umutphp/masallar huggingface dataset:
Gençlikte mi İhtiyarlıkta mı?
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Bir varmış, bir yokmuş. Zamanın birinde köyde çalışan zengin bir adam varmış. Bu adamın iki oğlu, bir karısı varmış. Bir gece rüyasında bir ses duymuş:

— Mehmet Ağa! Sana üç bela gelecek. Gençlikte mi istersin, ihtiyarlıkta mı? İki gece bu rüyayı görmüş ve üçüncü gece karısına anlatmış. Karısı da:

— İhtiyarlıkta olursa ne yaparız; ne gelirse gençlikte gelsin, demiş.

Ertesi sabah, kurtların davarlarını yediğini, evlerinin yandığını görmüşler. Artık karısını, çocuklarını toplayıp az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmişler ve bir köye gelmişler. O köyün çobanı yokmuş. O da köye çoban olmuş.

Bir gün köye bir pehlivan gelip yerleşmiş. Çamaşırlarını yıkatacak birini ararken çobana götürmüşler. Sonra pehlivan bakmış ki şimdiye kadar ne böyle güzel yıkayan ne de katlayan olmuş.

— Bu kadın bana layık, bir hile ile alayım, demiş. Çamaşırları getiren kadının çocuğuna:

— Sen küçüksün, sana para verilmez, git ananı çağır, demiş. Kadın gelince hemen kaçırmış.

Akşam Mehmet Ağa eve gelince bakmış ki karısı gitmiş, onlar da oradan gitmek için yola koyulmuşlar. Yolda bir nehirden geçerken oğlunun birini bırakmış,

— Bunu geçireyim, diğerini de sonra alayım, demiş.

Nehrin ortasındayken bekleyen çocuğu kurt götürmüş. Onu kurtarayım derken diğeri de suda gitmiş. İkisini de tutamamış.

Su çocuğu bir değirmenin oraya götürmüş, değirmenci de kurtarıp kendine oğul yapmış. Diğerini de köpekler kovalayıp kurdun ağzından almışlar, onu da çoban kendine oğul yapmış.

Çobanın yanındaki payını alamadığından diğeri de gerçek ailesi olmadığını öğrendiğinden evi terk etmişler. İkisi de yolda birleşip arkadaş olmuş ve yola devam etmişler.

Baba ise bir şehre varmış. O şehrin de padişahı ölmüş. Herkes toplanmış. Kuş uçurmuşlar, kimin başına konarsa onu padişah seçeceklermiş. Kuş uçup Mehmet Ağa’nın başına konmuş. Üç kez denemişler, sonunda kabul etmişler.

Padişah olduğu zamanlar oğulları o şehre gelmiş. Padişah hizmetini görecek iki çocuk arayınca, bu çocukları götürmüşler. Karısını kaçıran pehlivan da ölen padişahın dostuymuş. Bu padişahla da tanışmak istemiş. Karısını çadıra koymuş ve tanışmaya gitmiş. Padişah:

— Bu gece burada kal, demiş ve çocukları çadırdaki kadını beklemeleri için göndermiş. Beklerlerken, birbirlerine nereden geldiklerini sormuşlar. Hikâyelerini anlatınca kardeş olduklarını anlamışlar. Bunlar birbirlerine sarıldığında çadırdan da bir kadın çıkıp:

— Ben de sizin ananızım, diye sarılmış. Pehlivan bunları böyle sarmaş dolaş görünce padişaha:

— Gel de gör, nedir bu, demiş.

Padişah da niye böyle yaptıklarını sormuş. Onlar anlatınca ailesi olduğunu anlamış. O pehlivana cezasını vermişler. Ve orada yaşamaya başlamışlar.

Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine...
Keçi Kız 3
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Keçi Kız

Evvel zaman içinde, kalbur zaman içinde, develer tellalken pireler berberken, horozlar öterken, ebem beşiğinde mışıl mışıl uyurken bir adam ve bir kadın varmış ve bunların çocuğu olmazmış. Her gece çocukları olsun diye Allah’a dua ederlermiş. Tanrı bir gün onlara çocuk vermiş. Fakat bu çocuk keçi kız imiş. Anası babası takdir-i İlahi deyip büyütmüşler keçi kızı.

Keçi kız aslında dünya güzeli bir kızmış ama bunu hiç kimse bilmezmiş. Annesi keçi kızın kulaklarına kurdele takarmış. Keçi kız büyümüş, çoban olmuş.

Çobanlığa giderken bir ırmağın yanında sırrını çıkarmış. O arada bir bey, keçi kızı görmüş. Keçi kızın güzelliği beyin aklını başından almış, beyin atı keçi kızın güzelliğinden ürkmüş. Bey kendine gelmiş ve keçi kızın elini tutmuş.

— Sana sevdalandım, demiş.

Keçi kız sırrını giyip tutmuş evin yolunu. Bir süre böyle buluşmuşlar ama beyin ailesi keçi kız istemez olduğu için bir plan yapmışlar. Plana göre bey çok hastalanacak, şifası da keçi kız olacakmış. Bunun üzerine bey hasta numarası yapıp tüm ülkeye haber yaymış.

— Her kim beni bu döşekten kaldırırsa onunla evleneceğim, demiş.

 Ülkenin her bir yerinden çeşitli hediyeler gelmiş; ama bizim bey aynı. Keçi kız da anasına:

— Anam anam, güzel anam, biz de bir bakraç ayran götürelim, demiş. Anası:

— Hey kızım! Koca bey, beğenmez bizim hediyemizi, dediyse de dinletememiş.

Sonunda anası ikna olmuş. Keçi kız beyin evine zor girmiş. Her kim gördüyse onu horlamış. Bey, keçi kızın ayranını içmiş iyi olmuş ve onunla evleneceğini tüm ülkeye haber salmış. Beyin anası:

— Dünyalar güzeli bir kız alırsan. Sana altından sandık veririm, demiş.

 Bacısı altın top vereceğini söylemiş ama bizim bey gel gör ki tutturmuş onların sözünü. Keçi kızı alacak. Bey ile keçi kıza kırk gün kırk gece düğün yapmışlar.

Keçi kız gerdek gecesi sırrını çıkarmış, dünyalar güzeli olmuş. Bey odanın kapısını açıp anasına, bacısına bizim dünyalar güzeli keçi kızı göstermiş ve hediyeleri almış.

Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine.
Üç Kız Kardeş
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, zamanın birinde bir köyde bir aile yaşarmış. Bunların üç kızı varmış. Babaları evden uzakta bir tarlada çalışırmış. Baba, eşinden çocuklardan biriyle öğle vakti kendisine yemek göndermesini istemiş.

— Giderken yola buğday dökerim, onları takip ederek beni bulun, demiş.

Baba buğdayı yolda iz yaparak giderken kuşlar da arkasından yemişler. Kız azığı almış, yola çıkmış ama iz bulamamış, kaybolmuş. Beklemiş, karanlık çökünce uzaktan bir ışık görmüş. Oraya gidip kapıyı çalmış. İhtiyar bir adam açmış. Yolunu kaybettiğini orada kalıp kalamayacağını sormuş. İhtiyar adam da:

— Hayvanlara sormam lazım, demiş.

Evde inek, horoz, tavuk varmış. Mahsuru olmadığını söylemişler. Aradan biraz zaman geçtikten sonra ihtiyar adam:

— Yemek yap yiyelim, demiş.

Kız yapıp getirmiş, yemişler ama hayvanları düşünmemiş. Yatma zamanı geldiğinde hayvanlar:

— Sen bizi düşünmedin, nerede yatarsan yat, demişler.

İhtiyar adam yukarıda iki yatağın olduğunu söylemiş. Kız adamı beklemeden gitmiş ve birine yatmış. Sonra kızı zindana koymuşlar.

Baba eve gelip niye yemek gönderilmediğini sorunca kızın kaybolduğunu anlamışlar. Baba yarın çocuklardan birini yine göndermesini, bu sefer mercimek dökeceğini ve bulabileceğini söylemiş.

Ertesi gün baba mercimek dökerek giderken kuşlar yine yemişler. Kız yola çıkmış ama o da yolunu kaybetmiş. Karanlık çökünce kız da kardeşinin gittiği evin ışığını görmüş. Oraya gidip ihtiyar adama durumu anlatmış, o da hayvanlara sorup kızı içeri almış.

Aradan zaman geçince kıza yemek yapmasını söylemiş. Kız yapmış, getirmiş, yemişler ama hayvanları düşünmemişler. Yatma zamanı geldiğinde hayvanlar:

— Bizi düşünmedin; git, nerede yatarsan yat, demişler.

Kız adamı beklemeden gidip yatmış ve onu da zindana kapatmışlar. Baba ertesi gün için yola bezelyeyle iz bırakacağını, son çocuğun bu sefer yolu bulabileceğini söylemiş.

Ertesi günü o çocuk da kaybolmuş ve diğer kardeşleri gibi o eve gitmiş. İçeri almışlar. İhtiyar adam ona da yemek yapmasını söylemiş. Kız yapmış ve hayvanlarında karnını doyurmuş. Yatma zamanı geldiğinde de ihtiyar adamı beklemiş, herkes yatınca öyle uyumuş.

Sabah uyandığında kendini sarayda bulmuş. Yaşlı adam; genç bir oğlan, tavuk, inek, horoz ise üç hizmetçi olmuşlar.

Genç oğlan kendilerine yapılan büyüyü onun bu iyiliğinin bozduğunu söylemiş. Kız kardeşlerini sorduğunda onları babasının evine geri göndereceğini söylemiş. O sarayda sonsuza dek mutlu ve mesut yaşamışlar.
Memiş ile Mıstık
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Bir varmış, bir yokmuş. Bir köyde Memiş ile Mıstık adından iki arkadaş varmış. Bütün günleri birlikte geçermiş; ancak yedikleri içtikleri ayrı gidermiş.

Memiş ile Mıstık iş bulamadıklarından bir büyük şehre çalışmaya gitmişler. Yıllarca çalışmışlar. Her işi yapmışlar. Sırtlarında odun taşımışlar, kazma kürek sallamışlar. Her işin üstesinden gelmişler.

Çok paraları birikmiş. Tam köye dönecekken, Memiş hastalanmış. Hastalık birkaç gün içinde geçmiş ama Memiş’in gözleri kör olmuş. Artık Memiş’in her işine Mıstık bakmış, yemeğini yedirmiş, giysilerini giydirmiş.

Şehirde daha fazla kalamayacaklarını anlayınca yollara düşmüşler, az gitmişler, uz gitmişler, der tepe düz gitmişler. Bir ırmağın kıyısına ulaşmışlar. Öyle bir ırmak ki önüne geçen her şeyi kapıyor, esen yele “dur” diyor.

Memiş ile Mıstık da araya araya ırmağın geçit yerini bulmuşlar. Ne olduysa bundan sonra olmuş. Memiş ile hiçbir şeyi ayrı gitmeyen Mıstık, şeytana uymuş. Para kesesini aldığı gibi ırmağı atlayıp geçmiş. Memiş görmez gözlerle ırmağın öbür kıyısında kalmış. Durmadan inleyip durmuş:

— Mıstık Mıstık, ettiğinden bul, diye.

Bulunduğu yerden yürümeye başlamış. Gece olmuş. Bulunduğu yere oturmuş. Sabah olunca kuş sesleriyle uyanmış. Kuşların kimi başına, kimi eline konuyormuş.

Bir ara kuşun birisi Memiş’in eline kokulu bir çiçek bırakmış. Memiş çiçeği koklamış. Sonra aklına kuşun çiçeği neden getirdiği gelmiş. O kokulu çiçeği üç kez gözlerine sürmüş. Gözleri hemen açılmış.

Memiş başını kaldırmış. Etrafı süzmeye başlamış. Doğanın güzelliklerini görünce Allah’a dualar okumuş. Irmağı geçerek köyünün yolunu tutmuş. Az gitmiş, uz gitmiş. Çayır çimen geçerek, soğuk sular içerek köyüne varmış.

Köyüne vardığında anasını kendisini bekler bulmuş. Başından geçenleri kimseye anlatmamış. Babasından kalan tarlanın başına geçmiş. Gece gündüz, demeden çalışmış, çabalamış. Bir zaman sonra zengin bir çiftçi olmuş.

Derken günün birinde Memiş da köye gelmiş. Paraları alıp kaçınca zengin olduğu sanılmış ama fakirlikten sersefil olmuş. Memiş’i görünce utancından hiçbir şey yapamamış.

Memiş onu görünce yine arkadaşlık teklif etmiş. Dünyada sadece iyiliklerin yaşadığını, kötülüğün kalıcı olmadığını söylemiş. Memiş bu sözleri duyunca kabul etmiş ve ikisi beraber gül gibi geçinip gitmişler.

Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.
Beyaz Ev
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Vaktin birinde dere kenarında yaşlı bir anne ve babayla onların küçük kızı, insanlardan uzak, mutlu bir şekilde yaşarlarmış. Yaşlı anne, kızını her gün bulaşık yıkaması için dereye gönderirmiş. Kız her gittiğinde dereden bir el çıkıp ona:

— Beyaz eve git, diye seslenirmiş.

Bir süre sonra dereye gitmeye korkan kız, annesine her şeyi anlatmış. Annesi kızıyla birlikte dereye gelmiş ve söylediklerinin doğru olduğunu görmüş. Birkaç gün sonra yaşlı anne ve baba iyice düşünüp kızlarını beyaz eve göndermeye karar verirler.

Annesi kızını alıp, yola koyulmuş ve dere tepe aştıktan sonra beyaz eve varmayı başarmışlar. Yaşlı anne, evin kapısını açmaya çalışmış ama bir türlü açamamış. Kapının kilitli olduğunu düşünüp geri dönmek isteyen anne, kızının kolundan tutmuş ama kızı gitmek istememiş. Ve kapıya yaklaşmış. Kapı, birdenbire açılıvermiş ve kız içeri girince kapı tekrar kilitlenmiş. Annesi çok korkmuş ve içerde ne olduğunu sormuş. Kız:

— Bir tabut, bir sandalye, bir süpürge, biraz da yiyecek var, demiş.

Annesi bunların kendine yeterli olduğunu söyleyip mecburen oradan ayrılmış. Kız, her gün buradaki tabutu süpürür, siler sonra da sandalyede oturup ölenin ruhu için dua edermiş.

Bir gün kapı çalmış ve kız kapıyı açınca karşısına bir dilenci görmüş. Dilenci kendisinden bir bardak su istemiş; ama kız, insan yüzüne o kadar hasret kalmış ki dilencinin karnını doyurmuş, neyi varsa onunla paylaşmış.

Tam o sırada tabutun kapağı açılmış ve içinden bir erkek çıkmış. Kızın ve dilencinin yanına gelerek kendisini her gün kimin temizlediğini sormuş. Dilenci, kızın konuşmasına fırsat vermeden:

— Seni ben temizledim, demiş. Adam, dilenciye:

— Dile benden ne dilersen, demiş.

Dilenci bunu fırsat bilip bir sandık dolusu altın istemiş. Adam, genç kıza da ne istediğini sormuş. Kız sadece konuşan bir bebek istemiş. Her ikisinin de dileği yerine gelmiş. Genç kız, konuşan bebeğini alıp bir duvar dibine oturarak ağlamış. Bebeğe:

— Onu her gün ben temizlemedim mi? Başında bekleyip dua etmedim mi, diye sormuş. Bebek, kıza:

— Sen temizledin, sen dua ettin, diye cevap vermiş.

Tüm bunları dinleyen adam, kızın karşısına geçip neden doğruyu söylemediğini sormuş:

— Dilenci benim Tanrı misafirimdi. Onu üzmek istemedim, demiş.

Bu davranışına hayran kalan adam, dilenciyi kovalayıp bütün altınları kıza vermiş, ama kız kabul etmemiş. Bir kez daha hayran kalan adam genç kıza âşık olmuş ve onunla evlenmek istemiş.

Bunu kabul eden kız, genç adamı alıp ailesinin evine doğru yola çıkmış. Geçtikleri her yere bahar getirmişler, çorak toprakları, çiçek bahçesine dönüştürmüşler.
Kurbağa ile Padişahın Kızı
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Kurbağa ile Padişahın Kızı

Bir var bir yokken Allah’ın kulu çokken ırak bir memleketin çok iyi bir Padişahı varmış. Çocukları olmazmış bunların. Bütün memleket padişahlarını çok severler, hâline çok yanarlarmış. Her namazdan sonra dua ederlermiş.

Bir gün padişahın karısı hamile kalmış ve güzel mi güzel, şirin mi şirin bir kızları olmuş. Kızın adı hep gülsün diye “Gülücük” konmuş.

Gülücük saçları sarı, mavi gözleri varmış. Babası kızı altı yaşına değer, değmez altın bir top almış ona. Kız her gün topuyla bahçeye çıkar, kendi kendine oynarmış.

Bir gün topu uzak bir köşeye kaçmış. Gülücük topun arkasından koşmuş, uzanmış almaya çalışırken top ileriye gitmiş iyice. Sonra bir kurbağa görmüş. Kurbağa bir topa bakmış, bir kıza. Sonra kıza dönmüş:

— Benim hiç arkadaşım yok, eğer beni evine götürüp arkadaşım olursan topunu sana getiririm, demiş. Kız kurbağaya bakmış:

— Şu pisliğine bak, bir kere hiç benimle o arkadaş olabilir mi? Ben padişahın kızıyım, demiş içinden.

Kız bakmış topunu alamıyor. Topu alınca kaçarım diye düşünüp:

— Tamam, demiş. Kurbağa almış topu, kıza uzatmış. Kız topu alır almaz hemen kaçıp eve gitmiş.

Kurbağa bakmış kızın arkasından, çok üzülmüş, kız kendisini kandırdı diye. Sonra o da zıplaya, zıplaya arkasından gitmiş. Gülücük eve gelir gelmez hemen odasına gidip saklanmış. Babası gelmiş kızının yanına:

— Neden koşarak geldin kızım, bir şey mi oldu yoksa, demiş. Kız, babasına:

— Yok babacım, ne olacak ki oyun oynadım geldim, demiş. Sonra birden kapı çalınmış kız:

— Baba açmasınlar tamam mı, demiş. Babası:

— Hiç olur mu kızım, mecbur açacağız, demiş.

Hizmetçiler kapıyı açmışlar, bir bakmışlar ki bir kurbağa var. Hemen padişahı çağırmışlar.

— Padişahım bir kurbağa sizi istiyor, demişler. Padişah gelmiş.

— Ne var küçük kurbağa, ne istiyorsun benden, demiş.

O da olanı biteni, kızının yaptığını bir bir anlatmış. Padişah hemen kızını çağırıp sormuş:

— Doğru mu kızım? Bak sen padişah kızısın, hem de yalan söylemek çok fenadır, demiş. Kız ağlaya ağlaya:

— Evet babacım ama o bir kurbağa benim ile nasıl arkadaş olabilir ki, demiş. Babası, kızına:

— Hiç olur mu kızım, hem söz vermişsin, tutman lazım hem de Allah’ın yarattığı herkes arkadaş olur, demiş.

Kız utanmış, kurbağadan ve babasından özür dilemiş ve kızla kurbağa arkadaş olmuşlar.
Kadı ile Sıçan
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

KADI ile SIÇAN

Bir varmış, bir yokmuş. Çok eski zamanlarda ihtiyar bir kadın varmış. Bu kadının on tane mağarası varmış. Buraları hiç silip süpürmezmiş.

Bir gün kendi kendine; “Bugün kalkayım, şu evi bir süpüreyim,” demiş.

Mağarayı süpürürken bir mangır* bulmuş. Bu mangırla gitmiş; bir parça peynir, bir de ekmek almış. O peynirle ekmeğin yarısını yemiş, yarısını da dolaba koymuş.

Dönmüş, dolaşmış, yine acıkmış. Kalan peynir ekmeği yemek istemiş. Dolabı açmış, bir tane sıçan görmüş. Bakmış ki sıçan! Peyniri almış, ayakkabısını çıkarıp:

— Ey seni, demiş, sıçanın kafasını kırmış.

Sonra da:

— Niye benim peynirimi yedin, demiş.

Sıçan da dönmüş, kuyruğunu kadının gözüne vurmuş. Kadını kör etmiş. Kalkmış, gitmiş kadı efendiye… Şikâyete gitmişler.

Kadı efendi:

— Buyurun, demiş.

Kadın:

— Kadı efendi, benim yedi tane mağaram vardı, demiş.

Kadı da:

— Zenginmişsin ya karı, demiş.

Kadın:

— Hiç silip süpürmezdim, demiş.

Kadı efendi de:

— Ne pismişsin ya karı, demiş.

Kadın söylemeye devam etmiş:

— Bir gün, kalktım, süpürdüm.

Kadı efendi:

— Temizlenmişsin ya karı, demiş.

Kadın:

— Bir mangır buldum, deyince kadı efendi:

— Zengin oldun ya karı, demiş.

O da:

— Sonra gittim; peynir, ekmek aldım, demiş.

Kadı:

— Afiyet olsun ya karı, demiş.

Kadın bu sefer demiş ki:

— Sıçan yedi, dövüştük. Ben de ona vurdum, kafasını kırdım.

— Kafasını kınalamışsın ya karı, demiş kadı.

Kadın:

— O da kalktı, kuyruğunu gözüme soktu, demiş.

Kadı:

— Gözünü sürmelemiş ya karı, demiş.

Barışmışlar. Yemiş, içmiş, murazlarına geçmişler...

 


* mangır: Bakırdan yapılmış, iki buçuk para değerinde sikke:
Mercimek Oğlan
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

MERCİMEK OĞLAN

Kadının birinin hiç çocuğu olmuyormuş. Her gün sabah kalkarmış, Allah’a yalvarırmış ki; “Bir çocuğum olsun” diye.

Bir gün, yemek yapmak için mercimek seçerken:

—  Allah’ım, bunun sayısı kadar çocuk ver bana, demiş.

Ondan sonra dileği kabul olmuş, o mercimekler kadar çocuğu olmuş. Çocukların her biri bir yere kaçmış. Kadın, olanları görünce demiş ki:

— Ben bu kadar çocuğu nasıl doyuracağım? Kalkayım da bari ekmek yapayım.

Kalkmış, hamur yoğurmuş, ekmek yapmaya başlamış. Ekmeği yaptıkça çocukların bir tanesi alıp kaçıyormuş. Ekmek hiç çoğalmamış, kadının canı sıkılmış. Çocukları vurup vurup öldürmüş. Ondan sonra da pişman olmuş.

— Bari bir tanesini bıraksaydım da babasına yemek götürseydi. Kötü mü olurdu, demiş.

Çocuğun bir tanesi orada bir yere saklanmış, demiş ki:

— Anne, beni öldürme, ben babama yemek götürürüm.

Kadın sevinmiş, azığı koymuş, çocuğu tarlaya göndermiş. Babası çift sürüyormuş tarlada. Mercimek oğlan, babasına azığı götürüp:

— Baba, sana azık getirdim, demiş.

Babası:

— Gel oğlum, yanıma otur. Kara öküz pisler de altında kalırsın, demiş.

Mercimek oğlan da:

— Bir şey olmaz baba, demiş.

Adam başlamış çift sürmeye. Sonunda öküz pislemiş, mercimek oğlan altında kalmış.

Neyse, o sırada devin kızıyla karısı oralarda dolaşıyormuş. Tezek topluyorlarmış. Mercimek oğlanı görmemişler, bunu da atmışlar çuvala. Eve gitmişler. Akşam dev gelip:

— Burada insanoğlu kokuyor, demiş.

Karısı da:

— Ne insanı? Sesini kes de yat, demiş.

Mercimek oğlan, bu arada olduğu yerden zıplayarak kurtulmuş. Bir ağacın dalına çıkmış. Dev yine gelmiş, demiş ki: 

— Yok, burada insan var.

Bir de bakmış ki mercimek oğlan yukarıda, ağacın dalında duruyor.

 Demiş ki:

— Mercimek oğlan, oraya nasıl çıktın?

Mercimek oğlan da:

— Söylemem, demiş.

Dev de:

— Söylersen sana şunu veririm, bunu veririm, demiş.

Devin niyeti mercimek oğlanın oraya nasıl çıktığını öğrenmekmiş. Oraya çıkıp, mercimek oğlanı yakalayıp yemekmiş.

Mercimek oğlan:

— Bardağı bardağın üstüne koydum. Kırk tane bardağı üst üste koydum. En sivrisini de en üste koydum. Bastım, çıktım, demiş.

Dev de aynısı yapmış. En üste de sivri bardağı koymuş. Üstüne basınca ayağı kesilmiş. Bir ay yatmış, ancak dayanamamış. Yine ağacın altına gelmiş.

Mercimek oğlana demiş ki:

— Mercimek oğlan, söyle, oraya nasıl çıktın? Söylersen sana altın veririm.

Mercimek oğlan da:

— Bıçağı bıçağın üstüne koydum. Kırk tane bıçağı üst üste koydum. En sivrisini de en üste koydum. Bastım, çıktım, demiş.

Dev de aynısını yapmış. Yine ayağı kesilmiş. Dev, oğlana kızmış: 

— Seni tutarsam yiyeceğim, demiş.

Bir ay daha yatmış. Yine dayanamamış, oğlanın yanına gelmiş.

— Oraya nasıl çıktığını söylersen sana kız kardeşimi vereceğim, demiş.

Mercimek oğlan:

— Üst üste kırk tane tandır yaptırdım. Kırk gün yaktırdım. Sonra en üsttekine bastım, çıktım, demiş.

Dev de inanmış. Aynısını yapınca tandıra düşmüş, ölmüş. Sonra mercimek oğlan ağaçtan inmiş, devin kardeşiyle evlenmiş. Muradına ermiş...
Saban Halatı
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

SABAN HALATI

Bir varmış, bir yokmuş. Bir adam varmış. Bu adam, tilkinin biriyle dost olmuş.

Bir gün adam, tarlasını sürmeye gitmiş. İşi bittikten sonra tarladaki eşyalarını eşeğine yüklemiş. Evinin yolunu tutmuş. Yolda bir bataklık varmış. Giderken eşek, bataklığa saplanmış. Tilki, adamın dostu ya, uzaktan bunları görmüş. Adamın yanına gelince:

— Biz seninle dost değil miyiz? Bu yükü böyle götüremezsin. En iyisi sen beni dinle! Sabanını bağladığın halatı burada bırak, demiş.

Adam:

— Bırakırsam tilkiler alıp götürür, demiş.

Tilki:

— Yok, götürmezler. Niye götürsünler ki? Ben senin dostunum, ona sahip çıkarım. Kimsenin alıp götürmesine izin vermem, demiş.

Adam, tilkinin dediğini yapmış, halatı orada bırakıp evine dönmüş. Ertesi gün tarlasını sürmek için gitmiş ki halat yok! Çalınmış... Hemen tilkinin yanına gitmiş:

— Hani sahip çıkacaktın? Sabanın halatına ne oldu tilki kardeş, diye sormuş.

Tilki:

— Ben görmedim, demiş.

Adam:

— Biz seninle dost idik? Sen ki tilkilerin ağasısın. Sabanıma ne olduysa bulup getir, demiş.

Tilki, hiç oralı olmamış. Bunun üstüne adam, evine geri gelmiş. Yanan ocağın başına oturmuş, kara kara düşünmeye başlamış. Sahibinin hâlini gören eşek dayanamamış:

— Niye kara kara düşünüyorsun, diye sormuş.

Adam da:

— Tilki, sabanımın halatını çaldı. Şimdi de vermiyor, demiş.

Eşek:

— Bana fazladan iki yemlik arpa ver. Gidip sabanının halatının getireyim, demiş.

Adam kabul etmiş, eşeğe iki yemlik arpa vermiş. Eşek, arpasını yemiş, yola koyulmuş. Gide gide tilkinin oturduğu mağaraya varmış. Hemen önüne yayılmış. Tilkinin karısı, mağaradan çıkarken bir de bakmış ki mağaranın önünde büyükçe bir şey var! Hemen gitmiş, kocasını uyandırmış.

— Kalk, kalk! Bu gece rüyamda etten yapılmış bir ağacın, mağaranın önünde yeşerdiğini gördüm, demiş.

Tilki kalkmış, mağaranın önüne bakmış. Karısına demiş ki:

Yoğurtlu çorba, yoğurtlu çorba! 

Gördüğün rüya doğru ola!

Sonra da:

— Git, çiftçiden çaldığım halatı getir. Halatı şu eşeğin ayağına takayım da uyandığında kaçmasın, demiş.

Tilki, halatın bir ucunu eşeğin ayağına bağlamış, diğer ucunu da kendi boynuna dolamış ki eşeği mağaranın içine çekecek! Eşeği mağaranın içine çekeceği sırada eşek, ayağa kalkıp hızlıca koşmaya başlamış. O koştukça boynunda halat, tilki de onunla beraber sürüklenmiş. O sırada tilkinin karısı arkasından bağırıp demiş ki:

Kocam, kocam! Hele bana bak!

Ayağını çayır çimene takıp kalk

Seni böyle paldır küldür görmesin halk

Eşek, tilkiyi öylece sürüye sürüye adamın yanına götürmüş. Adam tilkiyi yakalamış, derisini yüzmüş. Kuyruğuna da bir teneke bağlayıp göndermiş. Tilkinin karısı, mağaranın üstünden bağırmış:

—  Çiftçi, çiftçi! Kocamı görmedin mi?

Tilki, karısının sesini duyunca:

— Buradayım, buradayım! Eve gelince bunun hesabını senden soracağım, demiş.

Sonra da:

Yoğurtlu çorba, yoğurtlu çorba

Gördüğün rüya hep yalan ola, demiş.

Çiftçi de sabanının halatına kavuşmuş.

Masalım bitti, dilime zahmet. Dinleyenin ölüsüne rahmet...