Kıymetli Tuz
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

KIYMETLİ TUZ

Bi varımış bi youmuş, yok demesi pek günahımış. Develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngıır mıngır sallar iken, zamanın birinde bi padişah varımış. Padişahın da üç oolu varımış. Padişah, gendi gendine düşünmüş:

— Acaba, benim çocuklarım beni naadar seviyo? diye merak etmiş.

Öörenmek istemiş. Çocuhlarını yanına çaarmış:

— Gelin baalım* yavrum, demiş.

Çocuhlar da,

— Hayırdır baba, üçümüzü birden niye çaardın? dimişler.

Padişah,

— Yavrularım, beni naadar sevdiinizi merak ettim. Onu öörenecem, demiş.

Sırayla sormuş. Önce büyük oolana,

— Oolum beni naadar seviyon? dimiş.

— Baba, seni ballar gadar seviyom, dimiş.

— Afferin ooluma, dimiş.

Oolunu yanına çaarmış goltuunun altına almış. Soona ikinci ooluna sormuş:

— Oolum sen beni naadar seviyon? dimiş.

— Baba ben seni şeker şerbet gadar, baklava kadar seviyom, dimiş.

— Afferin ooluma, dimiş.

Onu da öbür goltuunun altına almış. Sıra en güççük ooluna gelmiş:

— Oolum, sen beni naadar seviyon? dimiş:

— Valla babacıım, ben seni tuz gadar seviyom, dimiş.

Padişah küplere binmiş, öökelenmiş. Hemen,

— Atın bunu zindana! Çürüsün orda, gözüm görmesin bunu, dimiş.

[Bu kadar sinirlenmiş yani.] Aradan birkaç gün soona cellada dimiş ki:

— Beni tuz kadar seven oolumu çoook uzak bi yere götür. Başını vur, kanlı köyneeni* de bana getir dimiş. Eğer didiklerimi yapmazsan, öldürmezsen senin kelleni vurdurrum. Yoh, didiimi gibi yapar da getirirsen seni mükâfatlandırırım, demiş.

Cellad bunu almıış, çooh uzaklara götürmüş. Tam başını vuracaa yerde çocuk yalvarmış, çok ısrar etmiş. Cellad da çocuun yalvarışına kıyamamış:

— Seni serbest bırahırım amma ganlı köyneen ne olcah? dimiş.

O arada da bi ceylan geçiyomuş. Çocuh hemen celladın silahıynan ceylanı vuruyo. Köyneini de iyice gana sürüyo,

— Al bunu götür, babama ver, diyo.

Öyleliinen cellad oolanı serbest bırahıyo. Çocuh da cellada dualar ediyo, öldürmediği için. Cellad çıhıyoo, padişaan yanına gidiyo. Çocuk da başını alıp başga bi memlekete gidiyo. Cellad, götürüyo padişaha köyneei:

— Oolunu öldürdüm. Bu da onun ganlı köyneği, diyo.

Padişah da celladı mükafatlandırıyo. Gel zamaan, git zamaan çocuk, tesadüf bu ya başka bir ülkenin padişahının gızıyla tanışıyo. Gız da bunu seviyo, bunlar evleniyolar. O ülkenin padişahı ölüyo, padişaan tek bi gızı varımış. Başga çocuu da yoh. Gızının kocası olduğu için bu oolan oraya hükümdar oluyo. Gız bi gün oolana diyo ki:

— Biz seninle yıllardır evliyiz. Ama hiç kimin var kimin yoh, ne ben sordum, ne de sen söyledin, diyo.

— Bu dünyada hiç kimsen yok mu senin? diyo.

— Var, diyo oolan. Filan ülkenin padişaa benim babam fakat babamla aramızda böyle böyle bir mesele geçti. Beni vurdurmak istedi. Ben cellada yalvardım, beni serbest bıraktı. Biz onu buraya çağırırsak iş karışır diyo oolan.

— Yok, diyo gız. Çaaralım. Madem başında böyle bi olay geçti, tuzsuz bir yemek yapalım, onu da tanışmak için davet edelim. Senin kim olduunu da söylemeyelim, diyo.

Neyse padişaa tanışmak için eve davet ediyolar. O da davete icabet edip geliyo. Yemek vaatı geliyo. Padişah hangi yemee tattıysa tuzu yoh. Yemeklerin hiçbirinde tuz yoh. Şaşırıyo,

— Siz yemeklerde hiç tuz kullanmaz mısınız? diyo.

Padişahın oğlu,

— Kullanmasına kullanırız ama biz sizin tuzu sevmediğinizi, tuz kelimesine dahi sinirlendiğini bildiğimiz için yemeklere tuz atmadık, der.

Padişaan kafasına jeton düşüyo:

— Şimdi anladım ki dünyanın tadı tuzmuş. Ben bu tuzun yoluna bir oolumu öldürdüm. Çok pişmanım, eğer şimdi burda olsaydı baarıma* basardım, diyo.

O zamanaça,*

— Baba, senin öldürtmek istediin oolun benim. Cellada yalvardım beni öldürmedi, o köynekteki gan ceylanın kanıydı. Ben bu ülkenin gızıyla tanıştım, buraya hükümdar oldum, durum böyle böyle, diyo.

Padişah oolundan af diliyo, oolu da babasını affediyo. Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine.

 


* baalım / bağlım / bağalım: Bakalım

*köynek: Gömlek

* bağır:1. Göğüs, sine, ciğer, yürek

* o zamaataca / o zamaataça / o zamanaça: O zamana kadar