Muradına Nail Olmayan Dilber
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Kilis)

            Bir varmış bir yokmuş. Allah’ın kulu çokmuş, çok demesi günahmış. Bir kadının iki tene kızı varmış. Bu kadın kakmış iki tene kızı varmış. Bu kadın kakmış birini külhancıya* vermiş. Birini padişaha vermiş. Bu padişah zengin, külhancı fıkaramış. Zaman geçmiş külhancının avradı yüklü olmuş.  Demiş kine:

            — Evde berşi*yok doğuracak, ne yiycik ne içicik?

Aş yeror* eksikceğiz*. Kağor bir gün göynü eşkili yehni istemiş,

            — Kağım bacımgile gidim de bene bir eşkili yehni bişirsin,

demiş. Kakmış eksikcağız bacısıgile getmiş.

            — Göynüm bir eşkili yehni istor,

demiş.

            — Gel bacım,

demiş. Kakmış bunlar eşkili yehniyi yimiş yimişler. Ne’ne* sini tavlamışlar, küftelerini yuvarlamışlar, akşamüstü olmuş, yimekler konucu. Tak tak kapı döyülmüş.

— Kim o?

— Beni bacın gönderdi. Enişten seni istormuş.

— Be’ nedici beni enişten?

— Neblim bacı, çağıror,

demiş. Eksikceğiz kakmış getmiş.

            — Kele herif, niye beni çağırdın?

            — Ben çağırıp mağırmadım eksik,

demiş. O gece yatmış eksik gözünün yaşı akarak. Aradan bir hefte geçmiş. Göynü bir yoğurtlu küfte istemiş.

            — Kağım şu bacıma gidim de bene bir yoğurtlu küfte etsin.

demiş. Kakmış gelmiş.

            — Kele bacım, göynüm bir yoğurtlu küfte istor,

demiş.

            — Acık bene bir kaşşık bişir,

demiş. Kakmış bişirmişler, etmişler, ne’nesini öfelemişler, tam yimek yiyici “tak tak” kapı çalınmış.

            — Beni bacanağın gönderdi.  Be’ aman geçen seferki kimi oldu. Aha eniştem istor seni,

demiş. Kakmış gözünün yaşı akarak eve gelmiş.

            — Niye istedin beni?

demiş.

            — Ben isteyip mistemedim, bacın yalan söylor.

demiş. Nese, gelmişler yatmışlar, sebeh olmuş. Kakmışlar Allah’ın rızk ettiğini yimişler, içmişler, gelor gidor bu eksiğin ancısı tutor.

            — Herif,

demiş.

            — Ağrım tuttu.

Ebe parası yok.  Anca bir ekmek alıp yiyollar.

            — Şu hemamcıdan hemamın enehterini iste de gidim ben hemamda doğurum.

Gelmiş:

            — Acı şu enehteri ver de benim hanım içerde doğurucu.

            — Eh, peki,

demiş. Enehteri almış hemamcıdan getirmiş, hanıma vermiş. Kadın içeri tek başına girmiş. Eksik doğurucu. İçerden iki tene adam üç tene kadın çıktı. Geldiler bunu aktardılar, çevirdiler, doğurttular. Bir kız, arı sili.

            — Kele aman bacım, ne güzel!

demişler. Geydirmişler, kuşatmışlar, kucağına vermişler. Biri demiş ki:

            — Ağladıkça inci mercan saçılsın. Güldükçe yanağında gül bitsin. Yürüdükçe çayır çimen bitsin.

Biri de demiş ki:

            — Çimdikçe altın olsun.

Bunlar gözden def olmuşlar. Hemen eksikcağız uşağı bağrına basmış. Sebeh olmuş. Herif çakır çakır kapıyı açmış. Gelmiş:

            — Al herif,

demiş.

            — Çimdir,

Hemen çimdirmiş. Altınlar donmuş. Toplamış torbaya koymuşlar. Hemen :

            — Herif, bunu sat getir. Parasına öteberi alak.

demiş. Hemen herif kuyumcuya eletmiş bunu satmış. Gelirken yiyecek, geyecek almış. Çocuğa bezler almış. Getirmişler, çocuğu güzelce belemişler. Kağor hemen herife:

            — Bir güzel ev al,

demiş. Hemen güzel bir ev almışlar. Oraya daşınmışlar. Amma bu sefer bacısı bunları duyor kuduror.

            — Ben gider sorarım bacıma,

demiş. Gelmiş:

            — Kele bacım size nerden bunca servet,

demiş.

            — Birden bire bele nasıl yüze çıkdınız?

demiş.

            — Aha,

demiş,

            — Niye saklıyım, aha bele bele oldu.

demiş.

            — Duvar yarıldı üç tene kadın çıktı, her biri berşi* söyledi. Çimdikçe altın çıkor, götüror satoruk.

demiş.

            — Getiror harcoruk.

demiş.

            — Ondan zengin olduk.

demiş. Hemen getmiş eve bunları anlatmış.  9 ay 9 gün derken avrat yüklü olmuş.

            — Karşı hemamdan enehteri al gel de gidip ben de hemamda doğurum.

demiş. Getmiş hemamcıdan enehteri almış. Getmiş, bunlar da avradı hemen hemama komuş, kapının öyünde de padişah oğlu durmuş. İçerden duvar yarılmış, üç tene adam çıkmış. Gelmişler bu bir kız doğurmuş. Yumuşlar arıtmışlar, bunun kucağına vermişler. Biri demiş ki:

            — Ağladıkça daşlar saçılsın.

Biri de:

            — Yeridikçe arkasından tiken bitsin.

Öbürü de:

            — Alnında bir eşşek kuyruğu bitsin,

demiş.

            — Kestikçe uzasın,

demiş. Kakmışlar iki çocuk da böyümüş. Külhancının kızı ta gide gide Çin padişahının oğluna dayanmış. Günlerde geç, heketlerde er, padişah oğlu:

            — İlle gider ben bu kızı alırım,

demiş. Dolanı dolanı bunlar burağı bulmuşlar. Gelmiş kızı istemişler. Almışlar vermişler, aradan aylar geçmiş. Bu kız gelin gidici.

            — Kele bacım ben gidemem, eyip,

demiş.

            — Acı sen get, birkaç gün de otur gel.

demiş. İşte bunlar muafalara binmişler. Bacısı genni hep bilabar getmişler. Yarı yola geldiyinden:

            — Bacı birez dolma ettim, al yi,

demiş. İki tene yimiş.

            — Kele deyza ne kedek duzlu yapmışsın,

demiş.

            — Acı su ver bir damla su.

demiş.  Sonra iki tene daha dolma yimiş. Üçüncüyü de yimiş.

            — Acı su ver.

demiş. O da :

            — Su ne gezer?

demiş.

            — Gözünü bene verirsen sene su veririm.

demiş. Kız bakmış ki ölücü. İki gözünü deyzasının eline komuş. Bir tas su içmiş. Bakmış ki bir nehir. Hemen nehire yitmiş kızı, asbaplarını almış. Birkaç tenesini genni kızına geydirmiş. Süslemiş püslemiş genni* oturmuşlar.

            — Yallah!

demişler. Hemen padişah bunları karşılamış. Güzelcesine gelini yokarı çıkartmışlar. Padişah oğlu da çıkmış yokarı. Kız ağladığından gözünden ataşlar çıkmış.

            — Aboo!

demiş.

            — Ben bunun yüzüne bakamam.

Hemen aşşağı enmiş, anasına demiş ki:

            — Alıp geldiyiniz gelin bu mu?

demiş.

            — He,

demiş.

            — Dünya ürbeti.

demiş.

            — Aman oğlum, senin gözünde eyle, bu kız dünya güzeli.

            — Hayır ben bunun yanına getmem de bene hanım olmaz da.

demiş.  Nese aradan aylar geçmiş, seneler geçmiş, oturollar bereber. Gelelim kör kıza. Bu mehsim gide gide bir erığa dayanmış. Bahçacı gelmiş kine bir kız oturor, dünya güzeli. Hemen bunu kaldırmış, eve getirmiş. Bunu yumuşlar, arıtmışlar.

            — Aman kızım, noldu sene?

            — Heç, nehire düştüm, gözüm görmedi deyi.

Hemen bunu çimdirmişler, bakmışlar kine altın doldu.

            — Aman kızım,

demişler. Hemen altınları bir kuyumcuya götürüp satmışlar. Kız evde oturor. Aradan seneler geçmiş. Anasından öteki kız padişahın yanında oturollar. Padişahın oğlunu beklollar. Padişahın oğlu çıkmor. Nese bir gün kıtlık olmuş, kimselerin elnde artık yiyecek kalmamış. Padişahın hazinesinde atlara yiyecek kalmamış. Demiş kine:

            — Atları dağıdım da herkes beslesin,

demiş. Bahçacıya kız demiş kine:

            — Baba get bir tene de sen al gel.

demiş. Bahçacı getmiş:

            — Bir tene de bize ver padişahım.

demiş.

            — Sen nasıl besliycin?

            — Bir kızım var evde o besliyci.

demiş. Getmiş kine iki dizi kırılmış bir at yator ahırda. Neyse bunu sürüyü sürüyü alıp eve getirmişler. Alıp getirdikleri kimi hemen kız bunun başını sığamış güzelcesine. Hemen yerimiş. Arkasından çayır çimen bitmiş. At yimiş genni dolanmış, at yimiş genni dolanmış. Bir yaz bunun arkası sıra dolanmış. Kış da geçmiş. Yaz da geldiyinden bahar gelmiş. Padişah:

            — Şu atları bir toplıyak.

demiş. Atları toplamışlar, ala güzelcesine.

            — Baba!

demiş.

            — Gülüm de yanağımda güller bitsin, bu gülleri “Göz deymesi için eyi gelir.” deyi çığır, sat,

demiş.

            — Belki,

demiş,

            — Gözümü bulun da biz de onu yerine koruk.

            — Ha ha,

demiş kız. Gül açmış, bekkeden kesmiş, halbıra komuşlar. Bahçacının eline vermişler. Padişahın köşkünün altında:

            — Gül var, gül var!

deyi satmış. Eyilmiş anası demiş kine:

            — Neçiye saton?

            — Gözden satorum anam.

demiş.

            — Ee, gözü nerden bulak babam?

demiş.

            — Hanı taman teyzenin kızının gözü vardı nettin onu?

            — Çentemde duror.

demiş. Hemen çıkartmışlar bir çift gözü:

            — Ala babam.

demişler. Halbırdan gülleri komuş, gözü alıp yallah olmuş bahçacı. Hemen getmiş:

            — Aha kızım.

demiş.

            — Peki baba, getir ver.

demiş kız. Kız bahçada ağacın altına getmiş, yatmış, bir küççük kuş gelmiş başı ucuna.

            — Kele bacım şu kız ne etti de deyzasına bu bele oldu?

demiş.

            — Sağ gözünü sağ gözüne; sol gözünü sol gözüne ko.

Elinde gözü duror.

            — Biz kaktığımızdan bir yaprak düşer, bu yaprağı gözüne sıkıp kosa biiznillah şifa bulur. Amma bu kız dilimizden anlamaz ki!

Bu kız bunu anlamış. Hemen yaprağı almış sağ gözü sağ göze sol gözü sol göze komuş.

— Bismillahirrahmanirrahim

demiş sığamış yaprakları üstüne komuş. Üç dekke sonra gözünü aça ki ne aça! Her pancar kimi göz şele olmuş bu sefer. Güzelliğinin üstüne bir güzellik daha katılmış. Kakmış atını yularından tutmuş,yeri ha yeri. Çimenler çıkor efil efil*, at yiyor. Gelormuş gidormuş bahar gelmiş. Padişah:

            — Herkeşin atını topluycum ben,

demiş. Dellallar çığırmış. Herkeş atını toplamış, saymışlar bir tene eksik.

            — Bir tene de bahçacıya verdikti padişahım,

            — Hele noldu, öldü mü kaldı mı?

            — Ölücüdü zatan.

demişler. Getmişler bahçacının kapısını döymüşler.

            — Yok,

demiş,

            — Ölmedi, beslendi. Aha biz besloruk,

demiş. Getmişler padişaha bele demişler. Kız ata demiş ki:

            — Eyer seni almıya geldikleri vakıt padişah oğlu gelmeden kağıp gidersen elimden yidiğin gözüne dizine dura.

demiş. At başını sallamış. Gelmiş demiş ki:

            — Aha atı çıkarın.

At yator. Kılbeçten vurmuşlar,

            — Kak,

demişler, imkanı yok kakmor. Padişah:

            — Niye kakmor?

demiş. Padişah oğlu gelip ahıra bakmış kine her tüyünden bir yağ damlor.

            — Kak heyvan,

demiş. Ne keder demişse kakmamış. Padişahın oğlu:

            — Bunu kim besledi?

demiş.

            — Hele gelsin o kaldırsın, belki kağar,

demiş.

            — Kızım padişahın oğlu geldi seni çağıror, gelip atı kaldırmealımışsın.

demiş. Hemen gelmiş, güzelcesine geyinmiş, saçlarına süsler komuş, artık pırıl pırıl. Ordan salınıp geldiyinden kız depikden bir tene ata vurmuş.

            — Kak,

demiş.

            — Sehebinden ne heyir gördüm ki senden görüm?

demiş. Heyvan hemen silkinip ayağa kakmış. Padişah bundan bir hesse kapmış.

            — Bu ney?

demiş. Alıp atı getirmişler. Oğlan bunu anasına sölemiş. Anası da:

—  Hele bahçacıyı çığır da sor, ney bunun ma’nası?

demiş.

            — Hemen gelsin bahçacı,

demiş. Bahçacı gelmiş.

            — Kızın bele bele dedi, hele bunun manası ney? Beni bu kızın yanına bir daha götür.

demiş. Kakmış padişah oğlundan bahçacı doru kızın yanına gelmişler.

            — Ne bu mana, söle bakım bene?

demiş.

            — Sen beni aldın, geldin, istedin, benim başıma ne iş geldi, daha sen teyzemin kızından oturon.

            — Daha da yanına çıkmadım,

demiş padişah oğlu.

            — Ya onlar bele bele yaptılar.

demiş. Padişah oğlu hemen elinden tutmuş, erabıya bindirmiş genni. Anasının yanına eletmiş. Padişah oğlu kızın deyzasına demiş kine:

            — Çamış katıra mı razısın?

demiş,

            — Keskin kılınca mı?

demiş.

            — Keskin kılıç sevdiyinin başına.

demiş anası.

            — Biz çamış katıra binip de estiri estiri memleketimize gidemor muyuk?

demiş. Kakmış bunların ikisini birden bir ata bindirmiş. Kuyruğuna atın teneke kırığı, cam kırığı, birez atın ürkeceyi şeyleri bağlamış.

            — Bunları götürün.

demiş. Şu dağ senin bu dağ benim, at ikisini birden yüz bin parça etmiş.

            Bunlar da 40 gün 40 gece düyün etmişler, yiyip içmişler.  Ekbili cemi gençlere.

 

* külhancı: hamamlarda kül döken kişi

* berşi: bir şey

* aş yeror: aş erme

* eksikceğiz: kızcağız

* ne’ne: nane

* berşi: bir şey

* genni: kendisini

* efil efil: yeşil yeşil, gür bir şekilde

* Ekbili: darısı

* kakmış: kalkmış