Altın Direk
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Bir varmış, bir yokmuş… Zamanın birinde bir karı koca varmış. Bunların bir de kız çocukları varmış. Bunlar çok zenginmiş. Kendi hallerinde yaşayıp giderlermiş.  Günlerden bir gün evin karısı hastalanır. Hastalığa bir çare bulamazlar. Gün geçtikçe, kadın devasız bir hastalığa düştüğünü anlar. Kocasına parmağındaki yüzüğü vererek:

— Benim ölümüm yakındır. Ben ölünce bu yüzük kimin parmağına denk gelirse, onunla evlen, diye vasiyet eder.

Neyse aradan zaman geçer, kadın ölür. Karının kocası, gezer dolaşır yüzük kimsenin parmağına denk gelmez. Evleneceği birini bulamaz. Dönüp eve gelir. Kızına:

— Bak kızım bu yüzük annenin yüzüğü. Annenin vasiyeti var. ‘Bu yüzük kimin parmağına uyarsa onunla evlen.’, dedi. Gezdim, dolaştım ama bu yüzük kimsenin parmağına denk gelmedi, diye anlatır.

Kız yüzüğü alır:

— Ah anacığımın yüzüğü, diyerek parmağına takar.

Yüzük kızın parmağına tıpa tıp denk gelir. Bunu gören baba:

— Kızım yüzük senin parmağına denk geldi. Ben seninle evleneceğim, der.

Kızı:

— Hiç öyle şey olur mu, adam kızıyla evlenir mi? Etme, gitme, dediyse de laf anlatamaz.

Babası:

— Seninle evleneceğim, diye tutturur.

Babasının bu durumunu anlayan kızı:

— Ben seninle evlenirim ama bana bir altın direk yaptıracaksın, der.

Nasıl bir direk yaptıracağını babasına tarif eder. Babası gider bir ustaya, kızının istediği altın direği ısmarlar. Kızı altın direği yapacak ustayı bulup:

Bu direğe öyle bir kapı koy ki dışarıdan hiç belli olmasın, diye tembihler. Neyse direk yapılır. Baba direği getirip evin bir kenarına koyar. Babası evde yokken, kız biraz yiyecek içecek alarak altın direğin kapısını açıp, içeriye girer. Kapıyı arkadan kilitler. Baba gelir bakar ki kızı yok. Öte arar, beri arar bulamaz. Kız da altın direk içine aldığı yiyeceklerle içeceklerle gününü geçirir. Böyle, böyle günler geçerken, baba:

— Karıyı kaybettik, kızı da kaybettik, diyerek altın direği satılığa çıkarır.

Altın direği alıp, pazara götürür. Pazarda buna bir bey oğlu müşteri çıkar, satın alır. Beyoğlu altın direği götürüp, evinin bir köşesine koyar. Bey oğlunun bir âdeti varmış. Yemekleri ayağına getirilir. O istediği zaman odasına çekilip, yemeğini yermiş. Böyle, böyle günler geçerken kızın yiyecekleri biter. Dışarıya çıkmak zorunda kalır. Kız dışarıya çıkıp bakar ki, bir sofrada türlü türlü yemekler. Yemeklerin üzerinden biraz yer, tekrar altın direğin içine girer. Beyoğlu yemek, yemek için geldiğinde bakar ki yemeklerin üzeri bozulmuş. Yemeği getirenlere kızar bağırır… Onlar da:

— Biz bozuk getirmedik, diye söylerler.

Kız, her gün yemek odaya konduğunda çıkar; biraz yer tekrar direğin içine girer. Bir gün böyle, iki gün böyle… Beyoğlu bundan şüphelenir.

— Acaba bu yemekler neden böyle oluyor, diye bir kenara saklanıp, takip etmeye başlar.

Yine yemekler gelir. Kız direğin içinden çıkar, yemekleri yemeye başlar. Beyoğlu meydana çıkıp:

— Sen necisin, in misin cin misin, diye sorar.

Kız da:

— Ben in de değilim, cin de değilim. Ben bir insanoğluyum, diyerek başından geçenleri bey oğluna bir bir anlatır.

Beyoğlu kıza âşık olur ama teyzesinin kızıyla da nişanlıdır. Böyle böyle, kimsenin haberi olmadan günler geçer. Beyoğlu’nun askerliği gelir. Hizmetçilerine:

— Ben askerde iken de yemeklerimi aynı şekilde odama getirin, diye sıkı sıkı tembihler.

Kıza da parmağındaki yüzüğü verir. Neyse Beyoğlu askere gider. Yine yemekler getirilip odaya konur. Kız altın direk içinden çıkar; yemekleri yer, tekrar yerine girer. Hizmetçiler bu duruma şaşırırlar. Beyoğlu’nun nişanlısına durumu anlatırlar. Durumdan şüphelenen nişanlısı gelip, odayı izlemeye başlar. Bakar ki bir kız yemekleri yiyip durur. Hemen içeriye girer. Kızı ele alıverir, döve döve kızı bayıltır.

— Bu öldü, diye götürüp bir çöplüğe atar.

Bir ninecik, o çöplüğün yanından geçerken, çöplükte bir inilti duyar. Varıp bakar ki bir kız. Kızı çuvala katar, arkasına yüklenip evine getirir. Nine evinde kıza bakar, yedirir içirir, yaralarını sarar, kız iyileşir. Nineye arkadaş olur, birlikte yaşamaya başlarlar.  Böyle böyle yaşayıp dururken, bey oğlunun askerliği biter, evine döner. Bakar ki evde bıraktığı kız kaybolmuş. Kimseye haber vermeden öte arar, beri arar ama kızı bir türlü bulamaz.

— Kızın başına bir iş geldiğini, buradan onun atıldığını, düşünür.

Kızı bulabilmek için:

— Memleketin bütün evlerinden, fakir zengin kim varsa birer tas çorba getirecek, diye emir verir.

Beyoğlu’na çorbalar pişirilip gelmektedir. Bu haberi duyan ninenin yanındaki kız da:

— Nine bir tas çorba da biz pişirip gönderelim, der.

Nine de:

— A kızım biz fakiriz. Beyoğlu bizim çorbamızı beğenmez, der.

Kızın ısrarına dayanamayan nine teklifi kabul eder. Kız bir çorba yapar, bir tasa koyar; çorbanın içine bey oğlunun verdiği yüzüğü de koyar. Çorbayı Beyoğlu’na gönderirler. Beyoğlu bu çorbayı içerken, kaşığın içinden kıza verdiği yüzük çıkar:

— Aradığımı buldum, diye sevinerek bu çorbanın kimden geldiğini öğrenir.

Nineyi yanına çağırtır. Ninecik korkarak gelir. Beyoğlu:

— Nine, bana gönderdiğin çorbanın içinden bu yüzük çıktı. Sen bunu nereden buldun, diye sorar.

Nine de kendisinin koymadığını, böyle böyle bir kız bulduğunu, onun koyabileceğini anlatır. Beyoğlu kızı da getirtir. Bakar ki yüzüğü verdiği kız. Bu kızla, bey oğlu evlenir. Bunlardan bir çocuk olur. Beyoğlu avcıdır. Yine bir gün ava giderken, karısına:

— Bak hanım bu gün kötü kötü rüyalar gördüm. Sakın ola çocuğu koyup bir yere falan çıkma, diye tembihler.

Neyse dururken bir dilenci gelir. Dilenci kılığındaki adam kızın babasıdır. Babası kızını tanır, ama kız babasını tanıyamaz. Dilenci bir şeyler ister. Kız da dilencinin istediklerinden bir şeyler vermek için odadan çıkar. Bunu fırsat bilen dilenci baba, beşikte yatan çocuğun kellesini keser. Kızının verdiğini alıp hemen oradan ayrılır. O sırada bey oğlu avdan döner. Çocuğunu sevmek için beşiği bir açar ki ne görsün çocuğunun boynu kesik. Buna üzülen baba, öfkeyle karısını döver çarpar; başı kesik çocuğu da arkasına yükler, kovar aşırır. Kız çaresiz sırtında çocukla yola düşer. Giderken giderken, duman tüten bir yer görür. Sığınmak için oraya varır. Oradaki eve girer, bakar içeride kimse yok. Kız sırtındaki kesik başlı çocukla, orada bulunan bir dolaba saklanır. Dolabın içinde de bal, yağ tulukları vardır. Onlardan çocuğun boynuna sürer, ağlamasın diye ağzına bal verir. Dururken çocuğun boynu iyileşir, yeniden canlanır. Bu sırada dışarıdan bir ses duyulur. Kız bir delikten bakar ki güçlü kuvvetli bir maymun görür. Meğer burası maymunların eviymiş. Maymun, ineklerini sağıp gelmiş de bir kazanda süt kaynatırmış. Ocakta bir arkasını ısıtır, bir önünü ısıtır:

— Bal yemem, yağ yemem, insan eti yerim, diye söylenir.

Bunu duyan kız çok korkar.

— Bu beni nasıl olsa yiyecek, diye düşünür.

Uygun bir fırsatta dolaptan çıkar; maymunu ocakta kaynayan süt kazanının içine kaktırır. Maymun oracıkta ölür. Maymunun evi de o kıza kalır. Neyse orada çocuğuyla yaşamaya başlar. Çocuğuna bir salıncak falan kurar. Böyle böyle zamanları geçerken, çocuk büyür, oralarda oynamaya başlar. Bir gün avcılar oralarda avlanırken çocuğu görürler:

— Oğlum, evde annen baban var mı, diye sorarlar.

Çocuk da:

— Benim babam yok. Evde yalnız annem var, der.

Avcılar:

— Acaba annen misafir kabul eder mi?

Çocuk gelip annesine sorar. Kadın da:

— Kabul ederiz gelsinler, der.

Avcılar kadının evine gelirler. Onlar gelirken kadın bakar ki, avcılardan biri onun kocası olan Beyoğlu. Kadın bunlara yemek hazırlar. Oğlu ile yemeği sofraya gönderir. Kaşıklardan birinin başını kırar, sapını bey oğlunun önüne; diğer avcılara da normal kaşıkları koydurur. Kadın, oğluna:

— Oğlum eğer o amca soracak olursa, ona amca başsız çocuk da böyle olur de, diye tembih eder.

Beyoğlu önünde başsız kaşık sapını görünce:

— Oğlum bu ne, diye sorar.

Çocuk da:

— Amca başsız çocuk da böyle olur, der.

Bu sırada kadın da kapıya gelir. Beyoğlu, kapıda karısını görünce şaşırır. Karısına neler olduğunu sorar. Karısı da başından geçenleri bir bir anlatır. Böylece birbirlerine kavuşup muratlarına ererler. Hayatlarını sürdürüp giderler.