umutphp/masallar huggingface dataset:
Altı Çocuk ile Dev Karısı
(Doğu Anadolu Bölgesi, Van)

[ALTI ÇOCUK İLE DEV KARISI]

Bir varmış, bir yokmuş, Allah’ın kulu çokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, köyün birinde bir fakir aile varmış. Altı tane çocuğu varmış. Bunlar git giden fakirleşmişler. Çocukların karnını doyuramamışlar. Aç kalmışlar. Bunlar gözlerimizin önünde acından ölecekler diye babaları demiş ki:

—Gelin kızlarım, sizin ile dağa gidelim, dağdan odun kıralım, getirelim diyerekten bunları almış götürmüşler.

Kızların en büyükleri bayağı akıllıymış. Demiş ki:

— Giderken yanımıza bir torba ekmek ufağı alalım, düze düze gidelim, gelirken de o ekmek parçalarına bakarak gelelim, demiş ve yola çıkmışlar.

Getirmişler, şu dağdan odun etmişler, bu dağdan odun etmişler. Derken babaları bunları kaybediyor, kaçıp köyüne geliyor.

Köye gelince bu altı tane kız dağda kalıyor. Arıyorlar arıyorlar, ekmek ufaklarını bulamıyorlar ki evlerine geri döneler. Ondan sonra dağdan geliyorlar, karanlıkta geliyorlar, diyorlar ki:

—Burada bir tütün tüten yer var, bir ışık yanan yer var. Diyorlar ki:

—Işık yanan yere gidelim. Gidiyorlar ışık yanan yere. Kapıyı vuruyorlar. İçerdeki:

— Kimsiniz? diyor.

—Biz dağda kaldık teyze, kimsemiz yok, dağda kaldık. Bizi bu günlük misafir eder misin, diyorlar. Kadın:

—Hay hay! Ederim, diyor, içeriye alıyor. Bunların karnını doyuruyor, yatırıyor. Büyük ablaları uyumuyor. Gidiyor geliyor kadın diyor ki:

—Kızım niye uyumuyorsun?

—Yok uyuyordum, diyor gene uyumuyor. Annem çay yapardı, diyor. Kadın yapıyor, getiriyor, gene uyumuyor.

— İşte benim annem bana yemek yapardı, çay yapardı, diyor. Kadın yapıyor, getiriyor gene uyumuyor. Korkuyor kızcağız. Oradan da diyor ki:

—Kızım gel seni bir yere götüreyim, diyor. Götürüyor.

—Aha şu fırına eğil de bak, hele yanıyor mu? Yeni yaktım da, diyor. Kız:

— Yok teyze, ben yetişemem bakamam ona. Ben fırına nasıl bakıyım, diyor. O zaman diyor:

— Şu taşı ayağının altına al, yetişirsin, diyor kadın.

—Yok teyze, sen bir bak. Sen baktığın zaman ben de öğrenirim, ben de bakarım sonra, diyor.

Kadın fırına uzanır uzanmaz hemen arkasından itene kadar fırının içine düşürüyor. Diyor ki:

—Oh! Kurtulduk, diyor. Hemen bacılarına:

—Hazırlanın kardeşlerim, hemen gidiyoruz, diyor. Oradan bir kuş:

— Beni de alın der gibi, cik cik cik ötüyormuş. Kuşu da alıyorlar yanlarına, gidiyorlar. Ama nere gittiklerini bilmiyorlar. Gidiyorlar dere tepe, dümdüz gidiyorlar. Bir amcaya rastlıyorlar. Amca, kızlara:

—Kızım! Siz buralarda ne geziyorsunuz, dağlarda, diye soruyor.

—Bizim babamız acımızdan öldürüyordu. Açlıktan ölmeyelim diye babam bizi dağlarda bıraktı, gitti. Biz de yolumuzu kaybettik. Bu dağlarda kaldık, diyorlar.

Hikâye bu ya, adamın da oğulları varmış. Diyor ki adam:

—Benim altı tane oğlum var, altısını da altınız ile evlendiririm, diyor. Kızlar ilk önce adama güvenemiyorlar ama başka çareleri de olmadığı için kabul ediyorlar. Köye gelince hazırlıklar başlıyor. Bu arada yanlarında getirdikleri kuş, onlara sürekli altın taşıyormuş. Yedi gün yedi gece düğün ediliyor. Muratlarına eriyorlar. Altı kardeşin kaderi de böyle yazılmış oluyor.
İbibik Kızı 
(İç Anadolu Bölgesi, Kayseri)

 

[İBİBİK KIZI]

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellâl iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir bey oğlu varmış. Yolda bir yaşlı kadınla karşılaşmış, onun elindeki testileri kırmış. Yaşlı kadın ona:

—İbibik kızına hasret gidesin, demiş.

O da merak edip İbibik kızını aramaya başlamış. Sonra bir ağacın dalında İbibik kızını görmüş ve onu götürmek için at ya da araba almaya gitmiş.

İbibik kızının yanına Karakınak adında bir kız gelmiş. Elinde testi varmış. İbibik kızı, Karakınak kıza demiş ki:

—Benim kafamda bir kıymık var, o çıkarsa ben kuş olurum, buradan uçar giderim. Aman ona dokunma, demiş.

Karakınak kızı, İbibik kızının kafasındaki kıymığı çıkarmış ve yerine geçmiş. Beyoğlu, İbibik kızını evine götürmek için geri gelmiş. Ağacın dalındaki kızı alıp evine götürmüş. Köydeki insanlar, bey oğluna:

— Yedi gün davul, yedi gün düğüne aldığın kız bu mu, demişler.

Bir süre sonra bey oğluyla Karakınak kızının bir oğulları olmuş. Bir gün bahçelerine bir kuş gelmiş:

—Oğlu evlendi mi? Karakınak kızı gelin oldu mu, diye söylenip duruyormuş.

Karakınak kızı, bey oğluna, kuşu öldürmesini ve etini yemek istediğini söylemiş.

Bey oğlu kuşu öldürünce oraya bir damla kan damlamış ve orada kavak ağacı bitmiş.

Karakınak bu ağacı kesip kapısına eşik, oğluna beşik yapmış.

Eşik kendini, beşik de oğlunu sıkıyormuş. Hem eşiği hem de beşiği yakıp kül etmiş. Bir yaşlı kadın gelmiş, eşik ile beşiğin külünü istemiş. Külü alınca içinden kıymık çıkmış.

Kıymığı duvara sokmuş. Bu kıymık yaşlı kadın gidince İbibik kızı olmuş. Yaşlı kadın gelince tekrar kıymık oluyormuş. Bir gün yaşlı kadın kızı yakalamış, kıza:

—Benim kızım ol, demiş.

Bey oğlu beslemeleri için köylülere at dağıtıyormuş. İbibik kızı yaşlı kadına:

— Sen de at al, demiş.

Ata, İbibik kızı bakıyormuş. Kafasından dökülen su çayır oluyormuş, at da onu yiyormuş.

Yaz gelmiş, bey oğlu atları geri topluyormuş. Köylüler yaşlı kadının kızında da at olduğunu söylemişler. Bey oğlu atı almaya gitmiş. Atı almış, fakat at durmayınca kızı çağırmışlar.

Bey oğlu, İbibik kızından inci mercan dizmesini istemiş. Karakınak gelip bozmuş. İbibik kızı:

—Evimi aldın, erimi aldın, şimdi de işimi bozuyorsun, demiş. Bey oğlu İbibik kızından gerçekleri öğrenmiş.

Karakınak kızı atın arkasına bağlamış ve at sürüklemiş götürmüş. Bey oğlu İbibik kızı ile evlenmiş. Sonsuza kadar mutlu yaşamışlar.
Perili Kız
(Akdeniz Bölgesi, Adana)

 

PERİLİ KIZ

  Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde iki kardeş varmış. Bunlardan biri hamileymiş.

Bu hamile kadın hamamda doğum yaparken periler gelmiş, bu kıza:

— Gülerken yüzünde güller açılsın, ağlarken gözünden inci mercanlar saçılsın, demişler.

Bu kız büyümüş, gülerken kızın yüzünden güller açarmış, ağlarken gözünden inci mercanlar saçılmış. Kız çok güzelleşmiş.

 Bir gün padişahın oğlu bu kızı görmüş ve âşık olmuş. Annesini gönderip kızı istetmiş. Kızı vermişler. Ata bindirmişler, yola koyulmuşlar. Padişahın yanına doğru yol almaya başlamış.

Kızın yanında teyzesi de varmış. Kızın teyzesi çok kötü niyetliymiş. Yolda giderken hile yapmış ve kızın gözlerini kör etmiş. Yüzündeki gülleri almış, atmış. Kendi kızını padişaha götürmüş. Padişahın oğlu kızı görünce çok şaşırmış:

— Benim sevdiğim kız değil bu, demiş. Ama inandıramamış. Çaresiz bu kız ile evlenmeye razı olmuş.

Bu perili kızı yolda bir adam bulmuş, yanına almış. Kızın gözlerini tedavi ettirmiş. Kızın yine gülünce yüzünde güller açmış, ağlayınca gözünden inci mercanlar saçılmış. Padişahın oğlu bir haber göndermiş:

— Köyde bir ay sonra bir yarışma var, en iyi atı besleyene bin tane altın, demiş. Kız da bunu duyunca at beslemiş.

 Bir ay boyunca ata o kadar iyi bakmış ki at kocaman olmuş. Padişaha götürmüş. Orada padişahın oğlu, kızı görünce tanımış:

 — Sen benim sevdiğim kızsın, nerelerdeydin demiş. Kız da teyzesinin ona yaptıklarını anlatmış.

Padişahın oğlu kadını cezalandırmış. Onlar ermişler muradına, biz çıkalım kerevetine…
KÖR OLAN ADAM
(Doğu Anadolu Bölgesi, Elazığ)

[KÖR OLAN ADAM]

İki arkadaş yolda giderlerken acıkmış. İkisinin de yanında öğle yemekleri varmış. Adamlardan biri yemeğini çıkartmış ve ikisi birlikte yemişler. Biraz sonra tekrar açıkmışlar. Yemeğini ikram eden adam, arkadaşına şimdi de sen yemeğini çıkart birlikte yiyelim, demiş. Diğer adam da bu teklifi kabul etmemiş:

—Gözünü çıkartıp verirsen yemeği yiyebiliriz, demiş. Adamcağız da çaresiz bir gözünü çıkartıp veriyor ve yemeklerini yiyorlar.

Az gitmişler uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler, bir süre sonra bu adamcağız tekrar acıkmış ve arkadaşından yemek istemiş. Arkadaşı da:

—Diğer gözünü de çıkartıp verirsen yemek yeriz, demiş. Zavallı adamcağız çaresizce diğer gözünü de vermiş. İki gözü de görmez olunca arkadaşı onu bir ağacın altında bırakıp gitmiş.

Gözleri olmadan bir başına ormanda kalan adamcağız hissediyor ki uzaktan cinler gelmekte. Korkusundan yanındaki sakız ağacına tırmanıp oturmuş.

Cinler ağaçtaki adamdan habersiz kendi aralarında konuşuyormuş:

—Gözleri görmeyen bir insan bu ağacın yapraklarından koparıp gözlerine sürerse gözleri tekrar görmeye başlar. Filanca yerde bir tepe var, oradaki taşı kaldırırsa oradan çıkan su bir şehre yeter, demişler.

Konuşulanları ağaçtan dinleyen adam hemen bir yaprak koparıp gözlerine sürmüş ve gözleri görmeye başlamış.

Bu duruma çok sevinmiş ve geceyi o ağacın tepesinde geçirmiş. Sabah olup etraf aydınlanınca da şehre gitmek üzere yola çıkmış. Şehre varınca, şehir halkına demiş ki:

— Eğer ben bu şehre su getirirsem bana ödül olarak ne verirsiniz? Bu habere çok heyecanlanan halk, eğer bize suyu getirirsen seni padişahımız yaparız, demişler.

Bunun üzerine adam cinlerden duyduğu gibi taşı kaldırıp şehre suyu getirmiş ve oraya padişah olmuş.

Bir gün tahtında otururken bir de bakmış ki gözünü çıkartıp kendini terk eden vefasız arkadaşı yanına gelmiş. Ona:

—Ben o gözünü çıkarttığın arkadaşınım, demiş. Korkudan ne diyeceğini bilemeyen arkadaşı, bunun nasıl olduğunu sormuş. O da başından geçenleri bir bir anlatmış.

Açgözlü arkadaşı bunları duyunca hemen o ağacın altına gitmiş ve ağaca çıkıp cinlerin gelmesini beklemiş.

Meğer cinler de padişah olan adamcağızın hikayesini duymuşlar ve kendi bilgilerini gizlice dinleyen adamı arıyorlarmış. Tekrar aynı ağacın altına gelmişler. Bir de bakmışlar ki bir adam ağacın tepesinde kendilerini dinliyor.

Cinler, adamı yakalayıp bir top hamur etmişler. Adam da böylece cezasını bulmuş.
Cömert ile Kısmık
(Akdeniz Bölgesi, Adana)

[CÖMERT İLE KISMIK]

 

Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde bir Cömert ile bir Kısmık varmış.

Bir gün Cömert ile Kısmık yola çıkmış. Az gitmişler uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler, acıkmışlar. Kısmık, Cömert’e:

— Kardeş! Acıktık senin azığını yiyelim, demiş. Beraber Cömert’in azığını yemişler. Yine az gitmişler uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler tekrar acıkmışlar. Cömert, Kısmık’a:

— Yine acıktık, şimdi de senin azığını yiyelim, demiş. Kısmık:

— Yok, ben azığımı sana yedirmem. Sen de bana yedirtmeseydin, demiş. Cömert’i bırakıp gitmiş.

Cömert, acından yürüyemez olmuş ve yakında bulunan bir değirmene varmış. Değirmendeki unlardan yiyecek yapıp yemiş. Akşam olmuş, değirmenin bir köşesine yatmış. Gece yarısı olunca, cinler toplanıp gelmiş. Cinlerin başı da topal bir cinmiş. Bu topal cine de Topal Ağa derlermiş. Cinler:

— Topal Ağa gelmedi, diye söylenirken, Topal Ağa gelmiş. Cinler Topal Ağa’ya:

— Neden geç geldin, diye sormuş. Topal Ağa:

— Bir padişahın kızının gözleri kör olmuş. Padişahın sarayının bahçesinde de iki tane gül bitmiş. Bunlardan birisi ak, birisi sarı. O gülleri kızın gözlerine koyduğunda, kızın gözleri açılır. Sarayın yanında da bir kulübe var. Kulübenin yanındaki ağacın dibinde de bir küp altın var, demiş.

Bütün bu konuşmaları Cömert duymuş. Sabah olup horoz ötünce cinler dağılmış. Cömert, padişahın yanına gitmiş. Padişaha:

— Padişahım, bir kızınız varmış, gözleri körmüş. Ben onun gözlerini açarım, demiş. Padişah:

— Oğlum eğer kızımın gözlerini açarsan, dile benden ne dilersen, demiş. Cömert:

— Padişahım, sarayınızın yanındaki kulübeyi isterim, demiş. Padişah kabul etmiş. Cömert, gitmiş bahçedeki iki gülü koparmış. Ak gülü padişahın kızının sağ gözüne, sarı gülü sol gözüne koymuş. Padişahın kızının gözleri ayna gibi olmuş. Padişah da kulübeyi Cömert’e vermiş. Cömert kulübenin yanında bulunan ağacın dibindeki bir küp altını çıkartmış ve zengin olmuş.

Aradan hayli zaman geçmiş. Cömert, Kısmık ile karşılaşmış. Kısmık çok şaşırmış. Cömert’e:

— Ben seni aç bir halde yolda bırakmıştım, nasıl oldu da böyle zengin oldun, demiş. Cömert de başından geçen her şeyi Kısmık’a anlatmış. Cömert’ten her şeyi öğrenen Kısmık:

— Bende zengin olurum, diyerek Cömert’in gittiği değirmene gitmiş. Değirmenin bir köşesine yatmış. Gece olunca. Cinler toplanıp gelmiş. Cinler:

— Topal Ağa gelmedi, derken Topal Ağa yüzü kırk kat olmuş bir halde gelmiş. Cinler:

— Ne oldu, diye sormuş. Topal Ağa:

— Padişahın kızının gözleri açılmış, kulübenin yanında bulunan ağacın dibindeki altınlar da alınmış. Belli ki bizi bir insanoğlu dinlemiş. Bakın bakalım etrafta bir insanoğlu var mı, demiş.

Bakmışlar ki Kısmık orada. Bunun üzerine Kısmık’ı suya atmışlar.
Padişahın Kızı 
(Akdeniz Bölgesi, Adana)

[PADİŞAHIN KIZI]

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde cinler cirit oynuyor eski hamam içinde. Ülkenin birinde bir padişah varmış. Padişahın da bir kızı varmış. Bir gün bu padişah bir tahta kenesini* bir şişe geçirmiş:

— Eğer, kim bunun tahta kenesi olduğunu bilirse kızımı ona vereceğim, demiş. Herkes gelmiş, tahta kenesi olduğunu kimse bilememiş. Günlerden bir gün saraya bir ihtiyar gelmiş. Padişah, ihtiyara da sormuş. İhtiyar:

— Bu tahta kenesi, demiş. Padişah:

— Söz verdim, ihtiyar da olsa kızımı vereceğim, demiş. Padişah kızını bu ihtiyara vermiş. İhtiyar da aslında yedi başlı devmiş. Padişahın sarayına kılık değiştirip ihtiyar kılığında gelmiş.

Gel zaman olmuş, kızın devden üç tane çocuğu olmuş. Dev, kızı sınamak için babasının kılığına girip kızın yanına gelmiş. Kıza:

— Kızım! Seni meğer bir deve vermişim. Gel, gidelim, demiş. Kız:

— Yok ben devden memnunum gelmem, demiş. Bu defa dev en yakın arkadaşının kılığına girip kızın yanına gelmiş. Kız, arkadaşına:

— Arkadaşım! Dev kimini ayağından asıp yiyor, kimini saçının telinden asıp yiyor. Şu oda adam kellesiyle dolu. Şu odada da birini saçının telinden asmış, yiyecek. Ama kurtaramadım, demiş.

Dev kızın söylediklerini duyunca gözlerinden ateş çıkmış. Bir çırpınmış tekrar deve dönüşmüş. Dev, kıza:

— Sen benim yaptıklarımı nasıl anlatırsın, seni de yiyeceğim, demiş. Kız:

— İki rekât namaz kılayım da beni öyle ye, demiş. Kız namaz kılmaya gidince bir fırsatını bulup kaçmış. Yorgun bir hâlde bir pınarın başında uyuyakalmış.

Bir beyin oğlu keçi güdermiş. Keçileri pınara sürmüş. Ama keçiler bir türlü pınardan gelmemiş. Oğlan pınara varmış ki ayın on dördü gibi bir kız pınarın başında uyuyor. Kızı uyandırmış. Kıza:

— İns misin cin misin, demiş. Kız:

— Ne insim ne cinim. Seni yaradan Allah’ın kuluyum, demiş. Oğlan kızı evine götürmüş. Kızla evlenmiş.

Gel zaman olmuş, dev kızın yerini öğrenmiş. Dev keçi kılığına girmiş. Keçilerin arasına karışıp kızın evine gelmiş. Kız, keçiyi görünce gözlerinden dev olduğunu anlamış. Çünkü devin gözleri ateş gibi parlıyormuş. Kız her şeyi eşine anlatmış.

Dev, oğlanın yanına varmış. Oğlanın canını alıp bir şişenin içine koymuş. Sonra kızın yanına varıp kıza:

— Sen iğnenin deliğine de girsen seni bulurum. Artık seni yeme zamanım geldi, demiş. Kız, yine namaz kılmak istemiş. Namaza durmuş ki tam eğilirken bir melek gelmiş. Melek:

— Namazdan doğrulurken şişeyi devir ve kır. Kocanın canı şişenin içinde, demiş. Kız, doğrulurken şişeyi devirip kırmış. Kocası kalkıp deve bir vurmuş ki dev ortadan ikiye ayrılmış.

Kız ile oğlan da yiyip içip muratlarına ermişler.

*kene: Koyun, köpek, at vb. hayvanların veya insanların derisinde asalak olarak yaşayan, bulaşıcı hastalıklara neden olan böceklerin genel adı, sakırga
GÜL İLE SİNAN PADİŞAHI
(Akdeniz Bölgesi, Adana)

[GÜL İLE SİNAN PADİŞAHI]

 

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde cinler cirit oynuyor eski hamam içinde. Tam da o zamanlar ülkenin birinde üç kardeş yaşarmış.

Günlerden bir gün üç kardeş eşlerini de alıp bir yere gitmiş. Bir dağın yamacına üç çadır kurmuşlar. Yatmış uyumuşlar.

Sabah olmuş ki ne göreler! Bir kara yılan, canavar gibi olmuş, küçük oğlanın çadırının yanına gelmiş. Kardeşleri korkmuş, atını alan kaçmış. Çadırda sadece küçük oğlan ile eşi kalmış. Herkes gidince yılan dile gelmiş. Oğlana:

— Gül Sinan’a ne etti, Sinan Gül’e ne etti, diye sormuş. Oğlan:

— Ben Gül’ü de Sinan’ı da bilmem, tanımam, demiş. Yılan, oğlana:

— Ben bu cihanı hep gezdim, senden cesurunu bulamadım. Ben Gül’üm, Sinan da filan memleketin padişahıdır. Sinan padişahını bulup sorduğum soruyu cevap verirsen eşini bırakırım, demiş.

Oğlan eşini yılanın elinde bırakmış. Sinan padişahını aramaya gitmiş.

Ülkenin birinde bir padişah varmış. Padişahın da üç tane bacısı varmış. Padişah bacılarının birini devlerin padişahına, birini kurtların kuşların padişahına, birini de canlının cinlinin padişahına vermiş. Oğlan padişaha gelip Sinan padişahının yerini sormuş. Padişah:

— Ben Sinan padişahını bilmem; ama kurtların kuşların padişahı olan eniştemi çağırayım, o bilir, demiş. Padişah eniştesini çağırtmış. Kurtların kuşların padişahı:

— Sinan padişahının yerini bir Zümrütüanka kuşu var, o bilir, demiş. Zümrütüanka kuşu gelmiş. Zümrütüanka kuşuna Sinan padişahının yerini sormuşlar. Zümrütüanka kuşu:

— Bana kırk tuluk su, kırk tuluk et bul… Gak deyince et ver, guk deyince su ver, seni Sinan padişahının sarayına götüreyim, demiş.

Oğlan Zümrütüanka kuşuna gak dedikçe et, guk dedikçe su vermiş. Oğlanı, Sinan padişahının sarayına götürmüş.

Sinan padişahının surları adam kellesindenmiş. Padişah, oğlana:

— Oğlum gelirken adam kellelerini görmedin mi, nasıl cesaret ettin de sarayıma geldin, demiş. Oğlan, padişaha başından geçen her şeyi anlatmış. Padişah:

— Oğlum o yılan bir zamanlar benim eşimdi. Bir beni öldürmek istedi, sebebini sorunca bana bir değnek vurdu. Üç yıl eşek oldum. Üç yıl sonra sihri bozuldu insan oldum. Bu sefer de ben ona vurdum. Değneği eşime vururken de:

— Yılan olasın da bağrın üzerine sürünesin, dedim. Yılan oldu, dokuz yıldır bağrıyla sürünüyor. İşte Gül bana bundan yaptı, ben de Gül’e bunları yaptım, demiş. Oğlan, yılanın sorduğu sorunun cevabını öğrenmiş.

Oğlan, Sinan padişahın sarayından çıkarken Zümrütüanka kuşu gelmiş, oğlanı kanadının üstüne alıp çadırına götürmüş. Yılan oğlanı görünce:

— Öğrendin mi, demiş. Oğlan öğrendiklerini yılana anlatmış. Oğlan anlatınca yılan çırpınıvermiş ki ayın on dördü gibi on beş yaşında bir kız olmuş. Oğlana:

— Sihirim bozuldu, benimle evlen, demiş. Tövbe etmiş. Sonra da kırk gün kırk gece düğün edip muratlarına ermişler.
İki Kardeş
(Akdeniz Bölgesi, Adana)

[İKİ KARDEŞ]

 

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde ülkenin birinde iki kardeş varmış.

Bir gün iki kardeş bir ev yaptırmışlar. Büyük kardeş, küçük kardeşe:

— Eski evi mi alırsın, yeni evi mi alırsın, demiş. Küçük kardeş:

— Yeni evi alırım, demiş. Akşam olmuş bütün sığırlar eski eve gelmiş. İçlerinden sadece bir tanesi yeni eve gitmiş.

Küçük kardeş, yeni eve gelen sığırı bağlayıp otlatmaya gitmiş. Bir taşın içinden bir kertiş* çıkmış. Küçük kardeş, kertişin kendisine selam verdiğini sanmış. Kertişe:

— Sen bu sığıra mukayyet ol, ben birazdan gelirim, demiş. Kertiş kafasını sallamış. Küçük kardeş gelmiş ki ne görsün, danasını kurtlar yemiş.

Küçük kardeş kertişe çok kızmış. Taşı kırıp kertişi bulmak için balyoz getirmiş. Taşı kırmış. Taşın içinden bir küp altın çıkmış.

Büyük kardeş, küçük kardeşin bir küp altın bulduğundan haberi olmuş. Küçük kardeş, yeni evin kapısını penceresini sökmüş, oradan kaçmış.

Küçük kardeş bir süre gittikten sonra bir çınarın başına çıkmış. Çınarın dibine de bir kervan konmuş. Küçük kardeşin elindeki kapı, pencere yere düşmüş.

Kervandakiler gök üstümüze düşüyor sanmışlar. Oradan kaçmışlar. Kervandakilerin neyi var, neyi yoksa küçük kardeşe kalmış.

*kertiş: kertenkele
Yalancı ile Padişah
(Akdeniz Bölgesi, Adana)

 

[YALANCI İLE PADİŞAH]

Bir varmış, bir yokmuş. İnsanoğlu dağdan taştan, çokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; deve tellâl iken, eşek berber iken, pire pehlivan iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, bir ülkede eğlenceyi seven bir padişah varmış.

Bu padişah yalancı adamların sözünü dinlemek ve eğlenmek için bir ilan yapmış.

— Kim duyulmamış üç yalan söylerse ben ona istediği mükâfatı vereceğim. Fakat kim duyulmuş yalan söylerse onun kellesini keseceğim, diye ilan etmiş.

Yalancılar padişahtan nasıl olsa bir şey koparırız diye toplanıyorlar. On tane, yirmi tane toplanıp gelmişler. O zamanki en ileri gelen yalancılar padişahın huzuruna geliyorlar. Bunların başkanı padişahın huzuruna geçiyor, vezir vüzera da toplanıyor. Padişah:

— Söyle bakalım oğlum bir duyulmamış yalan söyle, diyor.

— Padişahım! Babam çok zengindi. Yumurtayı değirmenin teknelerine koyardık, değirmen döndüğü zaman bir taraftan horoz, bir taraftan ferik* çıkardı. Her taraf tavukla doldu. Padişah, vezir vüzeraya soruyor:

— Bu yalanları daha önce hiç duydunuz mu, diye sormuş. Vezirler:

— Hayır padişahım, hiç duymadık, diyorlar. Yalancı devam ediyor.

— Babam, her taraf tavukla cücük doldu. Mesleği değiştirelim, dedi. Bu defa biz köylerden yün topladık, yünü develer ile getirdik, değirmenin teknelerine koyduk. Değirmen döndüğü zaman bir taraftan halı, bir taraftan kilim çıkıyordu, diyor. Padişah, vezir vüzeraya soruyor:

— Peki bu yalanları daha önce hiç duydunuz mu, diye sormuş. Vezirler:

— Hayır padişahım, hiç duymadık, diyorlar. Yalancı gittikten sonra padişah, vezire vüzeraya diyor ki:

—Bu yalancı beni yenecek. Siz ne söylerse söylesin duyduk deyin, diyor. Toplanıyor bütün vezir vüzera:

— Oğlum gel bakalım bu son yalanı da söyle, diyor padişah.

—Padişahım! Senin baban öyle perişan duruma düşmüştü ki geldi babamgilden iki deve yükü altın götürdü. Baban o borcunu geri ödemeden öldü, diyor. Padişah vezir vüzeraya:

—Bunu daha önce duydunuz mu, diyor. Hepsi:

— Duyduk padişahım, diyorlar. Yalancı o zaman:

— Padişahım o zaman ben o altınları geri istiyorum, demiş. Böylece yalancı kellesi kesilmekten kurtulmuş. Yalancıların hikâyesi de böyle.