Keloğlan ile Dev
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

KELOĞLAN İLE DEV

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal, pireler berber iken… Anam babamın beşiğini tıngır mıngır sallarken bir Keloğlan varmış. Keloğlan’ın babası hastalanmış. Çocuklarını toplayıp:

— Evlatlarım, artık emrihak vaki oldu. Ahirete göçeceğim, ama gitmeden size bir nasihatim var. Dünyada kıtlık da olsa şu karşıda gördüğünüz dağın ilerisindeki tarlalardan ekin toplamaya gitmeyin. Çünkü orası devin tarlasıdır. Oraya gidince dev sizi yer. O, insan etini sever, demiş.

Bir zaman sonra adam ölmüş. Olacak bu ya, ülkenin her yerinde bir kıtlık olmuş. Yemeye ekmek, içmeye su bulamamışlar.

Keloğlan, kardeşlerini çağırıp:

— Bu böyle olmaz. Böyle giderse hepimiz açlıktan ölürüz. Gelin, gidip devin tarlasını biçelim, demiş.

Kardeşleri de:

— Babamızın bize tembihi var. Bize devin tarlasına gitmememizi nasihat etti. Hem dev bizi yer, demişler.

Keloğlan, onların dediğini kabul etmemiş.

— Siz ister gelin ister gelmeyin, ben gideceğim. Böyle ölmektense öyle ölmek daha iyidir. Ya o beni öldürür ya da ben onu öldürürüm, demiş.

Azığını yüklenip yola düşmüş. Az gitmiş, uz gitmiş… Dere tepe düz gitmiş… Altı ay bir güz gitmiş… Bir de bakmış ki bir arpa boyu yol gitmiş.

Neyse, bir zaman sonra devin tarlasına varmış. Orada da boy boy ekinler varmış. Ekinleri görünce Keloğlan’ın iştahı kabarmış. Tırpanı eline alıp ekinleri biçmeye başlamış. Bu arada dev uyanmış. Bir de bakmış ki tarlasında bir şey parıl parıl parlıyor!

Dev, hanımına:

— Benim topal eşeği getir, tarlaya gideceğim, demiş.

Neyse, dev, eşeğine atlamış, tarlaya varmış. Bir de bakmış ki bir insanoğlu tarlasını biçiyor… Hiç olmayacak bir şey!

— Kim bu yiğit? Bunu yakalayıp bir güzel yiyeyim, demiş.

Keloğlan’ın yanına varıp:

— Hayrola, ne yapıyorsun, demiş.

Keloğlan:

— Vallahi böyle böyle… Kıtlık oldu, herkes aç... İzin ver de tarlanda çalışayım, sen de bana azatlık ver, demiş.

Dev de; “Ben bunu yemeye yiyeceğim de bari biraz çalışsın,” diye düşünmüş.

Bir iki saat oturup onu seyretmiş. Sonra da:

— Eh işte, fena değil! Bugünlük karnımı doyurur. Ama şimdi, bunu kim tutacak, kim pişirecek? En iyisi ben bunu hanıma göndereyim de o yakalasın, kıyma yapsın, pişirsin, bana göndersin. Ben de afiyetle yerim, demiş.

Keloğlan’a:

— Okuma yazma biliyor musun, diye sormuş.

O da:

— Bilmiyorum, demiş.

Bunun üzerine dev, karısına bir şeyler yazmış, Keloğlan’a vermiş.

Kâğıtta; “Keloğlan’ı tut, kıyma yap, bana gönder.” yazılıymış.

Keloğlan’a dönerek:

— Bu kâğıtta; “Bizim kara koyunu kes, kıyma yap, pişirip bana gönder.” yazılı, benim hanıma ver, demiş.

Keloğlan da kıymadan yiyeceğini düşünüp çok sevinmiş. Devin topal eşeğine atlamış, devin evine doğru yola çıkmış. Öyle sevinçliymiş ki giderken bir adama rastlamış. Adam, Keloğlan’ı görünce:

— Niye bu kadar sevinçlisin, diye sormuş.

O da devin yazıp verdiği kâğıdı göstermiş.

 Adam:

— Deve güven olmaz. O seni yer. Ver, şu kâğıda bir bakayım, demiş.

Keloğlan göstermek istememiş. Biraz daha gittikten sonra başka bir adamla karşılaşmış. Ona da niye bu kadar sevinçli olduğunu anlatmış. O da elindeki kâğıda bakmak istemiş. Keloğlan yine göstermemiş.

Tekrar yoluna devam etmiş. Biraz daha gittikten sonra başka bir adamla karşılaşmış. O da kâğıda bakmak isteyince dayanamamış, vermiş. Adam, devin hanımının kara koyunu değil de Keloğlan’ı kesip kıymalık yapacağını okuyunca Keloğlan’a kâğıtta yazılı olanı söylemiş. İkisi bir olup orada yazılanları değiştirmişler. “Keloğlan” yerine “Kara koyun” yazmışlar. Adam, Keloğlan’a bir de uyku ilacı verip:

— Bunu da deve içir, demiş.

Keloğlan, devin evine varıp kâğıdı vermiş. Kadın, kâğıttaki yazıyı okuyunca:

— Şimdi bunu yapmazsam dev bana kızar, demiş, kara koyunu kesip köfteyi kızartmış, Keloğlan’ın eline vermiş.

Keloğlan yolda giderken hem köfteyi yemiş hem de yağını başına sürmüş. Bir güzel de karnını doyurduktan sonra yoldaki köylünün verdiği uyku ilacını da köfteye katmış.

Ekinleri doldurmak için yanına çokça torba almış. Dev, karşıdan Keloğlan’ın geldiğini görünce şaşırmış.

Keloğlan, deve:

— Emrini yerine getirdim, buyur, demiş, elindeki köfteyi deve vermiş.

Dev, köfteyi yiyince derin bir uykuya dalmış. Keloğlan, ekinleri, getirdiği torbalara doldurmuş. Topal eşeği de alıp doğru köyüne gitmiş. Köylüler, Keloğlan’ı görünce çok şaşırmışlar. Bu işi nasıl yaptığını sormuşlar.

O da:

— Var mı benden cesuru?.. Devin koyununu kestim, yedim, ekini de biçtim. Artık bu kış aç kalmam, demiş.

Köylüler:

— Sen çok akıllısın. Bunu bize gösterdin. Şimdi sıra devin yüzüğünde… Devin bir yüzüğü var. O yüzük geceyi gündüz yapar. Onu getir, köyün en güzel kızını sana verelim, demişler.

Keloğlan, gaza gelip devin topal eşeğine binmiş, devin evine doğru yola çıkmış.

Dev, Keloğlan’ı görünce:

— Elime düştün, bu sefer seni mutlaka yiyeceğim, demiş.

Keloğlan:

— Senin buğdayını aldım, ama eşeğini götürecek kadar salak değilim, onu geri getirdim, demiş.

Dev:

— Ben yine de seni yiyeceğim, demiş.

Keloğlan:

— Ben çok zayıfım, önce karnımı doyur, sonra bir güzel yersin, demiş.

Devin evine gitmişler. Karısı pilav yapmış, bir avuç tuz atmış. Devin kızı da “Tuzsuzdur.” diye bir avuç tuz da o atmış. Sonra oğlu gelmiş, o da “Tuzsuz!” diye bir avuç tuz atmış. Dev de; “Bizim hanım yemekleri tuzsuz yapar,” demiş, bir avuç tuz daha atmış.

Bunu gören Keloğlan da bir avuç tuz atmış. Pilavı yiyince hepsi susamış.

Oğlu, deve demiş ki:

— Baba, şu yüzüğü ver de bir su getireyim.

Keloğlan, yüzüğü duyunca devin oğluyla beraber suya gitmek istemiş. Bunlar dışarı çıkınca yüzük geceyi gündüz gibi aydınlatmış. Kuyunun başına gelince Keloğlan, devin oğlunu kuyuya itelemiş. Yüzüğü alıp doğruca köyüne gelmiş. Köylüler, Keloğlan’ın elinde yüzüğü görünce çok şaşırmışlar.

Keloğlan:

— Yüzüğü getirdim. Hadi,  şimdi bana köyün en güzel kızını getirin, demiş.

Köylüler, bu sefer de:

— Devin çok güzel bir atı var. Onu da getirirsen köyün en güzel kızını alırsın, demişler.

Keloğlan itiraz etse de; “Getirmezsen olmaz.” diye iyice gaza getirmişler.

Keloğlan, yine devin evine doğru yol almış. Dev, Keloğlan’ı görünce:

— Bu sefer elimden kurtulamazsın. Seni yiyeceğim, demiş.

Keloğlan:

— Haklısın, ama ben çok zayıfım. Beni atının yanına bağla, bir ay besle, sonra da afiyetle ye, demiş.

Dev, kabul etmiş. Keloğlan’ı atının yanına bağlamış, fındık fıstıkla beslemiş. Keloğlan, kendi yediklerinden ata da vermiş, onu kendine iyice alıştırmış. Bir gece sessizce ata atlayıp köyüne gelmiş. Köylüler, karşılarında Keloğlan’ı görünce yine çok şaşırmışlar.

Keloğlan:

— Atı da getirdim. Hadi, köyün en güzel kızını verin, demiş.

Köylüler:

— İyi de şu devi getir de biz de görelim. Çok merak ediyoruz, demişler.

Keloğlan, yine itiraz etmişse de gaza gelip devin evine doğru yol almış, ama bu sefer kılık değiştirmiş. Devin tarlasına gitmiş, ağaçlarla bir kafes yapmaya başlamış. Dev, tarlasında insanoğlu olduğunu görünce hemen gitmiş, seslenmiş:

— Sen kimsin, orada ne yapıyorsun?

Keloğlan:

— Bir Keloğlan var. Onu yakalamak için kafes yapıyorum, demiş.

Dev, Keloğlan düşmanı olduğu için adama izin vermiş.

Keloğlan, deve:

— Şu kafese gir de olmuş mu, olmamış mı bir bakalım. İçine girince şöyle bir gerneş* de, neren acırsa söyle, oraya çivi çakayım, demiş.

Dev, saf saf kafesin içine girmiş. Gerneşmiş, neresi acıdıysa söylemiş, Keloğlan da oraya çivi çakmış. Derken böyle böyle devi kafese çiviledikten sonra yuvarlaya yuvarlaya köye götürmüş.

Dev, köye gelince gerneşip kafesi kırmış. Kafesten çıkınca köylülerden birkaç tanesine vurmuş. Uyanık Keloğlan, eline bir nacak alıp ağaca çıkmış. Dev, Keloğlan’ı ağaçta görünce çok sinirlenmiş. Ağacı birkaç defa sallamış, ama Keloğlan’ı düşürememiş. Keloğlan, elindeki nacağı devin başına atmış. Dev oracıkta ölmüş.

Keloğlan:

— Ben devin kara koyununu yedim, oğlunu öldürdüm, yüzüğünü aldım, atını aldım, devi de öldürdüm. Benden cesuru var mı, diye bağırmış.

Köylüler, Keloğlan’ın bu kahramanlığını görünce köyün en güzel kızını Keloğlan’a vermişler.

 Kırk gün, kırk gece düğün yapmışlar. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine…

 


 

*gerneşmek: Gerinmek, kolları açarak gövdeyi gergin bir duruma sokmak.