Ah Kız Vah Kız
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

AH KIZ VAH KIZ

Bir varmış, bir yokmuş

Evvel zaman içinde 

Kalbur saman içinde… 

Cinler cirit oynarken 

Eski hamam içinde… 

Hamamcının tası yok 

Oduncunun baltası yok 

Sokakta bir tazı gezer 

Boynunda halkası yok…

Uzun etmeyelim... Zamanın birinde bir karı koca varmış. Bunlar, yetişkin kızlarıyla beraber yaşarmış.

Kız, bir gün çeşmeye gitmiş. Kovasının birini doldurmuş, öbürünü dolduracağı zaman bir karga gelmiş, kıza demiş ki:

— Ah kız, sana yazık! Vah kız, sana yazık!

Karga uçup gitmiş. Bir gün, iki gün derken kızın canı sıkılmış. Annesine:

— Ben ne zaman suya gitsem bir karga gelip; “Ah kız, sana yazık! Vah kız, sana yazık!” deyip, uçup gidiyor, demiş.

Annesi de kızına:

— Kızım, sen git! Eğer yine derse; “Karga, benim neme yazık?” de, demiş.

Kız çeşmeye gitmiş. Karga yine gelip:

— Ah kız, sana yazık! Vah kız, sana yazık, demiş.

Bu defa kız:

— Karga, benim neme yazık, diye sormuş.

Karga da:

— A zavallı kız! Kaf Dağı’nın dibinde bir saray var. Sarayın da demir bir kapısı var. İşte o kapının arkasında bir tabut var. Tabutun içinde de bir yiğit yatıyor. Gideceksin, o tabutun başını kırk gün bekleyeceksin. Kırk birinci gün, oğlan kalkacak, evleneceksiniz, demiş.

Kız eve gelmiş, kuşun dediklerini annesine söylemiş. Ertesi gün eşyalarını toplayıp memleketlerinden kaçmaya karar vermişler.

Az gitmişler, uz gitmişler. Dere tepe düz gitmişler. Büyük bir bina görmüşler. Babası:

— Şurada oturup biraz dinlenelim, demiş.

Yemeklerini demir kapının önünde yemişler. Demir kapıyı kızın babası vurmuş, açılmamış. Annesi vurmuş, açılmamış. Kız vurunca kapı açılmış. Kız içeri girer girmez kapı kapanmış, daha da açılmamış. Annesi, babası dışarıda, kız içerde kalmış. Meğer kuşun dediği yere gelmişler! Kızın annesi, babası da geri dönmüş.

Kız, orada kapıları açıp teker teker bakmış ki kimse var mı diye… Odaların her birinde çeşit çeşit yiyecek, altın, inci, her şey varmış. En sonunda bir odayı açmış ki bir meyyit*, yüzünde de kırk tane mendil! Kız, her gün bir mendili kaldırmış. Tam otuz dokuz gün geçmiş. Kapıya bir fukara kız gelmiş, ekmek istemiş. Kız içeriye ekmek almaya gidince fukara kız hemen içeri girmiş, orada ne olduğunu merak etmiş. Meyyitin yüzündeki mendili kaldırınca orada yatan meyyit, bir oğlan olmuş ki o kadar... Başındaki kızın bileğinden yakalamış. Kıza elbiseler almış, inciler takmış, bu kızla evlenmiş.

Oğlan, öbür odadaki kızı görünce:

— Bu kim, diye sormuş.

Fukara kız da:

— Canım sıkılıyordu, bana arkadaş olsun diye yanına aldım, demiş.

Bir gün yiğit oğlan öteberi almaya gidecekmiş. Karısına:

— Çarşıya gideceğim, bir şey istiyor musun, diye sormuş.

Karısı da ona bir şeyler ısmarlamış.

— Bana öyle bir ayakkabı al ki yerde buz, gökte yıldız gibi olsun! Öyle bir elbise al ki makas kesmesin, iğne batmasın, demiş.

Sonra öbür odadaki kızın yanına gitmiş. Ona da sormuş.

O da:

— Bir sabır taşı, bir ustura, bir de iğne istiyorum. Eğer ki bu söylediklerimi getirmezsen yoluna kara bulutlar çöke, gelemeyesin, demiş.

Oğlan, atına binip çarşıya gitmiş. Karısının dediklerini almış. Öbür kızın da sabır taşını almış. Usturasını alırken adam demiş ki:

— Bunu kim istediyse kendini öldürmek için istemiş. Onu gözle!

Adam bunu söylerken iğneyi almayı unutmuş. Gelirken yoluna kara bulutlar çökmüş. Hemen geri dönmüş, iğneyi almış. Aldıklarını heybesine koymuş. Eve gelince karısının ısmarladıklarını vermiş. Sabır taşını, usturayı, iğneyi de götürmüş, kıza vermiş.

Kız, sabır taşını karşısına koymuş, başından geçenleri anlatmaya başlamış. Kız anlattıkça sabır taşı da şişiyormuş. Kız anlattıklarını bitirince sabır taşı çatlamış.

Oğlan da kızı dinliyormuş. Usturayı alıp boynuna çalacağı sırada oğlan içeri girmiş, kızın kolundan tutmuş. Başından geçenleri anlattırmış.

Oğlan, karısının yanına gelmiş. Üstünü, başını soyundurmuş, bu kıza giydirmiş. Sonra da fukara kıza:

— Dor* ata mı razısın, keskin kılıca mı, diye sormuş.

Kız da:

— Kılıç iyiyse senin kalbine batsın. Dor ata biner de babamın evine giderim, demiş.

Kızı dor atın kuyruğuna bağlamış. Atı ürkütmüş; at, kızı parça parça etmiş. Öbür kıza kırk gün, kırk gece düğün etmiş. Yiyip, içip muratlarına geçmişler...

Gökten üç elma düştü; kimseye kuyu kazmayanların başına…

 


* meyyit: Ölü.

* dor: Doru. Gövdesi kızıl, ayakları ve yelesi koyu renkli olan, yağız (at).