HELVACI GÜZELİ
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

Zamanla bir ülkede bir padişah ile bir vezir yaşarmış. Bu padişah ile vezir, bir gün memlekete bir gezi yapmaya karar vermişler. Tebdil-i kıyafet edip memlekete seyahate çıkmışlar. Epey bir mahal gittikten sonra bir çiftçiye rastlamışlar. Çiftçiye selam verip yanına gitmişler. Çiftçi de önüne bir çift öküzünü katmış, çift sürmekle meşgulmüş. Tabi, çiftçi bunlarla ilgilenmemiş. Çiftine devam etmiş. Orada da bir orman varmış. Padişah, vezirine demiş ki:

— Şu ormana tek girelim de çift çıkalım.

Ormandan geçerken ellerine birer değnek alarak çıkmışlar. Tabi çiftçi bundan bir şey anlamıyormuş. Üçü beraber epey bir mahal gittikten sonra biçilmemiş bir ekine rast gelmişler. Bunlar çiftçiye sormuşlar ki:

— Bu ekinin sahibi bunu yedi mi ola, yiyecek mi ola?

İhtiyar bundan da bir şey anlamamış. Yine yolarına devam etmişler. Oradan da geçmişler. Yine epey bir yol aldıktan sonra köyün yakınına gelmişler. Köyün yakınında bir mezara rastlamışlar. Padişah ile veziri çiftçiye sormuşlar ki:

— Bu mezarın sahibi öldü mü ola, ölecek mi ola?

Çiftçi, tabi yine bir şey anlamamış. Bu ihtiyar çiftçinin de bir akıllı kızı varmış. Bu kız bakıyor ki babası iki tane adamla birlikte geliyormuş. Babam bunları belki eve davet eder diye; evi temizlemiş, düzeltmiş. Bunlar köye gelince ihtiyar çiftçi bunları eve hiç davet etmemiş. Padişah ile veziri de kalabilecekleri bir misafir evi aramışlar. Bunlar bir yere misafir olmuşlar, ihtiyar çiftçi de hayvanları ahıra koyup eve gelmiş.

Kızı, babasına sormuş:

— Baba, seninle birlikte iki adam geliyordu. Onlar kimmiş? Hiç konuşmadınız mı? Babası demiş ki:

— Kim olduklarım sormadım. Ama ormandan geçiyorduk. Dediler ki, "Şuraya tek girelim de çift çıkalım." Ben bundan bir şey anlamadım. Kızı demiş ki:

— Peki, çıkınca ne yaptılar? Babası demiş ki:

— Ormandan birer değnek alıp çıktılar. Kızı demiş ki:

— Bunu anlamadın mı baba? İşte ellerine birer değnek almış, çıkmışlar. Çift olmuşlar. Babası demiş ki:

— O kadarını bilemedim kızım. Kız tekrar sormuş:

— Sonra ne oldu baba? Babası demiş ki:

— Birinin ekininin yanından geçiyorduk. Dediler ki,: "Bu ekinin sahibi yedi mi ola, yiyecek mi ola?"

— Bunu da mı anlamadın baba? Adamın borcu varsa yedi, borcu yoksa yemedi.

— Başka ne dediler baba, diye sormuş kızı. Babası demiş ki:

— Köyün yakınına geldiğimizde bir mezara rast geldik. Dediler ki, "Bu mezarın sahibi öldü mü ola, ölecek mi ola?"

— Bunu da mı anlamadın baba?

— Anlamadım kızım.

Bunun üzerine kızı demiş ki:

— Adamın geride oğlu varsa ölmedi, geride oğlu yoksa öldü. Ben ekmek hazırlayayım da sen al, onlara götür.

— Tamam, demiş ihtiyar.

Kız bir sepete otuz tane ekmek, sekiz tane de yumurta koymuş. Babasına vermiş. Babası götürmüş verip dönmüş. Kız demiş ki:

— Ne dediler baba? Babası demiş ki:

— Sizin ayınız yirmi sekiz de, battanız altı mı? Ben bundan da bir şey anlamadım. Kız demiş ki:

— Baba, giderken ekmeğin ikisi ile yumurtanın ikisini yemişsin, demiş. Babası da demiş ki:

— Haklısın kızım. Acıktım, yedim.

Bunun üzerine kız, babasına demiş ki:

— Baba, onlar cahil adam değiller. Sen onları bize davet et.

İhtiyar da gitmiş, padişahla vezirini akşam eve davet etmiş. Padişahla veziri akşam bunlara gelmiş. Tabi, kimse bunların padişah ile vezir olduğunu bilmiyormuş. Padişah içeri girmiş, sakalını karıştırmış. Düşünceye dalmış. Veziri demiş ki:

— Hayırdır. Düşünceye daldın, padişahım.

Padişah vezirine demiş ki:

— Vallahi vezirim, bu kız çok akıllı birisidir. Buna ben dünür olacağım. Ben bunu almadan bir yere gitmem.

Veziri:

— Bunlar bizi tanımıyor, bize kız vermezler, diyorsa da padişahın kararı kesinmiş.

— Kızını, Allah'ın emriyle senden istiyorum.

O köyde de Allah'ın emrinden dönmek yokmuş.

İhtiyar:

— Akrabalarıma danışayım, demiş.

İhtiyar, akrabalarına danışmış:

— Böyle, böyle bir adam geldi. Allah'ın emri ile kızıma talip. Ne dersiniz?

Akrabaları da demiş ki:

— Allah'ın emrinden dönmek olmaz ama sen yine de onlardan yüklü bir miktar altın iste. Eğer altınları verirlerse bil ki onlar kararlı, o zaman kızını ver.

Bunun üzerine ihtiyar, padişahın yanına gelerek demiş ki:

— Kızımı size vereceğim. Ama yüz altın isterim.

Padişah da çıkartıp iki yüz altın vermiş. Kızı almış. Sabah olup da bunlar yola düşünce, kıza bir tane pazıbent vermiş.

— Çocuğumuz kız olursa satar çeyizine yük edersin. Bu pazıbendi, oğlum olursa onun koluna bağlarsın. Beni bir gün bulur, demiş.

Aradan zaman geçmiş. Tabi padişahın oğlu olmuş. Bu oğlan büyümüş. Delikanlı olmuş. Bir gün annesine demiş ki:

— Benim babam kim, herkes benimle “babasız” diyerek alay ediyor. Benim babam yok mu?

Annesi de oğluna durumu anlatmış.

— Baban giderken bir pazıbent vermişti. O pazıbendi koluna bağla, onu bulursun, demiş.

Oğlan, pazıbendi takınca padişahın oturduğu şehre varmış. Orada bir helvacıya çırak olmuş. Bu helvacının yanında kendisini iyice yetiştirmiş. Sanatında çok ileri gitmiş. Adı o şehirde “Helvacı Güzeli” olarak ünlenmiş. Herkes ondan alışveriş yapıyormuş. Böyle olunca diğer satıcılar, zarar etmeye başlamışlar. Bunu padişaha şikâyet etmeye karar vermişler. Gitmiş, durumu padişaha anlatmışlar. Padişah demiş ki:

— Zorla mı alıyorlar, gönülleriyle mi? Onlar da demiş ki:

— Gönülleri ile alıyorlar. O zaman padişah:

— Yapacak bir şey yok, demiş. Bunu vezirin kızı da duymuş. Varmış, Helvacı Güzeli’ne misafir olmuş. Vezirin kızı, Helvacı Güzeli’ni görünce âşık oluvermiş. Akşam olup da dönünce bunu elde etmenin planlarını aramış. Nihayet kuyu kazdırmaya karar vermiş. En kısa zamanda kuyuyu kim kazarsa onunla anlaşmış. Bu kuyudan akşamları gizlice kaçarak Helvacı Güzeli’nin yanına gidermiş. Bu arada Helvacı Güzeli’nin ünü gittikçe yayılmış. Padişah ile veziri demişler ki:

— Bir de biz görelim şu helvacı güzelini, nasıl birisiymiş?

Varmışlar, Helvacı Güzeli’ne misafir olmuşlar. Helvacı güzeli bunlara izzet ikram etmiş. Tabi, bunların vezirle padişah olduğunu bilmiyormuş. O sırada da vezirin kızı, birisiyle haber göndermiş demiş ki:

— Akşam, gizlice bize gelsin.

Helvacı Güzeli bu haberi alınca misafirlerinden müsaade istemiş.

Padişah, neden müsaade istediğini sormuş. Helvacı Güzeli demiş ki:

— Akşam, birisi beni çağırıyor.

Padişah demiş ki:

— O zaman beraber gidelim.

Helvacı Güzeli de padişahın teklifini kabul etmiş. Birlikte yola çıkmışlar. Gide gide Helvacı Güzeli vezirin evine gelmiş. Vezir bu duruma bozulmuş, yüzünü azıtmış ama bunları ağırlamış. Padişah demiş ki:

— Ne oldu vezirim? Her türlü imkânın var. Ne diye üzülürsün? Vezir demiş ki:

— Daha ne olsun padişahım,belli ki Helvacı Güzeli kızımı elde etmiş.

Bunlar yiyip içmişler. Sabah ayrılmışlar. Vezir hemen asker gönderip Helvacı Güzeli’ni yakalatmış. Mahkeme kurulmuş. Helvacı Güzeli’nin idamına karar vermişler. Helvacı Güzeli’ni darağacına çıkartmışlar. Tam asacakları sıra oğlanın kolundaki pazıbendi görünmüş. Padişahın pazıbendini çalmış, diye padişaha haber göndermişler. Padişah, pazıbendi duyunca:

— Sakın asmayın! Buraya getirin, demiş. Oğlanı padişahın yanına getirmişler.

— Nereden aldın bu pazıbendi, diye sorunca o da olanları anlatmış. Padişah demiş ki:

— O zaman sen, benim oğlumsun.

 Durumu vezirine de anlatmış. Vezirine demiş ki:

— Ne olmuş vezirim? Kısrak sende, aygır bende.Vurun, düğün olsun.

Kırk gün, kırk gece düğün yapmışlar. Helvacı Güzeli ile vezirin kızı evlenmiş. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.