umutphp/masallar huggingface dataset:
[Dev]
(İç Anadolu Bölgesi, Ankara)

[İNSAN YİYEN DEV]

 

 Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, yeni evlenmiş genç, güzel bir kadın varmış. Bu kadın karlı bir kış gününde cam kenarında dikiş yapıyormuş. Aniden eline iğne batmış ve eli kanamış. Bu genç kadın içinden şöyle geçirmiş:

— Allah’ım şu elimdeki kan gibi kırmızı yanaklı ve dışarıda yağan kar gibi beyaz tenli bir kızım olsun.

Aradan bir sene geçmiş ve aynı dilediği gibi kırmızı yanaklı, beyaz tenli bir kızı olmuş. Genç kadın isteğine ulaşmış fakat yavrusuna doyamadan ölmüş. Eşi de karısının ölümüne çok üzülmüş, lakin küçük kızına tek başına bakamayacağı için bir başka kadınla evlenmiş.

Bu kadın eşinin gözüne girmek için ilk zamanlarda yetim kıza iyi davranmış. Aradan yıllar geçmiş ve bu yetim kız büyümüş ve çok güzel bir kız olmuş. Üvey annesi kızın güzelliğini çekememiş ve ona eziyet etmeye başlamış.

 O sırada kasabada bir söylenti dolaşmaya başlamış. Söylentiye göre ormanın içinde insan eti yiyen bir dev yaşıyormuş. Üvey anne de bu söylentileri duymuş. Kötü kadın bu sıralarda zaten kızdan kurtulmayı düşünüyormuş. Bu söylenti de onun ekmeğine yağ çalmış. Kızı ormana nasıl götüreceğinin planını yapmış. Kızı ormana mantar toplamaya götürüp sonra onu ormanın derinliklerine doğru yönlendirip sonra da kendisi oradan kaçacakmış. Bu planı gerçekleştirmek için kızı yanına çağırmış:

— Hadi seninle ormana mantar toplamaya gidelim, demiş.

Kız gitmek istememiş fakat üvey annesi çok ısrar edince gitmek zorunda kalmış. Sonunda ormana gitmişler. Kadın kıza daha çok mantar bulması için ormanın derinliklerine gitmesi gerektiğini söylemiş. Bu sırada kızla mesafesini de açmış.

Kız gözden kaybolunca kadın evine dönmüş. Kız bir süre sonra üvey annesinin arkasında olmadığını fark edip oradan oraya koşturup kaybolmuş. Biraz daha ilerleyince karşısına kocaman, simsiyah bir ev çıkmış. Korkarak da olsa bu korkunç eve girmiş. İçeride camın kenarında duran bir sandık varmış. Kız bu sandığın içine saklanmış. Bir süre sonra eve dev gelmiş:

— Bu evde insan kokusu var, demiş fakat buna ihtimal olamayacağından inanmamış.

Kız sandığın içinde tir tir titriyormuş. Aradan biraz zaman geçmiş ve dev evden çıkmış. Kız bunu fırsat bilip sandıktan çıkmış. Bir bakmış ki camda bir güvercin var.

Kız hemen babasına not yazmış ve güvercinin ayağına bağlamış. Güvercine bunu evine götürmesini söylemiş. Evde telaşla bekleyen babası notu alıp kızını kurtarmanın yollarını araştırmaya başlamış. Bir bilgeye danışmış. Bilge:

— Kırk tane atın sırtına sönmemiş kireç bağlayın, bunları devin evine salın. Dev bu atları yiyince ve ardından su içince patlar ve ölür, demiş.

 Adam bunları harfiyen uygulamış ve dev ölmüş. Kızını ve bütün kasabayı bu illetten kurtarmış. Kötü karısını da boşamış. Kadın sefil duruma düşmüş. Onlar erdi muradına biz çıkalım kerevetine…
Yalancı Falcı
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Adıyaman)

 

Bir memlekette falcı hocayla karısı yaşarmış. Bunlar çok fakirlermiş. Falcı, karısını karşısına alıp:

— Bu memleketten başka yerlere göçelim, rızkımızı orada arayalım, demiş. Karısı:

— Tamam, demiş, başka memlekete göçmüşler. Kadın o memleketin padişahının sarayına hizmetçi olarak girmiş. Adam da bir dükkân açıp falcılık yapıyormuş.

Karısı bir gün sarayın hamamını temizlerken padişahın hanımının yüzüğünü bulmuş. Yüzüğü alıp kocasına getirmiş.

Padişah, hanımının yüzüğünün yerini söyleyene bir teneke altın vereceğini tellalla duyurmuş. Falcı bu haberi duyunca yüzüğü bir hamurun içine koyup bir hindiye yutturmuş. Sonra falcı, padişaha gidip yüzüğün yerini söylemiş. Padişahın adamları gidip hindiyi bulup kesmişler. Hindinin karnından yüzüğü çıkarmışlar. Padişah bir teneke altını falcıya vermiş.

Günler sonra padişahın hazinesini üç hırsız çalar. Padişah hırsızları arar ama bulamaz, falcıya başvurur. Falcı bu hırsızlıktan haberi olmadığı için padişahtan üç gün izin ister. Falcı kara kara düşünürken hazineyi çalan hırsızlar falcıyı bacadan gözetliyormuş. Birinci günün sonunda falcı:

— Günün biri geçti, der. Hırsızlar bunu, hırsızın biri geçti diye yanlış anlarlar ve korkup telaşa kapılırlar. Gidip falcıya yalvarırlar:

— Ne olur, bizi padişaha söyleme sana altınların yerini söyleriz, derler. Falcı halinden memnun:

— Tamam, der; altınların yerini öğrenir. Falcı, padişaha:

— Hırsızları bulamadım ama altınların yerini kitabımdan öğrendim, der. Gidip altınları bulurlar ve falcıya çokça altın verirler. Falcı, karısına:

— Artık zengin olduk, memlekete gidebiliriz, der ama bunu padişaha nasıl anlatmalıyız ki bize izin versin diye düşünürler. Yine bir plan kurup sarayın altına bomba koyarlar. Padişahın yanına gidip:

— Padişahım bugün kitabıma baktım, saat üçte sarayınız havaya uçacak, der. Padişah hemen başka bir saraya taşınır. Falcının dediği gibi saat üçte saray havaya uçar. Padişah hayatını kurtardığı için falcıya bir sandık altın verir.

Falcı, padişah artık kitabında yazılanlara inanır diye padişahın yanına gider. Padişaha:

— Padişahım, bugün kitabıma baktım. Eğer bu memleketten gitmezsem başıma büyük felaketler geleceğini kitabımda gördüm, demiş. Padişah da:

— Senin bana çok iyiliğin oldu başına kötü bir şey gelmesini istemem, istediğini yap. Fakat şu kitabı merak ettim. Bir de ben görmek isterim, der. Falcı kitabı gösteremeyince padişah bundan şüphelenir. Sorgulatır.

Sorgu sırasında falcı yaptığı hileleri anlatır. Padişah da bunu duyunca mahkemeyi kurdurup falcıya ve karısına cezasını verir. Onlar da yaptıkları hilenin cezasını çekerler.
[Keloğlan ile Kara Dudak]
(Karadeniz Bölgesi, Gümüşhane)

[KELOĞLAN İLE ARAP DUDAK]

Bir varmış bir yokmuş, zamanın birinde bir Keloğlan yaşarmış. Küçücük kulübelerinde annesiyle tek başına yaşarmış. O zamana kadar çok mutluymuşlar.

Keloğlan, günün birinde ülkenin padişahının kızını evine giderken alırken görür ve ona âşık olur. Ne yapıp ne ettiyse kızı padişahtan alamaz. Şarkılar söyler, türlü hokkabazlıklar yapar ama padişahın bir türlü gözüne giremez.

 Padişahın kızını seven ve padişaha türlü işkenceler çektiren biri daha vardır. Adına Arap Dudak derlermiş. Bu Arap Dudak, Keloğlan’ın kızı sevdiğini öğrenince deliye döner. Keloğlan’ı bulup öldürmek için yola koyulur. Bu arada padişah da:

— Halkına ve kendisine işkenceler eden Arap Dudak’ı kim yakalarsa onu büyük ödüllerle ödüllendireceğim, diye duyuru yaptırır. Bu arada Arap Dudak uzun bir zaman yol aldıktan sonra bir marangozun orada durur.

Keloğlan da bu marangozda çalışmakta ve ekmek parasını çıkarmaktadır. Keloğlan, Arap Dudak’ı görünce onu tanır. Ama kendisinin Keloğlan olduğunu söylemez. O sırada Keloğlan bir tabut yapmaktadır. Arap Dudak yanına gelip ne yaptığını soruyor. Keloğlan da:

— Buralarda bir Keloğlan yaşıyormuş, onu öldürüp bu tabutun içine koyacağım. O yüzden ona bu tabutu kendi ellerimle yapıyorum, der. Bunu duyan Arap Dudak zevkten dört köşe olur. Keloğlan’a:

— Seninle düşmanımız aynı, gel, beraber yapalım şu tabutu da öldürüp koyalım şu yer faresini, der. Beraber tabutu yaparlar. Keloğlan, Arap Dudak’a dönerek:

— Hele sen şu tabutun içine gir de bir bak bakalım, hiç hava giren yer var mı? Orayı da kapatalım ki Keloğlan denilen o herif iyice işkence çeksin, der.

Bunu duyan Arap Dudak durur mu? Hemen girer tabutun içine. Nerden hava geliyorsa Keloğlana söyler. O da hemen oraya bir çivi çakar. En sonunda Arap dudağı hiç nefes alamayacak kadar içerde çaresiz kalır.

Keloğlan tabutu alıp yola koyulur. Padişahın huzuruna vardığında Arap Dudak’ı yakaladığını söyler. Bunu duyan padişah önce inanmaz. Keloğlan’dan göstermesini ister. Keloğlan da büyük bir gururla bütün halkın ve padişahın önünde tabutu açar. Arap Dudak’ı baygın hâlde görenler sevinç çığlıkları atarlar. Sonra padişah Arap Dudak’ı hapse attırır.

Padişah ülkede şenlik ilan eder. Daha sonra kızını da Keloğlana verir. Kırk gün kırk gece düğün ederler. Mutlu bir şekilde yaşayıp giderler.
Dıbır ile Dev
(Karadeniz Bölgesi, Giresun)

DIBIR İLE DEV

 Vakti zamanında bir Dıbır* varmış. Bu Dıbır gitmiş, bir ağaca çıkmış. Oralarda da bir dev yaşarmış. Dev ağacın dibine gelmiş:

— Dıbır, bana bir elma at, yiyeyim, demiş. Dıbır bir elma atmış. Dev:

— Bu çamura düştü. Bir elma daha at, demiş. Dıbır atmış. Dev bu defa da:

— Bu suya düştü. Bir elma daha at. Dıbır bir elma daha atmış. Dev bu defa da:

—Bu da çöpe düştü. Dıbır eğil de elmayı öyle ver!

 Dıbır eğildiği zaman dev onu tutmasıyla sokmuş torbasına. Almış götürmüş. Giderken devin çişi gelmiş. Torbayı bırakıp ihtiyacını görmeye gittiğinde, Dıbır torbadan çıkıp torbanın içini taşla tikenle ne bulduysa doldurmuş devin evine doğru gitmiş.

 Gidip devin evinin çatısına çıkmış. Bu sırada olanlardan habersiz dev evine gelmiş. Karısına:

— Hatun ben Dıbır’ı getirdim. Torbanın içinde, fırını yak, pişir. Ben ormana gidiyorum, demiş. Kadın fırını yakmış. Bu sırada Dıbır evin çatısından:

—Ne yapıyorsun nine? Kadın da:

—Fırını yakıyorum, Dıbır’ı pişireceğim. Dıbır da nineye:

—Nine, gel seni şu fırın küreğinin üstüne koyup ısıtayım da beni öyle pişir. Zaten Dıbır benim.

 Peki deyip kadın çıkmış küreğin üstüne. Dıbır bunu itmesiyle fırının içine sokmuş. Kadını pişirmiş. Pişen kadını fırından çıkarıp masanın üstüne koymuş. Çıkmış yine evin çatısına. Bir de bu sırada dev gelmiş.

— Ohh! Ne güzel et kokuyor, demiş. Eti yemeye başladığı sırada, Dıbır evin çatısında:

 — Önce bir bak bakalım pişen ne! Dev:

— Amanın! Dıbır sen misin oradaki, demiş, dev.

 — Oraya nasıl çıktın?

 — Kap kap üzerine koyup çıktım, demiş, Dıbır. Dev ne kadar kap kacak varsa koymuş üst üste evin çatısına çıkarken düşmüş bacağını kırmış. Dev Dıbır’a dönüp:

— Dıbır, nasıl çıktın oraya, diye tekrar sormuş. Dıbır:

 — Masa masa üstüne koyup çıktım, demiş.

 Dev ne kadar masa varsa bu defa da onları toplayıp, üst üste yığıp çıkamaya başlamış. Bu defada düşüp ayağını, bacağını kırmış dev.

 Dıbır da evin çatısından inip dev ile karısını gerisinde bırakmış, varmış evine. Daha sonra yemiş, içmiş, yatmış gününü gün etmiş.

*dılbır: Dıbır: tıfıl, küçük çocuk
Süpürge ile Oklava İli
(Karadeniz Bölgesi, Gümüşhane)

[SÜPÜRGE İLE OKLAVA İLİ]

 Zamanın birinde bir padişah, bu padişahın da bir oğlu varmış. Padişah ölünce anası sürekli oğlunu evlendirmek istemiş. Oğlan ise bir türlü evlenmezmiş. Oğlan:

— Ana, ben evlenmem, dermiş.

 O zamanlar bir de koca karı varmış. Onun da dünyalar güzeli bir kızı varmış. Kızın sihirli bir postu varmış ve hep onu giyermiş. Kazanı koluna takar çeşmeye çamaşır yıkamaya gidermiş. Oraya varınca postunu çıkarıp çamaşırını yıkarmış. Yine öyle bir gün kız postunu çıkardığında padişahın oğlu bu kızı görüp göz koymuş.

 Padişahın oğlu bir koca karıya gidip:

 — Eğer bu kızın ayağının ölçüsünü alırsan sana ne istersen vereceğim. Koca karı:

— Alırım, alırım, demiş.

 Koca karı kara sakızı alıp bir ağaca yapıştırmış. Kız da oradan geçerken bilmeyerek bu sakızlı ağaca basmış. Koca karı kızın ayağının kalıbını alıp oğlana vermiş. Oğlan da buna uygun olarak bir çift terlik yaptırmış. Anasına götürüp:

— Bu terlik kimin ayağına uyarsa o kızı alacağım, bulamazsan başka kızı almam, demiş.

 Orayı burayı gezdirmişler ama terlik kimsenin ayağına olmamış. Yalnız bir kızın ayağına tam gelmiş. Kızı alıp eve gelin getirmişler.

Gel gör ki kaynana gelini sevememiş. Gelin süpürge süpürecekken kaynana alır, süpürgeyi gelinin başına vururmuş, hamur açacakken de alıp oklavayı başına vururmuş.

 Günlerin birinde de bir düğün olmuş. Düğüne önce kaynana gitmiş. Gelin de postunu çıkarıp gitmiş. Kaynanası postunu çıkarınca gelinini tanımamış. Kaynana tanımadığı gelinine:

 — Anam, yavrum hangi köydensin sen? Gelin de:

 — Anne, oklava ilindenim. Kaynana:

 — Anam, babam, yavrum neredensin sen? Gelin:

 — Anne, süpürge ilindenim. Ondan sonra akşam olmuş eve dönmüşler. Kaynana:

— Ah! Oğlum, Ah! Gittin de bir sevimsiz kıza gönül verdin, onu aldın. Bugün yanıma dünyalar güzeli bir gelin geldi, onun gibi bir kızı alsaydın öldüğüme vah demezdim ah! ah, demiş.

 Oğlan da anasına öfkelenmiş. Daha sonra karısının onu çirkin gösteren sihirli postunu yok etmiş. Böylece gelinin güzelliği ortaya çıkmış. Kaynana da düğünde konuştuğu güzel kızın gelini olduğunu anlamış, çok utanmış. Sonrasında mutlu bir hayat sürmüşler.
Zengin Kardeş ile Yoksul Kardeş
(Ege Bölgesi, Muğla)

[ZENGİN KARDEŞ İLE YOKSUL KARDEŞ]

Bir varmış bir yokmuş… Evvel zaman içinde biri zengin biri yoksul olan iki kardeş varmış. Yoksul kardeş zengin kardeşinden para istemiş. Zengin olan:

— Defol, ne yaparsan yap paranı kendin kazan, demiş. Fakir olan:

— Bari gideyim de bir hal çaresine bakayım, demiş.

Giderken çok yorulduğu için dinlenmek istemiş. Biraz sonra kırk tane dev önünden geçmiş. Adam devlerin nereye gittiğini öğrenmek için onları takip etmiş.

Bir bakmış ki devler bir taşa “çanga” diye sesleniyor ve taş ikiye yarılıp açılıyor. Sonra devler “çunga” diyerek kapıyı kapatıyorlar. Adam bu olayı görünce beklemeye karar vermiş. Sabah olunca devler kapıyı “çanga” deyip açmış “çunga” deyip kapatmış ve sonra oradan uzaklaşmışlar. Fakir adam:

— Ben de aynı şeyleri söylesem kapı açılıp kapanır mı, diye düşünmüş ve “çanga” demiş. Adamın çanga demesiyle birlikte taş ikiye ayrılıp açılmış.

Fakir adam hemen içeriye girmiş sonra “çunga” deyip kapıyı kapatmış ve mağaranın içinde dolaşmaya başlamış. Gördüğü bütün odalarda çeşit çeşit değerli eşyalar varmış. Bir odada yakut, bir odada zümrüt diğer odada altın…

Adamcağız bu değerli eşyalardan alarak ceplerini doldurmuş. Sonra taşın önüne gelmiş “çanga” deyip dışarıya çıkmış sonra da “çunga” deyip taşı kapatmış. Evinin yolunu tutmuş. Bu değerli eşyalar sayesinde zengin olmuş. Tabii kıskanç kardeşi de:

— Nasıl böyle zengin oldun, diye sormuş. Kardeşi her şeyi anlatmış. Bunun üzerine adam “Acaba ben de gitsem mücevherlerden alabilir miyim?” diye düşünmüş. Kardeşi iyice tembihlemiş:

— Çanga ve çunga demeyi unutma, demiş. Adam mağaranın yolunu tutmuş. Mağaraya gelince “çanga” deyip taşı açmış ve içeriye girmiş. “Çunga” deyip taşı kapatmış.

Sonra odaları tek tek dolaşmış ve bir sürü mücevheri çuvalına doldurmuş. Gitmek için mağaranın kapısındaki taşa doğru yönelmiş fakat kapıyı açmak için söylenmesi gereken “çanga” sözünü unutmuş.

Devlerin gelmesi yaklaştığında adamı korku sarmış ve mağarada bir yere saklanmış. Bir süre sonra devler büyük bir gürültüyle gelmişler. “Çanga” deyip taşı açmışlar “çunga “deyip kapatmışlar.

İçeriye giren devler mağaradaki insan kokusunu almışlar ve her yeri aramışlar kim var diye. Sonra bu açgözlü adamı bulmuşlar. Adama:

— Senin burada ne işin var, diye sormuşlar.

Adam korkudan titreyerek olan biteni anlatmış. Devler:

— Senin zaten paran var, aç gözlülük yapıp malına mal katmak için buraya gelmişsin. Ama kardeşin kısmetini burada bulmuş, derler ve adamın elinden mallarını alırlar ve cezasını da veriler.
Korkmaz Ahmet
(Karadeniz Bölgesi, Giresun)

[KORKMAZ AHMET]

Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde adı hiç duyulmamış ülkelerin birinde bir delikanlı ve onun ablası yaşarmış. Küçük bir dağ köyünde minicik evlerinde güzel günler ve geceler geçirirlermiş. Baba ve anneleri onlar küçükken ölmüşler. O vakitten beri kardeş ağabey beraber kalmışlar. Bunların evlerinin önünde minicik bahçeleri varmış. Bu bahçeyi ekip dikerler, onun sayesinde karınları doyarmış.

Bu Ahmet hayatta korku nedir bilmezmiş. Güneşin pırıl pırıl olduğu bir günün gecesinde Ahmet ve kardeşi Ayşe otururken susamışlar. Suyu eve getirmeyi unutan Ayşe korkarak ağabeyine:

— Ben bugün su almayı unuttum, demiş. Ahmet:

— Tamam şimdi git al gel, demiş. Ayşe bunun üzerine:

— Hava karardı bu saatten sora gidemem. Ben korkuyorum, demiş. Ahmet:

— Korku da neyin nesiymiş ben varıp bulacağım bu korkunun ne olduğunu, demiş.

Az gitmiş uz gitmiş dere tepe düz gitmiş. Bir de karşısına kocaman bir mezarlık çıkmış. Korku nedir bilmeyen Ahmet:

— Gidip şu ölülere sorayım neymiş bu korku diye, demiş.

Eline, ölüler kokusuna gelsin diye helva alıp mezarlığa dalmış. Kokuyu alan mevtalar Korkmaz Ahmet’in üstüne doğru gelmeye başlamış. Her gelene bir kere kepçeyle vurmuş, onları yanından uzaklaştırmış. Burada da korkmayan Ahmet yola devam etmiş.

Köylerden geçmiş, bir kasabada tüm insanların giremediği bir hamam varmış. Bu hamama girenden bir daha haber alınamamış. Bunu duyan Ahmet buraya gitmeye karar vermiş. Belki burada korkuyu bulurum diye düşünmüş. Hamama gitmiş, kimsecikler yok. Tam taşa uzanmış, tam arkasında kocaman beyaz entarili birisi ona doğru geliyormuş. Hemen yerden aldığı taşı kafasına setçe vurmuş. Oradan uzaklaşmış. Hâlâ bulamadığı Korkuyu daha da merak eder olmuş.

Yeniden yollara koyulmuş. Az gitmiş uz gitmiş dere tepe düz gitmiş. Yorgunluktan bitap düştüğü sırada tam karşısına kocaman bir saray çıkmış:

— Belki buradakiler bilir Korku neymiş bir de bunlara sorayım, demiş. Saraydan içeri adımını atınca karşısına güzeller güzeli üç kız çıkmış. Bu kızlara da durumu anlatmış. Kızlardan biri:

— Ben sana göstereceğim korku ne diye, demiş. Korkmaz Ahmet’ten birkaç gün mühlet istemiş. Akşam olunca sofralar kurulmuş. Kız tüm yemekleri ağzı kapalı taslara koydurmuş. Korkmaz Ahmet’e de:

— Tüm yemeklerin kapağını sen açacaksın, demiş.

Ahmet de tabii mecburen kabul etmiş. İlk önüne koyulan yemeğin kapağını açmış. İçinden kocaman bir kuş pır pır ederek çıkmış. Korkmaz Ahmet birden karşısına çıkan bu kuşun sesinden korkmuş. Korkunun ne olduğunu da böylece anlamış. Korkunun ne olduğunu bulmasına yardım eden bu kızla evlenmiş. Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine…
Ninenin Evi Sazdan Dedenin Evi Tuzdan
(Marmara Bölgesi, Bursa)

[NİNENİN EVİ SAZDAN, DEDENİN EVİ TUZDAN]

Bir varmış bir yokmuş, köylerden birinde bir nineyle bir dede varmış. Ninenin evi sazdan, dedenin evi tuzdanmış. Bir gün, nine çorba yaparken evde tuz kalmadığını görmüş. Dededen tuz istemeye gitmiş:

—Dede, acık tuz versene, çorbama koyayım, demiş. Dede:

—Benim tuzum bana zor yetiyor, veremem, demiş. Nine:

— Hadi be dede, demiş, yalvarmış yakarmış ama nafile. Dede tuz vermemiş. Nine, çaresiz, çorbasını tuzsuz içmiş.

Bir yağmurlar yağmış, bir yağmurlar yağmış; dedenin evi erimiş. Dede hem evsiz kalmış hem de çok acıkmış. Ninenin kapısını tıklatmış:

— Nine çok üşüdüm. Acık gelivereyim mi, demiş. Nine:

— Olmaz. Sen bana tuz vermedin; ben de seni eve almıyorum, demiş. Dede çok yalvarmış:

— Hadi be nine, demiş. Nine dayanamamış:

— Sen bana tuz vermediydin ama iyi madem hadi gel, demiş.

Dede içeri girmiş. Biraz oturmuş, ocağın başında ısınmış. Biraz sonra çok acıktığını fark etmiş:

— Nine, ben çok acıktım. Acık çorbandan versene, demiş. Nine:

— Olmaz. Sen bana tuz vermediydin. Ben de sana çorba vermiyom, demiş. Dede:

— Hadi be nine. Çok acıktım. Öleyim mi açlıktan? Acık ver şu çorbandan, demiş. Nine yine dayanamamış ve:

— Sen bana tuz vermediydin; tuzsuz çorbam var. Al bakam, demiş, dedeye bir tas çorba vermiş. Dede çorbayı da içince uykusu gelmiş. Nine dedeye bir döşek sermiş. Dede de yatmış. Uyuyacak uyumasına ama… Dışarıda yağmur, fırtına… Üşümüş. Bir türlü uyuyamamış. Dede:

— Nine çok üşüdüm. Acık yanına gelivereyim mi, demiş. Nine:

— Sen bana tuz vermediydin. Ha yat bakalım şimdi soğuk döşekte, demiş. Dede yine yalvarmış:

— Hadi be nine. Çok üşüdüm. Acık gelivereyim, demiş. Nine dayanamamış:

— Hadi gel bakam, demiş. Dede, ninenin arkasına sokulmuş, uyumuşlar. Mutlu mesut yaşamışlar. Masal da burada bitmiş. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.
Leylek ile Tilkinin Dostluğu
(İç Anadolu Bölgesi, Eskişehir)

[LEYLEK İLE TİLKİNİN DOSTLUĞU]

Bir varmış bir yokmuş tilki ile leylek varmış. Bunlar arkadaş olmuşlar ve yiyecekleri kalmadığından bir dağa yiyecek aramaya gitmişler. Tilki:

— Leylek arkadaş aynı yöne gitmeyelim, ayrı yönlere gidip arayalım akşama görüşürüz, demiş leylek de kabul etmiş. Ayrı yönlere dağılarak yiyecek aramaya başlamışlar.

Tilki bir dedeye rast gelmiş. Dede iki kasa balık toplamış, at arabasına koymuş, pazara satmaya götürüyormuş. Tilki:

 — Bu balıkları bir şekilde almalıyım, diye düşünmüş ve dedeyi kandırmaya karar vermiş. Dede gelmeden geçeceği yola yatarak ölü taklidi yapmış. Dede tilkiyi ölü sanmış ve derisini satarım diye düşünerek balık kasalarının üzerine koymuş.

Tilki balıkları yavaş yavaş yola saçmaya başlamış, kasalar boşalınca at arabasından inip saçtığı balıkları toplayarak mağarasına dönmüş. Balıkları tavana asmış, leyleğin görmemesi için. Leylek akşam olunca gelmiş ve:

— Tilki arkadaş ben bir şey bulamadım, demiş. Tilki de:

— Ben de bulamadım leylek arkadaş. Sana bir çorba yapayım da içelim, demiş ve bir tasta çorba yapmış. Leylek içemedeğinden aç kalmış.

— Yarın akşam da bana gel, demiş. Tilki kabul etmiş. Leylek de ona derin bir çömlekte çorba yapmış. Bu sefer de tilki aç kalmış ve leylek demiş ki:

— Tilki arkadaş, ben bir yerde balık gördüm, o balıkları alabiliriz. Tilki de:

— Hemen gidelim arkadaş, demiş. Düşmüşler yola balıkların olduğu yere gelmişler. Leylek:

— Ben balıkların sahibini oyalayacağım, sen balıkları taşı demiş. Tilki de kabul etmiş. Leylek sahibini oylamaya çalışmış, fakat pek başarılı olmamış. Tilki balıkların sonuna gelmişken balıkların sahibi tilkiyi, balıkları taşırken görünce tilkiyi yakalayıp kuyruğunu koparmış. Tilki çok üzülmüş ve utanmış. Leylek:

 — Tilki arkadaş sen arkadaşını kandırırsan sonun böyle olur. Beni kandırdın, hem kuyruğundan hem de arkadaşından da oldun, demiş.
Değirmenci ile Tilki
(Ege Bölgesi, Denizli)

[DEĞİRMENCİ İLE TİLKİ]

Bilinmeyen zamanlarda bir dağ başında bir değirmenci yaşarmış. Bu değirmencinin on beş yirmi kadar da tavuğu varmış. Bir gün tilkinin biri değirmencinin tavuklarına dadanmış. İlk gün iki tanesini, ikinci gün üç tanesini yemiş. Değirmenci de üçüncü gün tuzak kurup tilkiyi yakalamış. Tam tilkiyi öldürecekken tilki:

— Beni öldürmezsen sana padişahın kızını alırım, demiş.

 O zamanın padişahı da kızını zengin biriyle evlendirmenin hevesindeymiş. Oysa bizim değirmencinin üç beş altınından başka parası yokmuş. Değirmenci tilkiyi öldürmemiş. Tilki doğru padişahın huzuruna çıkmış. Padişahtan altın eleğini istemiş ve padişaha:

— Benim zengin bir değirmenci arkadaşım var. Onun altınlarını eleyeceğiz, demiş.

Eleği getirdikten bir hafta kadar sonra değirmencinin o üç beş altınını eleğin kenarlarına sıkıştırarak götürmüş.

— Af buyurun padişahım işimiz ancak bitti, deyip eleği bırakmış. Padişah da işin bu kadar uzun sürdüğüne göre bu adam çok zengin diye düşünmüş ve tilkiye değirmenciyle tanışmak istediğini söylemiş.

Tilki hemen değirmencinin yanına dönüp onu bir güzel giydirmiş, padişahın huzuruna çıkarmış. Padişah değirmenciyi on gün misafir etmiş. Misafirliği boyunca değirmencinin zenginliğini sorup durmuş.

Onuncu gün değirmenci padişahtan kızını istemiş. Padişah da çok zengin olduğunu düşündüğü değirmenciye kızını vermiş. Kırk gün kırk gece düğün yapmışlar. Düğünden sonra tilki padişaha saraylarının çok uzak olduğunu ve yollarının üzerinde haramilerin olduğunu söyleyip padişahtan bir tabur asker istemiş. Ertesi gün haramilerin sarayına doğru yola koyulmuşlar.

Tilki hep kafileden çok uzakta ve önde gidiyormuş. Saraya yaklaşınca dere kenarında eğlenen haramileri görmüş. Hemen yanlarına gidip padişahın bir tabur askerle gelmekte olduğunu ve onları öldüreceğini söylemiş.

Bir tabur askerin geldiğini gören haramiler korkmuşlar. Tilki yine bir kurnazlık edip haramilere:

— Siz burada saklanın, diyerek derin bir kör kuyuya sokmuş. Sonra hemen askerlerin yanına koşarak:

— Burada kör bir kuyu var, işe yaramıyor şu taşlarla içini dolduralım da kimse düşmesin, demiş. Bir tabur asker iri iri taşları kuyuya atarak doldurmaya başlamış. Kuyunun dibinde kalan haramiler de taşların altında kalmışlar. Tilki de değirmenci ve padişahın kızını haramilerin sarayına götürmüş. Saraya varınca da askerler padişahın yanına geri dönmüş. Değirmenci de tilkiye:

— Sayende hem zengin oldum hem de padişahın kızını aldım. Ne dilersen dile benden, demiş. Tilki de:

— Ben ölürsem cesedimi bir cam tabutun içine koyup tavana as. Hep beni hatırlarsın, demiş. Değirmenci de:

— Tamam, demiş. Aradan zaman geçtikten sonra tilki bir gün ölü numarası yapmış. Karısı değirmenciye ne yapacaklarını sormuş. Değirmenci de

— Bir çuvala koyup atarız bir yere, demiş. Bunu duyan tilki hemen gözlerini açmış:

— İnsanoğlu değil misiniz? Hemen verdiğiniz sözleri unutuyorsunuz. Zengin olunca geldiğiniz yerleri unutuyorsunuz. Hem benim ne işim olur sarayla altınla, deyip kalkmış:

— Burası bana göre değil. Ben kendi doğama gidiyorum, deyip yanlarından ayrılmış…