Keloğlan ile Hubyar Çelebi
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

KELOĞLAN İLE HUBYAR ÇELEBİ

Bir varmış, bir yokmuş. Allah’ın kulu çokmuş. Çok evvelki zamanlarda iki tane padişah varmış. İkisinin de hiç çocuğu olmuyormuş. Bunlar kendi kendilerine diyorlar ki:

— Eğer ikimizin de çocuğu olursa, biri kız, biri de oğlan olursa birbirleriyle evlendirelim.

Bunlar böyle bir karar alıyorlar. Ondan sonra da çocukları olsun diye çareler aramaya başlıyorlar. Bir gün:

— Hadi ne oturup duruyoruz? Hele bir çıkıp, dolaşıp derdimize bir çare arayalım, diye gezmeye çıkıyorlar.

Neyse, bunlar dertlerine çare aramakta olsunlar, ak sakallı bir ihtiyara rastlıyorlar.

İhtiyar, bunlara:

— Buralarda ne diye böyle gezip dolaşıyorsunuz? Belli ki sizin bir sıkıntınız var, diye soruyor.

Padişahların ikisi de çocukları olmadığını, bunun için bir çare aramaya çıktıklarını söylüyorlar. Adam, kendince bunlara akıl veriyor. Onlar da sevinçle dönüp geliyorlar.

Aradan üç dört ay geçiyor, bunların karıları hamile kalmıyor mu? Dokuz ay sonra ikisi de doğuruyor. Tam istedikleri gibi birinin oğlu, birinin kızı oluyor. Her iki padişah da sevinçten yere göğe sığmıyorlar. Şenlikler, eğlenceler tırıba* gidiyor.

Çocuklar büyüyüp de altı-yedi yaşına gelince oğlu olan padişahın çocuğu ortadan kayboluyor. Arıyorlar, tarıyorlar, her bir tarafta tellallar bağırttırıyorlar, oğlan yok!.. Ağlıyorlar, sızlıyorlar, sonra da umutlarını kesip oturuyorlar. Bir zaman sonra da unutup gidiyorlar.

Onların yaşadığı memlekette de bir Keloğlan yaşarmış. Anasıyla beraber güzel güzel geçinir giderlermiş. Her gün erkenden kalkarmış. Sabah namazını kılarmış, arkasından da çeşmeye su getirmeye gidermiş. Çeşmeden su getirip inekleri, hayvanları sularmış.

Yine bir gün, erkenden kalkmış. Ay ışığı da her tarafı gündüz gibi aydınlatıyormuş. Sabah oldu zannediyormuş, hâlbuki daha gece yarısıymış. Kendi kendine; “Aman! Sabah olmuş. Ben daha ne yatıyorum ki? Kalkayım, hemen çeşmeye gideyim,” demiş.

Dışarı çıkıyor, ama bir de ne görsün? Ortalıkta hiç kimse yok! Daha vakit gece yarısı… Yine de çeşmenin başına gidiyor. Bir bakıyor, çeşmenin başında bir horoz var, hem de çeşmeden su içiyor. Sonra topallaya topallaya bir yere gidiyor. Horozun ayağı topalmış. Keloğlan:

— Bu horoz nereye gidiyor? Dur ben de arkasından gideyim, diyor.

Çeşmenin başına su kovalarını bırakıyor, horozun arkasından gidiyor. Horoz gidiyor, bu gidiyor… Horoz gidiyor, bu gidiyor… Sonunda horoz, yıkık, virane bir yere giriyor. Keloğlan da arkasından giriyor, bir köşeye saklanıyor. Horoz bir şeyler konuşuyor, Keloğlan anlamıyor. Az sonra havadan atlar dökülüyor, iniyor. Horoz bir şeyler konuşuyor, Keloğlan yine bir şey anlamıyor. Horoz atın birinin kuyruğundan tutunca Keloğlan da horoza görünmeden en arkadaki atın kuyruğundan tutuyor. En arkada da kötü, topal bir at varmış. Keloğlan onun kuyruğundan yakalıyor. Atlar, bunları havaya doğru çıkarıyor. Sonunda bir yere iniyorlar. Burası başka bir dünyaymış. Keloğlan, attan iner inmez yine saklanıyor. Meğer o atlar, peri imiş. Biraz sonra ortadan kaybolup gidiyorlar. Keloğlan, bulunduğu yerden kafayı bir çıkarıyor ki ooo ortada masalar, masaların üstünde çeşit çeşit yemekler… Ama ortada hiç kimse yok!

— Oh be! Canıma değsin! Hazır kimse yokken bu yemeklerden afiyetle yerim, diyor, bir yandan da ağzının suları akıyor.

Hemen ortaya çıkıyor; bir kaşık yemek alıyor, ağzına götürüyor. Tam o sırada birisi kafasına kepçe ile vuruyor. Keloğlan etrafına bakıyor, yine kimseyi göremiyor, hemen saklanıyor. Tekrar bakıyor, ortada kimse yok. Yine kafayı çıkarıp:

— Şu yemeklerden yiyeyim, diyor.

Tam bir kaşık yemek alıyor, tekrar kafasına vuruyorlar. Yine yiyemeyince vazgeçiyor. Neyse, bu sefer de saklandığı yerden çıkıyor. Orada odalar varmış. Hepsini birer birer açıp bakıyor, kimse yok. En sonunda bir odaya bakıyor; içeride bir delikanlı ağlıyor. Bir ağlıyor, bir ağlıyor ki Keloğlan dayanamıyor, hemen içeri giriyor. Odanın bir yerine saklanıyor.

Sonra da oğlana:

— Sen niye ağlıyorsun, diye soruyor.

Oğlan:

— Sen kimsin, diyor.

— Ben Keloğlan’ım, diyor.

Oğlan yine:

— Nasıl geldin buraya, diye soruyor.

Keloğlan:

— Ben çeşmeye geldiydim. Bir horoz çıktı karşıma, ben de onu takip ettim. O da bir yere geldi, konuştu. Gökten atlar yağdı, ben de en sondakinin kuyruğundan tuttum, kimseye görünmeden buraya çıktım, diyor.

Oğlan diyor ki:

— Onların hepsi peri… Ben de senin gibi insandım. Annemin, babamın yanından kaçırdılar.

Meğer bu delikanlı, padişahın küçükken kaçırılan oğluymuş. Keloğlan’ın aklına geliyor.

— Hani padişahın oğlu kaybolmuştu ya! O sen misin, diyor.

Delikanlı da:

— Evet, benim, diyor.

Keloğlan:

— Doğru mu bunlar, diye soruyor.

O da:

— Doğru, diyor.

Keloğlan:

— Öyleyse senin adın ne, diyor.

Delikanlı da:

— Hubyar Çelebi, diyor.

Sonra Keloğlan’a:

— Ben seni saklayayım. Yoksa bunlar seni görürse öldürür, parça parça ederler. Sonra da seni aşağıya atarlar. Bunlar, her gün aynı saatte aşağıya inerler, yarın bunlarla inersin, diyor.

Keloğlan’ın karnını iyice doyuruyor.

Neyse… Ertesi gün oluyor. Gece yarısı olunca o atlar yine aşağıya iniyorlar. Keloğlan yine onlara görünmeden en arkadaki atın kuyruğunu yakalıyor, onlarla beraber aşağıya iniyor.

Horoz yine orada duruyormuş. Onun peşine takılıyor, çeşmenin başına geliyor. Bakıyor ki kovalar orada duruyor. Hemen onları dolduruyor, eve geliyor.

Annesi öyle merak etmiş ki:

— Oğlum, iki gündür neredesin, diyor.

— Anne, sen sus! Hele ses çıkarma, diyor.

Oradan doğru padişahın kızının yanına gidiyor. Onu arayıp buluyor.

— Ben senin nişanlını buldum, diyor.

Kız:

— Nerede buldun, diyor.

Keloğlan:

— Sen onu ne yapacaksın? Perilerin arasına karışmış, orada buldum, diyor.

Kız, bir türlü inanmıyor.

— Hayır, sen yalan söylüyorsun, diyor.

Keloğlan:

— Hiç yalan söylemiyorum. Benimle gel, ben seni onun yanına götüreceğim, diyor.

Ertesi gün oluyor. Keloğlan kovaları alıyor, kızla beraber çeşmenin başına gidiyor. Bakıyor ki horoz orada yine su içiyor. Horozu takip ediyorlar. Horoz gidiyor, bunlar gidiyor... Horoz gidiyor, bunlar gidiyor... Yine virane, yıkık yere gelince horoz bir şeyler konuşuyor. Meğer horoz da peri imiş! Tekrar havadan patır patır atlar dökülüyor. Oradan horozu da alıyorlar, atların kuyruğundan tutarak havaya çıkıyorlar. Keloğlan, yine en arkadaki atın kuyruğundan tutuyor.

Kıza da:

— Sen de benim belimden sıkı sıkı tut, hiç bırakma, diye tembihliyor.

Atlarla beraber görünmeden havaya çıkıyorlar. Oraya varınca atlar yine kayboluyorlar. Kız ile Keloğlan da orada bir yere saklanıyorlar.

Ortalıkta kimse kalmayınca Keloğlan’la kız, saklandıkları yerden çıkıp yavaşça oğlanın odasına gidiyorlar. Keloğlan, kapıyı açıp bakıyor ki oğlan yine ağlıyor.

— İşte sana nişanlını getirdim, diyor.

Oğlan:

— Niye getirdin? Şimdi periler seni de beni de öldürür, diyor.

Kız da:

— Ya şimdi bizimle sen de gelirsin ya da ben de buradan bir yere gitmem, diyor.

Oğlan, çaresiz:

— Tamam, burada kal, diyor.

Keloğlan, o gün tekrar atlarla dönüyor.

Hubyar Çelebi, kızı bir dolaba kilitliyormuş. Her akşam kilitlediği yerden çıkarıyor, beraber yatıyorlarmış. Sabah olunca da tekrar dolaba kilitliyormuş. Böyle böyle, bir gün, iki gün, üç gün… Günler vızır vızır geçip gidiyormuş.

Bir gün kız, hamile kalmış. Karnı günden güne büyümüş. Doğum zamanı yaklaşıyormuş.

Hubyar Çelebi, kıza:

— Sen şimdi burada doğum yapamazsın. Çocuğun sesini duyarlarsa seni de öldürürler, beni de… En iyisi ben seni götüreyim, evinize bırakayım, diyor.

Neyse, bir gece atlar aşağıya inerken onlar da Keloğlan’ın ettiği gibi atların kuyruğundan tutup aşağıya iniyorlar. Oğlan, kızı alıyor, götürüp kendi evlerine bırakıyor.

Kız, Hubyar Çelebi’nin babasına:

— Ben sizin oğlunuzu buldum, onun yanından geliyorum, ondan da hamileyim, diyor.

Hubyar Çelebi’nin anne-babası:

— İyi, iyi! Ne ettin de oğlumuzu buldun, diye soruyorlar.

Aradan iki üç gün geçtikten sonra kız doğum yapıyor. Nur topu gibi bir oğlu oluyor. Hubyar Çelebi, her gün gelip gece pencereden bakıyor. Çünkü içeri girse periler onu öldürürmüş. Onun için her gece beş-on dakika pencereden konuşup gidiyor.

Bir gün, Hubyar Çelebi’nin annesi, gelinine:

— Kızım, bir daha geldiğinde ona; “Ya aramıza temelli gel ya da bir daha gelme!” de bakalım. O zaman sana ne diyecek, diyor.

Neyse, ertesi akşam oluyor, oğlan yine aynı saatte geliyor. Cama vuruyor, vuruyor, ama karısı hiç dönüp bakmıyor.

Oğlan, karısına:

— Niye benimle konuşmuyorsun, diye soruyor.

Kız da:

— Ya gel, hep beraber kalalım ya da bir daha gelme, diyor.

Oğlan:

— Ben de gelmeyi çok istiyorum, ama buraya gelirsem periler beni boğar, öldürürler, diyor.

Kız:

— Peki, bunun hiçbir kurtuluşu yok mu, diyor.

Oğlan da:

— Aslında var. Annem-babam şöyle büyük bir yer yapsalar! Orada büyük bir ateş yaksalar! Benim bir peri donum var, onu da o ateşe atsalar! Peri donum yanarsa ben de kurtulurum, diyor.

Kız anlamayıp:

— Nasıl kurtulacaksın ki onlardan, diye yine soruyor.

Oğlan da:

— Benim donum yanarken periler onu görür, benim yandığımı zannederler. “Amannn!.. Hubyar Çelebi yandı, öldü.” derler, bırakıp giderler. Ben de böylece onların elinden kurtulmuş olurum. Yoksa beni sonsuza kadar bırakmazlar, diyor.

Kız, bunları gidip kaynanasına, kaynatasına söylüyor. Oğlanın babası padişah ya, hemen emir veriyor. Koskoca bir meydan yeri bulup Hubyar Çelebi’nin dediği gibi hazırlıyorlar. Meydanın her yerine gaz yağı döktürüyor. Oğlunun saklanması için de küçük bir yer yaptırıyor.

Gece yarısı olunca Hubyar Çelebi geliyor. Peri donunu çıkarıp babasının yaptırdığı o küçük yere saklanıyor. Sonra da kibriti yakıp gazın üstüne atıyor. Attığı yer tam da peri donunun olduğu yermiş. Peri donu tutuşur tutuşmaz gökte ne kadar peri varsa aşağıya düşüyorlar. Meğer onlar Hubyar Çelebi’yi padişah etmişler.

— Padişahımız yandı! Padişahımız yandı, diye bağrışıp, ağlıyorlar.

Sonunda ümitleri kesiliyor, çekip geri gidiyorlar. Oğlan da onlar gittikten sonra saklandığı yerden çıkıyor, evine gidiyor. Artık karısıyla, çocuğuyla mutlu bir hayat yaşıyor.

Onlar erdi muradına, biz çıkalım kerevetine…

 


* tırıp: Çok, bol.