Kör Padişah İle Kölesi Arap
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Bir varmış bir yokmuş… Vaktin birinde… İki gözü kör bir padişah varmış. Bu padişahın aynı yaşlarda Arap bir kölesi, bir de kızı varmış. Çocuklar büyüdükçe birbirleriyle iyi geçinemezlermiş.  Padişahın karısı Sultan Hanım bundan rahatsız olur. Padişaha durumu açar:

— Biz ne edelim, bundan nasıl kurtulalım?

— Biz, bunu azat edelim. Bir numara ile başımızdan atalım, diye karar verirler.

Bir gün padişah Arap’ı huzuruna çağırır:

— Bak oğlum, günün doğduğu yerde bir hoca varmış. O bir ilaç bilirmiş. Benim gözüme bu ilacı getiriver,  der.

Nasıl olsa güneşin doğduğu yeri bulacak değil ya. Amaç köleyi buradan uzaklaştırmak... Bir kese de altın verir, köleyi uğurlar.  Köle yola çıkar. Bir gün gider, iki gün gider, üç gün gider. Bir ırmak kıyısına gelir. Burada, bir adam balık avlarmış.

— Selamünaleyküm.

— Aleykümselâm.

Günlerce yol aldığı için acıkır tabii. Balıkçıdan ekmek ister. O da:

— Irmakta ağ serili. Gel, birlikte toplayalım. Şurada evim var. Oraya gidip karnımızı doyuralım, der.

Ağı çekmeye başlarlar. Balıkları çıkarırken çıkarırken, içinden bir balık çıkar. Kafası bir kız görünümünde, güzel mi güzel bir balık. Bunu gören Arap ile balıkçı balığa kıyamaz, ırmağa salıverirler.  İşlerini elbirliği ile bitirip kıyıya çıkarlar. Balıkçı, Arap’ı evinde misafir eder. Yiyip içerler. Sıra hoşbeşe gelince balıkçı:

— Yolculuk nereye, diye sorar.

Köle:

— Böyle böyle… Padişahın bir gözü kör… Günün, doğduğu yere ona ilaç yaptırmaya gidiyorum, der.

Balıkçının da, topal bir babası varmış.

— Benim de, babamın bacağı topal. Öyleyse bana da bir ilaç getiriver, der.

Biraz para falan verip Arap köleyi uğurlar.  Köle yeniden yola düşer. Giderken, giderken, önüne coşkun akan bir çay çıkar. Geçecek bir yer bulamaz, bir yere durup ağlamaya başlar. Bu sırada suyun yüzünden, cızt bir şey gelir. Bakar ki, merhamet edip salıverdikleri balık kız. Karşısına dikilip sorar:

— Buyur kardeşim ne istersin?

— Karşıya geçeceğim, geçit bulamadım.

 — Tamam, ben seni atlatırım. Sen benim canımı kurtardın. Atla sırtıma, diyerek köleyi karşıya atlatır.

Köle ayrılacağında balık kız:

— Sen nereye gidiyorsun, diye sorar.

O da böyle böyle anlatır. Balık kız, Arap köleye yardım etmek için saçından iki tel verir. Yapacaklarını bir bir anlatmaya başlar: “Bu telleri birbirine sürttün mü altı aylık yolu, yarım saatte, bir saatte alırsın. Biraz daha yürüdün mü yine saçları birbirine çalarsın. Yine altı aylık yolu kısa zamanda alırsın. Üçüncü defa kılı çakınca, karşına köğkeden yapılmış, bir çeşme gelecek. O çeşmede, her yerini yıkayacaksın. Her tarafın bembeyaz olacak. İşte orası güneşin doğduğu yerdir, der.

Köle Arap kılları alır, yola devam eder. Giderken giderken, bakıyor ki yolun sağında bir elma ağacı var. Elmaları, güzel mi güzelmiş. Elma dile gelir:

— Kardeşim, sen nereye gidiyorsun?

— Eee,  Böyle böyle falan yere.

— Benim meyvemi, kurt kuş, sinek böcek hiçbir şey yemiyor. Öyleyse bana da bir ilaç, muska bir şey alıver gel, der.

Arap:

— Olur, diyerek yoluna devam eder.

Biraz yol alınca, bir armut ağacına daha rastlar. Ona da, sinek bile konmazmış. O da Arap kölenin nereye gittiğini öğrenince:

— Bana da bir ilaç, bir muska getiriver, der.

Arap oradan da ayrılıp yoluna devam eder. Ha bakalım de bakalım, biraz gider. Kılları çakar, yol alır. Bir daha çakar, yine yola devam eder. Gider üç gün beş gün. Neyse bir daha çakınca çeşmeye varır. Orada yıkanır. Her tarafı bembeyaz olur. Ama karnının orada, el kadar bir yer su değmediği için kapkara kalır. İşte o zaman güneşin doğduğu yere vardığını anlar. Burası balçık bir yermiş. Gidilecek gibi değilmiş tabi.  Biraz ileride bir köşk görür. Varır köşkün kapısını çalar.

— Burada bir hoca varmış. Onu arıyorum, der.

— Şu köşede oturuyor, diye gösterirler.

Varır hocayı bulur:

— Selamünaleyküm.

— Aleykümselâm.

— Oğlum senin derdin ne?

— Hocam, beni padişahım gönderdi. Böyle böyle… Onun derdinin ilacı nedir?

Hoca, üç tane muska yapar:

— Bunu ilettiğinde, bunun birini, gözüne sürecek. Birini, kapısının eşiğine koyacak. Birini de, toprağa gömecek, der. 

Arap:

— Bir de, topal adam var. Onun derdinin ilacı nedir, der.

Onun içinde üç muska verir:

— Birini dizine sürecek, birini kapının eşiğine, birini de toprağa gömecek.

— Bir de, elma ağacı var. Ona ne diyeceğim?

— Onun dibinde hazine var. Onu dibinden arıtmayınca, sinek bile konmaz. Onu kaldırtacak.

— Ya, o armut ağacına ne diyeyim?

— Onun derdinin çaresi de aynı. Dibindeki altınları kaldırtacak.

Köle, hocanın elini öper.

— Haydi, Allah’a ısmarladık, diyerek yola çıkar.

Kılları sürter. Altı aylık yolu bir saatte gelir. Gele gele gelir armut ağacının dibine. Armut ağacına hocanın söylediklerini iletir. Armut:

— Kardeşim, bu hazineyi sen kaldır, senin olsun.

— Ben, burada kimi bulayım? Nasıl kaldırayım?

— Şurada bir köy var. Oraya git. Muhtara söyle. Oradan, insan bulabilirsin. Kazma kürek alırsın.

Köye varır:

— Buranın muhtarı kim?

— Benim.

— Muhtar Efendi, şurada bir armut, bir de elma ağacı var. Onların dibinde hazine var. Onu kaldıracağız, diyerek muhtarla anlaşırlar.

Köyden on, on beş kişi kürek, kazma, çuval alarak gelirler. Armudun dibini eşip çıkardıkları altınları, çuvallara doldururlar. Tam yirmi bir çuval altın çıkar. Oğlan:

— Muhtar, bu altınların, bir çuvalı senin, der.

Muhtar:

— Ooo! Hazine, diye sevinir.

Elmanın dibini kazarlar. Oradan da, yirmi çuval altın çıkarırlar. Oğlan:

— Muhtarım, ben bunu ne ile götüreceğim?

— Sana yirmi deve verelim. Onunla götürürsün.

— Öyleyse, bu develeri bana sat. Ne istersin?

— Deve başına on altın.

— Al sana iki yüz altın.

Develerin parasını da öder. Altınları yükler develere, ‘Haydi, Allah’a ısmarladık’ yola çıkar. Develerle beraber, yol alır. Gele gele gelir, çayın kenarına. Orada o balık kız bekleyip durur. Oğlan:

— Geldim. Geriye gideceğim.

Balık kız:

— Benim üzerime beşer deve binsin. Ben atlatayım.

 — Senin çok hakkın geçti. Şimdi ben, senin hakkını nasıl ödeyeyim?

— Ne hakkı kardeşim. Sen benim, canımı kurtardın. Bir kuruş bile istemem.

Öpüşüp helalleşirler, ayrılırlar. Haydi bakalım, topal adamın yanına varır. Muskaları verir. Birini dizine sürer. Birini kapı eşiğine, birini de toprağa gömer. Adam, anadan doğmuş gibi ayağa kalkar. Haydi bakalım, develerle yürü Allah, yürü Allah… Bir çayırlık yere gelir. Burada konaklar.  Karşıda da, padişahın sarayı varmış. Saraydan, o çayıra konaklayanı, görüp padişaha haber verirler. Padişah jandarmalara emir verir:

— Varın gidin. Karşıda, çayırda konaklayan adamı oradan kaldırın.

Jandarmalar varır:

— Sen kimden izin aldın? Burası devletin malı, burada konaklamak yasak…

— Padişah, burayı bana bir aylık kiraya vermez mi?

— Onu bilemeyiz. Padişahla görüş, derler.

Oğlan, onlarla padişahın huzuruna gelir:

— Padişahım, burayı sen bana, bir aylık kiraya verir misin?

— Sen, buranın parasını kaldıramazsın, devletin malı.

— Hele söyle padişahım, gücüm yeterse veririm. Kaç para?

— Yüz sarı lira vereceksin bir aylığına. İki aylık olursa, iki yüz altın. Hiç aşağıya olmaz.

— Yap senedini padişahım, deyince padişah şaşırır.

— Çok para, bunu bulmak mümkün değil, diye düşünür.

Altın kesesi oğlanın yanındaymış. Dolu keseden çıkarıp iki yüz altını sayınca padişah sevinir. Senedi yapıp mühürler. Padişah o gece oğlanı misafir etmek ister. Oğlan:

— Orada hizmetkârlarım var. İşim var, kaydım var. Ben gideyim, diye kalmak istemez.

Oraya jandarma göndeririz. Sen, bu gece misafirim ol, diye ısrar edince kalmayı kabul eder.

Jandarmaları gönderirler:

— Ağanız, bugün padişaha misafir, diye haber verirler.

Padişah, misafire yedir, içir. Sabah olur. Oğlan padişahı çadırına davet eder. Padişah da memnuniyetle kabul eder. Bu oğlanın neyin nesi olduğunu anlamak ister. Öğleden sonra karısı kızı, hizmetkârları davete varırlar:

— Selamünaleyküm.

— Aleykümselâm.

Otururlar; ama oğlanı tanıyamazlar tabi. Arap köle gitmiş, yerine bembeyaz bir oğlan gelmiş. Oğlan, büyük bir çadır çekmiş. Çadırın altında kırk çuval sarı lira sıralı. Oğlan, koyun kesmiş; gelen on, on beş kişiye öyle bir ziyafet çekmiş ki sorma…  Padişah, dışarı çıkarken içeri girerken, çuvalların orada biraz oyalanır. Merakla çuvalın içini eliyle yoklar,  sarı lira dolu. Ötekine, ötekine hep sarı lira…  Yiyip içip dönüp gelirler. Evde padişahla karısı:

— Acaba bu deveci Yörük, bekâr mı ki? Bu, bizim kızı versek alır mı ki, diye düşünürler.

Oğlana durumu açmaya karar verirler. Oğlanı yeniden saraya davet ederler. Oğlan gelir. Padişah oğlanı bir odaya çeker.

— Sen bekâr mısın?

— Bekârım.

— Sen bizim kızı alır mısın?

— Yahu padişahım, sen bir padişahsın. Ben bir deveciyim. Ben senin kızı nasıl alayım?

— Yok, ben sana kızımı vereceğim.

Tabi orda altın çuvallarını gördü ya. Zenginlik var ya.

— Siz hoş görürseniz pekiyi, der kabul eder.

Kıza da gösterirler, o da kabul eder. Bunlara kırk gün, kırk gece bir düğün tellalı yaparlar. Kırk gün geçer, düğün biter.  Neyse bunların gerdek gecesinde nikâhı kıyılır. Oğlan, gelini orada bırakıp, padişahın yanına girer. Muskaları çıkarır. Başlar anlatmaya:

— Padişahım ben senin kapındaki köle Arap’ım, muskanı getirdim. İşte şunu gözüne süreceksin. Şunu eşiğe koyacaksın. Şunu da toprağa gömeceksin.

Padişah, bir bir oğlanın söylediklerini yapınca görmeye başlar. Oğlan geri gelir. Kızla gerdeğe girerler, karı koca olurlar. Yıkanırken kız, oğlanın karnındaki siyahlığı görür.

— Yahu sevgilim, senin karnındaki bu siyahlık nedir?

— İşte Allah’tan.

Giyinirler. Neyse konuşurken, konuşurken oğlan usulca tabakanın ağzını açar:

— İşte, sizin kapınızdaki köle Arap benim. Seninle küçükken şurada oynaştık. Burada buluştuk. Şurada şunu ettik, burada bunu ettik. Baban beni hocaya yolladı muska getir diye. Ben onu getirdim. Babana verdim. Babanın gözü açıldı. Ben güneşin doğduğu yerde bir çeşmede yıkanırken acelemden, sevincimden oraya su değmemiş. Oracığım kara kalmış. Geri yerim bembeyaz.

 — Vay sen bizim kapımızdaki köle Arap olduktan gayri, ben sana koca demem!

Amma ilişkiyi kurdular gelin oldu. Oğlan:

— Sen bilirsin, der.

Kız rap rap kapıdan çıkar, babasının odasına girer.

— Vay babacığım! O, bizim kapımızdaki köle Arap imiş. Ben ona koca demem, diye basar yaygarayı.

— Yahu, kızım şu yanı, bu yanı, şöyle zengin, böyle zengin, diye ikna etmeye çalışır.

— Ne olursa olsun, diye diretiyor kız.

Padişah:

— Bak keserim, seni!

— Bembeyaz olmuş, oğlan, dediyse de; kız:

— Üzerinde el kadar karayı gördüm. Çocukluğumuzdan bu yana, ne varsa bana anlatıverdi, der.

Padişah:

— Keserim seni, der.

Kolundan tutup:

— Ebedi iyi geçinin, mesut olun, diyerek kızı oğlanın yanına katar. Neyse sabah olur. Vezirler, hizmetkârlar herkes işinde kaydında… Padişah zengin gayri beş tane devletin parası var adamda. Ona verildi iki yüz sarı lira; amma hazinede yokmuş zaten o kadar para. O yanı bu yanı derken, ben iki sene oldu bir uğradım. İki üç tane çocukları olmuş. Mesutlar, bir iyiler ki o kadar iyiler…