umutphp/masallar huggingface dataset:
Tın Tın Kabacık
(Ege Bölgesi, Muğla)

TIN  TIN KABACIK

Eveli iki öksüz çocuk varımış. Biri Fatma, biri Yusuf. Fatmacık ve Yusufcuk olarak geçiymiş. Bunların bi üvey anası varmış. Üvey anası gabullenememiş çocukları.

Bubaları:

—Hadi çocuklar bu gün sizinle dağa oduna gidelim, demiş.

Oduna gidiyler bi gabak aliyler ellerine bi ağacın dalına gabağı asiyler.

Bubaları:

—Bu gabağı tıngırdatın ben gelcem, demiş.

Gidiyi bubası bi da dönmeyi. Çocuklar gabağı tıngıra tıngırtmış.

Çocuklar:

—Tın tın gabacım beni aldıtan bubacım. Tın tın gabacım beni aldıtan bubacım, diye diye ağlamışlar.

Ağlarlarmış. Ondan sora, bağrışa, çağrışa varıyler. Ondan sora, bi goca garının yanına variyler. Yaşlı bi nenenin yanına. Neneye bi bakiyler bi kesteneden çocuğu varmış. Kesteneden çocuğu, nine suya sokuyomuş. Kesteneden yani böcek. Bunu suya sokup duruymuş.

Ordan nene:

—Gelin gelin çocuklarım, demiş.

Çocukları getiriyi. Nene bi yere gitmiş. Nene gittiğinde bunlar çocuğu suya sokacak olmuşlar. Çocuğu suya sokacakları zaman nene durdurmuş. Bunları kesip yiyecemiş nene. Nene suyu gaynatmış. Nene bi yere gittinde suyu bi dökiler nenenin çocuğunun üstüne. Nenenin çocuğunu yakmışlar. Bi gaçiyler, nene arkasında, onlar önde. Ordan bi yere ta variyler. Eveli onlara bi nenenin biri bi ayna, bi darak, bi de sabun veriy.

Hindi* onlara yardım eden nene:

—Başınız sıkıştı mı bunları atın, demiş.

Ordan bunlar çayın ortasında sabunu suya atıylar. Nene bunların arkasından gaçıymış. Sabun taş olmuş ve taşa basarak suyu geçmişler.

Nene demiş:

—Nerden geçtiniz siz ora?

Çocuklar:

—Bu daşa bastık da geçdik, demişler.

Nene sabuna bi basiyi, su götürmüş neneyi. Bi bakmışlar çocuklar gine nene geliy.Bu sefer darağı atmışlar, bi orman olmuş. Gine geçiyler çocuklar.

Nene demiş:

—Nasıl geçdiniz?

Çocuklar:

—Çatallarla basa basa geçdik, deyiler.

Gine geçiyler, bi de aynayı atıyler, bi değirmen olmuş. Değirmene variyler ora.

Nene demiş:

—E siz nasıl geçtiniz?

Çocuklar:

Değirmenin boğazını yaladık da geçi verdik, demişler.

Goca garı bi yalamış orda dilini düşürüvermiş. Masal da burda bitmiş.


*hindi: Şimdi
Padişahla Cölhe
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Kilis)

Zamanla bir padişah varmış. Padişah her gece kağar bahçaya bakar, vezire dermiş ki:

— Hele bizi bir dinleyen var mı, dinlemeyen var mı?

— Bu gece çıralar yanmasın, derse heçbir evde çıralar yanmazmış.

— Şu iş olmucu, olmazmış.

— Hele bizi dinleyen var mı?

Herkes çırasını söndürmüş evde oturor. Kakmışlar dışarda gezollar. Bir yağmır, yerden mi göyden  mi? Şemsiye felan almamışlar. Sovuk bir gece. Gelmişler bakmışlar ki bir dükkanda bir ışşık var.

— Aha, demişler,

— Burda bir ışşık var.  Adam cölhemiş,

— Tık tık tık, şal dokor, çarşaf dokor. Kapıyı çalmışlar.

— Hele aç baba aç, demiş.

— Kapıyı açım, bir kehve bişirsem içer misiniz?

— Kehven senin olsun.

— Çay bişirsem içer misiniz? 

— Kehven çayın senin olsun. Hele kapıyı aç içeri girek.Yağmırdan donduk demişler.  Adam gelmiş,kapıyı açmış, genleri içeriye almış, padişah demiş kine:

— Baba baba ikiden nasılsın? 

— Üçden eyiyim, demiş.

— Er geleydin, er geleydin.

— Er geldim amma el aldı, demiş. Birez oturmuşlar, kağıp gidiciler artı.  Zeman geçmiş, demiş:

— Sene bir kaz göndersem yolabilin mii?

 — Ooo! Pek alasını bilirim, demiş. Kakmış gelmişler, sebeh olmuş. Padişah demiş:

 — Vezir,

 — Buyur padişahım,

— Akşam vahtı gettiğimiz yere ben genne ne dedim, genni bene ne dedi, demiş.

— Sen dedin ki:

— Er geleydin, er geleydin.

 — Er geldim amma el aldı.

— İkiden nasılsın, dedin.

— Üçten eyiyim, dedi.

— Sene bir kaz göndersem yolabilin mi, dedi. O da:

— Pek alasını bilirim, dedi. Kağor dor kine:

— Bunun manasını bene anlayıp gelicin, dor.

— Söyledim, amma, bunun da bir manası var, dor.

— Bunu bene anlayıp gelicin, dor. Gelor adam, vezir dor kine:

— Nedon, eline sağlık?

— Hoş geldin kurban dede, gel otur, dor.

— Akşamki geleni tanıdın mı, dor.

— Mısafır Tanrı mısafırı, kim gelirse gelir, dor.

— Hoş geldi, sefa geldi. Aha sen de geldin. Hoş geldin sefa geldin.

— O adam padişahtı.

— Kim olursa olsun oğlum, dor.

— Padişah sen ne dedi, sen ona ne dedin?

— Ko şura 100 altın, dor.

— Aman, dor,

— Ne deycin ki 100 altın verim.

— İster ko, ister koma.

— Eh, 100 altını koyor,

— Söyle, dor.

— Yok, sebehe, dor, iki gün gelor gidor, dor kine:

— Ne dedi padişah sene?

— 100 altın daha ko, dor.

— 100 altın daha ko, dor. 100 altın daha koyor. O gün de beklor. Devlisi gün de gelor, dor kine:

— Ne dedi?

— Ko şura 100 altın daha.

100 altın daha koyor. Olor 300 altın. Padişah içeri girdi dedi kine:

— Er geleydin er geleydin,

Yani er evleneydin de bir oğlun olaydı. Sene yardım ederdi, diye söyledi, dor.

— Ben de dedim kine:

— Er geldim amma(er evlendim amma) kız evladım oldu, onu da el aldı, ele getti, dedim, dor.

— Ya ikiden nasılsın, dedi.

— Yani iki ayağından eve gidip gelebilon mu, dedi bene, dor.

— Ben de gene dedim kine, dor:

— Elime deyneyi alırsam üçden eyiyim, dedim, deynekten yerorum, dedim, dor.

— Ya dedi, sene kaz göndersem yolabilin mi?

— Bene yüreyi acıdı. Baktı ki perişanım, helım yok, seni bene gönderdi. Günde 100 altınını aldım. Aha 300 altın, seni yoldum, sen de kazsın.
Keloğlan ile Su Kızı
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Kilis)

 

            Deve tellallık ederken, eşşek hemballık ederken, o yalon bu yalan fili yuttu bir yılan. Bu da mı yalan? Ben anamın beşşiğini tıngır mıngır sallar iken bir varmış bir yokmuş, zamanında bir Keloğlan varmış.  Keloğlan’ın saçı yokmuş. Keloğlan birgün beş kuruşluk pakla almış, yimek bişirmeye getmiş. Bir suyun kenarında yirken paklanın biri suya düşmüş. O da son lokmasımış. Düşerken o ağlamaya başlamış.

            -Paklacığım, son lokmacığım,

demiş. Bir kız çıkmış sudan.

            -Niye ağlon?

demiş Keloğlan’a.

            -Paklam düştü, onun uçun ağlorum.

            -Yerine sene bir eşşek verim de bin get,

demiş. Kakmış genne suyun içinden bir eşşek çıkmış, eşşeyi eve getirmiş. Geldiyi yerde gelmiş kapıyı döymüş. Anası:

            -Kim o?

demiş.

            -Aç, ben geldim,

demiş.

            -Bu ne oğlum, bu eşşek nerden geldi?

demiş.

            -Valla, paklam suya düştü, ağladım, bir kız çıktı sudan, bu eşşeyi verdi bene demiş.

            -Kapıyı aç içeri girek,

demiş. Kapıyı açmış keri içeri dıkarken “çuu” falan deyi deynekten vurmuş. Eşşekten bu sefer dışkı yerine altın dökülmüş. İçeri dıktığı kimi

            -Aman oğlum, mıkeyek ol bu eşşeye,

demiş. Birgün kakmış Keloğlan hemama getmiş. Şimdi motorlardan gidolor, teksilerden gidilor. O zamanlar eşşekten giderlermiş hemama. Eşşeyi bağlamış hemamın öyüne. Başka insanlar gelmiş eşşeyin yanına. Evvel yıkanıp gelen adamın birisi eşşeyi öne yitmiş Keloğlan’ın eşşeyini. Genni eşşeyini öye çekmiş. “Çu” deyi yittiyi kimi adam, bakmış ki eşşeyin fışkı yerinden altın dökülor. Keloğlan’ın olduğunu da bilmor. Hemen genni eşşeyinden deyiştiror. Eve gelmiş Keloğlan.

            -Kapıyı aç ani!

açmış.  Neyse eşşeye “çu” dor,  fışkı dökülmüş.

            -Eyvah çaldırdık eşşeyi!

dor. Kakmış beş kuruşluk pakla almış getmiş suyun kenarına. Gene yirken bir tenesi suya düşmüş. Suya düştükten sonra gene ağlamaya başlamış Keloğlan. Gene o kız çıkmış.

            -Niye ağlon?

demiş.

            -Paklacığım, son lokmacığım, suya düştü o da.

demiş. Çirçir evvelden vardı. Pammık koyup kolunu çevirirdik. Şimdi tabi fabrikalar var. Tutmuş genne çirçir vermiş. Eve getiror, bir gözüne çiyit koyor, öbüründen altın çıkor. Pammığı öte yüze çıkor.

            -Aman ani ha, bunu vermicin kimseye. Ben eşşeyi deyiştim.

Komşular duymuş bunu.  Kakmışlar bir gün komşunun biri gelmiş:

            -Deyza acı şu çirçiri ver de bizim pammığı çekim gelim.

demiş. Çiyidi komuş çekmiş, altın çıkor. Hemen getirmişler bir çirçir almışlar. Keloğlan’ın evine gelmişler.

            -Aha çirçirin,

demişler. Bu sefer Keloğlan gelor çekirdek çıkor çirçirden. Gene getmiş ağlamış, 5 kuruşluk pakla almış ağlamış. Kız kovmuş genni.
Nuşirevan Tahtı
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Kilis)

 

Zamanla bir Nuşirevan padişahı varmış. Padişah da çok zalımmış. Herkeşe karşı zalımlık eder, zulumuğ eder, işte gözünün gördüyünü falan yerde altın var, filan yerde altın var, deyenin elinden onu alırmış. Çok zalımmış. Birgün vezire demişler ki:

            -Bu padişah niye bele zalımlığ edor? Ne zaman daha bizim omuzumuzdan enici?

Gennin korkusundan yokarda otururmuş, aşşağıda ip sallı. Karşısına geçip de konuşamazlarmış. Aşşağıdan ipi sallar ne dertleri varsa anlatırlarmış vezire. Bu keder ki zalımmış. Birgün vezirin eklına berşi gelmiş. Demiş ki:

            -Padişah altına çok merekli. Bir küp götürmüş, ceviz ağacının altına gömmüş. Üstüne de belirlik etmiş padişaha demiş:

            -Padişahım hele gel, senden gezek, has bahçayı gezek, dolanak,

demiş.

            -Gideek.

            -Şuralıkda bu var, şuralıkda bu var,

ağacın altına gelip oturollar. İki kuş gelor. ötollar,

            -Aman hüs hele padişahım,

dor.

            -Kuş dili de mi bilin?

dor. Dor:

            -Bilirim, hüs.

Padişah hüsor.

            -Ne dediler bunlar?

(Kuşlar kağıp gettikden sonra)

            -Padişahım,

dor. Ayaklarından bir yaprak düşor altının üstüne.

            -Bu ağacın altında altın küpü varmış, bir küp altın varmış.

            -Ne bilon?

dor.

            -Aha bele bele dedi.

dor. Eşollar oralıkda mı buralıkda mı, deyi. Adam bilor eşdiyi yeri, gömdüyü yeri. Şurda mı burda mı deyi gömdüyü yeri açor. Bir küp altın.

            -Peh peh,

dollar, hazineye ahtarorlar. Dor:

            -Sen ne güzel kuş dili bilormuşsun.

İşte aradan eppeyi geçor. Birgün padişah gene eklına gelor:

            -Vezir, hele senden bir has bahçayı gezek, dolanak,

dor. O da:

            -Gezeek, padişahım,

dor. Gene gidollar, gene oturollar. Şunu bunu derken iki tene kuş konor.

            -Ne dollar bunlar?

Dor bu sefer genni.

            -Dinliyim padişahım,

dor. Padişah hüsor. O ötor, o ötor. Kuşlar durur mu?

            -Padişahım, şu kuşun bir oğlu varmış,

            -Allah’ın emrinden bene kızını vermen mi?

O da dor kine dor:

            -Allah’ın emrinden dedikten sonra kurban olsun sene,

dor.

            -Eee, ne iston bu kızına kalın?

dor. O da:

            -İşte 40 tene haraba isterim, 40 tene delik yuva isterim, 10 tene de çöplük yerler isterim,

dor. O zaman:

            -Ooo!

dor.

            -Madem Nuşirevan Tahtı

             Al mille yüz bin haraba,

dedi, o da,

dor. O zaman :

            -Ben bu keder zalımmıyım vezir?

dor.

            -Valla ben bilmem, aha kuş dedi,

dor.

             Madem Nuşirevan Tahtı

             Al mille yüz bin haraba

Herkeşin evi haraba kalor. Sen ne keder kötümüşsün. O zaman ondan sonra padişah dor kine:

            -Yook, bitti artık,

dor.

            -Ben adil olucum, ben eyi olucum, herkes bene eyi desin.

O günden sonra padişah eyiliye kerar kılor. Herkesten eyi olor. Çocuklara keder yürek özedor.
[İki Kardeş]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Şindi*, eskiden bir gız gardeş, bir oğlan gardeş varmış. Bunlar bir gün dağa gezmiye gitmiş. Şindi bunlar eveli duymuş ki, geyik izinden içersen geyik olursun. Bunlar hindi*, giderke yolda oğlan susamış.

Oğlan:

—Ben bu geyik izinden su içcem, demiş.

Gız gardeşi:

—İçme gardeşim, demiş.

Oğlan:

—Yok deyi, ben içcem, demiş.

Orda suyu içmiş, geyik olmuş. Yalnız galmış gız.

Gız gardeşi demiş:

—Ne yapcaz şindi gardaşım?

Oğlan:

—Seni, ben boynuzlarımla çiğdem gazıp yediriyim, deyi.

Gıza bu sefer çiğdem gazıyı yediriyi. Şe ediyi çeşmenin başına varıyı. Bi çeşmenin başına varıyı. Gız ordan bakıyı bi selvi var. Goca bi selvi ağacı. U selvinin başına çıkmış. Şindi, orda bi zengin ağanın oğlu varmış. Bu sefer, zengin oğlan hayvan sulamaya geliy çeşmeye. Hayvanı çeşmeye yanaştırmış. Hayvan yanaşmazmış çeşmiye. Uğraimış ama yanaştıramamış hayvanı. Bi bakıyo o ağacın başında dünya güzeli bi gız.

Zengin oğlan:

—E in aşağı senle gezelim, deyi.

Gız deyi:

—İnanmam, deyi.

Geyik Gardeşi:

—İnanma, demiş. İnme, demiş.

Yani başlamış ağacı sallamış gatiyen indirememişler.

—Nasıl indircez bunu?

—Selviyi yıkalım selviyi keselim, demişler.

Eveli kesim motoru yok. Baltayla kesmişler. Sabaha karşı tam yıkacaklarında yıkılmazmış ağaç. Bunu ertesi gün yıkalım derlermiş, gelirlermiş gine ağaç bütünleşirmiş. Geyik gelir yalarmış. Ağaç bütünleşirmiş. Bi köy uğraşıyoru bunu kesemeyeru. Bu böle olmayacak bi tane nene varmış.

Neneye deyiller:

—Bunu indirebilir miyiz nene?

Nene geliyi bi ocak yakıyo. Sacı ters goymuş. Bacaklarını yukarı goymuş.

Gız:

—Nene dermiş, öle olmaz. Şöle olcak, dermiş.

Nene ters çeviriymiş. Gene olmazmış.

Nene:

—Olmayı gızım, dermiş. Yapamıyorum, dermiş.

Nene, şimdi gızı eyce kandırmış yapamaycak deye. Gızı iniyi. Sacayağını* çeviriyi. Tam çıkacağında gızı yakalayi. Nene salmamış. Undan sora, gızla oğlan evleniyi. Kırk gün, kırk gece düğün yapmışlar.


*şindi: Şİmdi

*sacayağı: zerine tencere, tava vb. koymaya yarayan, ateş üzerine oturtulan, üç ayaklı çember veya üçgen biçiminde demir destek
VEZİRİN GIZİYLAN HOCA EFENDİ
(Karadeniz Bölgesi, Trabzon)

Esgi zamanlarda camilerde uşak okuturmiş. Bu uşaklari okutan bi hoca variymiş. Günlerden bi gün caminin öninden vezirın gızi geçiyken hoca bu gızi görı ve hemen aşık olu, ama aşık olduvuni kimseye diyemez. Bi zaman sora vezirın gıziın elim haberi galır, hoca çok üzülır, gızi mezarinda görmeden elduvune inanmaz. İki talebesilan bi gece mezari açarler, mezar açılduğu zaman gıza can gelır, gız önce hocayi sorgu melevu sanar, sora hoca buna her şeyi anlatır ve evlenırler. Hoca bigaç gün evden çıkmaz, talebelerida herkese hocanın memleketine gittuvuni söylerler, aradan zaman geçer hoca ortaya çıkar, herkes hocanın memleketinde evlenduvuni sanneder, heryer kabali olduğu için hiç kimse hocanın garisini göremez. Zaman zamandan sora hocalan vezirın gızinın bi gızlari olur. Bu gız büyüyünce vezirın kabisinde oynamaya gider. Vezirın garisi bu gızi ölen gızina benzetır, uni çok sever, una hediyeler alırmiş. Bi gün vezirın garisi bu ufak gızi annesi ve bubasilan evide davet eder. Yemekler yenup, gaveler içuldukten sora vezirın gızi daaa  dayanamaz ve gerçeğu annesine anlatur. Peçesini indurur ve bubasida gerçeğu anlar, vezir ve garisi çok sevinurler, vezir bunnari tekrar evlendurur. Mutli mesut yaşarler.
Nur Gız
(Karadeniz Bölgesi, Trabzon)

Bi adamın bi gizi variymiş. Bu gız anasi eldukden sora üvey anasilan anlaşamaz Ali başini gider. Epiy gittukden sora bi köye varır. Bu köyde da büyük bi dev variymiş. Bu gız bu devun evine gider. Devun üç gızıylan garşilaşur. Ulanlara her şişi anlatur. Gızlarda bu durumi deve anlatur devda bu gızin evde galmasina izun verur. Bu gızın analuğunun da bi gızı veriymiş.

Bu gız hep dişariya çıkar aya;

-"Sen mi güzelsun, ben mi güzelum." dermiş.

Ay da buna devun evindeki nur gızın güzel olduğuni soylarmiş. Gız olayi annesine anlatur. Annesi da bu gızi eldurmek uçun incuk boncuk hazirlar. Gider köye varur ve bu incuk boncuklari gızın buğazina tökerek gızi eldirir. Dev gızın elduğuni duyunca çok üzülür. Gızi gömemez. Oni bi gavrana koyar. Gız gavranın itsinde geziyken paşidah bunu rastlar. Oni gömdümek uçun alır. Evine göturur. Cenaze yıkanıyken bi uşak gelini gızın buğazına sokarak bocuklari cıgarır ve gız yeniden canlanır.  Padişahun uğluda bu gızlan evlenur. Analuğu gızın elmeduğuni anlar ve uni tekrar eldirmek uçun yola düşer yolda padişahun uğli buna rastlar ve uni eldurur. Garinun gani akduğu yerde bi süğut ağaci biter. Nur gız bu ağaçtan rahatsız olur ve ağacı kesdirerek beşuk ve kabi yapdırır. Nur gız bunlardan da rahatsız olunca padişahun uğli beşuğu da kabiyi da yakar. Küllerinden bir cuvaldız çıkar. Bu cuvaldızi da başga bir gariya vererek rahatlarler. Unlarda mutli mutli yaşarler.
Gurt ilen Goyun
(Karadeniz Bölgesi, Trabzon)

 

GURT İLEN GOYUN

Bı varıymış bı yokuymiş. Bi anne goyun ve bi kötü galpli gurt variymiş. Bu anne goyunun güzel mi güzel beş yavrisi  variymiş. Kötü galpli gurdun gözü bu anne goyunun yavrilarindaymiş. Her gün anne goyun yavrilarina tenbık edermiş ki kötü galpli gurda kabiy açmayın diye. Anne goyun otlamaya ormana gidince gurt goyunun kabisina galır kabiy çalar ve anne goyunun taklidini yapar. Kabiyı çalar ve anne goyun gibi yavrilara mee avzumdan ot geldi mee mememden süt geldi demiş. Yavrular da una:

—  Annemsan ayağuni camın önüne uzat, demiş. Gurt ayağuni camın önüne goyamadi. Cüngi ayağuni goyarsa yavrilar onun anneleri olmaduğuni anliycakler. Gurt değurmeni gidi. Gendini una buladi ve bi avucda tebeşir tozi yedi. Goyunun evine geldi. Ve bağurdi:

— Mee ağzumdan ot geldi mememden süt geldi, dedi. Yavrilar gurda:

— Ayağuni camın önüne goy, dedi. Ayağu unli olduğu uçun yavrilar uni taniyamadi. Tebeşir yeduğu uçun gurdun sesi anne goyuna bendezi yavrilar una gabiyi açdi. Kötü galpli gurt dört yavriyi yedi. En kücug gızi saklandi. Anne goyun gelıda kabiy açuk görünce feryat eddi:

— Yavrilarım nerde, diya bağurdi. Kücüg yavri:

— Ben buradayim, dedi. Anne goyun:

— Gardeşlerin nerde ? diye sordi.

— Kötü galpli gurt yedi, diye cevap verdi.

Anne goyun eline bi makas bi yuğne aldi. Gurdi aramaya gidi. Gurdi bi kuyinin başında uyurken buldi. Anne goyun kötü galpli gurdun garnini kesti. Yavrilarini alıp gurdun garnina düş doldudi ve gurdun garnini tikdi. Gurd uyandi ayağa kakduğu zaman garni ağur geldi guyuya düşti eldi. Anne goyun ve yavrilari mutli mesut yaşadi.
Keloğlan
(İç Anadolu Bölgesi, Ankara)

Bir varmış bir yokmuş. Bir köyde Keloğlan ile annesi yaşarmış. Bir gün Keloğlan annesinden helallik isteyip yola çıkmış. Az gitmiş uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Ne ise bir köye varmış akşamüzeri. Bir bakar ki bir çalının yanında bir adamın koynundan bir şey çıkarıp onu toprağa gömdüğünü görür. Neyse adam gittikten sonra varır adamın gömdüğü yere bakar. Bir de ne görsün, bir çuval altın. Neyse anlar ki bu altın çalıntı. Aklına bir fikir düşer, gider köy odasına bütün ağaları toplar. Ağalara kendisinin bir falcı olduğunu söyler. Neyse,

—Ben her şeyi bilirim diyerek yitikleri bulurum, çalıntıları bulurum der.

Sabah olur, köyde bir çuval altının çalındığı söylentisi ortaya çıkar. Keloğlan da bunu bilmektedir ya. Neyse bir tane adam gelir:

—Bir çuval altınım kayboldu.

Keloğlan der:

—Bana bir tas su getirin.

Su getirirler. Suya bakar mırıldanır:

—Şurda çalıntı altın gömülü der.

Altının sahibi gider. Bir görsün, aynı Keloğlanın dediği yerde bir çuval altın. Keloğlan ün yapar, şöhret yapar. Neyse başka köylere duyulur namı. Neyse başka bir köyden adamın biri gelir, eşeğinin kaybolduğu söyler. Keloğlan adamı başından savmak için,

—Senin eşeğin ne gökte ne de yerde der.

Adam gider eşeğini aramaya. Bir de bakar ki köprü üzerindeki tahtada bulur. Ondan sonra bunu da anlatır.

Böylelikle Keloğlan’ın ünü padişaha kadar duyulur. Padişahın da kırk yıldır çözemediği bir sırrı vardır. Babası ona bir kılıç emanet etmiştir. Bu emanetin sırrını çözmesini ister. Fakat padişah kime sorduysa, hangi falcıya, hangi büyücüye baktırdıysa bir türlü çözdürememiş hepsinin kellesini vurdurmuştur. Keloğlan kel kafasının gitmesinden korkar. Neyse zorla götürürler. Padişah zorla çağırır. Keloğlan, büyücü falcı olmadığını anlatmaya çalışır fakat padişah dinlemez. Keloğlan padişahtan zaman kazanmak için,

—Padişahım der, bana kırk gün izin veriniz.

Padişah, Keloğlan’ı zindana atar. Her türlü isteğini de yanına koyar. Önüne de kılıcı koyar. Neyse Keloğlan düşünür, taşınır, düşünür, taşınır, kırk gün olur bulamaz:

—Sen ne kılıçsın, ne gümüşsün, ne altınsın der.

Kılıcı duvara vurur. Kılıcı kavradığı yerden kırılır. Birde ne görsün, kavradığı yerden bir büklüm kâğıt çıkar. Neyse okuması yazması da yoktur bizim keltoş oğlanın. Bunu padişaha götürürler. Bu kâğıt içerisinde de babası oğluna,

—Oğlum senin rahat yaşaman için, şuraya yüklü bir hazine koydum. Eğer padişah olamazsan bu altınla ömür boyu rahat edersin.

Padişah bundan sonra Keloğlan’a sorar:

—Keloğlan dile benden ne dilersen! diye.

Keloğlan da kızını ister. Biraz da hazineden pay. Padişah biraz naz maz etse de sözünden dönmez. Keloğlan’a kızını verir. Hazineden de büyük bir pay. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.
Üvey Anne
(İç Anadolu Bölgesi, Ankara)

Bir varmış bir yokmuş. Bir köyde bir çiftin iki çocuğu varımış. Bunlar mutlu bir hayat yaşarken adamın karısı vefat etmiş. Neyse adam bir zaman idare etmiş ama işler hep aksamış. İki tane çocuğa, tarlaya hem de başka işlere bakamazmış. Komşularının da söylemesiyle köyde olan bir kadını tavsiye etmişler. Kadının da zaten hanımı ölmeden önce adamda gözü varmış. Neyse adamla evlenmiş.

Bir süre her şey güzel gitmiş. Adamın yanında kadın çocukları çok severmiş. Onları kendi evlatları gibi gözetirmiş. Saçlarını okşarmış. Adam gittikten sonra da bunlara her türlü işkenceyi yaparmış. Bunlara dayak atarmış. Her türlü işi gösterirmiş. Kendisi ayaklarını uzatır akşama kadar pencereden bakarmış. Pencereden bakarken her zaman pencereye bir kuş konarmış. Nedir bu kuş diye hiç dikkatini çekmezmiş.

Neyse adamın bir gün amcasının oğlu gelmiş. Amcasının oğlu da yakışıklı mı yakışıklıymış. Fakat o kadar namusluymuş ki hiç kimseye yan gözle bakmazmış. Bu yüzden de evlenmemiş. Bu adama babasından yüklü miktarda da miras kalmıştır. Zengindir de. Bu kadın, bu adama göz koymuş. Ona yaranmak için her türlü kötülüğü yaparmış ama adam yine de dönüp bakmazmış.

Bir gün bu adam amcasının oğluna söylemeye karar vermiş ama söyleyemezmiş. Gücüne gider böyle bir şey söylemek. Bir gün çekip gitmiş. Kadın çocuklara aynı işkenceleri yapmış. Çocuklardan biri dokuz yaşında, diğeri de dört yaşındaymış. Kadın, oğlanı köyün en uzak yerine odun toplamaya gönderirmiş, evde odun olduğu hâlde. Küçük kız da abisinin arkasından gidermiş. O sırada dereden geçerken küçük kızın bacağı sakatlanmış. Neyse çocuk, bacısını sırtında taşıyarak eve getirmiş. Kötü kadın aynı işkenceleri yapmaya devam etmiş.

Bir gün işte bu kadın, küçük kıza yemek yapmasını söylemiş. Daha ufak çocuk ne bilsin yemek yapmayı. Eline iki yumurta almış, tandıra koymuş pişirmek için. Kardeşi dayanamamış:

— Bırak kardeşim ben pişireyim, demiş.

Kız da,

— Yok, ben pişiririm, demiş.

Bunlar çekiştirip dururken yumurta devrilmiş, tava ters dönmüş. Üvey anneleri gelse, bu çocukları öldürecekmiş. O kadar korkmuşlar ki birbirlerine sarılıp, ağlamışlar. Bir tane de pencerede güvercin. Kadın girmiş bakmış ki içerde iki tane güvercin. Anlamış bunların güvercin olduklarını. Arkasından koşmuş, kafayı yemiş. Koşmuş, güvercinler kaçmış, koşmuş, güvercinler kaçmış. En sonunda bir dereye düşüp ölmüş gitmiş. Çocuklar da babasıyla mutlu bir şekilde yaşamaya devam etmişler. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.
Kralın Berberi
(İç Anadolu Bölgesi, Ankara)

Bir varmış bir yokmuş. Zamanın birinde bir kral yaşarmış. Bu kralın bi de berberi varımış. Üç aya bir gelir bu kralı tıraş iderimiş. Neyse zaman gelmiş. Bu kralın berberi ölmüş. Vezirlerine dimiş ki:

—Bana yeni bir berber bulun dimiş.

Vezirler bir berber getirmiş. Berber gelse baksa ki kralın başı kelmiş. Kral da berbere tembih itmiş:

—Böyle böyle benim kel olduğumu kimseye söylemeyeceksin dimiş.

—Söylersen senin kelleni uçurrum dimiş.

Berber de,

—Tamam kralım dimiş.

Kralı tıraş ider gibi yapmış, ondan sonra gitmiş.

Berber artık dayanamamış, garnı* şişmeye başlamış. Söylese kral öldürecek, söylemese garnı şişecek. Bu gezekene* gezekene boş bir kuyu bulmuş. Kuyuya başlamış:

—Kralın başı kel, kralın başı kel diye bağırmaya.

Bundan sonra rahatlamış. Bu arada bir çoban sürü sulamaya gelmiş. Su çekekene* bi baksa ki kuyu da bir gamış bitmiş. Gamışı alır, gaval yapar. Öttürdükçe gavaldan, Kralın başı kel diye ses çıkar.

Bu durum, ta krala gadar* duyulur. Vezirlerini salar berberi getirtir kral. Berbere söyler:

—Ben sana tembih itmedim mi, benim kel olduğumu söyleme diye. Nereye söyledin?

—Böyle böyle boş bir guyu* buldum, ona söyledim.

Vezirlerine der ki:

—Götürün o zaman berberi boş bir guyuya atın der.

 


* garnı: Karnı

* gezeken: Gezerken

* çekeken: Çekerken

* gadar: Kadar

* guyu: Kuyu