umutphp/masallar huggingface dataset:
Baba ve İki Çocuğu
(Karadeniz Bölgesi, Karabük)

Baba ve İki Çocuğu

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde zamanın birinde iki çocuklu bir aile yaşarmış. Bir gün anneleri ölmüş. Baba, anne ölünce evlenmiş.

 Bir gün baba, üvey anneden gözleme istemiş. Kadın:

— Senin çocukarının yaramazlarından gözleme yapacak fırsat mı var. Onları al, götür ormana, demiş. Baba da çocukları alıp ormana götürmüş.

Ormana gitmişler. Baba çocuklarına kulübe yapmış. Baba ağaca kabak asmış. Rüzgâr estikçe kabak dallara çarpıyormuş. Çocuklar kabak dala çarptıkça babalarının odun kestiğini zannediyorlarmış. Akşam olmuş çocuklar babalarını görmeyince tak tak eden kabacığım, bizi aldatan babacığım demişler.

Sonra da yola girmişler. Çocuğun yürürken su içesi gelmiş. Ablası:

— İçme yavrum, ayının içtiği yerden içersen ayı olursun, kurdun içtiği yerden içersen kurt olursun, demiş. Çocuk da ablasına:

— Abla çok susadım, çamurda olsa içeceğim, demiş. Tilkinin izinden içmiş. Bir anda tilki oluvermiş. Ablasına:

— Pöv abla, ben tilki oldum, demiş. Ormanda aşağı çıvmış gitmiş.

 Kız girmiş yola. Giderken pınar başındayken korkmuş ve bir kavak ağacına tırmanmış. Oradan hiç inmiyormuş. Oradan geçen bir atlı atını sulamak istemiş. At su içmemiş:

— İç atım, demiş. At yine içmemiş. Sonra atın sahibi suya bakmış. Suda ayın on dördü gibi bir kız gölgesi görmüş. Sonra kafasını kaldırıp ağaca bakmış bir kız:

— İn kızım, demiş. Kız inmemiş. Atlı atına binip köyüne gitmiş. Köye varınca başından geçenleri anlatmış.

 Kocakarının biri ben onu kavaktan indiririm demiş. Bir çuvala saç, saç ayağı koymuş. Ormana gitmiş. Kızı indirmek için saç ayağı ters koyuyormuş. Kız:

— Babaanne ters koydun, demiş. Babaanne:

— O zaman iniver de düzelt kızım, demiş. Kız yine inmemiş. Babaanne de eğril kavağım doğrul kavağım, demiş. Kavak, eğril, deyince eğrilmiş. Kocakarı da kızı almış, çuvala koymuş. Sonra koyulmuş yola. Giderken çişi gelmiş. Kızı indirmiş. Kız da çuvala çalı çırpı koyup kaçmış.

Kocakarı kızı kurtardım diye sevine sevine köyüne gitmiş. Çuvalı açıp bakmışlar ki çalı çırpı. Çalı çırpıyı fırına sokup yakmışlar.

 Kız da babasının evini bulmuş. Evin bir yerine saklanmış. Babası da gözleme yedikten sonra susamış:

— Keşke çocuklar olaydı da bir bardak su verseydiler, demiş. Kız da bu sesi duyup babasına:

— Ben veririm, demiş.

Üvey anneleri ve babaları da yaptıklarından pişman olmuşlar. Sonra oğlan kardeşi sormuşlar. Kız başından geçenleri anlatınca ağlamışlar. Kızlarına sarılıp:

— Bari sen kaybolma, demişler. Artık kıza iyi davranıyorlarmış. Bundan sonra da mutluca hayatlarına devam etmişler.
Köse ile Keloğlan
(Karadeniz Bölgesi, Kastamonu)

        Keloğlan ile Köse bir gün birlikte değirmene gidip birer çöreklik un öğütürler. Bunların tarlalarında biçilecek ekinleri de varmış. Birlikte ekin biçerken acıkırlar ve:

        — Çörek gömelim de karnımızı doyuralım, derler.

        Köse, hamuru yoğurmaya, Keloğlan da su getirmeye başlar. Keloğlan:

        — Köse, cıvık oldu, biraz uğra koyalım, der.

        Hamura uğra katarlar katı olur; su katarlar cıvık olur derken unun hepsini bitirirler ve sonunda bir çörek gömerler. Çörek pişince Köse:

        — Lan Keloğlan, yalan konuşalım; kim fazla yalan konuşursa bu çörek onun olsun.

        — Tamam, konuş Köse dayı.

        — Anam beni yarım okka yün aldırmak için pazara yolladı. Pazardan yarım okka yünü üçte bir fiyatına alıp eve geldim. Annem yarım okka yünle güzel, kocaman bir halı dokudu. Bu halı dünyayı kapattı, daha da dünyanın bir ucunda yığılı duruyor.

        — Eee.. Gerisi?

        — Benim yalanım bu kadar, der Köse.

        Keloğlan da:

        — Bizim kovanlıkta bir sürü arılarımız vardı. Bir kovanın içinde de bacağı kırık bir topal arı vardı, nereye gittiyse kayboldu gitti. Aradık, taradık fakat topal arının hiçbir izine rastlayamadık. En sonunda topal arının İstanbul’da olduğu haberini aldık. Gittim baktım ki, topal arı; güz güymuş, çift sürmüş, buğdayları yığmış sıra sıra. Köye gelince “Bunu ne getirir ne getirir?” diye düşünmeye başladım. Şuramda bir pire tuttum, pirenin gönünü yüzüp kuruttum. Yine “Bunu ne getirir ne getirir?” diye düşünürken “Senin ak horoz getirir.” dediler. Ben de ak horozu derleyip semerledikten sonra “deh çüş, deh çüş” vardım İstanbul’a. O kadar ekini pirenin derisine doldurup horozun sırtına yükleyerek köye kadar geldim. Getirdiğim buğdaylarla evler doldu, ambarlar doldu, kalan buğdayı da köyün içinde hayvanlar yemeye başladı. Ne yapalım koyacak bir yer kalmadı. Ondan sonra horozun sırtında yük ağır olduğu için yara açıldı. “Ne yapayım ne yapayım da yarayı iyileştireyim.” diye düşünürken “O yaraya cöğüz* çal.” dediler. Bende horozun yarasına cöğüzü çaldıktan sonra yara göğerdi. Daha sonra horozun sırtında kocaman bir cöğüz ağacı bitti. Horoz yolda giderken üç yol ayrıcına geldiği zaman cöğüz yere çil attı. Horoz da hiçbir yere kımıldayamaz hale geldi. Zamanla cöğüz büyür, horoz da altında sürekli öter. Bir gün oradan geçiyordum “Seni böyle bu hâlde bırakırken çok canım sıkılıyor.” dedim horoza. Cöğüz de gitten gide daha fazla büyüyüp dallarında cöğüz olmaya başlamış. Gelen geçen cöğüz indirmek için taş, tezek* ne buldularsa ağaca atınca düşen topraklarda horozun üstünde birikmiş. Biriken topraklardan da horozun üstünde iki üç kilelik arazi olmuş. Bunu görünce babamın yanına gelip “Baba, bizim horozun üstünde iki üç kilelik arazi olmuş, gidelim sürelim.” dedim. Babamla beraber gidip sürdük, ekin ektik sonra da ekinleri biçmeye gittik. Biçerken, biçerken bir tilki kaçtı. Orak biçti tilki kaçtı, orak biçti tilki kaçtı, bak yine Köse dayı çörek bana düştü.” deyip Keloğlan çöreği alır.

 


*Cöğüz: Ceviz.

*Tezek: Toprak parçası.
Tilki, Yılan ve Yolcu 
(Doğu Anadolu Bölgesi, Malatya)

Günlerden bir gün, adamın biri bir yolculuğa çıkmış. Yolculuktan dönerken sudan geçecekmiş. Sudan tam geçerken suyun içinde bir yılanın debelendiğini görmüş.

Yılan, yüzme bilmediğini söylemiş. Adam, yılana acımış, yılanı kurtarmış. Yılan, o sırada zıplayıp adamın boğazına dolanmış. Adamı sokacağını söylemiş.

Adam, yılana yaptığı iyiliği hatırlatmış. Adama yılan:

 — Huyumdur, seni sokacağım, diye söylemiş. Adam, kurtulmak istemiş. Sonra yılana demiş ki:

— Üç hakime danışalım. Üçü de sok, derse sok, demiş. Yılan, bu teklife:

— Tamam, demiş. Beraber yola koyulmuşlar. Yolda bir öküze rastlamışlar. Adam, öküze selam verip olanları anlatmış. Sonra:

— Yılan beni soksun mu, diye sormuş. Öküz, çok iyilil yapmasına rağmen  insanoğlunun kendisine yaptığı kötülükleri anlatmış. Dert yakınmış. İyiliğe kötülük çok. Yılan insanı soksun, demiş. Sonra yola devam etmiş.

Yolda bir katıra rastlamışlar. Katıra danışmışlar. O da sokması gerektiğini söylemiş. Yola devam etmişler. Bir tilki görmüşler. Adam, tilkiye olanları anlatmış. Tilki, adama göz kırpmış. Yılana demiş ki:

— Dur hele. Bütün insanoğullarını bir tutma. Seninle bir mahkeme kuralım, demiş. Tilki bunları alıp evine götürmüş. Bir sandık varmış. Yılana:

— Yılan kardeş, adamın boynunda durmaktan yorulmuşsundur. Gel, şu sandığın üstünde dur. Hatta sandıkta yumurta var. Sana ikram edeyim, demiş. Yılan, sandığın içine yönelmiş. O sırada adam yılanı sandığa koymuş. Sandığı alıp ırmağa atmış. Tilki, adama dönerek:

— Şimdi iyilik sırası sende, demiş. Adam, tilkiyi köyüne davet etmiş. Köyde ona, tavuk ve horoz verecekmiş. Tilki köye gelemeyeceğini söylemiş:

— İnsanoğluna bel bağlanılmaz, demiş. Köyün yakınlarında bir yerde bekleyecekmiş. Adam, tilkiden ayrılıp evine gitmiş. Olanı, biteni hanımına anlatmış. Tilkiye tavuk götüreceğini, söylemiş.

Hanımı çoluk çocuğun aç kalacağını söylemiş. Çuvalı alıp içine tazı koymasını istemiş. Böylece tazı tilkiyi yakalar, postunu satarız, diye düşünmüşler.

Adam önce kabul etmemiş, sonra etmiş. Tazıyı çuvala koymuş. Tilkinin yanına gitmiş. Adam, tilkiye yaklaşmış. O sırada tazı, tilkinin kokusunu almış, huylanmış.

Adam, tilkiden gelip tavukları almasını istemiş. Tilki şüphelenmiş. Adama gelemeyeceğini söylemiş. Adam, çuvalı bırakmış. Tazı çıkmış. Tilki kaçmaya başlamış. Tilki, bir dağın yamacına kaçmış, izini kaybettirmiş. Daha sonra kendi kendine:

— İnsanoğluna iyilik yaramaz. Keşke yapmasaydım, diye dövünmüş. Sonra kayanın üstünden adama seslenmiş:

— Senin horozlarını, tavuklarını yaşatmayacağım, demiş. Tilki, o günden sonra tavuk ve horozların baş düşmanı olmuş. Devamlı onları yemiş. Adamın sözünde durmayışının cezasını tavuklar ve horozlar çekmiş.
Dev Kadın
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Gaziantep)

Bir varmış, bir yokmuş evvel zaman içinde kalbur saman içinde küçük bir köyde bir adam yaşarmış. Bu adamın adı Hananca imiş. Hananca çok fakir biriymiş. İki oğlu, iki kızı varmış. En küçükleri henüz bebekmiş. Karısı da dahil bunla böyle fakirlikle boğuşup durularmış.

Günlerden bir gün bu adamın evine bir kadın gelmiş. Bu kadın da dev imiş, fakat her kılığa girebildiği için, kimse onun dev olduğunu anlayamıyormuş. Evde kocaman bir dev, dışarı çıktığında ise kadın olurmuş. Dev demiş ki:

— Uyy! Kardeşim benim boynum kırılsın. Sen sefalet içinde yaşarken ben bolluk içinde yaşıyorum, her şeyim var. Tenceremde hep etler, yemekler kaynıyor. Gelin benim eve, beraber olalım, her şeyimizi birlikte kullanalım.

Hananca ve ailesi bu dev kadına çok inanmış ve onunla komşu olmuşlar. Hananca bir gün, büyük kızını o kadının evine yemek götürmeye göndermiş. Kız, dev kadının evine gitmiş ve kapıyı çalmış. O sırada dev kadın uyuyormuş ve uyku arasında demiş ki:

— Mmm... Gelirsem seni de, babanı da, ananı da yerim ha!

Kız bunun üzerine çok korkmuş ve elindekileri fırlatıp kaçmış. Ve onun dev olduğunu anlamış.

Kız eve gelmiş ve olanları babasına anlatmış. Fakat babası inanmamış. Kızının kendisine yalan söylediğini söylemiş. Bunun üzerine baba diğer kızını göndermiş.

Kız, dev kadının evine dev kadın diğer kıza söylediklerini söylemiş ve bu kız da elindekileri atıp eve gelmiş. Olanları babasına anlatmış ve baba bu kızına da inanmamış.

En son karısını göndermiş. Karısı da aynı şeylerle karşılaşmış ve eve gelmiş. Hananca karısına da inanamamış.

Bir gün o dev kadın, Hananca’nın evine gelmiş ve onları kendi evine davet etmiş. Dev kadın, çeşit çeşit yemekler hazırlamış. Hazırladığı yemeklerin içinde hep insan eti varmış.

Oğluyla babası yemekleri yemiş. Bu sürede Hananca, bu kadının dev olduğunu anlamış, ambara saklanmış. Kızlar ve annesi kaçmış. Bebeği de *teştin altına saklamışlar.

Hananca ambarda ses çıkarınca, dev kadın onun ambarda olduğunu anlamış ve Hananca’yı da oğlunu da yemiş.

Anne ve kızlar devi uzaktan izlemişler, bebeği almak için. Dev evden çıktıktan sonra, anne hemen bebeği almak için eve gelmiş ve bebeğini kurtarmış devin elinden. Bebeğin yerine taş doldurmuş teştin altını.

Dev kadın bebeği sakız olarak çiğnemek istiyormuş ve iştahla gelmiş. Bakmış bebek yok. Sinirden bütün taşları alıp kafasına vurmuş ve kendi kendini öldürmüş.

Hananca ve oğlunun durumuna çok üzülmüşler anne ve çocuklar, fakat bir süre sonra alışmışlar ve çok mutlu bir hayatları olmuş.

*teşt: Büyük leğen.
Deliren Aile
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Deliren Aile

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde,cinler cirit oynarken, develer tellal, bit süvari, pireler berber iken; anam düştü eşikten, babam düştü beşikten; ben dedemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken, anam kaptı saçmayı, babam kaptı dolmayı, derken zamanın birinde bir aile varmış. Bu ailenin, üç tane kızı varmış. Bunların sığırları varmış. Sığırlar bayırdan, evin yanına gelmemiş. Babaları da sığırları aramaya, bayıra gitmiş.

Anneleri ve kızlar da darı kazmaya gitmişler. Tarlada çalışırken susamışlar. Tarlanın yakınında da bir çeşme varmış. Büyük kıza:

— Çeşmeden su doldur gel de içelim, demişler. Büyük kız gitmiş çeşmeye. Çeşmenin dibinde, büyük bir kavak ağacı varmış. Oturmuş kavağın dibine. Kavağa bakmış bakmış:

— Ben bir kocaya gitseydim; benim bir oğlum olsaydı, adı da Mehmet olsaydı; bu kavağın tepesine çıksaydı, düşseydi ve ölseydi. Buna ağlanır mı ağlanmaz mı, demiş ve başlamış ağlamaya.

Tarladakiler beklemişler beklemişler, kız çeşmeden gelmemiş. Ortanca kıza:

— Git bakalım, ablan niye gelmedi, demişler. Ortanca kız, gitmiş ablasının yanına. Abla sen niye ağlıyorsun, demiş.

— Ben bir kocaya gitseydim; benim bir oğlum olsaydı, adı da Mehmet olsaydı; bu kavağa çıksaydı, düşseydi ve ölseydi. Buna ağlanır mı ağlanmaz mı, demiş ablası.

Ortanca kız da başlamış ağlamaya. Tarlaya yine gelen giden olmamış. Anneleri, küçük kızı yollamış bu sefer. Küçük kız varmış çeşmeye:

— Abla siz niye ağlıyorsunuz, demiş.

— Ablam bir kocaya gitseydi; bir oğlu olsaydı, adı da Mehmet olsaydı; bu kavağa çıksaydı, düşseydi ve ölseydi. Buna ağlanır mı ağlanmaz mı, demiş, ortanca kız. Başlamış küçük kız da ağlamaya.

Babaları gelmiş tarlaya, sığır aramaktan. Karısına:

— Nerde kızlar, demiş.

— Çeşmeye gittiler; gelmediler, demiş karısı da.

— Git bak gel şunlara, demiş adam. Kadın gitmiş çeşmeye, bakmış. Kızlar ağlaşıp duruyor.

— Neden ağlıyorsunuz siz, demiş. Küçük kız:

— Ablam kocaya gitseydi; bir oğlu olsaydı, adı da Mehmet olsaydı; bu kavağa çıksaydı, düşseydi ve ölseydi. Buna ağlanır mı ağlanmaz mı, demiş kızlar. Başlamış kadın da ağlamaya.

Son olarak adam gelmiş çeşmenin yanına. Sanki ortada Mehmet'in ölüsü duruyor gibi hepsi, çeşmenin başında ağlaşırmış. Adam, ne oldu böyle, diye sormuş. Adama da böyle böyle demişler. Adam da şaşırmış:

— Eyvah! Siz hepiniz delirmişsiniz. Hadi kalın, köye gidelim; koca öküzü keselim de Mehmet'in hayrını yapalım, demiş.
Padişahın Üç Oğlu
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken, cinler cirit oynarken, ben ninemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken, bu tekerleme de böyle devam ederken, çok uzun zaman önce ülkenin birinde padişahın üç oğlu varmış. Bir gün padişah, çocuklarının kendisini ne kadar sevdiğini sormak için huzuruna çağırmış. Büyük oğlan:

— Bal, pekmez kadar seviyorum, demiş. Ortanca oğlan:

— Şeker kadar seviyorum, demiş. Küçük oğlan:

— Tuz kadar seviyorum, demiş. Padişah, küçük oğlunun cevabına karşı:

— Bu beni hiç sevmiyor. Hemen cellatlar gelsin, demiş. Cellatlar padişahın huzuruna çıkınca padişah:

— Bu oğlanı alıp ıssız bir yere götürün, kanlı gömleğini bana getirin, demiş.

Cellatlar oğlanı alıp ıssız bir yere götürmüşler; fakat oğlanı öldürmeye kıyamamışlar. Oğlanı bırakmışlar. Bir kuş öldürüp oğlanın gömleğini kuşun kanına bulamışlar, padişahın huzuruna getirmişler. Oğlanı öldürdüklerini söyleyip kanlı gömleği göstermişler.

Çocuk az gitmiş, uz gitmiş, bir ülkeye varmış. O ülkeye o gün bir padişah seçilecekmiş. Halkı bir yere toplayıp bir talih kuşunu bırakacaklarmış. Kuş kimin başına konarsa o bu ülkenin padişahı olacakmış.

Çocuk halkın toplandığı alana gelmiş. Bu arada talih kuşu bırakılmış. Kuş bu çocuğun başına konmuş, çocuk bu ülkeye padişah olmuş.

Padişah olduktan sonra komşu ülkelerin padişahlarını teker teker ziyafete davet etmiş. Sıra kendi babasına gelmiş. Yalnız ziyafette verilecek yemeklere tuz konulmamasını emretmiş.

Davetli padişah ülkeye gelmiş. Ziyafet için masaya oturmuşlar. Yemekler yenmiş. Çocuk, padişaha yemekleri beğenip beğenmediğini sormuş. Padişah:

— Yemeklerde tuz yoktu. O yüzden hiç tat alamadım. Niçin yemeklerde hiç tuz yoktu, demiş. Bunun üzerine çocuk anlatmaya başlamış:

— Ülkenin birinde bir padişah varmış. Bu padişah üç oğlunu kendini ne kadar sevdiklerini öğrenmek için huzuruna çağırmış. Küçük oğlu, ‘Tuz kadar.’ deyince padişah, küçük oğlunun kendini sevmediğini söyleyip cellatlara öldürmelerini emretmiş. Cellatlar çocuğu ıssız bir yere götürmüşler; fakat öldürmeye kıyamamışlar. Bir kuşu öldürüp çocuğun gömleğini bu kana bulamışlar. Padişaha bu gömleği götürmüşler. Bu çocuk bu ülkeye gelmiş. Talih kuşu onun başına konup padişah olmuş, demiş.

Padişah, oğlan sözlerini bitirince bu padişahın kendi oğlu olduğunu anlamış, yaptıklarından dolayı pişman olup oğlundan özür dilemiş, birbirlerine sarılmışlar. Bir ömür boyu mutlu yaşamışlar.
Yalancı
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, köyün birinde bir yalancı varmış. Köylüyü her gün kandırırmış. Köyün tepesine çıkarmış:

— Kurt var, kurt var, diye bağırırmış. Bir yere varır, köy yanıyor diye yalan söylermiş.

Köylüler bıkmış artık bunun yalanlarından. Köylüler bunu ne yapalım diye düşünmüşler, düşünmüşler; en sonunda çuvala koyup, denize atmaya karar vermişler,

Bunlar, yalancıyı tutup çuvala koymuşlar, denize atmaya götürmüşler. Tam denizin kenarına gelmişler, ezan okunmaya başlamış:

— Hadi, bunu burada bırakalım, namazımızı kıldıktan sonra gelip atarız, demişler. Onlar namaza gittikten sonra bir çoban kaval çala çala, çuvalın yanına gelmiş:

— Almayacağım, almayacağım, diye bağırmış çuvalın içinden yalancı. Çoban gitmiş çuvalın yanına:

— Sen ne almayacaksın hemşerim, demiş. Çuvalın içindeki yalancı:

— Bana padişahın kızını veriyorlar, onu almayacağım, demiş.

— Sen çık, ben alırım; koy beni çuvalın içine, demiş çoban.

— Onlar gelirken, “alırım” diye bağırırım ben, demiş. Yalancıyla ikisi yer değiştirmişler.

Yalancı; çobanın kavalını, kepeneğini* ve koyunlarını aldığı gibi doğru köye gitmiş, Köylüler namazdan çıkmış, gelmişler çuvalın yanına. Çoban:

— Alacağım, diye bağırırmış.

— Ulan bu yalancı daha ne alacak, demiş köylüler. Çobanı tuttukları gibi denize atmışlar. Akşam olmuş, yalancı koyunlarla birlikte gelmiş köye.

— Ulan biz bu yalancıyı attıydık ya denize, demişler köylüler.

— Siz beni denize attınız; ama bakın ben denizden bir sürü koyun çıkardım, demiş. Bunu duyan köylüler, soluğu denizde almış. Giden atmış kendini denize. Herkesi su sürükleyip uzaklara götürmüş.

Köyde bir koca kadın ile oğlu varmış. O gün oğlan değirmene gitmiş. Değirmenden gelmiş, koca kadın önüne çıkmış:

— Oğlum sen neredesin, sen ne duruyorsun. Yalancı denizden bir sürü koyun getirmiş, âlem koyun almaya gitti, şimdi bize kalmayacak, demiş oğluna.

İkisi birden gitmişler denize. Oğlan atmış kendini denize. “Hırk hırk…” ses gelirmiş denizden. Oğlan nefes alamıyormuş. Kadın da:

— Oğlum kırkına ellisine bakma, sür gel, sür gel, dermiş. Su bu oğlanı da sürükleyip götürmüş.

Sonunda köylüler bir halli denizden çıkıp gelmişler, yalancıya cezasını vermişler. Öyle bir ceza vermişler ki yalancı bir daha yalan konuşmaya cesaret edememiş.

*kepenek: Çobanların omuzlarına aldıkları dikişsiz, kolsuz, keçeden üstlük, aba.
Çiftçi ile Ayı
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal, bitler süvari, pireler berber iken; anam düştü eşikten, babam düştü beşikten; ben dedemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken, anam kaptı saçmayı, babam kaptı dolmayı, derken zamanın birinde bir  çiftçi varmış. Her gün öküzleriyle çift sürmeye gidermiş. Çift sürerken bir gün yanına koca bir ayı sallanarak gelmiş. Çiftçiye seninle sağdıç* olalım demiş. Sağdıç olmuşlar.

Ayı akşama kadar çiftçinin yanında gezmiş, tozmuş, bırakmış gitmiş. Çiftçi de çiftini koyuvermiş, köye gelmiş.

Çiftçi ertesi gün yine gitmiş aynı tarlaya. Koca ayı da tarlaya koca bir bakraç* bal almış, gelmiş:

— Bal getirdim sana sağdıç, koy bunu oraya. Yalnız eve gittiğinde bu balı ayı getiriverdi deme, demiş. Çiftçi de:

— Tamam, demiş. Ayı biraz durmuş ve gitmiş. Çiftçi de akşam olunca çifti koyuvermiş, bakracı heybesine koymuş ve eve gelmiş. Ayı da bunun peşine düşmüş. Evin bacasına çıkmış bunları dinlemeye başlamış.

Çiftçi ve karısı da öküzleri bağlamışlar, yemek yiyelim diye eve çıkmışlar. Çiftçi:

— Benim heybede bir bakraç bal var, alın gelin, demiş. Karısı sormuş balı nereden buldun diye. Çiftçi de:

— Ayıyla sağdıç olduk da o getiriverdi, demiş. Ertesi gün çiftçi çifte yine gitmiş. Varmış tarlaya, ayı yine yanına gelmiş:

— Ben seni yiyeceğim, demiş. Çiftçi de niçin diye sormuş:

— Sen karına söylemeyecektin; ama söyledin, demiş ayı. Çiftçi de:

— Bir evlek tohum saçtım, onu bitirivereyim de sen beni öyle ye, demiş. Ayı gitmiş, ormanın dibine yatmış. Çiftçinin işini bitirmesini beklemiş. O sırada da köylüler ava çıkmış. Çiftçinin karşısından geçen köylüler:

— Çiftçi kardeş! Çiftçi kardeş! … O yatan ne, diye bağırmışlar. Ayı karşıdan seslenmiş:

— Aman sağdıcım! Saman çuvalı de, aman sağdıcım saman çuvalı de, dermiş ayı. Çiftçi de:

— Saman çuvalı, saman çuvalı, diye bağırmış. Avcılar:

— Vur bakalım gümleyecek mi, demiş avcılar. Çiftçi gerilirmiş, gerilirmiş sopayı vurmuş ayıya. Güm, diye ses çıkarmış. En sonunda çiftçinin sopasından ayı zor kaçmış. Böylece çiftçi kendisini kurtarmış. Sonra mutlu bir hayat yaşamış.

*sağdıç: Yakın arkadaş

*bakraç: Çoğunlukla bakırdan yapılan küçük kova.
İki Göze İki Gül
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

  Bir varmış, bir yokmuş; evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, cinler cirit oynarken, pireler berber iken, iki kız kardeş varmış. Biri fakir diğeri de çok zengin biriyle evlenmiş. Fakirin yiyecek yemeği bile yokken zengin çok güzel yaşıyormuş.

Bir gün fakir kız zengini ziyarete gitmiş. Kadın çok utangaçmış. Zengin, cariyesine:

— Kız kardeşim çok utangaçtır, yemek yerken ağa geliyor desen hemen yemekten kalkar, demiş. Kadın yemeğe oturur oturmaz cariye:

— Ağa geliyor, diye bağırmış. Kadın hemen yemekten çekilmiş. Bir dereye gitmiş ve orada ağlamış. İkisi de hamileymiş. Kadın orada ağlarken uyuyakalmış. Rüyasında bir adam:

— Senin öyle bir kızın olacak ki ağlayınca gözlerinden boncuk, mercan dökülecek, gülünce dudaklarında güller açacak, yıkanınca suyu hep altın olacak, demiş. Zengin olan ablası da rüyasında aynı adamı görmüş. Ona da:

— Senin bir kızın olacak simsiyah, gülünce dudakları dikenlenecek, yıkanınca suyu kararacak, demiş.

İkisinin de kızı olmuş. Aynen adamın dediği gibiymişler. Zengin kadın bütün mülkünü kızını tedavi etmek için harcarken, diğeri o altınları satıp çok zengin olmuş.

Zengin kadın kızından utanıyormuş. Fakir kadın ise kızıyla gurur duyuyormuş.

Kızlar büyümüş. O kızın namını herkes duymuş. Bir padişah oğluna istemiş. Kızı vermişler. Kızı almaya geldiklerinde teyzesi de gitmiş. Kız yolda acıktığını söylemiş. Teyzesi çok tuzlu bir ekmek vermiş. Kız onu yiyince içi yanmış. Su istemiş. Teyzesi:

— Bir gözünü çıkar, su veririm, demiş. Kız bir gözünü çıkarıp vermiş. Bu sefer de çok tuzlu su vermiş. Kız yine su istemiş. Teyzesi diğer gözünü de istemiş. Kız onu da vermiş.

Teyzesi orada kızı indirip, kendi kızını onun yerine koymuş. Kız orada ağlayıp durmuş.

Oradan geçen bir fakir köylü onu görmüş. Etrafı hep boncuk doluymuş. Onları götürüp satmış. Eve yığınla eşya götürmüş. Annesi şaşırmış. Oğlu her şeyi anlatmış. Kadın:

— Git onu getir, demiş. Çocuk gidip getirmiş. Kadın kıza banyo yaptırmış. Kızın suyu hep altın olmuş. Çok zengin olmuşlar. Ama kız hiç konuşmuyormuş.

Padişahın oğlu bu kızın o köyde olduğunu duymuş. Hemen oraya gitmiş. Kız birazcık kendine gelmiş. Kadınla konuşunca dudağında iki gül yeşermiş.

Kadın onları koparıp bir köşeye atmış. O arada kızın teyzesi köye gelmiş:

— İki göze iki gül, diye bağırmış. Kadın gülleri götürüp gözleri almış. Kızın gözleri görmüş.

Padişahın oğlu gelip kızı almış. Evlenmişler. Kızın teyzesi ile kızını vurdurtmuş. Bundan sonra mutlu bir hayat sürmüşler.