezsin. Bu memleketin zeytini çok meşhurdur. Üstüne bu zeytinlerden koyalım da altın olduğunu kimse anlamasın, demiş.

İhtiyarın dediğini yapmışlar. Sonra ihtiyar birden hastalanmış. Bu sırada da taşı kaçıran kuş, gelmiş, ağacın dalına konmuş. Taşı ağzından bırakmış. Kumral Zaman, hemen koşup taşı almış. İhtiyarın tavsiyesiyle taşı testinin içine koymuş.

Oğlan, ihtiyara:

— Taşı buldum ya!.. Ailemi bulmak kolay, demiş.

Sonra da gemi gelmiş. Testileri gemiye taşımış. Bu sırada ihtiyar da ölmüş. Kumral Zaman, ihtiyarın ölüm hazırlığını yaparken gemiyi kaçırmış. Bunun üzüntüsünden düşüp bayılmış. Altınların gittiğine değil de taşın gittiğine yanmış. Çaresiz bahçeye geri dönmüş, geminin bir sene sonra tekrar gelmesini beklemeye başlamış.

Kumral Zaman, orada bekleyedursun, biz gelelim Peder Sultan’a…

Peder Sultan, köşkünde otururken uzaktan geminin geldiğini görmüş. Gemi gelmiş, testileri boşaltmış, emanete bırakmış. Peder Sultan, gemiciyi çağırtmış. Testidekilerin ne olduğunu sormuş. Sonra da:

— Sen o zeytinleri bana sat, sahibine de parasını götürürsün, demiş.

Gemici buna razı olmuş, zeytinleri satmış. Testiler saraya taşınmış. Peder Sultan, testileri boşaltırken diplerindeki altınları görmüş. Daha sonra da taşı görünce bayılmış. Bunun üstüne Peder Sultan, gemiciye testilerin sahibini bulup getirmesini emretmiş. Gemici gidip getirmiş. Kumral Zaman, Peder Sultan’ın karşısına çıkmış. Tabii ki onu tanıyamamış. Sonra da ailesini aramak için izin istemiş:

— Padişahım, izin ver de ne zamandır hasret kaldığım ailemi arayayım, demiş.

Bunun üzerine Peder Sultan, kendini tanıtmış. İkisi de sarmaş dolaş olmuşlar, muratlarına ermişler.

 


* çatallamak : karışık hale gelmek