HELVACI GÜZELİ
(İç Anadolu Bölgesi, Yozgat)

Zamanın birinde, bir ağa varmış. Bu ağanın bir oğlu, bir kızı varmış. Zaman gelmiş, bu ağa oğlu ile hacca gitmeyi düşünmüş. Hocaya gitmiş. Demiş ki:

— Hoca, benim kız sana emanet biz hacdan gelene kadar, diyerek kızı ona emanet etmiş. Oğlu ile beraber hacca gitmiş. Zaman gelmiş, kızın bir ihtiyacı olmuş. Demiş ki:

— Hoca, benim şu ihtiyacım var.

— Tamam.

Hoca eksiğini alıp da kapıdan verirken kız, elini uzatmış da alıyormuş. Hoca demiş ki:

— Bunun eli bu kadar güzelse kendi ne kadar güzeldir? Kapıyı zorlamış. Hoca, içeri girmeye çalışmış. Kız uğraşmış, içeriye almamış. Kapıyı kilitlemiş. Bir de ağa hacdan dönüyor, diye duyulmuş. Hoca tutuşmuş, düşünmüş ki:

— Ağa hacdan gelince kızı, babasına söyler. Ağa beni sağ gezdirmez. Ben ne yapayım, demiş.

Kayseri gibi bir yere varmış, oturmuş. Ağayı karşılamış.

— Ağa, utanaraktan geldim. Ya, senin kız yanına bir adam aldı, onunla yaşıyor. Üzülerek söylüyorum.

— Sen git, bu kızı kaybet. Ben ondan sonra köye gelirim.

Ağa, oğluyla hocayı köye salmış. Oğlu, kızı uyurken alıp ormana götürmüş. Namusumuzu kirletti, diye kızın kanlı gömleğini babasına getirecekmiş. Kız kardeşine dayanamamış, usulca bir taşın üzerine bırakmış. Oradan bir kuş vurmuş. Kuşun kanını gömleğe batırmış, alıp gelmiş.

— İşte, öldürdüm baba, demiş.

 Kız uyanmış ki bir ormanın içindeymiş. Çaresizce o yana dolanmış, bu yana dolanmış. Bir kenarda çeşme varmış. Orada otururken bir delikanlı at sulamaya gelmiş. Oradan kızı almış, eve götürmüş. Kıza demiş ki:

— Nesin? Necisin? Kimsin?

— …

Bu adam bununla evlenmiş. Üç tane çocuğu olmuş ama hâlâ kız hiç konuşmuyormuş. Sonuncu çocukta içeride ninni söylerken, ağlayarak demiş ki:

— Ben zamanın birinde ağanın kızıydım. Hocanın biri bana böyle etti, böyle etti, demiş.

Adam bunları dışarıdan dinliyormuş. Adam da padişahın oğluymuş. Bunun ağlamasına dayanamayarak karısının yanına bir vezir katmış.

— Hadi, sen git. Babanı gör, demiş.

Giderken bir ormanda konaklamışlar. Vezir, askerleri uzak bir çadıra yatırmış. Kendisi, kızın çadırının yanına yatmış. Gece yarısı vezir, kıza yakınlaşmak istemiş. Yatağına gelmiş. Kız, veziri yanına koymak istememiş. Vezir demiş ki:

— Çocuklarını keserim, benimle olacaksın.

— Olmam.

Çocuğun birini kesmiş. Yine olmam, demiş. İkinci çocuğu kesmiş. Yine olmam, demiş. Üçüncü çocuğu kesmiş. Yine olmam, demiş.

Vezir hâlâ ısrar edince, kız:

— Ben bir dışarı çıkayım, ondan sonra tamam, demiş.

Vezir, kızın beline kaçmasın diye, bir ip bağlamış. Kız çalının arkasına geçince kendini siper edip ipi çalıya bağlayıp kaçmış. Kaçınca vezir ipi çekmiş. İpi çekmiş ama bir şey gelmemiş. Geri ipi sürerek varmış, bakmış ki ip çalıya bağlıymış. Vezir, çocukların ölüsünü ve askerleri de yanına alıp padişahın oğlunun yanına gelmiş. Demiş ki:

— Vardım ki karın çocukları kesmiş. Kendisi de çadırdan kaçmış.

Kız çalılıklardan aşağıya inmiş ki bir ihtiyar adam, sırtında heybe ve bir çift öküz ile çifte geliyormuş. Kız, ihtiyarın yanına gitmiş:

— Baba, beni evlatlık edinir misin?

— Yavrum, sen gençsin. Ben ihtiyarım. Sana nasıl babalık yapayım?

— Baba. Sen git, bana bir erkek elbisesi getir. Bu erkek elbisesi ile ben sana evlatlık yapayım.

Padişahın gelini olduğu için çokça parası varmış. Adama para vermiş. O da gitmiş, kıza elbise alıp gelmiş. Birlikte yaşamaya başlamışlar. Zamanla bu kızın adı “Helvacı Güzeli” olmuş.

— Baba, biz bir helvacı dükkânı açalım. Ben helva yapayım, sen sat, demiş.

Sağdan soldan herkes gelmeye başlamış. Bir de kız dua etmiş ki:

— Allah, o vezir ile hocanın gözünü kör etsin. Benim yanıma gelsinler, demiş.

Bunların ikisinin de gözü kör olmuş. Bunlar, kör hâlde gezmeye başlamışlar.

Bir de duymuşlar ki bir yerde Helvacı Güzeli varmış. Kör olanların yüzüne elini sürünce gözleri açılıyormuş.

 Bu hoca bunu duymuş, ağanın oğlunun yanına gitmiş:

— Falan yerde Helvacı Güzeli varmış. Körleri iyi ediyormuş, demiş. Ağanın oğlu, onu alıp gelmiş. Kız bunları görmüş, tanımış. Gelenleri yedirmiş, içirmiş.

Vezir de kızın ününü duymuş. Padişahın oğluna söylemiş. Padişahın oğlu, veziri alıp kızın yanına gelmiş. Kız bunu da tanımış, ağırlamış. Aradan üç beş gün geçtikten sonra kız demiş ki:

— Gelsinler de ben dua edeyim. Allah, onlara iyilik versin.

İlk önce hocayı almış, demiş ki:

— Söyle bakalım, gözlerin neden kör oldu? Doğru söyleyeceksin.

Hoca bir şeyler söylemiş. Kız:

— Yok, sen yalan söylüyorsun. Bana doğruyu anlat, demiş.

— Ağanın kızı vardı, babası hacca gitti. Kızı da bana emanet etti. Ben de kıza ilişmek istedim. Allah, benim gözlerimi kör etti.

— Tamam, sen şuraya otur. Kız, veziri çağırmış ve demiş ki:

— Sen anlat, bakalım. Senin gözlerin neden kör oldu?

O da başta yalan söylemiş. Kız:

— Doğruyu söyle, demiş.

Bu arada ağanın oğlu da, padişahın oğlu da konuşulanları dinliyormuş.

— Böyle, böyle oldu. Padişahın oğlu, hanımını benimle babasının yanına gönderdi. Benim de gözüm düştü. Onunla olmak istedim. O da bana yüz vermedi. Olmam, dedi. Çocuklarını keserim, dedim. Birinci çocuğu kestim, olmadı. İkinci çocuğu kestim, olmadı. Üçüncü çocuğu kestim, yine olmadı. Sonra ipi çalıya bağladı. Kaçtı, gitti. Ben de padişahın oğluna yalan söyledim. Ondan gözüm kör oldu.

Kız dua etmiş, yalvarmış. Elini hocanın yüzüne sürmüş, hocanın gözü açılmış.

Hoca, kızın ayaklarına kapanmış. Bunlara bir yemek hazırlatmış.

— Siz yiyin. Ben geliyorum, demiş.

Kız gitmiş. Padişahın evinden çıktığı günkü elbiselerini giymiş, gelmiş. Herkes bunu görünce şaşırmış. Kız, kocasına demiş ki:

— Ben tertemiz, ay gibi bir insandım. Bunlar, beni karaladılar. Allah, bunları geri döndürdü. Benim yanıma gönderdi. Ben Helvacı Güzeli’ydim, şimdiyse buyum.

Vezirin cezasını padişahın oğlu vermiş, hocanın cezasını kız kendisi vermiş. Hocayı parça parça ettirmiş. Tekrar kocasıyla beraber olmuş, memleketine dönmüş.