Balığın Başı
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

BALIĞIN BAŞI

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde. Evvel evvel iken, sinekler berber iken, ben mini mini bir çocuk iken, dediler baban dünyaya gelmiş. Vardım beşşiğini sallamaya, beşik devrildi, başladı babam ağlamaya. Anam kızdı kaptı maşayı, dolandım dört köşeyi, ben kaçtım o kovaladı, o kovaladı ben kaçtım, anahtar deliğinden zor attım kendimi dışarı. Korkudan gözlerim fırladı çanağından dışarı. O korkuyla düştüm yola. Var varanın, sür sürenin, baykuşu çoktur viranenin. Az gittim uz gittim altı ay yaz, bir güz gittim, bir de dönüp baktım ki arkama bir arpa boyu yol gitmişim. Derken efendim, efendimin ağası, attı kafamın tası. Bir ayağımı ısırganlara basmaz mıyım, bir ayağımı denize atmaz mıyım? Kuru idim ıslandım yel beni neyler? Mangırım yok, pulum yok dost beni neyler? Dostu düşmanı aradım, bedavadan bir kayık kiraladım. Fış fış kayıkçı, kayıkçının küreği tıp tıp eder yüreği, ahşama fincan çöreği, sabah bayram böreği. Yesem yesem doymasam, suya düşsem ölmesem, Kâbe’ye gitsem gelmesem. Zem zem ile yusalar, kına ile gömseler, etseler metseler sözü uzatmadan şu masala gelseleer.

Zamanın birinde bir anne ile gızı varmış. Bunlar çoh fakirlermiş. Annenin dilenmesi ile geçinirlermiş. Annesi geçinebilmek için çoh çabalarmış amma kızı çok tembelmiş. Bir gün anne, yine yiyecek toplamak için yollara düşmüş. Bi tane balıhçı gadın bu gadını görmüş hâline çoh acımış. Yisin diye de bi balıh başı vermiş. Gadın eve gelmiş pişirip yemek için balığın başını ayıtlamış, yıhamış, tencereye goymuş. Tekrar yiyecek toplamak için dışarı çıharken de gızını tembih etmiş:

— Ocağa pişmesi için balıh başı goydum. Ona bahmayı unutma, demiş.

Amma gız yattığı yerden hiç kahmamış. O sırada gapıya bi dilenci gelmiş. Kapı kitli değilmiş. Kapıyı çalmış. Açan olmayınca da kapıyı açmış içeri girmiş. Gız yattığı yerden,

— Kim ooo, diye seslenmiş.

Dilenci de çoh aç olduğunu, gendisine verecek yiyecek bi şeylerinin olup olmadığını sormuş. Gız da hiç gılını gıpırdatmadan*,

— Ne bulursan al git, demiş.

Dilenci etrafı kolaçan etmiş*, bahmış ocahta yemek pişiyo, çoh aç olduğu için canı da çekmiş. Pişen balığın başını alıp tencerenin içine, ayakkabısını gomuş gitmiş. Ahşam olmuş, annesi eve eli boş dönmüş amma,

— Nasıl olsa evde yemek var, dimiş.

[Ne bilsin balığın başının gittiğini] Tencerenin ağzını açıp da içinde ayakkabıyı görünce ahlı başından gitmiş. Gızına sormuş:

— Gızım bu ne hâl?

Annesi soruyomuş:

— Balığın başını ne yaptın?

Gız heç cevap vermiyomuş. Annesi yavaş yavaş sinirlenmeye başlamış. Kız hâlâ cevap vermiyomuş. Annesi artık iyice sinirlenmiş, gızı dövmeye başlamış. Gız cevap vermedikçe daha da çoh dövüyomuş. Gız bağra bağra ağlıyo, ağlamasıynan her yeri yıhıp geçiriyomuş. Gızın ağlaması, taaa padişahın gulağna gadar gitmiş. Padişah uşahlarına,

— Bu gız neden böyle ağlıyo? Gidin bir sorun, dimiş.

Tabi annesi ben dövdüm, dimemiş:

— Durduh yere ağlıyo, dimiş.

Ondan soona uşahları padişaha, çoh mağdurlar diyince, padişah, bi eşşek yükü yiyecek göndermiş. Gızın annesi gızını hâla dövmeye devam ediyomuş. Bi yandan da,

— Balığın başını ne yaptın, diye soruyomuş.

Padişah etmiş edememiş, etmiş edememiiş, belki gız sarayda susar diye gızı saraya getirtmeye garar vermiş. Gızı saraya getirmişler. Gız da pek güzelmiş. Padişah gızı görünce gıza gözü oynamış*. Bunlar birbirlerine âşıh olmuşlar, evlenmişler. Artıh gızın bi eli yağda bi eli baldaymış. Bi gün padişahla gız, havuz başında eğlenirken padişahın bi işi çıhmış saraya gitmiş. Annesi de gızını görmeye gelmiş. Gızın yanına varınca,

— Gızım, balığın başını ne yaptın, diyi sormuş.

Gız da,

— Gel gel burda, diye annesini yanına çağrıp gaşla göz arasında havuza hahmış*.

Arhasından da müthiş bir kahkaha atmış. Padişah, gızın kahkasını duyunca goşarak kızın yanına gelmiş:

— Ne oldu, neye bu kadar gülüyon, dimiş.

Gız da padişaha,

— Başındaki tacın püskülünü babamın tuvaletindeki süpürgeye benzettim de ona gülüyom, dimiş.

Padişah buna çoh şaşırmış. Gendi gendine,

— Nasıl olur? Ben bunu aldığımda çoh fakirdi. Bu yalan söylüyo, dimiş. Hadi o zaman gidelim de bi bana göster şu süpürgeyi, dimiş.

Bunlar yola düşmüşler. Git babam git yol bitmiyo, git babam git derken padişah gıza sormuş:

— Daha gidecek miyik? Bi türlü babanın evine varamıyok da. Öyle bi ev yoh, en iyisi dönelim, dimiş.

Amma gız inatla,

— Yoh olur mu? Var tabi, yürüyelim, diyomuş.

Bunlar yine git babam git, git babam git gitmişler. İlerde bi gulübe görmüşler. Gız,

— Hah işte bu gulübe benim babamın evi, dimiş.

Vara vara gulubeye varmışlar. Gapıyı çalmışlar çalmışlar açan yoh. Padişah dimiş:

— Burda oturan kimse yoh, gidek.

Gız dimiş:

— Yoh, var. İlla gapıyı çalmaya devam edek.

En sonunda gapı açılmış. Gapıdan aksakallı bi dede çıhmış. Padişahla gızı içeri buyur etmiş. Padişah hemen tuvalete goşmuş. Bi de ne görsün? Tuvaletteki süpürge padişahın başındaki püskülün aynısı. Meğer derviş, o balığın başını alan kişiymiş. Gaşla göz arasında gıza,

— Ben balığın başını götüren kişiyim. Gızım sen sen ol, bi daha yalan söyleme. Yalan söylemek iyi bi şey değildir. Bah ne güzel bi evlilik yapmışsın, padişaanan evlenmişsin, daha ne istiyon? Bi daha böyle haltlar garıştırma,* dimiş.

Ondan soona padişah, garısını babası bellediği dervişin evinden almış, elinden dutup sarayına geri getirmiş. Kadın bi daha yalan söylememiş. Mutlu ve mesut yaşamışlar, çoluh çocuğa garışmışlar. Onlar ermiş muradına biz çıhalım kerevetine, gökten üç elma düşmüş, biri masalı söyleyene, biri anlatana, biri de dinleyene.

 

* gılını gıpırdatmamak: Hiç çaba göstermemek, uğraşmamak

* kolaçan etmek: Gidilecek yere önceden gidip araştırma ve inceleme yapmak

* gözü oynamak: Çok beğenmek, göz koymak

* hahmak/hakmak: İtmek, iteklemek

* halt garıştırmak: Gizli işler yapmak