DELİ KARDEŞ İLE AKILLI KARDEŞ
(Doğu Anadolu Bölgesi, Iğdır)

[DELİ KARDEŞ İLE AKILLI KARDEŞ]

 

 Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğinde tıngır mıngır sallanırken biri deli biri akıllı iki kardeş varmış.

 Bu iki kardeş beraber yaşarlarmış. Akıllı kardeş dışarıda çalışır, deli kardeş ise evde otururmuş. Bir gün akıllı kardeş, deli kardeşe:

— Bugün çok işim var. İneği sen otlat, akşama geleceğim, demiş ve çıkmış. Bu iki kardeşin tek bir ineği varmış. Bu ineğin sütünü içer, sütünden yoğurt, peynir yapar yerlermiş. Akıllı kardeş evden çıkınca deli kardeş almış ineği, otlatmaya götürmüş. Yeşillik bir yer görünce durmuş. İnek otlanırken bir de bakmış bir bülbül. Bülbül başlamış tatlı tatlı ötmeye. Deli kardeş sormuş bülbüle:

— İneği sana satayım mı? Zavallı kuş anlamamış tabii yine ötmüş. Deli kardeş:

— Madem istiyorsun ne kadara satayım, demiş. Kuş bu anlamaz ya yine ötmeye devam etmiş. Deli kardeş:

— Mademki paran yok, insanlık ölmedi ya. Al sana hediye ediyorum, demiş ve ineği orada bırakıp eve gelmiş. Akşam olmuş akıllı kardeş gelmiş. Akşam yemeğinden sonra sohbet ederlerken akıllı kardeş sormuş:

— Yahu ben ineği hiç görmedim bahçede. İnek nerede, diye sorunca deli kardeş gülmüş ve:

— Ben çok güzel bir hayır yaptım. İneğimizi bülbüle hediye ettim, demiş. Akıllı kardeş şaşkına dönmüş, olanları anlatmasını istemiş. Duyunca deli kardeşinin yaptığını.

— Kalk ineği almaya gidiyoruz, diye bağırmış. Birlikte ineğin otladığı bahçeye doğru yol almışlar.

 O gün yedi hırsız zamanın padişahının sarayından hazineyi çalıp kaçmış, deli kardeşin ineği bıraktığı bahçede geceyi geçirmeye karar vermişler. Akıllı kardeş ile deli kardeş ise ineği almaya gittiklerinde onları uzaktan görmüşler. Akıllı kardeş onların hırsız olduğunu anlamış ve:

— Hemen ağaca tırmanalım, onları gördüğümüzü anlamasınlar, demiş. Deli kardeş ise:

— İneğimizi de alacağım, o da ağaca çıksın, demiş ve akıllı kardeşi dinlemeden ineği de ağaca çıkarmış. Onlar tırmanırken yedi soyguncu da onların tırmandığı ağacın altına gelmiş. Tam o sırada deli kardeş, ineğin ağırlığına dayanamamış, soyguncuların tepesine düşürmüş ineği. Hırsızlar bir o yana bir bu yana kaçışmaya başlamışlar. İçlerinden bir tanesi:

— Başımıza taş yağdı! Ben size demiştim yapmayalım, diye bağırmış. Akıllı kardeş ile deli kardeş de onlar kaçınca hemen aşağı inmişler. Akıllı kardeş altınları toplamaya koyulmuş. Deli kardeş ise başlamış ineği kesmeye. Akıllı kardeş:

— Ne yapıyorsun orada? Hadi çabuk ol, onlar bizi görmeden kaçalım, demiş. Deli kardeş ise:

— Olmaz. Ben bu ineği kesip yemeden hiçbir yere gitmem! Bu ateşi de kim söndürürse onun da dilini keser pişiririm, diye bağırmış.

Bu sırada kaçan hırsızlardan biri onları fark etmiş. Koşarak gelmiş, elinde altınları taşıyan akıllı kardeşe saldırmış. Deli kardeş hiç oralı olmamış, etini pişirmeye devam etmiş. Kavga ederken hırsız, deli kardeşin ateşine çarpmış, dağıtmış.

Deli kardeş sinirlenmiş, dediğini yapmış, hırsızın dilini kesmiş. Hırsız kanlı ağzıyla koşmaya başlamış. Diğerleri onu böyle görünce, korkudan daha da hızlı koşmuş, hemen orayı terk etmişler. Akıllı kardeş ise deli kardeşini de altınları da almış, hemen oradan uzaklaşmış.

Eve gelmişler, akıllı kardeş hemen evin bahçesine bir kuyu kazmış ve deli kardeşine:

— Sakın bu olaylardan kimseye bahsetme. Artık zenginiz, çalışmamıza gerek yok, demiş.

Deli kardeş ertesi sabah hemen evden çıkar, doğru padişahın sarayına gider. Zorla içeriye girer ve padişahın huzuruna varır. Olayları bir bir anlatır. Padişahın veziri hemen gider, altınları deli kardeşin gösterdiği yerden alır ve akıllı kardeşi hapse atar. Akıllı kardeş hapse girerken deli kardeşine:

— Kapıya, pencereye dikkat et kapıyı kimseye açma, der.

Günler geçer, deli kardeş akıllı kardeşi ziyarete gelir. Akıllı kardeş bir de bakar ki deli kardeşi kapıyı koluna, pencereyi de kafasına geçirmiş, oraya buraya çarpa çarpa geliyor. Akıllı kardeş sormuş:

— Ne oldu sana bu halin nedir? Deli kardeş cevap vermiş:

— Sen demedin mi kapıya, pencereye dikkat et, kapıyı kimseye açma diye. Bak ben senin emanetine sahip çıktım ama sen ne yaptın? Padişahın malına yan gözle baktın. Üzülme çıkacaksın buradan, çünkü padişahla konuştum, seni bağışladı, demiş ve iki kardeş beraber evin yolunu tutmuşlar.

 Onlar yedi, içti, yere geçti. Ben de sana haber getirdim.