Hüri Kızı- I
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

HÜRİ KIZI-I

Develer tellal iken pireler berber iken bir varımış bir yoğumuş, Alla’an gulu darıdan çoğumuş. Köyün birinde bi dene cami hocası varımış. Önceden kim nereye giderse evini, çoluunu çocuunu, cami hocasına teslim idermiş. Bi dene adam hanımıynan hacca gitmeye karar vermiş. Bunların Hüri diye bi gızları varımış. Başga da kimseleri youmuş. Hocaya da çok güvenirlermiş. Bunlar,

— Hüri’yi napalıım, napalım? dimişler. İyisi mi biz bu gızı hocaya teslim idelim. Hocadan zarar gelmez, biz gidelim hac görevimizi yapalım, dimişler.

[O zamanlar hac uzunudu. Üç ayıdı eskiden.] Hocaya da tembih etmişler:

— Gızımın yemaani getir. Gapısına vur, geriden yemaani ver, geri çıh! O gapıyı kitler. Hüri’ye mukaat ol,* dimişler.

Gızı da iyice tembihlemişler:

— Olur mu gızım?

— Olur baba, dimiş gız da.

Bunlar goymuş hacca gitmişler. Hüri de bir gözel, bir gözel bahmalara gıyaman. Ne yannı* dönse şavkı o yannı düşüyo. Yüzünde de devamlı peçeyne geziyo ki şavkı düşmesin. Hüri, hep bi odanın içinde babasıgil gelene gadar hiç bi yannı çıhmamaya garar vermiş. Her gün hoca yemaani getiriyomuş, gapıyı tıhırdatıyomuş:

— Hüri gızım yemaani al, diyomuş.

Bırahıyomuş gidiyomuş. Hüri de gapıyı açıyomuş, yüzünün şavgı hocanın üstüne düşüyomuş. Yemaani alıyomuş, geri gapıyı kitliyomuş. Bir gün böylee beş gün böyle, hocanın içine şeytan gaçmış:

— Bu nası bi gızımış böyle? Şavkı taa yüzümü alıyo. Benim bu gızı görmem ilazım, dimiş.

Hoca gafaya bunu goymuş. Bi gün yemaa eline almıış, gapıyı çalmış:

— Hüri gızım yemaani al, dimiş.

— Tamam, sen bırah, ben alırım, dimiş Hüri.

Maasucuhtan* hoca gitti gibi yapmış, sahlanmış. Gız gapıyı açınca da gızın saçından dutmuş, peçesini açmış:

— Ben seni kimselere vermem, çoh sevdim seni, dimiş.

Gız da nası güçlüymüş. Hocayı üstünden yitivermiş. Gapıyı da üstüne kitlemiş. Hüri’nün annnesiyle babasının da gelmesine beş, on günleri galmış. Hüri annesigil gelene gadar heç yemek yemeden orda galmış. Hoca gızın annesigilin geleceği gün, gapıdaki çifçisine,

— Al bu gızı biraz gezdir de getir, dimiş.

Hüri’nin annesiyle babası hacdan gelmişler. Hocaya da,

— Gızımız nerde? diye sormuşlar.

— Gızınızın sevdiği varımış. Yemaani vermeye gapısına vurdum sevdiğiyle gaçtı gitti, dimiş.

Neysem soona çiftçi Hüri’yi gezdirip getirmiş. Gızın anasıyla babası da Hüri’yi saçlarından bi ağaca bağlamışlar. Dal sallandıhça Hüri de sallanıyo, döndüü yere şavgı düşüyomuş. Garşıda da goyun güden iki dene çoban Hüri’nin şavgını görmüşler. Amma yoramamışlar. Biri dimiş ki:

— Malısa benim.

Biri de dimiş ki:

— Canısa benim.

Gopa gopa gelseler ki dünyalar güzeli bi kız. Canısa benim, diyen çoban Hüri’yi almış. Onlan evlenmiş, üç dene de çocuğu olmuş. Çoban el gapısında çalıştıına işten eli başına deemiyomuş. Hüri’yi anasıgile hiç götürememiş. Hüri anasıgilin hasretine dayanamamış. Gocası da Hüri’nin yanına kapıdaki çiftçiyi dahmış:

— Hanımımı al, anasıgile götür. Gitsin hasret gidersin. Gelirken de geri getir, dimiş.

Gapıdaki çiftçi Hüri’yü götürekene Hüri’ye göz goymuş:

— Hüri gızı yanıma yahın olun nu? dimiş.

— Nasıl olur! Kocam beni sana güvendi, sen bana yan gözle nası bakarsın? Hayır, asla olmam, demiş.

— Ya olursun ya değelse çocuhlarını keserim, dimiş.

Hüri ağlayı ağlayı,

— İmkânı yoh olmam, dimiş.

Çiftçi gine,

— Keserim çocuğnu, dimiş.

— Kesersen kes! Yeter ki bana zarar verme, dimiş.

Adam çocuğun birini boğup öldürmüş. Cesedini de dağya fırlatmış. Az ileri gitmişler adam gine başlamış:

— Hüri yanıma yahın ol. Olmazsan ikinci çocuğunu da öldürürüm, dimiş.

Hüri yalvarıyosa da ağlıyosa da yoh! Adam gözünün yaşına bahmamış, onu da öldürüp bi dağın arhasına atmış. Gidekene gidekene sıra üçüncü çocuğa gelmiş. Adam yine,

— Hüri yanıma yahın ol. Olmazsan üçüncü çocuğunu da öldürürüm, dimiş.

— Öldürürsen öldür, benim gılıma dohunma da, dimiş.

Hüri’nün gözünün önünde onu da öldürmüş. Çocuhların hepsi ölmüş amma daha yol bitmemiş. Bu sefer adam dimiş ki:

— Çocukların da öldü, gayri mecbursun benim yanıma yahın olmaya.

Hüri bahmış bu adamdan gurtuluş yoh. [Söylemesi çoh çoh ayıp gızım] Dimiş ki:

— Benim idrarım geldi. İdrarımı yapıyım geliyim de ondan soona yanına yahın olurum, dimiş.

Hava da gapgaranlıh, tam gecenin yarısıymış. Çiftçi,

— Ben sana nası güveneceem? dimiş.

— İstersen belime urganı bağla, urganın bir ucunu da eline al, dimiş.

Adam Hüri’nin beline urganı bağlamış. Eline de urganın bir ucunu almış. Gız karanlıın içine girmiş. Gız garanlıhta belindee ipi çıhartmış, büyük bir daşa bağlamış. Şöyle ileri gitmiş, ırbıı* da şöyle dahmış. Boğazındaa bir şelek* altından da ırbıın ucuna azcıh tahmış. Irbığı eğdirince su, şiiir şiiir şiiir ahıyomuş. Hüri de ordan gaçıyomuş. Çiftçi Hüri çişini yapıyo belliyomuş:

— Haydi, şirşirini sevdiğim haydi. Gel gayri, haydi gel gayri, diyomuş.

Adam beklemiiş, beklemiş ses seda yoh. Ses gelmeyince su sesine dooru varmış. Bahsa ki gızın yerinde yeller esiyo. Bi daş, bi altın bi de ırbıh. Hemen gızın peşine düşmüş amma Hüri gaçmış. Gaça gaça Hüri, bi davar güden çobana denk gelmiş. Çobana dimiş ki:

— Noolursun, boynumdaa altınları sana veriyim de sen hemi üstündee elbiseleri bana ver hemi de kuzularından birini kesip derisini bana ver, dimiş.

Çobanın da canına minnet.

— Olur, dimiş.

Elbiseyi almış giymiş, deriyi de saçının üstüne geçirmiş. Gitmiiiş, gitmiş sonunda anasıgilin evine varmış. Varıp kapıya vurmuş. Anasıyla babası da gocamışlar. [Yani ihtiyarlarmışlar.]

— Kim o, dimiş anası.

Hüri de dimiş kine:

— Ben bi garip yolcuyum. Gapıda galdım, nolursunuz teyze beni evinizde misafir edin, dimiş.

Anası da,

— Gecenin bu vaatinde biz bi yaşlı garı gocayık. Seni nasıl alalım. Zaatı* ciğerimiz yanıyo, bizim çocuğumuz da yoh, dimiş.

— Noolur teyze! Beni çocuunuzun yerine goyun da bir gece yatıyım, dimiş.

Gadın gocasını çaarmış:

— Gel, dimiş. Gapıya biri geldi dayandı. Yolda galmış. Sesi de aynı Hüri’nin sesine benziyo, dimiş.

Açmışlar gapıyı, bunu içeri almışlar. Hemen sufra gurmuşlar. Hüri’nin garnını doyurmuşar. Çay içmişler. Neyse Hüri’nün anası yatağı sermiş. Gendileri diğer odaya gidip yatmışlar. Hüri odasında başlamış ağıt yahmaya:

Anam babam hocaya emanet itti

Hoca göz goydu iftira itti

Babam uydu beni ağaca astı

Üç guzum çifçiye gurban gitti

Gız böyle deyişin Hüri’nin anasıyla babası goşarah gelmişler:

— Sen Hüri müsün yoosa? dimişler.

Gız gafasındaa şapgayı çıkarmış. Saçları sümbül gibi dökülmüş:

— Hürim Hürim, diyi baarışıp aalaşmışlar.

Gız başından geçenleri bir bir anlatmış:

— Hocayı dutun da demirlen baalan, gapıdaa çiftçiyi getirin de gözlerini dağlan, diyi gız aalamış.

Babası gitmiş hocayla çifçiyi getirmiş. Demiri gızartıp gızartıp bi hocaya bi de çiftçiye basmışlar. Sooana da gidip Hüri’nin çocuhlarını üç dağın arhasından çıharmışlar. Üçüne de mezar yapmışlar. Hüri anası babası ve gocasıyla mutlu bi hayat yaşamış. Onlar ermiş muradına biz çıhalım kerevetine.

 


* mukaat olmak / muhaat ol: 1. Emanete sahip çıkmak, göz kulak olmak, 2. Duygu ve arzuları kontrol altında tutmak

* ne yannı: Ne tarafa

* masucuhtan: Gerçek olmayan bir olayı ya da durumu gerçek gibi göstererek kandırma eylemi

* ırbıh / ırbık: Topraktan ya da plastikten yapılmış küçük su testisi

* şelek: Sırta iplikle bağlanarak taşınan yük

* zaatı: Zaten