umutphp/masallar huggingface dataset:
İyiliksever İhtiyar
(İç Anadolu Bölgesi, Ankara)

[İYİLİK SEVER İHTİYAR]

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, çok eski zamanlarda bir ihtiyar yaşarmış. Bu ihtiyar, beyaz sakallı, yüzü nurlu imiş. Lâkin bu adam halk gözünde pek sevilmezmiş. Eve her zaman bir kutu şarap ve kadınlarla gidermiş de o yüzden. Arkasından herkes:

—Bre sarhoş! Bre namussuz! ...  diye konuşur dururmuş. Parasını son kuruşa kadar bunlara harcar, kenara bir şey koymazmış. Bir gün hastalanmış, yataklara düşmüş. Karısı:

—Bak kenara bir kuruş bile ayırmadın. Senin cenaze masrafını ben nereden karşılayacağım, diye söylenir dururmuş. İhtiyar da hep:

— Dert etme, benim cenazemin masrafını padişah karşılayacak, der susarmış. Karısı son günlerinde aklını yitirmeye başladığını düşünür ses etmezmiş.

 Bir ay sonra ihtiyar evinde son nefesini vermiş. Padişahın da o gece rüyasına Hızır girmiş. Hızır:

— Bugün bir ihtiyar ölecek, onun yakınlarına yardım edeceksin, diye emretmiş. Padişah uykudan uyanınca hemen vezirine, bu rüyasını anlatır ve:

— Bana bugün ölen civardaki birini araştırın, der. O gün ölen sadece bizim ihtiyarmış. Vezir, ihtiyarla ilgili çevreden bilgi toplamış. Fakat duyduklarına inanamamış. Hemen gidip padişaha iletmiş. Padişah da şaşırmış:

— Hızır bana bir şarapçı, bir namussuz adamın cenaze masraflarını mı karşıla, dedi yani. Çok garip, diye düşünmüş.

— Son olarak bir de en yakını olan karısına soralım, diyerek ihtiyarın evinin kapısına gelmiş. İhtiyarla ilgili her ayrıntıyı dinlemiş. Meğer sarhoş bildikleri ihtiyar, parasının bir bölümüyle şarapları satın alıp içindekileri boşaltıyor; diğer bölümüyle ise evine getirdiği kadınlara para verip onları kötü yoldan uzaklaştırıyormuş.

Bunları işiten padişah hemen cenaze işleri için muhafızlarını görevlendirmiş. Kendisi de cenazeye bizzat katılıp tabutunu taşımış. Bu büyük zatın arkasından bolca dua etmiş.

 O günden sonra bu hikâye dilden dile dolaşmış. Herkes o ihtiyarı örnek almış. Artık ihtiyarın adı, “sarhoş ihtiyar” değil “iyiliksever ihtiyar” olarak anılmış…
KAPININ KÖLESİ
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ardahan)

 

 

[KAPININ KÖLESİ]

Bir zamanlar bir ülkede bir padişah yaşarmış. Bir gün padişahın hanımı padişaha, kızını birine vermeyi düşündüğünü söyler. Padişah bunun kim olduğunu sorar. Bunun üzerine hanımı, padişaha:

—Geçen bir dede gelmişti. Senin kızın bir yaşlı zenci adamla evlenecek. Bu nasip, dedi. Ben kızımı kapının kölesine vermeyi düşünüyorum, der. Padişah öfkelenerek:

—Nasıl olur da kapımın kölesi benim kızımı alabilir, der. Sonra bir kâğıt yazar ve zenci köleye verir:

—Git! Burada yazılanın çevirisini getir bana, der. Kâğıtta eski yazıdan bir şeyler yazıyordur. Yani Allah’ın mührünü istemektedir padişah.

Köle saraydan ayrılır ve bir süre yol alır. Sonra ebemkuşağı doğan bir yere varır. Köle oradakilere kâğıdı gösterir. Onlar da yüz bir yaşında olan bir yaşlı hocayı göstererek ondan yardım istemesini söylerler. Köle, hocadan kağıtta yazanı ister. Hoca da Kelime-i Tevhit getirir ve kâğıtta yazılan şeyi verir:

—Biz Allah mührünü Allah’tan başka kimseye veremeyiz. Ama sen al, götür, der.

Köle oradan ayrılıp bir tane çeşmeye varır. Çeşmenin içinde yeşil yeşil taşlar vardır. Köle ellerini daldırıp taşlardan birkaçını alınca taşlar bembeyaz olur. Bir torba taş alır. O sırada Allah mührünü basar ve adam bembeyaz olur.

O sırada devesiyle bir adam gelir. Gelen adam mübarek insanlardan biridir. Köle adamdan ekmek ister. Adam da der ki:

—O taşları bana verirsen ben de sana devemi veririm, der. Köle kabul eder ve deveyi aldığı gibi padişahın çayırına salıverir.

Padişah bakar ki çayırında bir deve otluyor. Padişah derhal adamlarını çağırarak:

— Kimmiş benim çayırımda devesini otlatan? Tez o adamı kellesini alın, der. Adamları gider, ancak silahları ellerinden düşer. Durumu padişaha anlatırlar. Bu sefer padişah gider. Onun da silahı elinden düşer.

Padişah onun büyüklüğünü kabul eder.

—Benim misafirim olur musun, der. Köle de kabul eder. O sırada padişahın karısı gelir. Onun eski köle olduğunu anlar ve gülümser. Padişah ona sofra kurdurur. Yemekte padişah, köleye:

—Bir kızım var, evlenir misin? diye sorar. Köle:

—İki başın da razılığı olursa elbette isterim, der. Bu sırada zaten köleyi tanımış olan kız, babasına:

— Baba tanımadın mı? diye sorar. Babası:

—Hayır, cevabını verince, bunun üzerine kız:

— Baba bu bizim köledir, der.

Köle soyunur, bakarlar ki Allah’ın bastığı mühür duruyordur. Oradan padişah çobanın köle olduğunu anlar.

Nasipten kaçılamayacağı anlaşılır. Padişah eski köleye kızını verir. Kırk gün kırk gece düğün yaparlar.
Altın Top
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ardahan)

 

 

[ALTIN TOP]

Zamanın birinde bir padişah varmış. Bu padişah zengin mi zenginmiş. Hanları sarayları, kısacası her şeyi varmış. Bir tek çocuğu yokmuş. Padişah o kadar varlığa rağmen bir türlü mutlu değilmiş. Bu padişahın da karı koca bir hizmetçisi varmış. Bu karı koca çok fakir olmasına rağmen oldukça mutlularmış.

Bir gün padişah bu karı kocanın kapılarının önünden geçerken gülüşme sesleri, mutluluk çığlıkları duymuş. Bundan sonra ne zaman kapılarının yanından geçse bu sesleri hep duymuş. Bir gün yatakta yatarken karısına:

— Hanım! Şu fakir hizmetçiler ekmek versem yerler, vermezsem aç kalırlar. Ben bu kadar zenginlikle bir türlü mutlu olamıyorum da onlar o fakirlikle nasıl mutlu olabiliyorlar? Git, sor, der.

Padişahın karısı hizmetçilerin odasının kapsına gelir. Kapıyı vurur. Kapıyı bayan hizmetçi açar. Padişahın karısı:

—Padişahımız sizin neden bu kadar mutlu olduğunuzu merak ediyor, diye sorar. Bayan hizmetçi ise:

—Padişahımız bizim altın topumuzu hiç görmedi mi? Bizim bir altın topumuz var. Ben kocama atarım, o neşelenir. O bana atar, ben neşelenirim, der.

Bunun üzerine padişahın karısı padişahın yanına döner ve hizmetçinin ona söylediklerini padişaha aktarır. Padişah da:

—Nasıl olur ya? Onlar bu fakirlikle nasıl olur da altın top alabilirler? Hadi aldılar diyelim, altın topla mutlu mu olunur, der ve yatar.

Ertesi gün çarşıya iner. Bir tane altın top alır ve saraya döner. Topu karısına atar, karısının bir tarafı yarılır. Karsısı padişaha atar bu sefer padişahın bir tarafı yarılır. Bunun üzerine padişah karısına:

—Ben sana attım, sen ağladın; sen bana attın, ben ağladım. Altın topsa işte altın top… Bu işte bir iş var hanım. Zaten ben onların altın top alabileceklerine inanmıyorum. Fakat git, bir daha sor bakalım bu işin aslı neymiş, der.

Padişahın karısı bunun üzerine tekrardan hizmetçinin kapısına gelir. Kapıyı vurur. Kapıyı yine hizmetçi kadın açar. Padişahın karısı hizmetçiye:

—Sizin nasıl bir altın topunuz var? Bugün padişahımız bir altın top aldı. O bana attı, ben ağladım; ben ona attım, o ağladı. Bu işin aslını padişahımız öğrenmek ister, der. Bunun üzerine hizmetçi kadın gülümseyerek:

—Siz altın top deyince bunu mu anladınız? Altın top dediğim işte şu bebeğimizdir. Sadece mal mülkle mi zengin olunurmuş? Bizim tüm servetimiz, dünyalar tatlısı bebeğimizdir. Altın topumuz da budur, der. Bunun üzerine padişahın karısı padişahın yanına döner ve ona:

—Bey! Bey! Şimdiye kadar biz boş yaşamışız. Altın top onların evlatlarıymış. Biz mal mülkle zengin, mutlu olunur sanıyormuşuz. Hâlbuki çocuk evin meyvesi, gülüymüş, der. Bunun üzerine padişah:

—Eyvah! Eyvah! Ben dünyaya boş geldim boş gidiyorum, der.
GİZEMLİ MİSAFİRHANE
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ardahan)

 

 

 

[GİZEMLİ MİSAFİRHANE]

Zamanın birinde bir köyün tek odalı bir misafirhanesi varmış. Orada bir misafir kaldığında ertesi güne köylüler gelip bakarlarmış ki kalan kişi simsiyah kül olmuş ve ölmüş. Ondan bu misafirhanede kimse kalmazmış.

 Aradan yıllar geçer. Bir gün bu köye bir Tanrı misafiri gelir. Bu adam misafirhanede kalmak ister. Ancak köylüler buna yanaşmaz. Adam köylülere nedenini sorar. Bunun üzerine köylüler ona:

—Burada devler var. Kim burada kalsa ertesi gün onun cesediyle karşılaşıyoruz. Sakın, burada kalma, derler. Adam ise:

—Ben Allah’ın izniyle burada yatarım, der. Köylüler ise:

— Sen yatarsan bizden günah gitti. Biz buraya misafir almıyorduk, derler.

 Adam gece orada yatmaya başlar. Bir süre sonra gümbür gümbür sesler duymaya başlar. Sonra adam döner bakar ki karşısında beş altı metre büyüklüğünde simsiyah acayip şekilli bir dev duruyor. Dev, adama:

— Sana demediler mi? Buradan adam sağ çıkmaz, Adam, deve:

— Söylediler de sana Allah’ın iki ayetini okuyunca seni yıkacağımı söylemediler mi, der. Dev gülerek:

— Hadi o zaman başlayalım, der. Dev hemen adamı tutar boğmaya başlar. Bunun üzerine adam da Ayetel Kürsi’yi okumaya başlar. En sonun da adam:

—Ya Hayyum, ya Kayyum, der. Bunun üzerine Dev, adama:

—Ne olur artık okuma. Sen okumayı bırakırsan ben de senin yedi sülalene dokunmam, diye yalvarır. Bunun üzerine adam, deve:

—Ya kâfir! Değil yedi sülaleme ilişmek, ben bütün Müslümanlara bu âyeti ezberleterek seni ve senin tayfanı yıkacağım, der ve okumaya devam eder. Bunun üzerine dev yıkılır ve simsiyah bir kül oluverir.

 Sabahleyin köylüler köy meydanında toplanırlar. Kendi aralarında:

— Bugün bir adam daha gitti. Gidelim bakalım, diye konuşurlar. Gidip misafirhaneye bakarlar ki, adam yatağında oturuyor. Köşeye de bakarlar ki dev kül olup gitmiş. Bunun üzerine köylüler çok şaşırırlar. Hemen adama:

—Bu nasıl olabilir, diye sorarlar. Bunun üzerine adam köylülere:

—Siz hiç Ayetel Kürsi’yi duymadınız mı? Bu ayet bütün kâfirlerin hakkından gelir. Eğer duymadıysanız bunu belleyin ve tüm Müslümanlara da belletin, der.
Baş Ağrısı, Sıtma ve Azrail
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ardahan)

 

[BAŞ AĞRISI, SITMA VE AZRAİL]

Bir gün baş ağrısı, sıtma ve Azrail arkadaş olmuş gidiyorlarmış. Yolun aşağısında bakmışlar ki bir çoban koyun otlatıyormuş. Azrail, baş ağrısına:

— Acıktık. Git de şu çobandan bir koyun iste de ziyafet yapalım, demiş. Baş ağrısı çobanın yanına gitmiş. Çobandan bir koyun istemiş. Çoban baş ağrısına:

— Sen kim oluyorsun, diye sormuş. Baş ağrısı:

—Ben baş ağrısıyım. Başına girersem seni inim inim inletirim, demiş. Bunun üzerine çoban başına bir azık çıkısını bağlamış ve:

—Haydi bakalım! Şimdi gir nasıl girebiliyorsan, demiş. Baş ağrısı uğraşmış bir türlü girememiş. Çaresiz geri dönmüş. Azrail:

— Ne oldu, demiş. O da olanları anlatmış. Sonra sıtma çobanın yanına gitmiş. Çobandan bir koyun istemiş. Çoban:

—Sen kim oluyorsun, diye sormuş. Sırma:

—Ben sıtmayım. Vücuduna girersem seni tir tir titretirim, demiş. Bunun üzerine çoban hemen yanındaki göle atlamış. Çoban:

—Hadi gir bakalım nasıl girebiliyorsan, demiş. Sıtma uğraşmış bir türlü girememiş. Çaresiz geri dönmüş. Olanları anlatmış.

Bunun üzerine Azrail bembeyaz atının üzerinde çobanın yanına varmış. Çobandan bir koyun istemiş. Çoban:

—Sen kim oluyorsun, diye sormuş. Azrail:

— Ben Azrail’im, demiş. Çoban:

—Tamam. Yalnız koyunu sen seç. Ben sana layık koyun bulamam, demiş. Azrail atından inmiş ve çobana:

— Şu atımı tut da ben koyun seçeyim. Sakın atın üzerine binme, demiş ve koyun seçmeye koyulmuş. Adam hemen atın üzerine binmiş. Bir de bakmış ki buğday yığınları var. Kimisi bir avuç, kimisi üç dört tane, kimisi tepe kadar. Bir tanesi de dağ kadarmış. Sora hemen attan inmiş. Azrail elinde bir koyun ile çıkagelmiş. Çobana:

—Ata bindin değil mi, demiş. O da:

—Evet, demiş. Azrail:

—Peki ne gördün, diye sormuş. Çoban:

—Buğday yığınları, demiş. Azrail:

—İşte onlar insanoğlunun kısmeti. Onları yiyip bitirince gideri canını alırım. Üç dört tane buğdayı kalan kişinin canını birazdan gidip alacağım, demiş. Çoban:

— Benimki hangisiydi, diye sormuş. Azrail:

— Şu dağ gibi olandı, demiş. Çoban:

—Kısmetim bitmeden canımı almayacak mısın, diye sormuş. Azrail:

— Hayır, demiş. Çoban:

— O zaman ver bakalım koyunumu, demiş ve koyununu almış. Böylece Azrail de eli boş dönmüş.
Hanım Bizim Kız Acaba Hangisi?
(İç Anadolu Bölgesi, Aksaray)

 

[HANIM BİZİM KIZ ACABA HANGİSİ?]

 

  Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde bir ülkede yaşlı bir hoca yaşarmış. Bu hocanın bir hanımı bir de kızı varmış. Ayrıca hocanın kapısında evini bekleyecek bir iti ile yükünü taşıyacak bir de eşeği varmış.

Bir gün hocanın komşularından birisi kızına dünür olmuş ve Allah’ın emri demiş. Hoca da tamam demiş ve kızını adama vermiş. Adam gittikten sonra bir başka komşusu gelmiş ve o da kıza dünür olmuş. Hoca kızını bu komşusuna da vermiş.

Ardından hocanın üçüncü bir komşusu daha kızı istemeye gelmiş. Hoca yine aynı şekilde son gelen komşusuna da kızını söz vermiş. Bunu gören hocanın hanımı ise yalnız kaldıklarında dayanamamış ve hocaya:

  —Herif sen ne yaptın? Bizim bir kızımız var ama sen üç kişiye evet dedin. Ne yapacağız biz şimdi, diye sormuş. Hoca:

  —Allah varken kederim yok. Hanım, dur bakalım hele, demiş. Daha sonra vakit gece epeyce ilerlemiş ve herkes odasına gidip yatmış. Hoca ile hanımı sabah kalktıklarında bir de bakmışlar ki evin içinde aynı yüz, aynı tip, aynı kıyafet, üç tane kız dolaşıyor. İkisi de çok şaşırmış bir vaziyette, neyin ne olduğunu anlayamamış ve gerçek kızlarının hangisi olduğunu bilememişler. İşin ilgi çekici yanı ise aynı gün hocanın kapısındaki iti ile eşeği de kaybolmuş. Meğer o gece it ile eşek ilahi bir güç tarafından hocanın kızının kılığına bürünmüş.

Bir müddet sonra da hoca ile hanımı kızların üçünü de gelin ettikten beş on gün sonra, gerçek kızlarının nerede olduğunu anlamak için, hısımlarını teker teker ziyaret etmeye karar vermişler. Önce kızın birine varmışlar. Kız gelen misafirlere bir şeyler hazırlamak için diğer odaya geçince hoca hısımına:

  —Hısım! Geçiminiz nasıl? Kızdan memnun musun, hürmeti falan nasıl, diye sormuş. Adam:

  —Çok güzel, çok hareketli, çok iyi, çalışkan ama ah bir de insana çemkirmese, demiş. İşin aslını anlayan hoca, yavaşça hanımının kulağına:

  —Hanım bizim sarı köpek burada herhalde, demiş. Sonra oradan ayrılıp öbür kızın evine gitmişler. Burada da kız yine misafirler gelince hizmet etmek için diğer odaya geçmiş ve bu sırada hoca:

  —Nasıl hısım, kızdan memnun musun, diye sormuş. Adam:

  —Memnunum hısım, çok güzel de ah bir de inat olmasa, demiş. Hoca yine hanımının kulağına eğilerek:

  —Hanım bizim kara eşek de burada herhalde, diyerek fısıldamış.

Biraz oturduktan sonra müsaade istemişler ve son olarak da diğer kızın evine gitmişler. Tabii biraz sohbet ettikten sonra hoca karşısında çok iyi, çok saygılı, çok terbiyeli bir kız görünce gerçek kızlarının bu kız olduğunu anlamış ve hısımından da kız ile geçimlerinin nasıl olduğunu sormaya gerek görmemiş.

Böylece Hoca ile hanımı sonunda gerçek kızlarının hangisi olduğunu öğrenmişler.
AYI, APALAK VE TOPALAK
(İç Anadolu Bölgesi, Yozgat)

 

[AYI, APALAK VE TOPALAK]

Bir varmış, bir yokmuş, bir adamla karısı ve çocukları varmış. Karısı bir gün kocasına:

—Çocukların çamaşırları kirlendi, gidip derede yıkayım, demiş. Kocası da:

—Hava dumanlı, seni ayı götürür, demiş. Karısı, kocasına:

—Olsun, ben gidip yıkayım, temiz giyinsinler, demiş. Karı laftan anlamamış. Kazanı ve çamaşırları almış, derenin yolunu tutmuş. Kazanı kurmuş, ateşi yakmış. Çamaşırları yıkarken ayı gelmiş, kadını almış ve inine götürmüş. Adam karısını gözlemiş gözlemiş, karısı gelmemiş.

Merak etmiş ve dereye gitmiş. Sağ sola bakmış, karısını görememiş, evine dönmüş. Kadın da aynın ininde:

—Ne yapsam ne etsem de kocama haber salsam, diye düşünüyormuş. Aradan bir süre geçmiş ve kadının iki oğlu olmuş. Birisi Apalak birisi de Topalak imiş. Bir gün kadın:

—Allah’ım ne yapsam da kocama burada olduğumu haber etsem, diye düşünürken aklına bir fikir gelmiş. İnden bir yumak atmış, ardından:

— Allah’ım bu yumak kocamın evine ulaşsın, kocam da bu iple benim yerimi bulsun, diye yalvarmış. Yumak varmış damdan kocasının odasına düşmüş. Kocası ipi sara sara ayının inine varmış. Varsa ki karısı ayının inindeymiş. Karısı böyle böyle oldu diye her şeyi kocasına anlatmış. Adam biraz çabaladıysa da ine girememiş. Kadın, kocasına:

—Ayının gelme zamanı geliyor, sen git, seni görmesin, demiş. Ayı gelmiş ve kadına:

—Burada insanoğlu eti kokuyor, senin etini yerim, demiş. Kadın, ayıya:

—Yok, herif Apalak’ım ve Topalak’ım var. İnsanoğlunu alır mıyım buraya, demiş. Ayı yiyecek getirmeye gitmiş. Giderken de inin önüne içeri kimse girmesin diye büyük bir kaya bırakırmış. Ayı gidince adam tekrar inin önene gelmiş ve karası ile konuşmuş. Karısı:

—Sen ses etme ben Apalak’ıma ve Topalak’ıma derim, kapıyı açarlar, demiş. Sonra çocuklarına dönerek:

—Haydi, Apalak’ım ve Topalak’ım kapıyı açın, demiş. Apalak ve Topalak kadına:

—Ya açalım da bizi böylece yalnız bırak git, demiş. Kadın Apalak’ını ve Topalak’ını birer sefer öpmüş ve kapıyı açtırmış. Kadın kocası ile ata binmiş ve eve dönmüş. Ayı gelmiş:

—Apalak’ım ve Topalak’ım anneniz nerede, demiş. Apalak ve Topalak:

—Atlı geldi, götürdü, atlı geldi götürdü, diye tekrarlamışlar. Kadının evdeki çocukları perişan haldeymiş. Kadın çocuklarına hamur yoğurmuş ve ekmek yapmaya gitmiş. Giderken kocasına sıkı sıkıya tembih etmiş:

—Ayı gelirse kılıcını al, bir kere vur, bir daha vurma yoksa ölmez, demiş. Kadın ekmek ederken, ayı damdan sallanmış, kadının yanına gelmiş ve kadına:

—Sen burada şakır şukur ekmek ederken Apalak’ım ile Topalak’ım ağlıyor, demiş. Kadın, kocasına bağırarak:

—Kılıcını al, ayıya bir kere vur, ayı ikinci defa vurmanı söyler. Fakat sen vurma. Bir kere vur, yoksa ölmez, demiş. Adam ayıya kılıcı ile bir kere vurmuş. Ayı:

—Ey insanoğlu bir kere daha vur, demiş. Adam vurmamış, ayı oracıkta ölmüş. Ayıyı götürüp atmışlar ve mutlu mesut hayatlarını sürdürmüşler.
YILAN OĞLAN VE ÖKSÜZ KIZ
(İç Anadolu Bölgesi, Kayseri)

[YILAN OĞLAN VE ÖKSÜZ KIZ]

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde, develer tellal, pireler berber iken, ben ninemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken küçük bir köyle fakir bir aile varmış. Bu ailenin güzel bir kızı varmış. Bu kız bir gün annesini kaybetmiş. Üvey ana gelmiş.

Bu üvey ana kızı çok kıskanmış. Ona hep eziyet etmiş. Kız her gün annesinin mezarını ziyaret eder, sıkıntılarını anlatırmış. Günler böyle geçmiş.

Köyün bağlı olduğu bir sultanlık varmış. Bu sultanın yılan bir oğlu doğmuş. Bir büyük kazan süt içinde yaşarmış. Her gün bu sütü içermiş. Gün olmuş yılan oğlan büyümüş, evlilik zamanı gelmiş. Hanlıkta ne kadar kız varsa her birini sultanın oğluyla evlendiriyorlarmış. Sabah olunca gelini yılan sokup öldürüyormuş. Hanlıkta kız kalmamış sultanın oğluyla evlenecek.

Köylere haber salmışlar. Öksüz kızın köyüne de haber gelmiş. Üvey ana:

— Şu kızı verip kurtulayım, demiş. Zorla kızı vermiş. Kız koşarak annesinin mezarının başına gitmiş. Annesine ağlamış, mezar başında uykuya dalmış. Uykusunda annesi demiş ki:

— İp iste, kırk tane kazak ör. Korkma! O sana soyun dediği zaman sen soyun da ben de soyunayım de, demiş. Kız uyanmış bakmış ki annesinin mezarında. İstemeye gelen sultanın adamlarına bir şart koşmuş:

— Bana kırk kazaklık ip alın, bana biraz zaman tanıyın, demiş. Adamlar yünü alıp gelmişler. Kız gizli gizli kazakları örmüş. Gün gelmiş, adamlar gelip kızı götürmüşler. Üvey ana:

— Oh kurtuldum bu kızdan, yarın ölü haberini alırız, demiş.

Kıza düğün, yemekler, eğlenceler yapılmış. Akşam gerdeğe girmişler. Kız kırk kazağı üzerine giyinmiş. Yılan sütün içinden çıkmış. İçeri girince:

— Soyun kız, demiş ve üzerine atlamış, iğnesini çıkarmış ama kızı sokamamış. Kız:

— Sen soyun, ben de soyunayım, demiş.

Yılan bakmış ki kızı sokamıyor. Bir kat kız soyunmuş, bir kat yılan oğlan soyunmuş. Kırk kat örgü giysi bitmiş. Bir de kız ne görsün, yılan oğlan yakışıklı mı yakışıklı biri olmuş. Uykuya dalmışlar. Kız uyuyamamış, oğlan uyuyunca kalkıp kazanı devirmiş, sütü dökmüş. Yılan oğlan sabah süt kazanına girmesin diye.

Herkes suyu hazırlamış, sabah cenazeyi yıkamak için. Beklemişler, sabah olunca anası babası oğluna bakmaya gelmiş. Kapıyı açıp bakmış. Güzel bir gelin, yakışıklı bir oğlan var. Orada sevinçten dilleri tutulmuş, çok sevinmişler.

Aylar geçmiş, yılan oğlan ile öksüz kızın nur topu gibi bir kızları olmuş. Ailece mutlu mesut yaşamışlar. Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine…
Nene ile Oğul
(Karadeniz Bölgesi, Artvin)

[NENE İLE OĞUL]

 

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; pireler berber iken, develer tellâl iken, ben nenemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken, zamanın birinde bir yerde nene ile oğul yaşarmış. Kullandığımız tuza “hiç” derlermiş. Nene yemek yapacakmış. Bir de bakmış ki tuz bitmiş. Oğluna gidip hiç almasını söylemiş. Oğlu;

—Anne ben unuturum ne alacağımı.

—Hiç, hiç, hiç diye sürekli söyleyerek gidersen unutmazsın oğlum.

 Oğul hiç, hiç diye giderken bir cenaze ile karşılaşmış. Cenazeyi götürenlerden biri bunun hiç, hiç demesine darlanmış ve oğlana iyi bir sopa çekmiş. Adam:

—Yanından cenaze giderken hiç, hiç diye söylenilir mi?

—Peki ne diyeyim?

— Allah rahmet etsin, deyiver.

Oğul Allah rahmet etsin, diye diye giderken bir köpek ölüsünün bacağına ip bağlayıp sürükleyen adam ile karşılaşmış. Adam, Allah rahmet etsin, diyen çocuğu görünce sinirlenip tokatlamış. Adam:

—Köpeğe Allah rahmet etsin, denir mi hiç!

—Peki ne diyeyim?

— Püf! Ne kötü kokuyor, deyiver.

Çocuk böyle diye diye giderken karşıdan üç tane güzel kokulu, yağlar sürmüş hanımların geldiğini görmüş. Hanımlar çocuğun söylediğini duyunca çok sinirlenmişler. Bunlar da çocuğa vurmuşlar. Oğul:

—Peki ben ne diyeyim o zaman?

— Uf! Ne hoşuma gitti, deyiver.

Uf! Ne hoşuma gitti, diye diye giden oğul bir de ne görsün. İki tane cami hocası çekişiyorlar. Çocuğun tekrarladığı sözleri duyan hocalar birbirlerini bırakıp çocuğa sataşmışlar. Ona vurmuşlar. Oğul:

— Eeee! Ben ne diyeyim!

— Etme mollalar, etme softalar, deyiver.

 Oğul yine etme mollalar, etme softalar, diye diye yoluna devam etmeye başlamış. İki tane köpeğin koştuğunu görmüş. Tabi söylediklerini tekrar ediyormuş. Bunu duyan, köpekleri boğuşturan adam çocuğa tokat atıp:

—Köpeklere hiç molla denir mi?

—Ne diyeyim?

— Hoşt! Çekme yırtarsın, de.

Oğul böyle diye diye giderken bir ayakkabıcı ile karşılaşmış. Ayakkabıcı ayakkabı yapmak için deriyi bir yandan tutuyor, bir yandan da dişleriyle çekiyormuş. Çocuğun hoşt çekme yırtarsın, dediğini duyunca sinirlenmiş bir tane de patlatmış. Çocuk da çok sinirlenmiş:

—Nedir benim bugün çektiğim? Gelen vuruyor, giden vuruyor. Ben ne diyeyim ki? Ayakkabıcı:

—Hiçbir şey deme.

Ayakkabıcı “hiç” deyince oğlun aklına hiç alması gerektiği gelmiş. Neneyi daha fazla meraklandırmamak için hemen bakkaldan hiç alıp eve dönmüş. Yemeklerini yapıp yemişler. Mutlu bir hayat sürmüşler.