İki Öksüz Çocuk
(İç Anadolu Bölgesi, Yozgat)

[İKİ ÖKSÜZ ÇOCUK]

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde iki öksüz çocuk varmış. Biri kız, biri de oğlan imiş. Bunların babaları gel zaman git zaman gezmiş ve en sonunda evlenmiş. Çocuklara bir analık getirmiş. Bu analık çocukların altına her gün su dökmeye başlamış. Sonra da kocasına:

—Çocukların her gün altlarını ıslatıyor, diyerek adamı kandırıyormuş. Sabah kalktıklarında çocuklar altını ıslatıyor, diyerek çocukları dövüyormuş. Çocukların her gün ağlaşmasından adam iyice bıkmış. Bu sebeple bir gün hanımına:

—Hanım! Ben bu çocukları götüreyim, bir dağa azıtayım*, demiş. Adam eline bir kabak almış, analık da çocuklara azık olsun diye külden ekmek yapmış. Çocukları evvelki kağnılardan bir kağnıya bindirmiş. Çocukları alıp dağa götürmüş. Dağa varınca adam çocuklarına:

—Yavrum, siz gidip oynayın, kozak toplayın. Ben burada odun keseyim. Akşam olunca da eve gidelim, demiş. Çocuklar oyuna daldığında adam çocukları bırakıp gitmiş. Gitmeden evvel yanında getirdiği kabağı bir ağacın başına takmış. Yel değdikçe kabak oduna çarpıyor, tak tak sesler çıkarıyormuş. Çocuklarsa:

—Babamız odun kesiyor. Bu ses onun sesi. Biz burada oynayalım, diye dağda oynayarak gezmişler. Akşam üzeri ses gelen yere gelmişler ancak babalarını bulamamışlar. Oradan oraya babalarını aramışlar ama bulamamışlar. Bunun üzerine çocuklar:

—Tık tık tıpacığım, bizi aldatan babacığım, neredesin, diyerek ağlamaya başlamışlar. Çocuklar günlerce gezmişler. En sonunda tepenin başına çıkınca bakmışlar ki ilerde bir yerde it ürüyor, diğer yerde ise tütün tütüyor. Kendi kendilerine:

—Acaba hangisine gitsek iyi olur, diye sormuşlar. Erkek çocuk kız çocuğundan biraz büyük olduğu için kardeşine:

—Bacım! Şu tütün tüten yere gidelim. Köpek havlayan yerde köpek bizi ısırır, demiş.

Çocuklar tütün tüten yere varmışlar, ancak bakmışlar ki kimsecikler yok. Orada durup biraz beklemişler. Birkaç gün orada yatıp kalkmışlar. Orada analıklarının yaptığı kül ekmekten yemişler. Ekmek külden olduğu için ekmeği yiyince susamışlar ve su aramaya başlamışlar. Bir su bulmuşlar. Kız çocuğu, ağabeyine:

—Kardeşim bu geyiklerin sidiği, bunu içme, demiş. Ancak oğlan:

—Bacım! Çok susadım, diyerek sudan içmiş. İçer içmez oğlan çocuğu bir geyiğe dönüşmüş. Geyik olan oğlan çocuğu kızın yanından gidince kız ağlaya ağlaya yakın bir köydeki çeşmenin başına varmış. Çeşme başında otururken yanına iki tane Çingene kızı gelmiş. Kız, çingenelerden korkmuş:

—Allah’ım, bunlardan nasıl kurtulurum, diyerek ağlamaya başlamış. Birden çeşmenin başındaki kavak ağacını görmüş. Ağaca:

—Eğil, eğil de ben de üzerine bineyim, sonra yukarıya doğrul, demiş. Hak tarafından ağaç eğilmiş, kız ağacın başına çıkmış. Kız orada dururken geyik olan oğlan, kızı her gece gelip kontrol eder, her gelişinde kıza bir şeyler getirirmiş. Kız bu getirilenler ile ve hakkın yardımıyla orada yaşarmış.

O dönemde ağaların atları gelirler ve o çeşmeden su içerlermiş. Bir gün yine atlar su içerken ağanın oğlu suya gölgesi düşen kızı görmüş ve atları her sulayışında o ağaca bakmaya başlamış. Kızın gölgesi suya düştüğü için atlar suyu içmiyorlarmış. Bunun üzerine ağanın oğlu ağacı kesmeye karar vermiş. Ağacı her gün kesermiş ama tam bitirmek üzereyken gün batarmış ve ağanın oğlu evine dönermiş. Akşam olunca geyik olan oğlan gelir, kesilen ağacı yalar ve yeniden büyütürmüş. Bir gün bir çingene kızı bu çeşmenin başına gelmiş ve ağaçtaki kıza:

—Sen yalvar ağaç eğilsin, ben de bineyim, ikimiz beraber duralım, demiş. Kız tek başına kalmaktan sıkıldığı için yalvarmış. Ağaç eğilince çingene kızı da ağaca binmiş ve ikisi beraber yukarı çıkmışlar.

Ağanın oğlu bir gün sonra gelmiş, yine gelip ağacı kesmeye başlamış. Tam bir iğnelik yer kalınca güneş batmış. Akşam olunca geyik olan kardeşi yine ağacı yalamaya gelmiş ancak; diğer çingene kızını görünce ağacı yalamadan oradan gitmiş. Ağanın oğlu sabah gelip ağacı hemen kesmiş. Güzel kız suya düşmüş ama çingene kızı orada kalmış. Ağanın oğlu çingene kızını indirince:

—Sen böyle değildin, gölgen suya düştüğünde çok güzeldin. Şimdi ise kararmışsın. Ne oldu sana, demiş. Çingene kızı ağanın oğlunu kandırmak için şu şekilde cevap vermiş:

—Ah ağam ah! Yel esti karardım, gün değdi sarardım ve böyle oldum ancak; eve girince yine eski hâlime gelirim, demiş. Ağanın oğlu bu çingene kızı alıp evine getirmiş ve kırk gün kırk gece düğün yapmış. Diğer kız suyun içinde kalmış. Bu sudan bir çınar ağacı yetişmiş. Çingen kızı bu çınar ağacının suya düşen kız olduğunu anlamış. Çingene kız hamile kalmış. Hamile iken ağanın oğluna:

—Gidip o çınar ağacını kesip bana getireceksin, demiş. Ağanın oğlu çınar ağacını kesip getirmiş. Çingen kızı bu ağacı kapıya eşik ve bebeğe beşik yaptırmış. Ağacın artıklarını da yakıp küllerini çöpe atmış. O çöplüğün yanından yaşlı bir kadın geçiyormuş. Geçerken o çöpten bir iğne bulmuş bu iğneyi almış, evinin duvarına koymuş. O iğne kız oluvermiş.

Kadın evden çıkıp dışarı gider, akşam olunca da eve gelirmiş. Eve gelince bir de bakarmış ki ev tertemiz olmuş. Kadın buna çok şaşırmış ve sebebini anlayamamış. Sonra:

—En iyisi ben bu evi bekleyeyim ve bu evi kimin temizlediğini anlayayım, demiş. Yaşlı kadın evden çıkmış gibi yapıp kapıyı kapatınca bu kız ortaya çıkmış. Dünya güzeli bir kızmış. Kadın bunu yakalayıp:

—İns misin cin misin? Nesin sen, demiş. Kız:

—Ne insim ne de cin, bir Allah’ın kuluyum, demiş. Kız başına gelenleri bu kadına anlatmış. Kadın kızdan beraber kalmalarını istemiş. O dönemde ağanın kırk atı varmış. Bu atlar çok zayıflamış. Bu sebeple ağa atları beslemeleri için millete dağıtmaya başlamış. Yaşlı kadın ağanın yanına gidip atlardan birini de kendisine vermesini istemiş. Ağa:

—Nine sen çok yaşlısın, bu ata senin kimin bakacak, diye sormuş. Yaşlı kadın kendisinin bakacağını söyleyince zayıf bir tay da ona vermişler. Bu kız kadının getirdiği tayı beslemiş. Kızın elini yüzünü yıkadığı yerde gür bir çayırlık çıkmış. Bu tay o otları yayılmış. Bu arada geyik olan kardeşi bu çeşmeden gelip gidip su içe içe tekrar insan olmuş, o da nenenin yanına yerleşmiş.

Bahar gelince ağanın oğlu atları geri toplamaya başlamış. Kimi yerden atın derisini kimi yerden kemiğini almış. Sonra yaşlı kadından da atı almaya gelmiş. Atı besleyen kız ata daha öncesinden:

—Ben gelmeden sakın kalkma, dediği için ağanın oğlu geldiğinde at yerinden kalkmamış. Ağanın oğlu uğraşmış ancak atı bir türlü kaldıramamış. Bunun üzerine yaşlı kadına:

—Ata ne söylüyorsan söyle de kalksın, demiş. Yaşlı kadın bu atı kızının beslediğini ve ancak onun kaldırabileceğini söylemiş. Ağanın oğlu yaşlı kadına:

—Seslen de gelsin, deyince kız içeri girmiş. Kız ata:

—Höstt… Sahibinden ne hayır gördüm ki senden göreyim. Beni kapıya eşik etti, bebeğe beşik etti, deyince at kalkmış. Ağanın oğlu bakmış ki kavak ağacın başındaki kız bu. Gelip bu yaşlı kadından bu kızı istemiş ve almış. Kıza kırk gün kırk gece düğün yapmış. Bu arada çingen kızını da yalan konuştuğu için cezalandırmış. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

*azıtmak: Uzaklaştırıp yolunu yitirtmek.