Gülfari
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken ülkenin birinde bir padişah varmış. Bu padişahın bir kızı varmış. Adı Gülfari imiş.

Karısı ölmüş. Padişah yeniden evlenmiş. Bu kadın Gülfari’ye çok kötü davranıyormuş. Her işi ona yaptırıyormuş. Kıza yapmadığını bırakmamış. Kızın gözleri kör olmuş, saçları bitle dolmuş.

Padişah artık kızının bu hâlini görmeye dayanamamış ve onu ormana bırakmış. Gülfari burada hıçkırıklar içinde ağlarken bir oduncu sesini duymuş. Kızın yanına gitmiş.

— İns misin, cin misin? Ne için ağlarsın, demiş. Kız:

— Ne insim ne cinim. Ben de senin gibi Allah’ın yarattığı bir kulum, demiş.

— Ne oldu sana böyle, demiş oduncu. Kız başından geçenleri bir bir anlatmış. Oduncu gelmeden önce kızın yanına bir peri padişahı gelmiş ve kıza:

— Buradan kurtulacaksın. Gülünce yüzünde güller açacak, yürüdüğün yerler çayır çimen olacak, yıkandığın sular altın olacak, demiş. Kız, oduncuya bunu da anlatmış. Beni alıp götür buradan, diye yalvarıp yakarmış. Oduncu:

— Seni evime götürürüm ama ben çok fakirim. Hem de karım çok huysuzdur, seni kabul eder mi bilmem, demiş. Oduncu odunlarını eşeğine yüklemiş, kızı da almış, evine gelmiş. Karısına seslenmiş:

— Kadın kadın, bak ormanda ne buldum, demiş. Kadın kızın halini görünce:

— Bula bula bunu mu buldun, demiş. Neyse ite kaka Gülfari’yi yıkamaya, temizlemeye, başlamış. Bir de ne görsün kızın üstüne boşalttığı sular altın olmaya başlamış.

Bu, kadını çok sevindirmiş. Sonra üçü birlikte dışarıya çıkmışlar. Bu sefer de Gülfari’nin yürüdüğü yerler çayır çimen olmaya başlamış. Kadın buna da çok şaşırmış. Sonra Gülfari gülmeye başlamış ve yanaklarında güller açmış.

Adam kızın başına geleni bildiği için bir şey demiyormuş, fakat karısını olanlar çok şaşırtmış. Sonra eve dönmüşler. Uyurken kızın rüyasına Hızır girmiş ve demiş ki:

— Bir sarayın önünden geçeceksin. Orada gördüğün kadına bir güle bir göz diyeceksin, demiş.

Gülfari sarayın önünden geçmiş. Kadın, kızın yanağındaki güllerden istemiş, kız da kadının gözünü istemiş ve kadının iki gözünü de almışlar, altın bir tasın içine koymuşlar. Hızır gelmiş, gözleri kıza takmış.

Günlerden bir gün padişahın atlarını halka dağıtacağını duymuşlar. Atlar çok cılız ve bakımsız olduğu için dağıtacakmış. Oduncu da at almak istemiyormuş. Kız:

— Git sen de al, demiş. Oduncu atı almış. Atla hep kız ilgilenmiş. Yürüdüğü yerlerdeki çimenleri yiyen at çok beslenmiş. Ona bakarken:

— Sahibin seni de benim gibi attı, diyormuş. Ama at o kadar güzel olmuş ki çok güçlü kuvvetliymiş. Bunun namını padişah da duymuş. Atı geri alabilmek için:

— Dağıtılan atları geri topluyorum, diye duyurmuş. Sonra bu güçlü ata bakan kim ise onu aramaya başlamış. Bir oduncunun baktığını öğrenmiş ve evine gitmiş. Orada kızı görünce tanımış, kendi kızı olduğunu anlamış.

— Benimle beraber gel, saraya dön, demiş. Kızını ormana attığı için çok pişman olmuş. Gülfari oduncu ve karısı da saraya alınırsa geleceğini söylemiş. Hep beraber saraya gitmişler. Padişah, kızına işkence eden ve kör olan karısına:

— Kızımı benden uzaklaştırdın. Yapmadığını bırakmadın. Seni burada istemiyorum artık. Söyle kırk katıra mı razısın, kırk satıra mı? diye sormuş. Kadın:

— Kırk katıra razıyım. Giderim buradan, demiş. Kadın kırk katıra binmiş, gitmiş saraydan. Bundan sonra padişah ve kızı sarayda mutlu mesut yaşamışlar.