Küffüdü
(Akdeniz Bölgesi, Mersin)

 

[KÜFFÜDÜ]

  Evvel varmış yokmuş bir padişah varmış. Bu padişahın da üç kızı varmış. Padişah bir gün hastalanmış. Kızlarını yanına çağırmış:

— Benim ölmem yakın, bu padişahlığı kimseye vermeyin, siz yönetin, demiş. Zaman geçmiş, padişah ölmüş.

  Padişahlık büyük kızdan başlamış. Birinci ay büyük kız, ikinci ay ortanca kız, üçüncü ay da küçük kız idare edecekmiş. Padişahlık kıyafetlerini giyip gelen davalara bakmışlar. Bir gün küçük kız padişahlığı yönetirken, pencerenin kenarına oturmuş. Birileri yola bir ölü uzatmış. Yoldan da bir atlı geçiyormuş. Atlı attan inmiş, ölüyü kenara çekmiş. Köşeden bir adam çıkmış, benim kardeşimi öldürdün, diye atlıya iftira atmış. Bu davayı da padişahın yönetmesi lazımmış.

  Adamı, padişahın huzuruna getirmişler. Padişahın huzurunda da:

— Benim kardeşimi öldürdü, kenara çekti, demiş. Padişah da:

— Neden yalan söylüyorsun? Adamı sen öldürdün, yola uzattın, iftira atıyorsun, demiş. Sen cezalısın deyip, adamı götürmüşler. O anda atlı, padişahın gözlerine bakmış. Bu kız olmaya kız, demiş. Padişahın poçundan* istemiş. Padişah da poçundan kesip atlıya vermiş. Atlı gitmiş gitmesine, ama kız atlıya âşık olmuş. Kardeşlerine:

— Artık ben padişahlığı idare edemem, demiş. Yanına iki helke** altın doldurmuş, bir ata binmiş, atlıyı aramaya gitmiş. Oğlan da bu sırada evine varmış, kızın aşkından yatağa düşmüş.

  Padişahın kızı bu oğlanı bulacağım diye geze geze yaşlı bir kadının evine misafir olmuş. Kadına:

— Nene, bana bir iş bulsan da çalışsam, demiş. Kadın da:

— Ben şehrin içini gezip soruşturayım, demiş. Kız, padişah kızı; ama oğlanın aşkından her şeye razıymış. Kadın gelmiş:

— Bir karı koca var. Çocukları yok. Onlara bakacaksın, demiş. Kız da onların hizmetini görmeye başlamış. Akşam olmuş. Adam köpek olmuş, kadın da kedi olmuş, sabaha kadar kavga etmişler. Kız bunu görünce şaşırmış. Onların hâline çok üzülmüş. Dışarı çıkmış, bakmış, uzakta bir ışık görmüş. O ışığa kadar gitmiş. Varmış ki yaşlı bir kadın. Kadına:

— Nene ne yapıyorsun, demiş.

— Aman yavrum, burada bir kadın ile bir adam var. Kadın benim oğlumla evlenmedi. Onların bugün son günü, ölecekler, demiş. Meğer kadın, kazan kaynatıyor, büyü yapıyormuş. Kız da hemen anlamış. Bunlar benim hizmet ettiğim adam ile kadın, demiş. Sonra

— Nene bak bakalım bu kazan kaynamış mı, deyip kadını kazana atmış. Meğer bu kadın cadı karısıymış. Ağasıyla ablasının yanına eve gelmiş. Bakmış ki bir köşede biri, öbür köşede diğeri duruyormuş.

— Aman Yarabbi, bize ne oldu böyle? Ne yapıyoruz bu gecenin yarısında, derlermiş. Kız da bütün olanları anlatmış. Aman, el pençe bu kızcağıza çok iyi davranmışlar. Bir ay çalışmış. Bir ay süresi bitince memnuniyetle onların yanından ayrılmış.

  Sonra kız, iş bulan kadının yanına tekrar gitmiş. Aman nene, bana tekrar bir iş bul, demiş. Kadın da:

— Tamam, bir dolaşayım, bakalım kızım, demiş. Dolaşırken kırk tane hizmetçi çalışan bir yer bulmuş. Hizmetçilerden biri kaçmış. Kızı oraya götürmüş. Kız bakmış ki bu hizmetçilerin hepsi siyah giyinmiş.

— Bunlarda bir matem var ya, bakalım, demiş. Dayanamayıp oranın sahibine:

— Sizde bir yas var. Her şeyiniz siyah, tavanınıza varana kadar siyah. Sizin mateminiz nedir, dermiş. Kız hizmetçi olmasına rağmen hanımı derdini anlatmış:

— Benim bir oğlum vardı, on sekiz yaşındaydı. İki üç aydır kayıp, aramadığımız yer kalmadı, bulamadık, demiş. Bu kız çok akıllıymış. Hizmetçilerle hep bir arada kalırlarmış. Bir gece hizmetçinin biri kalkmış, gide gide bir yere varmış. Kız da bu kadın, oğlanı kaçırmıştır diye tahmin etmiş. Evin sahibine:

— Oğlanın olduğu yeri buldum, demiş. Evin sahibi de nasıl bulduğunu sormuş. Kız da:

— Bu hizmetçilerden biri gece kalktı, cebinden bir anahtar çıkardı, bir yere gitti, demiş. Kadın bunu nasıl çözeceğini sormuş. Kız da:

— Sen bugün bir emir ver, bütün hizmetçiler bugün hamama gidecek de, demiş.

  Sabah olmuş. Kız bakmış ki anahtarı yok, yüzü kırk kat olmuş. Hamama gitmek istemiyormuş. Ama sonra hepsi hamama gidince padişahın kızıyla evin sahibi, hizmetçi kızın gittiği yere gitmişler. İçeriden bir ses geliyormuş:  

— Dadı, dadı. Haftada bir kere gelirdin. Şimdi niye geldin, dermiş. Kadın sesi duyunca anlamış:

— Yavrum! Ben dadı değilim, annenim, demiş. Bakmışlar ki oğlanın elleri, ayakları bağlı. Önünde ekmek ufakları… O kadar zayıflamış ki sanki bir deri bir kemik…  Hizmetçinin gayesi oğlanla evlenmekmiş. Ama oğlan evlenmek istememiş. Oğlanı da böyle cezalandırmış.

  Padişahın kızıyla oğlanın annesi, oğlanın koluna girmiş, getiriyorlarmış. Oğlanın anası, hizmetçiye:

— Kırk katır mı istersin, kırk katır mı, dermiş. Hizmetçi de:

— Ne yapayım ki satırı. Bari bir katır ver de memleketime gideyim, demiş. Ahırdan bir tohur*** katır getirmişler, hizmetçiyi kuyruğuna bağlayıp ormana sürmüşler. Hizmetçi katırın kuyruğuna bağlı bir şekilde ormanda kaybolmuş.

  Padişahın kızı burada çalışmış, yine günü bitmiş. Oğlanın anası, oğlunu kurtardı diye fazlaca para da vermiş. Tekrar iş bulan nenenin yanına gelmiş:

— Nene, bana yine bir iş bul, demiş. Nene de:

— Olur yavrum, şöyle bir bakınayım, demiş. Yine böyle kırk kızlar varmış, bunlardan biri eksikmiş. Bu kıza, bu işi bulmuş. Bu kırk kızlar bir köşede oturuyor, ellerindeki mendili sallıyorlarmış. Havada da bir bohça asılıymış. Bu bohçayı “Küffüdü küffüdü” diye yelliyorlarmış.

  Padişahın kızı uyanık ya, dayanamamış bir gün:

— Neden bu bohçayı yelliyorsunuz, dermiş. Kızlara:

— Sallamayın, demiş. Başlarının çavuşu da bunu görmüş. Niye sallamıyorsunuz, diye sormuş. Kızlar da:

 — Yeni gelen kız sallamayın dedi, biz de o yüzden sallamıyoruz deyince çavuş, kıza bir kırbaç vurmuş. Yine sallamaya başlamışlar. Aradan epey zaman geçmiş. Bir gün kız yine dayanamamış:

— Biz buradayız, bohça havada. Gelin, şunu indirip bakalım, demiş. Bohçayı indirmişler, açmışlar. Bir bohça, iki bohça, üç bohça derken kırk bohça olmuş. Bohçalar iç içinde, o padişahın kızının verdiği poçu da bunların içindeymiş. Kız hemen:

—  Nerede bu evin sahibi, diye sormuş. Yatakta yatıyor, demişler. Gelmiş, bakmış ki oğlan kızın aşkından sararmış solmuş. Öylece yatıyormuş.

Kız poçuyu almış eline. Oğlan da kızı gözlerinden tanımış. Kız poçuyu göstermiş, birbirlerine kavuşmuşlar. Kırk gün kırk gece düğün yapmışlar. Yemiş içmiş, hoş muratlarına ermişler…

*poç: Saç uçları.

**helke: Bakırdan yapılmış bakraç, kova.

***tohur/tokur: Kısa boylu ve şişman.