Of Dede
(Doğu Anadolu Bölgesi, Erzurum)

Zamanın birinde süpürgeci bir adamın üç kızı varmış. Çok fakir bir aileymiş. Süpürgeci de çok yaşlıymış. Hacca gitmek istiyormuş. Kızlarını yanına çağırarak benden ne istersiniz diye sormuş.

Büyük kız:

-Kumaş, elbise isterim, demiş.

Ortanca kız:

-İncik boncuk isterim, demiş.

Küçük kız:

-Hiçbir şey istemem sağ git selamet gel babacım, demiş.

Süpürgeci baba:

-Olmaz öyle şey kızım. Ablaların hediye istedi sen de iste, demiş.

Küçük kız:

-O zaman bana bir salkım üzüm al babacım, demiş.

Süpürgeci baba:

-Bu çok az olur kızım başka bir şey iste, demiş. Ancak kızı ısrarla bir salkım üzüm istiyormuş. O zamanlar üzüm her yerde bulunmazmış.

Süpürgeci baba hacca gitmiş, ibadetlerini yerine getirmiş ve hediyelerini alıp altı ay süren meşakkatli yola koyulmuş. Yoldayken çok yorulup büyükçe bir kayanın üstüne oturup dinlenmeye başlamış. Birden aklına hediyeler gelmiş. Hediyelere bakarken büyük ve ortanca kızının isteklerini aldığını ancak küçük kızının istediği üzümü unuttuğunu fark etmiş. Oturduğu taşın üstünde öyle bir of çekmiş ki karşısında birisi belirmiş. Kendisi bir karış sakalı iki karışmış.

-Selamun aleyküm.

-Aleyküm selam.

-Beni neden çağırdın?

Süpürgeci adam şaşkınlıkla:

-Ben seni çağırmadım oturdum dinleniyordum, demiş.

-Hayır, sen beni çağırdın.

-Hayır, ben oturmuş dinlenirken kızlarıma aldığım hediyelere bakıyordum. Küçük kızımın hediyesini unuttuğumu fark edince sıkıntıdan of dedim.

-Benim adım Of Dede. Sen beni çağırdın. Ben de geldim. Söyle şimdi bana ne istersen yapacağım.

-O zaman küçük kızım için bir salkım üzüm istiyorum, bana getirir misin?

-Getiririm. Ancak bir şartım var.

-O nasıl bir söz?

-O da o biçim söz.

Of Dede süpürgeciye dönerek:

-Ben sana bir kasa üzüm vereceğim, kırk gün sonra geldiğimde sen de bana küçük kızını vereceksin, demiş.

Süpürgeci çok üzülmüş. O anda sadece kızının hediyesini götürmenin mutluluğunu yaşarken kendi kendine Of Dede beni nereden bulacak ki diye düşünerek teklifini kabul etmiş.

-Tamam, sen üzümü getir.

Of Dede bir kasa üzümü getirmiş süpürgeciye vermiş. Süpürgeci eve dönmüş. Kızları babalarını görünce çok sevinmişler. Hediyeleri kızlarına vermiş, onu görmeye gelenleri misafir etmiş ve böyle günler gelip geçmiş. Kırk günün bitmesine az bir süre kalınca süpürgeci endişelenmeye başlamış. Of Dede gerçekten gelip kızımı götürür mü diye düşüncelere dalmış. Büyük kızı babasının bu endişeli halini görünce gelip sormuş:

-Babacım son günlerde çok üzgünsün bir şeyin mi var?

Süpürgeci:

-Yok bir şeyim kızım iyiyim ben demiş, ancak kızı inanmayıp ısrar etmiş. Süpürgeci de olanları kızına anlatmış:

-Şimdi Of Dede gelse ne yaparım demiş. Büyük kız kendisi için değil de küçük kardeşi için üzüldüğünü duyunca hem kıskanmış hem de sinirlenmiş.

-Benim için üzülüyorsun sanmıştım diye sitem ederek babasının yanından ayrılmış.

Daha sonra ortanca kızı gelip babasının halini sormuş. Olanları ona da aynı şekilde anlatınca:

-Bana değil ona üzülüyorsun demek, diyerek kızgınlıkla babasının yanından ayrılmış.

Sonra küçük kızı gelmiş babasına halini hatırını sormuş. Süpürgeci küçük kızına dönüp:

-Ablanlara anlattım onlar ne yaptı ki sen de ne yapasın? demiş. Küçük kız babasına dönüp:

-Ablalarım başka ben başkayım babacığım. Derdini anlat belki derman olurum, demiş. Bunun üzerine süpürgeci tüm olanları kızına bir bir anlatmış. Küçük kız dönüp babasına:

-Üzülme babacığım Of Dede gelirse giderim ben. Yeter ki sen verdiğin sözü tut. Senin sözün yere düşmesin demiş. Kızı böyle söyleyince adam biraz rahatlamış. Aradan iki gün geçtikten sonra kapı çalmış. Süpürgecinin içini korku almış. Kızı kapıyı açmış ancak kimseyi görememiş. Çünkü Of Dede bir karış sakalı iki karışmış. Kız Of Dedeyi fark edince biraz başını eğmiş ve kim olduğunu sormuş. Babası duyup içeriye buyur etmiş. Of Dede ise:

-Ben içeri girmeyeyim. Emanetimi alıp gideyim.

Kız ailesiyle vedalaşıp Of Dedeyle yola koyulmuş. Süpürgecinin of çektiği taşın oraya kadar yürümüşler. Küçük kız korkusundan bir şey sormuyormuş. Of Dede taşın önünde durup:

-Açıl taşım açıl, demiş.

Taş açılmış ve içerisinden aşağı inen merdivenler varmış. Küçük kız korkup gitmek istememiş:

-Ben burada yaşayamam demiş. Of Dede:

 -Yaşarsın demiş ama bana soru sorma. Kız bir şey sormadan peşinden yürümüş. Birden karşısında saray kadar büyük bir ev belirmiş. Kapıyı açıp içeri girince ne görsün, sarayın içinde yok yokmuş. Kız Of Dedeye dönüp:

-Beni neden buraya getirdin? demiş. Of Dede:

-Sen benim evladımsın. Ben seni evladım gibi seviyorum. Sadece bana soru sorma, demiş. Küçük kızı bir odaya getirmiş. Sonrasında kıza bakıp:

-Bu odadan çıkmayacaksın, burada yaşayacaksın, her ne isteğin olursa bana söyleyeceksin demiş.

Küçük kız çok üzülmüş çok ağlamış. Aradan kırk gün geçtikten sonra kız artık alışmış. Of Dede her gece ona bir bardak süt getiriyor o da içip uyuyormuş.

Bir gün kızın ablaları babalarına:

-Babacığım kardeşimiz nerede? Nasıl bir yerde yaşıyor? Haberimiz yok. Gidip bakalım, öğrenelim, demişler. Süpürgecinin aklına Of Dedenin söylediği gelmiş. Ne zaman kızını görmek istersen taşın önüne gel of çek ben gelirim demiş. Süpürgeci gidip taşın üstünde of demiş ve Of Dede gelmiş:

-Ne oldu? Ne istiyorsun?

-Kızlarım kardeşlerini özledi görmek istiyorlar.

-Peki, birkaç gün sonra gelin görün.

Süpürgeci neşeyle kızlarının yanına gelip gideceklerini haber vermiş. Gidecekleri gün geldiğinde hazırlanıp taşın yanına gitmişler. Süpürgeci taşın üstüne oturup of çekmiş ve Of Dede gelmiş. Ama kızın yanına sadece ablalarının gidebileceğini söylemiş. Babaları da kabul etmiş.

Ablaları ve Of Dede yola koyulmuşlar. Of Dede kızlara dönüp:

-Kimse bana yol boyunca soru sormayacak tamam mı? demiş. Kızlar korkularından cevap verememişler.

Merdivenler bitince karşılarında sarayı görünce ağızları açık kalmış. Of Dede kapıyı açmış ve kızlara dönüp:

-Kardeşiniz burada geçin, demiş.

Kardeşlerini Hint kumaşından elbiselerin içinde görünce çok kıskanmışlar. Ablası:

-Biz bu Of Dede’yi soruşturalım kimin nesiymiş öğrenelim demiş. Kardeşine sorular sormaya başlamış:

       -Of Dede de seninle mi yatıyor?

       -Hayır abla. Ben ona baba diyorum elini bile sürmedi bana.

       -Sürmüyorsa neden seni zenginler gibi yaşatıyor? Eş olarak getirmiş seni.

       -Hayır, abla iftira atmayın öyle bir şey yok.

       -Of Dede sana ne getiriyor, ne yiyip ne içersin?

       -Tepsiyle odama yemek getirir ben de yerim sonra gelip tepsiyi alır.

       -Başka neler yapıyorsun? 

       -Bir şey yapmıyorum sadece burada oturuyorum. Geceleri de getirdiği 1 bardak sütü içip uyuyorum. Kapımı da kilitliyorum.

       -Kardeşim bu sefer sütü içme arkada ki çiçeğe dök. Diyerek kızın yanından ayrılmışlar.

         Akşam olunca kız ablalarının dediğini yapar sütü içmeyip çiçeğe döker. Of Dede gelip bardağı almış. Kız gerçekten uyuyamıyormuş. Sütte bir şey olduğunu anlamış. Kapının açılma sesini duyunca uyuyor numarası yapmış. Hafifçe bakmış ki bir delikanlı varmış, aya doğma ben doğayım, güne doğma ben doğayım. Yanına gelip kızı bu şekilde seviyormuş. O delikanlıda büyü varmış. Kız ona bakınca büyü bozulmuş. İkisi de birbirini sevmiş. Delikanlıdan çocuğu olacağını anlamış. Delikanlı uykuya dalmış. Kız delikanlı uykuya dalınca eline mum alıp yüzüne bakmak isterken, mum eriyip delikanlının yüzüne dökülmüş. Delikanlı aniden uyanıp acıdan yakınmaya başlamış. Kız da ona dönüp:

       -Ben sana kötü bir şey yapmak istemedim, sadece seni izliyordum, demiş.

       -Eğer iki gün daha sabretseydin büyü kendiliğinden bozulacaktı, biz seninle evlenecektik.

       Meğer bu güzel delikanlı padişahın oğluymuş. Ona yapılan büyü nedeniyle gündüzleri dışarı çıkamaz olmuş. Bu büyünün bozulması için kırk gece sevdiği kız ile birlikte olması ve o kızdan çocuğu olması gerekiyormuş. Kız çok ağlamış. Delikanlı da üzüntüyle kıza şu sözleri söylemiş:

      -Demir ayakkabı, demir elbise giyip beni arayasın, benim gibi yanıp kavrulasın ama elim değmeden de o çocuğu doğuramayasın.

       Kız ne kadar arkasından ağlasa da delikanlı geri dönmemiş. Sabah olmuş, Of Dede kızın yanına gelip artık orada işinin olmadığını söylemiş. İhtiyacı kadar altını eline verip babasının evine yollamış. Kız ise eve nasıl döneceğini düşünmüş. Ablaları kardeşlerini görünce ona inanmayıp iyice kötü davranmışlar. Delikanlı kıza bir şey söylemeden ve onunda kimseye söylememesini tembihlediği için kimseye bir şey anlatamamış.

      Babası kızına çok fazla soru sorunca olanları bir bir anlatmış ve ona yardım etmesini istemiş. Babası bildiği bir köyde demirle uğraşan bir adamın yanına kızını götürmüş ve ona demirden ayakkabı ile elbise diktirmiş. Tam o sırada yerde ki iki karınca aralarında konuşuyorlarmış:

      -Bu kız antenlerimiz ve yumurtalarımız ile ilaç yapar Yusuf-u Ziya’ya sürer.

      Kız bunları duyunca hemen dediklerini almış. Biraz daha yürüdükten sonra yorulup ağacın altında oturmuş. Bu sırada iki kuşun konuşmasını duymuş:

       -Bu kız akıllı olsa da bizim tüylerimizle, karıncadan aldığı yumurta ve antenleri karıştırsa ilaç yapsa.

       Kız büyüden dolayı bunları da duymuş ve tüyleri alıp yoluma devam etmiş. Bu defa başka bir şehirde çeşme başında bir kız ile karşılaşmış. Karşılaştığı kız delikanlıya büyü yapan nişanlısıymış. Kız nişanlısı olduğunu bilmeden ondan su istemiş. Nişanlısı da kıza dönüp:

     -Ben seninle vaktimi kaybedemem. Benim nişanlım Yusuf-u Ziya, dermansız derde düştü. Deyince kız o kişinin delikanlı olduğunu anlamış. 

      Hemen yola koyulup padişahın sarayına gitmiş. Hekim olduğunu ve oğlunu iyileştirebileceğini söylemiş. Delikanlının annesi ona inanmamış ancak padişah ona bir şans vermek istemiş. Kız kılık değiştirip gelmiş ve padişaha demiş ki:

           -Oğlunu iyileştiririm ancak bir şartım var. Bir kilo keçi sütü istiyorum ve de oğlunuzun odasına kimse girmeyecek. Yalnız iyileştireceğim.

        Padişah isteklerini kabul etmiş. Kız hazırladığı ilacı delikanlının tüm vücuduna sürmüş. Üç gün boyunca sürekli devam etmiş, üçüncü gün ise delikanlı iyileşmiş. Delikanlı uyanıp karşısında kızı görünce tanıyıp hemen ona sarılmış. O esnada eli kızın beline değince kızın doğum sancıları başlamış. Hemen padişaha haber gitmiş. Padişah oğlunun iyileşmesine sevinmiş ancak o arada kızın saçları açılmış ve padişah kim olduğunu sorgularken oğlu her şeyi anlatmış. Ardından hemen hekim çağırmışlar ve kız doğum yapmış. 

       Padişah kızı gelin olarak kabul etmiş, etrafa tellallar aracılığıyla kırk gün kırk gece düğün yapılacağı duyurulmuş. Kızın ailesini de getirmişler. Süpürgecinin kızı ile Yusuf-u Ziya evlenmiş.

       Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine.