umutphp/masallar huggingface dataset:
İki Kardeş
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Bir varmış, bir yokmuş. Zamanın birinde biri kız, biri erkek iki çocuk öksüz kalmış, analıkları da bunları evden kovmuş. Bunlar yolda giderken bir göle rastlarlar, bu gölün suyunu içen geyik olurmuş. Erkek kardeş susayınca bu gölden su içer ve geyik olur. Kız, kardeşini bırakmaz. Kardeşi:

— Nereye gidelim? Horoz ötene mi; tütün tütene mi? Diye sorar.

Horoz öten köy kendi köyleriymiş. Tütün tüten köye giderler ve orada acıkırlar. Kız; erkek kardeşine:

— Sen beni bekle, ben şu kapıyı çalıp ekmek isteyeyim, der.

Kapıyı çalar, içeri girer, içeridekiler ekmek yapıyormuş, kıza ekmek verirler. Kız:

— Bir de kardeşim var, gölden su içip geyik oldu.

Ekmek veren kadın:

— Sana da kardeşine de bakarız, seni oğluma alayım, der.

Kız:

— Kardeşime ömür boyu bakarsanız, oğlunuza varırım, der.

Kız oğlana varır, meğer bu oğlan padişahın oğluymuş. Aile, kızın geyik olan kardeşine de bakar.

Bir gün bir cadı kadın gelir.

— Benim bildiğim güzel bir yerde eğlence var.” diyerek kızı alıp götürür ve göle iter, kız da hamiledir.

Cadı kadın, kendi kızını giydirip, padişahın evine getirir.

— İşte gelininiz, der.

İki üç gün sonra kızın kardeşini de kovdurur. Geyik:

— Kardeşimin atıldığı göle gidip geleyim, öyle kovun, der.

Geyik göle varır.

— Bacım, nerdesin? Düşman beni kovuyor, der.

Kız:

— Düşman beni itti, balık beni yuttu, bebek karnımda bana ne diyorsun, der.

Geyik, eve gelir. Sabah olur. Geyik giderken padişah, arkasına adamlarını takarak bu geyiğin gittiği yeri öğrenmesini ister. Adam takip eder, kızın geyiğe söylediklerini duyar ve padişaha anlatır.

Padişah, köylerdeki bütün adamları toplayıp gölü ayıklatır. Balıklar meydana çıkar. Balığın içindeki gelin de:

— Ben buradayım, diye bağırır.

Kızı çıkarırlar. Cadı kadınla kızını katırların kuyruğuna bağlayıp mezarlığa götürürler, mezar taşlarına çarpa çarpa, katırlar ikisini de öldürürler. Onlar ermiş muradına…
Oduncunun Çocukları
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Evvel zaman içinde, ormanda bir aile yaşarmış. Bunların bir oğlanları, bir de kızları varmış. Çok mutlu bir hayat sürerlerken, anneleri hastalanıp ölmüş. Babaları da çocuklara anneleri gibi bakamamış, evlenmiş. Üvey anne eve gelince, evin düzeni bozulmuş. İlk günlerde iyi olan kadın, sonraları çocukları istememiş. Adama:

— Ben bu çocukları istemiyorum. Ormana bırakıp gelelim. Ne halleri varsa görsünler, deyince, adam da çocuklarını alıp ormana gider.

Çocuklar, gece üvey anneleri ile babalarının konuşmalarını duydukları için ceplerine çakıl taşları doldururlar. Yere dökerek giderler. Adam onları ormana bırakıp, eve döner. Çocuklar da akşam olunca attıkları çakıl taşlarını takip ederek, evlerine geri dönerler. Kadın bunları görünce sinirlenir.

— En iyisi bunları odalarına kilitleyelim, taş toplayamasınlar. Yarın gider, yine bırakır gelirsin. Bu sefer evin yolunu bulamazlar.

Çocuklar da bu sefer yedikleri ekmeklerin kırıntılarını ceplerine saklarlar. Babaları, sabah bunları yine ormana bırakır. Çocuklar giderken, ekmek kırıntılarını yere atarlar. Ancak geri dönmek istediklerinde, ekmekleri kuşların yediğini görürler. Ne yapacaklarını bilemeden yürümeye başlarlar. Giderken önlerine bir ev çıkar. Bu evde yaşlı bir kadın oturmaktadır. Ondan yardım isterler. Kadın da bunları evine alır. Ama kadın cadıymış. Çocuklar bunu anlamazlar. Kadının yaşlı olduğu için, gözleri az görüyormuş.

Sonra kadın, oğlanı kafese atar. Kızı da kendisine hizmet etmesi için, evde bırakır.

— Eğer kaçmaya çalışırsan, ağabeyini öldürürüm, der.

Bu yüzden kız kaçamaz. Cadı kadın, oğlanı beslemeye başlar. Amacı oğlana kilo aldırıp, onu yemektir. O kadar tavuk yedirir. Oğlan bir türlü şişmanlayamaz. Kadın bunu görünce, daha çok besler. Oğlan kadının cadı olduğunu anlayınca, kendine bakmaya geldiğinde parmağı yerine, yediği tavuğun kemiğini uzatır. Cadı da, oğlanı zayıf sanır. Sonunda cadı dayanamaz, oğlanı yemeye karar verir. Kıza kocaman bir kazan verir.

— Bu kazanın altını yak, suyu doldur, ağabeyini yiyeceğim.

Kız, ağabeyini kurtarmak için çare düşünürken cadı gelir ve yemeğin tuzunu atıp atmadığını sorar. O zaman kız da:

— Benim boyum yetişmiyor. Tuzuna sen eğilip bakarsan, daha iyi olur.

Cadı da inanır ve eğilip bakar. Tam o sırada, kız cadıyı kazanın içine iter ve cadı ölür. Sonra kız koşup, ağabeyini parmaklıklardan kurtarır. Ağabeyi ile evin içine girerler. Kadının altınlarını, değerli eşyalarını alırlar. Hemen oradan uzaklaşıp babalarının evini bulurlar. Başlarından geçeni babalarına anlatırlar. Altınları gösterirler. Anne ve babaları da, onları ormana bıraktıkları için pişman olurlar. Hep birlikte mutlu bir hayat sürerler.
Tülü Kız
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Bir ana ile bir babanın üç kızı, bir de oğlu varmış. Anaları babaları ölmüş. Bunların, bir de ahırdaki atları varmış. Diğer yanda, başka bir kızın da anası babası ölmüş, kızcağızı yola koyuvermişler. O kız da, ayın on dördü gibi güzel imiş. Herkes bilmesin diye, deriden elbise dikinmiş. Üç kızla bir oğlangilin ahırına varmış, bir bucağa yatmış. At da vire* kişner imiş. Aşağı inmişler. Onu orda görmüşler. “Burada yatılmaz” diye onu yukarı çıkarmışlar ve çardağa yatırmışlar.

Kızlar da ağabeylerine:

— İlle de seni everelim, derler. Sonra ekmekleri tükenir, ekmek etmeye kalkarlar.

O kız da:

— İlle ben de eden, ben de eden, der.

Onlar da:

— Git, senin ettiğin yenmez, diye ona ettirmezler.

Eline pişirgeci, oklavayı vuruvuruverirler. Sonra ekmekten kalkarlar. Giyinip kuşanıp, ağabeylerine kız beğenmeye düğüne giderler. Onlar başka yerden giderken, o Tülü Kız da deriyi çıkarır. Onlardan önce düğün evine varır. Kızlar da düğün evinde bu kızı çok beğenirler, ona:

— Sen nerelisin, hangi köydensin, diye sorarlar.

O da:

— Elime pişirgeç, oklava vuran köydenim, der.

Gerisin geri düğünden dönerler. Tülü Kız da deriyi giyip, onlardan önce eve gelir. Ertesi gün, ağabeylerine:

— Çok güzel kız bulduk, derler. O da yüzük bozup gelir.

 — Kim ise gidin, yarın bu yüzüğü ona verin, der.

Öbür gün yine giderler. Tülü Kız da gider. Yüzüğü ona takarlar. Eve gelince yine deriyi giyer.

Ağabeylerine o kızı aramaya, eline pişirgeç vuran köyünü bulmaya gideceklerinden ekmek edeceklerdir. Kız da:

— İlle ben de eden ona verin, yemezse yemesin köpeklere atıversin, deyince ona da ettirirler.

Tülü Kız da, ağabeylerine ekmek edecekleri hamurun içine yüzüğü gömer. Oğlan, atıyla o köyü aramaya gidince bulamaz. Çok dolaşır, ekmeği de tükenmiştir. O kızın ekmeğini yerken, Tülü Kız'ın koyduğu yüzük ağzına gelir.

— Ha! O kız, Tülü Kız'dı, der.

Hemen eve gelir. Kardeşlerine:

— Akşam, benim döşeğimi Tülü Kız edecek, der.

Kızlar:

— Hiç onun ettiği döşeğe yatılır mı ağabey, dedilerse de dinlemez.

Akşam Tülü Kız döşeği ederken, bıçağıyla deriyi yırtar. Kızı görür. Kız kardeşlerine der. Kız kardeşleri de Tülü Kız'a:

— Bilememişiz bizim kız, yenge affet, derler.

Kırk gün, kırk gece düğün olur. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine…

 


*vire: Sürekli.
Üç Kız
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Bir varmış, bir yokmuş. Bir evde üç kız varmış. Kapının önünden bir padişah geçerken büyük kız:

— Ah, şu, beni alsa, halı dokuyuverin.

Onun küçüğü de:

— Beni alsa, zili dokuyuverin.

En küçüğü de:

— Sırma saçlı kız ile kalayım karakaşlı bir oğlan doğuruverin, der.

Padişah kızların üçünü de alır. Büyük kız halı falan dokumaz. Onun küçüğü de zili dokumaz. En küçüğünün bir oğluyla bir kızı olur. Büyükleri de bunu istemezler. Kutunun içine kızla oğlanı koyarlar, denize atarlar. Gel zaman git zaman bunları bir denizci bulur. Bu çocukları çıkarır, evine götürür, hanımıyla büyütürler. Büyük kız kardeşler, bu çocukların anasını da çocuğu olmadı, diye bir merdivenin altına gömerler. Gelen giden taş atar, gelen giden taş atar. Padişah büyük kız kardeşlere:

— Hani bunun çocuğu, diye sorunca, ona da,

— Bir kedi eniği ile bir köpek eniği doğurdu, ölecek bu, ölsün, derler, o da ölmez, orada kalır.

Gel zaman git zaman çocuklar büyür.

— Sizi teyzeleriniz denize attı, diye çocuklara söylerler Çocuklar eve gelir, kapıyı çalarlar.

Teyzeleri çıkar:

— Siz kimsiniz, derler.

Çocuklar da:

— Biz biziz, diyerek, bir hayvana binip dama çıkarlar.

Teyzeleri:

— Oğlum, inin damdan! Diye bağırınca.

Onlar da:

— İnmeyiz, derler.

Teyzesinin biri daha çıkar.

— Endiki* hayvan ne yer? Der.

— Şabınan şeker yer, derler.

Padişah çıkar dama:

— Şabınan şeker mi yer hayvan, der.

Çocuklar da:

— İnsan olan, kedi ile köpek mi doğurur, derler.

Öyle deyince çocukları içeriye alır. İçerde çocuklara ne demek istediklerini sorar ve öğrenir. Merdivenin yanından her geçen, çocukların analarına taş atar, bu çocuklar analarına gül atalar. Padişah yukarı çıkar ve:

— Ne demek bu, der.

Kızla oğlan da:

— Bizim anamız bu, derler.

Padişah çocuklardan gerçeği öğrenince, öteki kardeşlere:

— Kırk katır mı istiyorsunuz kırk satır mı? Diye sorar.

Onlar da katırları kabul edince katırın arkasına bağlayıp, atarlar kızları. Kızla oğlan evde kalırlar. Anasını bulunduğu yerden çıkarırlar. Mutlu bir hayat sürerler. Onlar ermiş muradına…

 


* Elindeki.
Üvey Ana
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde bir varmış, bir yokmuş. Bir adamın karısı ölmüş, bir kızıyla kalmış. Yeniden evlenmiş, yeni gelen kadının da yanında bir kızı varmış. Aradan zaman geçmiş. Üvey ana kocasına:

— Bu kızı nereye götüreceksen götür, der.

Kızını alır adam. Oduna götürüyorum, diye bir dağın başına götürür.

— Sen burada uyu, ben odun edip geleyim, der.

Oradan uzaklaşır. Kızın yanında da bir kabak vardır. Uyanır:

— Tak tak eden gabacığım beni goyup giden bubacığım, deyip, ağlayarak yola düşer. Bir ihtiyar kadına denk gelir.

— Nene, ben senin kızın olayım. Bugün burada yatayım, der.

O da:

— Hayır, kızım, benim bir dev oğlum var seni yer, der.

Kızcağız:

— Yok, nine yemez, ben bugün burada kalayım, der.

Yaşlı kadın:

— Elimdeki dikeni çıkarırsan, kafamdaki bitleri bitlersen kal, der.

Kız:

— Tamam, der.

Dikeni çıkarır. Kadının kafasındaki bitleri temizler.

Dev oğlu gelir:

— Ana, ana insan eti kokuyor.

Anası:

— Git, nerden olsun insan burada, dişinin dibini gurca.

Bir kurcalar dişini, bir insan bacağı çıkıp gelir. Neyse; yatarlar, sabahleyin dev oğlan gider. Orada akan bir dere vardır. İhtiyar nine kıza:

— Kızım; bu dereden ak su gelirse seslenme, kara su gelirse seslenme, sarı su gelirse seslen bana, der.

Kız; ak su gelir seslenmez, kara su gelir seslenmez, sarı su gelince:

— Nine, sarı su geldi, der.

Nine, hemen kızı sarı suya batırır; çıkarır. Her tarafı altın olur. Kız, eve giderken, evin horozu kızı görünce ötmeye başlar:

— Ablam altın oldu, geliyor üürüürüüüü, diye.

Üvey ana:

— Git, kör olasıca nerden olsun ablanın her yanı altın, ablan öldü, der.

Bir baksalar hakikaten kızın her yanı altın olmuş gelir. Üvey ana kocasına:

— Git, onu nereye koyduysan benim kızı da oraya koy, der.

Babası bu sefer o kızı, odun etmeye gidiyoruz, diye aynı yere götürür.

— Sen burada uyu, ben şuradan odun kesip geleyim, diyerek oradan uzaklaşır.

Uyanınca bakar ki babası yok, o da:

— Tak tak eden gabacığım, beni goyup giden bubacığım, diye ağlayarak yollara düşer. Yine o ihtiyar kadın denk gelir.

— Nine, ben bugün burada kalayım.

O da:

— Benim dev oğlum var, seni yer, deyince,

Kız:

— Yemez, der.

Kadın:

— Elimdeki dikeni çıkarıver, kafamdaki bitleri temizleyiver, der.

Kız:

— Ne bitleri temizlerim, ne de dikeni çıkarırım, der.

Dev oğlu akşam yine gelir.

— Ana insan eti kokuyor.

 Anası; yine:

— Nerden olsun, dişinin dibini gurca, deyince bir kurcalar, bir insan bacağı daha çıkar.

Sabah olur, dev oğlu gider. İhtiyar nine dediklerini yapmayınca, kıza ceza vermeyi düşünür. Evine gidecekken:

— Dereden ak su gelirse seslenme, sarı su gelirse seslenme, kara su gelirse bana seslen, der. Kara su gelince kız haber verir. Kızı bandırır, kızın her yanı zift olur. Kız eve vararaktan horoz ötmeye başlar:

— Üürüüüü! Ablamın her yanı zift olmuş geliyor, diye.

Annesi de:

— Git, nerden zift olacak her yanı altın oldu geliyor, der.

Bir baksalar, hakikaten kızın her yanı zift olmuş gelmektedir. Elin kızını davul eder, kendi kızını yola atar. Ondan sonra da artık o üvey kızıyla ömür boyu iyi geçinip durmuşlar…
Mıstılıcık
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Bir varmış, bir yokmuş. Allah'ın kulu, dağdan taştan çokmuş. Çok demesi günahmış. Bir zamanlar köyün birinde çok çocuklu bir aile yaşarmış. Bir gün baba çift sürmeye gider. Anne de ekmek yapıyormuş. Yapıyormuş ama anne yapıyormuş, çocukları kapıyormuş. Bir türlü ekmek birikmezmiş. Anne bu duruma çok kızar. Çocukların hepsini tandıra atıp yakar. Ama oğlunun birisi; Mıstılıcık küllenin deliğine kaçar. Yanmaktan kurtulur. Annesi de biraz sonra ağlamaya başlar.

— Ah bir çocuğum olsaydı da, babasına azık götürseydi, diye. Annesi ağlarken;

Mıstılıcık:

— Anne ben buradayım, diye bağırır.

Anne çok sevinir:

— Oğlum hadi oradan çık da, babana azık götür, der.

Annesi; ekmek, peynir, ayran falan koyar. Mıstılıcık'ı tarlaya yollar. Tarlada babası çift sürmektedir. Mıstılıcık uzaktan bağırır:

— Baba, nereden geleyim?

— Sağ taraftan gel!

Mıstılıcık ekmeğin sağ tarafını yer, tekrar sorar:

— Baba, ne taraftan geleyim?

— Soldan gel oğlum!

Mıstılıcık ekmeğin sol tarafını da yer. Yine sorar:

— Baba, ne taraftan geleyim?

— Ortadan gel oğlum!

Mıstılıcık, ekmeğin ortasını da yer. Derken babasının yanına varır. Babası bakar ki ekmek yok, o da kalanları yer. Sonra Mıstılıcık'a:

— Oğlum şu tepenin ardında su var, hadi bana su getir, der.

Mıstılıcık:

— Tamam, der.

Testiyi alır, çeşmenin başına varır. Suyu doldurur. Bir de bakmış ki; çeşmenin başında elma ağacı var.

— Dur çıkayım da şu elmadan birkaç tane yiyeyim, der.

Mıstılıcık, elmalardan yerken ağacın altına bir dev gelir. Mıstılıcık'a:

— Bir elma at da yiyeyim, der. Mıstılıcık da bir tane atar.

— O, suya düştü bir tane daha at.

Bir tane daha atar.

— O da çamura düştü, bir de elinle uzat.

Mıstılıcık elini uzatınca dev Mıstılıcık'ın elinden tutup ağaçtan indirir. Torbasına koyup, doğru evinin yolunu tutar. Eve varınca eşine bağırır.

— Hanım hanım! Bir oğlan getirdim. Bu oğlanı pişir de, akşama yiyelim.

Mıstılıcık'ın yanında bıçağı varmış, torbayı keser. Dev evden gidince torbadan çıkar. Devin karısını kazana koyup kaynatır. Dev, akşam eve gelince bakmış ki et pişmiş, oturmuş. Bir güzel hepsini yemiş. Mıstılıcık da tavanda bir yere saklanmış; devi seyreder. Dev etlerini yedikten sonra, kemikleriyle oynamaya başlar.

— Şu da Mıstılıcık'ın cüzdan kemiği, şu da Mıstılıcık'ın cüzdan kemiği.

Dev yediğinin ağırlığı ile derin bir uykuya dalar. Mıstılıcık da kaçar kurtulur. Bu masal da burada biter.
Tuz Yediren Gelin
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Bir varmış, bir yokmuş. Bir gelin kaynanasına tuzlu ekmek yedirirmiş. Yemeklerine aşırı tuz koyarmış. Kaynana bir gün kızına gider. Damadı ciğer getirir.

— Hanım, şunu kavur da yiyelim, der.

Kızı da:

— Ciğeri anam koynuna koydu, deyince,

Kadın bunu duyar. Çok gücenir; ağlaya ağlaya yola koyulur, oğlunun evine geri gidecektir. Gözleri de görmüyordur. Yolda hem ağlar, hem de kendi kendine:

— Oğlum getirsin ben yiyeyim, el kadar ekmek için Yarabbi! Oğlum getirsin ben yiyeyim, tuzlu tuzsuz demiyeyim, sulu susuz demiyeyim, oğlum getirsin ben yiyeyim, der, durur.

Bunları söylerken, oğlu da arkasından gelirmiş. Annesinin söylediklerini duyar. Akşam olmuş, sofra konmuş. Annesinin önüne konan tabaktan, oğlu bir kaşık alır. Aşırı tuzdan yiyemez. Kaşla göz arasında annesinin tabağıyla, karısının tabağını değiştirir. Evde hiç su bırakmaz.

Karım iyice yesin de ölsün, ben de bu fesattan kurtulayım, diye düşünür. Karısı yemeğin tadına bir bakar, aşırı tuzlu; yaptığı ortaya çıkacak diye bir şey de diyemez. Çaresiz tuzlu yemeği bitirir. O kadar çok tuzludur ki; kadın su içmek için sürahiye koşar, su yoktur. Gece herkes uyuyunca, çeşmeye su doldurmaya gitmek için uyanır. Çeşme çok uzaktır. Kadın oraya gidene kadar ölür. Kocası da çarşafı bürünür, onu takip eder. Başına gelenleri görür. Orada bayılır. Gelin, hatasının cezasını çok ağır öder.
Deli Kız
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Çok eskiden deli kız denen biri yaşarmış. Bu kıza, hareketlerinden ötürü deli kız derlermiş. Annesi, babası bu kızı bir tüccara gelin etmiş. Düğün olmuş, evlenmişler.

Tüccar, deli kızdan çok yakınırmış. Çünkü deli kız, hep yemek pişirirmiş. Tüccar da hiç durmadan:

— Ben kazanıyorum, sen yiyorsun, beni batıracaksın, dermiş.

Fakat deli kız laf dinlemezmiş. Bir gün tüccar, yemek pişirmesine mani olmak için kıza:

— Git kına getir. Kınayı yakın ve gezmeye git. Kınayı soranlara:

— Kocam, dükkânında satıyor, dersin. İşlerimiz çoğalır, müşterimiz artar, der.

Adı üstünde deli kız bu ya; bir kazan dolusu kınayı suyla karıştırarak yakınacak hale getirmiş. Ellerine yakınmış, kına bitmemiş. Ayaklarına yakınmış, kına bitmemiş. Bari her yanıma yakınayım demiş ve soyunup her yanına yakınıp kınayı bitirir.

Deli Kız'ın evine güneş girmezmiş. Deli kız, bakmış kına kurumuyor. Evlerin önünde bir deve görür. Gider, devenin sırtına oturur. Güzel sözler söyleyerek deveyi ayağa kaldırır. Deve gezinmeye başlar. Gezinirken, boynundaki çan da ses çıkarır. İşine giden tüccar, evine gelip de karısını bulamayınca herhalde gezmeye gitti, diye düşünür. Bu sırada da herkes çanın sesine, devenin başına birikmiş. Tüccar da topluluğu görür ve o da gider. Tüccar, deli kızı görünce bu kızın gerçekten deli olduğuna karar verip ondan boşanır. Bundan sonra, deli kız fazla zengin olmayan biriyle evlenir. Kocası iyiymiş.

O zamanlar ticaret develerle yapılırmış. İşte böyle bir ticaret kervanı, bizimkilerin evinin yanına konaklar. Daha sonra devenin biri kaçmış; herkes onu arıyormuş. İşte o zaman bizim deli kızın kocası deveyi bulur. Devenin üstü zengin mallarla doluymuş. Deveyi evine alır. Deli kıza:

— Bu deve, bize ölünceye kadar yeter. Artık zengin olduk, sakın soranlara bir şey söyleme. der.  

Deveyi keserler, yerler. Kalanını da gömerler, malları da saklarlar.

Bu sırada da tellallar kaybolan deveyi ararlar.

— Deve veya deve eti görenler haber versinler, derler.

Kadınlar konuşurken, deli kız lafa karışır ve kadınlara:

— Ne bileyim bizde deve yok ya, azcık deve eti olacaktı, der.

Tabi deveyi arayanlar bunu duyarlar, deli kızla kocasını yakalayıp, sorguya çekerler.

Adam:

— Etmeyin arkadaşlar; bu delidir, inanmayın sözüne, dediyse de kimse dinlemez.

Evi ararlar yine bir şey bulamazlar. Fakat adamı hapse götürürler. Adam giderken deli kıza:

— Seni deli seni, başıma bu kadar bela getirdin! Bari eve iyi bak. Kapıyı, bacayı, pardıyı* koru. Hırsız falan gelir, der.

Gel zaman, git zaman deli kız yalnızlıktan bıkar. Kocası da hapistedir. Evin pardısını, kapısını, bacasını söker. Yüklendiği gibi hapishanenin yolunu tutar.

— Çekilin, açılın, kocamı göreceğim, der.

Kocasını görünce:

— Al kapını, bacanı, pardını bekle! Bunları bana emanet ettin, ben bıktım artık, der.

Adam da içerden gardiyanlara:

— Gördünüz mü, size dedim de inanmadınız, beni hapse attınız. Deli bu, deli... Der.

Böylece herkes ona inanır ve hapisten çıkarırlar. Deli kızla mutlu bir hayat yaşarlar. Artık deli kız bir daha boşanmaz. Usulsüz hareketlerinden vazgeçip, iyi bir eş olur...

 


pardı: Damlı evlerin saçağı.
Ayağına Diken Batan Horoz
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

AYAĞINA DİKEN BATAN HOROZ

Bir çöplükte horoz varmış. Horozun ayağına diken batmış:

— Bu dikeni napıyım, napıyım, derken yoldan geçen bir kadını görmüş.

Kadına,

— Ayağıma diken battı, çıkarır mısın, demiş.

— Getir çıkartırım, demiş ve çıkartmış.

Horoz kadına,

— Sen bu dikeni sakla. Ben iki üç gün sonra gelip bu dikeni alacağam, demiş.

Kadın da,

— Olur, demiş.

Horoz gitmiş. Horoz gittikten sonra kadın beklemiş beklemiş horoz gelmemiş. Kadın da dikeni küllüğe* atmış yakmış. Aradan biraz zaman geçmiş, kadın un elerken horoz gelmiş. Kadına,

— Dikenimi ver, demiş.

Kadın,

— Sen gelmedin ben de onu küllüğe attım yaktım, demiş.

Horoz başlamış:

— Ya dikeni vereceksin ya eleği*, ya dikeni vereceksin ya eleği, demiş.

Kadın,

— Tamam sus, al eleği de git, demiş.

Eleği vermiş. Horoz eleği almış, başka bir eve varmış. Ev sahibine,

— Bu elek sende dursun, ben geri gelip alırım, demiş.

Kadın, eleği bi köşeye koymuş. İnek gelmiş eleğe basmış. Elek kırılmış. Elek kırılınca kadın eleği tutmuş tandıra atmış, yakmış. Aradan biraz zaman geçmiş, horoz geri gelmiş:

— Eleğimi geri ver, demiş.

Kadın,

— Eleğe inek bastı, kırıldı. Ben de tandıra attım yandı, demiş.

Horoz başlamış:

— Ya eleği vereceksin ya ineği, ya eleği vereceksin ya ineği, diye annacını* istemiş.

Kadın, ineği vermek zorunda kalmış. Horoz da ineği almış yola koyulmuş. Bir köye varmış. Varsa ki köyde düğün oluyo. Hemen onlara demiş ki:

— Bu inek sizde dursun ben bi iki güne geleceem, demiş.

Onlar da,

— Olur, demişler.

İki gün beklemişler horoz gelmemiş. Düğün sahibi de ineği kesmiş, düğün yemeği vermiş. İki gün soona horoz gelmiş:

— İneğimi verin, demiş.

Düğün sahibi de,

— Sen gelmeyince biz onu kestik, düğüne yemek yaptık, demiş.

— Ya ineği vereceksiniz ya gelini vereceksiniz. Ya ineği vereceksiniz ya gelini vereceksiniz, diye horoz susmak bilmemiş.

Gelini vermek zorunda kalmışlar. Gelinle horoz yola koyulmuş. Horoz yine bir köye varmış. Köyün çobanıyla karşılaşmış. Çobanın elinde de kavalı varmış. Çobana demiş ki:

— Ben sana gelini vereyim, sen de bana kavalını ver.

— Olur, demiş çoban.

Takmış gelini koluna, herkes kendi yoluna. Horoz başlamış kavalı çalmaya:

— Düttürü düüt düt, ayağıma tiken battı vardım bir kadına. Düttürü düüüt düt kadından elek aldım. Eleği verdim inek aldım. Düttürü düüt düt, ineği verdim gelin aldım. Düttürü düüüt düt, gelini verdim kaval aldım, düttürü düüt düt, demiş, masal da böyle bitmiş.

 


* küllük: 1. Kül veya çöp dökülen çöplük, 2. Sigaranın külünü dökmek için kullanılan eşya

* elek: Taneli veya un gibi toz durumunda olan şeyleri yabancı maddelerden ayıklamak veya incesini kabasından ayırmak için kullanılan, tahta bir kasnak ve tek tarafa gerilmiş, gözenekli tel, kıl, bez vb.nden oluşan araç

* annaç / annac: 1. Bir şeyin karşılığında istenen şey, 2. Bir şeyin karşısı, karşı tarafı
Altın Yumurtlayan Tavuk
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

ALTIN YUMURTLAYAN TAVUK

Bi varmış bi yohmuş. Evel zaman içinde galbur saman içinde bi tane adam varmış. Bu adamın bi de horuzu varmış. Bu horuz saatleri şaşırmış dakka başı ötüyomuş. Adamın canına tah itmiş:

— Yav, bu ney böyle, dimiş.

Horuzu almış pazara götürmüş. Satacahmış:

— Etli horuzum var. Şöyle etli böyle etli, diye diye horuzu satmış.

Eve gideke de,

— Boş gitmiyim, bi tane tavuh alıyım da gidiyim, dimiş.

Bi tavuğu almış, getirmiş kümese goymuş. Kümese goymuş, sabah olmuş. Demiş ki:

— Gidiyim, tavuh yumurtladıysa alıyım da yiyim, dimiş.

Varsa bahsa ki tavuh altın yumurtlamış. Adam dimiş ki:

— Kötü horuzu görüyoo*? Yaşadıh gayri* işimiz iş, dimiş. Bi gün, iki gün derken adam duramamış, ahlına yer itmiş:

— İyisi mi, ben bu tavuğu kesiyim de içindeki altınları hep alıyım. Her gün bunu mu bekliycem, dimiş.

Tavuğu dutmuş kesmiş. Tavuğu kesse ki ne altın var ne bi şey. G..ü bohlu yumurta bile yoğumuş. Adamın ahlı başına gelmiş, dizini döğmüş:

— Altın yumurtlayan tavuğumdan oldum, diye amma nafile tavuk ölmüş.

 


* görüyoo: Görüyor musun

* gayri: Artık