Şemsi Bani
(İç Anadolu Bölgesi, Kırşehir)

ŞEMSİ BAANİ

Bir varmış bir yohmuş, Allah’ın deli gulları çohmuş. Çok demesi pek günahmış. Sevabı goydum bir kefeye, günahı goydum bir kefeye başladım düşünmeye. Azdan çoktan, hoppala hoptan, sana bir mintan yaptırdım çerden çöpten. İlikleri karpuz kabuğundan düğmeleri turptan. Turp dedim de aklıma geldi iki adam. Biri zayıf, biri şişman biri dost biri düşman. Bir köprü gurmuşlar, sırat köprüsü mü desem? Geçen de pişman geçmeyen de pişman. O yalan bu yalan, ağzın burnun yok mu? Seninki de yalan. Baban yalandan gitti, anan yalandan gitti seni gidi yağlı keçi, duvara bağlı keçi, yalan yuvası olmuş ağzıyın içi. Neyse uzatmayalım, masala su katmayalım ve masala başlayalım.

Zamanın birinde bir ülkede üç bacı yaşarmış. Bu üç bacı, kendi aralarında konuşuyorlarmış. Bunlar konuşurlarken oradan geçen padişahla yaveri pencereye gulaklarını vermişler:

— Bu gızlar ne diyo, bakalım demişler.

En büyük gız,

— Ben bi padişahla evlensem, bi çadır dokusam, çadır dokunsa gelse, demiş.

Ortanca gardeş,

— Ben bi padişahla evlensem, bi halı dokusam, halı dokunsa gelse, demiş.

En küçük gız da,

— Ben bi padişahla evlensem, bi oğlum olsa bi gızım olsa ağladıkça gözlerinden inci mercan dökülse, demiş.

Onlar ordan çekip gitmişler. Gel zaman git zamaan padişah yaverine,

— Çağır da en büyük kızla evlenelim. Bakalım sözünü tutacak mı? demiş.

Gızı çağırtmış, düğün etmiş. Bir de kıza çadır tezgâhı kurdurtmuş ama çadırlar hiç dokunup gelmemiş. Ondan sonra ikinci kıznan evlenmiş ortanca kıznan:

— Çağırın bir de ortanca kıznan evleneyim bağalım. Belki o dediğini tutar, demiş.

Gız gelmiiş, düğün yapılmış. Padişah o gıza da halı çadırı kurdurtmuş amma gız gelip de bir başına geçmemiş. Padişah,

— Bu da olmadı, sözünü tutmadı. Ben bir de küçük gıznan evleneyim, demiş.

Padişah küçük gızla evlenmiş. Hakkaten de gızın bir oğlu bir gızı olmuş. Ağlayınca gözlerinden inci mercan dökülmüş. Evdeki ablaları bu duruma hasetlenmişler:*

— Amaan padişah bunu görür. Bunu alır bizi de öldürtür. Ne yapalım ne yapalııım, padişah çocukları görmeden biz bu çocukları gaybidelim, demişler.

Bir gutu bulmuşlar, gutunun içersine pamuk goymuşlar. Çocukları da gutuya goyup büyükçe bir ırmağın içine atmışlar. Gelelim gücçük kıza. Gücçük gızın da yatağına bacıları, bir erkek bi de dişi köpek eniği goymuşlar. Sonra da,

— Vah vah, köpek eniği gunladı, olacak iş mi? diye bağıra bağıra padişaha duyurmuşlar.

Padişah,

— Hay böyle iş olur mu? Böyle bir terbiyesizlik padişaha yapılır mı? deyip, şehrin en işlek caddesine bir guyu kazdırın. Guyunun içine de gadınla köpek eniklerini atın. Gelen geçen de bunların yüzüne tükürsün demiş.

Gadını beline kadar kuyuya gömüyollar. Gelen geçen de gadının yüzüne tükürüyo. Gelelim çocuklara. Çocuklar da yavaaş yavaaş sandığın içinde büyümeye başlıyolar. Yüzerken yüzerken bi yaşlı ebe dede varmış. Onların da hiç çocuhları olmuyomuş. Sandığı bunlar görmüşler. Sandığı görünce,

— Beeey dimiş gadın. Bunun içinde mal ise senin olsun, can ise benim olsun.

Bi de sandıh sudan yanlarına gelmiş. Sandığı açsalar bahsalar ki bi oğlan bi kız iki tane çocuh. Pırıl pırıl. Sandığın içi de inci mercan dolu. Çocuklar ağlayı ağlayı sandığın içini doldurmuşlar:

— Yarabbi, bak bize acıdı, iki tane çocuk gönderdi, demiş gadın.

Çocukları almışlar:

— Bunlar bizim guzularımız olsun, diye büyütmeye başlamışlar.

Tabi çocuklar gülüyorlarmış mercan oluyomuş, ağlıyolarmış inci oluyomuş. Hâli vahti çoh güzel olmuş bunların. Bu yaşlılar çoh zengin olmuşlar. Hemen padişahın sarayının yanına bir saray da bunlar yaptırmışlar. Yaptırınca büyüğünen güççcük kız bu sarayı görüyollar. Gafalarında hemen tasarlıyollar:

— Yaa, bu çocuhlar herhalde ölmedi. Bunlar bizim başımıza bela açallar. Biz bu çocuhları öldürelim, bi kötülük yapalım, diyollar.

Saraya geliyollar, gapıyı dövüyollar. Kız açıyo gapıyı:

— Gızııım diyo, evinizde pek güzel olmuş, siz de güzel olmuşşsunuz. Yalınız evinize Gaali Güher (Galigüher) dağının arkasında yediveren çiçeği var, onu da getirseniz daha güzel olur. Kohar buralar, pırıl pırıl olur, bi güzel olur ki, dimiş.

— Tamam, dimiş gız. Notunu da almış.

Akşam olunca kardeşi eve gelmiş. Bacısının üzgün olduğunu görünce,

— Bacım ne oldu, neye üzülüyon? dimiş.

Bacısı da,

— Bah, bugün bi teyze geldi buraya. Gaali Göher dağının arkasında bi yediveren çiçeği varmış. Onu alıp gelirsen evini daha güzel olur dedi, demiş.

Oolan da,

— Sen hiç üzülme ben o çiçeği sana getireceem, diyo.

Ertesi gün atına biniyo yola düşüyo. Yolda ak sakallı bi adamla karşılaşıyo. “Yavrum nereye gidiyon sen? diyo.

— Gaali Güher daaının arhasında bi yediveren çiçee varmış, bacım istiyo, onu alıp geleceem, diyo.

— Vay yavruuum, padişah o çiçek için dünyanın askerini gönderdi, hepsini de telef etti. Sen nasıl getireceen, diyo.

— Ben sana şimdi bi şey söylüycem, sen bunu yaparsan hem çiçeği de alırsın hem de saa saalim geri gelirsin, diyo.

— Ne yapcam dede? Söyle, diyo.

— Dağya çıhıyon, hiç istifini bozmuyon* dağdan çiçeği topluyon, arhana bile bahmadan atına binip geri geliyon. Sahın ha bahma! Eğer baharsan dağ ardısıra sana dooru yürür, atın ile seni altına alır, altında kalırsın maazallah, diyo.

Oolan dağya gidiyo, arhasındaki yediveren çiçeğini topluyo, dedenin söyledii gibi heç arhasına bahmadan atına atlıyo, çıhıp geliyo. Tabi dağ ardından gürül gürül geliyo amma gelse de oolan çohtan evine varıyo. Oolanın yediveren çiçeğini getirdiği tüm şehirde yankılanıyo. Dedikodu şayika çıhınca teyzeleri de bunu duyuyo:

— Vaaa! Ölmedi görüyon nu, ne yapsak ne yapsaaak? diyollar.

Oolanın olmadıı bir gün kadın gine geliyo saraya:

— Gızım diyo, eviniz ne kadar güzel omuş, çiçean kohusu taaa uzahlara geliyo ama Gaali Güher dağının arhasında Şemsi Bani dirler bir çengi gızı var. Onu da getirriseniz size ana olur. [Çocuhları büyüten karı koca da ölmüş tabi] Böylelikle ananız da olur, çoh güzel bi hayatınız olur, diyo.

Gız bunları da not alıyo. Bi de ahşam oluyo, oolan gine eve geliyo. Bahıyo bacısı gine üzgün:

— Ne oldu, neye üzülüyon? diyo.

— Bah, o teyze gine geldi. Gaali Güher dağının arhasında Şemsi Bani dirler bi çengi gızı varmış. Onu getirirsen bizim annemiz olurmuş, diyo.

— Tamam, diyo oolan. Tek sen üzülme bacım, diyo.

Atına biniyo yola düşüyo. Gideee, gidee gide bi ak sahallı adam çıhıyo önüne:

— Nere gidiyoon, nere giyooon? diyo.

— Böyle böyle. Gaali Güher dağının arhasında Şemsi Bani dirler bir çengi gızı var. Onu alcaam bize anne olacah, diyo.

— Sen napıyon arhadaş, ölümüne mi susadın? diyo.

Oolan da,

— Ben bacımı çoh seviyom. Gitceem, ölümüne de olsa gidecem. Bi tane bacım var başka kimsem yoh, diyo.

— O zaman, benim sana söylediklerimi eksiksiz yaparsan çengi gızını alır gelirsin, dimiş.

Başlamış oolana yapacaklarını bir bir anlatmaya:

— Yolda önüne iki aslan ile iki çeşme çıkacah. Beyaz çeşmeden akan sütü beyaz aslana, siyah çeşmeden akan sütü siyah aslana içireceen. Az ilerde çoh acıhmış kurt ile kuzu göreceen. Gurdun önündeki otu, kuzunun önüne, kuzunun önündeki eti de gurdun önüne at ki sana musallat olmasınlar.* Gideee gidee gide kale gibi taştan duvarları olan bir şato ile karşılaşcaan. İşte aradıın Şemsi Bani orda yaşıyo. Padişah onu saraya getirtebilmek için yıllarca tabur tabur ordu gönderdi amma muvaffak olmadı. Şemşi Bani hepsini taş itti. Seni de daş itmek isteyecek. Ben sana bir mısga* vercem. Bu mısgadaki duayı ezberlersen daş olmazsın, diyo.

Oolan duayı ezberleyip yola çıkıyo. Oolan önce aslanlarla, soona da gurt ile guzuyla garşılaşmış. Dervişin didiklerini bir bir yapınca engelleri aşmış, dağın eteendeki Şemsi Bani’nin sarayına yahlaşmış. Şemsi Bani oolanı görünce hemen,

— Daş ol, dimiş.

 Oolan atının ayahlarından dizine gadar daş olmuş. Oolan heyecandan ohuyacağı duayı unutmuş:

— Çengi gızı, diye seslenmiş.

Şemsi Bani gine,

— Daş ol, dimiş.

Oolaan bu sefer beline gadar daş olmuş. Tekrar baarmış, döşüne gadar daş olmuş. Allah tarafından dua birden ahlına gelmiş, bi çırpıda ohuyu vermiş. Atının ve oolanın üzerindeki bütün daşlar sıyrılmış. Şemsi Bani bunu göürünce,

— Buyur aslanım, dimiş.

— Seni götürmeye geldim, dimiş oolan.

— Burda gördüün bütün daşların duvarların hepisi insan, çoğu da padişaan tabur tabur adamları, onlar da senin gibi beni götürmeye geldiler amma başarılı olamadılar, hepisini daş ittim, dimiş.

Oolan da başından geçenleri bir bir anlatmış:

— Benim bi gız gardeşim var. Gardeşime bi yaşlı gadın dadandı.* Önce yediveren gülünü getirirsek çoh mutlu olacaahsınız dedii için gülü getirdim. Şimdi de çengi gızını getirirseniz çoh mutlu olacahsınız dediği için seni götürmeye geldim. Sen bizim annemiz olacaan, bize annelik yapacaan. Hadi gidelim, dimiş.

Çengi gızı da,

— Tamam gidelim amma önce şu daşları uyandıralım. Kimi borudan mızıkayla kimi asker silahlarıyla geldi, dimiş. Ben elimi kaldırıp dua idiyim sen de benle dua it de bunları uyandıralım, diyo.

Bunlar dua idiyollar. Askerler, boru, trampet hepsi daşdan adam oluyollar. Sarayın yolunu dutuyollar. Gelelim Şemsi Bani ile oolana. Bunlar da doğru evin yolunu dutuyollar. Eve varıyollar. Oolan bacısı ile çengi kızını tanıştırıyor:

— Annemizi getirdim, diyo.

Başköşeye oturtuyo. Avrad gine geliyo:

— Vay, eviniz de pek güzel olmuş, çiçaanız da güzel olmuş anneniz de daha güzel olmuş, dimiş.

Şemsi Baani,

— Daş ol, cadı garı! diyo buna.

 Gadın o anda simsiyah bir daş oluyo. Şemsi Baani o siyah daşın üzerinde abdestini alıyo, namazını gılıyo. Daha sonra oolunu yanına çağırıyo. Bir elini salllıyo gümüş bir sini oluşuyo. Civcivler ve tavuklar sininin içinde yayılıp dolaşıyo amma dışına çıhamıyo:

— Bu siniyi al oolum, padişaa hediye olarak götür. Gomşumuz duruyo, diyo.

Oolan da götürüyo. Ertesi gün de Şemsi Bani oolana bi tavşanla bi tazının altın ve gümüşten bir sininin içinde koştuğu amma birbirini dutamadığı bir sini veriyo:

— Bunu padişaa hediye olarak götür, diyo.

Padişah bu hediyeyi de alınca,

— Benim sarayımda böyle bi şey yoh. Bu neyin nesi böyle yaaa! Böyle bi şey olur mu? diyo.

Sarayında yükde yemli, pahada ağır neyi varsa, altıın, akçee ne varsa dolduruyo. Önce padişah geliyo diye haber gönderiyo, arhasıkese* bunların sarayına varıyo. Oolan,

— Bu annem, bu da kız kardeşim, diye padişahla ailesini tanıştırıyo.

Padişah, Şemsi Baani’ye,

— Sen bunu nasıl yapıyon? Bu civcivler tepsinin üzerinden çıhmadan dolaşıyo. Tavşanla tazı birbirini yahalamadan sinide goşup duruyollar. Bu nasıl işdir? diyo.

— Sen böyle şeylere inanaman, diyo Şemsi Baani. İnsanoğlu hiçbir zaman köpek eniği gunlamaz. Sen buna inanıyon da tavşanla tazının birbirini yahalamadan aynı sini içinde koşabileceğine mi inanmıyon? Pazar yerine gömülediin o gadın bu çocuhların öp öz annesi, senin de garındır. Bunları sana eski garıların, bu çocuhların teyzeleri planladılar, diyo.

Öyle diyince padişah yaptııı hatanın farhına varıyo. O büyük bacı ile ortanca bacıya da,

— Kırk satır mı istersiniz, kırk katır mı? diye soruyo.

Onlar da,

— Satırı ne yapacaak, katıra bineriz babamızın evine gideriz, diyollar.

İki bacıyı katırın kuyruuna bağlıyollar, katır bunları sürüye sürüye evlerine götürüyo. Garısını gömüldüü yerden çıharttırıyo. İyice yıhatıyo, çocuhlarını da yanına alıp sarayına götürüyo. Kırk gün kırk gece banyolar yapıyollar. Mutlu mesut yaşıyollar. Gökten üç elma düşüyo, biri bu masalı söyleyene, biri anlatana, biri de dinleyenlere gidiyo. Çünkü elmanın ikisi kendisine biri de daima dinleyene düşüyo.

 


* hasetlenmek: kıskanmak

* istifini bozmak: durumunu, pozisyonunu değiştirmek

* musallat olmak: 1. bir kişinin kötülüğü için sürekli uğraşmak, 2. bir şeyin bir yere gelip gitmeme durumu

* mısga: muska, genellikle takanı koruyacağına inanılan hoca geçinen kişiler tarafından yazılmış ve üçgen şeklinde katlanmış kâğıt

* dadanmak: 1. sürekli aynı şeyi yapmak, 2. bir kişinin kötülüğü için sürekli uğraşmak

* arhasıkese: arkasından