Fukara Adam
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Herifin bir tanesinin fukaralıktan canı yanmış. *Ailesine demiş ki:

— Bir parça bana azık et. Ben Allah’ı bulmaya gideceğim.

Karısı demiş ki:

— Allah bulunmaz. Allah’ı nerede ararsan orada hâzır nâzırdır.

— Yok, ben Allah’ı bulmaya gideceğim.

Oradan çekip gitmiş. Bir ulu dağın başına çıkınca haramilere rast gelmiş. Haramiler de malı nereden çaldıysa, fesine lira bölüşüyormuş. Selam vermiş, yanlarına varmış. Haramilerbaşı demiş ki:

— Taksime sen de karış, demiş.

— Yok, ben karışmam. Bana Allah versin, demiş.

— Oğlum, Allah insana işte böyle verir. Biz çaldık çarptık, günahına biz girdik.

Karışmamış orada. Orada misafir olunca, sabahtan yola revan olmuş. Haramiler demiş ki:

— Sen nereden gelip nereye gidiyorsun, demiş.

— Ben Allah’ı bulmaya gidiyorum, demiş.

Haramiler demiş ki:

— Allah’ı bulduğun zaman bizim hâlimizi danış. Ben yirmi yaşımdan sonra bu haydutlukla uğraşıyorum, demiş.

Allah’ı bulmaya giden oradan çekip gitmiş.

Günlerin bir gününde beniâdem içinden çıkmış. Bu daralmış. *Fini firak ederken yamaçtan bir ışık gözükmüş. O ışığı takip edip yürümüş oraya. Oraya varmış ki bir mağara; kapısını bulup içeri girmiş. İçerde dervişin bir tanesi postu atmış, zikir ediyormuş.

— Selamünaleyküm derviş baba, demiş.

Derviş demiş:

— Ve aleykümselam insanoğlu. Oğlum, ben on beş yaşımdan sonra dünya yüzü görmedim. Şimdiye kadar beniâdem içine çıkmadım. Oğlum sen nereden geliyorsun, nereye gidiyorsun, demiş.   

— Ben Cenabıallah’ı bulmaya gidiyorum, demiş.

— Oğlum Allah bulunmaz, demiş.

— Ben Allah’ı bulacağım, demiş.

O dervişin orada da gıdası başında bir kuru nar ağacı varmış. Cenabıallah tarafından o kuru nar ağacı günde bir nar veriyormuş, onunla gıdalanıyormuş. O gün, o misafirin vardığı günde nardan iki tane olmuş. Derviş tutmuş, bir tanesini saklamış. Birini de dilimlemiş; yarısını kendi yemiş, yarısını da misafir yemiş.

Dervişin yanından ‘Allah’a ısmarladığı’ çekince derviş demiş ki:

— Allah’ı bulduğun zaman benim ahvalimi de söyle, demiş.

Bu oradan çekip gitmiş. Bu, Kaf-ı Küf Dağı’nın başına çıkmış. Bu orada korkmuş. Korkunca yukarıdan bir nida gelmiş:

— Nereye gidiyorsun oğlum, demiş.

— Ben Allah’ımı bulmaya gidiyorum, demiş.

— İşte Allah’ın benim. Dileğin ne, demiş.

— Dileğim şudur ki; dünyada Kur’an, ahirette iman. Dünyada muhannete muhtaç olmayacak kadar… Dileğim budur.

Cenabıallah tarafından nida gelmiş ki:

— Senin evinin eşiğinin dibinde, orada kazanla lira dolu, demiş.

Yukarıdan da yeşil bir kâğıt dönerek aşağıya düşmüş. Yukarıdan gene bir nida gelmiş ki:

— O kâğıdı al da şimdiki zaman hükümdarı itiraz edecek olursa kâğıdı da o adama göster, demiş.

— Oğlum, senin iki tane *ısmarıcın var, niye unuttun, demiş.

O zaman aklına düşmüş, demiş ki:

— Dervişin hâli ne olacak? Haramilerin hâli nasıl olacak, demiş.

Allah tarafından demiş ki:

— O dervişe günde bir kuru nar ağacından günde nar verip de gıdalandıran ben idim. Sen oraya varınca ben iki tane nar verdim. O derviş tuttu birini sakladı, birinin yarısını sana verdi, yarısını da kendi yedi. O hiç boşa çabalamasın. Doğru cehennem zebanisine. Haramilerinki de, *şimdiyece yaptığını affettim. Şimdiden sonra haramdan elini çeksin, demiş.

O yeşil kâğıdı da koynuna koymuş, oradan yürümüş.

Gelmiş dervişin yanına.

— Hiç sen boşa çabalama. Doğru cehennem zebanisine, demiş.

Haramilerin yanına gelmiş:

— Şimdiyece çaldığını çarptığını affetti. “Şimdiden sonra da haramdan elini çek.” dedi. Yürüyüp gelmiş evine. Ailesine demiş ki:

— Şu kazmayı getir.

Ailesi demiş ki:

— Herif, kaç günlük yoldan geldin, demiş.

— Yok avrat, kazmayı getir, demiş.

Kazmayı eline almış, birkaç defa vurunca kazma tepsiye değmiş. Tepsiyi üstünden almış ki lirayla kazan dolu. Evinde çocukları açmış, eline iki tane lira almış, çarşıya inmiş. Ekmekçiye iletmiş. Ekmekçi o lirayı bozamamış. Bu lirayı hiçbir tüccar bozamamış. Lirayı hükümdara bildirmişler. O vaktin hükümdarı:

— Bu adam kimse, yanıma getireceksiniz, demiş.

Bunu hükümdarın yanına iletmişler:

Oğlum, sen bu lirayı nereden aldın, demiş.

— Bunu ben Cenabıallah’tan aldım, demiş.

— Ulan, Allah adama lira verir mi, demiş.

Derakap:

— Bunu çabuk içeri atın, demiş.

Hemen koynundaki yeşil kâğıdı çıkartmış, hükümdarın karşısına dayamış. Hükümdar kâğıdı okumuş ki:

— O kâğıdın ve yazısı ve kendi dünyada hiç yoktur, demiş.

“Bu paraya da el atmayın.” diye yazmış oraya.

Hükümdar o adamı bırakmış da o adam da fukaralıktan kurtulmuş.

 

 


* aile: eş, karı veya koca.

* fini firak: ? (Kaynak metinde ve Derleme Sözlüğü’nde yok.)

* ısmarıç: yapılması ısmarlanan şey; sipariş.

* şimdiyece: şimdiye kadar.