umutphp/masallar huggingface dataset:
Keçi
(İç Anadolu Bölgesi, Kayseri)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; pireler berber iken, develer tellal iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir kadın varmış. Bu kadının çocuğu olmazmış. Bir keçiyi görünce Allah’a dua etmiş. Kadının bir süre sonra bir çocuğu olmuş. Aynı keçi gibiymiş. Keçi büyümüş. Bir gün komşularıyla çamaşır yıkamak için dereye gitmiş.

Padişahın oğlu bu kızın, keçi donunu çıkarınca güzelliğini görmüş ve ona âşık olmuş. Hemen kızın mührünü almış. Kız keçi donunu giymiş ve eve gelmiş.

Padişahın oğlu hastalanmış. Tüm halktan yemek istemiş. Keçinin annesi bulamaç pişirmiş ve keçi ile yollamış. Padişahın oğlu sadece keçinin getirdiği yemeği yemiş ve içine mührünü koyup yollamış.

Padişahın oğlu, annesini bu kızı alması için yollamak istemiş. Annesi kızı sevmemiş:

— Olmaz, demiş.

Padişahın oğlu bakmış annesini kandıramayacak. Gece gizlice gidip kızın keçi donunu yakmış. Ertesi gün de annesini yollamış.

Annesi bu sefer kızı çok beğenmiş. Hemen düğünlerini yapmışlar. Padişahın oğlu muradına ermiş.
Altın Bülbül
(İç Anadolu Bölgesi, Kayseri)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; pireler berber iken, develer tellal iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir padişah varmış. Bu padişahın üç tane oğlu varmış.

Padişah memleketine büyük bir cami yaptırmış. Fakat camiyi yapan usta, Kaf Dağı’nın ardındaki Altın Bülbül’ün getirilip şerefeye konulduğunda caminin eksiğinin biteceğini söylemiş.

Padişahın üç oğlu, Altın Bülbül’ü getirmek için yola çıkarlar. Bir sürü gittikten sonra yol ileride üçe ayrılır. Yüzüklerini bir taşın altına koyup üçü üç yola gider.

İki büyük kardeşin yolu bir süre sonra birleşmiş. Bu yolla bir vilayete varmışlar. Paraları ve malları bitince bir hana çırak olmuşlar.

Küçük oğlanın önüne bir bataklık çıkmış. Onu geçince bir pınara rastlamış. Pınarın başında bir Pir Dede oturuyormuş. Padişahın küçük oğlunu yoldan çevirmeye çalışmış. O, yolundan dönmemiş. Dede, sırtını sıvazlayıp:

— Yolun açık olsun, deyip ortadan kaybolmuş. 

Biraz yürüdükten sonra padişahın küçük oğlu bir devin konağına gelmiş. Konaktaki kız, çocuğun karnını doyurmuş. Padişahın küçük oğlu oradaki devi öldürmüş. Meğer orada bulunan kız peri padişahının kızı imiş. O, dönüşte kızı alacağını söylemiş ve yoluna devam etmiş.

Padişahın küçük oğlu son olarak yedi devin olduğu eve gelmiş. Devlerin annesinin memesine sarılıp süt içmiş, böylece devlerle kardeş olmuş. Ona bundan sonra yapması gerekenleri dev kardeşleri anlatmış. Önündeki engelleri nasıl geçeceğinin hepsi tek tek anlatılmış. Çocuk yoluna devam etmiş.

Padişahın küçük oğlu tüm öğütleri olduğu gibi yerine getirmiş ve Altın Bülbül’ün bulunduğu saraya ulaşmış. Altın Bülbül’ü kaçırmış. Askerler peşine düşmüş fakat o, devlerin yanına gidince bir şey yapamamışlar. Geri dönüş yoluna girmiş padişahın küçük oğlu. Giderken konağa uğramış ve karnını doyuran kızı yanına almış. Ağabeylerinden ayrıldığı yere gelmiş. Gidip onları bulmuş.

Ağabeyleri peri padişahının kızını ve Altın Bülbül’ü kıskanmışlar. Bir hile ile küçük kardeşlerini kuyuya atmışlar. Peri padişahının kızını ve Altın Bülbül’ü alıp yola devam etmişler. Padişahın küçük oğlu kuyudan çıkmış. Babasının şehrine gidip hancıya çırak olmuş.

Ağabeyleri getirip Altın Bülbül’ü yerine koymuşlar, babalarını kardeşlerinin öldüğünü söylemişler. Fakat koydukları yerde Altın Bülbül ötmemiş. Bir gün küçük kardeş, caminin kenarından geçerken bülbül bir kere ötmüş ve daha sonra susmuş.

Bütün halk caminin dibinden geçmiş ama Altın Bülbül bir daha ötmemiş. En son çocuk geçmiş. Kuş ötmeye başlamış. Padişah olayı anlamış. Diğer iki oğlunu kovalamış saraydan. Küçük oğlunu da yanında getirdiği peri padişahının kızı ile evlendirmiş.
TIN TIN KABACIK
(Karadeniz Bölgesi, Çorum)

Bir adamın dört beş tane çocuğu varmış. Adam bu çocuklarla artık baş edemeyince iki çocuğunu azaltmak için ormana odun kesmeye götürmüş. Ormana gidince çocuklara demiş ki:

— Ağaca bir kabak asacağım. Bu kabağa ben sürekli vuracağım. Kabak tın tın ettikçe benim burada olduğumu anlayacaksınız. Ben de biraz ötede odun kesiyor olacağım.

Oradan ayrılan baba biraz ötede kabağı bir ağaca asar. Bir süre sonra çocuklar acıkırlar ve babalarının yanına gitmeye karar verirler. Ses gelen yere doğru giderler. Giderler ama babaları orada değildir. Kabak bir ağaca asılmış rüzgâr vurdukça tın tın ses gelmektedir. Akşam olur ve çocuklar ne yapacaklarını bilemezler. Birbirlerine sorarlar:

— Horoz öten yere mi, tütün tüten yere mi, yoksa ışık yanan yere mi gidelim.

En sonunda ışık yanan yere gitmeye karar verirler. Orası da bir devin evidir. Dev avları görünce çok sevinir. Çocuklar devin kendilerini yemek istediğini anlarlar. Kazanda da etler kaynamaktadır. Deve derler ki:

— Sen ağzını iyice aç. Biz bacadan ağzına tek tek düşelim.

Dev bunu kabul eder. Dev ağzını iyice açınca çocuklar bacadan devin ağzına ateşin közlerini boşaltırlar ve dev ölür.

Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine.
BEYOĞLU İLE KARA GELİN
(Karadeniz Bölgesi, Çorum)

BEYOĞLU İLE KARA GELİN

Bir Beyoğlu bir de Kara Gelin varmış. Bunların hiç çocukları olmuyormuş. Beyoğlu evlenmeye karar vermiş. Ama Kara Gelin buna bir türlü izin vermiyormuş.

Beyoğlu bir gün atına su içirmek için çeşme başında durduğunda suya bir kızın aksinin düştüğünü görmüştür. Kafasını kaldırmış ve ağacın üzerinde duran kızı görmüş. Fakat ne yaptıysa bu kızı aşağıya indirememiş. Kızı aşağı indirmesi için bir cadı kadın getirmiş.

Cadı kadın hamur yapar ve bir ocak yakar. Başlar ekmek yapmaya. Cadı kadın sacı ters koyar. Kız seslenir:

— Ebe! Sacı ters koydun. Cadı kadın:

— Yavrum! İnsen, yardım etsen de düzeltsen, der.

Ama kız inmez. Bu kez de ekmeği kalın yapar. Kız yine seslenir:

— Ebe! Ekmeği kalın yaptın, der. Cadı kadın:

— Yavrum! Gelsen de yardım etsen, deyince kız bu defa dayanamaz ve iner.

Kız inince Beyoğlu kızı yakalar ve eve götürmeye karar verir. Eve giderken kızın bir geyik kardeşi varmış. Yanlarına onu da alırlar. Eve gidince Kara Gelin, Beyoğlu’na kızar. Akşam olunca hepsi aynı yatağa yatarlar. Yatınca geyik saymaya başlar:

— Şu eniştenin ayağı, şu ablanın ayağı, şu Kara Gelin’in ayağı.

Sabah olunca Kara Gelin düşünmeye başlar:

— Ne yapsam da bunları başımdan atsam, der.

— Bey bunlar usandı. Ben bunları deniz kenarına gezmeye götüreyim, der. Oraya gidince Kara Gelin, kızı denize iter. Eve gelince:

— Yürümeyi bilmedi, denize düştü, boğulup öldü, der.

Akşam olup yatınca geyik yeniden saymaya başlar:

— Şu eniştenin ayağı, şu Kara Gelin’in ayağı, hani ablanın ayağı?

Kara Gelin bakar ki geyik de başına dert olacak. Kara Gelin yatağın altına kuru ekmekleri döşer ve kımıldadıkça:

— Ay kemiklerim kırılıyor, der. Bir komşusunu da tembihler:

— Bu hastalığa geyik eti iyi gelir de, diye. Bunun üzerine geyiği kesmeye karar verirler. Ama geyik der ki:

—Tamam beni kesin ama deniz kenarında kesin, der. Deniz kenarına gittiklerinde bir ses duyarlar:

— Kara Gelin attı beni! Yunus balık yuttu beni, deyince Beyoğlu geyiği kesmekten vazgeçer. Kızı kurtarır ve Kara Gelin’i de katırın arkasına bağlayıp sürür. Eve giderler. Beyoğlu ve kız evlenirler ve çok sayıda çocukları olur. Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine...
NOHUT BEBEKLER
(Karadeniz Bölgesi, Çorum)

 

Köyde bir kadın varmış. Bu kadının da bir sürü çocuğu varmış. Bu çocuklar hem çok küçük hem de çoklarmış. Bundan dolayı bunlara nohut bebekler derlermiş. Anneleri bir gün tandırda ekmek yapıyormuş. Sacdan inen ekmeği bebekler anında yiyip bitiriyorlarmış. Anneleri yapıyor, onlar bitiriyorlarmış. Tarlaya ekmek yetiştirmeye çalışan kadın ekmeği bir türlü biriktiremiyormuş.

Anneleri en sonunda sinirlenmiş ve hepsini tandıra süpürmüş. Oturmuş ve tarla için ekmekleri yapmış bitirmiş. Ekmekleri yapmış ama tarlaya bunları götürecek hiç çocuk kalmamış. Oturmuş kara kara düşünürken paspasın altında kalan nohut bebeklerden biri:

— Üzülme anne, ben götürürüm, demiş. Annesi onu görünce çok sevinmiş:

— Tamam, olur yavrum, demiş.

Çocuk tarlaya gitmiş. Babasına seslenmiş:

— Baba nereden geleyim? Babası:

— Kenardan gel oğlum.

Çocuk ekmeğin kenarını yemiş. Sonra yine sormuş:

— Baba nereden geleyim? Babası:

— Ortadan gel oğlum.

Çocuk bu sefer ekmeğin ortasını yemiş. Sonra yine sormuş:

— Baba nereden geleyim? Babası:

— Öbür kenardan gel oğlum.

Çocuk en son ekmeğin öbür kenarını da yemiş ve tarlada çalışanlara götürecek hiç ekmek kalmamış. Nohut bebeklerden sonuncusu da yine ekmeği bitirmiş. Ama yine de doymamış.
CADI KADIN
(Karadeniz Bölgesi, Çorum)

Köyün birinde üç tane kız yaşarmış. Çeşme başında oturmuşlar, el işi yapıyorlarmış. Yanlarına bir cadı kadın gelmiş.

— Güzel kızlar ne yapıyorsunuz, demiş. Kızlar:

— Örgü örüyoruz, demişler. Cadı kadın:

— Burada ne var ki? Ben size daha güzellerini göstereyim, demiş.

En büyük kızı almış ve devin yanına götürmüş. Dev de her gün bir genç kızı yiyormuş. Cadı kadın ise genç kızların parmaklarını kesip kapının arkasına süpürüyormuş. Büyük kızı götürmüş, devin yemesi için hapsetmiş.

Cadı kadın ikinci gün yine o kızların yanına gitmiş. Ortanca kıza:

— Ne yapıyorsun güzel kızım, demiş. Ortanca kız:

— Ne yapayım tığ işi yapıyorum, demiş. Cadı kadın:

— Buradakiler ne ki ben sana daha güzellerini göstereyim. Ortanca kız:

— Kız kardeşimi ne yaptın? Götürdün getirmedin, demiş. Cadı kadın:

— Onları öyle bir yere götürdüm ki; güllük gülistanlık, çimlik çimenlik, cennet- i alada yaşıyor. Seni de oraya götüreyim, demiş.

Cadı kadın o kızı da götürmüş, parmaklarını kesip kapının arkasına atmış. Ortanca kızı götürmüş, devin yemesi için hapsetmiş. Üçüncü gün gitmiş küçük kızın yanına. Küçük kız biraz daha akıllıymış. Cadı kadın sormuş:

— Ne yapıyorsun güzel kızım, demiş. Küçük kız:

— Ne yapayım kız kardeşlerimi bekliyorum. Götürdün getirmedin, demiş. Cadı kadın:

— Onlar cennet-i ala da zevk- i sefa içinde yaşıyorlar. Seni de oraya götüreyim, demiş.

Küçük kızı da devin yanına götürmüş. Cadı kadının bir kedisi varmış. Cadı kadın:

— Parmaklarımı kessem yer misin, demiş? Kız:

— Yerim, demiş.

Cadı parmağını kesmiş küçük kıza vermiş. Kız da parmağı kediye vermiş. Kedi ise kaçıp gitmiş.

Cadı acılar içindeyken kız da kaçıp başka odaya gitmiş. Orada ablalarının hapis olduğunu görmüş. Kapının arkasına saklanmış. Cadı kadın gelince onu tutup bağlamış. Oradan kaçmış, gitmiş. Gelmiş, gördüklerini köyün erkeklerine anlatmış. Onlarda cadı kadını ve devi yok etmişler.
KIZILCIK OTU
(Ege Bölgesi, Muğla)

Efendim iki adam varmış. Getmişler çalışmaya. Birisi bi guruş bulmuş çalışmış. Biri:

— Beş guruşdan aşağı çalışmam, demiş.

Böle böle gediyorlar. Öteki bi guruşa bulan iki yüz lira para etmiş, çalışmış. Öbürü elli lira, yüz lira etmiş mesela beş guruşdan aşşa çalışmamış ya. Yola tam bi yere gelmişler.

— Arkıdaş ben seni öldürücen parayı üleşicez, demiş.

— Arkıdaş ben bi guruşa çalıştım, sen de çalışsaydın, demiş. Beni öldürüsen gızılcıklar devri, demiş.

Ama adam, arkadaşını dinlememiş, orda arkadaşını öldürmüş, parasını almış. Geliyoru eve. Öteki adamın hanımına diyor ki:

— Kocanla filan yerde ayrıldık bi da görmedim, deyoru.

Adamın hanımını almış, yani onunla evlenmiş. Bi gün harman yerinde harmanı savuruyokene, gızılcık dedim ot vardır. Ot yuvarlanıp gelmiş de bacanın arasında geşmiş de bi gülmuş.

Karısı:

— Hindi* noluyor, demiş.

Adam:

— Biz, senin gocan ben filan yerde öldürdüydüm da gızılcıklar devri dediydi. Şimdi, yuvarlanarak geldi geşdi de unu, dedim.

Garı gediyoru bi mahkemiye veriyoru. Adam içeriye giriyoru, garı gezipduru.


*hindi: Şimdi.
Yedi Kardeşin Bir Bacısı-II
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

Bi tane kız varmış. Bu kız yedi kardeşin tek bacısıymış ve çok güzel bi kızmış. Bu kızı kardeşinin hanımları evde istemiyomuş. O yüzden her gün evde bu kıza yedikleri yemeklerin, bulaşıhların artıhlarını veriyolarmış. Kıza türlü eziyet ediyorlarmış ama kız, kardeşlerimin huzuru bozulmasın, boşanmasın diye susuyomuş. Kızın yemeklerine yılan, çayan atmışlar. Bu kız öyle olmuş ki, hamile gibi olmuş. Kızın karnı iyice büyüyünce gelinler kocalarına demişler ki:

— Bacınız hamile, başkasından çocuh peydahladı, o bize artıh yaramaz. Ne yapacahsanız yapın, demişler.

Kardeşleri kızı beze sarmışlar, beyaz bi devenin üstüne bindirmişler ormana götürmüşler, gurda kuşa yem olsun diye bırahmışlar. Gızın güççük kardeşi de çoh iyiymiş. Ona da haber vermiyolar. Oolan eve geliyo soruyo:

— Bacım nerde, nooldu? diyo.

— Gayboldu, sevdiiyle mi gitti, kimle gittiyse bilmiyoh, diyolar.

Deve gızı götürdükçe, çırptıkça çırptıkça kızın karnındaki yılan çayan bir bir dökülmüş. Dökülmüş, dökülmüüş kızın karnı boşalmıış. Yine çok güzel bi kız olmuş devenin üstünde. Ormanda bi ormancı bu kızı görmüş:

— Seni kim bağladı böyle devenin üstüne? diye sormuş.

Kızın bağını çözmüş. Kızı evine götürmüş. Ormancı kıza dimiş ki:

— Seni kim böyle bağladı?

O da diyo ki:

— İşte kardeşlerimin hanımları bana böyle böyle iftira attılar. Onlar da beni deveye bağladır. Deve beni çırptıkça karnımdaki yılan çayan, bulaşık suları döküldü. Çırpıldım yine böyle güzel bi kız oldum, diyo.

O da diyo ki:

— Tamam diyo. Benle evlenirsen ben seni götürüyüm, diyo.

Kız da,

— Tamam, diyo.

Kızı evine götürüyo. Bunlar evleniyolar, bi tane oolu oluyo ormancıdan bu kızın. Annesi çocuuna her gün tembih ediyo:

— Sen burda aşıh [Eskiden aşıh oyunu oynallarmış, kemiinen] oyna diyo. Ama mani söyleyerek oyna, diyo.

O da diyo ki:

— Ne söyleyim?

— Yedi gardaşın yieniyim, ağ devenin büveniyim*, hüt* aşşıım hüt de at aşşığı, diyo.

Gızın küçük gardeşi de ordan geçiyomuş. O çocuun söyledii tekerleme dikkatini çekiyo, diyo ki:

— Çocuh sen ne diyosun? Bi daha söylesene dediin tekerlemeyi, diyo.

— Yedi gardaşın yieniyim, ağ devenin büveniyim, hüt aşşıım hüt, diyo.

— Bunu sana kim dedi, diyo.

O da diyo ki:

— Annem dedi.

— Senin annen nerde çocuh? Hadi beni ona götür, diyo.

Çocuh alıyo, annesine götürüyo. Varıyo, bahıyo ki kız kardeşi,

— Hani gardeşlerim senin gaybolduunu söylüyodu, diyo.

— Hayır, diyo. Yengelerim bana bulaşıh suyunu verdiler, soona da garnım şişti. Bana iftira attılar. Abilerim de beni devenin üstüne baaladılar. Karnımdakiler döküldü, bu ormancı da beni buldu, kurtardı. Onla evlendim bi de çocuum oldu. Sizi de bulmayı çoh istiyodum. Çocuuma öyle tekerleme söyletiyodum. Bir gün bu yoldan geçeceeniz benim içime doğuyodu, diyo.

Öyle deyince abisi, kardeşine sarılıyo. Eve gidiyo, kardeşlerine durumu anlatıyo. Gelinleri babasının evlerine salıyolar. Yiyip içip muratlarına eriyolar.

 


* büven: Devenin ayak kemikleri

* hütmek: Ütmek, kazanmak
Merhametli Ayı ve Nankör İnsan
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

MERHAMETLİ AYI VE NANKÖR İNSAN

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; pireler berber iken, develer tellâl iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken üç avcı arkadaş varmış. Bunlar bir kış günü ava gitmeye karar vermişler. Kararlaştırmışlar, ormana avlanmaya gitmişler. Aradan biraz zaman geçtikten sonra çok sert bir tipi başlamış. Öyle ki göz gözü görmez olmuş.

Bu arkadaşların ikisi güç bela kendilerini köye atmışlar fakat üçüncü avcı kara saplanıp ormanda kalakalmış. Çaresizce öleceğini düşünürken arkasından sıcak bir şey onu sarmış sarmalamış.

Dönüp bakmış, arkasını saran şeyin bir ayı olduğunu görmüş. Ayı, bu adamı alıp kendi inine götürmüş. Orada ona çok iyi bakmış. Adam acıktığında gidermiş, ona ormandan kuru meyveler getiririmiş. Adama bir anne şefkatiyle yaklaşıyormuş.

Ayı, yine bir gün adama meyve toplamak için ininden çıkıp ormana gitmiş. Ayının gitmesini fırsat bilen adam kaçmış, köyüne dönmüş. Adamı ölü bilen köylüler, onu karşılarında görünce geri dönüşüne çok sevinmişler.

Adam başından geçen her şeyi köylülere anlatmış. Daha sonra aklına bir fikir gelmiş. Köydeki bütün avcıları toplayıp o ayıyı öldürmeye karar vermiş. Avcılarla birlikte olup ayının inine doğru yol almışlar. Ayı, adamın gelişine çok sevinmiş. Avcının bir işaretiyle avcılar ayıyı öldürmüşler. O, ölüm anında dile gelmiş ve demiş ki:

—Ey insanoğlu! Yaptığım iyiliğe karşı nankörlüğün seni kör eder inşallah.

Bu sözlerin üzerine avcı kör olmuş. Yaptığı hatayı anlamış ama iş işten geçmiş.
Öküz ile Kurt
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellâl iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir köyde günlerden bir gün üç öküz arkadaş olmuşlar. Bir de kurt varmış. Kurt da öküzlere arkadaş olmak istemiş. Kurt, öküzlere:

— Beni de alın yanınıza. Çok yalnızım, demiş.

Öküzler de kabul etmiş ve bunların dördü arkadaş olmuşlar. Öküzlerin birinin rengi ala, birininki sarı, diğerinin kara imiş. Bir süre sonra kurt, sarı öküz ile ala öküze:

— İkinizin rengi iklime ve çevreye uygun, kara öküz sürekli kararıyor, demiş. Bunu ben yiyeyim, üçümüz kalalım, demiş.

Onlar da kabul etmiş. Kurt bir kolayını bulup kara öküzü yemiş. Bir müddet geçtikten sonra kurt, sarı öküze demiş ki:

— Bak, ayın ışığında ala öküz nasıl beliriyor. Bizi ele verecek, Ben bunu yiyeyim, demiş  Bir bahaneyle onu da yemiş.

Kara ve ala öküzü yedikten bir müddet sonra kurt, sarı şöyle demiş:

— Kara öküz, ala öküz, sıra sana geldi sarı öküz, demiş. Sarı öküz de demiş ki:

— Biz kaç hatayı üst üste yaptık. İlk hatamız seninle arkadaş olmaktı, ikinci hatamız da arkadaşlarımı sana satmaktı, demiş.

Kurt sonra sarı öküzü de de yemiş.
AYI OLAN ÇOCUK VE TEZEK KIZ
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde bir köy varmış. Bu köyde annesi ve babası vefat etmiş biri kız, biri erkek olmak üzere iki kardeş yaşarmış.

Bunlar köydeki evlerinde yalnız kalmışlar. Şehre gitmeye karar vermişler. Sabah olmuş, hazırlıklarını yapmışlar, yola çıkmışlar. Önceki gece de epey bir yağmur yağmış.

İki kardeş yolda yürümeye başlamışlar. Az gitmişler uz gitmişler dere tepe düz gitmişler. Yol uzunmuş. Erkek kardeş çok susamış. Etrafta çeşme ve su yokmuş.

— Abla! Şu ineğin ayak izine dolmuş sudan biraz içeyim mi, demiş. Ablası da:

— Olmaz, oradan içersen inek olursun, demiş. İleride karşımıza çeşme çıkar, demiş.

Yola devam etmişler. Ama karşılarına çeşme çıkmıyormuş.

— Abla! Şu atın ayak izine dolmuş olan suyu içeyim, demiş. Ablası:

— Olmaz, içersen at olursun, demiş. Biraz daha sabret, demiş.

Az gitmişler uz gitmişler. Ama bir türlü çeşme çıkmamış karşılarına, kardeşi dayanamamış. Ablasına sormadan ayının ayak izine dolmuş olan sudan içmiş. Masal bu ya, suyu içtikten sonra çocuk ayı olmuş. Ablası ne yapacağını şaşırmış.

— Allah’ım! kardeşim ayı oldu. Beni de Tezek Kız yap, demiş.

Kız da tezek olmuş. Kardeşi etrafında dönüp duruyormuş. Köyün çobanı hayvanları otlatmaya götürmüş. Karısı da her zamanki gibi tezek toplamaya çıkmış. Toplarken çuvalın içine Tezek Kızı da atmış.

Ayı, kardeşi kaybetmek istemiyormuş. Onları takip etmiş. Evlerinin oraya gidince ayı da orada durmuş. Kadın her gün tezek toplamaya gidiyormuş. Kocası da çobanlık yapıyormuş. Tezek Kız, onlar evden gidince eski hâline dönüp evi temizliyormuş, yemek yapıyormuş. Sonra tekrar tezek olurmuş.

Bu günlerce böyle devam etmiş. Karı koca bu olaya bir türlü anlam veremiyorlarmış. Bunlar plan yapmışlar. Evden çıkıyor gibi yapmışlar. Saklanmışlar. Pencereden izlemeye başlamışlar. Kız yine çıkmış. Biri kolundan biri bacağından yakalamış.

— İn misin cin misin? Sen kimsin, demişler.

Kız da her şeyi anlatmış. Karı koca da Tezek Kız’ı kendilerine evlat olarak almışlar. Böylece hayatlarını sürdürüyorlarmış.

Kız gün gün büyüyüp güzelleşiyormuş. Tüm köylü kızın güzelliğini, becerisini konuşuyormuş.

Bir gün köyün ağasının oğlu Tezek Kızı görmüş. Ona vurulmuş. Babasına söylemiş, kızı istemeye gitmişler. Çoban ile karısı Tezek Kız’a sormuş. O da kabul etmiş. Düğün hazırlıklarına başlamışlar. Kız dua etmiş:

— Allah’ım kardeşimi eski hâline döndür. Şu mutlu günümde yanımda olsun, demiş.

Duası kabul olmuş. Düğünleri yapılmış. Mutlu mesut hayatlarına devam etmişler.
Konuşan Kaval
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

Bir varmış, bir yokmuş. İnsanoğlu dağdan taştan, çokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; deve tellal iken, eşek berber iken, pire pehlivan iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken padişahın birinin üç tane kızı varmış.

Bu kızların isimleri: Dal, Fidan ve Yaprak imiş. En küçük kızı olan Dal, bir gün babasından gümüş bir tas istemiş. Babası da gitmiş, almış.

Dal, nehrin kenarında tası ile oynuyormuş. İki büyük kız da bize niye hediye almadı diye kızı nehre atmayı düşünüyorlarmış. Bu sırada Dal’ın tası nehre düşmüş. Onu alayım diye eğilince Dal nehrin içine düşmüş. Kızlar da onu kurtaramamışlar. Dal, su ile akıp gitmiş.

Küçük kız nehirde dalın birine takılmış. Çoban oradan geçerken dalı kesmiş. Kaval yapmış. Kavalı çalıyormuş:

— Ben dalım, diye ses çıkarıyormuş.

Padişah kızını aramaya çıkmış. Geçerken çobanın çaldığı kaval sesini duymuş. Çobanın yanına gitmiş. Kavalı alıp o da öttürmüş. Yine aynı ses çıkıyormuş. O sırada kaval yere düşüp iki parçaya ayrılmış. İçinden padişahın kızı Dal çıkmış. Olanları babasına anlatmış.

— Ben düştüm, onlar beni kurtarmadı, demiş.

Padişah iki büyük kızının yanına gitmiş. Kavalın bir parçasını birine, diğerini de diğer kızının kafasına atmış. Kızların yüzü çok çirkin olmuş, kimse onları sevmemiş. Onlar da cezalarını böyle çekmişler.
Engül ile Şengül
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

ENGÜL İLE ŞENGÜL

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellâl iken, keçiler berber iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, köyün birinde bir keçi varmış ve bunun iki tane yavrusu varmış. Birinin adı Engül diğerinin adı Şengül imiş.

Keçi her gün bunları bırakıp otlanmaya gidermiş. Giderken bunlara kapıyı kimseye açmamalarını tembih edermiş.

Keçi bir gün yine otlanmaya gidiyormuş. Bunu kurt görmüş. Keçi kapıdan yavrularına bir şeyler fısıldıyormuş. Kurt dinlemiş. Keçi diyormuş ki:

— Engül’üm ile Şengül’üm, açın kapıyı, ben geldim, derim. Siz de kapıyı açarsınız, demiş.

Bu söylenenleri kurt iyice dinlemiş. Sonra kurt keçi kılığına girmiş ve keçinin kulübesinin kapısına dayanmış:

— Engül’üm ile Şengül’üm, açın kapıyı. Ben geldim, demiş ama bunlar inanmamış.

— Bizim annemizin sesi inceydi, ayakları beyazdı, demişler.

Kurt, ayaklarını beyaza boyamış ve sesini de inceltmiş. Tekrar gelip kapıya dayanmış:

— Engül’üm ile Şengül’üm, ben geldim. Açın kapıyı, demiş.

Sonra yavrular kurda inanmışlar, kapıyı açmışlar. Kurt içeri girip onları yemiş. Keçi gelmiş. Bakmış ki yavrularını kurt yemiş. Sonra kurdun yuvasını araştırmış. Kurt, kuzuları yiyince şişmiş, mağarasına gitmiş. Bunun üzerine bir derin uykuya dalmış.

Keçi gelmiş, kurdun karnını boynuzu ile yarmış. Yavrularını kurdun karnında çıkarmış ve içine taş doldurmuş. Yavrularına dönmelerini söylemiş. Sonra yavruları ile yuvalarına dönmüşler.

Kurt uyanmış, bir anda susadığını hissetmiş. Kuyunun başına gelmiş. Karnında çok büyük bir ağırlık varmış. Keçi arkadan dokununca kurt kuyuya düşmüş ve ölmüş.
Kel Kız
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

Bir varmış bir yokmuş, zamanın birinde bir Kel Kız varmış. Bunun annesi ölmüş. Annesi ölünce babası bir analık getirmiş. Bu analık, Kel Kız’ı hiç sevmezmiş.

Kel Kız’ın bir ala ineği varmış. Bu ineğin burnunun bir deliğinden yağ, bir deliğinden bal akarmış. Bunu Kel Kız’dan başkası bilmezmiş. Kel Kız gelip bunları yermiş. Bir gün Kel Kız’ı analığı izlemiş. İneğin burun deliklerinden akan yağı ve balı görmüş. Yalandan hastalanmış.

— Herif! Ben çok hastayım. Şu ala ineği kes de yiyelim, demiş.

Adam da düşünmüş, taşınmış ala ineği kesmeye karar vermiş. Bunu duyan Kel Kız çok üzülmüş ve hemen ala ineğin yanına gelmiş. Kendisini keseceklerini söylemiş. Ala inek, Kel Kız’a üzülmemesini söylemiş.

— Beni kessinler, demiş. Ama benim etim onlara acı olacak sana tatlı, demiş. Senden başkası benim etimi yiyemeyecek, demiş. Etimi yedikten sonra da kemiklerimi bir torbaya koy, sakla, kırk gün sonra çuvalın ağzını aç. Çok sevineceksin, demiş.

Birkaç gün sonra ala ineği kesmişler. Ama kimse etini yiyememiş. Çünkü ineğin eti çok acıymış. Sadece Kel Kız yiyebilmiş.

Kel Kız, etlerini yedikten sonra ala ineğin dediği gibi kemiklerini bir torbaya doldurmuş. Sonra ineğin etleri tükenmiş. Ama ala inek o kemik dolu torbaları kırk gün sonra açmasını tembih etmişti. Kel Kız da öyle yapmış. Kırk gün sonra torbayı açmış. Bir de ne görsün ki bütün kemikler altın olmuş.

Bunun üzerine Kel Kız o altınları almış, çok zengin olmuş. Sonra kendisini seven bir genç bulmuş ve evlenmiş. Mutlu bir hayat sürmüş.