Ceylan Olan Çocuk ile Kız Kardeşi
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Adıyaman)

[CEYLAN OLAN ÇOCUK İLE KIZ KARDEŞİ]

 Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde küçük bir köyde üç çocuklu bir aile yaşarmış. Bir gün bu ailenin şirin hanımı ölmüş ve evin reisi de yeni bir kadın ile evlenmiş. Bu yeni kadın, adamın çocuklarını evde istememiş. Yeni eşi ile çocukları arasında bir seçim yapmak zorunda kalan adamcağız, yeni eşini seçmiş ve çocuklarından vazgeçmiş.

 Yeni eşinin sözünü dinleyen adam, üç çocuğunu bir bahane ile evden çıkarmış. Çocukları ile yola çıkan adam, yanına çocukları için azık ve bir de balta almış. Ormana geldiklerinde adam çocuklarını bir ağacın altına bırakmış ve:

— Siz burada oynayın, ben de şu ileride odun kıracağım. Daha sonra işim bittiğinde ben sizi almaya gelirim, demiş ve oradan uzaklaşmış.

Çocuklar akşama kadar oynamış, ama babaları gelmemiş. Havanın kararması ile korkmaya başlayan çocuklar, baltanın çıkardığı sesi takip ederek babalarına ulaşmaya karar vermişler. Sese doğru giden çocuklar, sesin kaynağının balta değil de babalarının bir ağaç dalına bağlamış olduğu su kabağın olduğunu anlamışlar. Meğer ağaçta asılı olan su kabağı, rüzgârda sallandıkça balta gibi ses çıkarıyormuş. Terk edildiklerini anlayan çocuklar:

— Tak tak tabacığım, bizi azıtlayan* babacığım, demişler ve ağlamaya başlamışlar. Sonra da çaresiz yollara düşmüşler.

 Gece vakti nereye gideceklerini bilemeyen çocuklar, bir tepede durmuşlar ve azıklarındaki ekmeği tepeden aşağıya doğru yuvarlamışlar. Ekmek hangi evin bacasına düşerse, oraya gitmeye karar vermişler.

Ekmekleri gitmiş ve dev kadının bacasına düşmüş. Onlar da dev kadının evine misafir olmuşlar. Üç sahipsiz çocuğu gören dev kadın, onları memnuniyetle misafir etmiş. Geceyi evinde geçirebileceklerini söylemiş. Zaten gidecek yerleri olmayan çocuklar, bunu duyunca çok sevinmişler.

Gecenin ilerleyen saatlerinde, en küçük kardeş olan minik kız, ablasına bir şeyin kendisini ısırdığını söylemiş. Bunu duyan dev kadın:

— Benim evimde karınca var, onlardır, demiş. Sabah olduğunda, dev kadının küçük kız kardeşlerini yemiş olduğunu anlayan çocuklar, hemencecik oradan kaçmışlar.

Yolda giderken, erkek olan kardeş çok susamış. Yolları üzerinde yedi tane çeşme varmış ama yedisi de tılsımlıymış. Bu çeşmelerden su içen insanlar: kedi, ceylan, yılan gibi hayvanlara dönüşürmüş. Susuzluğa dayanamayan oğlan ceylan yapan çeşmeden su içmiş ve oracıkta bir ceylana dönüşüvermiş. Yollarına devam ederken bir çeşme bulmuşlar. Çeşmenin yanı başında da bir ağaç varmış. Kız ağaca çıkmış ve hiç inmemiş, ceylan da çeşmenin başında devamlı ona gözcülük etmiş.

O civarda bir bey, beyin de yakışıklı bir oğlu varmış. Bir gün çeşmeye gelen bey oğlu, kızı görmüş ve ona oracıkta âşık olmuş. Kıza ne demişse ağaçtan inmesini sağlayamamış. Bey de adamlarını göndermiş ve ağacı keserek kızı öyle indirmelerini söylemiş. Ağacın gövdesi öyle kalın, yapısı öyle sertmiş ki bir türlü karanlık basmadan kesememişler. Karanlık basıp da onlar evlerine gidince ceylan ortaya çıkmış, ağacın gövdesini diliyle yalamış ve eskisinden de sağlam bir hâle getirmiş.

Bu durum günlerce böyle devam etmiş. Bunun işe yaramadığını anlayan bey oğlu başka bir yol bulmuş. Yaşlı annesine, çeşme başında kör taklidi yapmasını söylemiş. Kadın da çeşme başına gitmiş ve körmüş gibi davranmış. Bakracını bilinçli olarak çeşmenin altına değil de ileriye bırakmış.

Yaşlı kadına yardım etmek isteyen kız, ağaçtan inivermiş. Orada saklanan bey oğlu, kız iner inmez onu yakalamış ve bırakmamış. Bey oğlu ve kız evlenmişler.

Ceylan kardeşini de yanına alan kız mutlu bir hayat yaşıyormuş. Öte yandan da evin hizmetçisi olan Arap Kızı, bey oğluna aşıkmış ve içinde bitmek bilmez bir kin varmış. Arap Kızı ve gelin hanım deniz kenarına gitmişler bir gün. Arap Kızı gelin hanımı denize itmiş ve onun yerine geçmiş.

 Gelin hanım suya düşünce onu koca bir balık yutuvermiş. Ceylan da her gün gelir ve denizin kenarında ağlarmış. Bu durum bey oğlunun dikkatini çekmiş.

Sırrının açığa çıkmasından korkan hizmetçi kız, ceylan eti yemek istediğini, ceylanı kesmelerini söylemiş. Ceylanın son dileği deniz kenarına gitmekmiş. Onun bu isteğini kabul etmişler ama sebebini de merak etmişler. Gizlice ceylanı izlemeye karar vermişler. Ceylan, deniz kenarına gitmiş ve:

 Bana bıçak bileniyor,

 Boğazıma dayanıyor, 

 Arap Kızı canımı istiyor, 

 Çık da gel bacım çık da gel” demiş.

Bu sözlere karşılık denizden de bir cevap gelmiş:

 Arap Kızı itmeseydi, 

 Koca balık yutmasaydı, 

 Hasan’ımla Hüseyin’im olmasaydı, 

 Gelirdim kardeş gelirdim.

 Konuşmalara şahit olan herkes gerçeği anlamış ve bir şekilde kızı ve iki bebeği oradan çıkarmışlar. Meğer denize düşerken kız ikiz bebeğe hamileymiş. Bey oğlu hemen Arap Kızı’nı cezalandırmış. Onu kırk katıra bağlamış. Diğer yandan ceylan de tılsımın etkisi geçince normale dönmüş. O da beyin kızı ile evlenmiş.

Sonsuza kadar mutlu mesut yaşamışlar. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

*azıtlamak: Yolunu kaybettirmek