Üvey Kız
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

ÜVEY KIZ

Bir varmış, bir yokmuş. Allah’ın kulu çokmuş. Çok söylemesi günahmış. Bir zamanlar, bir ananın bir oğlu, bir de kızı varmış.

Gel zaman, git zaman bunların anaları ölüyor. Babaları bir analık getiriyor. İki kız da bu analıktan oluyor. Önceki kızı da çok güzelmiş.

Bir gün analık, çocukların babasına diyor ki:

— Bu oğlanla kızı azdıracaksın*.

Adam da diyor ki:

— Avrat, ben nasıl azdırayım?

Adam sonra kendi kendine; “Bu çocukları azdırsam ciğer, azdırmasam karı üstüme geliyor. Ne edeyim, azdırayım bari,” diye düşünüyor.

Çocuklarını yanına alıyor. Az gidiyor, uz gidiyor, altı ay bir güz gidiyor. Bir kavağın dibine varıyorlar.

Çocuklara diyor ki:

— Yavrularım, siz burada oturun! Ben şu ileride kavak keseceğim.

Adam, bir kabak bulup kavağa asıyor. Kabak, ağaca değdikçe “Tap! Tap!” diye ses çıkarıyor. Kızla oğlan, orada gece yarısına kadar duruyorlar. “Tap! Tap!” diye sesler duydukça oğlan diyor ki:

— Bacı, babam gelmedi. Bunda bir iş var. Gel, babamın yanına gidelim.

Babasının yanına varıyorlar ki kavakta bir kabak bağlı. Kabak, ağaca vurdukça “Tap! Tap! Tap!” diye patırdıyor.

Kız, orada ağlıyor:

Tap tap tapacık

Bizi azdıran babacık

Babacıkta suç yok

İlle de abacık*

Bu kız, orada kavağın başına çıkıyor.

Bir bey oğlu varmış. Bu bey oğlu, atını sulamaya getiriyor. Kızın şavkı kürüne* düşüyor. Oğlan, kafasını kaldırıp yukarı bakıyor ki yukarıda bir kız var.

Eve gelip:

— Nene! Filanca pınarın başında bir kavak var. Kavağın başında da bir kız var. O kızı bana isteyeceksin, diyor.

Nenesi:

— Yavrum, benim gözüm görmüyor. Hem de gidemem. Kız gelmez. Sen beni boşa yorma, diyor.

Ama bey oğlu:

— Yok! İlle de gideceksin, diye ısrar ediyor.

Neyse, kadın oraya gidiyor. Giderken de ipekleri, hasaları* söküyor, getirip oradaki çamura basıyor, çalıya asıyor.

Kız, yukardan bağırıyor:

— Nene! Nene!

Nene:

— Ne canım?

Kız:

— Çamura basıyorsun, çalıya asıyorsun. Ne ediyorsun? Hiç olmuyor, diyor.

Kız öyle deyince nene de diyor ki:

— Yavrum, kurban olayım, gözlerim görmüyor. Aşağı in de şu asbapları* yu, elime ver!

Kız, ağaçtan iniyor. Neneyi yunduruyor, çimdiriyor, çamaşırını yıkıyor. Sonra da kendi yıkanıyor.

Kız diyor ki:

— Nene, geldin geldin, şu saçımı, beliğimi* ör de ondan sonra gideyim.

Nene, kızın saçlarını örüyor, örüyor, çatıyor*. Hani beyin oğlu gelecek ya!.. Bir de bakıyor ki oğlan geliyor.

Kız diyor ki:

— Nene, koyur* beni, insanoğlu geliyor! Nene, koyur beni, insanoğlu geliyor!..

Nene:

— Kızım, aha iki tane kaldı. Kızım, aha bir tane kaldı, diyerek kızı oyalıyor.

Oğlan gelip:

— İns misin, cin misin, diye kıza soruyor.

Kız da:

— İnsim de, cinim de, seni beni yaratan Allah’ın kuluyum, diyor.

Oğlan:

— Niye kavağın başındasın, diye soruyor.

Kız:

— Bunu sorma! Bir analık geldi, babam da bizi azdırdı. Ben kavağa çıktım, kardeşim de geyik oldu; ondan sonra da bıraktı, gitti, diyor.

Oğlan da:

— Tamam, Allah’ın emriyle, peygamberin kavliyle ben seni alacağım, diyor.

Kız:

— Kardeşim var, diyor.

Oğlan:

— Kardeşin nerede, diye soruyor.

Kız da anlatıyor:

— Babam bizi getirirken analık, babama tuzlu kömbe* vermiş. Acıkınca ondan yedik. Kardeşim çok susadı. Gide gide bir göle vardık. “Kardeş, buradan su içme, geyik olursun.” dedim. Benim arkam dönükken gölden su içmiş. Geyik oldu, göle daldı. Şimdi ben buradayım, o gölde duruyor.

Oğlan, bunun üstüne:

— Tamam, ben seni alacağım. Kardeşine de seni her vakit göstereceğim, diyor.

Kız, gelin oluyor. Alıp götürüyorlar.

Bir gün bunların babası, analığa diyor ki:

— Bir gün böyle, iki gün böyle… Avrat, bunlardan hiç haber yok. Ben çocukları azdırdığım kavağın yanına varayım da bir bakayım. Bu uşaklar nerede?

Karısı:

— Herif, şimdiye uşak kalır mı? Öldüyse öldü, kaldıysa kaldı.

Derken adam, yayını, kılıcını alıp dağlara çıkıyor. Geliyor, bakıyor ki hiç kimse yok… Orada birisine soruyor.

O da diyor ki:

— Filanca kavağın başında bir kız vardı. Beyin oğlu aldı, götürdü. O kız, senin kızın olmasın?

Adamın tarifine geliyor, bakıyor ki o kız, kendi kızı… Bir rahatlık, bir güzellik, bir iyilik içinde ki sormayın gitsin. Babası orada yiyor, içiyor, eve geliyor.

Hanımına diyor ki:

— Hanım, kızı buldum, evine vardım. Hele bir görsen, yerini bulmuş. Kızım, bir rahat, bir güzel…

Karısı:

— Öyle ise ben de giderim onun yanına. Bir bakayım, bir de ben yoklayım, diyor.

Maksat; kızı değiştirecek! Oraya varıyorlar, yiyorlar, içiyorlar. Ondan sonra kız olacağına* diyor ki:

— Haydi kızım, bize gidelim. Benim kız burada kalsın, kimseye söz etme! O burada kalsın, ben seni götüreceğim.

Kız da:

— Beyimden izin almayınca gitmem, diyor.

Kız, böyle demişse de analık, kızın aklını çeliyor. Kendi kızı, bu kızın elbisesini giyiyor. Onunkini de bu kız giyiyor. Akşam oluyor, kocası geliyor. Bakıyor ki hanımı yok!..

— Bu benim hanım değil, diyor.

Analığın kızı:

— Herif, sen gittin; ben yandım, üzüldüm, böyle oldum, diyor.

Bey oğlu:

— Yok!.. Sen benim hanım değilsin. Onun kolayı var, dur sen, diyor.

Analığın kızı:

— Bunun kolayı neymiş, diye soruyor.

Gölün başına gidiyorlar. Bu kız, seslenmesini bilmiyor. Kardeşi geyik ya! Öylece duruyor.

Bey oğlu diyor ki:

— Haydi seslensene!

Analığın kızı:

— Nasıl sesleneyim?

Bey oğlu:

— Gel bakayım, diyor.

Bu kızı alıp doğru babasının evine götürüyor. Öbür kızı analık hiç çıkartmıyor. Bey oğlu, kaynanasını çağırıp diyor ki:

— Şu kızı çıkart, bakıyım!

Analık da soruyor:

— Ne kızı?

Bey oğlu:

— Benim karımı getirmişsin, kendi kızını bırakmışsın, diyor.

Analık:

— Yoook! Vallahi getirmedim, diyor.

Bey oğlu da:

— Gittim, geyikle konuştum. Bu benim karım değil, diyor.

Oğlan, oradan doğruca içeri giriyor. Tandırın içindeki kızı kolundan tutup çıkarıyor.

Analığı, bir de onun kızını doru atın* kuyruğuna bağlıyor. Onları bağladığı ata iki de kamçı vurup:

— At soyka! Nerden aldıysan oraya götür, diyor.

Hanımını alıp getiriyor. Yiyorlar, içiyorlar, muratlarına geçiyorlar…

 


* azdırmak: Evden uzaklaştırmak, kaybetmek.

* aba: Anne.

* kürün: Taştan veya betondan su teknesi.

* hasa: Pamuktan yapılan her çeşit bez.

* asbap: Esvap, giysi.

* belik: İnce saç örgüsü.

* çatma: Örülen saçları birbirine bağlama.

* koyurmak: Bırakmak.

* kömbe: Sacda yapılan mayalı bir çeşit ekmek.

* kız olacağı: Üvey kızı.

*doru at: Gövdesi kızıl, ayakları ve yelesi koyu renkli olan, yağız at.