umutphp/masallar huggingface dataset:
Sabır Taşı
(İç Anadolu Bölgesi, Yozgat)

 

[SABIR TAŞI]

Bir köyde çocukları olmayan bir karı koca yaşarmış. Çocukları olması için her gün dua ederlermiş. Gel zaman git zaman bir kızları olmuş. Kızlarını elden esirgemişler, günden esirgemişler, gözlerinden bile sakınmışlar.

Bir gün kadın, bir kedinin kızına bakarak yalandığını görmüş. Hemen kocasına söylemiş:

—Bu kedi bizim tek kızımızı yiyecek, buradan göçelim, demiş. Kızlarını alıp yola koyulmuşlar. Üç gün üç gece yürüdükten sonra havuzlu bir yere gelmişler. Etrafı demir kapılarla çevriliymiş. Karı koca kızlarına havuzdan su getirmesini söylemişler. Kız su almaya gittiğinde kapılar kapanmış, açılmamış. Anne baba kızlarına içerde ne olduğunu sormuşlar. Kız, içerde bir sürü hayvan, altın olduğunu söylemiş. Bir süre beklemişler, kapı açılmamış. Kız:

— Bu bizim kaderimiz, demiş ve içerden altın alıp anne babasına vermiş. Karı koca gitmiş, kızları orada kalmış. Kız, buradaki evi dolaşmış. Evde birinin yattığını görmüş. Çok yakışıklı bir gençmiş. Bu gencin başında yedi sene beklemiş.

Kız, bir gün pencereye çıktığında çingenelerin göç ettiğini görmüş. Onların içinde de bir kız görmüş. Kızın annesine altın vermiş ve kızının yanında kalmasını, ona arkadaş olmasını istemiş. Çingeneler gitmişler, kızı orada bırakmışlar. Çingene kızı temizlemiş, paklamış, çok güzel bir kız olmuş. Çingene kızına:

— Sen burada dur, ben namaz kılmaya çıkayım, demiş. Tam o sırada yedi senedir uyuyan genç uyanmış, karşısında çingene kızı görmüş. Genç, kıza kim olduğunu sormuş. Kız:

—Ne insim ne cinim, Allah’ın bir kuluyum. Yedi senedir senin başında bekledim. Yanıma da bir çingene kızı aldım. Çingene kızı evde mi durur, balkonda oturuyor, demiş.

Genç, çingene kızını çağırmasını söylemiş. Kız içeri girmiş. Genç, kıza:

—Sen bu evin hizmetçisi, o da hanımı olacak, demiş. Kız gerçeği söylememiş. Bunun üzerinden aylar geçmiş.

Bir gün genç, pazara gidecekmiş. Karısına ne istediğini sormuş. Karısı altın, inci, kumaş gibi şeyler istemiş. Hizmetçi de sabır taşı ile sabır bıçağı istemiş.

— Eğer almazsan yoluna kara bulutlar çöksün, demiş. Genç, pazara gitmiş. Karısının dediklerini almış, hizmetçinin dediklerini almamış. Gelirken yoluna kara bulutlar çökmüş. Genç tekrar dönmüş, sabır taşı ve sabır bıçağı almış. Sabır taşı ile sabır bıçağı aldığı satıcı:

— Bunu vereceğin kişiyi gözetle, demiş. Eve dönmüş. Aldıklarını karısına ve hizmetçiye vermiş. Hizmetçi, kazları ve ördekleri önüne katmış, otlamaya götürmüş. Bir kayanın dibinde oturmuş. Sabır taşına başından geçenleri anlatmış. Bunun üzerine sabır taşı çatlamış. Sabır bıçağını kalbine saplayacağı an genç, elini tutmuş. Kızın sabır taşına anlattıklarının hepsini duymuş. Kızın elinden tutup eve gelmiş. Her şeyi öğrendiğini karısına söylemiş. Karısına, yani çingene kızına:

— Kırk katır mı, kırk satır mı istiyorsun, demiş. Çingene kızı kırk katır istediğini söylemiş. Çingene kızını saçından kırk katıra bağlamış. Katırlar Çingene kızını alıp uzaklara götürmüşler. Kız ile genç de mutlu mesut yaşamışlar.
Akılsız Köy
(İç Anadolu Bölgesi, Yozgat)

 

AKILSIZ KÖY

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellâl iken, pireler berber iken, ben nenemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken vakti zamanında bir köy varmış. Bu köyde yaşayanların hepsi akılsız olduğu için köyün adı “Akılsız Köy”müş.

Köyden biri bir yere gitse “Akılsız köyün akılsız adamı” derlermiş. Köylüler bu söylentilerden bıkmışlar, bir meclis toplamışlar. Bu meclis akılsız köye akıl getirmek için bir kişiyi seçecekmiş. Kimin gönüllü olduğunu sormuşlar. Kendini akıllı ve kahraman zanneden biri ortaya atılmış. Meclis onun eline bir dağarcık vermiş ve akılsız yola koyulmuş.

Herkes akılsız köye akıl gelecek diye sevinmiş. Sevinmenin nasıl olduğunu bilmeyenler kendince ağlamış, kavga etmiş, hayvan kesmiş, şeker yemiş… Türlü türlü işleri seviniyoruz diye yapmışlar.

Yola koyulan akılsız az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş, cinlerin cirit oynadığı vakit birisine rastlamış. O da bir deliymiş. Akılsıza nereye gittiğini sormuş. Akılsız olup biteni anlatmış:

— Dağarcığa akıl dolduracağım, demiş. Deli:

— Ben bunları önceden biliyordum, dağarcığı bana ver, ben akıllıyım, demiş. Akılsız inanmış, dağarcığı vermiş. Deli dağarcığı üfleyip hava ile doldurmuş, ağzını bağlayıp akılsızın eline vermiş.

Akılsız dağarcığı almış, az gitmiş uz gitmiş dere tepe düz gitmiş. Nihayet köye yaklaşmış. Köye yaklaşınca:

— Aklın birazını kendime ayırayım, köylüye dağıtınca bana kalmaz, demiş ve dağarcığın ağzını açmış. Dağarcıktaki hava uçup gitmiş. Akılsız sağa bakmış, sola bakmış, önünden bir tilkinin köye doğru kaçtığını görünce:

— Akıl kaçıyor, demiş ve tilkinin peşine düşmüş. Akılsızı gören köylüler de peşine takılmışlar. Tilki kaça kaça bir ağacın kovuğuna girmiş. Akılsız da kafasını zorla kovuğa sokmuş. Tilki kovuktan kaçıp gitmiş. Köylüler adamı kovuktan çıkarmak için çekmişler. Çekerken çekerken adamın kafası kopmuş.

Oradan geçen bir bilgin neler olduğunu sormuş. Köylüler olan biteni anlatmışlar. Sonra da:

— Yine akılsız kaldık, diye yakınmışlar. Bilgin de:

— Siz akılsız değilsiniz. Eğer akılsız olsaydınız aklın önemli olduğunu düşünüp aramaya çıkmazdınız. Akıl zaten sizde var ama fark edememişsiniz, demiş.

O günden sonra köyün adı ve insanları akılsız diye anılmış. Köy de bilginin adı ile anılmış.
AYI VE ÜÇ OĞLAN
(Karadeniz Bölgesi, Zonguldak)

AYI VE ÜÇ OĞLAN

Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde, zamanın birinde üç oğlu ile birlikte bir çiftçi yaşarmış. Bu çiftçi geçimini odun keserek, hayvan bakarak, ekin ekerek sağlarmış.

 Bir gün çiftçi hastalanmış. Hastalandığı için odunu büyük oğlu yapmaya başlamış. Büyük oğlan ormanda odun keserken ormanda yaşayan ayı sesi duymuş:

 — Kim var orada, demiş. Oğlan korkmuş ve baltayı yere fırlatmış. Ayı gelmiş oğlanı alıp inine götürmüş ve oraya bağlamış. Akşam olmuş, oğlan eve gitmeyince ev ahalisi kaygılanmış.

Ertesi gün olmuş. Oduna ortanca oğlan gitmiş. Bir yandan da abisinin izini arıyormuş. Odun keserken ayı sesi duymuş ve oraya gelip çocuğa bağırmış:

— Kim var orada, diye. Çocuk:

— Ben varım, demiş. Ayı:

— Odun kesmeyi bırak, demiş. Çocuk bırakmış. Ayı da çocuğu alıp inine abisinin yanına götürüp bağlamış.

Akşam olmuş. Ortanca çocukta eve gelmeyince ev halkı daha da çok telaşlanmış. Babaları iki oğlunun ardından yas tutmaya başlamış. İki yavrucuğunu kaybetmiş.

Ertesi gün olmuş. Baba hasta yatağında yatarken küçük oğlan eline baltayı alıp babasına:

— Ben oduna gidiyorum, demiş. Babası oğlunu göndermek istememiş. Artık bir tanecik oğlu kalmış. Onu da kaybetmek istemiyormuş. Ama çocuk babasını teselli etmiş:

— Ben hem odun keser hem de akşama ağabeylerimi bulup sana getiririm, demiş. Yine de babasının gönlü razı olmamış. Çocuk yine de dinlemeyip gitmiş. Giderken cebine yumurta koymuş. Başım sıkışırsa kullanırım diye düşünmüş.

Çocuk ormana gelmiş. Odun kesmeye başlamış. Bir yandan da ağabeylerini arıyormuş. Odun keserken ayı sesi duyup oraya gitmiş. Ayı:

— Kim var orada, demiş. Çocuk:

— Ben varım, demiş. Ayı çocuğa:

— Odun kesmeyi bırak, demiş. Çocuk bırakmamış devam etmiş kesmeye. Ayı başlamış çocuğu korkutmaya. Çocuk:

— Boşuna uğraşma, ayı ben senden korkmuyorum, demiş. Sonra devam etmiş sözlerine.

— Yerden taş almış, ben bu taşı sıksam suyunu çıkarırım, demiş. Ayı inanmamış. Çocuk ayıya çaktırmadan cebinden yumurta çıkarıp onu sıkmış ve yumurta akmış. Ayı taşın suyunu çıkardı zannederek korkmuş.

 Çocuk ayıya ağabeylerini sormuş. Ayı da çocuğa ağabeylerinin ininde olduğunu söylemiş. Çocuk ağabeylerini istemiş. Ayı da ağabeylerini getirmiş. Çocuk ağabeylerine sarılmış. Ayı o kadar korkmuş ki inindeki bütün yiyecekleri çocuğa vermiş.

Çocuklar eve dönmüşler. Babaları çok mutlu olmuş. Mutluluktan ağlamaya başlamış.

Ertesi gün olmuş. Ayı kapıyı tıklamış, sırtında odun yığını varmış. Ayı:

— Artık odunu size ben getireceğim, demiş. Onlar da ayıya teşekkür etmişler. Bundan sonra mutlu mutlu yaşamışlar.
İĞCİ BABA
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Batman)

[İĞCİ BABA]

Bir varmış bir yokmuş memleketin birinde iğ* satan bir adam yaşarmış. Bu adam halk arasında İğci Baba olarak bilinirmiş. İğci* Baba kapı kapı, memleket memleket dolaşarak iğlerinin satarmış.

İğci Baba’nın iğleri herkesçe beğenilirmiş. O, iğlerini satarken bir kız görmüş. Bu kıza da bir iğ satmış. İğci Baba, kıza:

— Evimde daha iyileri var. Şimdi gidiyorum, gelirken seni de alır evime götürürüm, demiş kıza.

Kız bunu kabul etmiş. İğci Baba iğlerini satıp gelirken kızı da alıp evine getirmiş. Kıza bir sofra hazırlamış. Kızın yemeğinin içine bir parmak kesip bırakmış. Kız, yemeğindeki parmağı görünce tahtanın altına atmış. İğci Baba:

— Parmağım parmağım, neredesin, deyince parmak tahtanın altındayım demiş. Bunun üzerine İğci Baba kızın kellesini keserek evine bırakmış.

İğci Baba yine iğlerini satarken başka bir kız görmüş. Bu kızı da:

— Evde daha güzel iğlerim var, diyerek evine getirmiş.

Kız gelirken hiç yanından ayırmadığı kedisini de beraberinde getirmiş. İğci Baba bu kıza da bir sofra kurmuş. Yemeğinin içine kesili parmağı bırakmış. Kız yemeğin içindeki parmağı görünce parmağı alarak kedisine vermiş. İğci Baba:

— Parmağım parmağım, neredesin deyince parmak:

— Bir sıcak karnın içindeyim demiş. İğci Baba parmağı kızın yediğini zannetmiş. İğci Baba kızla evlenmiş. Kız, evde gezerken üç tane kilitli kapı görmüş. İçerisinde ne olduğunu çok merak etmiş. Bir akşam sezdirmeden İğci Babadan bu kapıların anahtarlarını almış.

Sabah olunca İğci Baba her zamanki gibi iğlerini satmaya gitmiş. Kız, İğci Baba gittikten sonra kapıları açmaya gelmiş. Kapının birini açmış ki ne görsün binlerce altın. Diğer kapıyı açmış burada da her türlü eşya var. En son kapıyı açtığında ise birbiri üstüne yığılı cesetler duruyormuş.

Evde bir sürü ceset olduğunu tüm halka anlatmış. İğci Baba eve geldiğinde halk tarafından linç edilmiş. Altınlar da kıza kalmış.          *iğ: Pamuk, yün vb.nden iplik eğirmekte kullanılan, ortası şişkin, iki ucu sivri ve çengelli olan, ağaçtan yapılmış araç, eğirmen, kirmen.

*iğci: İğ kullanan, yapan veya satan kimse.
Tavuk ile Tokmak
(Doğu Anadolu Bölgesi, Elazığ)

[TOKMAK]

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; deve tellâl iken, pire berber iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir köyde bir karı koca yaşarmış. Bunların çocuğu olmuyormuş. Beklemişler, tedavi olmuşlar, yıllar sonra bir çocuğu olmuş. Bunlar köyde bir gün tarlaya giderlermiş. Bir çeşmenin başına gelmişler. Orada yoruldukları için of of demişler. Çeşmenin başında bir adam çıkmış:

— Beni niye çağırdınız, demiş. Onlar da:

— Biz seni çağırmadık, demişler. O da:

— Siz “of “ demediniz mi? Onlar da:

— Hayır, biz yorulduğumuz için “of”, dedik, demişler. Adam da:

— Her neyse siz şimdi çocuğunuzu bana verin, ben de sizi zengin yapayım, demiş. Onlar da:

— Hayır, olmaz, demişler. Fakat biraz sonra düşünmeye başlamışlar. Durumları da iyi değilmiş ve sonunda çaresiz kabul etmişler. Ofof da bunlara bir tavuk vermiş:

— Tavuğa, yumurtala tavuğum, deseniz o da size altın yumurtlar, demiş. Karıyla koca birbirine bakıp:

— Hiç tavuk altın yumurtlar mı demiş. Fakat tavuğu alıp eve gelmişler. Karısı:

— Bey bir bakalım acaba bu tavuk altın yumurtluyor mu, demiş. Kocası da tavuğa:

— Yumurtla tavuğum, demiş. Tavuk da bir sürü altın yumurtlamış. Karı ve koca hayret etmişler. Kadın bir gün tavuğu alıp hamama gitmiş. Hamamcıya:

— Hamamcı, kesinlikle tavuğuma yumurtlama deme, demiş. Hamamcı da:

— Niye söyleyeyim ki, demiş. Kadın içeri gitmiş. Hamamcı şüphelenmiş ve tavuğa:

— Yumurtla tavuğum, demiş. Tavuk altın yumurtlamış. Sonra tavuğu alıp yerine başka bir tavuk koymuş. Sonra kadın eve gitmiş ve tavuğunun değiştiğinin farkına varmış. Karı koca beraber tekrar çeşmenin önüne gelmişler ve Ofot’u çağırmışlar.

Ofof bu sefer onlara bir tokmak vermiş ve kesinlikle:

— Tokmağım kudur, demeyin, demiş. Bunlar yolda:

— Tokmağım kudur, demişler. Tokmak ikisine de vurmaya başlamış. Kadın tokmağı alıp hamamcının yanına gelmiş. Hamamcıya:

— Kesinlikle tokmağıma kudur deme, demiş. Hamamcı da şüphelenmiş ve tokmağa:

— Kudur, demiş. Tokmak hamamcıya vurmaya başlamış. Hamamcı tövbe edip tavuğu geri vermiş.
Ana Baba Küstürmek
(Akdeniz Bölgesi, Kahramanmaraş)

[ ANA BABA KÜSTÜRMEK

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellâl iken, keçiler berber iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir karı ile bir koca varmış. İkisinin ailesi bunları yalnız bırakmıyor, durmadan rahatsız ediyorlarmış. Karı ile koca artık bıkmışlar. Evde hiç tek kalamıyorlarmış. Adam demiş ki:

— Biz bir koç alalım, kesip yiyelim, demiş. Kadın:

— İkimizin de ailesi geliyor, yiyemeyiz, demiş. Adam:

— Biz onları küstürelim, bir daha da bize gelmezler, demiş. Kadın:

— Nasıl küstüreceğiz bey, demiş. Adam:

— Onlardan çok büyük miras isteyelim. O zaman küserler, demiş.

Sabah olmuş. Beraber kalkmışlar. Adam, babasına:

— Baba ben evinizi, bahçenizi, her şeyinizi istiyorum. Hepsini bana verin, demiş. Babası da:

— Sen aklını mı kaçırdın, biz nerede yaşarız, demiş. O zaman adam:

— Baba! O zaman ne siz benim evime gelin ne de biz size gelelim, demiş. Adam ailesini küstürmüş. Sıra karısına gelmiş. Babasından ayrıldıktan sonra karısının yanına gelmiş. Adam:

— Ben küstürdüm sıra sende, demiş. Kadın da kocası gibi yapmış. Ailesinden her şeyini istemiş. Ailesi de vermeyince küsmüş, eve gelmiş. Artık evlerine kimse gelmiyormuş. Kimse rahatsız etmiyormuş. Adam pazardan koç alıp kestirmiş, karısına:

— Hanım sen bu koçu pişir, ben kahveye gidiyorum. Pişince haber ver, beraber yiyelim, demiş.

Kadın kelleyi kazana koymuş. Bakmış evde su yok. Su getirmek için çeşmeye gitmiş. Evin çevresinde de bir dilenci varmış. Kadın evden gidince dilenci kazandaki kelleyi alıp bir yere saklanmış. Kadın eve gelmiş ki kazanda kelle yok, kaybolmuş. Kelle kaybolunca kadın kazanın içine et parçası koymuş. Getirdiği su bu etlere yetmemiş.

Kadın yine çeşmeye gitmiş. Dilenci, kadının gittiğini görünce eve yine girmiş, kazandaki etleri heybesinin içine koymuş. Evden çıkarken de adamın asılı duran tespihini de alıp çıkmış. Kadın eve gelmiş. Arkasından da dilenci gelmiş.

— Bacım. Senin kocan beni gönderdi, bu tespihi de sana verdi. Evdeki etlerin hepsini istiyor, demiş. Kadın da kocası istiyor diye evdeki etlerin hepsini dilenciye veriyor. Kocası kahveden eve gelmiş. Karısına:

— Hanım yemek hazır mı, demiş. Kadın da:

— Sen etin hepsini istemişsin tartmak için. Ben de hepsini vermiş, demiş. Kadın ile kocası şaşkına dönmüşler. Kadın etler gitti diye ağlar, sızlar. Adam:

— Hanım hiç mi kalmadı, der.

— Ciğeri kaldı bey, der. Hanımına:

— Ciğeri kavur da annemize babamıza karşı kokuta kokuta yiyelim, demiş.

Kadın ciğeri pişirmiş. Karı koca ciğeri alıp dama çıkmışlar. Merdivenden çıkarken adam:

— Hanım senin eteğin yırtılmış, der. Kadın eteğine bakarken elindeki ciğeri yere düşürmüş. Koçtan hiçbir şey yiyememişler. Adam:

— Hanım koçu yiyeceğiz diye anamızı babamızı küstürdüğümüz yanımıza kar kaldı, demiş.
Şehzade
(Ege Bölgesi, Muğla)

ŞEHZADE

 Bir varmış, bir yokmuş; eski zamanlarda uzak diyarlarda bir padişah yaşarmış. Padişahın çocuğu olmadığı için çok üzülürmüş. Bir gün rüyasında erkek bir evladının olacağını ama çocuk doğduktan sonra kendisinin kısa bir süre sonra öleceğini görmüş.

Ayrıca dağlarda geçimini süpürge otu toplayarak sağladığı için Süpürge Hoca diye anılan fakir biri yaşarmış. Padişahın oğlu dünyaya geldikten kısa bir süre sonra padişah ölmüş. Süpürge Hoca’nın da kızları olmuş.

 Uzun yıllar sonra padişahın oğlu büyümüş ve Süpürge Hoca’nın kızlarının bulunduğu yere avlanmak için gitmiş.

Süpürge Hoca’nın kızları çok güzelmiş. Şehzade kızları görünce birine âşık olmuş ve hemen annesine gelip durumu anlatmış. Annesi o kızları oğluna yakıştıramadığı için karşı çıkış ama oğlunu ikna edememiş.

 Kadın gitmiş, kimin nesidir diye araştırmış ve Süpürge Hoca’nın kızları olduğunu öğrenmiş. Evlerine gitmiş, kapıyı çalmış, açan olmamış. İkinci gün yine aynı kimse yokmuş. Üçüncü gün gittiğinde kapıyı bir kız açmış. Ona:

— Üç gündür geliyorum yoksunuz, demiş. Kız da:

— Kapının kulağı yok da o yüzden duymadık, demiş. Bunun üzerine gelip oğluna kızmış:

— Benimle dalga geçtiler, kapının kulağı yok diyorlar. Hiç kapının kulağı olur mu, demiş.

Oğlu demek ki onların köpeği yok demiş. Padişahın oğlu tekrar annesini göndermiş. Kadın yine gitmiş ve kızlara:

— Sizin anneniz yok mu, diye sormuş. Bunun üzerine kızlar:

— Annemiz var. Biri iki etmeye gitti, demişler. Kadın yine sinirlenmiş eve gelip oğluna verdikleri cevabı söylemiş. Oğlu annesine:

— Bunda ne var. Anneleri ebeliğe gitmiş, demiş. Derken kadın kızların annesini bulmuş ve içlerinden oğlunun istediği kıza talip olmuş.

Kızın annesi kızını şehzadeye vermiş. Düğüne birkaç gün kala şehzade kızla birlikte olmuş, düğün günü geldiğinde şehzadenin annesi oğluna o kızı yakıştıramadığı için onu hile ile saraya çağırmış. Ardından kızın öldüğü dedikodusunu yaymış. Böylece oğlunun evlenmesine engel olmuş.

Şehzade kızın öldüğüne inanmış ve yemez içmez olmuş. Annesi sürekli oğluna evlenmesi için kız bulurken şehzade asla evlenmeyeceğini söylermiş. Bu arada dağdaki kızın bir oğlu olmuş.

 Yedi yıl sonra şehzade evlenmeye karar vermiş. Dağdaki Süpürge Hoca’nın kızı şehzadenin evleneceğini duyunca oğlunu düğün günü saraya getirmiş. Kız, oğluna;

 

Yâ çimbala çimbala

Dep babamın atını

Bey babam buyurdu 

Biz de seyre geldik, demesini söylemiş.

Çocuk düğün yerine gitmiş, ancak halayıklar kovmuş. Bunu üzerine çocuk bağırarak annesinin dediklerini söylemiş.

Bu arada padişah çocuğu duymuş ve düğünü durdurup onu yanına çağırmış. Bakmış ki kendisinin mendili ve kösteği çocukta. Hemen olup biteni anlamış. Şehzade annesinin oyununa geldiğini, sevdiği kızın yaşadığını ve bir oğlunun olduğunu öğrenmiş.

Şehzade sevdiği kızla evlenmiş, kırk gün kırk gece düğün yapmış.
Neyidim Noldum Nolacağım? 
(Ege Bölgesi, Aydın)

 

[NEYİDİM, NOLDUM, NOLACAĞIM]

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde, şehrin birinde ünü adaletiyle her tarafa yayılmış bir padişah varmış. Padişahın da güzelliği dillere destan bir kızı varmış.

 Padişah kızının saraydan dışarı çıkmasına izin vermezmiş. Bir gün çok sıkılan padişahın kızı babasından izin almayı başarmış. Padişah, vezirine:

—Benim çok işim var, kızım sana emanet, sen gezdirip akşam olmadan getir, demiş.

Vezir ve kız saraydan çıkmış, ormana doğru ilerlemişler. Vezir çok kötü niyetli birisiymiş. Aklı padişahın kızı ile evlenip zengin olmaktaymış. Ormanda padişahın kızını kendi ile evlenmeye zorlamış, padişahın kızı evlenmeyi kabul etmeyince çok sinirlenmiş. Padişahın kızı vezirden kendini zor kurtarmış. Vezir saraya döndüğünde padişaha:

—Kızınızın niyeti dışarıda gezmek değil, sevdiğiyle kaçmakmış, demiş. Padişaha yalan söylemiş.

Padişahın kızı ise ormanda koşarken bir çobana rastlamış. Çoban çok iyi niyetli biriymiş. Onu evine götürmüş, karnını doyurmuş, onunla çok iyi ilgilenmiş. Sabah olduğunda ise çoban kıza şimdi nereye gideceksin diye sormuş. Kız:

—Ben sahipsiz biriyim, kabul edersen seninle evleneyim, sana da yoldaş olurum, demiş.

Çoban duyduklarına çok sevinmiş. Kısa zamanda evlenmişler, üç erkek çocukları olmuş. Anneleri büyük oğlunun adını “Neyidim”, ortancanınkini “Noldum”, küçüğünkini “Nolacağım” koymuş. Çoban, eşinin neden bu isimleri çocuklarına verdiğine bir anlam verememiş.

Aradan uzun seneler geçmiş. Padişah ve veziri halkın durumunu öğrenmek için ev gezilerine çıkmış. Yolda çobana rastlamış, tanışmışlar ama çoban padişahın, sultanın ne demek olduğunu bilmiyormuş. Padişaha:

—Sultan dayı siz Tanrı misafirisiniz, yemek yedirmeden sizi bırakmam, diyerek ısrar etmiş ve eve götürmüş onları. Padişah eve geldiğinde kızını tanıyamamış. Çobanın eşi güzel bir sofra hazırlamış. Çoban sofra hazır olunca sırasıyla çocuklarını:

— “Neyidim”, “Noldum”, “Nolacağım” diyerek çağırmış. Padişah bu isimleri duyunca çobana:

—Bu isimleri neden çocuklarınıza verdiniz, diye sormuş. Çoban:

—Eşim bu isimleri verdi çocuklara, ben de hiç merak edip sormadım, eşim neden bu isimleri verdi kendine sorun, demiş.

Padişah çobanın karısına, neden bu isimleri çocuklarına verdiğini sormuş. Çobanın karısı:

—Eğer odadan eşim ile vezir çıkarsa söylerim, demiş. Çoban ve vezir odadan çıkmış, kız da başından geçenleri bir bir padişaha anlatmış:

— Geçmişte ne idim, şimdi ne oldum, sonra ne olacağım; bunun için bu isimleri çocuklarıma verdim, demiş.

Padişah olanlara bir yandan üzülmüş bir yandan da sevinmiş. Üç akıllı torunu bir de çok iyi niyetli, temiz huylu damadı olmuş.

Padişah dışarıdan çobanla veziri çağırmış, çobanın sopasını vezirine vererek onu huzurundan kovmuş. Çobanı baş veziri yapmış. Hepsi beraber saraya dönmüş, mutlu ve huzurlu yaşamışlar.
Hayırlı Rüya
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Batman)

[HAYIRLI RÜYA]

Vaktiyle bir oğlan Kur’an kursunda okuyormuş. Hocaları demiş ki çocuğa:

 — Rüya görürsen “hayrola” demezlerse rüyanı anlatma, demiş. Bu çocuk da bir gece rüya görmüş. Babasına demiş, “Eee!” demişler. Ona anlatmamış. Anasına söylemiş, “Eee” demiş. Yani hiç “hayrola” dememişler. Oradan başkalarına sormuş, amcalarına, dayılarına hep aynı demişler. En son babası buna kızıp bağırmış. O da evden kaçmış.

Bu çocuk da gitmiş gitmiş başka memlekete. Gitmiş bir yere, orda terzi yanına çırak olmuş. Ne olmuşsa o zaman olmuş işte. Bu çocuğa demişler ki:

 —Gel seni evlendirelim.

 —Birisi varsa evlenirim, demiş.

 Ondan sonra neyse falanca gelin var, diye düşünüp oğlana diyorlar. Oğlan da kabul ediyor. Alıyorlar, ondan sonra evleniyorlar. Oğlanla iyice konuşuyor, ama yemek pişiriyor, oğlanla yemiyor. Bir böyle, beş böyle bununla yemiyor yemeği. Hocalar toplanıyor. Hoca oğlana:

 —Aldığın hanımdan memnun musun? Diyor ki:

 —Aldığımdan beri benimle yemek yemiyor.

—O zaman onu gece gözle, diyorlar.

Gece yatıyorlar, oğlan hiç uyumuyor. Gecenin bir yarısı kalkıyor kız, aldığı kispet* giriyor, bu çıkıyor evden. Bu oğlan da arkasından gidiyor. O gidiyor ama şeytan kılığında gidiyor gidiyor, mezarlıklara gidiyor. Oğlan da arkadan gidiyor. Bekçi soruyor:

 —Nereye nereye?

 —Şu kispetliyi takip ediyorum.

—Onu ne takip ediyorsun, geceleri mezarlığa gelip ölülerin ciğerini yiyip gidiyor.

—Ah öyle mi, deyip bu oğlan eve gidiyor.

 Uyku uyumuyor. Oradan kız geliyor, kispetini çıkartıyor. Yatıyor bunun yanına, ama nasıl soğuk. Buz gibi, aralarına bir yastık koyuyorlar. Sabahtan yine kalkıp bir yemek pişiriyor bu karısı, kocası:

 —Gel yemeğimizi yiyelim.

—Yok ben yemeyeceğim, diyor.

—Niye?

—Ben yemiyorum, diyor.

—Ben yemediğini biliyorum, diyor oğlan. Kadın beş parmağını oğlana uzatıyor ve parmaklarını. Bu çocuk bırakıyor:

—Ben gideceğim, diyor.

 Sudan gidince arkasından gelemeyeceğini biliyor. Sudan gidiyor. Çocuk da akşam vakti çıkıyor.

Bu çocuk sonra memlekete denizden yüze yüze gidiyor. Karısı orda kalıyor, ona yetişemiyor. Gidiyor başka yere geliyor, orda da bir yere çırak oluyor. Yine orda duruyor. Birkaç gün gün sonra oradakiler onu çok seviyor ve evlendirmek istiyor. Müezzinlik yapıyor, camilere gidiyor oğlan:

 —Bir hayırlısını alın bana, diyor.

—Falancanın kızı var, onu alalım, diyorlar.

 Gidiyorlar, alıyor kızı oradan, iyice mutlu oluyorlar. Neyse iki tane çocuğu oluyor biri kız, biri oğlan. Kucağına alıp oturtunca çocukları da evleri de güneşliymiş. Karısına diyormuş ki:

 —Ben bir rüya gördüydüm zamanında.

—Hayrola efendim?

 —Böyle böyle bir yerde kucağımın birine ay, birine güneş doğduydu. Ben bunu söyleyecektim. Hiç “hayrola” demediler. Ben kaçtım, geldim. Şimdi sen bana hayırlı hanım oldun ya, çok şükür Allah’ıma, deyip dua ediyor.

*Kispet: Yağlı güreşte pehlivanların giydikleri, belden baldıra kadar uzanan, dar paçalı meşin pantolon.