umutphp/masallar huggingface dataset:
Tembel Kız
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Tembel Kız

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, pireler berber iken, develer tellal iken, bir karı koca varmış. Bu karı kocanın bir kızı olmuş. Kız el bebek gül bebek büyütülmüş. Hiçbir iş görmemiş. Bunun için adına Tembel Kız denmiş. Kız o kadar tembelmiş ki yerinden kalkmaya üşeniyormuş. Anası babası buna bir gelberi* yaptırmış, işini oturduğu yerden yapıyormuş. Evlenme zamanı gelmiş. Anası babası bunu bir avcıyla evlendirmiş. Avcı gitmiş, bir ördek öldürmüş. Eve gelmiş, onu temizlemiş, bir tencereye koymuş. Tekrar ava çıkmış. Evden çıkarken,

—Hanım, tencereye bak, yanmasın, demiş.

O gittikten sonra eve bir dilenci gelmiş.

—Bana iki dilim ekmek verir misin? demiş. O da:

—Git, mutfaktan al, demiş.

Dilenci girmiş. Bakmış, tencerede bir ördek.  Almış onu,  torbasına koymuş.

Ayağındaki çarıkları da tencereye koymuş.

—Hanımcığım aldım. Allah razı olsun. Şimdi sana bir türkü söyleyeceğim, demiş.

—Senin gaga benim torba içinde Benim çarık senin çorba içinde Sen yat kaba yatak yorgan içinde Ben yiyeceğim orman içinde.

Böylece türküyü söyleyip gitmiş. Aradan bir zaman geçmiş, kızın kocası gelmiş.

—Kadın, pişti mi ördek? demiş.

Karısı olan biteni anlatmış. Adam anlamış. Karısına kızıp azarlamış. Ondan sonra tembel kız akıllanmış. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

 


* Gelberi: Fırında pişenleri dışarı çekmek için kullanılan uzun saplı kürek.
Tereci Kız
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Tereci Kızı

Bir varmış, bir yokmuş. Bir padişahın oğlu varmış. Bir de fakir kız varmış. Fakirmiş, böyle bahçe yaparlarmış, bahçıvan bahçesi gibi. Sebze yetiştirirlermiş. Padişahın oğlu da orada çeşme varmış, oraya atını sulamaya gidermiş.

—Ne yapıyorsun tereci kızı? dermiş.

—On paralık tere ver, dermiş kendi dilince. Kız da dermiş ki:

—Allah seni bana versin, dermiş.

—Hadi, ben padişah, sen bir tereci kızısın. Ben seni alır mıyım? dermiş.

—Ben seni senden istemiyorum, seni senden istiyorum, dermiş.

Ondan sonra öyle böyle öyle böyle geçmiş baya bir zaman. Padişahın oğlu evlenmiş. Yine gelmiş oraya beygir sulamaya.

—Ne yapıyorsun tereci kızı? On paralık tere ver, demiş yine.

—Allah seni bana versin, demiş.

—Ben nişanlandım, evleneceğim, demiş. Evlenmemişmiş daha.

—Seni alır mıyım, ben nişanlandım, demiş. O da:

—Ben seni senden istemiyorum ki, seni Allah’tan istiyorum, demiş.

Ondan sonra bir düğün olmuş, bir düğün olmuş böyle padişahın oğlu evleniyor diye. Gelin  ağası gelmiş, gelin gelmiş. Kız kendinden şüpheliymiş, padişahın evleneceği kız.

—Ne yapalım, ne yapalım. Şurada fakir bir kız var, tereci kızı. Onu alalım, getirelim. Sabahleyin veririz parasını, alır gider.

Almışlar, getirmişler kızı. O gelin olmuş o akşam.

—Seni senden istemiyorum, Allah’tan istiyorum, demişmiş ya. Sonra almış karısını gitmiş. Ama kız hamile kalmış o gece. Ama kıza bir hediyeler vermişler. Sonra aradan baya bir zaman geçmiş. Tereci kızının yanına gitmiş.

—Tereci kızı ne yapıyorsun? demiş.

Kız yine bahçede çalışıyormuş. Yine bakmış.

—Tereci kızı ne yapıyorsun? On paralık tere ver, demiş.

—Allah seni bana versin, demiş.

—Ben evlendim gayrı. Nerde Allah seni bana verecek? demiş.

Kızın da oğlu olmuş. Büyümüş böyle, salıncakta sallanırmış, ama oğlanın verdiği hediyeleri atmış oraya, oynarmış. Ondan sonra hemen atlamış gelmiş. Çocuk da ağlamaya başlamışmış.

—Ne var tereci kızı orada? demiş.

—Gel de gör, demiş.

Bir de çocuğa bakıyor, görüyor, aynı kendi yüzü yapıştırmış gibi.

—Tereci kızı, nerede buldun bu çocuğu böyle? diyor. O da diyor ki:

—Ben seni Allah’tan istedim. Senin hanımının kendinden korkusu varmış, beni götürdüler. Seni senden istemedim, ben Allah’tan istedim, diyor.

Hemen gidiyor padişahın oğlu.

—Ne istiyorsun sen? Kırk katır mı kırk satır mı istiyorsun?

—Satır olsa ölürüm. Katır olsun, diyor.

Kızı bağlıyorlar da kırk katıra salıveriyorlar, param parça oluyor kız. Ötekiler de hala daha geçiniyorlarmış.
[Tuz Kadar]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Bi padişan üş tane kızı varmış. Bi gün padişah otururken dimiş ki, kızlarını yanın a almış, büyük kızına sormuş:

- Kızım demiş, beni ne kadar seviyosun dimiş?

- Baba, seni dünyalar kadar seviyorum demiş. Ortan kızına sormuş:

- Kızım sen beni ne kadar seviyosun dimiş,.

- Canım kadar seviyorum demiş.

Mutlu olmuş padişah. En küçük kızına sormuş:

- Beni ne kadar seviyosun kızım demiş.

- Baba seni tuz kadar seviyorum demiş.

U zaman padişah tuzu küçümsemiş, kızına demiş ki, hani redditniş unu. Cellatlana demiş ki:

- Götürün bunu kesin, ganlı gömleni bana getirin dimiş.

İki cellat götürmüş bunu bi dan başına, gıyamamışla. Dimişle ki:

- Sen, anadan doğan bi bebek nası elbise buluyosa sen de bulusun, gömleni çıka bize ve, biz unu, bi yakamızı ganadalım, yahut bi guş öldürelim, unun ganına bulayalım, bubana götürelim. Sen bu yerleri terk it dimişle, yaşa dimişle.

Neyse, ganlı gömle bubasına getirmişle, iş bitmiştir dimişle gari. Niyse, az durmuş, çok durmuş, gızı, memleket memleket, aşırı gitmiş. Gidince, böle hani evlenmiş, barklanmış, çocuk çolun sahibi olmuş. Bi yemek verilmiş ama parayla değil. Dışarıdan gelen misafirlere, hani parasız yemek verilmiş. Böle böğün böle, yarın böle dekene, bu yemek veme olayı, ta padişan gulana gadana gitmiş. Dimiş ki:

- Bi yerde yemek verilipdurumuş, bi de ben gitcen u yere demiş.

Niyse padişah bi gün olmuş,kalkmış gitmiş. Padişan gelceni duyan gızı, aşçılara söylemiş:

- Bugün demiş a’dan z’ye dimiş, her türlü yemekle yapılcek, ama içine bir tek tuz katılmıycek dimiş. Tabi, bunu aşçıla dimiş ki:

- Niden?

- Siz nedenin sormayın bene dimiş. Her şey tuzsuz olcek dimiş.

Neyse, padişah gelmiş, sofralar donadılmış, oturmuş padişah, yemeklen görüntüsü çok güzel. Bi almış duz yok, öbürkünden almış, duz yok. Undan almış duz yok. Hindi gızı da gelmiş, oturmuş.

- Padişam demiş, yemediniz ya dimiş.

- Yaramı deşdin dimiş.

- Noldu dimiş.

- Yemekle çok güzel dimiş, fakat tuzu mu unutulmuş bilmiyorum dimiş. Hiş birinde tuz yok dimiş.

- Ya padiaşm dimiş, babacım dimiş, tuzun önemi var mı sizin için dimiş.

- Var var dimiş. Ben üç gızımı kenarıma aldım dimiş, beni ne gadar seviyosunuz diye sordum. Biri dünya kadar dimiş, biri can kadar seviyo, en küçük gızım da tuz kadar seviyo. Tuz kadar seviyo didi için dimiş, unu küçümsedim, kestirdim dimiş. Unun için dimiş, kıymetini bilmemişim dimiş.

- Baba dimiş, ben ölmedim. O cellatlana dimiş, elinden geleni, yardımı it, bugün, sırf dimiş, senin için dimiş, bu yemekleri hazırlattım ben tuzsuz dimiş. Tuzun kıymetini anla dimiş.

Undan sona sar sarmeleş olmuşla, birbirlerine gavuşmuşla.
Tilki İle Yılan
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Tilki ile Yılan

Bir varmış bir yokmuş. Bir tilkiyle bir yılan ikisi sağdıç olmuşlar. Yılanla sağdıç olunur mu avanak tilki? Neyin varsa iş karışır.

—Sağdıç, seninle nereye gidelim? demiş.

—Nereye gidelim? demiş.

—Seninle geziye gidelim.

Hazırlanmışlar, gitmişler. Dere boyuna varmışlar. Varınca da tilki demiş ki:

—Yılan, ben geçerim. Yılan demiş ki:

—Sağdıç, sen geçersin, ama ben geçemem. Nasıl yapacağız?

—Beraber geçeriz, demiş.

—O zaman ben senin beline dolanayım. Beni şu çaydan geçir, benden ne istersen iste, demiş.

—Tamam arkadaş, olur, demiş.

Yılan şimdi tilkinin sırtına dolanıyor, kafasını da tilkinin kafasından yana koyuyor. Geçiyorlarmış. Tam derenin ortasına varınca,

 —Nasıl olsa sen beni geçiriyorsun. Ben seni şimdi sıkıştırayım da kemiklerini kırıvereyim, demiş.

Tilkinin kemiklerini sıkıştırıvermiş. Çatır çatır çatır.

—Ah, şimdi bu beni öldürecek, demiş.

—Arkadaş, böyle olmayacak. Sen beni nasıl olsa öldüreceksin. Uzat gözlerini de öpeyim bicik* demiş.

Tilki de bak nasıl kurnaz. Öyle deyince kafasını uzatıveriyor yılan. Hemen tilki de kafasını harttak ısırıveriyor yılanın. Hadi yılanın kafasını koparıveriyor. Geçiriyor öteki yakaya.

—Şöyle seni ben bir uzatayım, diyor. Güzelce yılanı tilki uzatıyor.

—Ben eğri meğri sağdıç istemem. Olacaksan böyle düpdüzgün ol, demiş.

Yılanı tilki böyle yapmış. Ben de karşı yakaya gidiyordum. Karşı yakada ben o yılanı gördüm. Tilki de geçmiş, koca taşlara dayanmış.

—Oh, bana kaldı dünya. Dünya benim!

 


* bicik: Bir kerecik.
Yasemin Çelebi
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Yasemin Çelebi

Padişahın bir oğlu varmış. Oğlan da bir güzelmiş bir güzelmiş. Pek güzelmiş. Evermişler. Everinceye kadar  oğlanın kırk odası varmış. Kırk oda da halı ile döşeliymiş. Üç  aylık evliymiş. Kırk evde kırk  sopa varmış. Karısını her gün bu sopalarla dövermiş o. Her gün  dövermiş karıyı. Gece dövermiş karıyı, karı da yatarmış. Karının birisinin oğlu da askerdeymiş. Çok harbe gidiyormuş.

—Anne, hiç çocuğu, merakı, tasası olmayan bir kadından bir gömlek diktir de yolla, giyeceğim. Hiç merakı, tasası olmadık bir kadından, demiş.

Şimdi ona varmış,

—Benim merakım var, demiş. Buna varmış,

—Benim merakım var, demiş. Nine:

—Padişahın oğlunun merakı yok ya. Varayım ona varayım, demiş Yasemin Çelebi’ye.

Varmış ona.

—Nine! Bak benim kırk odam var, kırkı da halı döşeli. Kırk tane de sopa var içinde, dikenli. Beni bunlarla dövüyor bu, demiş.

Vücudunu gösterivermiş. Her yanları böyle yaraymış.

—Kızım bırak, bilmem nerde dağın  ardında, yedi dağın ardında Yasemin Çelebi var. Sen adamını o Yasemin Çelebi’ye yolla bakalım, seni bir daha dövmez o, demiş.

Oraya da kırk günde varılacakmış atla. Karı demiş ki:

—Sen beni böyle her gün dövüyorsun. Bir Yasemin Çelebi varmış, çok güzelmiş. Sen oraya git. Onun yanına var gel, demiş.

—Tamam, demiş. Oğlan da  ata binmiş. Bir heybe para koymuş. Evvelden sarı lira olurmuş ya, bir heybe sarı lira koymuş. Bir heybe de arpa koymuş beygire. Git allah, git allah, git allah Yasemin Çelebiyi bulmuş. Bir salim varmış. Kapının birini vurmuş. Orada bekçi varmış. Birini daha vurmuş, bekçi varmış. Kırk odası varmış, bir de karısı varmış. Kendi karısının da fotoğrafını götürmüş.

—Benim kadın beni sana yolladı. Bu da fotoğrafı, demiş. Balkona oturmuşlar. Onunla konuşurlarmış.

—Ulan senin karı bu kadar güzel olsun da, sen bu karıyı döv. Neden dövüyorsun? Bak benim karıya bak, demiş.

Karısının da kellesi dolaptaymış.

—Benim karı bu. Bu da oynaşı. Ben her gün akşam işe gidiyorum, benim karı da  armudun dalının dibine gidiyor. Odun çengelli bir Arap geliyor. Arapla yatıyor kalkıyor. İkisini de vurdum, kelleleri burada, demiş.

—Eyvah! Benim karının hiçbir suçu yok, demiş adam da.

Bir de bakmış. Bu ondan daha güzelmiş, ondan daha güzelmiş. Zenginmiş, güzelmiş. Binmiş beygire geri gelmiş.

—Niye dövüyorsun karıyı ? demiş o.

—Karı, seni hiç dövmeyeceğim, demiş.

Ama o Yasemin Çelebi onun karısına böyle bir tarak yollamış, saçına taksın diye

—Şimdi gelinlikleri giyeceksin,  aynı   nikah yapacağız, bu tarağı da takınacaksın, balkonda fotoğraf çekineceğiz, demiş.

Bu padişahın oğlu karısına gelinlikleri giydirmiş, süslemiş. Onun verdiği tarağı da saçına takmış, balkona sandalyelere oturmuşlar. Oturunca balkonda, saçına tarağı takınınca da, böyle sokulunca da pırrrrrrradak kuş olup gitmiş gelinliği ile beraber.  Doğru  Yasemin Çelebi’nin evine varmış oturmuş. Öteki kalmış, öteki çırpınmış kalmış.

—Gitme hanımım, gitme hanımım!, demiş, ama gitmiş gayri. Padişahın oğlu,

—Güzel karım gitti, diye ağlamış kalmış.

O karı da gitmiş, Yasemin Çelebi’nin evine oturmuş. Onlar böyle  geçinip dururlarmış.
Yazı mı Seversin Kışı mı?
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Yazı Mı Seversin Kışı Mı

İki nine varmış. Bunlar yolda gidiyorlarmış. Önlerine bir genç çıkmış. Ninenin birine:

—Nine, yazı mı seversin, kışı mı seversin? demişler.

—Yazı da severim, kışı da severim, demiş.

Ninenin de elinde torbası varmış.

—Nine, getir torbanı, demişler.

Ninenin torbasına altın dolduruvermişler. Torba yerinden hiç kalkmamış, ağırlaşmış. Almış nine omzuna, gitmiş gitmiş gitmiş. Gelini varmış evde. Bir bakmış torbaya, altın. Adamına* söylemiş:

—Senin annen gitti de bir torba altınla geldi. Benim annem de gitse ya. Onun gittiği yolda o da doldursun yarın, demiş.

Ondan sonra o da gidiyor. Gidiyor gidiyor, onun önüne de iki genç çıkıyor. Buna,

—Yazı mı seversin, kışı mı? demişler. Nine de:

—Kışı sevmem, yazı severim, demiş.

O zaman o ninenin torbasına da söylemesi ayıp eşek boku dolduruyorlar. Nine de geliyor eve. Gari evdeki de ötekinin gelini, onun da kızı ya, annesine geliyor, annesinin torbasında yok bir şey.

—Onun annesi altınla geldi, benim annem boş geldi, diye bir kavga yapıyorlar. Masal da burada bitiyor.

 

 

 


* Adam: Koca.
Soy Güzeli
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

SOY GÜZELİ

Bi tene adamın tek bi gızı varımış. Bu gızına bi düğürçü[1] gelmiş. Ona,

-Peki, veririm dimiş.

Aradan bi saat geçmiş, bi daha düğürçü gelmiş. Ona da,

-Veririm gızımı, yarın gel dimiş.

Bi daha gelmiş, ona da,

-Veririm gızımı dimiş.

Adam üç kişiye de söz vermiiiş. Adam dimiş ki gece:

-Yarabbi! Benim bi gızım var. Üç dene düğürçü geldi. Üçüne de veririm didim. Ben bunları napacaam dimiş.

-Gece adama rüyasında,

-Gah dimişler. Ahırda eşşek yeni gunladı.[2] Eşşeğen sıpasını getir de gızının bi yanına goy dimişler. Bi de gapıda köpek gunlamış, onun eniğini de getir gızıyın bi yanına goy. Gapıyı çek, zabahaça[3] yat dimişler.

Adam gapıyı çekmiş, zabahaça yatmış. Zabahana[4] gelse bahsa ki üç dene gız, birbirinden güzel. Adam, gendi gızını ayırd edememiş. Arada üç dört gün soona, üç dene düğürçü gelmiş. Adam, üçünü de üç yere vermiş. Adamcağız gırh gün soona dimiş ki:

-Hanım dimiş, şu diyneği bana ver de, ben şu gızları bi gidiyim de yohlayım dimiş. [Eveli gırh gün dimeyince gızı yohlamaya varmazlardı]

-Peki dimiş.

Gırh gün soona varmış. İşte,

-Nasıl gızım nasıl, iyi mi kötü mü? Diye sormuş.

Adam:

-Ooo! Gızınız çoh iyi, ıslah[5], yalınız durup durahan eşşek gibi anırıyo dimiş.

-Haa dimiş, eşşeen sıpası. Bu gız eşşeen sıpası dimiş.

Öte yandaa gıza varmış öteğini sormuş. İşte,

-Nasıl gızım nasıl, iyi mi kötü mü? Dimiş.

-Gızınız çoh iyi amma dimiş durup durahan köpek gibi adamın yüzüne çemkiriyo dimiş.

-Haa dimiş, bu da köpeğin eniği dimiş.

Öteki gızın yanına varmış. O zaman da garpuz zamanıymış. Gayınbabası gıza, geline

-Garpuzu getir yavrum dimiş.

Gelin gitmiş, garpuzu getirmiş. Dimiş ki:

-Gızım bu garpuz değel, bu ham, götür bunu geri dimiş.

Gelin,

-Peki dimiş.

[Eveli gelinler gelinlik yapardı. Öyle gayınbabasına söylenmezdi.] Peki diyomuş, getiriyomuuş, götürüyomuuş, geri getiriyomuş.

-Buldum baba diyomuş.

Bahıyomuş gayınbaba,

-Bu değel, başga bi karpuz getiir diye bağırıyomuş.

Gırh sefer götürmüş getirmiş, gırhı da bi garpuzumuş. 

-Baba bunda başga bi garpuz yoh yav! Sen beni savuyon ya bi garpuz var dimiyomuş.

Yani gırh sefer getirmiş, götürmüş.

-Bah dimiş. Bu gızı savdım, gırh sefer indi çıhtı basamağı dimiş. [Orda da gırh dene basamah varmış inip çıhtığı] Baba götürdüğüm, getirdiğim bi garpuz dimedi dimiş. Bah gördün mü gızını dimiş.

-Haaa, bu da benim has gızııım, evladım dimiş.

[Eveli at alırsan güzün gız alırsan gezin dirlerdi. Bu bi atasözü. İnsan evladını bulursan ne mutlu, bulamaz da Nuh soyundan bi eşşek damarına denk gelirsen eşşek gibi ar ar anırır. Öteki de köpek gibi yüzüne çemkirir. Aslı bozuh alma dedim oğlum diyo. İşte bu da böyle…]

 


[1] Kız görmeye giden kimse, görücü

[2] Kedi, köpek vb. hayvanların doğum yapması

[3] Sabaha kadar

[4] Sabah vakti

[5] İyi huylu
Yılan Damat
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Yılan Damat

Bir padişahın oğlu varmış. Dünyaya gelmiş, yılan şeklinde gelmiş.

—Baba, ben evleneceğim, dermiş.

Everiyorlarmış. Damadı koyuyorlarmış gelinin yanına. Yılan olup gelini sokuyormuş. Sabahleyin salıveriliyormuş. Bugün öyle yarın böyle.

—Falan yerde bir kız var. Anası babası yok. O kızı al sen oğluna. O kızla geçinir o, diyorlar.

Gidiyorlar. Arıyorlar, buluyorlar. Kız da gidiyor anasının mezarına.

—Anam, anam, hiç dünyada kalmadı gari, hep öldüler. Ben de öleceğim. Babam beni de verdi, diyor.

—Kızım sen hiç korkma. Pazarlık koy. Bana kirpi derisinden urba yaparsan ben öyle varırım de, diyor.

Neyse, bunlar bir kirpi derisinden bir urba yaptırıyorlar kıza. Oğlan gelinin yanına gelecek. Ta kapının yanından zıızzz diye bir gelirmiş, kirpinin dikenleri batarmış. Geri gidermiş. Böyle böyle böyle böyle gene gitmiş.

—Anam, yılan gelip gelir. Böyle böyle oluyor.

—Sen ona ‘Soyun’ de de, o soyununca mangalı kızdır. Evvela hemen urbalarını at, yak, demiş anası. Kıza diyormuş ki:

—At düzenlerini arkandan, batıyor, diyormuş. O da:

—Sen yılan kabuğundan çık, ben de çıkayım, diyormuş.

Çıkarım, çıkmam, oğlan kabuğundan çıkıyor. Kız mangala bastırıyor yılan urbalarını. Sabah olmuş, öğlen olmuş. Ne gelin çıkmış meydana ne damat. Pencerelere çıkarlarmış, yok; kapıları çalarlarmış, yok. Uyumuşlar, uykuya dalmışlar. Neyse kapıları kırmışlar, gelinle oğlan uyuyup durur. Demişler:

—Ne oluyorsunuz? Ne oldunuz?

—Böyle böyle oldu, demişler.

Bunlar geçinirken geçinirken askere gitmiş. Askerden mektup yolluyormuş. Onun hizmetçisi de mektubu tersine yazıyormuş.

—Git evden, ben gelince seni görmeyeyim, diyormuş. Böyle böyle derken demişler:

—Seni götürelim de bayırlara bırakalım.

Götürmüşler, kıyamamışlar. Gitmiş, bir kocaya gitmiş. İki tane çocuğu olmuş. Askerden gelmiş.

—Benim karı nerede?

—Sen git evden diye mektup yazdın. Biz de onu çıkardık. Gitti. Ne bilelim.

—Benim yılan olmam lazım, demiş.

Bir yılan olmuş. Gezmiş gezmiş gezmiş Türkiye’yi. Bulmuş, iki tane oğlu varmış. Kocası da onu misafir almış. Gari o insan kılığına dönmüş.

—Bugün hamamı yakalım, kızdıralım. Karı hangimizi isterse suyumuzu o döksün, diyor adam. İki tane çocuğu var ya ondan.

Hamamın suyunu kızdırıyorlar.

—Hangimizi istiyorsan su dök, diyorlar.

—Tamam, diyor kız.

Sonra da adama döküyor.

—Tamam. Bundan sonra bana yılan olmak lazım.

Yılan oluyor. Çıkıyor hamamın kör deliğinden, gidiyor. Daha da gidiyormuş.
Akıl Okulu
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

AKIL OKULU

Bağdat’ta yaşayan bir zenginin altı yedi tane oğlu varmış. Bir gün birisi buna demiş ki:

-Mısır’a akıl okulu diye bi okul açılmış. Bu çocuhları götürsen de oraya versen orda ohusalar, akıl sahibi olsalar demiş.

Adam demiş ki:

-Akılın okulu olur mu? Akıl Allah’ın verdiği bir nimet.

Olurdu olmazdııı, nihayet adam demiş ki:

-Öyleyse ben gidiyim onu bi görüyüm geliyim demiş.

Evinden çıkmış Bağdat’la Kahire arasını at üstünde kat etmiş ve nihayet Kahire’nin yakınlarına gelmiş. Orda, çeşme başında oturan bir adam görmüş. Hem orda çantasındaki nevalelerden bir şeyler yemek hem de atını sulamak için adamın yanına varmış. Orda dinlendikten sonra adam demiş ki:

-Benim gözlerim görmüyor. Ne olur, Allah rızası için bana yardımcı ol. Beni şehrin içine götür.

Bu da,

-Tamam demiş.

Atına bindirmiş bu körü, kendi de atı çekerek şehre girmiş.

-Tamam, artık geldik şehrin içine, attan in demiş.

[Âmâ] adam,

-Biraz daha ileri, biraz daha ileri diye diye şehrin ortasına kadar gelmiş.

Oraya gelince,

-Artık şehrin ortasına geldik atımdan in demiş adam.

Âmâ adam,

-Yetişin ey ahali! Benim âmâlığımdan yararlanarak atımı elimden almak istiyor diye basmış bağırtıyııı.

Beriki adam şaşırmış.

-Yahu at benim. Ben seni Allah rızası için bindirdim, getirdim.

-Yooh, benim atımı elimden almak istiyo, bu sadece çekiciydi, yol gösterendi demiş.

Olduydu, olacaadı bunu yahalamışlar.

-Utanmıyor musun, bir âmânın atını elinden almaya diye bunu suçlamışlar.

İş mahkemeye aksetmiş. Mahkemeye aksedince, mahkemenin kadısı mübaşire demiş ki:

-Git demiş, bana bir tane saraç[1] getir. Bir tane baytar getir, bir tane de nalbant getir demiş.

Mübaşir gitmiş bunları toplayıp getirmiş. Kadı saraca demiş ki:

-Bu atın koşumlarını incele. Bu koşumlar nere yapısı?

Saraç incelemiş, demiş ki:

-Efendim, bizim Mısır’da bunlar yok. Bunlar Bağdat’da yapılıyor.

-Tamam, sen gidebilirsin demiş.

Baytar’a demiş:

-Bu atı incele, bu at nerede yetişiyor, cinsi nedir?

-Baytar bunu incelemiş demiş ki:

-Bu at Bağdat’ta yetişiyor, bizim burda yok demiş.

Ona da gidebilirsin demiş. Nalbanda demiş:

-Bunun ayaandaki nalı bi incele bahıyım, bu nal nerenin nalı diye sormuş. Adam bakmış,

-Bu nal bizim burda kullanılmaz. Bu ancak Bağdat’ta kullanılır demiş.

Ona da,

-Gidebilirsin deyip, âmâya çıkışmış.

Âmânın yalancı olduğu ortaya çıkmış. Kadı, atı geri bizim Bağdatlı’ya vermiş. Şimdi bizim adamın gafası garışmış. Merak etmiş demiş ki:

Kadı efendi, siz bu şekil mahkeme usülünü nerden öğrendiniz?

O da demiş ki:

-Bizim burda akıl okulu diye bi okul var, ordan öğrendim demiş.

-Tamam demiş artık ben de çocuhlarımı bu okula verebilirim.

Çocuklarını göndermiş, orda okutmuş. Çocukları da devlet adamı olmuş. Yani eğitim, şart olmuş.

 


[1] Saraç: Atın eyer takımını, koşumlarını ve dizginini yapan kişi.
Saf Adam
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

SAF ADAM

Bir varmış bir yokmuş evvel zaman içinde kalbur saman içinde, bu masalın örneği ne Hint’te var ne Çin’de. Bir gün Arap devletlerinin bir köyünde yaşayan bir adam, pazara gitmiş. Ordan bir keçi satın almış. Keçiyi bindiği hayvanın arkasına bağlamış ve geri köyüne dönmek üzere yola çıkmış. Bir müddet yol aldıktan sonra, yolda üç tane hırsız bunu görmüşler bir sütre[1] gerisine gizlenmişler. Birisi demiş ki:

-Ben bunun keçisini çalarım.

Biri de demiş:

-Ben hayvanını çalarım.

Biri de demiş:

-Ben bunun elbisesini çalarım.

Böylece üçüü, adamı tamamen soymaya karar vermişler. O birinci, keçiyi çalacak olan adam, hayvanın üstünde kendi diliyle çalıp çaarıp giderken arkadan varmış. Keçinin boynundaki takılı zili çıhartmış, hayvanın guyruuna bağlamış. Keçiyi almış goymuş. Biraz ileri gidince hayvanı çalacak olan adam, bunun önüne çıkmış. Demiş ki:

-Hayvanın kuyruuna zil tahmak ayıp değil mi deyince adam, geri dönüp bahmış ki keçi yoh.

-Keçim varıdı diye söylenince,

-Ben gördüm demiş. Birisi şoorda hayvanın arhasına geçip aldı ve öbür tarafa, tepenin arhasına götürdü demiş. Koş onu yahala, keçini gurtar. Ben hayvanını beklerim demiş.

Bu adam orıya goşturduunda, hırsız hayvanı alıp gitmiş. Nihaayet gelmiş, orda keçiyi bulamadığı gibi hayvanı da bulamamış. Şimdi düşmüş yola, ağlayıp sızlayarak gidiyor. İlerde, yolun gıyısında bir su guyusu varmış. Bir adam o guyunun başına oturmuş, dizlerini dövüyo, döşüne vuruyo. Onun yanına varmış.

-Ne diye baarıp çaarıyosun deyince,

-İşte altı ay gittim gurbette çalıştım. Şu gadar para biriktirdim. Bu guyudan su alıyım da içiyim diye guyuya eğeldiğim de, bütün param guyuya düştü. Ben de inip çıharamıyom. Eğer çıharabilirsen, yarısı senin yarısı benim diyo.

Arap düşünüyor taşınıyoor, hiç olmazsa hayvan ile keçinin garşılıını burdan çıhartırım düşüncesiyle soyunup guyuya iniyo. İşte şu tarafa bah, bu tarafa bah, nihayet o da elbiseyi almış gidiyo. Parayı bulamıyo. [Düşmemiş ki bulsun.] Dışarı çıhtıında elbiise de yoh. Bu şimdi yoldan da gidemiyo utandıından. Yoldan iki yüz üç yüz metre kenardan gidiyo. Uzahtan adamın birisi, bunu görünce acıyoo, goşuyo evinden birkaç astap alıyo, bunun peşinden varıyo.

-Al şunları üzerine giy deyince,

-Vallah, sen de beni çalacahsın diye adam gaçıyo.

[İşte bunlar ne derece doğru bilmiyorum.]

 


[1]örtü
Serçe ile Aslan
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

SERÇE İLE ASLAN

Aslan ihtiyarlamış. Bütün hayvanata haber gönderiyor ki:

— Toplanın, ziyafet vercem. Artık padişahlıı da bir başkasına devredecem.

Bütün hayvanat gelmiş, serçe guşu gelmemiş. Kartala diyor ki:

— Git, serçe guşunu al, gel! diyor.

Kartal, uçmuş, süzülerek varmış ki evin saçağında serçe guşu duruyo. Serçeye şöyle diyor:

— Pis serçe, hadi çabuk ol! Padişahımız seni istiyor. Seni oraya götüreceğim, diyo.

Öyle diyince serçe şöyle bi kabarıyoor, bi çırpınıyor:

— Def ol karşımdan, şimdi gelirsem seni de padişahını da parçalarım, diyor.

Bunu duyan kartal şöyle bi bakıyor:

— Serçe hem beni hem padişahı parçalıyor. Bu gafayı bozmuş, diyor.

Geri çekip gidiyor. Varıyor, diyor ki:

— Efendim, serçe gafayı bozmuş.

— Ne yaptı? Diyor, aslan.

— Bana böyle dedi, böyle dedi. Gelirsem seni de padişahını da parçalarım, dedi.

Öyle deyince, aslan diyor ki:

— O bu sözü söylerken, yanında dişisi var mıydı?

— Evet vardı, diyor kartal.

— Doğru o zaman, seni de beni de parçalar. Her erkek dişisinin yanında aslandan daha güçlüdür, diyor.