Tilkinin İhaneti
(Doğu Anadolu Bölgesi, Hakkari)

TİLKİNİN İHANETİ

Bir varmış bir yokmuş. Bir gün ayı, kurt ve tilki kardeş olmaya karar vermişler. Bunlar ne avlıyorlarsa beraber yiyorlarmış. Bir gün ayı şöyle demiş:
-Önümüzde kış var. Böyle giderse aç kalacağız. Yemediklerimizi, fazla yakaladıklarımızı biriktirelim.
-Tamam, derler.
Böylelikle yakaladıklarını getirirler. Kurt yakaladıkları koyunları, tilki ise etrafta topladığı tavuk, horozları biriktirir. Bir bir kazana bırakırlar. Kazanın üstünü yağla kapatırlar. Bir yaz boyunca bunlar avlanıp dururlar. Kış gelir. Kışın belli bir süre geçtikten sonra tilki acıkır. Mağarada duramaz. Mağaranın uzağına gömdükleri yiyeceklere ulaşmak ister. Ve birden bağırır. Arkadaşları:
-Ne oldu? Diye sorarlar. Tilki:
-Beni çağırıyorlar. Padişahın bir çocuğu olmuş. İsmini benim koymamı istiyorlar.
-Peki! git, derler.
Tilki yola koyulur. Kazana ulaşır. Kazanı çıkarıp karnı doyuncaya kadar yedikten sonra tekrar yerine bırakarak döner. Arkadaşları:
-Ne oldu? Ne bıraktın adını? Diye sorarlar. Tilki:
-Kazan ağası bıraktım adını.
Aradan belli müddet geçtikten sonra tilki tekrar acıkır. Kendisine hakim olamaz. Kendisini dışarı atarak yine bağırmaya başlar:
-Hayır, hayır gelmiyorum! Der. Tekrar sorarlar:
-Ne oldu?
-Ya sormayın. Bu kez de vezirin bir oğlu olmuş. Ona isim vermemi istiyor der. Arkadaşları:
-Ya git!
Falan derler.
-Peki, sizin hatrınız için gideyim.
-Tekrar kazanı çıkarır. Yemeğini yer. Kazanı yarıya indirir. Yine aldığı yere gömer, tekrar mağaraya döner. Arkadaşları:
-Ne oldu, adını ne bıraktın?
-Yarım kazan bıraktım, der:
-İyi oldu. Güzel bir isim. Bu konuda da senin üstüne yoktur.
Tilki bir müddet sonra yine acıkır. Yine bağırmaya başlar:
-Hayır, hayır! Olmaz gelemem.
Arkadaşları durup bakarlar:
-Kesin bu kez gitmiyorum. Yeter artık. Ben olmadan bir isim bırakamıyorlar mı?
-Ne oldu?
-Ne bileyim ya? Padişahın diğer vezirinin de bir oğlu olmuş, onun da adını benim koymamı istiyorlar.
Arkadaşları:
-Ya git! Etme eyleme, sen biliyorsun. Onun için seni çağırıyorlar, derler.
Tilki:
-Peki, sizin hatrınız için gidiyorum,
diyerek kazanın olduğu yere gelir. Kazanı yerden çıkarır. Ne var ne yok hepsini silip süpürür. Kazanda yiyecekler bittikten sonra kazanı gömerek geri döner. Arkadaşları:
-Bu kez adını ne koydun? Derler, o da:
-Kazan dibi, der. Onlar da:
-Neyse çok güzel, derler. Aradan bir müddet geçtikten sonra ayı:
-Artık kışı yarıladık. Şu kazanı yerinden çıkaralım.
Deyince, bunlar da yiyeceklerini gömdükleri yerden çıkarmaya giderler. Toprağı kazarak kazanı çıkarırlar. Bir de açarlar ki hiçbir şey yok.
-Kim yedi bunu, nasıl olur?
Diye birbirlerine sormaya başlarlar. Tilki de bir öneride bulunur:
-Mağarada bir ateş yakalım. Sırtımızı ateşe dönelim. Kim terleyince yağı akarsa o yemiştir.
-Çok güzel fikir!
Derler. Hemen mağaraya gidip ateş yakarlar. Tilki hemen terleyen belindeki yağı alıp ayının sırtına sürdükten sonra kurdu uyandırarak:
-Bak ayının vücudundaki yağlara. Demek ki her şeyi o yemiş.
Ve bunlar ayı uykudayken, ayıyı bir güzel yerler. Belli bir süre ayının etiyle idare ederler. Onun eti de bittikten bir süre sonra tilki tekrar acıkır. Kurda der ki:
-Çok acıktık, bir şeyler yapalım.
-Peki nasıl? Ne yapalım?
-Padişahın çok güzel tavukları var. Onları çalalım.
-Nasıl yapacağız?
-Sen beni dinlersen yaparsın, diyor.
Kurt tilkinin çok kurnaz olduğunu bilir. Ancak aklına bir kötülük gelmez. Birlikte kümese doğru giderler. Tilki kümesin kapısını aralar. Kurda der ki:
-Sen kapıdan gir. (Ona ufak pencereyi gösterir) Oradan kaçan tavuk ve horozları çuvala doldur, der.
Kurt tavuk ve horozları çuvala doldurduktan sonra tilki kapıyı kurdun üzerine kapatır. Tavuklarını sırtına alıp giden tilki geride padişahın adamlarının parçalayacağı kurdu uzaktan izler. Sonra o kışı da elindeki horoz ve tavukları yiyerek geçirir.