Töremez
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

TÖREMEZ

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde bir adamın üç tane oğlu, bir tane de kızı varmış. Bu adamın işi gücü avcılıkmış. Sık sık oğullarıyla ormana gider, ne bulursa vurur, getirirmiş.

Bir gün, oğullarına:

— Hadi hazırlanın, bugün ava gideceğiz. Herkes hazırlığını iyi yapsın, demiş.

Oğlanlar da babalarının istediği gibi hazırlanmış, yola düşmüşler. Yolda konuşa konuşa giderken adam, karşılarında duran dağı göstermiş:

— Bana bakın! Beni iyi dinleyin! Şayet vurduğunuz av, ölmez de yaralanırsa şu gördüğünüz dağa doğru gider. Aman dikkatli olun! Sakın ha arkasından gitmeyin! Başınız belaya girer, kaybolup gidersiniz, demiş.

Bir gün, ne buldularsa avlanıp eve dönmüşler. Gün boyu av peşinde koştukları için de öyle yorulmuşlar ki gün akşamdan yatmışlar.

Günlerden bir gün, büyük oğlan, ava çıkmak istemiş. Babasından izin almış, hazırlanmış, yola düşmüş. Oğlan, bir ceylan vurmuş. Ceylan yaralı yaralı dağa doğru kaçmaya başlamış. Babasının dedikleri büyük oğlanın aklından çıkmış, avı yakalayacağım diye peşinden koşmaya başlamış. Oğlan, dağı aştığı için bir daha da geri dönmemiş.

Aradan bir hayli zaman geçmiş. Bu sefer de ortanca oğlan ava niyetlenmiş. Babasından izin alıp av hazırlıklarına başlamış. Hazırlığı biter bitmez de yola düşmüş. Bunun vurduğu av da dağa kaçmış. Bu oğlan da babasının tembihini unutup avın peşine düşmüş. Dağa yukarı gitmiş, o da geri dönmemiş.

Küçük oğlan, ağabeylerini merak eder dururmuş. “Acaba bunlar niye geri dönmedi? Orada ne var da bunlar geri gelmedi?” der, düşünceye dalıp gidermiş. Babası, bunu hep düşünceli gördüğü için bir gün sormuş:

— Oğlum, böyle ne düşünüp duruyorsun?

O da:

— Baba, ağabeylerimi çok merak ediyorum. Acaba niye dönmediler? Ne olur bana da izin ver, bir kere de ben gideyim, demiş.

Adam; “Yok mok!” dediyse de oğlan, babasının gönlünü etmiş. Hazırlanmış, dağa doğru avlanmaya gitmiş. Bu oğlanın avı da yara alır almaz dağa yukarı kaçmaya başlamış. Av önde kaçıyor, oğlan arkada kovalıyormuş. Hiç farkında olmadan o da dağı aşmış.

Dağda bir Arap yaşarmış. Dağın ardında da büyük bir kuyu varmış. Meğerse o Arap, dağa gelenleri yakalayıp o kuyuya atarmış. Bunu da kuyuya atacakmış, ama oğlan akıllı olduğu için Arap’a demiş ki:

— Sen yolu biliyorsun ya, önden git, ben arkadan gelirim.

Arap:

— Peki, demiş.

Arap önde, oğlan arkada kuyunun başına gelmişler. Tam o sırada oğlan, Arap’ı iteklediği gibi kuyuya düşürmüş. Sağına, soluna bakmış ki etrafta tehlikeli hiçbir şey yok. Kendi kendine; “Burası tam yaşanacak bir yer. Varayım, bacımı da getireyim, burada kalalım,” diye aklından geçirmiş. Uzun lafın kısası, oğlan gitmiş, bacısını da almış, gelmiş. Artık bacı kardeş dağda yaşamaya başlamışlar.

Oğlan bir gün avlanmaya çıkmış. Bacısı da dağda etrafı geziyormuş. Birden o kuyuyu görmüş. Kuyunun başına oturmuş; “Acep abilerimi buraya mı attılar!” diye ağlamaya başlamış.

Tam o sırada kuyudan bir ses duymuş.

— Oradaki odada kırk metre uzunluğunda bir ip var. Onu getir, kuyuya salla, çıkayım, diyormuş.

Kız da hiç düşünmeden gitmiş, sesin dediği yerdeki ipi getirmiş, kuyuya sallamış. Zannetmiş ki abisi sesleniyor. Meğer o sesin sahibi Arap’mış. “Pat!” diye karşısına dikilince kızın ödü kopmuş. İpi getirdiğine de kuyuya salladığına da pişman olmuş, ama ne fayda? Olmuş bir kere...

Arap, kıza demiş ki:

— Sen benimle evleneceksin. Yoksa ağabeylerini öldürürüm.

Kız, çaresiz kabul etmiş, Arap’la evlenmiş. Abisi de artık kızı arada sırada, Arap’tan gizli gizli görüyormuş.

Gel zaman, git zaman, bu kız hamile kalmış. Dokuz ay, dokuz gün, dokuz saat sonra doğum yapmış. Nur topu gibi bir oğlu olmuş.

Kız, abisine:

— Abi, oğlanın adını ne koyalım, diye sormuş.

Abisi de:

— Töremez olsun, demiş.

Töremez, çok değişik bir çocukmuş. Hem çok akıllı hem de başka çocuklara göre çok güçlüymüş. Arap’ın olmadığı zamanlarda dayısı gelir, onu görürmüş. Beraber oynar, güreş tutarlarmış.

Oğlan iki yaşına gelince Arap, dayısını öldürmek istemiş. Oğlan, dayısını çok severmiş. Allem etmiş, kallem etmiş, Arap’ı kandırmış, dayısını öldürtmemiş.

Bir gün Arap, karısına demiş ki:

— Abin avdan gelince suyun içine zehir katayım, sen de ona ver, içsin.

Kızın abisi avdan gelmiş, kızdan bir su istemiş. Kız zehirli suyu getirmiş, abisine vermiş. Tam içeceği sırada Töremez, bardağa bir vurmuş, bardak anında parça parça olmuş.

Arap bu sefer de:

— Abinin yemeğine zehir katacağım, ona o yemeği yedireceksin, tamam mı, demiş.

Kız, abisi avdan gelince ona bir güzel sofra kurmuş. Zehirli tabağı getirip önüne koyacağı sırada Töremez bir vuruşta tabağı tuzla buz etmiş.

Arap, kıza bu seferki tuzağını anlatırken Töremez duymuş. Meğer oğlan ava giderken Arap onun geçeceği yolun üstüne yılan olup yatacakmış.

Töremez, dayısı ava gidecekken demiş ki:

— Dayı, kendine dikkat et! Yoksa seni bir yılan sokup öldürecek.

Oğlan, ava giderken yolda çöreklenmiş duran yılanı görmüş. Kılıcını çektiği gibi yılanı ortadan ikiye bölmüş. Yılan kılığına giren Arap, geri eve dönmüş.

Yeni bir tuzak kurmaya başlamış. Oğlanı bir türlü öldüremiyor ya, korkmaya da başlamış.

Karısına:

— Şimdi de kartal kılığına girip o uyuyunca onu öldüreceğim, etini de yiyeceğim. Eğer öldüremez de ben ölürsem oğluma benim etimden sakın yedirmeyin. Etimi yerse bütün hünerlerim ona geçer, demiş.

Töremez, Arap’ın bütün dediklerini duymuş. O gün de Arap’la oğlanın dayısı ava gidecekmiş.

Töremez de:

— Ben de sizinle ava geleyim, demiş.

Fakat dayısı kabul etmemiş. Töremez, yine de gizli saklı dayısının arkasından gitmiş. Dayısı bir ara arkasına bakmış ki Töremez arkasından geliyor. Hemen yanına çağırmış, arkasına bindirmiş, yola devam etmişler.

Öyle çok avlanmışlar ki dayısı çok yorulmuş:

— Töremez, ben çok yoruldum. Şurada oturup dinleneyim, demiş.

Dayısı yorgunluktan orada uyumuş, kalmış. O uyur uyumaz Arap, kartal kılığına girip gelmiş. Töremez, tam o sırada okunu, yayını bir çekmiş ki kartalı vurup öldürmüş. Sonra da başına oturup etini çiğ çiğ yemiş. O günden sonra Arap’ın bütün hünerleri Töremez’e geçmiş.

Artık Töremez, sadece annesiyle yaşamaya başlamış. Dayısı onlardan ayrılmış, başka bir memlekete gitmiş. Arada sırada görüştükleri olurmuş. Orada kendine bir iş bulup çalışmaya başlamış. Çalıştığı yerde de sık sık kavga çıkarmış. İşin sahibi adam da buna çok sinirlenirmiş.

Bu kavgalardan o kadar canı yanmış ki:

— Yeter artık! Bundan sonra kim kavga çıkarırsa onun derisini yüzüp tuz basacağım, demiş.

Bir gün Töremez’in dayısı haksızlığa uğramış. Kendini zapt edememiş, kavga çıkarmış. Adam da sözünde durmuş, derisi yüzüp tuz basmış.

Bu, Töremez’in kulağına gelmiş. Doğruca dayısının çalıştığı yere gitmiş. Dayısını öldüren adamı öldürüp dayısının öcünü almış. Memleketine dönünce de annesi ölmüş.

Töremez, bundan sonra tek başına mutlu, mesut yaşamış...