Köyün Çobanı
(Doğu Anadolu Bölgesi, Malatya)

KÖYÜN ÇOBANI

Evvel zaman içinde kalbur saman içinde köyün birinde bir çoban varmış. Bu çobanın bir de ihtiyar anası varmış. Çobanın gönlü köyün ağasının hanımına düşmüş, fakat derdini bir türlü kimseye açamazmış.

En sonunda dayanamayan çoban, bir gün anasına demiş ki:

— Ana, yarın git, ağaya söyle, hanımını bana versin,

Anası da:

— Olmaz, oğlum, filan demişse de söz dinletememiş.

Bir çare de bulamayınca gitmiş ağanın evine. Ağanın yanına varan çobanın anası boynunu bükmüş, Ağa’ya demiş:

— Ağa, bizim oğlan senin hanıma âşık, senin hanımı bizim oğlana verir misin?

Ağa bu lafa o kadar çok kızmış ki çobanın anasını güzel bir dövmüş, kolunu bacağını kırmış, evine yollamış.

Aradan bir iki ay geçmiş, çobanın anasının kolu bacağı iyileşmiş. Anasının iyileştiğini gören çoban, üsteleyerek:

— Ana, ya gidip ağanın hanımını bana istersin ya da ben bu çobanlığı bırakır, başımı alıp buralardan giderim, demiş.

Anası da:

— Oğlum bütün geçimimiz bu çobanlıktan. Sen çobanlığı bırakıp buraları terk edersen bana ne olacak? diyerek ağlamış.

Çoban:

— Ana, hiç ağlama. Sen gidip ağadan isteme, bu sefer de hanıma söyle, o da yok derse bu sevdadan vazgeçeceğim, diyerek anasını razı etmiş.

Çobanın anası mecbur kalmış, ağanın hanımının yanına varmış.

Hanıma:

— Benim çoban oğlum seninle evlenmek istiyor, ne diyorsun? diye sormuş.

Hanım da demiş ki:

— Tamam, olur. Ben bu akşam bizim ahırın kapısını açık bırakacağım. Oğlun gelsin ki görüşüp anlaşalım, demiş.

Çobanın anası bu sözleri işitir işitmez hemen oğluna haber vermeye koşmuş:

— Oğlum, durum böyle böyle, diyerek anlatmış.

Akşam olunca çoban gidip ağanın ahırına saklanmış. O sırada ağanın hanımı ağaya diyormuş ki:

— Ağam, ağam, sen ahırını gezip bakmaz mısın, malını davarını görmez misin, hâlleri nice diye sormaz mısın?’

Ağa hanımının bu lafı üzerine çırayı yakıp ahıra inmiş.

Ahırda birden çobanla karşılaşan ağa şaşırmış:

— Çoban, sen benim ahırımda ne yaparsın, neylersin? diye sormuş.

Çoban:

— Ağam, bu akşam köylüler bize misafirliğe gelmişlerdi. Dediler ki senin ahırın ağanın ahırından büyük. Ben de yok öyle şey olur mu, benim ahırım ağanın ahırından büyük olamaz, dedim. Sonunda ölçmeye karar verdik. Ben de geldim ki sizin ahırı ölçtüm, demiş.

Ağa, çobanın bu sözlerine hiç kuşkulanmamış. Çırayı havaya kaldırarak:

— Bak, bizim ahırın bir ucu nerde diğer ucu nerde... Hiç sizin ahır bizim ahırdan büyük olur mu? demiş.

Çoban da:

— Tamam ağam, haklısın, ben de köylülere böyle dedim ama söz dinletemedim, diyerek oradan ayrılmış.

Bu meselenin üzerinden birkaç gün geçmiş, çoban tekrar anasını ağanın hanımına göndermiş.

Ağanın hanımı da:

— Bu gece oğlun bizim misafir odasına gelsin ki görüşüp anlaşalım, diye haber göndermiş.

Gece olmuş, ağanın hanımı ağaya:

— Ağam, ağam, sen bugünlerde hiç misafir odasına bakmıyorsun. Git bir gez bakalım, demiş.

Ağa çırağı alıp misafir odasına gitmiş, bir de ne görsün! Köyün çobanı misafir odasında oturuyor.

Çoban hazır cevaplıkla:

— Ağam, bizim evde köylülerle oturuyorduk. Dediler ki senin misafir odan ağanın misafir odasından büyük. Ben de yok, öyle şey olur mu, ağamın odasının yanında benim oda kümes gibi kalır, dedim. Fakat inanmadılar. Ben de sizin misafir odasını ölçmeye geldim, demiş.

Ağa elindeki çırayı kaldırmış, çobana:

— Çoban, nasıl olur da benim odam senin odandan küçük olur, işte bak, demiş.

Çoban ağasına hak vermiş ve yine evinin yolunu tutmuş.

Aradan yine birkaç gün geçmiş. Çoban anasına yalvararak,

— Ana, git ağanın hanımına bir daha söyle, bana kati bir cevap göndersin, demiş.

Çobanın anası kalkıp ağanın hanımının yanına gitmiş. Ağanın hanımı içten içe kocasının durumu fark etmemesine kızmış ve çobanın anasına,

— Oğluna söyle, gece gelsin, benim yatağıma girsin, görüşüp anlaşalım, demiş.

Kadına bunları söyleyip onu yolladıktan sonra da akşam yatarken kocasına:

— Ağam, şimdiye kadar hiçbir şeyi gözümde koymadın ama bir tek şey gözümde kaldı. Bu gece sen benim entarimi giy, ben de senin entarini giyeyim, öyle yatalım, demiş.

Ağa da karısının bu teklifini kabul etmiş. Uykuları gelen ağa ile hanımı yatmışlar, çırayı da söndürmüşler. Bu arada çoban odalarına girmiş ve el yordamıyla yatağı bulmuş. Ağanın tarafından elini yorganın altına uzatıvermiş. Vücudunda bir elin gezinmesiyle uykudan sıçrayan ağa, çobanın kolunu yakalamış, hiddetle sormuş:

— Yine ne istiyorsun, çoban!’

Çoban hemen toparlanmış:

̶ Ağam, bizim evde komşularla oturuyorduk. Dediler ki ağanın bacağında tek ben var. Ben dedim yok, komşular, ağamın bacağında çift ben var. Biz de bahse girdik, ben bakmaya geldim.

Çobanın bu sözleri üzerine ağa yumuşayarak:

̶ Bak, çoban oğlum, çırayı yak da göstereyim. Bana köyde her zaman çift benli demezler mi? Onlar bunu nasıl bilmezlermiş, bak işte, diyerek benleri gösterivermiş.

Çoban:

— Çift, çift, diyerek oradan uzaklaşıvermiş.

Bu olayın üzerinden hayli bir zaman geçmiş geçmemiş ki çoban hâl çareleri aramaya başlamış. Çareyi yaşlı anasını ağanın hanımına yollamakta bulmuş. Anasına:

— Ana, bu defa son, git söyle. Beni alacak mı almayacak mı? Kati bir haber getir, demiş.

Çobanın anası tekrar gidip sormuş.

Hanım da:

— Git, oğluna söyle, ben gece evin kapısını açık bırakıp kendisini bekleyeceğim. Gelsin ki konuşalım, anlaşalım, demiş.

Yine akşam olmuş. Çoban hanımın yanına gitmek için hazırlanırken, hanım da evdeki bütün ateş yakacak çakmağı, kavı saklamış. Evde hiç ışık yanmadığını gören ağa:

— Hatun, bugün evin ışıkları niye yanmaz olmuş? diye sorunca hanım:

— Ağam, evde ne ateş var ne de çakmak, haydi yatalım.” demiş.

Yatmışlar. Çoban bu arada eve girmiş. El yordamıyla hanımın yattığı taraftan yatağa girince hanım bağırmış:

— Ağa, ağa, ayaklarımın arasında bir mahlûk var, çabuk ışık bul, demiş.

Evde ışık olmadığını bilen ağa hemen komşuları Hoca’ya varmış. Ağa evden çıkınca da hanım evin kapılarını kapatmış. Çobanla evde yalnız kalmışlar.

Bu arada ağa gidip Hoca’dan ateşi almış, evin kapısına koşar adım gelmiş, ama kapılar kapalıymış.

Kapıyı yumruklamış, tekmelemiş ama kimse kapıyı açmamış:

— Ben evi mi şaşırdım yoksa, gidip Hoca’yı getireyim, diye söylene söylene Hoca’nın evine gitmiş. Hoca’ya olanları anlatmış.

Hoca da:

— Ağam, zaten hava bulanık, gel sen bu gece bizde kal. Şafak atınca Allah kerimdir, evi bulursun.” demiş. Ağa da Hoca’ya hak vererek orda kalmış.

O gece çoban ağanın evinde sabah tan ağarıncaya kadar kalmış. Tan ağarınca da çekip gitmiş. Bu arada hanım kalkıp, evin kapısını yeniden açık bırakmış. Evin kedisini de yakalayıp, yatağa tekrar girmiş. Biraz sonra eve gelen ağa kapıları açık bulunca şaşırmış ve akşam evi şaşırdığına inanmış.

Çabuk çabuk hanımının yanına varmış. Hanım ağayı görünce:

— Ağam, ateş bulmak için bu kadar dolaşmak mı lazım gelirmiş. Sabaha kadar mahlûku ayaklarımın arasında tuttum, korkumdan gözlerimi bile kırpmadım. Hele şu yorganı arala da bak ne var ?

Ağa çakmağı çakıp yorganı kaldırmış ki evlerinin kedisi hanımın ayakları arasında uyuyor. Gülmüş ağa:

— Vallahi hatun ben Hoca’dan ateşi alıp evin kapısına doğru yürüdüm fakat bir türlü bizim evi bulamadım. Yoksa bu kediyi ta ilk akşamdan yakalardım, demiş.
Ağanın hanımı düşünmüş taşınmış bakmış ki ağa çobanın kendi namusuna dolandığından bîhaber.

Hanım ne planlar kurduysa da ağa hiçbir şey anlamadı. Bu olayın üzerinden böylece birkaç gün geçtikten sonra, hanım kendi kendine:

̶ Namusuma sahip olamayan adamın karısı olup günde bal börek yiyeceğime, gider köyün çobanının karısı olurum, demiş.

O gece ağaya ağu içirmiş. Ağa ölmüş böylece. Hanım da aradan birkaç ay geçtikten sonra çobanla evlenmiş.

Çobanla anasını da konağa almış. Havadan bu anda üç elma düşmüş, birisi dinleyenlere birisi dinleyip de ders çıkaranlara, birisi de bu masalı söyleyene. Onlar almışlar dersini, biz çıkalım kerevetine.