umutphp/masallar huggingface dataset:
ŞAH İSMAİL
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

Bir varmış bir yokmuş, Allah’ın Kulu Çokmuş. Ülkenin birinde bir padişah varmış. Bu padişahın bir oğlu varmış. Adı da Şah İsmail imiş.

Şah İsmail evlenme yaşındaymış. Babası onu üç kızla evlendirmiş. Bu kızların adı Güllüşah, Gülizar ve Gülperi imiş.

Bu kızların üçü de birbirinden güzelmiş. Yüzleri ay gibi, bakışları ceylan gibiymiş. Bu padişahın fesat bir karısı varmış. Bu kadın Şah İsmail’in üvey annesiymiş. Bir gün Şah İsmail’in üvey annesi padişaha:

— Oğlun İsmail’in çok güzel karıları var. Üçü de ay gibi parlıyor. Onlar ona değil sana yakışır, demiş. Padişah:

— Olur mu öyle şey, onlar benim oğlumun karıları, demiş. Karısı:

— Olur tabii, demiş. Padişah’ı ikna etmiş. Padişah:

— Peki nasıl olacak? demiş. Kadın:

— İsmail’i öldür, sonra da karılarını sen al, demiş.

Padişah da öyle yapmaya karar vermiş.

Sonra padişah cellâtlara İsmail’i öldürmelerini emretmiş. Cellâtlar da İsmail’i bir dağa götürmüşler. İsmail’in sağ gözünü oyup sağ cebine, sol gözünü oyup sol cebine koymuşlar.

Şah İsmail’i de dağın başında öylece bırakıp geri dönmüşler. Şah İsmail’in öldüğünü duyan karıları feryat figan ediyor, yas tutuyorlarmış.

Padişah bu kadınlardan Güllüşah ile evlenmek istemiş. Güllüşah:

— Ölürüm de varmam, demiş. Ama padişah çok baskı yapınca Güllüşah:

— Er meydanına bir yiğit çıksın, beni yensin, o zaman evlenirim, demiş.

Padişah da bunu kabul etmiş ve ertesi gün er meydanında kavgaya karar vermiş. Ertesi gün Güllüşah er meydanında bir yiğidi devirmiş ama padişah bunu kabul etmemiş. Ertesi gün bir daha kavga olmasına karar vermiş.

Güllüşah ertesi gün de yiğidi daha devirmiş. Böyle üç beş gün sürmüş. Güllüşah hep galip gelmiş.

Dağ başında çaresiz kalan Şah İsmail, bir gün etrafında uçuşan turnaları fark etmiş. Şah İsmail de çok iyi kuş dili bilirmiş. Turnalar bir ağacın başında toplanmış İsmail’in durumuna çok üzüldüklerini konuşuyorlarmış. Aralarında:

— Biz kalkıp kanatlanınca bizden düşen kanatları alıp sağ gözüne sürüp sağ gözünü yerine koyunca, sol gözüne sürüp sol gözünü yerine koyunca şifa bulur, böylece düzelir, diyorlarmış.

Şah İsmail onların dediklerini duymuş ve turnalar kanatlanarak uçtuklarında arayıp onların düşen kanatlarını bulmuş. Sonra onların dediğini yapmış ve gözleri eskisi gibi görmeye başlamış. Hemen evine gitmiş. Karıları onu görünce çok sevinmişler. Ona padişahın yaptıklarını anlatmışlar. Güllüşah’ın aklına bir fikir gelmiş ve Şah İsmail’e:

— Git giyin kuşan, babanın seni tanıyamayacağı şekilde kılık değiştir. Yarın benimle er meydanında dövüşmek istediğini söyle. Beni yen ve babanı oyuna getirip öldürelim, demiş.

Şah İsmail bunu kabul etmiş ve dediği gibi babasını kandırıp er meydanına çıkmış. Güllüşah hemen yenilmiş. Şah İsmail de padişaha:

— Meydana in de Güllüşah’ı teslim al, demiş.

Padişah da sevinçle meydana inmiş. Şah İsmail’in yanına gelmiş. O sırada İsmail Güllüşah’ı serbest bırakmış ve Güllüşah da bir hamle yapıp padişahı yere düşürmüş. Sonra Şah İsmail ülkenin başına geçerek ailesiyle mutlu mesut yaşamış.
VAY KIZ BAŞINA
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

Bir varmış bir yokmuş, Allah’ın kulu çokmuş. Çok söylemesi günah imiş. Diyarın birinde bir aile yaşarmış. Bu ailenin bir kızı varmış. Bu kız her gün kuyudan su getirmeye gidermiş. Kız kuyuya her gidişinde bir ses ona:

 —Vay kız başına, Vay kız başına, dermiş. Kız bu durumu ailesine söylemiş. Kızın ailesi çok tedirgin olmuş.

Kızın babası bu köyden gitmeye karar vermiş. Onlar da köyü hemen terk etmişler.

Az gitmişler, uz gitmişler koca bir binaya rastlamışlar. Çok yoruldukları için buraya girip dinlenmeye karar vermişler. Sonra kızın babası kapıyı zorlamış, açamamış. En son kız kapıyı zorlamış, hemen açılmış.

Kız içeri girince kapı kapanıvermiş. Kız içeride, ailesi dışarıda kalmış. O, binayı dolaşmaya başlamış. Kırk odalı bir yermiş. Dolaşmış dolaşmış, odaların birinde bir cenazeye rastlamış. Sonra kız cenazenin başında kırk gün kırk gece namaz kılıp dua etmiş.

Kız, bir gün dışarıdan göçmenlerin geçtiğini görmüş. Bakmış ki arkada topal bir kız kalmış. Ona:

—Gel yanımda kal, bana arkadaş ol, demiş. Kız da kabul etmiş, yanına gitmiş. Göçmen kızını cenazenin başına getirip:

— Sen az burada dur, ben diğer odada namaz kılıp geleyim, demiş. Kız namaz kılmaya gidince cenaze birden dirilmiş ve oradaki göçmen kızın dualarıyla düzeldiğini sanmış. Göçmen kız da yalan söyleyip:

—Seni ben iyileştirdim, demiş.

Adam bu kızlara borçlu olduğunu düşünerek ne istediklerini sormuş. Göçmen kızı elbise, yiyecek takı falan istemiş. Diğer kız ise sabır taşı, polat iğnesi ve ustura bıçağı istemiş.

Adam bunları almak için şehre, pazara inmiş. Önce göçmen kızın istediklerini, sonra da asıl kendini iyi eden kızın dediklerini almış. Dükkân sahibi aldıklarına bakarak:

— Sen bu kıza dikkat et, bunlarla bir kız ne yapar, demiş. Adam da tamam diyerek eve dönmüş.

Adam hediyeleri vermiş. Kız önce polat iğnesini almış:

— Sen mi sabırlısın ben mi sabırlıyım, demiş ve iğne kırılmış. Sonra sabır taşını almış:

— Sen mi sabırlısın ben mi sabırlıyım, demiş ve sabır taşı çatlamış. En son usturaya:

— Sen mi sabırlısın ben mi sabırlıyım, demiş ve usturayı tam boynuna vuracakken adam yetişmiş:

— Ne oluyor, ne yapıyorsun, demiş. Kız da her şeyi anlatmış:

— Sen o göçmen kızın yalanına inandın, asıl ben sana kırk gün kırk gece baktım, dua ettim, demiş.

Adam da böylece gerçeği anlamış. O yalancı göçmen kıza ceza vermeye karar vermiş. Göçmen kıza:

—Seni kır ata mı bağlayayım, kör bıçağa mı yatırayım, demiş:

— Ata bağla, nasıl olsa ben kurtulurum, demiş. Adam da göçmen kızını atın kuyruğuna sıkıca bağlamış. At bunu sürükleyerek alıp götürmüş. Böylece adamla kız ondan kurtulmuşlar evlenip mutlu olmuşlar.
KELOĞLAN’IN SİHİRLİ YÜZÜĞÜ
(Akdeniz Bölgesi, Mersin)

Bir varmış bir yokmuş, yoksul mu yoksul bir keloğlan varmış. Bu Keloğlan’ın ihtiyar anacığından başka kimi kimsesi yokmuş. Zavallı ihtiyar kadın, onun bunun işini yaparak evini geçindirmeye çalışırken, haylaz Keloğlan orada burada gezip, hayaller kurarmış.

Bir gün yine böyle düşler içinde yürürken, bir kuş gelip başına konmuş ve ona:

— Dile benden ne dilersen, demiş.

Keloğlan da çok aç olduğunu söylemiş. Söylemesiyle birlikte, önüne binbir çeşit yiyecekten oluşan bir sofra kurulmuş. Büyük bir keyifle karnını doyuran Keloğlan’a, kuş bir yüzük uzatmış ve:

— Ne zaman bir şeye ihtiyaç duyarsan, hemen bu yüzüğü yala. Karşına bir cin çıkacak ve her istediğini yerine getirecek, demiş.

Yüzüğü alan oğlan, büyük bir sevinç içinde eve koşmuş. Annesi işten dönmeden cebindeki yüzüğü çıkarıp yalamış ve karşısında emirlerini bekleyen cine, hemen çok güzel bir sofra kurmasını söylemiş. Yorgun argın evine dönen kadın, bu sofrayı görünce gözlerine inanamamış ve bunun nasıl gerçekleştiğini çok merak etmeye başlamış. O günden sonra Keloğlan istediği her şeye kavuşmuş.

Günler böyle geçip giderken bir gün annesinin karşısına dikilen Keloğlan:

— Anne, anne hadi git, bana padişah kızını iste, demiş.

Bu istek karşısında çok şaşıran ve telaşlanan kadın:

— A kel oğlum, keleş oğlum, biz kim, padişah kim. Hiç o, kızını bize verir mi, dediyse de oğluna söz dinletememiş.

Onun zorlamaları sonunda, kalkıp hazırlanmış, yanına da iki cariye alarak sarayın yolunu tutmuş. Tutmuş tutmasına ya, yüreği de korkudan bir kuş gibi titriyormuş. Sonunda padişahın huzuruna çıkıp, kızını istemiş. Kadını dinleyen padişah gülmüş ve:

— Eğer oğlun, sarayımın karşısına, ondan daha görkemli bir saray yaptırırsa, ayrıca kırk katır yükü altın, kırk katır yükü gümüş, kırk katır yükü de yiyecek ve giyecek getirirse, kızımı ona veririm, demiş.

Bunları duyan kadının dünyalar başına yıkılmış ve büyük bir üzüntü içinde eve dönüp, olanları oğluna anlatmış. Annesini dikkatle dinleyen Keloğlan:

— Aman anne, şu üzüldüğün şeye bak. Bundan kolay ne var, demiş ve hemen yüzüğü yalayıp karşısına çıkan cine, padişahın isteklerini söylemiş.

İstediği her şeyin, bir anda gerçekleştiğini gören padişah çok şaşırarak:

— Bu işte bir iş var ya, hadi hayırlısı. Söz verdik dönmek olmaz, deyip, kızını Keloğlan’a vermiş.

Kırk gün kırk gece düğün yapılmış. Tam gerdek gecesi, padişahın kızı yalvarıp yakararak Keloğlan’a sırrının ne olduğunu sormuş. Bizim sevinme delisi, şaşkın Keloğlan da kıza yüzüğü göstererek işin sırrını anlatmış. Kızın yüzüğü kapmasıyla yalaması bir olmuş ve hemen babasının sarayına gitmiş. Keloğlan eski yoksul yaşamına geri dönmüş.

Görüldüğü gibi, Keloğlan erememiş muradına, ağzını sıkı tutanlar ersin muradına.
APTAL ÇAKAL
(Akdeniz Bölgesi, Mersin)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellâl iken, keçiler berber iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken ormanda bir çakal yaşarmış. Bu çakalın bir gün karnı çok acıkmış. Ne bulursa saldırmaya başlamış. O gün dağda gezerken bir ata rastlamış. Ata demiş ki:

— Ben seni yiyeceğim. At:

— Sen beni yersin ama benim ayağıma çivi batmıştı. Önce onu çıkaralım, beni öyle ye, demiş.

Çakal, çiviyi çıkarmak isteyince tekmeyi yemiş. Çakal bir süre baygınlık geçirmiş. Ayıldıktan sonra atı orada görememiş. Yavaş yavaş ilerledikten sonra bir katıra rastlamış: Katıra:

— Seni yerim ha, demiş. Katır ise:

— Benim anam belirsiz, kimliğim ayağımın altındadır. Okuyabilirsen bana da söyle, demiş.

Aptal çakal yine tekmeyi yemiş. Çakal bir süre baygınlık geçirdikten sonra ayılmış. Yine yoluna devam etmiş. Biraz ileride bir koyuna rastlamış ve:

— Ha! Şimdi seni yerim, demiş. Koyun da:

—Ye. Fakat son zamanımda birazcık şu yarda oynayalım, demiş.

Biraz oynadıktan sonra evi yakın ola koyun, eve kaçmış. Çakal kısmetinden olunca bir taşın üstüne çıkmış. Kendi kendine bağırıp çağırmaya başlamış. O sırada bir avcı geliyormuş. Çakal taşın üstünde:

— Buldun bir at, ye etini tat. Buldun bir katır, ye etini çatır çatır. Ayağının altındaki yazıyı okuyup da âlimler ordusuna mı katılacaksın? Buldun bir koyun, ye etini doyun. Neyine gerek senin yarda oyun.

— Şimdi gelip seni bir avcı vursa, suyunu şeker şerbetinden dökse, hece taşıma bandırmadan dikse, toprağımı kuru üzümden dökse, kefenimi küncülü ekmekten yırtsa, talkınımı da tavuk kızartmasından verse, buna da ölüm mü denir, demiş ve düşüp ölmüş.

Avcıya bile gerek kalmamış.
GÜDÜK TİLKİ
(Akdeniz Bölgesi, Mersin)

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; pireler berber iken, develer tellâl iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken ormanın birinde bir kuyruksuz tilki varmış. Ormandaki diğer tilkiler bununla alay ederlermiş.

Güdük tilkinin kendisi ile alay edilmesine çok canı sıkılmış ve aklına bir oyun oynamak gelmiş. Böyle günlük güneşlik bir günde diğer tilkilere:

— Benim dedemden kalma bir bağım var. İsterseniz sizin ile oraya gidelim, üzüm yiyelim, deyince tilkiler hemen bu daveti kabul etmişler.

Bağa varınca güdük tilki, öbür tilkilere birer kök gösterip kuyruklarını bir bağ ile köklere bağlamış. Daha sonra:

— Ben defterler ile kalemi getireyim de bağların tapusunu size senet yapayım, demiş.

Tilkiler üzümleri yemeye başlamışlar. Güdük tilki yüksekçe bir tepeye çıkmış ve:

— Bağın sahibi geliyor! Canını seven kaçsın, demiş.

Bunu duyan tilkiler, kuyruklarını kopardıklarıyla ormana kaçmışlar. Ormanda:

— Başkalarına güdük demek var mıydı yaaa, demiş. Böylece diüer tilkilerden intikamını almış.
Fare ile Kurbağa
(Akdeniz Bölgesi, Mersin)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellâl iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken günün birinde, bir kurbağa ile fare arkadaş olurlar. Bir bahar mevsiminde kurbağa fareye:

— Gel biraz gezelim, der.

Bunlar gide gide bir ırmağa rastlarlar. Kurbağa, farenin sudan geçemeyeceğini bildiği için ona:

— Sen benim üzerime çık, kuyruğunu da ayağıma bağla. Böylece seni karşı tarafa rahatlıkla geçirebilirim, der.

Fare, kurbağanın sırtına biner. Böylece suyun ortasına vardıklarında kurbağa bir şeytanlık düşünerek suyun dibine doğru ilerlemeye başlar.

Fare, suyun içine girer girmez hemen boğulup ölür. Ama kuyruğu kurbağanın ayağına bağlı olduğu için yine onun sırtında kalır. Tekrar suyun yüzüne çıkan kurbağa, sırtında fare ölüsü ile dolaşırken yukarıdan bir kartal fareyi görür. Hemen yakaladığı gibi yüksek bir dağın tepesine indirir.

Kurbağa da fareye bağlı olduğu için o da birlikte gelir. Kartal her ikisini de güzelce yer. Böylece kötülük yapan da kötülük bulmuş olur.
Serçe
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Serçe

Serçe deşinirken bir pul bulmuş. Pulu gevenin içine düşürmüş:

–Ver geven pulumu.

–Vermem, deyince:

–Ateş arkadaşımı alayım geleyim de seni bir yaksın, demiş.

–Ateş arkadaş, şu geveni bir yak.

–Dağda kuru odun yakmak dururken niye geveni yakayım.

–Seni çay arkadaşıma söyleyeyim de söndürsün, demiş.

–Çay arkadaş, şu ateşi bir söndür.

–Ben akar giderken senin ateşine niye bulaşayım.

–Seni camız arkadaşıma söyleyeyim de bir sömürsün, demiş.

–Camız arkadaş şu çayı bir içiver.

–Senin çayına mı kaldım, ben bunarların gözünden içerim.

–Seni canavar arkadaşıma söyleyeyim de bir yesin, demiş.

–Canavar arkadaş, şu camızı bir yiyiver.

–Senin kart camızına mı kaldım, ben dağda taze kuzu yerim.

–Seni köpek arkadaşıma söyleyeyim de seni bir kovalasın.

–Köpek arkadaş, şu canavarı bir kovalayıver.

–Kovalayayım, sen şu tepeye çık, hay hay deyiver, demiş.

Serçe tepeye çıkıp –Hay hay deyince, köpek canavara, canavar camıza, camız çaya, çay ateşe, ateş geveni yakmış kül etmiş. Serçe da tepeden gülerek seyretmiş.

*hindik: Şimdi

*çimdi: Yıkanmak

*geven: Dağlarda yetişen bir çeşit diken
Yılan Adam
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Yılan ve Adam

Bir varmış bir yokmuş... Bir avcı varmış. Ava gitmiş. Bir deniz kıyısına varmış, –Yandım yandım! diye bir ses duymuş. Ararken kara bir kutu görmüş. Ses kutunun içinden geliyormuş. Kutuyu bir açmış ki, içinde bir yılan:

–Ben seni sokacağım, demiş. Avcı da:

–Ben seni dünyaya çıkardım. Beni niye sokacaksın?

–Ben insan sokmasını özledim de ondan yandım diye bağırıyordum.

–Üç kişiye danışalım, onlar sok derlerse o zaman sok, demiş.

Koca öküze varmışlar:

–Ben bu yılanı bir kutunun içinden çıkardım. Şimdi, bu beni sokacak. Soksun mu sokmasın mı? deyince öküz:

–Benim ağam, beni güneşin altında çalıştırdı, harmanı kaldırttı. Benim önüme bir kalbur saman koyvermedi. Tarlaya geri sürüverdi. Bu insanoğluna iyilik yaramaz, sok, demiş.

Oradan giderlerken, bir akar suya dertlerini anlatmışlar. Su da:

–İnsanoğluna iyilik yaramaz. Ben insanoğlunun pisliklerini paklarım, bir de yüzüme tükürürler, sen sok, demiş. (Suya tükürmek çok günahmış.)

Oradan gitmişler ilerden bir adam geliyormuş. Adama da dertlerini anlatmışlar. Adam yılanı görünce korkmuş. Avcıyı soksa kendisini de sokacak. Bir yolunu bulup yılanı kutunun içine sokmayı düşünmüş:

–Ya, yılan o kutunun içine sığar mısın sığmaz mısın? bir deneyelim diyerek, yılanı kutunun içine tekrar sokmuşlar. Ağzını kapatıp, denize atmışlar. Yılan yine –Yandım yandım! diye bağırırmış. İnsanoğluna, insandan başka dost olmazmış.
Şahmeran
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Şahmeran

Bir varmış, bir yokmuş... Bir oduncu varmış. Her gün arkadaşlarıyla oduna gidermiş. Başka hiçbir işe yanaşmazmış. Bir gün odundan gelirken yağmur yağmış. Bir kayanın altına sığınmışlar. Orada ağzı kapaklı bir taş sekisi varmış. Ağzını açıp bir bakmışlar ki ağzına kadar bal doluymuş. İki arkadaşıyla beraber oradaki balı sata sata zengin olmuşlar. Kuyudaki bal bitince, arkadaşları kuyuya inip dibini sıyırmasını istemişler. Oğlan kuyuya inince, arkadaşları kuyunun kapağını kapatıp oradan gitmişler. Oğlan kuyunun içinde kalmış. Elindeki bıçakla kuyunun duvarını oymaya başlamış. Orayı oyarken aydınlık bir yer açılmış. Oradaki mahlûkların üst yanları insan, alt tarafları yılanmış. Orada, yılanlar padişahı Şahmeran yaşarmış. Şahmeran:

-Eyvah, bu insanoğlu buraya tattıysa, bizim sonumuz gelmiştir. demiş. Ama oğlanın sırtını sıvazlamış, elinin izi kalmış orada. Çocuk orada az durmuş, uz durmuş, çok durmuş, Şahmerana:

-Gayri beni çıkar buradan, ihtiyar anam var onu özledim.

-Ben seni çıkartırım, çıkartmasına da, sen beni öldürtürsün.

-Niye öldürteyim seni. Sen, beni bu kadar yılanın içinde öldürmedin de...

Bunun üzerine Şahmeran, oğlanı dünya yüzüne çıkarmış.

Orada da padişah hastalanmış, Şahmeranın etini yerse iyi olacakmış. Bir dellal ünletmişler:

-Herkes gelip şu hamamda yünecek demişler. Oğlan, önce gitmemiş. Zaten oğlanın sırtındaki izi arıyorlarmış. Oğlanı da zorla hamama sokmuşlar, sırtındaki izi görmüşler:

-Sen Şahmeranın yerini biliyorsun, onu bulup getireceksin demişler.

Oğlan -Bulurum, bulamam derken, Şahmeranın yanına varmış:

-Seni ele vermezsem beni öldürecekler. Sen bari öldür. deyince, Şahmeran:

-Gidelim kuyruk tarafımı sen ye, baş tarafımı padişah yesin demiş.

Bütün zehirini baş tarafına yığmış. Padişah, Şahmeran’ın baş tarafını yiyince hemen oracıkta ölmüş. Kuyruk tarafını yiyen oğlan, oraya hükümdar olmuş.
Keçi Kız
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Keçi Kız

Evvel zaman içinde bir sığır çobanı varmış. Bir de karısı varmış. Bunlar bir gün, sığır güderken bir keçi bulmuşlar. O da tılsımlı bir kızmış. Eve almışlar gelmişler. Bir direğe bağlayıp önüne de ot atıvermişler. Önündeki otu yer yer beğirirmiş. Sığır çobanıyla karısı gidiverdiklerinde keçi postundan çıkar, evi yeri temizler, aşlarını pişirir kayboluverirmiş. Bir gün çobanın elbiselerini yüyecek olmuş. Evde ne kadar kirli esbabları varsa toplamış.

Keçi postuna girip, dereye yıkamaya gitmiş. Orada üstünden postu çıkartıp elbiseleri yümeye başlamış. Dere kenarına da bir Beyoğlu atını sulamaya gelmiş. At kızın şavkından katiyyen su içememiş. Beyoğlu bir baksa, bir dünya güzeli çamaşır yıkarmış. Kız, çamaşırı yıkamış, arıtmış eve gelmiş. Keçi postuna girmiş ot yerimiş. Beyoğlu da kızı eve girene kadar takip etmiş.

Beyoğlu çobana dünür göndermiş:

-Kızınızı bizim oğlana verin. derlermiş. Çoban da:

-Yahu bizim kızımız falan yok. Bir keçi bulduk, şoraya bağladık. Daha kepir kepir ot yeyip durur. Onu ne deyip de verelim size. dermiş. Beyoğlu:

-İlle de o keçiyi bana alın demiş. Çoban, keçiyi Beyoğluna vermiş. Beyoğlu keçiye düğün etmiş. Boynuzuna bir ip bağlamışlar davul zurna eşliğinde beğirde beğirde götürmüşler. Beyoğlu eve gelmiş attan inmiş. Anası:

-Ben evlat besledim. Keçiyle mi evlenecektin? diye üzülürmüş.

Bir gün oğlanın anasını düğüne okumuşlar.

-Gelinini de giydir düğüne gel. demişler. Kadın da üzülürmüş,

-Eller gelinini, kızını giydirir düğüne gider. Ben kiminle gideyim? dermiş. Kendisi giyinmiş düğüne gitmiş. Kız da arkasından keçi postundan çıkıp, beyin atına binmiş. Heybenin bir gözüne üzüm, çerez koymuş. Bir gözüne de keçi topalağı doldurmuş. Düğün evine varmış. Millete üzümü çerezi serpip:

-Beyin gelini geliyor! diye bağırırmış. Kayınnasına da keçi topalağı atarmış. Millet üzümü çerezi yermiş. Kayınnası da:

-Millet üzüm çerez yerken bu keçi topalağı da neymiş deyip, şüphelenmiş ve hemen eve dönmüş. Eve varınca bir bakmış ki keçi postu orada duruyormuş. Hemen postu almış ateşe atmış, yakmış. Kız arkadan hemen gelmiş ama postu yanmış. Gelin, dövünmüş, çırpınmış niye yaktın postumu diye ama nafile... Kaynanası da:

-Sen benim gelinimdin de bugüne kadar niye bildirmedin? Beni üzdün, keçi sıfatında durdun? deyip sitem etmiş. Sarılmışlar, dolaşmışlar. Dün oraya gittim de hâlâ geçinip giderler.
Kuş Tılsımlı Oğlan
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Kuş Tılsımlı Oğlan

Bir varmış, bir yokmuş... Bir kızla bir gelin ıstar dokurlarmış. Serçe tılsımında bir oğlan, kıza aşık olmuş. Istarın üstüne gelir gelir konarmış. Kız demiş ki:

-Benim canım sıkıldı. Çeşmeye su dolmaya gideceğim. Çeşmenin başına vardığıyla kuşlar suyun içine girer girer çıkarlarmış. Kuşlardan biri:

-Ay sevdiğim yüzüğün burada da kendin neredesin ya? demiş. Biri de:

-Aynan burada da kendin neredesin? demiş. Kuşun biri de:

-Ay sevdiğim bileziğin burada da kendin neredesin? demiş.

Onu da kız ıstar dokurken, bileziğini ıstarın başına koymuş. Onu da bir kuş almış kaçmış. Bunarın başında bunu söyleyen de o kuşmuş. Kız, testisini doldurmuş, bir köşeye koymuş:

-Kendim de buradayım. Sen kim oluyorsun da benim bileziğim sende ne arıyor? demiş.

O zaman kuş tılsımını çırpıvermiş bir babayiğit oğlan olmuş. Oğlan:

-Benimle gelir misin?

-Gelirim.

Hemen testilerini oradan almış eve koyuvermiş,

-Ben gidiyorum.

-Nereye gideceksin?

-Istarın başında bileziğim kaybolduydu, o bileziği alan adamla gideceğim.

-Demek sen aşık mıydın? Sarardın soldun bunara gittin. demişler

Kız oradan oğlanın yanına varmış. Az gitmişler uz gitmişler. Kız: -Ben çok yoruldum. deyip bir çalının dibine oturmuş. Orada otururken yağmur başlamış. Yağmur yağınca oğlan kuş tılsımına girip bir kayanın dibine sokuluvermiş. Kız:

-Sen bir kuş oldun kayanın dibine sokuldun da ben ne edeceğim ya alanda?

-Seni evimize anamın yanına bırakırım.

-Evinize bırakırsın da, sen bir kuşsun. Ben varınca anan ne der?

-Bir şey demez. Ben seni arar sorarım.

Bunlar bağ bahçe gezerken, kız hamile olmuş. Dolana dolana eve gelmişler. Oğlan, kızı kapının önüne koyup, kuş tılsımına girmiş, uçmuş gitmiş. Oğlanın kız kardeşi kapının önüne çıkmış anasına:

-Ay ana kapının önünde bir kız var. Yatacak yeriniz var mı diyor.

-Kaz damına bir döşek ediver de orada yatsın. Eve nereye koyacağız?

Kıza, kaz damına bir döşek edivermişler. Orada yatarken, bir kızı olmuş. Adını Şehribari koymuş.

-Ay ana o kadının bir de kızı olmuş. Acep kim ola?

-Daha gitmedi mi o? Bir de çocuğu olmuş kov gitsin.

Kız orada bir gün dururken iki gün dururken bacadan bir ses gelmeye başlamış:

-Şehribari, kuyruk sultanı bari

Anam al hareleri giydi mi?

Yavrumun yavrusu deyip sinesine sardı mı?

Oğlanın kardeşi:

-Kız ana, bu bacadan bir ses geliyor. Ağamın sesi bu herhâlde. O çocuk, bizim çocuğumuz. O kız da bizim gelinimiz. Biz bunları eve çıkaralım. demiş. Anası da:

-Git, ne evine çıkaracakmışım. Ben onu eve falan çıkarmam. Ağanın kemikleri bile kalmadı. Yıllar oldu kaybolalı. demiş.

Aradan bir iki gün geçtikten sonra bacadan aynı ses gelmiş:

-Şehribari, kuyruk sultanı bari

Anam al hareleri giydi mi?

Yavrumun yavrusu deyip sinesine sardı mı?

Oğlanın kardeşi :

-Hayır sarmadı. demiş.

O zaman kuş bacadan inmiş gelmiş:

-Nereye koydunuz? Benim kapıya koyduğum kızı. demiş.

Kaz damından kızla çocuğunu almışlar gelmişler. O zaman kadın:

-Sen benim oğlumdun da niye bildirmedin? Sen benim gelinimdin de niye bildirmedin? diye sarılmışlar, kucaklaşmışlar. Kırk gün kırk gece düğün etmişler, davul çaldırtmışlar. Geçinip giderlermiş.