[Tamahkâr Padişah]
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Şanlıurfa)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde… Sözümün önü var, arkası yok, gömleğimin yarısı var yarısı yok. İyilik hoş bir sudur, suyu var tası yoktur. İyi ama susuzluğa sabırsız ne yapsın? Ya bir kuyu kazar ya dolaşır çarşı pazar. Ben de aç karınla gittim kasap pazarına, Allah insanı uğratmasın kötü insanın bühtanına nazarına.

Zamanın birinde Fırat kenarında bir memlekette bir balıkçı yaşarmış. Bir gün bu ihtiyar balıkçının vakti saati gelmiş, ölmüş. Bu dünyada gözünün nuru bir oğul kalmış arkasında. Oğlu babasının mesleğini devam ettirmiş.

Gecelerden bir gece oğlu bir düş görmüş. Bakar ki gayipten bir ses ona:

 — Yarın tutacağın balıklar tılsımlıdır, aman ha ama sen onları satma, demiş.

Sabah olmuş, balıkçının oğlu her gün yaptığı gibi balığa gitmiş. Ne kadar uğraşırsa uğraşsın sadece biri kara biri de yeşil iki tane balık tutmuş. Bunları kovaya koyup evine giderken sokağın başında komşusunu görmüş. Meğer Yahudi olan komşusu da aynı rüyayı görmüş, gaipteki ses ona da komşunun tutacağı balıklar tılsımlıdır, tanesine ne kadar para isterse istesin öde, ona göre, demiş.

Yahudi, balıkçının oğlunun gördüğü düşten habersiz balıklara alıcı olmuş. Bizim Yahudi allem etmiş kallem etmiş balıkları bu çocuktan satın almış. Ama çocuk sadece sana kara balığı satarım, demiş. Yeşil balığını alıp eve gelmiş.

Yahudi’nin kara balığı Allah’ın günü bir tane sarı Reşat altını kusmaya başlamış. Yahudi altınlara sevinedursun biz gelelim balıkçının oğluna. Oğlan gördüğü düşü çok da ciddiye almamış hatta öbür gün balığa giderken yeşil balığı kovada unutmuş. Fakat akşam eve geldiğinde gördüğü manzara karşısında nutku tutulmuş. Ev öyle bir temizlenmiş ki bal dök yala. Her şey yerli yerine konmuş. Sanki kırk hizmetçi eve gelmiş de temizlik yapmış gibi. Bu hâl her gün öyle devam etmiş. Oğlan bu işe akıl sır erdiremez olmuş. Kendi kendine:

 — Bu iş böyle olmaz, hele bugün saklanayım da bu işleri kimler yapıyor öğreneyim, demiş.

Evin yüklüğüne girip beklemeye başlamış. Bir sigara içimlik vakit geçmiş ki ne görsün... Kovadaki balık çırpınıp ayın on dördü gibi bir kıza dönüşmüş. Öyle bir güzel ki güneşe sen doğma ben doğarım, diyen cinsten. Oğlanın ağzı açık kalmış, ağzının suyu akmış.

Aklı başına gelir gelmez kızı elbisesinden tutmuş, kız kaçmaya çalışmış ama oğlan fırsat vermemiş. Hatta tekrar balık olmasın diye elbisesini evin ocağına atıp yakmış. Kız bakmış ki kaçmaya fırsatı kalmadı oğlana:

— Sakın kimseye benden bahsetme, yoksa başına büyük belalar gelir, demiş.

Kız o günden sonra evin önünü süpürmeye başlamış, türlü türlü yemekler pişirmeye başlamış. Oğlanı yıkar, giydirir, güle güle işine gönderirmiş. Komşuları oğlandaki değişikliği hemen fark etmiş. Ama ne kadar sorarlarsa sorsunlar oğlan bir şey söylememiş. En çok da Yahudi komşu merak edermiş. Çünkü balıklarda bir tılsım olduğunu o bilmekteymiş.

Bir gün dayanamamış, dama çıkmış ve göreceğini görmüş. Oğlanın evinde ayın dördü gibi güzel bir kız görünce hasetten Karaköprü narı gibi kıpkırmızı olmuş. Artık uykuları kaçmış, yerinde duramamış sanki g... kurt kaynamaya başlamış. Bakmış ki böyle olmayacak hemen soluğu padişahın yanında almış. Padişaha:

 — Padişahım, balıkçının oğlunun evinde öyle güzel bir kız var ki… Saçları sırma, kaşları keman, yanakları muhammediye gülü, gözleri ceylan gibi. Ancak senin gibi bir padişaha layık bir güzel, bu fukara balıkçının evinde ne gezer, demiş.

Bunu duyan padişahın da aklı başından gimiş. Haremindeki onlarca cariyeyi gözü görmez olmuş, balıkçının evindeki kıza tamah etmiş. Hemen veziriyle beraber yanına bir manga asker de alarak doğru balıkçının evinin yolunu tutmuş. Eve varınca kapıyı tekmeleyip evin bahçesine girmiş. Avluda eteğini beline dolamış, avluyu süpüren zühre yıldızı gibi kızı görünce aklı başından gitmiş. Vezirine:

— Bu kızı hemen saraya götürün, demiş.

Fakat vezir akıllı adamdır, padişaha:

— Aman padişahım, sen ne edersin, bu kızı böyle götürsek ahali ne der? Milletin hanımını evinden zorla götürdüğün duyulursa âleme rezil olursun, isyan çıkar, demiş.

Padişah vezire hak verip saraya dönmüş. Sonra baş başa verip bir plan kurmaya başlamışlar. Buna göre balıkçıdan yapamayacağı bir şey isteyecekler, o da yapamayınca başını vurdurup kızı alacaklarmış.

Balıkçı eve dönünce kız her şeyi ona anlatmış. Bu sefer balıkçıyı bir tasa almış. Daha kara kara düşünmeye başlamadan evin kapısı çalınmış. Askerler içeri girip balıkçıyı kollarından tutmuşlar. Hemen padişahın huzuruna götürmüşler. Padişah celallenip:

 — Ulan densiz, sen benim tebaamdan bir kızı benden habersiz evinde nasıl tutarsın? Söyle bakalım bu kızı nereden getirdin?

Oğlan da bakmış kurtuluş yok:

 — Kızı bir balığın içinde buldum demiş.

Bunun üzerine padişah daha da celallenmiş:

— Ulan sen benimle dalga mı geçiyorsun, hiç balığın içinden kız çıkar mı? Sen ya büyük bir yalancısın ya da hokkabazın tekisin. Doğruyu söyle yoksa kelleni uçururum!

Balıkçının benzi sararmış, ağlamaya başlamış. Padişahın eteğine kapanmış ama fayda yok. Padişah:

— Seni bir şartla affederim. Kaf Dağı’nın arkasında dünya güzeli bir kız var. Ben nice askerler gönderdim onun bir tek saçının telini dahi getiremediler. Bu kızın saçlarının her bir telinde bir çeşit elmas, bir çeşit yakut var. Onun saçından bir örük getireceksin. Getirmezsen boynunu vurdururum. Sana üç gün mühlet, haydi, demiş.

Balıkçının oğlu huzurdan ayrılıp deli gibi sokakları arşınlamaya başlamış. Kız da bu arada dışarı fırlamış, sokaklarda balıkçının oğlunu aramış. Onu bir duvar dibinde görünce:

— Beyim neredesin, niye böyle üzgünsün, meraktan dokuz doğurdum. Padişah ne dedi sana, demiş. Balıkçı:

— Ben üzülmeyeyim de kimler üzülsün, padişah Kaf Dağı’nın arkasındaki kızın saçından bir örük istiyor. Kendi onca asker göndermiş alamamış, benden istiyor. Getiremezsem kellemi cellada verecek, demiş. Kız da:

 — Sana dedim, eğer elbisemi yakmasaydın bunu yapmak çocuk oyuncağıydı, demiş. Oğlan kızın eteklerine yapışıp:

 — Ocağına düştüm, bana ancak sen yardım edebilirsin, diye yalvarmaya başlamış. Kız:

— Çok çetin olacak ama ceremesini sen çekeceksin. Şimdi kulağını aç, beni iyi dinle. Kızın sarayı bir dağın tepesindedir. Sarayı asker filler bekler. Bahçe kapısında aslanlar, kaplanlar bağlıdır. Bu saray ehli bir hafta yatar bir hafta uyanık olur. Şimdi uyku vakitleri olduğundan kız da uykudadır. Rahatça saraya gir, örüklerin birini kes, arkana bakmadan yürü. Eğer arkana bakarsan tılsım bozulur, o devler etini lime lime eder. Bu sözleri dinleyen balıkçının oğlunu az sonra bir yel alıp götürmüş.

Oğlan gözünü açtığında kendini bir dağın üzerinde bulmuş. Karşısında büsbüyük bir saray; kapısında aslanlar, kaplanlar yatmaktaymış. Hemen içeri girip ayaklarının ucuna basa basa sultanın odasına girmiş. Örüklerden birini kesip kuşağının arasına koyduktan sonra tam çıkacakken sultan uyanmış. Sultan bir de ne görsün, örüklerinden biri kesilmiş. Hemen “aslanlarıııım, kaplanlarııım” diye bağırmaya başlamış. Lakin hayvanlar uyanmamışlar.

Çarnaçar kalan sultan balıkçıya:

 — Hele dur, şimdiye kadar hiçbir yabancı sarayıma girememişti. Yüzümü bile görmemişti. Sen yatağıma keder gelip, saçımı kestin. Artık ben senin helalinim. Buralarda kalamam artık. Ben de senden geleceğim, bekle sihirli aynamı alıp geleyim, demiş.

Balıkçı hiç arkasına bakmadan kızı dinlemiş, olduğu yere çömelip kızı beklemeye başlamış. Biraz sonra sultan sihirli aynası elinde balıkçının yanına gelmiş, gözlerini yum, demiş. Balıkçı gözlerini yummuş. Yel gibi dağları tepeleri geçmişler. Sultan, balıkçıya aç gözlerini, demiş. Balıkçı gözlerini açtığında kendisini ev kapısının önünde bulmuş. Sokak kapısını açıp içeri girmişler, kendilerini avluda kız karşılamış. Buyur edip içeri almış. Biraz hoş beş etmişler. Balıkçı başından geçenleri anlatmış. Kazasız belasız gelmelerine hepsi sevinmiş.

Öbür gün balıkçı, kızın örüğünü alıp saraya çıkar padişahın önüne bırakmış, sultanı da beraberinde getirdiğini söylememiş. Padişah, balıkçının sağ salim kızın saçlarıyla beraber döndüğünü görünce çok hırslanmış, beti benzi atmış. Yüzü böyle sanki frenk gömleği gibi bembeyaz olmuş. Bir şey de söylememiş ama kanı b... belenmiş.

Balıkçı saraydan ayrılıp evine gelmiş. İki tane dünya güzeliyle beraber yaşamaya başlamış. Gel gör ki Yahudi komşusu bunları izlemeye devam etmiş. Bu sefer avluda iki güzel kızın gezdiğini görünce yine soluğu sarayda, padişahın huzurunda almış. Ona:

 — Padişahım, padişahım! Balıkçı seni aldatmış. Kaf Dağı’ndaki sultanı getirmiş evinde saklıyor, sana de söylemiyor, demiş.

Padişah bunu duyunca, zaten bahane aramaktaymış, deliye dönmüş. Hemen askerlerini yollayıp balıkçıyı huzuruna getirtmiş. Ona:

 — Ulan balıkçı, sen sultanın saçını bana getirip sultanı kendine mi almışsın? Buna nasıl cesaret edersin? Padişahından gizli iş mi çeviriyorsun? Cellatlar vurun bunun başını, demiş.

Balıkçının ödü kopmuş, dizlerinin bağı çözülmüş, olduğu yere yığılmış. Padişaha:

— Ama padişahım, sen benden yalnız sultanın saçlarını istedin, ben de saçlarını getirdim. Kıyma bana, deyip yalvarmaya başlamış.

Vezir araya girip padişahın kulağına:

 — Padişahım, sen bunu öldürürsen ahali ne söyler? Zaten Kaf Dağı’na gönderdin diye memlekette herkes “ Padişah balıkçının avradına göz koymuş” diye söyleniyor. En iyisi sen bunu zor bir göreve gönder gitsin daha da gelemesin, demiş.

Bu, padişahın kafasına yatmış, ben bu balıkçının oğlundan öyle bir şey isteyeyim ki dünyada bulamasın. O zaman onu cellada veririm, diye düşünmüş. Korkusunda it gibi titreyen balıkçıya, bana üç tane cennet elması getireceksin. Getirmezsen eğer boynunu vurduracağım, demiş.

Balıkçı ne yapacağını kara kara düşünüp saraydan ayrılıp evine gelmiş. Balıkçıyı üzgün gören kızlar, noldu, niye böyle yüzün asık diye sormuşlar. Balıkçı:

— Padişah benden üç tane cennet elması istedi. Ben cennet elmasını nereden bulacağım. Sanki çarşıda satılıyor da, git getir diyor. Ben şimdi hangi hamamın külünü başıma eleyeyim. Gideyim ben beni hendekten mı atayım, ne edeyim, diye söylenmeye başlamış.

Sultan kız balıkçıya, merek etme Allah kerimdir, hele gel yat, vakit kırıldı, geç oldu, gün doğmadan neler doğar, diyip, lambayı söndürüp yatmışlar. Sabah ezanında kalkmış, namazlarını kılıp Allah'a şükretmişler. Sultan kız balıkçıya:

 — Tasalanma, sana yardım edeceğim, padişahın istediği elmaları getireceğim, bu beladan da kurtulacağız, deyip, kimseye görünmeden sokak kapısından çıkmışlar.

Böyle ova gibi düz bir yere gelmişler. Sultan kız balıkçıya:

— Şimdi kulağını aç beni iyi dinle. Seni Kaf Dağı cennetine yollayacağım. Gözlerini açtığında bahçenin içinde olacaksın. Hemen bir yere saklan. Peri kızları havuza çimmeye gelirler. Asbaplarını çıkarıp havuzun kenarına koyduklarında bir tanesinin asbabını al. Çimmeleri bittiğinde kızlar giyinip giderler, asbabı olmayan orada kaldığında ortaya çıkıp asbabını istiyorsan eğer bana cennetten üç tane elma getir, dersen o da getirir, demiş.

Sultan kız balıkçıya tembihlerini yaptıktan sonra gözlerini yum demiş, balıkçı gözlerini yummuş. Sultan kız aynasını çıkarıp bismillah diyip aynayı okşamış, balıkçı bir gözünü açmış ki Kaf Dağı’nın cennet bahçesinde. Bahçenin içinde böyle Halilürrahman büyüklüğünde iki tane havuz var. Biri altından, biri gümüşten… Aynızeliha bahçesi gibi türlü türlü çiçekler, güller var. Balıkçı, sultan kızın dediklerini hatırlayıp çiçeklerin arasına saklanmış. Tam öğle vakti böyle çata çat sıcak olmuş, üç tane zümrüdüanka kuşu gelip gümüş havuzun kenarına konmuşlar. Sonra kuşlar asbaplarını çıkarıp birer huri kızı olmuşlar, havuza girip yüzmeye başlamışlar. Nice sonra gümüş havuzdan çıkıp altın havuza girmişler. O vakit balıkçı asbaplardan bir tanesini aceleyle alıp çiçeklerin arkasına saklanmış.

Altın havuzda durulanan huri kızları asbaplarını giyerek uçup gitmişler. Havuzdan en son çıkan kız asbaplarını bulamayınca telaşlanmış, o vakit balıkçı elinde peri kızının asbaplarıyla saklandığı yerden çıkmış. Huri kızı balıkçıyı görünce havuzun içinde saklanmış. Ona:

— Ey âdemoğlu buraya nasıl girdin, ne istiyorsun, demiş. Balıkçı:

— Bana üç tane cennet elması getirirsen eğer asbaplarını veririm, demiş.

Huri kız bakmış ki başka çaresi yok, elmaları getireceğini söylemiş. Balıkçı huri kızının asbaplarını havuzun kenarına bırakmış, arkasını dönmüş. Kız havuzdan çıkıp giyinmiş, cennete uçup bir hurç elma doldurmuş, cennetteki hurilerle helalleşmiş. Çünkü âdemoğlunu gören huri artık cennette kalamazmış, balıkçının yanına gelmiş. Ona:

 — İşte elmaları da kendimi de getirdim. Ben artık senin helalin oldum, kapat gözlerini gidelim, demiş.

Balıkçı gözlerini yummuş, gözlerini açınca kendini sokak kapısının önünde bulmuş. Huri kızını diğer kızlara emanet edip hurçtan da üç tane elma alıp doğru saraya, padişahın huzuruna çıkmış.

Padişah balıkçıyı görünce sıfatının rengi mosmor olmuş. Balıkçı, elmaları padişahın önüne koymuş. Padişah elmaları görünce, tadının güzelliği, kokusu karşısında biraz rahatlamış, hemen bir tanesini kesip yemiş. Bu elmanın içinden iki tene çekirdek çıkmış. Padişah çekirdekleri sininin içine koymuş. Çekirdekler hemen yeniden elma oluvermiş. Çünkü cennetin meyveleri bitmez, gittikçe çoğalırmış. Padişah bunu görünce cennet meyvesi olduğuna inanmış. Balıkçıya:

— Evet, bunlar cennet elması, söyle bakayım şimdi, sen cennete nasıl girdin? İn misin cin misin sen? Bunların hepsini nasıl yapıyorsun, demiş. Balıkçı:

— Allah istediği kuluna Harran ovası dolusunca mal verir, rızık verir, hüner verir. Kişi Allah’ın kendisine verdiğine kanaat etmezse dünya kendisinin olsa gözü doymaz. İnsanoğlu tamahkârdır. Bir vadi dolusu altını olsa bir vadi daha ister. Gözü doymaz. Gözünü ancak bir avuç toprak doyurur. Bak sen koca padişah olmuşsun. Sarayların, cariyelerin, askerlerin var, büsbüyük padişahsın, lakin gözünü benim gibi gariban bir balıkçının elinde avucunda olanlara dikmişsin, demiş.

Bunları duyan padişah morarmış. Sıfatının rengi böyle senin gömleğin gibi kıpkırmızı olmuş. Hırsından titremeye başlamış. Cellatlarına dönüp:

 — Tez bunun kafasını vurun, benim huzurumda nasıl böyle konuşur, demiş.

Cellatlar, yerlerinden fırlayıp balıkçıyı tuttukları gibi üç arşın yere uzatmışlar. Vezir bakmış ki iş kötü, hemen padişahın yanına gelip:

— Aman padişahım sen ne edersin, ahali balıkçıyı çok seviyor, senin onun avratlarını almak için böyle yaptığını da bilirler. Eğer başını vurdurursan memlekette isyan çıkar. En iyisi sen yine bundan yapamayacağı bir şey iste, yapamaz, sen de kellesini vurursun, demiş.

Bu padişahın kafasına yatmış. Bunun üzerine padişah yeniden düşünmeye başlamış. Sonra balıkçıya dönüp:

 — Üç gün içinde, bu Fırat suyunun ortasına, dünyada benzeri olmayan bir saray yaparsan yaptın yoksa kelleni cellada veririm, diye bağırmış.

Balıkçıyı kovmuş. Balıkçı mahzun mahzun evine gelmiş, sokak kapısından avluya girince onu huri kızı karşılamış. Niye canın sıkılmış böyle, padişah elmaları beğenmedi mi, demiş. Balıkçı:

 — Beğendi beğenmesine de bu sefer de benden üç gün içinde Fırat’ın ortasında bir saray istiyor. Yapamasam boynumu cellada verecek. Ben ne kadar kara bahtlı bir adamım! Nedir benim bu padişahtan çektiğim, deyip dizine vurmaya başlamış.

Huri kızı, sen gam etme, ben hallederim, demiş. Huri kızı sokağa çıkıp alkış çalınca ne kadar huri kızı varsa hepsi toplanmış. Kızların başı:

 — Huri kız, emret, hepimiz emrindeyiz, demiş. Huri kız da:

— Her biriniz bir taş alıp Fırat’ın orta yerine yüksekçe bir saray yapacaksınız, demiş.

Her biri bir tarafa dağılmış. Böyle bir soluk geçmiş veya geçmemişti ki bunlar havada tekrar görünmüşler. Ağızlarında getirdikleri taşları Fırat’ın orta yerine bırakmışlar. Bir sigara içimi olmamıştır ki anlatması mümkün değil. Padişahın sarayı bunun yanında kümes kalmış. Huri kız balıkçıya:

 — Şimdi git padişahı vezirini bir de Yahudi komşunu saraya davet et, demiş.

Balıkçı yola revan olup saraya, padişahın huzuruna çıkmış, sarayın hazır olduğunu, veziriyle beraber Yahudi’yi de alıp gelmelerini söylemiş. Padişah kulaklarına inanamamış. Bir günde saray nasıl yapılır, demiş. Saray ahalisi de acayip karşılamışlar, kalkıp hep birlikte Fırat’ın kıyısına sarayı görmeye gitmişler. Suyun kenarına gelmişler ki bir de ne görsünler? Dillere destan bir saray kurulmuş. Huri kız, balıkçıya:

 — Padişaha söyle gidip sarayın içini gezsin,demiş. Balıkçı padişaha:

— Padişahım sarayın içine bir bakın, beğenmediğiniz bir şey var mı, demiş.

Padişah vezirini bir de Yahudi’yi alıp sarayın içine girmişler. O vakit huri kız alkış çalmış. Semada yine huriler görünüp emret demişler. Huri kız da:

 — Herkes getirdiği taşını geri alsın, demiş.

Kuşlar göz açıp kapayıncaya kadar taşları alıp havalanmışlar. Padişah, veziri bir de Yahudi Fırat’ın derin sularına gömülmüşler.

Böylece tamahkârlığın, gözü doymazlığın belasını çekmişler. Ahali bu ahmak padişah ve vezirden kurtulduğu için sevinmiş. Balıkçıyı da kendilerine padişah yapmışlar. Balıkçı; balık kız, sultan kız ve huri kızla evlenip kırk gün kırk gece düğün yapmışlar. Fırat ahalisi de huzur içinde yaşamaya başlamış.

Demek ki başkasının elindekine göz koyup kendi elindekine razı olmayanın, şükretmeyenin sonu böyle olurmuş. Yemişler içmişler muratlarına erişmişler. Allah sizleri de muradınıza eriştirsin.