Kaysı Devi
(Doğu Anadolu Bölgesi, Malatya)

KAYSI DEVİ

Bir varmış, bir yokmuş, zamanın birinde bir köyde bir ana ile oğlu yaşarmış. Çocuk bir gün arkadaşları ile oynarken birini dövmüş. Arkadaşı da ona,

̶ Beni döveceğine, gücün yetiyorsa git de babanı öldüren Kaysı Devi'ni döv, demiş.

Çocuk bunu duyunca doğru evine gitmiş. Annesine babasının nasıl öldüğünü sormuş. Annesi de Kaysı Devi'nin babasını öldürdüğünü anlatmış.

Çocuk,

̶ Anne, babamın hiç bıçağı falan yok muydu? diye sormuş.

Annesi de,

̶ Babanın eski bir bıçağı vardı, demiş ve bıçağı sakladığı sandıktan çıkarıp oğlana vermiş.

Bir gün bu oğlan av tüfeğini yanına alıp iki arkadaşıyla ava gitmiş. Karanlık olunca mağaraya girip yemek yemiş, sohbet etmişler. Bu arada oğlan,

̶ Benim babamı Kaysı Devi öldürmüş. Ben de onun intikamını alacağım; gidip onu öldüreceğim, demiş. Arkadaşları,

̶ Gitme. O, adamı yutar. Evinin kapısı bacası belli değil. Biz biliyoruz. Vazgeç, demişlerse de dinletememişler.

Oğlan devi öldürmeye giderken,

̶ Tüfeğimi buraya asıyorum. Eğer ondan kan damlarsa bilin ki ben öldüm. Beni aramaya gelmeyin, diyerek gitmiş.

Gitmiş gitmiş bakmış ki uzaktan bir yerden ışık geliyor. O ışığı takip ederek ışığın yandığı yere varmış. Karşısına çok büyük bir konak çıkmış. Konağın etrafını dolaşmış, aramış ama kapısını bulamamış.

O sırada Kaysı Devi'nin karısı onu görmüş ve çok beğenmiş. Pencereye çıkıp,

̶ Hey! Sen kimsin? Çekil git. Kaysı Devi gelirse seni parçalar, demiş.

Oğlan da,

̶ Ben onu öldürmeye geldim, demiş.

Kadın, ne ile öldüreceğini sorunca da babasının eski bıçağını göstermiş. Kadın kolunu uzatıp,

̶ Önce şunu kes, demiş.

Oğlan bıçağı vurur vurmaz bıçak ikiye bölünmüş. Kadın bir merdiven uzatıp oğlanı içeri almış. Kadın,

̶ Kaysı Devi gelirken bütün ev sarsılır. O, gelip kapıya bir tekme atınca kapı bu tarafa, kendi de şu tarafa düşer. Düşünce gaz döküp kibriti çal, demiş.

Dev gelip kadının dedikleri olunca, oğlan gazı döküp devi yakmış. Küllerini de Tohma'ya atmış. Sonra da Kaysı Devi'nin karısı ile evlenmiş.

Birlikte yaşamaya başlamışlar. Oğlan her gün ava gidiyormuş. Fakat hiç bir şey avlayamıyormuş. Bu durum bir süre devam etmiş. Kadın sonunda,

̶ Sana saçımdan bir tel vereceğim. Tüfeğine bağlayacaksın ama kesinlikle kaybetmeyeceksin. Kaybedersen başımıza çok işler gelir, demiş.

Oğlan saçı tüfeğine bağlayınca her gün bir sürü hayvan avlamaya başlamış. Fakat bir gün tüfeğine kurşun koyarken rüzgâr esmiş ve saç teli uçup gitmiş.

Tam o sırada o civardan iki arkadaş geçmekte imiş. Uzakta pırıl pırıl bir şeyin parladığını görmüşler. Biri çok zenginmiş. Ötekine,

̶ Malsa senin, cansa benim olsun, demiş.

Gidip bakmışlar ki bir saç teli… Zengin olan, saç telinin nasıl olup da böyle pırıl pırıl parladığını merak ettiği için bir günlüğüne kendisi almış. Eve gidince herkese bunun ne olduğunu sormuş. Kimse ne olduğunu bilememiş.

Köyde yaşayan bir cadı, kadın saçı görür görmez tanımış. Adama,

̶ Bunu bilmeyecek ne var. Bu Kaysı Devi'nin karısının saçı… Bana çok para verirsen onu sana getiririm, demiş.

Zengin adam kabul edince cadı kadın kendisine bir küp aldırmış. Küpe binmiş ve Kaysı Devi'nin evinin bahçesine inmiş.

Küpü saklamış. Konağın etrafını dolaşırken Kaysı Devi'nin karısı onu görmüş. Pencereden seslenerek,

̶ Teyzeciğim, burada ne arıyorsun? Buralar ıssız yerlerdir; başına bir şey gelir, git buralardan, diye onu uyarmış.

Cadı kadın da,

̶ Kızım yolumu şaşırdım. Çok da yorgunum; gidecek bir yerim yok. Beni içeri al da biraz dinleneyim, diye rica etmiş.

Kocası,

̶ Bunu eve almayalım. Başımıza iş açar, diye itiraz etmiş. Ama kadın acıdığı için cazı kadını eve almış. Yandaki odaya da bir yatak serip geceyi orada geçirmesine razı olmuş.

Gece evde otururken kadın kocasına,

̶ Bu nasıl evlilik, bana hiçbir sırrını vermiyorsun, demiş.

Adam da,

̶ Benim ne sırrım olabilir. Yalnız bir sırrım var. Kolumun altında bir bıçak durur. O çekilirse ben ölürüm, demiş.

Cadı kadın konuşmaları kapıdan dinlemiş. İçeri girip,

̶ Oğlum, sesler duydum. Hasta mısın? Neyin var? diyerek yaklaşmış. Bıçağı çekip ırmağa fırlatmış. Adam cansız düşmüş. Karısı günlerce ağlamış.

Cadı Kadın,

̶ Kızım, ağlamakla ele bir şey geçmez. Gel biraz dışarı çıkalım, gezelim, demiş.

Dışarı çıkınca onu küpü sakladığı yere götürmüş. Kadını küpe bindirip zengin adamın evinin önüne indirmiş.

Oğlanın birlikte ava çıkıp mağaradan ayrıldığı arkadaşları avdan gelince bakmışlar ki oğlanın tüfeğinden üç damla kan damlamış. Anlamışlar ki oğlan öldü… Yine de onu aramaya gitmişler. Kaysı Devi'nin evine vardıklarında bakmışlar ki evin kapısı açık… Arkadaşları yerde yatıyor.

Arkadaşlarının ter içinde olduğunu görünce hareket ettirmeye çalışmışlar ve kolunun altındaki deliği görmüşler. Camda da aynı şekilde bir kırık varmış.

Bu sırada çok acıktıklarından yanı başlarından akan ırmaktan bir balık tutup yemek istemişler. Tuttukları balığın karnını yarınca içinden küçük bir bıçak çıkmış. Bıçağa bakmışlar; ancak camdaki kırık kadar olduğunu görmüşler. Hemen bıçağı arkadaşlarının kolunun altındaki deliğe sokmuşlar. Bıçak deliğe tam uymuş. Bunun üzerine oğlan da hemen gözlerini açıp dirilmiş.

Canlanıp ayağa kalkan oğlan, evini ve her şeyini iki arkadaşına bırakıp karısını aramaya çıkmış atına binmiş. Yanına da bol miktarda altın almış. Az gitmiş, uz gitmiş; dere tepe düz gitmiş. Bir de bakmış ki bir konakta düğün var… Konağın yakınındaki bir eve yaklaşıp, kapısını çalmış. Kapıyı açan yaşlı kadına,

̶ Beni bu gece misafir edersen sana bir kese altınveririm, demiş.

Kadın da bu teklifi kabul edip onu evine almış.

Evde otururken ihtiyar kadına,

̶ Yandaki konakta düğün var; kim evleniyor acaba? diye sormuş.

Kadın da,

̶ Kaysı Devi'nin karısını bir cadı kadın kandırıp getirmiş. Adam çok zengin ama kadının gözü bir şey görmüyor. Kırk gündür ne yemek yemiş; ne de evlenmeye razı olmuş. Adam da düğün kurdurdu. Razı olmasa da illa evlenecek. Kadın ise bir odada kilitli tutuluyor, demiş.

Oğlan da,

̶ Teyzeciğim, ben kadına bir bardak süt göndereceğim. Götürebilir misin? diye sormuş.

Kadın kabul edince yüzüğünü sütün içine atıp göndermiş. Kadın götürüp sütü vermiş ve

̶ Sevdiğinin başı için iç, deyince kadın sütü içmiş ve yüzüğü görmüş.

Anlamış ki kocası sağ ve çok yakınında bulunuyor... Kadın oradan kaçabilmek için her şeyi yemeğe başlamış.

Bir gece adam karısını alıp kaçırırken evdeki cariyelerden ikisi onu görmüşler. Adam onları da kaçırmak zorunda kalmış. Üç kadınla evine dönmüş. İki güzel cariyeyi evdeki iki arkadaşı ile evlendirmiş.

Hep birlikte konakta yaşamaya başlamışlar ve mutlu bir hayat sürmüşler.