Gede Kız
(Ege Bölgesi, Afyonkarahisar)

GEDE KIZ

 

Bir Gede Kız ile analığı varmış. Analık her gün bu kıza eziyet eder, her işi ona gördürürmüş. Bazen de olmayacak işleri yapmasını isteyip, kız yapamayınca döğermiş*.

Bir gün düğüne giderken:

— Ben gelinceye kadar şu küpü gözyaşı ile dolduracaksın, diye tembih eder.

Kız kapıda ağlarken yanına yaşlı bir kadın yaklaşır:

— Niye ağlıyorsun kızım?

— Analığım düğüne gitti. Bana da 'Ben gelinceye kadar şu küpü gözyaşı ile dolduracaksın', dedi. Ben bu işi nasıl yaparım. Yapamazsam analığım gelince beni öldürür.

— Kalk Gede Kız kalk. Bir kova su ile biraz tuz getir!

Kız kalkar yaşlı kadının istediklerini getirir. Su ile tuzu karıştırarak küpü doldururlar. Daha sonra yaşlı kadın kıza sorar:

— Düğüne gitmek ister misin kızım?

— Ben nasıl düğüne giderim neneciğim? Analığım beni orada görürse öldürür.

Az sonra yaşlı kadın heybesi yüklü bir at ile çıkar gelir. Kıza güzel elbiseler giydirir. Altın inci takılar takar, ata bindirerek kızla birlikte düğün evine varır. Yolda da kızın cebinin birine altın birine kül doldurur.

Düğün evine varınca falan köyün ağasının kızı diye düğün sahiplerine kızı tanıtır. Düğün sahipleri kızı baş köşeye oturturlar, ikram izzette bulunurlar.

Genç kızlar oynarken yaşlı kadın, 'bir de misafir oynasın', diyerek kızı oyuna kaldırır. Analığı da 'Bu güzel kız kim ki', diye öyle kıza bakarmış.

Kız oynamaya başlayınca, yaşlı kadının tembih ettiği gibi külleri analığından yana, altınları karşı tarafa saça saça oynar.

Kız yaşlı kadınla birlikte düğün evinden ayrılarak eve gelir. Biraz sonra analığı gelince sorar:

— Ne ettin ana düğün güzel miydi?

Kadın gözlerini sürterek cevap verir:

— Düğün iyiydi de senin gibi bir kahpe geldi. Oyun oynarken benden yana kül saçtı, öbür tarafa altın saçtı. Ben gözümün külünü temizleyesiye kadar eller altınları topladılar.

Bu kızı da düğünde gören bir Beyoğlu çok beğenir, evine kadar takip eder. Ertesi gün annesini dünürcü gönderir. Üvey anne Gede Kızın bir Beyoğlu ile evlenmesini istemediği için 'Benim öyle bir kızım yok', diyerek kadını geri çevirir.

Anası eve gelince Beyoğlu sorar:

— Ne oldu ana kızı verdiler mi?

— Yavrum sen yanlış görmüşsün o evde kız yokmuş.

— Nasıl olur falancanın düğününde gördüm. Takip ettim o eve girdi.

— Bunda bir iş var, diye düşünürler.

Beyoğlu annesine evde bir eğlence düzenleterek tellal bağırtır:

— Beyimizin evinde falan gün eğlence vardır. Bütün genç kızlar katılacaklar. Katılmayan kızlar cezalarını kendileri seçecekler.

Günü gelince bütün genç kızlar allanır, pullanır Beyoğlu’nun sarayında toplanırlar. Herkes anlar ki, Beyoğlu evleneceği kızı seçecek. Fakat Gede Kız tellalı nereden duysun. Analığı onu bir odaya hapsetmiş. Dışarı çıkamıyor.

Analığın dışarı çıktığı bir sırada yine o yaşlı kadın gelir:

— Yavrum sen Beyoğlu’nun eğlencesine neden gitmiyorsun?

— Ah neneciğim benim öyle bir şeyden haberim yok. Analığım beni buraya hapsetti. Hiç dışarı bile çıkartmıyor. Hem analığım beni oralarda görürse öldürür.

— Esas Beyoğlu seni sarayında göremezse öldün. Eğlenceye katılmayan genç kızlar cezalandırılacaklar.

Kız korku içinde, çaresizlikten ağlarken yaşlı kadın bir süre kaybolduktan sonra, yine altın yüklü bir atla ortaya çıkar. Kıza güzel elbiseler giydirir, mücevherler takar, Beyoğlu’nun sarayına yollar.

Beyoğlu salonun bir köşesinde kızları seyretmektedir. Eğlencenin yarısı olduğu halde o kızı bir türlü göremez. Biraz sonra kız, büyük bir gürültü ile salona girince herkes kızın güzelliği karşısında şaşırır. Beyoğlu da kızı görüp hemen salona gelir. Kızı bileğinden yakalar:

— İn misin, cin misin, kimin nesisin?

— Ne inim, ne cinim. Ben de senin gibi bir insanım, diyerek kız, başından geçenleri anlatır.

Beyoğlu, kızın analığını kırk katırın kuyruğuna bağlayarak, katırları dağlara salar.

Kırk gün kırk gece düğün ederek kızı alır.

Onlar ermiş muradına biz çıkalım minarenin tepesine.

 

 

*döğmek: Dövmek