Yörük Kızı ile Efe
(Akdeniz Bölgesi, Antalya)

         Bi vamış bi yohmuş evel zaman içinde galbur saman içinde diveler tellal iken pireler berber iken ben anamın beşini tıngır mıngır sallarken anam düşmüş eşie ben düşmüşüm beşie, beşih olmuş mersinden, mersin gelir Gevne’den. Uzun sözün gısası, Gevne’de güzeller güzeli bir yörüh gızı yaşarmış. Bu gızın gözelliği, marıfatı oba oba, oymah oymah yayılmış.  Gız şepit pişirir, külük ider, davarları saar, muşmula toplar, buynuz öğer, yün eğermiş. Bir evin bütün işini gücünü tek başına  dutarmış. Seğilden yaylaya nece yiğitler, nece efeler bu gızı görmeye gelirmiş. Gızı istemeye kim gelse bubası kimseyi beenmez, kimseyi gızına  münasıp görmezmiş.

       Bir gün Söbüçimen’den bir efe ava çıhmış, o geklik senin bu davşan benim dirken dağdan daa aşmış, çok muğardan su içmiş, dere depe düz gitmiş, Gevne’ye gadar gelmiş. Orada garşısına bir ceylan çıhmış. Oğlan ceylanı görünce sevinmiş gendi gendine:

-Bugünki av bereketli oldu, demiş.

         Oğlan ceylanın peşine düşmüş. Ceylan önde oğlan arkada gidiyomuş. Oğlan tam ceylanı vuracak oluyomuş. Ceylan bir anda gayboluveriyomuş. Sonra tekrar beliriyomuş. Böle böle ceylan gızın bulunduğu evin önüne gadar gelmiş amma ceylan artıh yorulmuş. Oğlan bunu fırsat bilmiş, okunu germiş tam yaydan çıkacahken bir ses:

-Dur yapma, dur yapma, demiş.  Ceylan bir anda gaçıvemiş. Bu ses gızın sesiymiş. Sesi duyan  efe bir anda irkilmiş, oku elinden düşeyazmış. Gafayı galdırınca bir de ne görsün gaşısında süt gibin beyaz benizli, huri gibin bir gız. Elinde yün, gilim doguyor. Oğlan gızı görü görmez ayahlarının feri kesilmiş. Galbi hızlı hızlı atmış, yüzü gızarmış, elleri titremiş. Gız  oğlanı  görünceh o da oğlandan haz etmiş.  Oğlana  gıgır gıgır gülmüş. Oğlanın daha hoşuna getmiş. Gızı habuç edip bir derenin kenarına götürmüş. Bir süre gızla oğlan burada oturmuş, gonuşmuş, ağşamın nasıl olduğunu anlamışlar. Vakit gec olunca gızla oğlan ayrılmış. O gice ikisinin de gözüne uyhu girmemiş. Ne oğlan gızı ne de  gız oğlanı unutamamış. Oğlan zabahı zor etmiş. Zabah olur olmaz. Anasına durumu açmış,gördüğü gızı anlatmış.  Anası da gocasına söylemiş. Oğlanın anası ile babası gızı istemeye gitmiş. Gızın anası babası misafirleri buyur etmiş. Gonuşup görüşmüşler  amma gızın babası evet dememiş, derken gızın babası düşünmüş daşınmış. "Gızını bi sürü isteyeni var, ona veme buna veme. Görpecik gız evde gocayıp gidecek. Ben gızımı isteyenleri bir sınava dutayım" diye düşünmüş.  Tüm obalara, oymahlara habar göndermiş. Ertesi günü gızı isteyen yiğitler evin  önüne dizilmiş. Hepisi de boylu boslu, gaytan bıyıhlı, güçlü guvvetli er kişilermiş. Bu yiğitler içinde gızın sevdiği delikanlı da varmış. Derken kızın babası evin önüne çıhmış: 

-Siz mi istersiniz kızımı? Onlar da :

-Evet, biz isteriz ağam. Demişler. Kızın babası:

-Teh  bir isteğim var, gim onu yerine getirirse, bu sınavda başarılı olursa ona gızımı gendi ellerimle vereceğim. Demiş. Delikanlıların her biri:

-Ben yaparım, ben evleneceğim diye atılmış. Adam şartını söylemiş:

-Kim guşyuvasından aşağı iner bana ordan ag bir teke getirirse ona gızımı vereceğim. Demiş demesine ama daha bunu duyar duymaz bazı yiğitler " biz canımızı sokakta bulmadık" deyip gaçıvermiş. Öteki yiğitler guşyuvasının önüne gelmiş. Kimi adımın atar atmaz kimi yolun yarısında uçurumdan yuvarlanıp ölmüş. Gala gala gızın sevdiği oğlan ile Söğüt yaylasından bir yiğit kalmış. Aralarında bir rekabet başlamış birinin ayağı gaysa ölüvercek,  öteki gızı alacahmış. İki yiğitte guşyuvasına inmeyi başarmış. Orada gördühleri bir çobandan ag tekeyi alıp yeniden yola goyulmuşlar. Burası öyle derin bir uçurummuş ki düşen parçalanıyor cesedi bulunmuyormuş. Çok dikkatli gitmeleri, adımlarını teh teh atmaları gerekiyormuş  emme önce çıhana da gız verilecekmiş. İki yiğit guşyuvasının depesine yaklaşacakken bir poyraz çıkıvermiş. Öyle bir poyramış ki yerde ot, gökte guş bırahmamış. Söğüt'ten gelen yiğit daha fazla dayanamamış, poyraz onu depe dahlak etmiş. Kızın sevdiği  yiğit de tam düşüyomuş ki  yiğidin vurmahtan vazgeçtiği geyik, dişleri ile onu depeye çekmiş. Herkes bir soluk almış, gız da koşmuş yiğide sarılıvermiş. Yiğit efe ağ tekeyi babalığına uzatmış. Gızın babası gızını yiğide vermiş. Gız ve oğlanın kırh gün kırh gice  düğünü yapılmış. Onlar böylece ermiş muradına bizler de artıhın erek kerevetine.