umutphp/masallar huggingface dataset:
Tık Tık Gabacık
(Ege Bölgesi, Muğla)

 

Şimdi bi varmış bi yokmuş. Bi hanımın, bi gadıncazın üş tane çocu varmış. Bir gün anneleri iş geşermiş. Demiş:

- Bu sizi, ben dağıya götüren, dağda ben size demiş, armıt silkiveren size.

Almış, gitmiş çocukları. Varmış dağya, çıkmış armıdın başına, silkmiş armıdı. Çocuklara demiş:

- Siz yeyin bu armıdı demiş.

Öteki armıda geşmiş.

- Bunu da silkcem bunu yeyin bitrin, öle gelin.

Çocuklar yemişler, bitirmişler, varmışlar anası yog dibinde, armıt var anası yok. Acın başına bi gabak asmış, rüzgar estikçe tık tık tık edermiş. Bunlar sanıyo ki annem bize armıt düşüyoru. Annem bize armıt düşüyoru. Çocuklar bi bakmış yok annesi.

- Yok napalım?

- Bi yerde horoz ötmüş, bi yerde duman tütmüş, bi yerde küpeg bizi dutar, yer. Doman tüten yere gitsek yanarız demişler. Horoz öten yere gidelim.

Kakmışlar, gitmişler horoz üten yere varmışlar.

Bi dev garısı:

- Bi dama yerde bi dama gükde geli bin guzularım, geli bin demiş çocuklara.

Çocuklar varmışlar korka korka varmışlar, bi geçi bislinen bi çorba bişiriymiş. Çocuklar alaya alaya, tık tık eden gabacık bizi aldıtan anacık diye, çocuklar orda devin yanında galmışlar. Bu gadar.
Yusufçuk İle Ablası
(Ege Bölgesi, Aydın)

Evel zaman içinde bi ablasınnan bi Yusufcuk vaamış. Bunnaang anıları bubıları yoğmuş. Gaybolmuşlaa, evleene areebatıılaamış*. Gide gide acıkmışlaa, susamışlaa. Kitmişlee kitmişlee, Yusufcuk bi daşıng govuunda* su göömüş. Ablası:

— Gülüm, o öküz sidii, içilmez o. Öküz oluusung songra demiş. Birez kitdikden songura Yusufcuk:

— Abla, benim işiyesim vaa, bekle demiş. Dönmüş gere, öküzüng sidiine içmiş. Öküz olmuş. Ablası:

— Yusuuuf deemiş, öküz bangırıımış. Öküz, git ben gaadeşime çaarıyon, seni deel deemiş. Gine:

—Yusuuuf deemiş. Öküz gine bangırıımış. Covurung* öküzü git, ben gaadeşime çaarıyon deemiş. Gine:

— Yusuuuf deemiş. Öküz gine bangırıımış. Ondan songura annamış:

— A gülüm demiş. Ben seni içme bu suya demedim mi, bak öküz oldung işde demiş. Songura bürgüsüne* çıkaamış, ip gibe baalıyoru öküze, çekig götürüyo. Bi köyü varıyolaa. Kövde su istiyoru kövlüleeden, müsevirlikde* galmak istiyoru. Kövlülee:

— Sene gabul ederiz emme öküzünge alırız deyolaa.

— O benim gaadeşim, veemem onu demiş ablası. Bunu döömüşlee, döömüşlee, öküze elinden almışlaa.

— Gülüm, alın emme kesilme demiş. Öküz de alınmış emme kesilmemiş. Gine döömüşlee ablasına.

— Gülüm, kesil emme yüzülme demiş. Öküz de kesilmiş emme yüzülmemiş. Ablasına bi taa döömüşlee.

— Gülüm, yüzül emme dooranma demiş. Öküz yüzülmüş emme dooranmamış. Ablasına bi taa döömüşlee.

— Gülüm, dooran emme bişme demiş. Öküz dooranmış emme bişmemiş. Ablasına gine döömüşlee.

— Gülüm, biş emme yinme demiş. Öküz de bişmiş emme yinmemiş. Ablasını gine döömüşlee. O da:

— Madem ying emme ganınna kemiine beni vering demiş. Öküze yiip ganınna kemiine ablasını veemişlee. O da ganna kemii bürgüsününg içini gatmış, sarınmış aakasını, gide gide bi çukurung içini tökmüş. Yusufcuk çukuudan eesan olmuş da çıkmış. Ablası gaadeşine alıp yolu devam etmiş. Masal da buudu pitmiş.

 

*areebatıılaamış: Arıyorlarmış

*govvunda: Kovuğunda

*covur: Gavur

*bürgü: Başörtüsü

*müsevirlik: Misafirlik
Tilki İle Ayı
(Ege Bölgesi, Aydın)

Tilkiylen ayı aakideş olmuşlaa. Gide gide bi üzüm baana vaamışlaa. Ayı tilkiye:

— Gidive, baadan üzüm gopaa gel demiş. Tilki de:

— Gel barabaa gidem, demiş. Kitmişlee, ooda gavilleşmişlee:

— Üzümlee buunumuzdan çıkasıya gadaa yicez, demişlee. Tilki guunaz tabi ya. Acık yemiş üzümden, songura buununu iki denesine sıkışdırıveemiş. Ayı da ha bire bunumdan çıkaacen deye yeyibatıımış. Baang saabı gelmiş, tilki gaçmış. Ayı da üzüm yemekden şişigomuş. Baacı da tabi ayıya bi gözel döömüş. İk’üç gün songura tilki, ayıya:

— Gel, sebed örelim, demiş. Ayı da gabul etmiş. Tilki:

—Sen içinden ööcesing, ben tışından demiş. Başlamışlaa öömüye. Örü örü sebeding aazı kapanıgomuş, ayı galmış içinde. Tilki bi huruveemiş sebede. Aşarıda da kadınnaa pısat yeekebatıılaamış. Tilki bangırıveemiş yokaadan:

—Hâkırı hur Hatma Deeze huukuru hur ha, demiş.
aç gözlü
(Akdeniz Bölgesi, Hatay )

AÇ GÖZLÜ

Günün birinde bir adamla kadın varmış. Adam aç gözlünün tekiymiş. Hep çok parası olsun çok altını olsun istermiş bunun için her zaman Allah’a dua edermiş. Karısı bu durumdan hiç memnun değilmiş. Kocasının böyle olmasını hiç istemiyormuş ve onu bu durumdan vazgeçirmeye çalışırmış. Ama kocası her seferinde Allah’a daha fazla dua ediyormuş. Her şey para ,altın ,gümüş olsun istiyormuş . Karısı bu duruma dayanamamış ve kocasını terk etmiş. Adam karısının gittiğine hiç üzülmemiş. Çünkü aklı fikri paraymış. Başka bir şey düşünmüyormuş. Bir gece yatmış yatmadan önce yine dua etmiş. Sabah uyandığında yatağı gümüşten yastığı gümüştenmiş. Gördüklerine inanamamış. Dokunduğu her şey para ,altın oluyormuş. Bu durumdan çok mutluymuş. Açlık aklına bile gelmiyormauş bir zaman sonra acıkmış bir şeyler yemek istemiş ama her şey gümüşten altından paraya dönüşüyormuş. Böyle olacağı hiç aklına gelmemiş günlerce aç ve susuz kalmış. Tekrar dua etmeye başlamış ama duası bir türlü kabul olmuyormuş daha fazla açlığa ve susuzluğa dayanamayan adam ölmüş.
Kurt Masalı
(Ege Bölgesi, Muğla)

Gurdun birisi çok acıkmış, gelmiş bir işleg yola. Üş yol gavşağına gelmiş. Bir nasibim varsa eğer gelir. Kendi durduğu yeri beğendi. Beklerken bir gatır geliyor, uzaktan tozu dumana gatarak. Titremiş, bir sevinç durmuş çökmüş yolun üstüne, durmuş.

Gurt demiş gi:

- Hey argadaş, böle uzakta durma yanaş.

O demiş gi:

- Gatır biliyorum aşsın beni yiyeceksin. Ye ne çıkar bundan amma bak bir şey geldi aklıma, etim çok güzel bi ettir fakat kemiklerim serttir. Getireyim bi satır kemiğimi onunla gır.

Gurt, şöle bi düşünmüş, demiş:

- Sen şimdi gidince bi daha gelmezsin buraya.

- Zaten yolumuz burası, beklen geliriz, geliriz. Hadi bakalım getirecem diye satır, aldatmış gurdu.

Aldatmış, getmiş. Gatır ertesi gün bir da bi gün da bekleyoru, bu zefer bir at geliyoru gözüküyoru Hemen yanıyor, atı yiyecek.

- Dur demiş.

At demiş gi:

- Biliyorum beni yiyeksin. Ne çıkar bundan ama bak bi şėy geldi aklıma. Yedin arab atı mı yoksa sosis dürü bi beygir mi? Bilinmeyen şey yėnir mi?

Menşen şadetlemesi vardır, esgiden bir köyden bereye canlı hayvan gettinde muhtar il muhaber yazar. Dört yaşında alnı sakal, ayakları sakat yorüyor şıkır mıkır. Bana verdine şak şuk diye bişe yazar, onu dedidim.

- Şecereme götüreyim seni yedin arab atımı? Uğursuz bir beygir mi? Bilinmeyen şey yenir mi?

- Hadi bakalım demiş, dün gatır getti, gelmedi. Bi de sen git bakalım.

O da gidiyoru. Giden da gelir mi? O da gediyoru. Bi gün daha durmuş aç, sendelomuş. Bi goyun geliyor, gevrek sesiyle meleye meleye. Gelmiş, titretmiş bi sevinç. Durmuş yolun içine, durmuş hemen varmış. Yiycek goyunu, goyun bakmış gi gurt böle şey, sendelemiş vaziyette:

-ben demiş, güzel demiş dans yaparım, raks ederim.

Böle böle oynamış ama demiş gaşmıya baktımış etrafında dolaşıkan dolaşıkan bi gaçiyor goyun gurdun gaşmıya vakti yok. Bi daş alıyoru, ne gelen var ne giden. Vuruyor gafiya, hey gafa hey, bulmuşdun bi güzel bi gatır, ye düşünme gönül, hatır. Nene gerek senin satır kasap mıydın bire deyis diyorum. Kasaplara lazım satır. Buldum bi güzel at, ye de onu, sırt üstü yat, nene gerek senin bora at. Gadın mıydın bire sersem,yerinde olurdu gebersen. Buldum bi görpe goyun ye de o yüzü goyun, nene gerek senin oyun, keçek miydin bire sen. Gün doğarken işi bitmiş, aşlığından ölmüş gitmiş. Bu da böle.
Tilkiyle Ayı
(Ege Bölgesi, Muğla)

Eskiden çif sürerlerdin. Bu çifler, ondan soracım, traktör filan yok tabi u zaman. Hayvan dedim gibi katırlarla, bunlarla sürerlermiş eskiden adamlar, çifleri. E bu adam, burda çif sürerkene esgiden, bu, mallara yem yedirmek için mal yemi olarak başka bi şey durumunda burçak denen şey vardın, burçak ekerlerdi. Burçak ekermiş çiftçinin birisi. Tarlanın içerisinde de tabi böle gademe gademe, yerler varmış. Birisinde de armıd acı varmış. Şimdi, bir gün gelmiş tilki:

- Arkıdaş demiş, sen geçen gün buradan geşdin. Niye geçiyon sen burdan, demiş.

- Yav benim işim vardı da undan geçdim, demiş.

- Ya iyi, güzel amma, seniki bir gün deil iki gün deil, her gün geçiyon burdan, demiş.

Halbüsü, tilki köye tavuk yemeye geliyomuş. Ayı bunu duymuş. Bi de ben ineyim demiş. Bu, köye gelmiş, çiftçiyi bulmuş, orda çifçi de gelip giderke ordan çifçi tabi dinlendirmek istemiş öküzleri. Üvendireyi* gomuş, oturmuş, biposunu yakmış içiyomuş. Gelmiş:

- Çifçi gardaş, sen geçen gün urdan geçen adamı gördün mü? Demiş.

- Kim gürdün? Demiş.

- Tilki demiş.

- U adam devamlı burdan gelip geçiyo.

- Niye gelip geçiyo? Demiş.

- Valla ben bilmem ki demiş.

Şindi urda geldinde bu adam:

- Ben acıktım bene bi parça ekmek ver demiş. Gardaş demiş, ben de acıktım demiş.

- Benim de ekmem gelmedi demiş. Çık şu armıdın başına demiş. Doyana kadar ye demiş.

Çıkıyor başına, dal bi kırılıyor bizi ayı dibine iniyoru. Yaralanmış ayı. Öte bakmış, beri bakmış, bir kimse ondan soracım, bunu gurtaran olmamış.

-Ben burdan eniysim demiş, yavaş yavaş eve gideyim demiş.

Kakmış gitmiş. Önünde bi dilki gelmiş.

- Nerden geliyon? Demiş.

- Ya, ben demiş, köye girdim başıma böle böle bi hadise geldi. Ben ordan geliyom, demiş. Bi de düşdüm armıddan. Bak, olum şeyim bütün haşat oldu. Biraz dinlenmek isden, evime gidiyom demiş.

- E seninle bi gün beraber olalım, bu köye inelim. Ben sene yiycek bulurum demiş.

Dilki gurnazmış. Akçam gelirmiş, tavukları alırmış, kümeste yermiş. A günüz ayılıp köye inmek istermiş. Allah Allah, bunu hissetmiş ayı.

- Ben bunu vazgeçtim demiş. Ayı, ben yalnız gidicem demiş.

İniyor, köye geliyor. O çifçinin yanına geliyoru. Çifçi ekinin başında:

- Gardaşım, diyeri, sen diyeri, burdan diyeri, şimdi diyeri, bu zamanda burdan, bak, herkez tarlada del. Borda bi çifçiler var. Bunlar gettikten sora burdan galan kim varsa onun birisine söleceksin akşam olunca, bu tilki gardeşi bulacaksın, onun sen burdan ne edeceksin, bunu bulacaksın. Şimdi aç açık sene burda av varmezler der.

Beraber bunlar galgıp gidiyorlar. Dilki yuvasına gidiyor, ayı daşın başına oturuyor. Daşın başına oturunca, ayı hayli külçeli tabi daş yuvarlanıyor tabandan yukarı gidiyoru, ayı da ölüyoru, dilki de ölüyoru. Bak işde borda bitmiş.


*üvendire: Çiftçilerin hayvanlarını yürütmek için kullandıkları ucu çivili sopa, değnek
[Tilki ile Ayı]
(Ege Bölgesi, Muğla)

Eveli bi dilkiyle ayı varmış. Ayıyla dilki arkıdaş olmuşlar. Giderlermiş dağda daşda üzüm yerlermiş. Bi eve varmışlar, evden bi yağ derisi çalmışlar. Yağ derisini dilki başına aldatmış.

- Bi dat al gel demiş, ayıya.

Göndermiş ayıyı. Geldiğinde dilki yağ derisini yemiş. Bi yemiş, bitirmiş. Başlamış bunlar ayıynan bi döğüşmeye. Dilki, burda ayıyla baş edememiş.

- Hadi, demiş. Seninle görüşelim. İnin içine gidelim demiş.

Dilkiye güçcük* zopa* galmış, güççük zopa almış. Böyük* ayı da böyük zopa almış.

- Beniki güçcük olsun, varsın hadi. Seniki böyük olsun demiş.

İn içine varmışlar, ayı bi atarmış, dilki çırpınarmış yere. Ayıyı dilki dövmüş dolaşdırmış, gosgoca ayı.

 

 


*güççük: Küçük

*zopa: Sopa

*böyük: Büyük
Geyik Oğlan
(Ege Bölgesi, Denizli)

Varmış, yokmuş. Eskiden bir adamın hanımı ölmüş. İki tane çocuğu kalmış. Birisi oğlan, birisi kızmış. Adam bir gün yeniden evlenmiş. Bu üvey ana çocukların atılmasını istemiş. Kocasına:

- Bunları kaybedeceksin demiş.

Adamcık düşünüş, ne yapsın, sonunda:

- Ben bunları dağa atayım geleyim demiş. Çocuklarını, eşeği almış:

- Oduna gidiyoruz yavrularım diye dağın başına çımışlar. Çocuklarına:

- Siz burada durun, ben odun kesip geleyim demiş.

Oraya bir kabak alıp gitmiş de asıvermiş. Rüzgâr estikçe kabak tın tın dermiş. Kabak tın dediği zaman da çocuklar:

- Babam daha odun kesiyor diye düşünürlermiş.

Aslında babaları onları bırakmış gitmiş. Nihayet akşam olmuş, çocuklar geceye kalmış. Çocuklar gece dağda bir geyik izi bulmuş. Oğlan çocuğu bir geyik izinden su içmiş, sonra da o bir geyik olmuş. Kızkardeşiyle ikisi dağlarda aç susuz gezmişler. Bulduklarını yeyip içerlerken bir köye gelmişler. Köyde bir çeşme varmış, çeşmenin başında büyük bir selvi ağacı varmış. Sabaha doğru geyik oğlan dağa gitmiş, kız da selvinin başına çıkmış. Köyün gençleri bakmışlar ki nur topu gibi güzel bir kız var, bunun inmesini istemişler. Bir türlü indirememişler. Balta getirmişler, akşama kadar keserlermiş, selvi yıkılmazmış. Çünkü gece olduğunda geyik gelip kesilen selviyi yalarmış. Selvi yine eski haline dönermiş. Gençler de bir türlü selviyi yıkamazlarmış. Sonunda kocakarının birisi:

- Ben bu kızı indirivereyim demiş. Gençler:

- Kız kocana, nasıl indirirsin demişler. Kocana:

- İndiririn demiş. Gençler:

- Hadi ne istersen sana alıverelim demişler.

Selvinin yanına gelmişler. Kocakarı ekmek aletlerini almış gelmiş. Eleği ters turarmış, sacı ters tutarmış, yasdeci ters tutarmış. O kız da selvinin biraz aşarısına inmiş de onu seyredermiş. Kız:

- Nine, bilemedin dermiş. Kocana:

- A yavrum gözüm görmüyor, bilemiyorum nasıl yapılacak dermiş. Kız:

- Nine olmuyor derken, kızın ruhu sıkılmış, selviden aşarıya inmiş, nineye şunu şöyle yap, bunu böyle yap derken, zaten gençler önceden saklanmışlarmış, ordan çıkıp kızı yakalamışlar. Kıza:

- Biz bu selviyi akşama kadar kesiyoruz, sabah geldiğimizde eski haline dönmüş oluyor. Bunun sebebi ne? Anlatıverirsen anlat, yoksa seni öldüreceğiz demişler. Kız:

- Benim kardeşim var, o bir geyiktir. Gece o gelip selvinin kesilen yerlerini yalıyor, o yalayınca selvinin yarası kapanıyor demiş. Gençler:

- Geyiği bize yakalayıver, yoksa seni öldüreceğiz demişler. Kız:

- Yakalayıvermem dese de, kızı korkutmuşlar.

Sonunda kız selvinin dibinde beklemeye başlamış, akşam olunca geyik gelmiş, gençler geyiği yakalamışlar. Geyiği kesmek istemişler, ama geyiği bir türlü kesemezlermiş. Yine kızı:

- Bu geyik niye kesilmiyor, bak seni öldürürüz diye sıkıştırmışlar. Kız da:

- Kesil kardeşim demiş.

Kız böyle söyleyince, geyiği kesebilmişler, bu sefer de yüzememişler. Kızı gene sıkıştırmışlar, geyiği yüzmüşler. Daha sonra da geyiği afiyetle yemişler. Kız bu sefer de:

- Su dökemeyin, yediğiniz geyik karnınızdan çıkmasın demiş.

Kız bu sözü onlara söylemiş, onların da hepsi ölmüş, kırılıp gitmişler.
Öngürlü ile Songürlü
(Ege Bölgesi, Denizli)

Eveli bi adamla garısı vamış. Adam kalkmış sabala:

 — Garı bize öngürlü* mü isteyon, songürlü* mü isteyon diyolla demiş.

 — Ana, adam songürlü istiyem biz demiş.

Buna dururkarka bi hafta sonura evleri yanmış. Evleri yanınca söz temsili:

— Çökelez’de çadır guram dimişle.

Bi çadır gurmuşla, çadırda duralaka, iki çocu vamış bunun, iki çocu Çal’a süpürgeciliğe gider imiş. Aşamotu ekmek gazanıp geli, onu yirle ertesi gün bi da gazanıp gelimiş. Garı ile çocukla çadırda duruka, bi Yörük gelmiş yanlana, o da çadır gurmuş. Yörük duraka adam süpürgeciliğe gidince garıyı almış gaçmış. Adam geliyo:

— Hanı olum ananız? dimiş.

— Yörük aldı gaçtı deyola.

— Eee, bu da mı gelcedi başıma? deyo.

Çocukları alıyo, aramaya gidiyo. Çocukları alıp gideke Mendere’e gavuşmuşla bi. Çocuğun birini bura gomuş, birini öte yakaya geçirmiş. Ora gomuş geri dönmüş. Ötekini almış suyun orta yerine varınca, evela goduğu çocu canavarla aldınla gitmiş.

— Eyvah çocum gitti deye işedirke arkasındakini de suya düşürmüş.

Adam yalınız başına dikelmiş galmış. Birini canavarla almış, birini de su götürmüş.

 — Nagıda* kepazeyim ben deye gitmiş dağa.

Dağda gezeke yalın ayak, başı gabak, saç sakalı işe olmuş.

— Osandım ben bu candan dimiş, şehre bari giden dimiş.

Şehre varmış, o gün de padişah guyruğu vamış şehirde. Adamcık az ilerde adamların içine garışp orda otururmuş. Guşu goyverilemiş, varı gide onun başına gonarımış. Zindana atmışla:

 — Bu padişah mı olu diye.

Guş bu sefer zindanın ocanın tepesine gonmuş. Adamın biri:

 — Bunda da vadır bi hayır dimiş. Bu adam iyi olmasa bu guş gonmazdı dimiş. Bunu padişah yapam dimişle.

Padişah yapmışla. Padişah olunca garıyı aratmıya yollamış, Yörük aldı gaçtı ya. Aradırka, o zamanın padişahı için yörüğe gelmişle:

 — Seni padişah çağırıyo dimişle.

— Padişah şu çadırın başına nöbetçi verise ben varın dimiş.

Padişah iki candarma yollamış çadırı beklemeye, garıyı bekleyecekle. Candarmala çadırı beklerike:

— Yav iki senelik askeriz, sen nereli ben nereli hiç birbirimizi bilmiyoz demişle.

 — Ha dimiş, felen zaman bubam suyun başına gomuş, canavarla almış gaçmış beni, canavarın elinden avcıla almış, beni beslemiş, büyütmüş, askere yollamış dimiş. Öteki de:

— Bubam beni suya düşürmüş, olta atmışla balıkçıla beslemiş büyütmüş demiş. 

 — Ule, ikimiz gardaş olmıyam dimiş. Anaları da:

— Ana, yavrılarım dimiş.

Analarının yanına gelmişle, orda uyumuş galmışla. Yörük padişahın yanından geliyo, bi bakıyo nöbetçile garısının yanında uyuyup duru. Bunları öldürcek olmuş:

— Gaç öldürmeyen dimiş, varmış padişaha:

— Senin vediğin nöbetçile benim garıyla eyi değil dimiş. Padişah:

— Getir bakam sen onarı diyo.

Onarı getiriyola, bi gelseleki padişahın garısı, onnada olanları. Padişah yörüğü öldürcek oluyo, karısı da:

— Beni gaçırdı ya tenine telimi deyirmedi diyo. Elleme, azat et, goyve* gari diyo.

Hindi geçinip durula hala.

*öngürlü: Önceden

*songürlü: Sonradan

*nagıda: Ne kadar 

*goyve: salıver
Keloğlan ile Koca Adam
(Ege Bölgesi, Denizli)

Eveli bi Kelolan vamış. Leblebi gatmış cebine kuyunun başına su içme vamış. Leblebileri kuyunun içine düşmüş. Başlamış kuyuyu daşlamaya Kelolan. Ondan sona kuyudan goca adam çıkmış:

— Ni istiyon olum, demiş. Kelolan:

— Leblebilerimi ve, demiş. Goca adam:

— Ben sene bi bulgur daşı veren Kelolan, demiş.

Kelolan bulgur daşını almış gitmiş, ama goca adam:

— Bu daşı kimseye verme, demiş.

Bi gün gomşusu bulgur daşı istemeye gelmiş. Anası da Kelolan yokken vemiş. Kelolan daşını gomşudan istemeye gitmiş. Gomşusu:

— Ben bulgur daşı almadım, demiş.

Kelolan gine guyunun başına gitmiş, guyuyu daşlamaya başlamış. Gine aynı goca adam çıkmış, bu sefer Kelolan’a bi eşek vemiş:

— Emme eşeğe dehleme, demiş.

Kelolan eşeği almış gitmiş, eve bağlamış. Bi gün Kelolan hamama gitmiş. Hamamcıya eşeği düzgün yere bağla diye tembih etmiş. Hamamcı eşeği bağşamış bi de:

— Deh, demiş.

Bi de bakmış eşek altın doğurmuş. Hamamcı bol bol dehlemiş bi sürü altını olmuş. Sona eşeğin yerine başga eşek bağlamış. Kelolan eşeği almış eve gitmiş, bi bakmış kendi eşeği değil. Hamamcının yanına gitmiş:

 — Benim eşeği nereye sakladın, getir, demiş. Hamamcı:

— Ben senin eşeği meşeği görmedim, demiş.

Kelolan gine guyunun başına gitmiş. Guyuyu daşlamış goca adam gine çıkmış:

 — Ne oldu Kelolan, demiş.

Goca adam bu sefer Kelolan’a bi gabak vemiş.

— Bak bundan sona bi şey vemem, demiş. Bu gabağa giriş giriş, çıkış çıkış dediğin zaman her tarafına asker dolcak, demiş.

Kelolan gabağı aldığı gibi evine gitmiş. Gabağa bi:

— Çıkış çıkış, demiş, her tarafı eli nacaklı, eli baltalı, eli tüfekli asker olmuş. Anası:

— Neden buldun bu gabağı olum, demiş.

— Bi goca adam vedi, demiş.

Kelolan aldığı bulgur daşını vemeyen gomşusunun yanına gitmiş:

— Çabuk benim bulgur daşımı ve, demiş. O da:

— Bende bulgur daşı yok, demiş. Kelolan gabağa:

 — Çıkış çıkış, demiş, her taraf asker olmuş.

Bunu gören gomşusu bulgur daşını bulup getirivemiş. Kelolan bu sefer hamamcının yanına gitmiş:

 — Benim eşeği ve demiş, bulup getirmezsen bu hamamı başına yıkarın, demiş. Hamamcı:

— Hadi len sende kel, demiş, sende nerde o güç demiş. Kelolan gabağa:

— Çıkış çıkış demiş, ortalık asker olmuş, her tarafı yıkmaya başlamışlar.

Hamamcı bulmuş eşeği getirmiş. Kelolan bulgur daşını da eşeğini de almış evine gitmiş. Bu da burda bitmiş.
Kurdun Ahmaklığı İtin Kurnazlığı
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ağrı)

Günün birinde it ile kurt gezirmişler. Bir ara acıhmışlar ve karınlarını nasıl doyurcahlarını düşünmüşler. Birez ilerledihten sonra bahmışlar semiz bir at tek başına çayırda otluyi. Atın yanına varmışlar. At bunların acıhdığıni anlamış. Onlara:

— Ayahlarımın altında bi yazı var onlari bi türli ohuyamiyram mana yardımcı olursuzsa sevünürem, der. İt de kurda dönerek, der:

—  Vala kurt kardaş it halımıznan ancah karnımızi doyurduh, okula gidemedıh . Sen böyöksün şimdi ohuman vardır. Geç ohi da yolumuza devam edeh. Kurt:

— Ne demeh, benim ohumam çok eyidir, kaldır da ohuyam gidem işimiz eceledir, der. Ayağıni kaldıran at arhasına geçen kurda bi çifte atar ve kurt orda can verir. İt başlar gülmeğe. At sorar:

— Niye gülisen?

— Kurdun ahmahlığına gülüyem. Senin anan mi; yohsa baban mi ohumuş. Ohumah senin neyine, demiş ve geçip kurdi yemeğe başlamış.
Fakir Adam ile Yılan
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ağrı)

 

Zamanın birinde fakir bir adamın  bişesi olmadığından bi kuyunun başında oturur, kendi kendisine düşünürmüş. Onnan sora kuyudan bi ses gelir. Bahar kuyudan bi yılan çıhdi. Yılan ona:

- Ya kardeş sen niye bele düşinisen, der. O da:

- Valla menim heş bişeyim yoh, fakirim. Çoluğuma çocuğuma götürecek bi parça ekmeğim yoh. Yılan da:

- Ee fazla düşünme, sen her gün gel buraya ben sana bir altın verecem. Fakir adam da:

- Tamam, Allah senden razı olsun diyer.

Adama bir altın veri adam da gidi. Onnan sora her gün geli yilannan bi altınını ali gidi. Derken aradan epey zaman geçi bu adam bir gün hastalanıyi. Adamın on dört on beş yaşlarında bi çocuğu varmış. O gün çocuğuni gönderi kuyunun başına diyi:

- Get orda menim bi yılan dostum var. O sana altın verecek onu al gel.

Çocuk gidi kuyunun başında bekliyi. Yılan çıhar çıhmaz çocuh panikliyi, korhi. Yılana bi daş fırlati ve onun kuyruğuni kopari. Yilan acıdan çocuği ısıri ve çocuh orda öli. Yılan tekrar kaçi kuyuya. Adam çocuğuni bekliyi bekliyi bahi çocuği gelmiyi. Geli bahi kuyunun başında çocuği ölmüş. Çocuği getirip defnediler. Aradan birkaç gün geçi adam tekrara kuyunun başına geli. Yılan kuyunun içinnen kafasını çıharinca adam diyi:

- Yav arhadaş men geldim, benim durumum iyi değil. Çıh bana bir altın ver men gidim. Yılan kuyudan sesleni:

- Sende çocuh acısı, bende kuyruh acısı varken biz daha dost alamayıh diyi. Yılan korkusunnan kuyudan çıhamiyi, adama güvenemiyi ve dostluhları orada biti.
Zorba Kurdun Keçiye Yaptıkları
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ağrı)

.ZORBA KURDUN KEÇİYE YAPTIKLARI

Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde develer tellal iken pireler berber iken ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir kurtnan bir keçi varmış. Bunlar arkadaşlıh yapıyormuş. Bir gün sıhılmışlar. Keçi kurda demiş:

-Kurt kardeş gel seninle gezelim.

-Nereyi gezelim? Demiş. O da:

- Heç getmediğimiz bir yer olsun demiş. Kurt demiş:

- Tamam karşıda sahil var, ordan kayıh kiraliyah karşıda ada var. O adayı gezeh bahah orada ne var ne yoh. Kim yaşıyor kim yaşamiyor.

Dolaşmışlar kayıh kiralamışlar, binmişler kayıha. Epey yol aldıhtan sora kurt acıhmış. Demiş:

-Ya ben bu denizin üstünde ne yiyecem adaya gidene keder acımdan ölürüm.

Kayığın üstünde bir şey ohmuş. Kurt bi şey düşünmüş demiş:

- Keçi kardeş ya sanki havada bi toz duman var. Keçi demiş:

-Ya ben bi toz göremiyorum. Kurt demiş:

- Ya keçi kardeş eyi bah. Keçi demiş:

- Ya valla ben bi toz göremiyorum.

Kurt acıhmış ya keçiyi yiyeceh. Kurt demiş:

-E keçi kardeş bu tozu sen yapıyorsun demiş.

Keçi epey yol aldıhtan sora annamış demiş:

- Kurt kardeş ben annadım senin derdin nedir. Sen dişlerini bana biledin bırah bu tozi yecehsen ye beni. Adaya da az kaldi sabret demiş.

Kurt da:

-Valla ben sabredemem demiş.

Bi güzel yemiş keçiyi. Onlar erdi muradına biz çıhalım kerevetine. Gökten beş elma düşdi ikisi anlatana, biri dinleyene, ikisi de millete.