PADİŞAHIN OĞULLARI
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Bir varmış, bir yokmuş. İki geçimsiz oğluyla birlikte sarayında yaşayan bir padişah varmış. Padişah çok hastalanıp ölüm döşeğine düşünce oğulları taht kavgasına başlamışlar. Babaları, oğullarını yanına çağırıp:

— Ne duruyorsunuz? Gidin de bu derdime bir deva bulun, demiş.

İki kardeş ertesi sabah yola düşmüşler. Az gitmişler, uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler. Yorulmuşlar, acıkmışlar. Bir kuyunun başında konaklamaya karar vermişler. Yemişler, içmişler; yine padişahlık için kavgaya tutuşmuşlar. Büyük kardeş hiddetlenmiş, küçük kardeşini kuyuya itmiş. Saraya dönünce de kardeşini kurtların yediğini, kendisinin de canını zor kurtardığını söylemiş.

Küçük kardeşin düştüğü kuyuda da karşısına aksakallı bir ihtiyar çıkmış. İhtiyar:

— Evladım, ne gezersin bu koca dipsiz kuyuda, diye sormuş.

Küçük kardeş ağabeyinin yaptığını anlatınca ihtiyar acımış:

— Sana yardım edeceğim, deyip sakalından üç tel koparmış:

— Başın sıkışınca bunları birbirine sürt. Biri ak, biri kara iki at gelir. Eğer ak ata binersen yer yüzüne çıkarsın. Eğer kara ata binersen yerin yedi kat dibine inersin, demiş.

Aksakallı ihtiyar aniden yok olunca küçük kardeş elindeki tüyleri birbirine sürtmüş. Bir ak, bir kara at çıkmış karşısına. Ak ata bineceğine kara atın üstüne atlayıvermiş. O anda kendini yerin yedi kat altında bir ülkede bulmuş. Şaşkın şaşkın dolaştıktan sonra dayanamayıp bir hanenin kapısını çalmış. Kapıyı yaşlı bir nine açmış. Küçük kardeş:

— Tanrı misafiriyim. Beni evine alır mısın, demiş.

Nine razı olmayınca oğlan da cebinden çıkardığı altınları vermeyi teklif etmiş. Altınları gören nine:

— Peki, deyip misafirini içeri buyur etmiş. Karnını doyurmuş. Fakat su isteyince nine anlatmaya başlamış:

— Şu dağın ardında bir dev yaşar. Haftada bir gün o deve yemek gider. İlk lokmasıyla suyumuzu bırakır, son lokmasıyla suyumuzu keser. Biz de o arada kaplarımızı doldurup bir hafta öylece idare ederiz. Lâkin canımıza tak etti artık, demiş.

Küçük kardeş düşünmüş. Devin yemek gününü bekleyip işin aslını öğrenmeye niyetlenmiş. Devin yemeğini de padişahın güzeller güzeli kızı götürürmüş.

Üç gün sonra küçük kardeş deve yemek götüren kızla anlaşmış. O da yanına katılmış. Gitmişler, gitmişler. Nihayet devin yanına varmışlar. Küçük kardeş bir kayanın ardına saklanmış. Kız da bu arada deve yemeğini vermiş. Devin yemek yemeye dalmasını fırsat bilen oğlan, gizlendiği yerden çıkmış. Devin sırtına hançeri batırıp oracıkta öldürmüş.

Kız, bu sevinçle hemen babasının sarayına koşup havadisi oradakilere de vermiş. Padişah bu habere çok sevinip devi öldüren gencin bulunması için ülkesinde tellâl bağırtmış.

Delikanlı kendisine yemek veren ninenin evine gitmiş. Nine, padişahın kendisini aradığını söyleyince, oğlan sarayın yolunu tutmuş. Padişahın kızı, ülkelerini susuzluktan kurtaran oğlanı sarayın penceresinde bekler imiş. Geldiğini görünce de hemen babasına seslenmiş.

Padişah, oğlan için sofralar kurdurmuş, eğlenceler hazırlatmış. Başına gelenleri dinleyip:

— Kızımı da ancak böyle dürüst ve cesur bir delikanlıya verebilirim, demiş.

Kızının ve oğlanın da razılığını alınca kırk gün, kırk gece düğün hazırlıklarına başlanmış. Lâkin küçük kardeşin aklı, hasta yatan babasındaymış.  Bunu yeraltı ülkesinin padişahına izah edip gitmek için izin istemiş.

Kendi ülkesine nasıl döneceğini kara kara düşünürken kuyuda gördüğü aksakallı ihtiyar tekrar görünüvermiş:

— A benim has yürekli, has bilekli oğlum. Nedir derdin, diye sormuş.

Küçük kardeş de artık padişahın kızını da yanına alıp ülkesine, babasının sarayına dönmek istediğini ve babasının hastalığına çare bulması gerektiğini söylemiş. Aksakallı ihtiyar:

— Yer yüzüne çıkmak da babanın şifasını bulmak da devi öldürdüğün tepedeki ağaçtadır, demiş.

Bunu duyan oğlan hemen hazırlanıp yola düşmüş. Ağaca varmış ama ağaçta çiçeklerden ve kuşlardan başka bir şey yokmuş. Ne yapacağını bilemeyip:

— Dile gel ulu ağaç. Nedir benim dertlerimin dermanı, diye bağırmış.

Sonra kuvvetli bir yel esmiş. Kocaman bir kuş kanatlanıp dalların arasından çıkıvermiş:

— Söyle insanoğlu, nedir derdin, demiş.

Oğlan anlattıkça anlatmış. Kuş kulak kesilmiş, dinlemiş:

— Senin dermanın benim. Seni yer yüzüne götüreceğim, babanın hastalığının şifası da bu gördüğün çiçeklerdir, demiş.

Oğlan sevinmiş. Çiçeklerden toplayıp heybesine doldurmuş. Kuşun kanadına binip yeraltı ülkesinin padişahıyla helâlleşmeye, kızını da istemeye saraya gitmiş.

Yeraltı ülkesinin padişahının güzel kızı, babasıyla vedalaşıp kuşun kanadına binmiş.

Uçmuşlar, uçmuşlar; varmışlar yer yüzüne.

Küçük oğlunun yokluğuna üzülen, üzüldükçe daha da hastalanan babası onları görünce çok sevinmiş. Padişah, delikanlının ve kızın çiçeklerden yaptıkları ilacı içip kısa sürede iyileşmiş. Tahtını da küçük oğluna bırakmış.

Büyük ağabey, utancından ülkeyi terk edip gitmiş.

Küçük kardeşle güzel eşi de düğünlerle, bayramlarla evlenip muratlarına ermişler.