Eşek Başlı Kız
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

EŞEK BAŞLI KIZ

Bir varmış, bir yokmuş. Allah’ın kulu çokmuş. Az söylemesi sevapmış, çok söylemesi günahmış.

Zamanın birinde bir padişah varmış. Bu padişahın da üç tane oğlu varmış. Bir gün veziriyle oturmuş sohbet ediyormuş.

Vezir:

— Padişahım, bu üç oğlanı niye bekletiyorsun? Bunları kocalttın, evlendirsene, demiş.

Padişah da:

— Vallahi siz varken bana düşmez, demiş.

Vezir:

— Padişahım, ben de senden bu cevabı bekliyordum, demiş.

Vezirler, oturup düşünmüşler. Düşüncelerini oğlanlara da söylemişler.

Oğlanlar:

— Birer ok atalım. Oklar kimin kapısına düşerse oranın kızını alalım, demişler.

Önce padişahn büyük oğlu ok atmış. Onun oku büyük vezirin kapısına düşmüş. Ortanca oğlanın oku, öbür vezirin kapısına düşmüş. Küçük oğlanın attığı ok ise gitmiş, çöplüğe düşmüş.

Vezirler:

— Olmadı şehzadem, bu olmadı. Yeniden at, demişler.

Oğlan yayı çekmiş, ok yine aynı yere düşmüş. Yine saymamışlar. Küçük oğlan bir kere daha yayını germiş, oku fırlatmış. Yay yine aynı yere düşmüş.

— Allah’ın takdiri böyleymiş. Artık düğünlere başlıyoruz, demişler.

Önce büyük vezirin kızını büyük oğlana almışlar, düğün yapmışlar. Ondan sonra ortanca vezirin kızını getirmişler, ortanca oğlanı evlendirmişler. Küçük oğlan da düşünüp duruyormuş. Düşünürken:

— Benim okum çöplüğe düşmüştü, gideyim de çöplüğe bir bakıyım, demiş.

Gitmiş, çöplüğü deşmeye başlamış. Deşerken deşerken oradan bir el çıkmış. Oğlan da tutmuş çıkarmış ki eşek başlı bir kız... “Vay! Ben bunu babama nasıl götüreyim? Aman neyse, götüreyim de bir bakayım. Babam ne der, ne demez?” diye düşüne düşüne almış, babasına getirmiş.

— Baba, benim talihime bu çıktı, demiş.

Babası sinirlenmiş:

— Vay! Sen nice bir padişahın oğlusun? Eşek başlı kızı buraya nasıl getirirsin!? Benim senin gibi oğlum yok, demiş.

Bu oğlanı evden kovmuş. Oğlan gitmiş, bir denizin kıyısına oturmuş. Orada düşünüp düşünüp ağlamış. Akşam olmuş, sabah olmuş; oğlan hâlâ orada ağlıyormuş. Oğlanın bu hâlini babasına söylemişler.

— Padişahım, bu böyle olmaz Herkes seni kınar. Gel sen bir dilek söyle de biz oğluna iletelim. Ondan bunu yapmasını isteyelim. Hiç değilse senden suç gitsin. “Babası şunu dedi de o da yapmadı. Onun için babası da onu reddetti.” deriz de kimse sizi kınamaz, demişler.

Padişah:

— Bir çadır istiyorum. Benim askerimi içine alacak, bana da bir yatak sermeye yer kalacak! Gidin, oğlana söyleyin, demiş.

— Tamam, demişler, gidip oğlana söylemişler.

Oğlan:

— Ben bunu nereden bulayım? Param pulum da yok ki alayım. Bu nasıl iş, demiş.

Öyle oturmuş, ağlarken karısı gelmiş:

— Beyim, niye ağlıyorsun, demiş.

Oğlan:

— Aman, git! Senin yüzünden başıma gelmedik kalmadı. Bir de gelip soru soruyorsun, demiş.

— Niye ağlıyorsun? Belki derdine ortak olurum, demiş o da.

Oğlan, babasının dediklerini anlatmış.

Karısı umursamamış:

— Amaaaan! Ona akıttığın gözyaşına değer mi? Beni getirdiğin çöplüğü biliyor musun? Oraya git; “Lalizer Hanım! Gülizar Hanım’ın selamı var. Küçük odadaki küçük çadırı ver!” dersen o verir, demiş.

Oğlan, çöplüğe gitmiş:

— Lalizer Hanım! Gülizar Hanım’ın selamı var. Küçük odadaki küçük çadırı vereceksin, demiş.

Çadırı uzatmışlar. Oğlan almış, gelmiş. Sarayın kapısının önüne kurmuş. Babasının istediğinden daha da büyükmüş.

Vezir görmüş, hemen padişaha haber vermiş:

— Padişahım, isteğin yerine geldi. Daha başka bir isteğin var mı, demiş.

Padişah işi zora koşmuş:

— Çadır kuruldu, ama onun içine bir şey lazım, demiş. Bir halı olacak. Hem de bir buçuk katlısı olacak, demiş.

Oğlan yine ağlamaya başlamış. Karısı gelmiş:

— Niye ağlıyorsun beyim, demiş.

O da:

— Niye ağlamayayım? Babam bu sefer de halı istemiş, demiş.

Karısı:

— Beni getirdiğin çöplüğü biliyor musun? Git, oraya de ki; “Lalizer Hanım! Gülizar Hanım’ın selamı var. Küçük odadaki küçük halıyı vereceksin.” de, demiş.

Oğlan gitmiş, kızın dediklerini yapmış, halıyı da almış, gelmiş. Götürmüş, babasına teslim etmiş.

Vezirler:

— Tamam padişahım. Daha istek mistek isteme! Oğlan, sözünü yerine getirdi, demişler.

Padişah:

— Yok yok! Hepsini yaptı, ama daha bitmedi. Onun kapısının önünde altın masanın üstünde, altın tabağın içinde bir salkım üzüm olacak! Gelen askerim yiyecek, giden askerim yiyecek. Yediği yer belli olmayacak, demiş.

Vezirler:

— Bu da Allah’ın yapısı... Bunu nasıl yapsın? Bu meyve, yenince biter. Bu istek mi ki, demişler.

Padişah:

— Yok! Getirirse kabulüm, getirmezse değilim. Bir kere söyleyin bakayım, demiş.

Oğlana gidip söylemişler. Kendi kendine; “Bu yapılmayacak bir şey. Tamam, babam beni reddediyor.” diye ağlarken karısı gelmiş:

— Beyim, niye ağlıyorsun, demiş.

Oğlan:

— Niye ağlamayayım? Babam bu sefer de bunları istedi, demiş.

Karısı:

— Aaaa! Ona ağlanır mı? Ona ağlama! Git, yine selamımı söyle. “Altın masayı, altın tabağı üzümüyle öylece vereceksiniz.” de, demiş.

Oğlan gitmiş, kızın dediklerini söylemiş, “Masayı, altın tabağıyla beraber üzümü yukarı vereceksiniz!” demiş. Oğlan, hepsini getirmiş, koymuş. Gelen yemiş, giden yemiş... Gelen yemiş, giden yemiş... Yenildiği de hiç belli değilmiş.

Padişaha gidip söylemişler:

— Tamam, kabulüm. Oğlum eve gelsin, demiş.

Vezirler, oğlanın yanına gelmiş:

— Müjde, müjde! Baban kabul etti. Artık eve geleceksin, demişler.

O sırada karısı gelmiş. Karısına:

— Karı, babamın istekleri yerine gelmiş. Babam bizi kabul etmiş. Eve gideceğiz, demiş.

Karısı şaşırmış:

— Öyle mi? Öyle mi, demiş.

Oğlan da:

— Evet, öyle, demiş.

Karısı:

— Sen beni getirdiğin çöplüğe git, de ki; “Lalizer Hanım, Gülizar Hanım’ın altın başlığıyla fındık içi elbisesini vereceksiniz!” de, demiş.

Oğlan, çöplüğe gitmiş. O çöplüğe gider gitmez kız da görünmeden oraya gitmiş. Eline bir büyük ağaç almış. Çöplükten topladığı çaputları cereğin* o tarafına, bu tarafına bağlamış. O sırada iki elçi gelmiş. Biri vezir, öteki de kızlarmış. Birbirlerine; “Bak bak!” diye dürtmüşler.

— Eşek başlı kız! Bunu ne yapacaksın, demişler.

Kız:

— Ne mi yapacağım? At yapacağım. Kaynatamın evine kişneye kişneye gideceğim. El öpeceğim, demiş.

Aman Allah! Bunu duyan kızlar eve kaçmışlar. Sandıkta tek bir elbise bile koymadan giyinmiş, kuşanmışlar. Bir güzelce süslenip püslenmişler. O, çöplükte süslenmiş, onlar da evde süslenmişler. Kocasının getirdiği altın başlığı, elbiseyi de giymiş. Bir hanım olmuş, bir hanım olmuş ki... Kaynanasının, kaynatasının elini öpmüş, oraya dinelmiş.* O sırada dışarıdan bir at sesi geliyor, bir at sesi geliyor, ama mahalleyi indirip kaldırıyormuş.

Padişah merak etmiş:

— Çıkın, bakın. Bu ne kadar at? Bunlar nereden geliyor? Neyin nesi bu sesler, demiş.

Gelin gidip bakmış ki eltileri geliyor. Süslü püslü cer atlara* binmişler.

Kaynatasına:

— Ey baba! N’olacak? Senin has gelinlerin geliyor. Atlarla içeri hooluyorlar.*

Kaynatası da:

— Allah belanızı versin! Atlarınızı kapıda koyun da gelin bari, demiş.

Arkasından da:

— Gelinlerim bir oynasın da boylarına bakıyım, demiş.

Büyük gelin, kalkıp oynamaya başlamış. Bir kolunu kaldırmış, türlü türlü yemekler dökülmüş. Öbür kolunu kaldırmış, ondan da yemekler dökülmüş.

Kaynatası:

— Allah belanı vere! Doymadın da koynuna, koltuğuna mı doldurdun, demiş.

Öteki gelin kalkmış, o da aynısı. Bu kez de küçük gelin kalkmış. Bir kolunu kaldırmış, gümüş para dökülmüş. Bir kolunu kaldırmış, altınlar dökülmüş. Altın, gümüş bitene kadar oynamış. Sonra gitmiş, kaynatasının elini öpmüş. Kaynatası onu kabul etmiş, öbür gelinlerini evden kovmuş. Yiyip, içip muradına geçmiş...

 


* cerek: Ağaç sırık.

* dinelmek: Ayakta hareketsiz olmak.

* cer at: Yola iyi giden soylu gösterişli at.

* hoolamak: Hücum etmek.