Üç Altın mı Üç Öğüt mü?
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

ÜÇ ALTIN MI ÜÇ ÖĞÜT MÜ?

Bir varmış, bir yokmuş. Zamanın birinde Ahmet adında fakir bir adam varmış. Anası, karısı, bir de küçük oğluyla yaşayıp giderlermiş. Artık fakirlik canına tak etmiş. Bir gün anasına fakirlik yüzünden gurbete gidip çalışmak istediğini söylemiş.

Anası:

— Oğlum, gurbette ne yapacaksın? Gitme, demiş.

Ahmet:

— Yok, olmaz! İlla gideceğim, deyince anası:

— Niye gideceksin? Hayvanımız var, iyi kötü geçinip gideriz, demiş.

Anası istememiş, ama Ahmet vedalaşmış, yola düşmüş.

Az gitmiş, uz gitmiş. Dere tepe düz gitmiş. Sonunda büyük bir çiftliğe gelmiş. Çiftliğin sahibi Mehmet Ağa adında biriymiş. Ahmet, ağadan iş istemiş, adam bunu işe almış. Bir yıl çalışırsa bir altın, iki yıl çalışırsa iki altın alacakmış. Ama o zamanlarda bir altınla ancak bir öküz alınabiliyormuş. Ağa ile Ahmet, üç yıl için anlaşmışlar.

Ahmet, her gün hayvanları otlatıyormuş, sonra da çiftliğin öbür işlerini yapıyormuş.

Böyle böyle üç yıl tamam olmuş. Çiftliğin sahibi Mehmet Ağa, Ahmet’i yanına çağırmış.

— Al Ahmet, bu senin üç yıllık emeğinin karşılığı. Ama istersen bu üç altının yerine sana üç öğütte bulunayım, demiş.

Ahmet kendi kendine; “Ben öğüdü ne yapayım? Üç yıl çalıştım. Emeğimin karşılığını almak isterim,” demiş.

Sonra da Mehmet Ağa’ya demiş ki:

— Ağam, ben üç altınımı istiyorum. Köyüme, evime dönmem lazım.

Ağa da:

— Sen bilirsin oğul. İster üç altını al, ister üç öğüdü, demiş.

Ahmet altınları almış, yola çıkmış. Biraz gittikten sonra düşünmeye başlamış.

 — Bu Mehmet Ağa akıllı adama benziyor. Ben şu üç altını vereyim de üç öğüdü alayım, demiş.

Çiftliğe dönmüş. Mehmet Ağa’nın yanına gitmiş, altının birini vermiş, öğüt istemiş.

Mehmet Ağa, altını aldıktan sonra:

— Ahmet, oğul!.. Sakın ha sakın dibi görünmeyen suya girme, demiş.

Ahmet, ikinci altını da vermiş. Mehmet Ağa:

— Allah ne yarattıysa güzel yaratmıştır. Ne görürsen gör; “Ne kadar güzel!” de, demiş.

Ahmet, son altını da vermiş. Ağa bu sefer de:

— Hiçbir olayı araştırıp doğrulamadan sakın karar verme, demiş.

Böylece Ahmet’in üç yıllık emeğinin karşılığı altınlar gitmiş. Ahmet, tekrar iş bulmak istemiş, ama anası aklına düşmüş. Anasının hasreti ağır basmış.

Köyüne doğru yola çıkmış. Yolda iki kişiye rastlamış. Onlarla arkadaş olmuş. Giderken yollarına göl gibi bir yer çıkmış. Oradan geçmeleri lazımmış. Ahmet suya ayağını atacağı sırada Mehmet Ağa’nın dedikleri aklına gelmiş. Arkadaşlarına söylemiş, ama onlar:

— Biz geçeriz, demişler.

Suya girip kaybolmuşlar. Ahmet de:

— Neyse ki altını verdim de öğüdü aldım. Yoksa ölüp gidecektim, demiş.

Biraz daha gittikten sonra bir köprü görmüş. Oradan karşıya geçmiş.

Öyle yorulmuş ki dinlenmek için bir ağacın dibine oturmuş. Karşısında korkunç bir kurbağa görmüş. Tam; “Ne çirkin kurbağaymış.” diyeceği sırada Mehmet Ağa’nın sözü aklına gelmiş. İçinden; “Ne kadar kötü bir hayvan.” dese de “Allah’ım, ne kadar güzel bir hayvan!” demeye başlamış. Ahmet böyle dedikçe kurbağa şişmeye başlamış. Şişmiş, şişmiş, sonunda patlamış. İçinden güzeller güzeli bir peri kızı çıkmış. Bu, peri padişahının kızıymış. Buna büyü yapıp kurbağaya çevirmişler. O büyü de kurbağaya güzel şeyler söylenirse bozulurmuş. Ahmet’in güzel sözleri büyüyü bozmuş.

Kurbağa, peri kızı olunca konuşmaya başlamış:

— Ey insanoğlu, bana eski güzelliğimi geri verdin. Allah senden razı olsun, demiş.

Peri kızı, Ahmet’i de alıp bir kuyuya inmiş. Kuyunun içinde iki tane kapı varmış. Peri kızı, kapının birini açmış ki içeri ceset dolu. Ahmet gördüklerine inanamamış. Bu sefer öbür odanın kapısını açmış. Burası da ağzına kadar altın doluymuş.

Peri kızı, Ahmet’e:

— Beni eski hâlime kavuşturduğun için bu altınlardan istediğin kadar alabilirsin. Eğer bana; “Ne kadar çirkin hayvan.” deseydin senin sonun da bunlar gibi olacaktı. Sen artık benim kardeşim oldun. Ne zaman başın dara düşerse beni çağır, gelirim, demiş.

Ahmet:

— Allah’ım, sana çok şükür! Benim üç altınım gitti, ama şimdi bir oda dolusu altınım oldu, demiş.

O böyle düşünürken peri kızı:

— Şimdi nereye gideceksin, demiş.

Ahmet de:

— Benim bir ailem var, evime gideceğim, demiş.

Peri kızı:

— Sen heybelerini altınla doldur. Ben seni evine götüreceğim, demiş.

Sabaha karşı Ahmet kendini evinde, kendi yatağında bulmuş. Sabah namazı için kalkmış. Bakmış ki karısının yanında bir delikanlı yatıyor. İçinden; “Ben gurbetteyken acaba beni mi aldattı?” diye geçirmiş. Canı çok sıkılmış. Silahını almış, tam öldüreceği sırada yine Mehmet Ağa’nın öğüdü aklına gelmiş; “Bir şeyin aslını, astarını öğrenmeden karar verme!” dediğini hatırlamış. Vazgeçmiş, doğru imam efendinin yanına gitmiş. İmamı yakalayıp:

— İmam Efendi! İmam Efendi! Ben karımı başka bir erkekle yatarken gördüm. Bana bir akıl ver, demiş.

İmam da:

— Ey Ahmet Efendi! Sen gurbetteyken oğlun büyüdü. O gördüğün senin oğlun, demiş.

Ahmet de:

— Allah’ım, sana şükürler olsun! Az kalsın karımı, çocuğumu öldürecektim. Beni bir cinayetten kurtardın, demiş.

Peri kızından aldığı bütün altınları köylüye dağıtmış. Hep beraber rahat içinde yaşamışlar...