İyiliğe Güzellik
(Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Batman)

[İYİLİĞE GÜZELLİK

Bir varmış, bir yokmuş, pire tellal iken, deve berber iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir adam varmış. Bu adamın mutlu bir evliliği varmış. Bir süre sonra karısı ölmüş. Daha sonra kadının biri adamın oğluna:

— Babana söyle, beni nikâhına alsın, demiş.

Adam daha sonra kadınla tanışır, onu nikahına alır. Adam çobanlık yapıyormuş. Güzel de bir kızı varmış. Aynı şekilde kadının da kızı varmış. Bir zaman kadın adamın kızına iyi davranmış ama sonra adam:

— Artık sen çobanlık yapmaktan vazgeç, kızın çobanlık yapsın, demiş. Adam da:

— Ben, kız çocuğunu çöllere göndermem, der. Fakat bir türlü kadını ikna edemez ve onu göndermek zorunda kalır. Kız bir gün koyunları sürmek için hazırlanır. Üvey annesi bir torba da pamuk verir.

— Bunu da iplik yapacaksın, der. Sürünün içinde bir de inek varmış, adı da kırmızı inekmiş; sürüyü koruyormuş. Kız başlıyor pamuğu eğirmeye. Pamuğu eğirdikten sonra rüzgâr alıp götürür. Kız pamuğu aramaya çıkar. Sonra yolun kenarında oturan bir kadın görür. Kadına:

— Buradan hiç yün yumağı geçti mi diye sorar. Kadın:

— Gel, başımdaki bitleri seç, sonra yünün yerini göstereceğim, der. Kız kadının başındaki bitleri ayıklarken yan tarafta bir tabak susam görür. Bitleri ayıklarken arada susamı da ağzına atarak:

— Tadı ne güzelmiş deyince, kadın:

— Yeter kızım, der. Sonra ona:

— Git falan yerde otur, başını yere koy, karayel estiği zaman başını yere koy, kıbleden esen rüzgâr estiği zaman başını kaldır, der. Kız kadının dediğini yapar. Öyle yaptığı zaman alnında güneş, çenesinde de ay çıkar. Kız kendini öyle görünce korkar. Yüzünü çamura bular. Sonra hazırlanır, hayvanlarını toplayıp eve doğru yola koyuluyor. Kız eve geldiği zaman üvey annesi kızın yorgunluğuna bakmadan kızı dövüp:

— Bu yüzünün hali nedir diye sorar. Üvey anne bakar ki kızın yüzünde güneş ve ay var. Kıza sorar:

— Bu yüzündekiler nedir nasıl oldu diye...

Kız başından geçenleri anlatır. Kadının o gece uykusu gelmemiş, sürekli düşünmüş. Bu defa kadın, kendi öz kızını gönderir. Kızına yemek hazırlar, ona yardım eder, çöle kadar hayvanları götürür.

Kız hayvanlara sahip çıkmaz. Kız başlar pamuğu eğirmeye. Onun pamuğu da rüzgâr tarafından götürülür. Kız, aynı o kadını görür. Kadın ona da diğer kıza söylediğini söyler. Ama kızın midesi bulanır. Kadına tekme atar ve bir tarafa itekler. Kadın bu hareketi üzerine ona da rüzgâr hikâyesini anlatır, fakat ona tam tersini yapmasını söyler.

— Karayel estiği zaman başını kaldır, kıbleden esen rüzgâr estiği zaman da başını yere koy, der. Böyle yapınca bakar ki çenesinden ve alnından et fazlalıkları çıkmış. Utancından yüzünü örter ve eve doğru yola koyulur. Annesi heyecanla başından ve yüzünden örtüsünü çekmiş ve:

— İnşallah senin yüzünde diğer kızın ki gibi güzel olmuştur, demiş. Sonra kız ağlamaya ve başından geçenleri anlatmaya başlamış. Bütün suçu sürüyü korumakla görevli kırmızı ineğe atmış. Annesi, kocasına:

— Bu ineği keseceksin, der ama adam kesmek istemez. En sonunda adam karısıyla baş edemez ve ineği keserler. Kırmız inek dile gelir ve güzel kızı yanına çağırır:

— Beni kesecekler, etimi kavurma yapacaklar; sana lezzetli et olacağım ama onlara zehir. Bir kemiğimi atma, derimin içinde sakla, sana lazım olacak!

İnek kesilir. Eti kıza dediği gibi lezzetli gelir, diğerlerine de zehir gibi. Etin böyle acı olduğunu görünce eti atmaya karara verirler. Kız:

— Atmayın, ben yerim, der. Kız eti yedikçe güzelleşip kilo alır.

O zamanın padişahının düğünü olur. Kadın ve kızı da düğüne gideceklerdir, fakat üvey kız gelmesin diye direğe bağlarlar.

Onlar gittikten sonra kız bir çaresini bulup bağlarını çözer ve aklına ineğin derisinin içine sakladığı kemik gelir. Oraya gidip bakar ki kemik altın, ayakkabı, kıyafet gibi şeylere dönüşmüş. Kız bunları giyip kuşanıp düğüne gider. Düğün bitiminde evine gelir, fakat padişahın oğlu onu çok beğenir ve nereye gittiğini merak eder. Hizmetçilere onu bulmaları için emir verir. Kız annesi ve üvey kardeşinden önce eve varır, eski kıyafetlerini giyer ve kendini direğe bağlar. Hizmetkâr onu takip eder ve evini öğrenir.

Kızın güzelliği ve yüzünün aydınlığı bir gün ışığı kadarmış. Onu alıp padişahın oğluna götürürler.

Oğlan çarşıya gidip çeyizinin alınması için yine emir verir. Fakat kız:

— Benim çeyizim hazır, der ve onları ineğin derisinin içinde sakladığı kemiğin olduğu mağaraya götürür. Orada görürler ki ineğin derisinin içi altınla dolu. O altınları alıp eve götürürler ve evlenip mutlu mesut olurlar.