Küçük Kız ve Ağabeyleri
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, köyün birinde bir anne ile üç oğlu birlikte yaşarmış. Bu oğlanlar, köyün muhtarıyla bir türlü geçinemiyorlarmış. Sürekli kavga ediyorlarmış. Babaları yeni ölmüş, anneleri de hamileymiş. Başlarında babaları olmadığı için, kimse haklarını savunmalarına yardım etmiyormuş. Günün birinde, bu kavgalar iyice büyüyünce oğlanlar, annelerine:

— Biz gidip karşı dağlarda kendimize ev yapacağız, orada yaşayacağız, demişler.

Anne, oğullarının bu isteğini anlıyormuş. Fakat hamile olduğu için, onlarla birlikte gidemeyeceğini söylemiş. Oğulları bu duruma çok üzülmüşler ama kabul etmek zorunda kalmışlar. Gitmeden önce annelerine:

— Eğer kız kardeşimiz olursa çatıya al bayrak as, erkek kardeşimiz olursa çatıya kara bayrak as. Biz o zaman anlarız, demişler ve yola düşmüşler.

Günler, haftalar, hatta aylar geçmiş. Bu oğlanlar, kendilerine güzel bir ev yapmışlar ve anneleri de bu sırada doğum yapmış. Kadının bir kız çocuğu olmuş. Hemen çatıya bir al bayrak dikmiş ve oğullarına bir kız kardeşleri olduğu müjdesini vermiş. Bayrağı görüp, kız kardeşleri olduğunu anlayan oğlanlar çok sevinmişler ama kendilerine düşman olan köy halkı yüzünden, gidip kardeşlerini görememişler.

Aradan uzun zaman geçmiş. Kız büyümüş, serpilmiş. Genç yaşa gelmiş. Annesiyle birlikte yaşıyor, kendisini tek sanıyormuş. Yani ağabeylerinin olduğundan habersizmiş. Günün birinde, köye bir satıcı gelmiş. Kız satılanlardan bir şeyler beğenmiş fakat alamamış. Annesine gidip:

— Anne; herkesin ağabeyleri, babaları onlara neler alıyor. Benim de ağabeyim olsaydı, bana şimdi istediklerimi alırdı, demiş.

Annesi bu duruma çok üzülmüş ve dayanamayıp şöyle söylemiş:

— Kızım, ellerin ağabeylerinden daha üstün üç tane ağabeyin var ama kavgalı oldukları için, bu köye gelemiyorlar.

Kadın, kızını da oğulları gibi kaybetmemek için, şimdiye kadar gerçeği söylememiş. Fakat korktuğu başına gelmiş ve kız ağabeylerinin yanına gitmeye karar vermiş. Annesi üzülmüş üzülmesine ama karşı da gelememiş. Güzel bir börek yapıp kızının bohçasına koymuş ve ağabeylerinin yerini söyleyip kızı göndermiş.

Kız az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Sonunda ağabeylerinin evine varmış. Fakat kapıyı çalmasına rağmen, evde kimse olmadığı için kapı açılmamış. Kız:

— Açıl kapı, açıl, deyip kapıyı itelemiş ve açıp içeri girmiş.

Ağabeyleri bu sırada ormanda avlanmaya çıkmışlar. Kız evde dolaşırken, ağabeylerinin önceden vurduğu kuşları bulup bunları güzelce temizlemiş. Yemeği pişirmiş ve sofrayı hazırlamış. Sonra da kendisi saklanmış. Ağabeyleri eve gelip yemekleri görünce çok şaşırmışlar. Yemekleri yemeye bir türlü cesaret edememişler. En sonunda, önce evdeki kediye yedirmeye karar vermişler. Eğer kediye bir şey olmazsa onlar da yemekten yiyebileceklermiş. Kedi yemeği yemiş ve oğlanlar kediye hiçbir şey olmadığını görünce, yemeği bir güzel yemişler. Bu olay aynı şekilde bir, iki gün daha sürmüş. Kardeşlerden bir tanesi demiş ki:

— Bu böyle olmayacak. En iyisi ben saklanıp nöbet tutayım. Bu yemekleri yapan kimse, bulayım.

Bunları söyleyen oğlan, saklandığı yerde uyuyup kalmış ve yemeği yapanı yine yakalayamamışlar. Ertesi gün küçük kardeş, elini kesmiş ve kardeşlerine:

— Ben bu acıyla zaten uyuyamam, bari nöbeti bu sefer de ben tutayım, demiş.

Gerçekten de gece, elinin acısından gözüne uyku girmemiş ve kızı yemek yaparken görmüş. Hemen gidip, kolundan tutup yakalamış ve kardeşlerini çağırmış. Kıza kim olduğunu sormuşlar. Kız nereden geldiğini, onları nasıl bulduğunu, her şeyi anlatmış. Onlar da kardeşlerine kavuşmanın sevinciyle sarılmışlar, hasret gidermişler. Kız kardeşlerine hep yanlarında kalmasını, yemeklerini yapmasını ve onlarla birlikte yaşamasını söylemişler. Kız, ağabeylerinin bu isteğini sevinçle kabul edip onlarla kalmaya başlamış.

Günlerden bir gün, kız yine mutfakta ağabeylerine yemek yapıyormuş. Ocağı yakıp yemeği koymuş ve ağabeylerini beklemeye başlamış. Bu arada boş durmuyor, ağabeylerinin kendisine aldığı incilerden kolye yapıyormuş. Mutfakta, kurutmak için tavana astıkları meyve ve sebzeler varmış. Tavandan her gün bir üzüm tanesi yere düşer, bunu da evin kedisi yermiş. İncileri ipe dizen kız, yukarıdan düşen üzümü fark edip yere eğilmiş ve aldığı üzüm tanesini ağzına atmış. Bunu gören kedi, kıza çok sinirlenmiş ve yemeği koyduğu ocağın ateşini söndürmüş. Kızın önünden çaldığı incilerden birini de götürüp, ocaktaki küle gömmüş. Uzaktan ocağı seyreden kız, incinin parlamasını, ateşin parlaması zannedip ocağın söndüğünü anlamamış. Kız yemeği kontrol etmek için kalkıp ocağın başına gitmiş. Bir de ne görsün? Yemek koyduğu gibi duruyor. Akşam ağabeylerinin eve gelince aç kalacaklarını düşünen kız, birden telaşlanmış. Dışarıya çıkıp ateş aramaya koyulmuş. Az gitmiş, uz gitmiş. Bir tepenin arkasında devlerin karılarını görmüş. Kadınlar bulgur kaynatıyorlarmış. Kız hemen bir kayanın arkasına saklanıp izlemeye başlamış. Kadınlar bulgur kaynatırken, kocaları da uyuyormuş. Kadınlar, bu kızı fark etmişler fakat kocalarına belli etmemeye çalışmışlar. Erkek devlerden bir tanesi uyanıp:

— Hanım, burada insanoğlu kokuyor, demiş. Kadın kocasına:

— Sus, yat da işimizi görelim. Ne insanoğlu kokması, diyerek geçiştirmiş.

Kadınlar, kocaları uyanmadan kızı yanlarına çağırmış, eteğine biraz hedik doldurup, devlerin onu görüp, yiyebileceğini söyleyip kaçmasını istemişler. Hediği alan kız, korkusundan düşe kalka koşmaya başlamış. Kız yere düşünce eli yaralanmış ve kanamaya başlamış. Devlerden bir tanesi uyanmış ve bu kanın kokusunu takip ederek, kızın yaşadığı eve ulaşmış. O zamana kadar kız, çoktan eve varmış. Dev gelip evin kapısını çalmış. Kızın açmayacağını anlayınca, onu kandırmaya karar vermiş. Kıza şöyle söylemiş:

— Ağabeylerin sana yüzük gönderdi, uzat parmağını da takayım, demiş.

Dev, elini uzatan kızın kanayan yarasından akan kanı emmeye başlamış. Kızın kanı azalınca, kız düşüp bayılmış ve dev de evden uzaklaşmış. Akşam ağabeyleri eve geldiklerinde, kız kardeşlerini baygın bulmuşlar. Çok korkup telaşlanmış ve hemen kızı uyandırmışlar. Kız uyanınca bütün olanları anlatmış. Ağabeyleri kardeşlerine çok kızmışlar:

— Biz sana dışarıya çıkmayacaksın demiştik, diyerek çıkışmışlar.

 Daha sonra aralarında konuşup bu devin alıştığını, yarın yine geleceğini düşünmüşler. Bunun üzerine avlanmaya gitmemeye, saklanıp devi beklemeye karar vermişler. Ertesi gün, bekledikleri gibi dev evin önüne gelmiş. Kıza ağabeylerinin ona yüzük gönderdiğini ve elini uzatmasını söylemiş. Bunun üzerine kız:

— İşim var. Şimdi kapıyı açamam ama orta kapı açık. Sen o tarafa gel, demiş.

Kızın sözleri üzerine dev, orta kapıdan içeriye girmiş. Orada saklanan oğlan, devin kafasına büyük bir taşla vurmuş. Dev, yere düşmüş ve kafasının yarılan yerinden kırk tane anahtar dökülmüş. Bu anahtarlar kırk hanın kapısını açıyorlarmış.

Anahtarları alan üç oğlan az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Sonunda bu hanları bulmuşlar. Anahtarlarla bu hanların kapısını açmışlar. Her kapıdan çeşit çeşit zenginlik, para, altınlar, mücevherler çıkmış. Yalnızca kapılardan bir tanesinden, üç tane güzeller güzeli kız çıkmış. Oğlanlar bu kızlarla evlenmişler, fakat bir şart sunmuşlar:

— Bizim kardeşimiz çok kıymetlidir. Ona gülden ağır laf söylemeyeceksiniz. O ne isterse yapacak, rahat ettireceksiniz.

Kızlar bu şartı kabul etmişler, fakat zaman geçtikçe kıskançlık baş göstermiş. Kendi aralarında onun hep oturduğunu, kendilerinin çalıştığını fısıldaşıp durmuşlar. En sonunda kızı öldürmeye karar vermişler. Testinin içine yılan yavrusu koymuşlar. Sonra da susadığında testiden su içmesi için maşrapayı saklamışlar. Kız susayıp maşrapayı bulamayınca, mecburen testiden su içmiş. Suyu içince de yılan yavrusu kızın midesine inmiş. Fakat kız bunun farkına varamamış. Zaman geçtikçe yılan kızın karnında büyümüş, yılan büyüdükçe kızın karnı da büyümüş. Bunun üzerine gelinler hemen kocalarını doldurmaya başlamışlar:

— Hani, sizin kardeşiniz kıymetliydi! Bakın, sizden habersiz hamile kalmış. Karnı gün geçtikçe büyüyor, demişler.

Gelinlerden bu lafları duyan kardeşlerden ortancası; kardeşlerini öldüremeyeceklerini, en iyisinin onu alıp bir ormanda bırakmak olduğunu söylemiş. Diğerlerinin de kabul etmesinin üzerine kız kardeşinin yanına gidip:

— Gel kardeşim, seninle dağa oduna gidelim, demiş ve kızı alıp götürmüş.

Ormana vardıktan sonra, odun kesmek bahanesiyle kardeşinin yanından uzaklaşmaya karar vermiş. Kızı bir taşın üzerine oturtarak, beklemesini ve gelip onu buradan alacağını söylemiş. Akşam oluncaya kadar bekleyen kız, ağabeyi gelmeyince niyetlerini anlamış. Ormanda oturduğu taşın üzerinde uyuyup kalmış. Sabah olduğunda, olduğu yere bir koyun sürüsünün yaklaştığını görmüş. Gelen çobana olanı biteni anlatmış. Çoban onun derdine çare bulabileceğini söyleyerek, kızı alıp bir göl kenarına götürmüş. Kızın suyun kenarına yatmasını istemiş. Kız yatıp beklemeye başlamış. Göldeki kurbağalar öttükçe, kızın karnında bir hareketlenme oluyormuş. Kurbağaların sesi devam etmiş ve böylece kızın karnındaki yılan dışarıya çıkmış. Bu duruma çok sevinen kız, çobana defalarca teşekkür etmiş. Kız, ağabeyine beddua etmiş:

— Sen bana bu iyiliği yaptın, öz ağabeylerim beni terk ettiler. Ağabeyim bana bunu yaptı ya, eve varır varmaz ayağına yılan kemiği batsın. Derdine derman ben olayım, demiş.

Çobanla kız, birlikte ormandan ayrılıp çobanın köyüne gitmişler. Kız kendisine bu kadar iyilik yapan çobanı çok sevmiş. Çobanın da istemesi üzerine evlenmişler. Yıllar birbirini kovalamış, bir gün köye bir gezgin gelmiş. Topallayan bu adamı, kız hemen tanımış. Ağabeyi olduğunu anladığı bu adamın yanına gitmiş. Adama şöyle sormuş:

— Kardeş, ayağına ne oldu? Neden topallıyorsun? Bunun üzerine adam:

— Ayağıma diken battı. O gün bu gündür böyle topallarım, diye cevap vermiş. Kadın:

— Getir bir bakayım. Belki çaresini bulurum, demiş. Adam şöyle söylemiş:

— Ne hekimlere gösterdim. Onlar çare bulamadılar da sen mi bulacaksın? Kadın:

— Hele bir bakayım, belki de bulurum, diye cevap vermiş.

Kadın eğilip adamın ayağındaki dikeni, eliyle koymuş gibi bulup çıkarmış. Buna çok şaşıran adam, kadına nasıl yaptığını sormuş. Kadın, yıllar önce ağabeysine onu ormanda bırakıp gittiğinde beddua ettiğini, derdine tek dermanın kendisi olmayı dilediğini söylemiş. Bunları dinleyen adam, kardeşini bulmanın sevinciyle ona sarılmış, özür dilemiş. İkisi de mutluluk göz yaşlarıyla ağlamışlar.