Mavi Boncuklu Çitil
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

MAVİ BONCUKLU ÇİTİL

Bir varmış, bir yokmuş, Allah’ın kulu çokmuş. Çok söylemesi günahmış, az söylemesi sevapmış. Vaktin birinde bir fakir adam varmış. Bu, çobanlık yaparmış. Üç tane de kızı varmış; ikisi çirkin, biri çok güzelmiş.

Küçük kız, çok pismiş, hep çöplükte oynarmış. Bir gün, çöplükte oynarken bir mavi boncuk bulmuş. Boncuğu getirmiş, kendi bahçelerine gömmüş. Zaman geçince o boncuk, çitil* olmuş. Kız, her sabah o çitilin yanına gidip:

— Çitilim! Çitilim!.. O güzel ellerinle, o güzel gözlerinle bir silkelen de bakayım, demiş.

Her silkelendikçe altın dökermiş. Kız böyle deyince yine silkelenmiş, altın dökmüş.

Bir gün böyle, beş gün böyle derken, bunlar çok zengin olmuşlar.

Padişahın oğlu da artık delikanlı olmuş, evlenmek istiyormuş. Bir gün, bunların kapısından geçiyormuş, bu kızı görüp âşık olmuş. Eve gidince annesine:

— Filanca yerde güzel bir kız gördüm, onu bana alacaksınız, demiş.

Ertesi gün, padişahın karısı, kıza dünür gelmiş. Allah’ın emriyle kızı, oğluna istemiş. Kızın anne babası da Allah’ın emriyle vermişler. Düğün zamanı gelmiş, kızı gelin etmişler. Ama padişahın oğlu, daha önce kıza, gelin olurken o çitili de getirmesini şart koşmuş. Kız da bu şartı kabul etmiş. Gelin giderken çitili de götürmüş, sarayın bahçesine dikmiş.

Günlerden bir gün, bu kızın iki kız kardeşi, bacılarını ziyarete gelmişler. Laf arasında iki bacısı, kıza:

— Bugün hamama gidelim mi, demişler.

Kız, bu teklifi kabul etmiş. Üç kız kardeş, beraberce hamama gitmişler. Bir bacısı demiş ki:

— Seni ben yıkayayım.

Öbürü demiş ki:

— Seni ben yıkayayım.

Her ikisi de bu güzel kızı yıkamışlar. Bunlar, kızı yıkarken bir ara kızın başına kırk tane toplu iğne koymuşlar. Bu kız, kuş olup, uçup gitmiş. Gelmiş, padişahın bahçesine konmuş. Sarayın bahçıvanına sormuş ki:

— Padişahın oğlu uyuyor mu? Uyusun, kalksın, benim konduğum dallar kurusun, demiş, uçup gitmiş.

Ağaçlar yapraklarını dökmüş. Sadece birinde bir yaprak kalmış. Aradan bir zaman geçtikten sonra bir gün padişah, bahçeyi gezmek istemiş. Bahçeyi gezerken, herkesin bahçesinin yeşil olduğunu, ama kendi bahçesindeki ağaçların dallarının kuruduğunu görmüş. Bahçıvana:

— Neden herkesin bahçesi yeşil de benim bahçemdeki ağaçların dalları kurumuş, diye sormuş.

Bahçıvan da:

— Padişahım, her gün bir kuş geliyor, oğlunuzun uyuyup uyumadığını soruyor. Sonra da; “Uyusun, kalksın, benim konduğum dallar kurusun.” diyor, uçup gidiyor, demiş.

Bu böyle birkaç zaman devam etmiş. Sonunda padişah, bahçıvana:

— Ağacın kalan tek dalına katran sür! O gelip dala konunca katrana yapışır. Sen de yakalarsın, demiş.

Bahçıvan, padişahın dediği yere katranı sürmüş. Padişahla bahçıvan, ağacın altında beklemeye başlamışlar. Kuş, biraz sonra gelip yaprağa konmuş:

— Ey bahçıvan! Ey bahçıvan! Ey bahçıvan, diye üç defa seslenmiş.

Kuş dördüncü defa seslendiğinde bahçıvan:

— Buradayım, diye seslenmiş.

Yine bahçıvana sormuş:

— Padişahın oğlu uyuyor mu?

O da:

— Uyuyor, demiş.

Kuş:

— Uyusun, kalksın, benim konduğum dallar kurusun, deyip uçmaya kalkınca katrana yapışıp kalmış.

Bahçıvan, ağaca çıkıp kuşu tutmuş. Bakmış ki başında kırk tane toplu iğne var. Toplu iğneleri çıkartmış. Kız, eski hâline dönmüş.

Kız, başına gelenleri anlatıp:

— Bunu bana iki kız kardeşim yaptı, demiş.

Padişahın oğlu, kızın iki bacısını çağırtmış, onlara sormuş:

— Kır atıma mı razısınız, kılıcıma mı?

Onlar da:

— Kır ata razıyız, kılıç sizin boynunuza, demiş.Yiyip, içip muratlarına geçmişler…

*çitil: Ağaç ve fidanların filizi, sürgün.