Meyyit Başı
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

MEYYİT BAŞI

Bir varmış, bir yokmuş. Develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken çok eski devirlerde ihtiyar bir kadın yaşarmış. Bu ihtiyarın çok mu çok güzel bir kızı varmış, Bu kız, öyle güzelmiş ki güzellikte eşi benzeri yokmuş. Bu kız, bütün gün evinden çıkmaz, durmadan nakış işlermiş.

Lafı uzatmayalım… Kız, günün birinde camın önündeki sedire oturmuş, nakış işliyormuş. İşini işlerken camın önüne kanatları rengârenk bir kuş gelmiş.

Kıza:

— Benim güzel sultanım! Kırk gün meyyit* başı bekledikten sonra muradına ereceksin, demiş, ortadan kaybolmuş.

Kız şaşırmış. Sağa sola bakmış, gökyüzüne bakmış, kuş muş yok… “Allah Allah! Bu nasıl işti? Bu kuş neyin nesiydi?” diye meraklı meraklı düşünmeye başlamış, ama bu kuştan kimseye de bahsetmemiş.

Ertesi gün, kız yine işlemesinin başına oturmuş, iş işliyormuş. Kuş yine aynı saatte, aynı şekilde camın kenarına gelerek:

— Sultanım, kırk gün meyyit başı bekledikten sonra muradına ereceksin demiş, “Pırrr!” diye uçup gitmiş.

Kız, bu sefer daha da heyecanlanmış, kendini tutamamış, annesinin yanına gitmiş. Kuşun dediklerini annesine bir bir anlatmış.

İhtiyar kadın:

— Peki, bu kuş ne vakit gelir, diye kıza sormuş.

Kız da:

— Akşamüstü, anneciğim, diye cevap vermiş.

Bunu duyan ihtiyar kadın ertesi gün, kuşu göreceği bir yere saklanmış. Kuşun gelmesini beklemiş. Akşamüstü olunca kuş yine bir hışımla gelmiş, camın önüne konmuş. Daha önce söylediklerinin aynısını söylemiş, uçmuş, gitmiş.

İhtiyar kadın da bunları duymuş. Saklandığı yerden çıkmış.

Kızına:

—Haydi, hazırlan kızım! Ağzını yel alasıca bu uğursuz kuşun elinden kurtulmak için buralardan kaçalım, demiş.

Kız da:

— Olur anne!... Ondan kolay ne var? Hemen öteberimizi topladığımız gibi yola düşeriz, demiş.

Ana kız bir haynan* eşyalarını toplamışlar, azık tozuklarını* hazırlamış, yola düşmüşler.

Az gitmişler, uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler. Bir arpa boyu yol aldıktan sonra büyük bir sarayın önüne gelmişler. Vakit gece, onlar da yorgun olduğu için sarayın önünde uyuyakalmışlar. Öyle derin uykuya dalmışlar ki kuşun geldiğini bile duymamışlar. Onların derin uyuduğunu gören kuş, usulca gelmiş, her ikisini de kaptığı gibi sarayın odalarının birine kızı koymuş, başka birine de ihtiyar anasını koymuş.

Kız, sabah olup da gözlerini açınca bakmış ki hiç bilmediği bir odada! Kendi kendine; “Burası nere ki? Ben buraya nasıl geldim?” diye düşünürken yattığı yatağa şöyle bir bakmış ki aman Allah’ım her tarafı süslü, büyük bir yatakta yatıyormuş. Yanında da beyaz örtülere sarılmış bir cenaze bulunuyormuş.

Kız öyle şaşırmış ki kendi kendine; “Galiba kuşun dedikleri gerçek oluyor. N’apayım? Alnıma ne yazıldıysa onu göreceğim. En iyisi sabretmek,” demiş.

Biz haber verelim anasından… İhtiyar kadın, sabah olup da gözlerini açınca şaşırıp kalmış. Sağına soluna bakmış ki kızı da yanında değil. Hepten canı sıkılmış, deliye dönmüş. Yataktan fırladığı gibi kızını aramaya başlamış. Her tarafı deli gibi aramış, ama ne fayda? Kızını bir türlü bulamamış. “Eyvahlar olsun! Ben kızımı kuştan kaçırayım derken başka birine kaptırdım,” diye dövüne dövüne ağlamaya başlamış. Ne kadar aradı taradıysa da kızını öldüm Allah bulamamış. Bakmış ki olmayacak, artık ümidini kesip ağlaya ağlaya memleketine geri dönmüş.

Gelgelelim kıza… Kız, otuz dokuz gün boyunca o odadan dışarı çıkamamış. Hem ağlamış hem de ölünün başında oturmuş.

Kızın kaldığı odanın denize nazır bir balkonu varmış. Kız, arada sırada bir çıkar, oradan denizi seyredermiş. Otuz dokuzuncu gün, yine o balkona çıkmış, denizi seyrediyormuş. Denizde esir cariyelerle dolu bir gemi geliyormuş. Kız, elindeki mendilini sallayarak kaptana işaret vermiş. Yani; “Bu tarafa gel!” demek istemiş. Kaptan da kızın işaretini görmüş, gemiyi balkonun altına kadar getirmiş.

Kıza:

— İşaret ettin, geldim. Benden ne istiyorsun, demiş.

Kız da:

— Sana bir kese altın versem bana bir cariye satar mısın, demiş.

Meğer kızın canı o kadar sıkılmış ki; “Hiç değilse bana arkadaş olur, meyyitin başını beraber bekleriz,” diye düşünmüş.

Kaptan:

— Tamam, satarım. Sen bir ip sarkıt, altınımı da ver, kızı satmak kolay, demiş.

Kız, hemen bir ip bulmuş, balkondan sarkıtmış. Bir kese altını da geminin içine fırlatmış. Kaptan, güzel bir cariye seçmiş, ipe bağlamış, kıza yollamış.

— İşte size layık bir cariye gönderiyorum, demiş.

Cariyeyi yukarı çeken kız, içinden; “Çok şükür Allah’ım, sonunda can sıkıntımı alacak bir arkadaş buldum,” diye öyle sevinmiş ki hemen cariyenin boynuna bir dizi altın takmış.

Ertesi gün, kırkıncı gün imiş... Kız, aldığı cariyeye:

— Ben sarayı gezeceğim, sen burada bekle! Sakın bir yere gitme, diye iyice tembihlemiş, odadan çıkıp gitmiş.

Çok geçmeden yatakta yatan meyyit dirilmeye başlamış. Cariye, öyle korkmuş ki korkudan tüyleri diken diken olmuş.

Ölü, yattığı yerden doğrulmuş, cariyeye seslenmiş:

— Kırk gün, kırk gece başımın ucunda sen mi bekledin, demiş.

Cariye, yalandan:

— Hııı… Ben bekledim, demiş.

Meğer bu ölü gibi yatan, o memleketin padişahının oğluymuş. Kendi kendine şöyle ahdetmiş; “Kim benim başımda kırk gün, kırk gece beklerse ben onunla evleneceğim.”

Padişahın oğlu, cariyeye:

— Burada senden başka kimse var mı, diye sormuş.

Cariye de hiç utanmadan:

— Var, var! Bir hizmetçim var, o da az önce dışarı gitti. Dur da sesleneyim, demiş.

Sonra da dışarı çıkmış, hanımına:

— Kız, gel buraya! Seni efendi istiyor, diye seslenmiş.

Kız, odaya girince hayret etmiş. Bakmış ki günlerdir başını beklediği ölü, yakışıklı mı yakışıklı bir şehzade olmuş! Cariyesinin yaptığı hainliği anlamış, hiç sesini çıkarmamış. Şehzade, cariyeyle evlenmiş, kız da bile bile aldığı cariyenin hizmetçisi olmuş.

Bir zaman sonra şehzadenin canı sıkılmış. Memleketi gezmek bahanesiyle seyahate çıkmaya niyet etmiş. Harıl harıl hazırlıklar yapılmış. Seyahat günü gelip çatınca şehzade, karısına demiş ki:

— Ben seyahate çıkıyorum, gelirken hediye olarak ne istersin? Sana onu getireyim.

Karısı da:

— Bir elmas gerdanlık istiyorum ki eşi benzeri görülmedik olsun, demiş.

Şehzade, bu sefer hizmetçiye dönüp:

— Sana ne getireyim, sen ne istiyorsun, diye sormuş.

Hizmetçi:

— Efendim, ben de bir sabır taşı istiyorum, demiş.

Şehzade, epey bir vakit dolaşmış. Karısının istediğini de hizmetçisinin istediğini de almış, evine dönmüş. Karısına da hizmetçisine de hediyelerini vermiş, odasına çekilmiş, ama aklında hep aldığı sabır taşı varmış. “Bu hizmetçi acaba bu sabır taşıyla n’apacak?” diye uzun uzun düşünmeye başlamış. Bir ara kimseye görünmeden hizmetçinin kaldığı odanın kapısına kadar gitmiş. İçinden; “Acaba dinlesem mi, dinlemesem mi?” diye düşünürken içerden hizmetçinin sesini duymuş. Odayı anahtar deliğinden gözetlemeye başlamış.

Kız, içeride oturmuş, başından geçenleri bir bir sabır taşına anlatıyormuş. Anlatmış… Anlatmış… Kız anlattıkça sabır taşı şişiyormuş. Taş şiştikçe şişmiş, şiştikçe şişmiş, sonunda anlatılanlara dayanamamış; “Çattt!” diye çatlamış.

Bu hâli gören kız:

— Ey sabır taşı! Sen bile dayanamadın, çatladın; ya ben ne yapayım? Bari kendimi öldüreyim de kurtulayım, demiş, ayağa kalkmış.

Kapı deliğinden olan biteni gören şehzade, kapıyı kırıp içeri girmiş. Kızı hasretle kucaklamış.

— Demek bıkıp usanmadan kırk gün, kırk gece benim başımı bekleyen sendin. Ben ne halt ettim de anlayamadım, demiş.

Sonra kızın elinden tutup odasına getirmiş. Karısı sandığı cariyeyi karşısına alarak:

— Ben her şeyi öğrendim. Bütün bunlar doğru mu, diye sormuş.

Cariye de hiç eksiği, noksanı olmadan her şeyi şehzadeye anlatmış.

Bunun üzerine şehzade, ona demiş ki:

— Söyle, ne istersin? Kırk katır mı, kırk satır mı?

Cariye sevinip:

— Kırk katır isterim. Hiç değilse beni memleketime götürür. Satırlar senin düşmanının kafasına olsun, demiş.

Şehzade, cariyeyi kırk katırın kuyruğuna bağlamış, memleketine doğru yola salmış. Cariyenin vücudu paramparça olmuş, cezasını bulmuş.

Şehzade de asıl hanımıyla evlenmiş. Kırk gün, kırk gece eşi benzeri görülmedik bir düğün yapmış. İkisi de muratlarına nail olmuşlar…

Gökten üç elma düşmüş; biri anlatana, biri dinleyene, biri de cümle âleme…

 


*meyyit: Ölü.

* haynan: Gayretle.

* azık tozuk: Yol hazırlığı.