Kelikçi
(İç Anadolu Bölgesi, Aksaray)

 

[KELİKÇİ]

 

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, bir köyde gün bulup, gün yiyen, fakir bir kelikçi* varmış.

Bu kelikçi, aynı zamanda dindar birisiymiş. Bir gün namaz kılmak için camiye gitmiş. Camide ise, cami hocası ve birkaç zengin oturmuş sohbet ediyorlarmış. İmam, kelikçiyi görünce ona takılmak için:

— Ulan kelikçi! Biz hayırlı yola gidiyoruz, hacca gidiyoruz yani. Sen de gitmek istemez misin, demiş. Kelikçi:

— Hoca Efendi, sizin sayenizde evvel Allah, ben de gider gelirim, cevabını vermiş. Sonra günlerden bir gün hoca, gerçekten de kelikçiye:

— Kelikçi, biz bugün şu saatte yola çıkıyoruz, geliyor musun sen de, diye sormuş. Kelikçi:

— Geliyorum hocam. Ben de sizinle geliyorum, Allah’ın izniyle, demiş.

Fakir olduğu için, yola çıkarken yanına sadece ekmek almış ve yaya olarak kafileye katılmış. Kafilenin diğer üyeleri ise zengin oldukları için, atı olan atla, devesi olan deveyle, katırı olan katırla gidiyormuş. Giderken hoca ve yanındakiler, yine kelikçiye takılmaya başlamış ve yol boyunca onunla eğlenmişler.

Uzun bir yolculuktan sonra Mekke’ye varmışlar. Orada tavaflarını yapmış, kurbanlarını kesmiş ve diğer işlerini de bitirdikten sonra, günahlarını dökmek üzere Arafat’a çıkmışlar. Arafat’ta da namazlarını kılıp, dualarını ettikten sonra, artık tekrar memleketlerine doğru yola koyulmuşlar.

Geri gelirken, yolu yarı edince de yemek yemek, dinlenmek ve namaz kılmak için mola vermişler. Hoca yine kelikçiye:

— Ulan kelikçi, sen berat aldın mı, diyerek takılmaya başlamış. Kelikçi de:

— Hocam ne beratı ya. Bana berat falan vermediler, ben bilmiyorum, demiş. Hoca:

— Vah ulan kelikçi vah, diyerek üzülür gibi yapmış. Bunun üzerine kelikçi:

— Hocam, o zaman ben gidip beratımı alayım, demiş ve kafileden ayrılarak geri dönmüş. Giderken, arkadan kır atlı bir adam gelmiş ve kelikçiye:

— Evlat, nereye gidiyorsun böyle, diye sormuş. Kelikçi:

— Sorma efendim! Biz hacdan dönüyorduk, orada herkese beratını verip, bana vermemişler. Bizim bir hocamız var, o bana hatırlattı da, geri beratımı almaya gidiyorum, diyerek olanı kısaca anlatmış. Adam:

— Peki, o zaman bin arkama, demiş ve kelikçi ata binince de:

— Yum gözünü, aç gözünü, demiş. Kelikçi, gözünü yumup açmasıyla birden Arafat’ta olduğunu fark etmiş. Adam:

— Git, beratını al neredeyse, demiş.

Kelikçi, beratını nasıl bulabileceğini düşünürken bir de bakmış ki, bir sürü süpürgeci, Arafat Dağı’nı süpürüyormuş. Sonra hemen onların yanına varmış ve onlara:

— Siz ne yapıyorsunuz, niye süpürüyorsunuz burayı, diye sormuş. Onlar da:

— Hacılar burada vakfeye durup günahlarını döktüler ya, biz onların günahlarını süpürüyoruz, demişler. Kelikçi:

— Ya herkese berat vermişler burada, ama benimkini vermediler. Nerede veriyorlar bu beratı, bana bir tarif edin, demiş. Oradakilerden biri, bir binayı göstererek:

— İşte şu binada, demiş. Kelikçi, hemen o binaya gidip kapısını çalmış ve içerideki adama:

— Herkesin beratını verdiniz de benimkini niye vermediniz, demiş.

Bunun üzerine adam, çekmecesinde duran beratı alıp kelikçiye uzatmış. Kelikçi, kendi beratını görünce çok şaşırmış. Çünkü öyle bir beratı varmış ki, yazıları altın yazılarla yazılmış gibi gözleri kamaştırıyormuş.

Sonra hiç vakit kaybetmeden, beratını alıp tekrar memleketine doğru yola koyulmuş. Gelirken yolda yine o kır atlı adam dek gelmiş. Adam, kelikçiyi yanına almış ve “yum gözünü, aç güzünü” demesiyle birlikte onu daha önce konakladıkları yere getirmiş. Kelikçi bakmış ki, diğer kafile üyeleri hâlâ orada çay içip sohbet ediyorlarmış. Kelikçinin geldiğini gören hoca ise hemen onu karşılamış ve Kelikçiye:

— Ulan kelikçi, aldın mı beratını, demiş. Kelikçi de:

— Aldım hocam, evvel Allah, sizin sayenizde aldım. İşte şu, benim beratım, demiş ve elindeki kâğıdı göstermiş.

Hoca beratı görünce onun göz kamaştıran güzelliği karşısında neye uğradığını şaşırmış ve içinden de “Vay be, bizim kelikçi, kelikçi değil de hakiki hacıymış meğer” diye geçirmiş. Daha sonra kelikçi:

— Hocam, bu beratım sende kalsın, ben bunu kaybederim. Nereye koyduğumu bilemem, unuturum, demiş.

Hoca Efendi hemen beratı alıp koynuna koymuş ve köye varınca da bir sandığa atıp kapağını kilitlemiş. Eskiden de, bazen üç beş kuruş para kazanmak için şehirden pılı pırtı getirip köyde satarmış. Bir gün hoca, pılı pırtı almak için yine şehre gitmiş. Ancak o köye gelinceye kadar kelikçi vefat etmiş. Köye gelince kelikçinin öldüğünü duyan hoca:

— Eyvah! Onun bende beratı vardı, demiş.

Hemen eve gidip sandığın kilidini açmış ama kelikçinin beratının içinde olmadığını fark etmiş. Bu durum karşısında iyice meraklanan hoca, sonunda çareyi kelikçinin mezarını açtırmakta bulmuş. Mezar kazılınca bir de bakmış ki, kelikçinin beratı göğsünün üzerinde, yine göz kamaştıran güzelliğiyle duruyormuş.

*kelikçi: Eski ayakkabı alıp satan.