Üç Hırsız
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer top oynarmış eski hamam içinde... Zamanın birinde üç hırsız arkadaş olmuşlar. Bunlar çalıp çırpıp geçinip giderlermiş. Bir gece hırsızlık yapmak için bir eve varırlar. Girerler içeri. Ocağın başında kedi yatar. Gece bu ya kedinin gözleri ateş gibi yanar. Kediye ateş bu, diye ellerini bir uzatırlar. Kedi hemen cırmalar.

— Bizi bıçakladılar, deyip çıkarlar.

Kaçarken eşek bir çifte vuruverir. Köpek gürültüyle ürümeye başlar. Horoz ötmeye başlar.

— Bire, hemen kaçalım kaçalım bizi tutacaklar, diye tabanları yağlarlar.

Neyse kaçarlar, yürürken yürürken sabah olur. Yolda giderlerken birini görürler. Bir karaltıya saklanıp bakarlar ki, eşeğine binmiş bir adam, ardında boğazı canlı bir koç bağlı, gider. Koçu pazara satmaya götürür.  Hırsızlar aralarında konuşmaya başlarlar. Biri:

— Ben bu koçu çalarım, der.

Öbürü de:

— Ben de eşeği çalarım, der.

Diğeri de:

— Sen eşeği çalarsan, ben de adamın sırtındaki elbiseyi çalarım, der.

Çalarsın çalmazsın derken iş iddiaya varır. Herkes hünerini sergilemeye başlar. Adam giderken giderken:

— Koçu çalarım, diyen hırsız yola iner.

Koçun ipini keser. Koçun boynundaki çanı da eşeğin kuyruğuna bağlayıverir. Adam, lıngır lıngır koçla gidiyorum sanır. Bir uzun hava kaldırıp yoluna devam eder. Öbür:

— Eşeği çalarım, diyen hırsız da, az ileride adamın önüne geçer.

— Amca, eşeğin kuyruğuna neden çan bağladın, diye sorar.

Adam dönüp bir bakar ki, koç yok:

— Ana, koç yok, diye feryadı basar.

— Bu, koçta bağlıydı; pazara giderdim, diye de söylenir.

Hırsız:

— Az ileride biri koçu çekip giderdi, der.

Adam:

— Aman arkadaş, sen şu eşeği tuta koy; ben gidip bir bakıp geleyim, deyip koçu aramaya gider.

O hırsız da eşeği alıp tüyer. Adam koçu bulamadan geriye döner. Gele gele gelse ki, eşeği de yok. Eşek de gitmiş... Adam çaresiz yayan evinin yolunu tutar. Yolun üzerinde bir kuyu vardır. Üçüncü hırsız bu kuyunun başına varır. Döner döner kuyunun içine bakar. Eğilir eğilir kuyunun içine bakar. Adam:

— Bu adam ne yapar acaba, diye merak edip hırsızın yanına gelir:

— Selamünaleyküm.

— Aleykümselâm.

— Ne var ne oldu, oğlum? Kuyuya niye bakarsın?

— Şuracıktan bir su içeyim diye eğildim. Cebimde biraz paracığım vardı. Kuyuya düştü, diye ağlar.

Adam oğlanın haline acıyarak:

— Üzülecek ne var? O kolay, der.

— Nasıl?

— Ben soyunup inerim kuyunun içine. Kuyunun dibinden o parayı bulup çıkarırım.

Adam sırtını soyunur. İner kuyunun içine. Kuyunun dibini öte karıştırır, beri karıştırır bir şey yok. Çıka çıka çıkar ki, adam da yok, çamaşır da yok... Çırılçıplak kalakalır oracıkta.  Adam aldatıldığını anlar, dövünmeye başlar. Yoldan giden bir kadıncağız adamı görür:

— Bu bir ölü, mezardan geliyor, sanır.

Adama sorar:

— Nereden gelirsin a oğlum, mezardan mı çıktın? Mehmetçiğimi gördün mü?

— Gördüm. Selamı var.

— Ne işliyor, nasıl?

— Ne işlesin o da benim gibi çıplak. ‘Anam elbise yollasın!’, dedi.

Neyse kadın adamı alıp evine götürür. Adama bir elbise giydiriverir. Bir torbaya bir kat elbise koyar.

— Bunu Mehmetçiğime iletiver, diye tembih eder.

Adam torbayı alır varıp gider.  Akşam olunca kadının kocası eve varır. Kadın kocasına:

— A herif! Bu gün ahretten bir adam gelmiş, çırılçıplak, anadan doğma. Böyle böyle anlattı.  Ben de Mehmetçiğimize biraz sırt baş, para, yiyecek bir şeyler gönderdim, der.

Adam onun bir yan kesici olduğunu anlar.

— Öyle şey olur mu, ölene hiç mal yollanır mı, diye karısına çıkışır.

Ardından yetişip adamın elindekileri almayı düşünür.  Hemen atını çeker. Atın semerini, eyerini vurur. Arkasından hücum eder. Sırtları alan adam bir bakmış ki, ardından atla bir gelen var. Bu adam beni yakalayacak diye şüphelenir. Hemen, az ilerideki değirmene sokulur. Bir oyun düşünür. Değirmenci keldir. Değirmenciye der ki:

— Amca, ne kadar kel varsa hepsini keseceklermiş. Arkadan geliyorlar.

— Ee, ne yapacağız?

— Hemen şu kavağa ağıver. Seni orda kimse görmez.

Değirmenciyi kabul edip hemen kavağın başına ağar. Kendisi değirmene girer. Üstünü başını unlar, olur bir değirmenci dayı. Değirmenci dayı, başlar un öğütmeye. Adam kapıdan girer:

— Selamünaleyküm.

— Aleykümselâm.

— Arkadaş buraya giren şahıs nereye gitti?

— Ben burada birini görmedim, kimse girmedi.

— Hayır, şimdi girdi, ben gördüm.

Değirmenci dayı:

— Görmedim, der; ama gözüyle kaşıyla kavağı gösterir.

— Görmedim, der, yukarıyı gösterir…

— Bu adam hem ‘Görmedim.’ der; hem de gözünü kavağa dikip durur. Ne var acaba kavakta, diye bakmış ki, başında bir adam.

— İn oradan!

— İnmem. Ben kel oldumsa, Allah’tan oldum.

— Ulan, in oradan!

— İnmem. Ben kel oldumsa, Allah’tan oldum.

Kel değirmenci:

— Gelen adam beni öldürecek, zanneder.

Bir türlü aşağı inmez. Ağa atı bağlar adamı indirmek için kavağa ağar. Değirmenci dayı durur mu? Hırsız bu. Ağanın atına atladığı gibi varıp gider.  Adamla kavaktan aşağıya inerler. Ata bakar, at yok. Adam atı alıp o zaman gitmiş. Kel değirmenciyle konuşup işin aslını öğrenir. Ama ne çare elbiseler gitti, para da gitti, en sonunda at da gitti. Adam eve çıkıp gelir. Karısı sorar:

— Hani ya herif, at nerede?

Adam karısına:

— İkimiz de aldatıldık, diyecek değil ya.

— A karı, Mehmetçiğimize lazım olur diye ben de atı gönderdim, diyerek karısının da gönlünü alır.