Bostancı
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

Bostancı

Bir padişah varmış. Bu padişahın üç tane oğlu, üç tane de kızı varmış. Bunun bir bahçesi varmış. Bahçeye varırmış, bahçede vaktini geçirirmiş. Amma  güzel meyveleri  varmış buralarda bunların. İşte bunların başında dururmuş. Ondan sonra bir gün olmuş, padişah hasta olmuş. Hasta olunca padişah, tabi baya hasta olmuş, çoluğu çocuğu başını beklermiş. İşte ölüverecek geliverecek derken baya bir zaman sürmüş. Sonra vezirini vüzerasını toplamış bu.

—Ya babanız nice zamandan beri hastalık çekiyor. Ölüverecek gidiverecek demiyor. Bu adamın bir çekindiği yer var. Bu ekseri nerelerde durur ? diyorlar.

—Bunun bir bahçesi vardı. Oraya giderdi, ekseri orada dururdu. Oralarda vaktini geçirirdi, demişler. Ondan sonra,

—Ya, en çok hangi meyveleri yiyordu? demişler.

—En çok nar vardı orada. Narı çok severdi.

—İyi ya, narı bir yedirelim dedeye, padişaha. Bakalım ne olacak?

Tam nar yetişmiş, tam olum zamanı gelmiş, yiyim zamanı gelmiş. Akşam demişler ki:

—Sabah olsun, narı getirelim, babama yedirelim.

Bir de sabahleyin varmışlarmış, nardan bir tane kalmamış. Öyle.

—Bir sene daha bekleyelim, demişler.

İyi ya, nar her sene bir kere oluyor, her gün olmuyor ki. Ertesi sene gene demişler:

—Bugün dursun, sabahleyin getirelim narı, babama yedirelim.

Bir de sabahleyin varmışlar, gene gitmiş nar. Ertesi seneye kalıyor. O sene diyorlar ki:

—Narı bugün yarın alacağız ya, narı bugün akşam sırayla bekleyelim. Kim yiyorsa bunu yakalayalım, demişler. Koca oğlan demiş:

—Bugün ben gideyim, bekleyeyim bu nar bahçesinde.

Ondan sonra varmış. Bıçaklı tüfekli gitmiş, oraya geleni öldürecek. Gece bir gürültü bir zıbırtı, hiç bir şeycik anlayamamış. Ondan keri bir de sabahleyin varmış, nar gene gitmiş. Hadi o sene de kalmış. Ertesi sene demiş ortanca:

—Ben bekleyeyim.

Gitmiş. O da beklemiş. Aynı onun elinden de gitmiş nar. En küçük oğlana gelmiş sıra.

—Bu yıl da ben bekleyeyim, demiş.

Akşam olmuş. Okunu, mızrağını almış. Bir lamba gaz doldurmuş. Kuran-ı Kerim’ini almış. Varmış akşamına, yatsıdan sonra. Lambasını yakmış. Başlamış Kuran okumaya. Ondan sonra Kuran okurken gene başlamış tangırtı gümbürtü.

—Hey, demiş bu, hemen çekmiş kasaturayı. Bir o yanına bir bu yanına, bir o yanına bir bu yanına derken yaralamış o gelen şeyi.

—Yandım, demiş, o fırlamış gitmiş. Sabahleyin olmuş. Bir de bakmış, narlar durup durur. Doldurmuş oradan narları bir çantaya, getirmiş eve.

—Geldin mi birader?

—Geldim.

—Ne yaptın?

—Valla böyle böyle oldu. Ben narları kurtardım. Bugün narları getirdim.

—İyi ya, getir bakalım da babama yedirelim.

Şimdi akıl dane de demiş ki:

—Babanız bunları yedi mi çok  dayanamaz. Bu nasip bekliyor. Çok şey yedirmeyin. Şimdi siz vardı mı vasiyetini size anlatsın.

—İyi ya, toplanın madem oğlum. Ben size diyeceğimi diyeyim. Ondan keri yedirin bana narı. Şimdi ben öldü mü birer gün benim mezarı bekleyin. Herkes sabaha kadar birer gün tek başına bekleyecek. Bu bir. İkinci vasiyetim de, siz üç oğlan üç kızsınız. İlk dünür gelince koca kızı vereceksiniz. İkinci dünür gelene ortancayı vereceksiniz. Üçüncü gelene de küçük kızı vereceksiniz. Hiç boş çevirmeyeceksiniz. Dünürleri böyle yapacaksınız. Getirin narları, diyor dede. Narları yiyor. Ruhu teslim ediyor.

Şimdi götürüyorlar padişahı, koyuyorlar mezara. Aradan iki üç gün geçiyor. İki üç gün geçtikten keri bir de bakıyorlar ki, birisi, bir adam inmiş, gencin birisi sallanıp geliyor.

—Selamün aleyküm.

—Aleyküm selam.

—Hoş geldin ya arkadaşım, sen buralarda hiç görmediğimiz bir arkadaşsın. Hayır mı, şer mi?

—Hayır. Ben sizin koca ablanıza dünür geldim. Onu bana vereceksiniz” diyor. “Senin memleket nere ? diyorlar.

—Benim memleket uzak.

Koca oğlan:

—Babam öldü gitti, kaldık. Şimdi bu kızı verdik mi, bu kızı alıp gidecek bu yabancı. Vermeyelim, diyor. Ortancaya soruyorlar:

—Ne yapalım? Verelim mi bunu?

O da:

—Vermeyelim, diyor. Bu sefer küçüğe:

—Birader, ne yapacağız ? diyorlar.

—Şimdi babanızın şeyini kırmayın. Babanız ne dedi size? Ablanız büyük kızı ilk gelene, ortancayı sonra gelene, böyle sırayla verin dedi mi?

—Dedi. Veriyoruz, diyorlar.

Kızı veriyorlar. Ama nereye götürüyor, götürüyor. Oğlan:

—Ben de padişahım. Ben sizin ablanızı alıp götüreceğim. Ben de sizin gibi padişah oluyorum, diyor.

İyi ya. Veriyorlar. İki üç gün duruyor.

—Bize müsaade. Ben gideyim, diyor.

Ellerinden ne geldiyse oğlanlar, heybelerine altınlar, ne varsa dolduruyorlar.

—Hadi size hayırlı günler, demişler.

Atıyor beygirin arkasına, kızı alıp gidiyor. Aradan bir zaman geçiyor. Akşam oluyor gene. Birisi bir beygire binmiş, o da çekilip geliyor. Eh işte, hal hatır.

—Hayır mı arkadaşım, sen niye geldin?

—Ben sizin ortanca kıza dünür geldim, diyor. Yine koca oğlan:

—Vermeyelim. Bak ötekini de verdik, aldı gitti. Bunu da şuralara verelim, kıyımıza, diyor. Ortanca da:

—Vermeyelim, diyor. Küçük:

—Aaa, hiç aktarmayın. Babanız verin dedi. Bunu vereceğiz, diyor.

—Kardeşim, bunu vereceğiz, ama öteki bak aldı gitti. Bunları nerede göreceğiz bir daha, nerede bulacağız?

Onu da veriyorlar. İki üç gün sonra onun da yüklüyorlar ötesini berisini. Üçüncü kıza geliyor sıra. Bir gün bir bakıyorlar ki, bir at çekilip geliyor. Ona da soruyorlar.

—Ben sizin küçük kıza dünürüm, diyor. Şimdi koca oğlan diyor:

—Bak iki tanesini verdik, aldılar gittiler. Bunu komşu verelim kendimize, yakın şuralara bir yerlere.

Ortanca da öyle diyor. Küçük diyor:

—Bunu da verelim. Babamızın vasiyeti. Dünürü çevirmeyin dedi.

O da diyor:

—Ben de padişahım.

Amma velakin bu da alıp gidiyor kızı. Kızlar gidiyor. Aradan beş on gün geçiyor.

—Ya kızlar gitti. Babamın bir vasiyeti daha vardı.

—Neydi o?

—Birer gün mezarı bekleyecektik. Mezarları birer gün bekleyelim.

Koca oğlana diyorlar:

—Hadi bakalım hazırlan, akşam üzeri mezarda yatacaksın.

Koca oğlan varıyor mezara. Oraya biraz bir şeyler götürüyor. Oturuyor, yatıyor. Başlıyor babasını dinlemeye.

—Baba, baba, baba!

Ölüden hiç ses gelir mi? Sabah oluyor, geliyor.

—E birader, babamı bekledin.

—Bekledim, diyor.

—Babamla konuştun mu ? diyorlar.

—Babamı  ben  görmedim. Hiç benimle konuşmadı. Sabaha kadar ünledim, konuşmadı, diyor.

—Ya, babam sana dargın, diyorlar bunlar.

—Neden?

—Kızları babamın dediği yere vermeyecektin. Sana ondan dargın, diyor.

—İyi ya, biz vasiyetini yaptık ya, verdik ya, dargın olursa olsun, diyor.

Sıra geliyor ikinci oğlana. İkinci oğlan da gidiyor. Varıyor, bekliyor, bağırıyor babasına. O da gelmiyor. Sabahleyin geliyor.

—Ne oldu kardeşim, babamı gördün mü?

—Görmedim ya.

—Babam sana da dargın, diyor bu küçük oğlan. Oradan sıra üçüncü oğlana geliyor.

—Bugün de ben gideyim, diyor.

Ondan keri varıyor, lambasını yakıyor, varıyor babasının mezarının başına. Başlıyor Kuran okumaya. İşte okurken, okurken babasını ünlüyor*. Ölü söylenir mi? Dururken bir rüzgar esiyor, tutuyor lambayı söndürüyor. Lamba söndükten keri karanlıkta kalıyor bu oğlan. Bir etrafına bakıyor, hiç şavk* yok. Bizim şurada Gölcük dağı deriz, öyle koca bir dağda şavk yanarmış.

—Ulan gideyim, şu şavktan bir ocak alayım geleyim, lambayı yakayım, diyor.

Dayanıveriyor, çıkıyor tepeye. Bir de çıkıyor ki tepeye, bir ocak yakmışlar, böyle geniş. Bir kazana vurmuşlar, kırk kulplu bir kazanmış. Ondan keri kazan kaynayıp durur etiyle. Kırk tane eşkıya içmişler, içmişler, yatmışlar o bayıra. Bir bakmış.

—Şimdi bunlar burada beni görürse, öldürürler. Şunlar beni hiç görmeden bir ensi alayım-ensi derler ocaklının ağaç kısmına- oradan kaçayım, demiş.

Tam ocağı almış, şöyle çekilmiş, birisi uyanmış. Bir bakmış, ocağı biri götürüyor.

—Ulan kalkın, birisi gelmiş buraya! Ocak almaya gelmiş. Bunda çok cesaret ver. Bizim kıyımıza, buraya gelen adamda cesaret çok, demiş.

Yakalamışlar.

—Gel bakalım arkadaş, sen ne aradın burada?

—Böyle, böyle. Ben ocak almaya geldim.  Babamın mezarını bekliyordum. Lamba söndü, onu yakmaya geldim, demiş.

—Sen iyi, kabadayı bir arkadaşa benziyorsun, demişler.

—Eeee?

—Seni biz bir yere götüreceğiz. Bu işi bize hallediver.

—Nereye götüreceksiniz beni?

Bunların da bir hasımları varmış, bir başka padişah. Onlarla temelli geçinemiyormuş bu efeler.

—Buradan gideceğiz.  Padişahın          sarayına varacağız.  Seni biz içeriye bırakacağız. Bu padişahı bize kesivereceksin orada. Ondan keri seni biz getireceğiz, yerine teslim edeceğiz. Olur mu? diyorlar.

 —Olur, diyor. Ne yapacaksın, mecbursun gitmeye.

Bunlar orada hepsi bir toplanıyorlar. Yallah, Bursa gibi, Ankara gibi bir yere varıyorlar. Padişahın sarayı yanıp durur, lambaları yangır yangır yanıp durur.

—İşte bu saray! Şimdi o saraya gireceksin, padişahı orada bulacaksın, öldüreceksin.

İyi ya. Ona dümbelek derler, birbirine dayanıyorlar, onu sarayın avlusundan içeriye koyuyorlar. Gidiyor bu. Kapıları açmadan evvel bekçisi varmış sarayın. Padişahın kapısından sarayın oraya varıyor, bekçiyi öldürüyor. Oradan içeri geçiyor. Bir içeri geçiyor, bir kapı açıyor. Bir kız yatıp durur orada, padişahın odasında. Kıza varıyor, başında bir kupa şerbeti var.

—Bu olsa olsa padişahın büyük kızı. Bu şerbeti büyük abimin şerefine içeyim, diyor.

Onu içiyor. Oradan geçiyor, bir oda daha yanıp durur karşıda. Oraya geçiyor, bir kız da orada yatıp durur. Oraya varıyor.

—Bu da olsa olsa ortanca kızdır. Bununkini de ortanca abimin şerefine içeyim, diyor.

Onu da içiyor. Oradan geliyor. Bir kapı daha görüyor karşıda. Ona bakıyor, bir kız da orada yatıp dururmuş.

—Bu da olsa olsa padişahın küçük kızı. Bu da benim olsun, diyor. Bunu da içiyor. Oradan geliyor geri, çıkıyor avlunun içine.

—Arkadaşlarım, ben bekçileri, nöbetçiler, hepsini öldürdüm. Padişahınızı da buldum, yatıyor. Sizi ben tek tek koyayım içeri, kendi elinizle öldürün düşmanınızı. Hiç benim öldürmeme lüzum yok, diyor.

Ona göre bunlar dümbelek olurlarmış, birini çıkarırlarmış. Tam böyle sırta çıktığı zaman ensesine bir çakı vururmuş, hop aşağı. Kırkını da efelerin oraya yığıyor. İniyor aşağıya, hepsinin birer kulağını kesiyor belli olsun diye. Bir de koyuyor çantasına kulaklarını, efelerden kurtuluyor. Şimdi oradan çıkıyor dışarıya amma, funisi* varmış, çok kabadayıymış. Funinin haberi olmamış bu işlerden. Funinin haberi oluyor, sarıveriyor oğlana. Oğlan beri gidiyor. Temelli kurtaramıyor paçayı. Oku varmış. Çekiyor yayı, böyle funinin bir yanından giriyor, bir yanından çıkıyor. Böyle beton avlusu varmış. Avluya da süngü dikiyor. Oradan dönüveriyor bu, ha bakalım ha bakalım gün doğarken mezara geliyor. Mezarda babasına ünlüyor, yok. Oradan geliyor eve.

—Kardeşim, babamı bekledim, diyor. Büyük:

—Ee, ne yapıyor babam?

—İyi, çok iyi babam, selamı var. Sabaha kadar konuştuk biz babamla, onun size çok selamı var, diyor.

—Bizimle konuşmadı ya, diyorlar.

—Sizinle konuşmadı. Siz kızları vermeyelim demişsiniz. Size biraz darılıyor, amma ben onu ikna ettim, sizinle de barıştı, diyor.

Şimdi yine aile işine kaydına başlıyor. Şimdi sabahleyin efelerin gidip de padişahı öldürecekleri yer var ya, sabahleyin bir kalkıyorlar avlunun içi bir sürü ceset, ondan keri köpeği de böyle vurunca duvara yapıştırmış.

—Bunları yapan kimse çıksın, ona dünyalık vereceğiz, diyorlar padişahın oğlanları.

Biri geliyor.

—Ben öldürdüm bu efeleri, diyor.

—İyi, öldürdüysen çıkar bakalım oku.

Varıveriyor, yanaşıveriyor. Öte asılıyor, beri asılıyor, çıkaramıyor. Oydu buydu, oydu buydu, hiç kimse çıkaramıyor. Yayın yapıyorlar.

—Bu oku kim çıkarırsa dünyalık vereceğiz!

Düşmanlarını öldürdü ya. Şimdi evde otururlarken,

—Ulan birader, şu padişahın şeylerini duyduk. Bir de biz gidelim, bir de biz deneyelim kendimizi, demişler.

—Olur mu?

—Olmazsa olmasın. Gidelim. Bizim için güçlük mü var?

Üçü  bunların  atlarını  eyerlemişler.  Ötelerini  berilerini  takmışlar, takıştırmışlar, binmişler. Varmışlar padişahın sarayına.

—Ooo, üç tane genç geldi arkadaş! Bunları alın bakalım.

Almışlar. Koca oğlan demiş:

—Ben çıkaramam.

Kendi vurmadı ki. Ortancaya diyorlar.

—Ben de çıkaramam, diyor. Küçüğe diyorlar:

—Sen ne yapacaksın?

—Şöyle durun bakalım. Bismillahirrahmanirrahim, diyor.

Ellerine tükürüyor, şöyle tutuyor oku, bir yanına sallıyor bir yanına sallıyor, söküp çıkarıyor.

 —Ooo, bizim aradığımız adam bu. Alın bunları saraya.

Alıyorlar. Bir hafta falan misafir yapıyorlar bunları, bakım, hürmet.

—Arkadaşım, bizim aradığımız adam sensin. Bizden ne istersen iste.

Ötekiler birbirlerinin yüzüne bakıyorlar.

—Ya, biz ne isteyelim senden? Biz de senin gibi padişah oğluyuz. Her şeyimiz bol, her şeyimiz çok.

 —İste ya, sen ne istersen vereceğiz.

—Veremezsiniz. Bizim istediğimizi siz veremezsiniz, diyor.

—Vereceğiz, diyorlar.

—Madem verecekseniz, biz üç biraderiz. Sizin üç tane kızınız var. Verirseniz birer tane, biz alıp gideceğiz, diyor.

Napıyor bu adam ya? Birini istese verecek, üçünü de istiyor. Olurdu olmazdı derken isterseniz vereceğiz diye de söz vermişler. Öteki padişahın oğlu:

—Verelim. Üçünü de verelim bunların, demiş.

Birer tane vermişler oğlanlara. Bir iki gün daha durmuşlar.

-Biz gari gidelim, demişler.

Şimdi üç oğlan gelmiş, üç de kız olmuş, altı tane. O padişah kızlarına da vermiş birer at.

—Hepinize de uğurlar olsun, yine bekleriz, güle güle!

Şimdi bunları uğurlamışlar.

Üç oğlan üç kız giderlerken, büyük oğlan önden gidermiş, ortanca oğlan onun arkasından, en küçük en arkadan. Bir çeşmenin başına gelmişler.

 —Şöyle bir yemek yiyelim, demişler.

Tabi yorulmuşlar. Bir yemek yerlerken bir de bakmışlarmış, bir ihtiyar çıkmış gelmiş arkadan. O da atlı matlı bir ihtiyar.

—Ooo, dede, buyurun. Sen de sokul sofraya.

Onu da oturtmuşlar, yemişler içmişler. Gidim zamanı geliyor.

—Dede, sen ne yana gidiyorsun?

—Ben Soma’ya gidiyorum.

—Hadi yürü. Biz de o yana gidiyoruz. Gidelim.

Şimdi dedeye demişler:

—En büyüğümüz sensin. Sen bizim önümüzden git.

—Oğlum, ben garibanım. Siz yine aynı yolunuza gidin, ben sizin arkanızdan gideyim, demiş.

Velhasıl yürümüşler bunlar yolda. Giderlerken giderlerken oğlanın kız arkadan gelirmiş, kızın arkasında da dede gelirmiş. Kız çukura düşmüş.  Küçük oğlanın karısı gari.

—Beni kurtarın, diye bir bağırmış. Bir de bakmışlarmış, dede kızı atmış beygirin terkisine, beygir iki minare, üç minare boyu yükselmiş.

—Kurtarın beni, kurtarın beni! diye bağırırmış.

Oğlanlar da ne yapsınlar, öte çığrışmışlar beri çığrışmışlar, dede almış kızı, kaybolmuş gitmiş.

—Ee kardeşler, şimdi benim hanım gitti. Onu dede aldı gitti. Ben bunu ölene kadar arayacağım, bulacağım. Bulamadım mı dünya bana haram olsun. Gidin memleketinize. Düğününüzü yapın, derneğinizi yapın, güle güle geçinin, diyor küçük oğlan.

—Kardeşim, bir kız için bu kadar cefa çekilmez. Sana biz neler buluruz, diyorlar.

—Öyle, ama o benim nasipti. Ben gideceğim onun arkasından, diyor.

Velhasıl ağlaşıyorlar, sarılıyorlar bunlar. Oğlan dönüveriyor oradan, temsil Soma’ya gitmiyor da başka yere gidiyor. Az gidiyor uz  gidiyor, git bakalım gel bakalım, aç, açık, zebil. Beygir meygir ölüyor. Per perişan git bakalım, git bakalım, git bakalım aylar mı geçti, yıllar mı geçti, karşısına bir saray çıkıyor.

—Şu saraya bir varayım da, o sarayda bir insan vardır. Bir ekmek verir, karnımı doyurur, halimi hatırımı belki sorar, diyor.

Varıyor saraya, bağırıyor.

—Hey, orada kim varsa dışarı çıksın!

Bir de çıka çıka çıksa ki büyük ablaları.

—Abla, sen ne arıyorsun burada? O diyor:

—Ya sen ne arıyorsun burada?

Sarmaş dolaş, hal hatır.

—Kardeşim, sen burada ne yapıyorsun? diyor.

—Ben burada  duruyorum. Benim adam, bir periler padişahı. Benim adam hakikat padişah, amma peri padişahı.

—Ne yapıyor şimdi? diyor.

—Sabah oldu mu, perilerle harbe gider, gezmeye gider. O, pek tekin durmaz, Akşam üstü oluyor. Akşam gelecek gari peri padişahı.

—Kardeşim, şimdi benim adam geldi mi, tabi peri bu, buna karar olmaz, sana bir kötülük yapar. Seni ben bir yere saklayayım da ben ona derdimi anlatırım. Kötülük edecek olsa hiç göstermeyeceğim seni, diyor. Akşam geliyor.

—Ulan karı, burada bir adem eti kokuyor. İnsan mı geldi buraya yabancı? diyor.-Gelmedi, diyor.

—Yalan söyleme. Buraya gelen olmuş.

—Büyük ağabeyim gelse buraya, ne yaparsın? diyor.

—Valla büyük ağabeyin gelse, onu yerde alır gökte yerim. O, seni bana vermeyecekti. Ona ben dargınım, diyor.

—Ortaca gelse, diyor.

—Ortancayı da öldürürüm, diyor.

—Küçük kardeşim gelse ne yaparsın? diyor.

—Ah, küçük kardeşin bir gelse buralara, onu tepemde gezdiririm buralarda ben. O verdi  seni bana. Benim ona yapacağım iyilikler varsa, elimden geleni yaparım, diyor.

—Öyleyse küçük ağabeyim geldi, diyor.

—Hadi getir gel bakalım.

Ünleyip geliyorlar. Sarmaş dolaş.

—Hayırdır küçük birader, buralarda sen ne arıyorsun? Hani senin memleketin neresi, buralara niye geldin?

—Başımızdan böyle böyle böyle bir hadise geçti. Biz bunu aramaya çıktık. Ne yapacağım şaşırıyorum, diyor.

—Kardeşim, onu biz alamayız onun elinden.

—Neden?

—Ona ‘Bostancı’ derler. Biz bununla harp yaptık, bütün perileri vurdu. Onun elinden biz bunu alamayız, diyor.

—Ne yapacağız?

—Bizim perilerden ne kızlar var. Ben sana buradan bir peri kızı vereyim.

—Ah, öyle değil. Benim bulamadığımdan değil, bizim memleketimizde de dolu, diyor.

—Ne olacak?

—Ben buradan gideceğim aramaya, diyor.

İşte iki gün daha kalıyor. Yediriyor içiriyorlar bu oğlanı. Oradan ayrılıyor. Ha bakalım de bakalım derken aylar geçmiş, yıllar geçmiş, Per perişan. Yine bir saray daha görünüyor.

—Bir şu saraya da varayım bakayım, diyor.

Bir de o saraya varıyor ki çıka çıka ortanca kardeşi çıkıyor.

—Ulan ağabey, nerelerdesin? Hoş geldin, beş gittin.

—Kardeşim, senin adam neci?

—Benim adam yılanlar padişahı, diyor.

—O nerede?

—O harbe gidiyor, akşam geliyor, diyor. Akşam kocası geliyor.

—Kim geldi? diyor.

—Gelmedi, diyor.

—Geldiyse söyle.

O da diyor:

—Ortanca birader geldi. Ona bir şey yapar mısın?

—Yaparım. Onu ben öldürürüm, şöyle ederim, böyle ederim.

—Küçük biraderim gelse ne yaparsın?

—Ona şöyle bakarım, şöyle iyilik yaparım.

—Küçük biraderim geldi, diyor.

Gari hoş beş.

—Kardeşim, ne hayır hikmet?

—Böyle böyle. Benim karıyı aldı gitti bir dede. Alamıyoruz, diyor.

—Onun elinden bu alınmaz, diyor.

Alınmaz deyince oradan da umudu kesiyor.

—Ben gene gideceğim aramaya, diyor.

Gidiyor gene. Gezip dolaşırken üçüncü kızın sarayına varıyor. Ona da

—Böyle böyle, diyor. O da diyor ki:

—Benim adam da şeytanlar şeyhi, diyor. Akşam oluyor. Ona da anlatıyor.

—Küçük kardeşim geldi, diyor buna.

Hoş beş. İşte ondan keri diyor ki:

—Madem öyleyse alamayız, diyor.

Yalnız bir kuşları varmış. Şimdi bunların bir hudutları olurmuş. Herkesin, temsil şimdi Bizim Yunanistan ayrı, Bulgaristan ayrı, oralara vardığın zaman bir muharebe lazım, bir çarpışma lazım. Kuşa:

—Sen bizim tepeden bunu götür. Hududunuza vardığınız zaman onu indir. Biz o hududa senede bir kere varırız. Sen o işlerini ayarlar da gelebilirsen, orayı bekle, biz senede yoklarız, diyor.

Varıyor. Ondan keri çıkıveriyor gene. Ha şuracık ha buracık ha şuracık ha buracık derken Maraş ovası gibi bir ovaya düşüyor. Bir bostan ekilmiş bir karpuz ekilmiş, dağlar, ovalar bostan kaynıyor. Ha bakalım de bakalım ha bakalım derken bir yere varıyor. Bir de varıyor ki bir derenin içinde bir çardak kurulmuş, ocak tütüp durur.

—Ulan bir de şu çardağa bir bakayım, orada kim var? diyor.

Bir de çardağa varıyor ki, çıka çıka çıksa ki kız, dedenin elinden alıp gittiği kız. Bir bakıyor, tanıyor kızı. Tabi varıyor kıyına, hal hatır derken tanışıyorlar.

—Bak ben senin arkandan geldim kaç seneden beri. Seni buralara getirdi. Biz nasıl gideceğiz geri?

—Valla biz seninle zor gideriz buradan, diyor.

—Deme, diyor.

—Valla bunun bir beygiri var. Devamlı uçuyor. Böyle yayan mayan  gitmenin imkanı yok, diyor.

—Öldürürse öldürür, diyor.

Beş on gün kalıyor çardakta. Akşam oldu mu oğlan dışarılarda yatarmış, dede gitti mi gelirmiş çardağa. Biraz durmuşlar. Aradan kaç gün geçtiyse,

—Kaçalım bugün. Bugün gidelim. Öldürürse öldürür, demiş.

Çıkmışlar bunlar. Dedenin de beygiri uçar dedim ya, dedenin beygiri başlamış kişnemeye. Dede kalkmış. Dede de karpuz çapalamış çapalamış da yatmışmış.

—Ne var? demiş.

—Ne olacak, karının adamı geldi de adam karıyı götürüyor, demiş.

—Götürsün. Ona biz yetişiriz, demiş.

Az daha uyumuş. Kalkmış, giyinmiş.

—Yürü bakalım oğlanla kızın arkasından, diyor.

Bir bakıyor, oğlanla kız gidip giderler. Geriden bir süzülüyor beygir, oğlana bir  çarpıyor. Ondan keri alıveriyor kırbacını, bir dayak bir dayak bir dayak. Öldü diye bırakıveriyor. Kızı atıveriyor beygire, hadi gene çardağa.

-Senin gari buradan dirin gitmez, ölün de zor gider. Hiç bana bir daha öyle adamım geldiydi, kardeşim geldiydi, yok, diyor.

Gene koyuyor çardağa. Sabah oldu mu gene gidermiş. İşte oğlan ölmüyor, sürünüyor, zebil oluyor, yatıyor. Kaç gün geçtiyse yine çardağa geliyor. Bir geliyor, gene kız bakıyor, adam geliyor. Geldiyse gelsin, hoş geldin beş gittin.

—Ne yapacağız?

—Kaçamayacağız, diyor kız.

—Şimdi kaçamayacağız demeyeceksin. Bakalım bu dede bu beygiri nereden almış? Dedenin beygiri nereden alınmış? Nereden alındıysa bu beygirin sülalesi vardır. Ben gideyim, bu beygirin tayından, sülalesinden bir tane bulayım, diyor.

Mutabık kalıyorlar bunlar bu lafa. Akşam bostancı geliyor. Bostancıyla oturup konuşurken,

—Bostancı,  sen benimsin,  ben seninim.  Adamı öldürdün. Benim arkamdan başka gelecek, arayacak kimsem yok. Seninle biz burada ölene kadar geçineceğiz. Şu beygiri nereden aldın, nerede buldun? Onu bana bir deyiversene, diyor.

—Ulan ne yapacaksın sen beygiri?

Öyleydi böyleydi derken,

—Bu beygir Afrika’da bilmem ne sarayında, bir padişahın beygirleri var. O beygirin anası öldü ya, ölmediyse tam kırk yaşında, diyor.

Böyle anlatıveriyor, ama bunların oraya gidip bulacağını, geleceğini ne bilsin. Oradan  lafı bitiriyor adamla. Adam gene kalkıyor sabah, beygire biniyor, gidiyor bostanlığa bostan kazmaya. Sabah oğlan geliyor. Oğlana diyor:

—Bu “Afrika’da” diyor. Böyle böyle  diyor.  Afrika’yı  bulabilir  misin sen?

—Ben bu Afrika’yı bulamazsam da uğraşırım, diyor.

Oradan çıkıveriyor.  O kuş padişahı kuş getirmişti  ya, oraya geliyor gene. Vaktini bekliyor, bir sene bekleyecek ya, bir sene sonra geliyor ya. Bir sene sonra kuş geliyor. Oradan alıyor oğlanı, doğru ablasının kıyına iletiyor.

—Ne oldu? Bostancı’yı buldun mu? diyor padişah, enişteleri.

—Buldum, diyor.

—Nasıl? Alamadın mı kızı?

—Nasıl alacağım? Herif elimizi kolumuzu çakıl etti. Bunun beygirinden üstün beygir bulursak o zaman belki alacağız, diyor.

—Sordurdun mu kıza?

—Sordurdum. Bunun anası Afrika’daymış. “Ya ölmüştür ya kocamıştır, sağsa kırk yaşındadır” falan diyor. Benim Afrika’ya gitmem lazım, diyor.

—Gidebilir misin?

—Valla bırakırsan senin kuşla gideriz hedefimize kadar. Oradan ötesine Allah bize yardımcı olsun, diyor.

Velhasıl kuş gene bindiriveriyor bunu, hudutları nereyse hudutlarına iletiyor, oraya indiriyor.

—Şimdi sen git. Ben buraya da gelirim her sene. Eğer işin görülmez de gelirsen, ben bir senede gelirim ancak, bekle, diyor.

Oradan da ayrılıyor bu. Çıkıveriyor, ha şuracık ha buracık ha şuracık ha buracık derken, yalnız şöyle bir mektup yazıvermiş:

—Padişahım, ben sana bir arkadaş yolluyorum. Onu çok zor işlere koşma. Bu atlardan anlar. Bunu seyis yap, atlara baksın orada, diyor Afrika padişahına.

Buluyor padişahın sarayını. Nöbetçiler bunu yakalıyorlar.

—Sen nereye gidiyorsun?

—Ben padişaha gidiyorum, padişahı bulacağım, diyor.

Elden ele padişaha iletiyorlar. Padişah buna hoş geldin beş gittin, hal hatır. Mektubu çıkarıyor veriyor padişaha. Padişah mektubu bir okuyor.

—Bunu sen kendin okudun mu? diyor.

—Okumadım. Bak  arkadaş bana ne yazmış: ‘Ben bir arkadaş yolluyorum. Bunu sen atçılara, seyislere başkan yapacaksın. Bu atlardan çok anlar. ’ Sen atçılarla yapar mısın?, diyor.

—Yaparım. Ben onlarla çalışırım, diyor.

İletiyor avluya bunu padişah. Ondan keri bakıyor ona.

—Tamam. Bundan sonra sen burada atçıların başında seyis başkanı olarak duracaksın. Bunlara hizmet edeceksin, diyor.

Elini götüne koyuyor, başlıyor beygirlerin içini aramaya. O beygiri arıyor, koca beygiri arıyor. Ta bir de ileri gidiyor. Kenara koca beygiri çekmişler, öyle dalmış, zayıflamış, bakan yutan olmamış. Gari işe yaramıyor, ölsün diye bırakıvermişler, öyle bir kenara sürüvermişler. Bir bakıyor.

—Tamam. Benim aradığım beygir buysa bu, diyor.

Öteki Bostancı’nın beygirine benzermiş. Yanındaki seyislere:

—Şu koca beygiri çekin bakalım, dışarı çıkarın, diyor.

—Sen ne yapacaksın arkadaşım bu koca beygiri? Biz ölsün diye çıkardık bu beygiri, buraya bıraktık. Buna biz bakmayız, işte biraz saman, yem atıveririz.

—Siz çıkarın o beygiri, diyor.

Çıkarıyorlar. Suyla yıkıyorlar, kaymak gibi oluyor beygir.

—Çekin bunu tarlaya. Öteki beygirlere iki kile yem veriyorsanız buna üç kile yem verin, diyor.

Kendi bakıyor gari. Bir bakıyor, beygir oluyor. Şimdi beygirleri yazın çaya götürürler; yıkanmaya, spor yapmaya çaya götürürler.

—Şimdi bugün çaya gideceğiz. Herkes beygirlerini hazırlasın, bugün çaya gideceğiz, diyor seyislere.

Âlem beygirine biniyor. O da koca beygirini eyerliyor, düzenliyor.

—Ben de bununla gideceğim, diyor.

—Arkadaşım, sen seyis başkanısın. Bu koca beygire binilir mi? Şu en iyisine bin.

—Yok. Ben buna bineyim, sizin arkanızdan gelirim.

Biniveriyorlar bunlar, kırk elli seyis beygirlere. Çatır çatır çatır çatır gidiyorlar. O da arkada yavaş yavaş gidiyor. Azcık uzayınca,

—Hadi koca beygir, göster bakalım kendini, diyor.

İki kamçı sallıyor buna, bir bağırıyor. Bir de bakıyor böyle havaya, süzülmeye başlıyor. Süzülmeye başlayınca,

—İşte ben beygiri buldum. Bostancı’nın beygirinin anası bu, diyor.

Varıyorlar. Beygirleri yuyorlar, yıkıyorlar, işlerini bitiriyorlar. Geliyorlar geri gene. Biraz daha bakıyor beygire bu. Baktıktan keri bir gün bu padişaha varıyor:

—Padişahım, bana müsaade et gari. Benim hizmetim yeter. Ben yavaş yavaş memleketime geri gideceğim, diyor.

—Yapma, etme. Bak iyisin, bunların başında duruyorsun. Biraz daha duralım, falan diyor. Ama,

—Ben gideceğim, diyor. İyi ya.

—Gideceksen madem ne isteyeceksen iste benden.

—Valla padişahım, benim altına maltına ihtiyacım yok. Şu koca beygiri bana vereceksin, ben bineceğim, gideceğim, diyor.

—Oğlum, biz bunu ölecek diye çıkardık. Sen nereye gitsen bu kalır, gitmez. İyi bir beygir al da memleketine git, diyor.

—Yok. Ben onunla gideceğim, diyor.

Gari dayanamıyor padişah.

—Verelim madem. Yalnız bu koca beygiri götürmeseydin iyiydi, diyor.

Ondan keri koca beygirin yemini, ötesini berisini dolduruyor heybeye, altınını. Beygire biniyor bu. Huduttan çıkınca da koca beygire:

—Hadi koca beygirim, aktar!

Koca beygir dızılarmış* ondan keri. Uça uça geliyor, Bostancı’nın çardağının ardına konuyor. Kız bir kalkıyor, bir kalksa adam beygire binmiş gelmiş.

—Ne oldu? Getirdin mi? diyor.

—Getirdim. Beygiri getirdim ben, diyor.

Akşam Bostancı gelene kadar gidermiş beygirle, başka bir yere kaçarmış. Bir hafta on gün durmuşlar. Kıza:

—Bugün gidelim gari, demiş.

—Gidelim, ama bu deyyus yetişirse bizim arkamızdan bizi öldürmesin, demiş.

—Valla gari orasını Allah bilir, diyor.

—Hani bizim beygir ihtiyar, öteki genç. Onunla bir olur mu?

İşte gari Bostancı’yı savıyor bunlar. Beygir biniyor, karıyı da arkasına terkiye alıyor.

—Hadi oğlum, aktar! diyor.

Dede: Giderken gene Bostancı’nın beygiri başlıyor kişnemeye çakıldığı yerde.

—Niye kişniyorsun? Gene ne var? diyor.

—Anam geldi. Anamı getirdi adam. Adamla karı kaçıyorlar, diyor.

—Ananın hakkından gelemez misin? diyor.

—Gelirim, diyor.

Öteki koca, beriki genç. Bostancı gene yatıyor, biraz daha uyuyor. Ondan keri kalkıyor, biniyor, ha bakalım ha bakalım ha bakalım Manisa gibi bir yerde. Bir bakıyor ki anası, beygir arkadan geliyor, Bostancı. Birisi genç, birisi ihtiyar. Bir de üstünde iki kişi var. Ağır gidermiş. Şöyle bir geri bakmış koca beygir.

—Hey benim tayım, sen gençsin, ben ihtiyarım. Sende var bir kişi, bende var iki kişi. Hala bu dedenin dediğini yapar da bizi burada öldürtürsen, mememden emdiğin haram olsun, dilinle emdiğin zehir olsun, demiş.

Ondan keri Bostancı’nın beygiri az gidermiş, alçalırmış; az gidermiş, alçalırmış. Öteki vasiyet etti ya. Beygir yere inmiş. Dede bağırırmış bağırırmış, beygir yürümezmiş. Ondan keri oğlan geri dönüvermiş buna, bir çarpmış buna beygirle, dedeyi düşürmüş aşağıya. İnivermiş, dedeye bir dayak bir dayak. Dedeyi öldürüyor. Bostancı’nın tılsımını bozuyor, orada öldürüyor. Ondan keri varıyor, Bostancı’nın beygirine bindiriyor kızı, kendi de beriki beygire biniyor.

—Hadi oğlum, yürü bakalım!

Ha şuracık ha buracık ha şuracık ha buracık bir yaylaya geliyorlar bunlar. Yayla böyle bahar günüymüş.

—Ulan karı, nasılsa Bostancı’dan kurtulduk. Bugün şu yaylada kalalım, şurada bugün yatalım, sabahleyin gidelim, diyor.

Beygirlerin birini bir yere çakmışlar, birini bir yere çakmışlar. Çadırı kurmuşlar gari yaylaya. Bir de sabah kalkmışmış karı, dışarı çıkacak. Çadırın ardına bir varıyor, bir yılan sarılmış amma çadırın etrafına, çıkmanın imkanı yok. Karı çığırarak geri geliyor.

—Böyle böyle, yılan var, sokacak bizi, diyor. Yılana soruyor:

—Sen neden böyle yaptın bize? Biz ne kadar azap çektik. Bak genç halimizde gittik, koca dedelere döndük. Yapma, etme!

—Ben de kaç seneden beri sizi bekliyorum. Siz geleceksiniz diye ben kaç seneden beri burada bekliyorum. Benim de bir şeyim var, diyor.

—Senin şeyin ne? diyor.

—Şimdi gülü gülünü, gülü dikenini neylesin diye bir tılsım vardır. Onun sen manasını bulup gelebilirsen seni koyuvereceğim. Bulup gelemezsen ben seni burada öldüreceğim, diyor.

—Bu karı ne olacak?

—Karıya ben bakarım. Beygirlerine, karına kılına hasar getirmem. Sen git, sora sora bunları öğrenip geleceksin. Ben seni öğrenip gelene kadar bekleyeceğim, diyor yılan.

Ondan keri bu çıkıyor.

—Gülü gülünü gülü dikenini neylesin, diyerek gidiyor. Bir değirmene iniyor. Varıyor değirmen. Bir değirmenci varmış. Değirmencinin böyle sakalı varmış, ihtiyar. Değirmenciye soruyor:

— “Gülü gülünü, gülü dikenini neylesin”.  Böyle bir laf duydun mu sen? diyor.

—Hiç ben duymadım. Yalnız Manisa’da benim bir değirmenci kardeşim daha var. O benim büyüğüm. Ona sor, diyor.

Ha şuracık ha buracık o değirmenciyi de buluyor. Değirmenciyi buluyor ama, ortanca birader o küçük biraderinden koca. Daha perişan kalmış, sakallı makallı. Ona da soruyor, o da,

—Bilmiyorum. Böyle şey hiç duymadım. Yalnız temsil İzmir’de Menemen’de bir kardeşimiz daha var. Sen ona git, bir de ona sor. O belki bilir, diyor.

Ona varıyor. Onu da buluyor. Bir de baksa ki, o hepsinden genç. En büyükleri. E gari orada da kalıyor misafir. Ona da soruyor.

—Ya “Gülü gülünü, gülü dikenini neylesin” öğrenip de ne yapacaksın bunu? diyor.

—Ya hoca, benim başımda böyle böyle bir hal var. Ben bunu öğrenebilirsem kendimi kurtaracağım. Öğrenemezsem bizi öldürecekler, diyor.

—Ulan oğlum, bunu buraya soran o kadar insan oldu. Kaç tane insan gönderdiysem hiç geri gelen olmadı, diyor.

Orada bu padişah geleni böyle bunu öğrenmesin diye kafasını kesermiş.

—Hiç kimse gelmedi. Seni öldürürler orada, diyor.

-Öldürürlerse öldürsünler, diyor.

-İyi ya. Git, orada falan padişah vardır. O padişahı bul, sor. Bakalım sana ne diyecek, diyor.

Gidiyor, padişahı buluyor.

—Padişahın, “Gülü gülünü, gülü dikenini neylesin”. Bunun manası nedir, bana öğreteceksin, diyor.

—Arkadaşım, daha ben bunu hiç kimseye demedim. Yalnız sana diyeceğim. Bana bir sene hizmet edersen ben sana bunu deyivereceğim, diyor.

Bir sene kalıyor.

—Hadi bakalım söyle padişahım.

—Bir sene daha kalacaksın, diyor.

Bir sene daha kalıyor. Üçüncü sene geliyor.

—Hadi bakalım padişahım, söyle şunu!

Gene söylemiyor.

—Bu deyyus bunu bana söylemeyecek. Yalnız ben bunların içinden bakalım ne çıkacak diye sabredeyim, diyor.

Padişahın karısı yolsuzluk yaparmış. Bunu korkusuna kimse padişaha deyivermezmiş. Akşam olurmuş böyle, seyislere dermiş:

—Beygirleri hazırlayın.

O zamanlar araba maraba yok. Atla gidiliyor. Gidermiş, işte nereye gidiyorsa, oralarda gezermiş tozarmış, sabaha karşı beygire binermiş, gelirmiş padişahın kıyına. Bunu bu öğrenmiş, padişahın karısının bunu yaptığını. Bir iki kere o da götürmüş karıyı. Padişah kendisine bu soruyu soranları karısının atlarının seyisi yaparmış.  Bir gün diyor ki:

—Padişahım, sana bir şey diyeceğim.

—İyi ya, de, diyor.

—Bugün gece ben senin elbiseleri giyeceğim. Sen de benim elbiseleri giyeceksin. Bugün ben padişah olacağım, sen seyis olacaksın, diyor.

—Olur, diyor.

Ondan keri gece değişiyorlar elbiseleri. Gidiyor seyisin yerine yatıyor. Gece biri geliyor.

—Kalk, hanımı götür, diyorlar seyise.

Padişah seyis oldu ya, kalkıyor, beygire bindiriyor bunu. Kendi de başka bir beygire biniyor. Götürüyor köye. Orada duruyorlar. Oradan gene bindiriyor bunu, götürüyor eve amma, ondan keri sarayın kıyına gelince karı tüylüyor*.

—Ben ineyim, sen beygiri koy, diyor.

Bir de padişahın kıyına varıverse seyis yatıp durur padişahın yatağında. O zaman gari anlıyor işin ne olduğunu. Sabah padişah diyor:

—Sen böyle niye yaptın da bana onu gösterdin? diyor.

—Sen onları yapanları göstermemişler de sen, ondan öldürmüşsün. Ben senin karının ne yaptığını gözüyle görsün diye yaptım, diyor.

—Sana deyivereceğim bu “Gülü gülünü, gülü dikenini neylesin”in manasını, diyor.

Ondan keri malcılık yapmış. Bir yanına birini bağlamış, bir yanına birini bağlamış. Biri karı, biri ötekiler olmuş.

—Gülü gülünü, gülü dikenini neylesin. Ben bir padişah olayım da benim gibi bir padişahın karısı böyle yerlere gitsin, böyle yollara gitsin diye git, bunu sana kim sorduysa aynı bunu anlatıver, diyor.

Karıyla ötekileri asıyor. Çıkıveriyor gene, ha şurası ha burası ha şurası. Geliyor çadıra. Bir de gelse ki çadırda daha bekleyip duruyorlar. Beygirleri çekmiş tavlaya. Kaç sene olduysa daha beygirlere, karıya bakıp durur.

—Geldin mi arkadaşım? Ya kaç seneden beri daha hiç kimse gelmediydi. Anlat bakalım, diyor.

Bir anlatıyor buna bu.

—Böyle böyle oldu, diyor. Yılan bir silkiniyor, bir kız oluyor amma ayın on dördü gibi.

—Ben seni kaç seneden beri bekliyorum. Ben de varacağım sana, diyor.

Ondan keri karıları bindiriyor beygire, kendi biniyor beygire. Varıyor köye, amma bitmiş adam. Kardeşleri tabi tanıyamamış. Gari kırk gün kırk gece bir düğün yapmışlar bunlar. Bir ararken iki tane bulmuş. Evlenmişler gitmişler.

 


* Ünlüyor: Sesleniyor, çağırıyor.

* Şavk: Işık.

* Funi: Köpek

* Dızılarmış: Koşarmış.

* Tüylüyor: Atlıyor.