İncili Hanım
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

İNCİLİ HANIM

Bir adamın iki tane kızı varmış. Bu kızlar gelinlik çağına gelince büyük kızını yanına çağırıp:

— Kızım, şimdi seni aç aslana mı vereyim, yoksa tok domuza mı vereyim, diye sormuş.

Büyük kız demiş ki:

— Aman! Aç olup aslan olacağına tok olsun, domuz olsun.

Adam, büyük kızı tok domuza vermiş. Sıra küçük kıza gelmiş. Kızı yanına çağırmış, sormuş. Küçük kız da:

— Tok olup domuz olacağına aç olsun, aslan olsun, demiş.

Bu kızı da aç aslana vermiş.

Aradan bir zaman geçmiş... Zaten zar zor geçiniyorlarmış, bir de küçük kız hamile kalmış. Aç aslanın bir şeyi yok. O yana dolanmış, bu yana dolanmış, bir şey yok… Artık çocuk doğdu doğacak.

Kız, kocasına:

— Ya adam! Biz ne yapacağız, demiş.

Aç aslan:

— Dur hele, ben bir çare düşünüyorum, demiş.

Aslan, karısını tamamen sancı sarınca bir hamam tutmuş. Hamama bir de ebe götürmüş. Bunlar fakir diye ebe bırakıp gitmiş. Ebe gidince akşam olmuş. Ne kadar cin, peri varsa hamama toplanmış. Bunlar, kadını görünce el atıp doğurtmuşlar. Kadının bir kızı olmuş.

Birbirlerine:

— Gelin! Gelin! Mal bağışlayalım! Gelin! Gelin! Mal bağışlayalım, diye bağıra bağıra kadının başına toplanmışlar.

Birbirlerini dürterek kadına:

— Kızın mı güzel, biz mi güzeliz, diye sormuşlar.

Kadın da:

— Aman, nereden benim kızım güzel olsun? Siz daha güzelsiniz, demiş.

Bunlar yine:

— Gelin! Gelin! Mal bağışlayalım! Kuyunduğu* sular altın olsun, gülünce güller açılsın, ağlayınca inci saçılsın, yürüdüğü yerler çayır çimen olsun. Adı da İnci olsun, demişler.

Sabah olup horozlar ötmeye başlayınca kaybolmuşlar. Adam gelmiş:

— Hanım, ne oldu, demiş.

— Çocuk doğdu, aha bir kızın oldu. Yalnız bir leğen bul da bunu bir yıkayalım, demiş.

Aslan, bir leğen bulmuş, getirmiş. Çocuğun tepesinden suyu koydukça leğenin içi altın dolmuş.

Aslan:

— Hanım, bir tas daha koyalım, bir tas daha koyalım, derken leğen dolmuş, taşmış.

Kadın çok sevinmiş. Çocuk gülmüş, güller açılmış; ağlamış, inci saçılmış. Efendim, bu böyle devam etmiş, gitmiş...

Kız büyümüş, on beş yaşına değmiş. Evin yanında yürürken hep çayır çimen bitiyormuş. Gülünce güller açılıyor, ağlayınca inci saçılıyormuş.

Bir gün padişahın oğluna birisi demiş ki:

— Atları filan yere götür. Orada çayır, çimen çok… Orada bir kız var, yürüdüğü yer hep çayır çimen oluyor. Ben atları orada doyuruyorum, demiş.

Padişahın oğlu, kızın olduğu yere gitmiş. Kız, suya gidiyormuş. Bakmış ki yürüdüğü yerler çayır çimen olmuş. Gülüyor, güller açılıyormuş.

Saraya gidip babasına:

— Filan yerde bir kız var. Onu bana alacaksınız, demiş.

Babası:

— Oğlum, onu bize vermezler, demiş.

Oğlan:

— Verirler, demiş.

Kıza dünür olmuşlar. Onlar da vermiş.

Biz gelelim öbür kıza… Tok domuza varan kız da bir zaman sonra hamile kalmış. Doğum zamanı gelince kocası hamam tutmuş. Periler, bu kızı ikide bir dürtüyormuş.

— Çabuk doğur, çabuk doğur! Kız olursa severiz, oğlan olursa döveriz, demişler.

Bu kızı da periler doğurtmuş. Bir kız da bunun olmuş.

Kadına demişler ki:

— Kızın mı güzel, biz mi güzeliz?

Kadın:

— Aman, sizin nereniz güzel? Benim kızım güzel, demiş.

Periler, bağıra bağıra:

— Gelin! Gelin! Mal bağışlayalım! Gelin! Gelin! Mal bağışlayalım! Güldüğü zaman ağzı kulağına varsın, ağladığı zaman irin aksın, yürüdüğü yerler yansın, demişler.

O kız da büyümüş, gelinlik yaşına gelmiş.

Güzel olan kıza, padişahın oğlu dünür olmuş, vermişler. Kızı almaya gelmişler. Kızın yanında biri gidecek, ama kim? “Kim gider? Kim gider?” diye düşünmüşler.

Tok domuzun karısı:

— Ben giderim, demiş.

— Peki, demişler.

Tok domuzun karısı, tuzlu bir çörek yapmış, gizli saklı kızını da ata bindirmiş. Düğüncüler yola düşmüşler… Giderken bir ormana rast gelmişler. Ormanın içinden geçerken kimse görmeden halası* kızın eline tuzlu çörekten vermiş. Kız, çöreği yiyince susayıp:

— Hala, ben susadım, bana bir su versene, demiş.

Halası:

— Yok kızım, su yok, demiş.

— Ama hala, ben çok susadım, bir yudum olsun su ver, demiş o da.

Halası:

— Gözünün birini verirsen su veririm, demiş.

Kız, gözünün birini vermiş. Halası da bir yudum su vermiş. Kız bir yudum suyla kanmamış. Biraz daha gittikten sonra:

— Etme, tutma hala, bana bir su ver, diye yalvarmış.

Halası bu sefer:

— Öbür gözünü de verirsen veririm, demiş.

Kız, önce gözünü vermemiş. Ormanın içinde biraz daha gitmişler. Kız öbür gözünü de verince halası bir damla su daha vermiş. Nasıl olsa iki gözü de yok ya… Kızı aşağı indirmiş, elbiselerini çıkartmış, kendi kızına giydirmiş; “Ormanın içi ıssız, beni kim görecek.” diye kızı orada bırakmış. Kız, ormanın içinde çok korkmuş.

Padişahın adamları, tok domuzun kızını İncili Hanım diye gelin götürmüşler.

Bu kız, ormanda bir takırtı duymuş. Adamın biri odun kesiyormuş. Kız oradan oraya, oradan oraya gide gide sesin geldiği yere varmış, ama yürüdüğü yerler çayır çimen oluyormuş.

Oraya varınca:

— Odun kesen baba, diye seslenmiş.

Ak sakallı adam, bunu görünce:

— Kızım, sana ne oldu böyle, diye sormuş.

Kız da:

— Böyle böyle oldu. Halam, iki gözümü de aldı. Ben kör kaldım, demiş.

Adam:

— Kızım, evde doksan dokuz kör var. Ben bakabilir miyim ki sana? Hanım kızar, ama ne yapayım? Bir de sen ol, yüz olsun bari. Ben sana bakarım, demiş.

Kız:

— Sen beni eve götür! Eve varınca altıma bir leğen koy, başımdan aşağı da su dök, demiş.

Efendim… Adam, kızı alıp evine götürmüş. Karısı:

— Hııı! Yine bir kör getirdi ocağı sönesice! Ben bunları ne yapayım, demiş.

Adam:

— Dur hele, dur hele!.. Bir leğen getir, demiş.

Kadın kızıp:

— Ne leğeni? Ne yapacaksın leğeni, demiş.

Adam:

— Bunu yıkayacağım, demiş.

Kadın bunu duyunca daha çok kızmış. Adam:

— Yav, sen getir leğeni, ne yapacaksın, demiş.

Kadın leğeni getirmemiş. Adam gitmiş, bir leğen bulmuş, getirmiş. Kızın başından aşağı suyu dökünce sular altın olup leğene dökülmüş. Kadın bunu görünce şaşırmış:

— Herif dök, dök! Bir daha dök! Gideyim, bir leğen de ben bulayım, demiş.

Kadın da bir leğen getirmiş. O da altın dolmuş. Kocasına demiş ki:

— Herif, var ya, ben bu körü ciğerime sokarım. Ne iyi ettin de getirdin.

Neyse, bu böyle devam etmiş, gitmiş... Kız gülünce güller açıyor, ağladıkça da inci saçıyormuş. Yürüdüğü yerlerde çayır çimen bitiyormuş.

İncili Hanım oralarda dolaşırken padişahın hizmetkârı bu kızı görmüş. Gidip padişahın oğluna anlatmış. Padişahın oğlunun kafası karışmış, içine bir kurt düşmüş. Karısının yanına gelmiş. Tok domuzun kızının ağzı kulaklarına varıyormuş, ama gül mül açtığı yok…

Demiş ki:

— Benim istediğim kız sen değilsin. Ağzın kulaklarında gülüyorsun. Hani güller açacaktı, inciler saçılacaktı?

Tok domuzun kızı hemen:

— Daha zamanı var. Zamanı gelince hepsi olacak, demiş, padişahın oğlu da inanmış.

— İyi, bekleyelim, görelim, demiş.

İncili Hanım, bir gün ak sakallı adama demiş ki:

— Al bu gülleri, padişahın bahçesinin önünde; “Bir göze bir gül! Bir göze bir gül!” diye sat!

Ak sakallı adam, kızın dediği gibi yapmış. Padişahın bahçesinin önünde gülleri satmaya başlamış. Tok domuzun karısı da adamın sesini duyunca kızına:

— Şu gözleri ver de bu gülleri alalım. Has bahçenin gül fidanına bağlayalım. Kocanı götürüp; “Aha! Gülünce güller açıldı.” deyip kandıralım, demiş.

Ak sakallı adama gözleri verip gülleri almışlar. Adam da gözleri alıp evine gitmiş. Bunlar ana kız, ikisi gülleri dikene bağlamışlar. Padişahın oğlunun yanına gelmişler.

Kız:

— Bak! Bugün güldüm, güller açıldı, demiş.

Padişahın oğlu:

— Hani? Dur, ben bakayım, bahçeden alıp geleyim, demiş.

Tok domuzun kızı:

— Yok! Ben getireyim, demiş.

Padişahın oğlu da:

— Yok, ben gidip getireceğim, demiş.

Padişahın oğlu bahçeye gitmiş ki gül, dikene bağlı… Doğruca karısının yanına gelerek:

— Sen beni kandırıyorsun, demiş, karısına inanmamış.

Şimdi… Ak sakallı adam gözleri götürmüş:

— Kızım, sana iki tane göz buldum, demiş.

İncili Hanım:

— Nereden aldın, diye sormuş.

Adam:

— Padişahın evinden aldım, demiş.

İncili Hanım, adama demiş ki:

— Baba! Şimdi bütün körleri buraya topla!

Ak sakallı adam, körleri toplamış. İncili Hanım, o iki gözü eline almış. Okumuş, okumuş, dua etmiş. Allah’a yalvarmış, sonra da körlere:

— Herkes elini gözüne çalsın, demiş.

Herkes elini gözüne koymuş. Kız da gözlerini koymuş. Herkesin gözü açılmış. Gözü açılan bırakmış, gitmiş. Bir tek İncili Hanım kalmış.

Padişahın oğlu, babasının huzuruna varıp:

— Baba, benim evleneceğim kız bu değildi. O kız, filan ihtiyarın evinde. Onu bana alalım, demiş.

Padişah:

— Oğlum, teraziye koyun tartın. Ağırlığınca altın verip alalım, demiş.

İncili Hanım’ı almaya ihtiyarın yanına varmışlar.

İhtiyar:

— Bir hafta kızı vermem. Bir hafta sonra gelin, alın, demiş.

Bir hafta kızı yıkamış. Evi, eşiği altınla doldurmuş.

İncili Hanım:

— Baba, ben gitsem de geri gelirim. Allah’ın emriyle ben varken senin sülalen yoksulluk görmez, demiş.

Padişahın oğlu, kızı almış, sarayına getirmiş. İncili Hanım’ı güldürüyor güller açılıyor. Ağlatıyor, inci saçılıyor. Yürütüyor, çayır çimen bitiyormuş.

— Hah! Benim alacağım kız buydu, demiş.

Padişah da tok domuzun karısıyla kızını katıra bindirmiş.

— Memlekete mi gidersiniz, yoksa kırk satırla parçalayalım mı, diye sormuş.

Bunlar:

— Katıra biner, memlekete gideriz, demişler.

Ana, kızı katırın kuyruğuna adamakıllı bağlamışlar. Katıra kamçıyı vurunca katır ormana doğru gitmiş. Yolda darmadağın olmuşlar, cezalarını bulmuşlar.

İncili Hanım da padişahın evinde gezmiş, tozmuş. Her yan yeşillik olmuş; güllük, gülistanlık olmuş.

Yemiş, içmiş, muradına ermiş...

 


* kuyunmak: Tas tas su dökünmek.

* hala: Anadolu’da teyze yerine kullanılır.