Ebu Gallem Oyunu
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

EBU GALLEM OYUNU

Bir varmış, bir yokmuş… Pire berber iken, deve tellal iken, vakti zamanında bir padişah varmış. Bu padişahın da ay parçası gibi güzel bir kızı varmış. Bir gün tellal bağırttırmış.

— Duyduk duymadık demeyin! Kim Ebu Gallem oyununu bilirse kızımı ona vereceğim!

Ülkede yaşayan herkes, birbirine bu oyunu sorup duruyormuş. Kimse bu oyunu bilmiyormuş.

Bir adam varmış. Onun bir tane de oğlu varmış. Oğlan, bunu duyunca babasına:

— Baba, bana rıza göster! Ben, Ebu Gallem oyununu öğreneyim.

Babası razı olmuş. Baba-oğul hazırlık yapmış, yola düşmüşler. Az gitmişler, uz gitmişler… Dere tepe yol gitmişler. Bir de bakmışlar ki bir dağın dibinde, bir kayanın başındalar. Öyle yorulmuşlar ki babası:

— Oğlum, yorgunluktan canımız çıktı. Şurada iki dakika soluklanalım, demiş.

Adam tam otururken derinden bir “Offfff!” çekmiş. Çeker çekmez bir gürültü kopmuş. Kaya yarılmış, bir ak sakallı dede çıkmış.

— Beni niye çağırdınız, demiş.

Onlar da öyle korkmuşlar ki:

— Yok, biz seni çağırmadık, demişler.

İhtiyar:

— Benim adım Of Dede. Biriniz “Of!” dediniz, ben de onun için geldim, demiş.

Adam:

— Aha benim bu oğlan, Ebu Gallem oyununu öğrenmek istedi, biz de yollara düştük, buraya geldik, demiş.

İhtiyar adam:

— Ben bu oyunu bilirim. İsterse benimle gelir, öğretirim, demiş.

Baba-oğul kabul etmişler. İhtiyar, oğlanı almış, çıktığı kayanın içine girip kaybolmuşlar. Bunlar içeri girince Of Dede yatmış, uyumuş. Oğlan, sağa sola bakıp buraların nasıl bir yer olduğunu düşünürken yanında güzel bir kız peyda olmuş.

Kız, oğlanı görünce şaşırıp:

— Buralara sen gibileri gelmez. Hayırdır, burada ne işin var, diye sormuş.

Oğlan da:

— Aslında Ebu Gallem oyununu öğrenmek için yollara düştüm. Padişah, kızını bu oyunu bilene verecekmiş. Ben bu oyunu ne duydum ne de biliyorum, demiş.

Kız, oğlana:

— Of Dede her türlü oyunu bilir. Bu oyunu da biliyor. Sana oyunu öğrettiği zaman; “Öğrendin mi?” diye sorarsa “Öğrenmedim.” de! “Öğrendim.” dersen seni öldürür, diye tembih etmiş.

Of Dede, uykusundan uyandıktan sonra oğlanı yanına çağırmış.

— Sana istediğin oyunu öğreteceğim. Gözünü dört aç, öğren, tamam mı, demiş.

Başlamış oyunu öğretmeye… Of Dede; “Öğrendin mi?” diye sordukça oğlan; “Öğrenmedim.” diyormuş.

Aradan epey bir zaman geçmiş. Oğlanın babası, oğlunu almaya gelmiş.

Of Dede’ye:

— Nasıl? Benim oğlan o dediği oyunu öğrendi mi, diye sormuş.

Of Dede:

— Ne öğrettiysem öğrenmedi. Al bu saman kafalıyı, götür, demiş.

Adam, oğlunu almış, köye doğru yola koyulmuşlar. Biraz gittikten sonra oğlan, babasına:

— Baba, hele sen yürü! Ben birazdan geliyorum, demiş.

Oğlan, Of Dede’nin öğrettiği gibi bir kınalı koç kılığına girmiş. Babasının önüne geçmiş. Adam koşuyormuş, koşuyormuş, ama bir türlü koça yetişemiyormuş. Bakmış ki olmuyor, vazgeçmiş; yoluna bildiği gibi devam etmiş. Oğlan da eski hâline dönmüş, babasına yetişmiş.

Babası, oğlana kızıp:

— Biraz önce gelseydin ya. Bir koç gördüm. Sen olsaydın yakalardık, demiş.

Oğlan anlamazlıktan gelmiş. Konuşa konuşa yollarına devam etmişler. Az sonra oğlan:

— Baba, sen yürü, ben geliyorum, demiş.

Oğlan, bu sefer de bir at kılığına girip babasının önünden geçmiş. Babası, atı görünce içinden; “Maşallah, bu ne güzel bir at! Bizim oğlan yine nereye gitti? Şurada olaydı, bu atı yakalardık,” diye söylenmiş.

Az sonra oğlan, at kılığından çıkmış, kendi kılığına girip babasının yanına gelmiş. Adam, oğlana yine kızmış.

Bunun üstüne oğlan, babasına:

— Baba, ben Ebu Gallem oyununu öğrendim. O gördüğün koç da benim, at da benim. Şimdi beni iyi dinle! Ben at olayım, sen de beni pazara götürüp sat, amma yularımı satma. Bana da soru sorma, tamam mı, demiş.

Oğlan hemen at olmuş. Babası yularından tutup atı pazara çekmiş, satmış. Yuları satmadığı için birkaç gün sonra at çıkıp gelmiş. Böyle böyle birkaç kere at kılığındaki oğlanı satmış. Her seferinde de at çıkıp gelmiş.

Biz bu arada Of Dede’den haber verelim... Of Dede, nasıl etmişse bu oğlanın Ebu Gallem oyununu öğrendiğini duymuş.

— Pazara gidip şu oğlanı bir bulayım. Bana yalan söylemek neymiş, ona bunun hesabını sorayım, diye söylenip kızmış. Pazara gidip o atı almaya karar vermiş.

Yine bir gün adam, atı alıp pazara götürmüş. Of Dede, bunları görmüş, adamın yanına gelip:

— Bu at satılık mı, diye sormuş.

Adam da:

— He, satılık, alacak mısın, demiş.

Of Dede, adama atın fiyatını sormuş.

— Söyle bakalım, kaç lira istiyorsun?

Adam bile bile:

— Kaç olacak? Bir lira, demiş.

Of Dede:

— Al sana beş lira. Bu atı alıyorum, amma yularını da ver, demiş.

Adam, atı Of Dede’ye satmış. Of Dede, atı yedeğine almış, yola koyulmuş. Bir müddet gittikten sonra bir tenhalığa gelmişler.

Of Dede, oğlana kızıp:

— Söyle bakalım, sen niye beni kandırdın? Şimdi elimden kurtulamazsın, seni öldüreceğim, demiş.

Oğlan hemen oracıkta bir güvercin olmuş, uçup Of Dede’nin elinden kurtulmuş. Of Dede de hemen bir kartal olmuş, güvercinin peşine düşmüş. Güvercin önde, kartal arkada, uça uça padişahın sarayına kadar gitmişler. Sarayın penceresi açıkmış. Güvercin hemen açık pencereden içeri girmiş, ama kartal girememiş.

Of Dede, hemen bir âşık kılığına girmiş, sarayın kapısını çalmış. Halayıklar* bunu içeri almışlar.

Of Dede:

— Padişahın huzuruna çıkmak istiyorum, demiş.

O, padişahın huzuruna çıkarken oğlan da güvercin kılığından çıkıp hemen bir kırmızı gül oluvermiş, Padişahın odasındaki masanın üstüne konmuş. Of Dede, bunu fark etmiş. Padişahın huzurunda, masadaki gül üstüne türküler söylemiş. Masadaki gülü de kendine istemiş. Padişahın öyle hoşuna gitmiş ki masadaki gülü alıp Of Dede’ye vereceği sırada gül, bir darı tanesi olup padişahın elinden yerdeki hasırın üstüne düşmüş. Âşık kılığındaki Of Dede de hemen bir tavuk olmuş. Darıyı yiyeceği sırada, darı bu sefer de tilki olmuş, hemen tavuğu yemiş. Padişah, şaşkınlık içinde bir oraya, bir buraya bakarken tilki kılığındaki oğlan, çarçabuk insan kılığına girmiş.

Şaşkın şaşkın bakan padişaha dönmüş:

— Padişahım, Ebu Gallem oyunu işte bu! Şimdi kızını bana verecek misin, demiş.

Padişah, söyleyecek söz bulamamış. “Yok!” da diyememiş.

— Aha sana kızım, var hayrını gör, demiş.

Üç gün, üç gece düğün yapmışlar. Davullar çaldırıp çengiler oynatmışlar. Yiyip, içip muratlarına geçmişler...

 


*halayık: Hizmetçi.