Gülbeşer
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Gülbeşer

Bir ihtiyar adam varmış. Şimdi avlu varmış evde. Bu adamda iki tane kupay* varmış. Karı diyor ki:

—Adam, git bunları Gülbeşer’e ver. Alacayı yüz beşe ver, alaca sarıyı da yüze ver, diyor.

—Tamam.

Gülbeşer, üç günlük yolmuş, bir pazar yeriymiş. Pazara satmaya gidiyor. Buna yolda bir üzümcü denk geliyor. İki tane bağ bozan köyün bir kıyında. Üzümcünün köyüne satmaya geliyor.

—Selamün aleyküm.

—Aleyküm selam.

—Bu benim merkep yoruldu. Şu küfeleri indirelim.

İndirmişler bunlar. Sen miyim ben miyim derken o avcı diyor ki:

—Benim bir hanım vardır. Şöyle namusludur, böyle namusludur. Tavukların ağzını açtığı zamanlar horozlar kendini korur. Böyle yapar.

—Kardeş, kusura bakma. Darılmak yok. Ama senin karı yolsuz, diyor. Bunlar yollu, yolsuz ikisi beraber itiraz ediyorlar. Diyor ki ihtiyar dede:

—Şu küfenin parasını bana verir misin? diyor.

—Veririm, diyor.

—Ver bakayım şu küfeyi.

Küfeyi dökmüşler yolun kenarına.

—Gir bakayım içine, diyor.

Bağcıyı koymuşlar içine, üstüne de aynı çarşafı bir bağlıyor. Sepetlerde üzüm var, sepetin birinde adam. İlerden iki tane yolcu geliyor.

—Selamün aleyküm.

—Aleyküm selam.

—Şu üzümler benden helal olsun, sen bunları al. Şu benim yükü beraber saralım, diyor.

Sarmışlar. Köye varırken diyor ki ihtiyar üzümcü:

—Senin ev nerede?

—Caminin arkasındaki koca kapılı ev benimdir, diyor.

—Tamam o zaman, diyor.

Herif deh düh deh düh o adamın evinin önüne giriyor. Köyde demişler işte:

—Üzümcü geldi, üzümcü geldi!

Köylüler bir kilosu elli kuruştan bir kilo, yarım kilo alırlarmış. İhtiyar hem evi incelermiş. Karının kolları böyle sıvanmış, mücevherleri takmış, gezermiş. Baksa ki ihtiyar şöyle, bir tane kaz kesilmiş, on yaşındaki bir kız getiriyor.

—Yenge, yenge, bunu sana falan adam gönderdi.

—Tamam, tamam yavrum.

İhtiyar bakıyor,

—Ooo, tamam, diyor. Ondan sonra arattırıyor, aldırıyor. Bir tane hindi kesilmiş, aynı o kız çocuğu getiriyor o eve. Gün de inmiş gari*, küfe bitmiş. İşte,

—Ahmet Ağa, Mehmet Ağa!

Karı çıkıyor dışarıya.

—Bugün sende bir günlük misafir kalalım. Gözüm görmez, kulağım duymaz bir yabancı ihtiyarım.

Bakıyor dedeye.

—Tamam dede. Seni bugünlük alalım içeriye, diyor.

Alıyor. Küfenin bir ucundan biri, öteki ucundan biri tutmuş, hayata koymuşlar.

—Bizim kız, fakirlik ayıp değil ya, benim canım rahat etmez. Şu senin yattığın oda serinse küfeyi oraya koyalım, diyor.

—Ulan dede, beni öldüreceksin.

—Yok, öyle değil kızım. Canım rahat etmez, uyuyamam, diyor.

—İyi ya madem, gel bakalım.

Kadının yattığı yere, kapının ardına küfeyi koymuşlar. Neyse karı pilav pişiriyor, şerbettir merbettir, ihtiyarı doyurmuş. Şimdi dede doyunca yüklüğün altına sokuluveriyor.

—Ulan dede, dur!

—Bırak, benim rahatım iyi, diyor.

Yüklüğün altına sokuluvermiş dede. İlerden yatsı namazını kılmışlar, kapı tık tık tık vuruluyor. Karının dostu gelmiş. Şuraya rakı, mezeler şunlar bunlar. Karı kızartmış kazı, hindiyi. Yani masayı kurmuşlar. Bunlar içerlermiş karıyla beraber. Karı içiyor, içiyor, başı gözü açmış.

—Şerefinize!

Lıkır lıkır lıkır lıkır bunlar içerlermiş. Karı coşmuş, başlamış oynamaya. Karı:

—Adam da gitti Gülbeşer’e, kupayları satar yüz beşere, karın da burada iş becere, dını dını dınıdık dını dınıdık, diye karı oynarmış. Öte

—Yaşa yaşa yaşa! dermiş.

Şimdi ihtiyar da orada yatıyor ya, ihtiyar

—Ih, diyor.

—Korkma, yabancı bu. Kulağı duymaz, gözü görmez bir ihtiyardır. Devam edelim işimize, falan diyor.

Şimdi ihtiyar oradan yavaş yavaş çıkıyor.

—Eh ben de gençliğimde, zamanında sizin gibi oynardım. Müsaade ederseniz bir de ben oynayıvereyim. Çok coştum, diyor.

—Ooo dedem, madem gir.

İhtiyar gari çıkıyor orta yere.

—Yolda buldum izini, denk ettim üzümle, yürü pezevengin oğlu gözünle, dını dını dınıdık dını dınıdık, diye oynayıveriyor.

Hemen çıkıveriyor oradan herif, küfenin içinden. Herifte de tabanca varmış. Çekiyor tabancayı karıya, tak tak tak tak karıyı öldürüyor. O dostuna diyor ki:

—Sende suç yok. Bu benim kendi kabahatim. Sen defol benim gözümün önünden. Suç benim karıda, sende değil. Sen devam et, hadi kaç.

Herif:

—Aman ya, canım Allah! diye kaçıyor. Dede:

—Bravo. Senin üzümün parası gibi beş misli para kazandım, diyor.

Karıyı da adam tabanca çekmiş, öldürmüş. Gari evvel zamanlarda bir veliahttan bir veliahda geçtin mi arayan soran olmazmış. Bu diyardan yukarı gittin mi, geri döndün mü izin vermezlermiş. Şimdi diyelim adam gidiyor İstanbul’a, o karıyı öldüren adam. Oralarda bizim gibi savaşırlarmış. Bir gün adam cumaya gidiyor. Bir de baksa ki adam cumada bir zilli hoca, tokurdaklı hoca. Kırk tane zil var üstünde, şıngır şıngır şıngır. Ona Şıh derlermiş. Yerde yürürken,

—Aman yerde karınca falan vardır, üstüne basarım, diye şıngır şıngır şıngır şıngır sabaha kadar camide hu çekermiş:

—Hu Allah hu hu.

Böyle hu çekermiş.

Şimdi bakıyor bakıyor. Bir de tellal getirip bağırtmışlar:

—Padişahın hazinesi soyuldu. Kim bulursa, kim görürse hükümdar, ‘Ona kızımı vereceğim, büyük vezir yapacağım’ diyor.

Bakıyor bakıyor o Şıh’a.

—Ulan, benim karının oyunu var bunda, bu domuzda bir iş var. Şunu takip edeyim, diyor.

Sabah daha Şıh camide dururmuş. Şimdi doğru hükümdarın sarayına varıyor. Muhafızlar onu yanına sokmuyorlar. Padişah da bir peçeden görüyor adamı. Herif

—Gireyim, diyor, ama koyan yok oraya. Padişah oradan bağırıyor:

-O adamı evvela bir hamama götürün, üst-başını giydirin, karnını da doyurun, getirin huzuruma! diyor. Öyle yaparmış herkese.

—Tamam hükümdarım!

Herifi hamama götürmüşler. Karnını falan doyurmuşlar. Sonra padişahın huzuruna getiriyorlar.

—Getirin bakalım bize kahve, diyor padişah.

—Oğlum, işini uzatma, söyle derdini, diyor.

—Şimdi padişahım, sen beni biliyor musun?

—Biliyorum, diyor.

—Şimdi senin kızın hasta olacak. Kalanını sen bana de, diyor.

—Tamam oğlum, senin, emir senin.

Padişahın kızı hasta oluyor. Gecenin yarısında doğru camiye varıyor. Şıh da yatıp durur. Kırk tane zil varmış. Aman ya yerde giderken ziller tıkır tıkır, karınca üstüne basarım diye korkarmış. Kalkmış Şıh.

—Şıh’ım, padişahın kızı çok hasta olmuş. Sen ağzı dualısın. Bir dua okuyuver de şu padişahın kızı kurtulsun, diyor.

—Hay hay, padişahın kızı kurtulsun, hay hay, diyor.

Şıngır şıngır şıngır. Gene dört tane muhafız,

—Aman, karınca vardır çocuklar, üstüne basarız, dikkat edelim!

Neyse padişahın huzuruna varmışlar. Padişah da padişah amma.

—Euzubillahimineşşeytanirracim Bismillahirrahmanirrahim, uf uf,

Öte üflüyor, beri üflüyor.

—Nasıl, duanın bir faydası var mı? diyor. Kavililer ya.

—Şıh’ım, baya bir şeyler olmaya durdum. Ben dualıyımdır, Allah kerimdir. Senin şeyi geçecek, diyor.

Bu durumu iletiyorlar krala. Camiye gidiyor gene o. Camiye gittikten sonra, tekrar bir saat iki saat sonra gene o adam varıyor.

—Şıh’ım, şu tespihini bana bir dakika verir misin? Padişahın kızı gene çok geçkin oldu. Ben onu, tespihi kıyına koyayım da, şifalıdır, şifa yerine geçer. Tespihini bana bir dakika verir misin? diyor.

—Hay hay, sabaha kadar sende kalsın. Götür.

Çıkarken de muhafızlara diyor ki:

—Şu hocanın evi nerede? Bana gösteriverin, diyor. Muhafızlar da hocanın evini gösteriveriyorlar ona.

—Siz kaybolun buradan! diyor.

Tık tık tık ediyor.

—Hoca yenge, hoca yenge, hoca yenge!

—Ey!

—Beni hoca gönderdi, Şıh gönderdi. İşte padişahın hazineleri soyuldu ya, o cevahirler, altınlar, elmaslar...

—Eeee!

—Hoca onun yerini buldu, kırk milyara yerini buldu. “Git onları al da gel. Benim karı sana inanmaz. Şu tespihi gösteriver ona” dedi. Hoca yenge, tespih aha, diyor.

Karı bir bakıyor, hocanın tespih.

—Aman, kimse duymasın, diyor.

—Aman yenge, bu işi siz nasıl yapıyorsunuz ya? diyor.

—Ya kırk tane eşkıya var bizim hocanın emrinde. Şu falan dağda, mağarada duruyor kırk eşkıya. Kırk eşkıyaya bakıyoruz gizli gizli. Kırk eşkıya soyuyor.

—İstersen sen bana çantayı ver de ben götüreyim parayı. Hocayla biz alırız.

Alıyor çantayı. Altın, cevher, mücevheratla dolu gari içi.

—Aman evlat, kimseye görünme. Padişah duyarsa hepimizi asar. diyor.

—Aman yenge, benim de gırtlağımdan sıkarlar o zaman. Gösterir miyim?

Tamam. Alıyor. Doğru padişahın oraya varıyor. Padişah:

—Buyur, gel, diyor.

Bir açsalar ki hepsi altın.

—Ulan nasıl buldun sen bunları? Kim yapıyor bunu?

—Padişahım, senin Şıh yapıyor bu işi!

—Deme.

—Öyle.

—Gidin, Şıh’ı hemen yakalayıp gelin!

Camide sabaha kadar hu çekermiş. Muhafızlar bir varıyorlar, lapa küt lapa küt hocayı tepe tepe ne çan kalmış üstünde ne bir şey kalmış, tepe tepe padişahın huzuruna getirmişler.

—Şıh’ım, doğru söylersen seni asmam. Yalan kaçırırsan evvela seni sallarım. Doğru konuş, doğru iş yapalım! diyor.

—Hükümdarım, benim emrimde kırk tane eşkıyam var, diyor.

—Nerde duruyorlar?

—Falan dağda duruyorlar.

—Gidin bakalım oraya.

Bir baskın. Kırk tane eşkıyayı orada yakalamışlar. Bunların hepsini beraber ipe bağlamışlar koyun gibi. Kırk eşkıyayı almışlar gelmişler.

—Demek her sene beni soyanlar bunlar.

Şimdi bir tellal bağırıyor:

—Bu zamanlar bütün millet er meydanında. Dar ağacı kurulsun, kırk eşkıya asılsın!

Şimdi meydana dar ağacını kurmuşlar. Kırk tane eşkıya orada. Hükümdar da geliyor. Hoca da başlarında. Padişah hemen emir veriyor:

—Sallayın bakalım şuradan şunları!

Kırk tane eşkıyayı sallamışlar urganla. Hoca,

—Hııh Hııh Hııh! yaparmış.

—Hocam, seni ben bağışladım. Sen hiç üzülme, sen doğru konuştuğun için seni ben bağışladım.

Kırk eşkıyayı hükümdar astırıyor.

—Hocam, sıra sende. Yürü bakalım. Bunu da alın yukarı, bunu da sallayın!

Onu da sallamışlar. O diyardan hırsızlık oyunu kesilivermiş.

—Oğlum, dile benden dileğini, diyor padişah.

—Ne dileyeyim hükümdarım, sağlığını dilerim.

—Sağlığımdan sana hiç fayda yok. Dile, diyor.

—Sen bilirsin hükümdarım.

—Yalnız benim bir vaadim vardı. Kızımı sana veriyorum. Büyük vezirimsin bundan sonra. Çalınsın davullar! diyor.

Kırk gün kırk gece bir muhabbet bir düğün. Bu da burada bitiyor.

 


* kupay: Köpek

* gari: Artık