Akıllı Şehzade
(Doğu Anadolu Bölgesi, Malatya)

AKILLI ŞEHZADE

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde bir ülkede bir padişahın üç oğlu yaşarmış. Bu çocuklar bütün gün, akşama kadar yerler içerler eğlenirler, memleket meseleleri ile hiç ilgilenmezlermiş. Bu durum baş veziri üzer, fakat o da korkusundan bu derdini bir türlü padişaha açamazmış.

Bir akşam bütün vezirler padişahın huzurunda iken artık canına tak eden baş vezir bütün cesaretini toplayarak,

̶ Padişahım, saltanatın, devletin daim olsun. Yalnız, bizleri düşündüren, senin vefatından sonra idareyi kime bırakacağındır, diye sormuş.

Bu sözleri duyan padişah kızmış vezirlerine,

̶ Benim üç oğlum var onlardan biri yerime geçer, diye cevap vermiş.

Vezirler utana sıkıla,

̶ Senin oğulların hiçbir işe yaramıyorlar. Oyundan başka bir şey bilmiyorlar, diye görüş bildirmişler.

Padişah düşünceye dalmış. Düşünmüş, düşünmüş… Sonunda vezirlerine hak vererek, oğullarını sıra ile bir imtihandan geçirmek istemiş.

En büyük oğlunu yanına çağırmış,

̶ Al sana yirmi altın. Yarına kadar bunu iki misline çıkar, demiş.

Ertesi sabah oğlu yirmi altını harcamış; eli boş gelmiş. Padişah öfkelenmiş ve oğlunu yanından kovmuş.

Ortanca oğlunu yanına çağırmış. Ona da yirmi altın verip,

̶ Al bu yirmi altını yarına kadar iki misline çıkar, demiş.

Ortanca oğlu da parayı tüketip gelmiş. Çok sinirlenen padişah ortanca oğlunu da yanından kovmuş.

Sıra küçük oğluna gelmiş. Küçük Şehzade babasından yirmi altını alıp gitmiş,

̶ Acaba nasıl etsem de parayı çoğaltsam, diye düşünüp dururken, sokakta çocukların, önlerine bir köpeği katıp kovaladıklarını görmüş. Köpeğe acımış. Çocuklara kızarak,

̶ Niye dövüyorsunuz zavallıyı, yazıktır, etmeyin, deyince çocuklar,

̶ Bizi ısırmasaydı, dövmezdik, diye itiraz etmişler.

Bunun üzerine Şehzade, çocuklara biraz para verip köpeği satın almış. Köpekle yola devam ederken yine başka çocukların bir yılına eziyet ettiklerini görmüş. Çocuklara kızmış. Geri kalan parasını da onlara verip yılanı da satın alarak yanına almış.

Şehzade, parasının hepsini harcamış, ama yaptığı iyiliklerden dolayı sevine sevine sarayın yolunu tutmuş. Babasının huzuruna varmış.

Babası,

̶ Sen ne getirdin? demiş.

Şehzade de yaptıklarını anlatıp, köpekle yılanı babasının önüne koymuş. Babası hem şaşırmış hem de öfkelenmiş ve

̶ Bunlar ne işe yarar? Akıllanıncaya kadar gözüme gözükme, diye bağırmış.

Şehzade de başını alıp saraydan ve şehirden çıkıp gitmiş.

Az gitmiş, uz gitmiş; dere tepe düz gitmiş. Derken yüksek bir dağın eteklerine varmış. Ne yapacağını şaşıran şehzade aç, susuz ve perişan kalmış.

Yanındaki yılan dile gelip şehzadeye,

̶ Ey insanoğlu, ben yılanlar padişahının oğluyum. Sana yardım etmemi istersen bana söyle. Beni yere bırak. Burada kalırsak kurda kuşa yem oluruz. Sana olan borcumu ödemem için beni takip et. Ben konuş deyinceye kadar da sakın konuşma, der.

Şehzade yılanı yere bırakınca, yerde büyük bir delik açılır. Yılan önde, şehzade arkada delikten içeri girerler. Yolda bir sürü yılan görürler. Hepsi de sevinçle padişahlarına oğlunun geldiğini müjdelerler. Yılanlar padişahı oğlunu muhteşem bir törenle karşılar. Baba ile yavrusu mutluluktan sarmaş dolaş olurlar.

Şehzadenin yılanı, başından geçeni bir bir babasına anlatınca yılanlar padişahı şehzadeye,

̶ Dile benden ne dilersen, der.

Şehzade,

̶ Sağlığını dilerim padişahım. Ama illaki bir şey vermek istiyorsanız, bana yarayacak sihirli bir şey verin, deyince, şehzadeye bir mühür ile bir sini verir.

Yılanların padişahı,

̶ Acıktığın zaman siniyi yere koy, ‘açıl sofram açıl’ de. Sofra açılır, karnını doyurursun. Bu mühre gelince de, her ne zaman bunu yalarsan iki Arap çıkagelir, isteğini yerine getirirler.Haydi, yolun açık olsun. Güle güle git, demiş.

Hediyeleri alan Şehzade, teşekkür edip herkesle vedalaşarak yola koyulmuş.

Az gitmiş, uz gitmiş… Bir subaşına gelmiş. Karnı da iyice acıkmış. Siniyi yere koymuş,

̶ Açıl sofram açıl! der demez bir sofra açılmış ki dillere destan…

Sofrada bir kuş sütü eksikmiş. Delikanlı yemiş içmiş, üzerine rehavet çökmüş ve oracıkta uyuyup kalmış.

O uyuyunca da uzaktan gözetleyen iki kişi sofrayı çalıp kaçmışlar. Padişahın oğlu uyandığında sofranın ortada olmadığını görünce çok üzülmüş.

Sofranın çalındığını fark edince aklına yüzük gelmiş. Yüzüğü yalamasıyla birlikte iki Arap çıkagelmiş. El pençe divan durup,

̶ Emriniz, sultanım, demişler.

Şehzade,

̶ Sihirli siniyi geri isterim, demiş.

Göz açıp kapayıncaya kadar sini şehzadenin önüne gelmiş. Şehzade karnını doyurup yola koyulmuş.

Gide gide bir şehre varmış. Hanlardan birine inmiş. Şehirde gezerken saray gibi büyük bir konak görmüş. Babası ve kardeşleri aklına gelmiş. Kendi saraylarını düşünüp, uzaktan saraya bakarken pencerelerin birinde kendisine bakan çok güzel bir kız görmüş. Kızı görür görmez ona âşık olmuş. Hana döndüğünde hancıya bu derdini açmış.

Hancı,

̶ Oğlum o gördüğün saray gibi konak, bu şehrin en zengin kişisine aittir. Korkarım ki bu isteğini hoş karşılamaz. Gel sen bu sevdadan vazgeç, demiş.

Şehzade hancıya,

̶ Ne olursun, benim için bu kızı gidip babasından iste, diye yalvarmış.

Hancı da gencin ısrarlarına dayanamayıp onu kırmayarak, kızı istemeye gitmiş. Gitmiş ama daha durumu kapıdaki muhafızlara söyler söylemez, muhafızlar adamı bir güzel dövüp dışarı atmışlar.

Hancı yüzü gözü morarmış bir hâlde hana geri dönünce şehzade beyninden vurulmuşa dönmüş. Hemen sihirli yüzüğü yalayıp Araplardan yardım istemiş.

Araplara,

̶ Tez beni şehzade yapın. Atlar, mücevherler, arabalar, uşaklar isterim, der demez, uzaktan bir toz bulutu kalkmış gelip şehzadenin önüne durmuş.

O güne kadar görülmemiş bir büyüklükte bir kafile ortaya çıkıp bütün şehri şaşkına çevirmiş. Şehzade etrafına avuç avuç para saçarak konağa varmış. Kapıcılar kapıyı ardına kadar açarak onu buyur etmişler.

Konağın sahibi,

̶ Nereden gelip nereye gidersiniz sultanım? diye sorunca.

Şehzade,

Ben falan padişahın oğluyum. Kızını seviyorum. Dün hancıyı gönderdim, muhafızlarınız dövüp geri çevirmişler, demiş.

Bunları dinleyen padişah razı olup,

̶ Kızımı sana vereceğim. Çeyiz olarak ne istersen söyle, demiş.

Sabaha karşı yüzüğünü yalayıp Araplardan konağın karşısına, içinde bulunduğu hanın yerine, karşı konaktan daha görkemli bir saray yapmalarını istemiş.

Sabahleyin hanın yerinde hiç görmedikleri büyüklük ve güzellikte bir saray gören halk çok şaşırmış. Hayretler içinde kalmış.

Sözünü çiğnemeyen konağın sahibi kızını gence vermiş.

Kırk gün, kırk gece düğün yapıp evlenen şehzade, karısını da alıp babasının yanına, kendi sarayına dönmüş.

Onlar ermiş muradına; biz çıkalım kerevetine.