At
(Doğu Anadolu Bölgesi, Erzurum)

AT

Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde bir tane çocuk varmış. Bu çocuğun annesi genç yaşta ölmüş. Gel zaman git zaman çocuğun babası gönlünü bir kadına kaptırmış. Tabii bu adam çok zenginmiş.

Gün gelmiş, bu adam hacca gitmeye karar vermiş. Gitmeden önce oğluna bir at almış. Oğlu bu atla çok zaman geçiriyormuş. Babası hacdayken çocuğun üvey annesi başka bir adama âşık olmuş. Çocuk bunu anlamış. Adamın hacdan dönüşü yaklaşınca çocuğu öldürmeye karar vermiş. İlk olarak yemeğine zehir katmış. Yemeği yemesi için çocuğa vermiş. Çocuk:

— Önce atımın yanına gideyim, sonra yemeğimi yerim, demiş.

Neyse atın yanına gitmiş. Gitmiş ki at şahlanıyor, delirmiş, kafasını duvarlara vuruyormuş. Çocuk:

— Ne oldi yani bozlum, ne oldi? Sarardı gül benzin yaprağa döndü? demiş.

At çocuğa demiş ki:

— Ne olduysa sana oldu. Üvey annen yemeğine zehir koydu, sakın yeme, yeme!

Çocuk gidince yemeği bir yolunu bulup yere dökmüş ve kurtarmış. Artık babasının gelmesi yaklaşmış. Annesi çocuğun elbisesine zehir koymuş. Demiş ki:

— Baban gelecek. Demesin benim oğlumun elbiseleri eski. Al bunları giy. Babanın karşısına böyle çık.

Çocuk:

— Ben atımın yanına gideyim, sonra gelir giyerim, demiş.

Çocuk atının yanına gittiğinde at yine kendinden geçmiş vaziyette hareket ediyormuş. Çocuk:

-Ne oldi yani bozlum, ne oldi? Sarardı gül benzin yaprağa döndü?

At:

— Ne olduysa sana oldu. Üvey annen giysine zehir koydu. Sakın onu giyme. İlk hizmetliye giydir, demiş.

Çocuk çıkmış, üvey annesinin yanına. Üvey annesi elbiseyi vermiş. O da demiş ki:

— İlk hizmetli giysin, sonra ben giyeyim.

Üvey annesi ne kadar vazgeçirmeye çalışsa da çocuk ısrar edince kabul etmiş. İlk hizmetli giymiş ve hizmetli ölmüş. Çocuk üvey annesine demiş ki:

— Sen buna ne yaptın ki bunu giydiği gibi ölüyor?

Artık babasının gelmesi gerekiyormuş. Üvey annesi, çocuğun babasına demesinden korkmuş, bir sürü yufka açmış. Kurutmuş, döşeğinin altına doldurmuş. Babası gelince karısının yanına gitmiş. Ne olduğunu sormuş. Karısı:

— Ölümcül bir hastalığa yakalandım. Eğer benim yaşamamı istiyorsan, oğlunun kanını akıtman ve benim vücuduma sürmen gerek, demiş.

Kadın döşeğinde sağa sola döndüğü zaman yufkalar çatır çutur ediyormuş. Bunun üzerine adam inanmış. Çocuk bu arada atının yanında vakit geçiriyormuş. Atı ona üvey annesinin babasını kandırdığını ve kendisinin ölmesini istediğini söylemiş. At:

— Baban sana bir şeyler anlatacak ve en sonunda baban senden ölmeni isteyecek. Sen git babana de ki atımda emeğim çok fazla. Bir kere bineyim, sonra beni istersen öldür.

Babası:

— Yok öyle olmaz. Kaçarsın, demiş.

-İstersen, yanıma bir tabur asker koy. Eğer kaçarsam, onlar beni yakalar getirirler.

Babası kabul etmiş. Neyse binmiş atına. Ata öyle bir kamçı vurmuş ki at uçmuş. Az gitmiş, uz gitmişler. Dere tepe düz gitmişler. At bunu bir eve götürmüş. At çocuğa demiş ki:

— Bu evde bir peri kızı var. Git o peri kızıyla evlen ama beni unutma.

Neyse çocuk eve gitmiş. Kız öyle güzel kızmış ki çocuğun aklını başından almış. Aylar yıllar geçmiş. Çocuk atını unutmuş. Ansızın aklına gelmiş. Dışarı çıkmış, atın yanına gitmiş ki at zayıflıktan neredeyse ölüyormuş. Çocuk:

— Ne oldi yani bozlum, ne oldi? Sarardı gül benzin, yaprağa döndü? demiş.

At:

— İnsan evladı değil misiniz? Hepiniz çiğ süt emmişsiniz.

Çocuk ata biraz ot verir. At kendine gelir. Sonra çocuğa der ki:

— Üvey annenle baban çok zor durumda. Şuradan bir çuval altın al. Gidelim verelim, beraber mutlu mesut yaşayalım.

Çocuk bir çuval altın alır, atına yükler. Karısını da alır, babasının yanına gider. Altınları verirler, beraber mutlu mesut yaşarlar.