Köse ile Köylüler
(Doğu Anadolu Bölgesi, Bingöl)

KÖSE

Varmış, yokmuş…

Köyün birinde gariban bir köse varmış. Bu kösenin karısından başka hiç kimsesi yoktur. Köylüler hep zengindir. Köseninse tek bi tene ineği vardır. Köse köydekileri çok kıskanır ama belli etmez. Bi gün karısına der ki:

- Karı gel biz bu ineği kesek. Köylülere bi yemek verek. Belki utanırlar, alışkanlık olur. Bu kış boyu her gün biri bi hayvan kesse bize de pay verir. Kendimizi bahara atarız.

İneği getirip keserler. Köylüleri çağırırlar güzel bir ziyafet verirler. Köylüler yemeğini yer, gider. Bi gün, iki gün köse bekle ki kimse gele. Kimseden ses seda yoh. Köse köylülerinden tam kıcık alır. Neyse, para yoh, bişe yoh. Köse der bari kestiğim ineğin postunu götürem satam da biraz bişe mişe alam. Karı evde açtır. Köse postu alır şehire doğru yola çıkar. Bi yerde çok yorulur. Oturur ki dinlensin. Postta yanında ya, sinekler başına üşüşür. Köse çaketini çıkarır, sinekleri kovmak için sallar. Sinekler bir bir altın olup yere düşer. Köse gözlerine inanmıyor. Gözleri ceviz kadar oluyor. Neyse, köse altınları toplayıp doğru köye…

Karısına diyor, git ağanın evinden ölçek getir, altınları dartam. Kadın gidiyor, ölçek getiriyor, altınları dartıyorlar. Köse ölçeği geri gönderirken bi tene altını çahtırmadan ölçeğin içine bırahıyor. İçinden de diyor ki, ula siz görürüsünüz. Karı ölçeği geri götürüyor. Ağa bahıyor ki içinde altın var. Karıya soruyor:

- Ula bu nedir, siz bunu nerden bulduz? Karı diyor ki:

- Valla kocam getirdi. Hiç bilmiyorum.

Ağa köylülere haber veriyor. Köylüler toplanıyor, doooooğru kösenin yanına… soruyorlar köseye bu neyin nesidir? Köse diyor ki:

- Valla size sofra kurmak için kestiğim hayvanın derisini şehire götürdüm. Bi torba altına sattım.

Köylüler gidiyor. Köse gülüyor. Ehmak köylüler, hepsi gidiyor kimin kaç tene ineği mineği varsa kesiyorlar. Derileri alıp yallah şehire. Tabi şimdi hepsi postları almış pazara gelmiş. Torbaları açmışlar. Pazarda bi koku bi koku, durulmuyor. Pazarcılar bu köylüleri eşşek sudan gelinceye kadar dövüyor. Doğru geri köye… hepsi diyor ki biz bu köseyi öldürecez. Köse haberi almış tabi, gülüyor. Karısına diyor ki:

- Sen hele bana bi tavuk getir.

Köse tavuğu kesiyor. Nefes borusunu karısının gırtlağına bağlıyor. İçine de tavuğun kanını dolduruyor. Karısına diyor ki:

- Bu puştlar geldiğinde biz senle şakacıktan kavga edecez. Ben senin boğazına pıçağı vurduğumda sen kendini yere at. Ölü takliti yap. Ben kaval çalmaya başladığımdaysa kalk ayağa.

Neyse, köylüler geldiği vakit karı koca başlıyor kavga etmeye. Köse bıçağı hanımının boğazına atıyor, kan fışkırmaya başlıyor. Kadın kendini seriyor yere. Köylüler:

- Ula manyak, sen ne yaptın niye hanımını öldürdün, deli misin sen? diyorlar. Köse:

- Sizi ilgilendirmiyor, benim işime karışmayın, diyor.

Kavalını getiriyor. Çalmaya başlıyor. Kadın uzandığı yerden kalkıyor. Köylüler şaşırıyor. Allah Allah, bu kaval sihirlidir, deyip köseden kavalı alıyorlar. Köylülerden biri diyor ki:

- Bu köse kurnazdır. Bizi bir daha kandırmasın, gelin önce hayvan keselim hayvanda deneyelim eğer hayvan canlanırsa insanlar da canlanır.

Köylüler hayvanı kesip başlarlar kavalı üflemeye fakat hayvanda hiçbir hareket olmaz. Köylü der:

- Gördünüz mü bu kurnaz köse nerdeyse karılarımızı da bize öldürtecekti.

Bütün köy toplanır köseyi öldürmeye giderler. Köse hanımına der, hanım bugün yine gelecekler. Kalkar gider köyün dışından eşek çalıp getirir. Eşeğin kuyruğunun altına iki tane altın yerleştirir. Yola koyulur. Köylüler köseye yetişir. Köse elindeki sobayı eşeğin kuyruğuna vurur ve altınlar yere düşer. Köylüler altınları görür görmez şok olurlar. Bu altınlar nerden geldi diye sorarlar. Köse der:

- Ben eşeğime arpa ve tuz veririm, o da bana altın verir.

Köylüler köseden eşeği alırlar. Köse köylülere der:

- Götürün odaya koyun önüne arpa ve tuz koyun, sakın su vermeyin ve üç gün sonra gidin altınları toplayın.

Köylüler eşeği götürüp odaya koyarlar önüne arpa ve tuz bırakıp üç gün boyunca yanına kimse gitmez. Üç gün sonra giderler, kapı açılmıyor. Köylüler valla diyor eşek odayı altınla doldurmuş kapı açılmıyor. Kapıyı kırarlar bakarlar ki eşek kapının arkasında ölmüş.

Köylüler toplanıp kösenin peşine düşüyorlar. Köseyi yakalayıp torbaya atıyorlar. Epey gittikten sonra çobana denk geliyorlar. Çoban yakmış ateşini kenarında oturuyor. Köylüler çobanın yanına gelip oturuyorlar. Çobana diyorlar:

- Sen bizim torbaya sahip çık, biz biraz uyuyalım. Çoban:

- Tamam, diyor. Sizin torbayı kimse götürmez siz keyfinize bakın.

Köylüler uyuyunca Köse yavaşça çobana diyor:

- Soğuk değil mi, üşümedin mi? Çoban:

- Soğuktur valla üşüdüm. Köse:

- Tamam, sen gel benim yerime. Burası çok sıcak, biraz uyu ben sürüye bakarım.

Çoban torbaya girer, köse torbanın ağzını bağlar, sürüyü alır gider. Köylüler uyanır bakarlar ne sürü var ne de çoban. Torbayı alıp götürüp denize atarlar. Köse birkaç gün dağda hayvanları otlattıktan sonra hayvanları alıp köyüne geri dönüyor. Kendi kendine söyleniyor:

- Onlar benim ineğimi yediler beni bir gün bile misafirliğe çağırmadılar. Ben onlara gösteririm.

Köylüler bakıyor kösenin önünde büyük bir sürü geliyor.

- Yaw köse biz seni suyu attık, sen önüne sürü atıp geldin. Ne yaptın nereden getirdin?

- Beni suya attığınız yerde dünyada ne kadar hayvan varsa orda. Ben ancak bu kadar çıkarabildim.

Bütün köylüler suya doğru koşmaya başlıyorlar. Köylülerden biri suya atlar. Boğulacağı esnada köse der:

- Sudaki adam diyor ki, anneme sorun koyun mu çıkarayım keçimi çıkarayım?

Bunu da duyan köylüler heralde çoh hayvan var diye suya atlıyorlar. Sadece iki yaşlı kadın kalıyor. Köse kadınların eline balta veriyor ve kadınlara diyor:

- Ben bütün köyü kandırdım, öldürdüm, pişmanım. Siz de beni öldürün. Ortalarına geçiyor ve diyor:

- Ben şimdi deyince ikiniz beraber baltanızı kafama vurun.

Şimdi, deyip kenara kaçıyor. Yaşlı kadınlar baltayı birbirlerine vuruyor. Yaşlı kadınları da denize atıyor. Köse der:

- Beni senelerce hor gördünüz. Aç bıraktınız. Sahip çıkmadınız. Bakın şimdi dünya benim dünyamdır, sizin burda işiniz yok.