Akıllı Bahçıvan
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

AKILLI BAHÇIVAN

Var varanın, sür sürenin 

Baykuşu çoktur viranın 

Destursuz bağa girenin 

Hâli budur hey! 

Güzelleri seçerek, çirkinlere çirkef atarak… 

Sevdiğim sen sandığa gir, ben sepete! 

Vara vara vardım bir fırının önüne 

İki elimle bir ekmek kavradım

Sıcacık ayrana doğradım… 

“İlla samur samur!” diye sandıcağım 

Hayal ile yandıcağım 

Bu da para ile olur be hey sevdiceğim!.. 

Atı pekmeze verdim; “Dorudur” diye… 

Bir tekme vurdu; “Geri dur!” diye… 

Gülleri cebime koydum; “Darıdır” diye… 

Galata Kulesi’ni belime soktum; “Borudur” diye… 

Kız Kulesi’ni belime yükledim; ”Ayıdır” diye… 

Beni tımarhaneye götürdüler; “Delidir” diye…

Masaldır bunun adı 

Yalan söylemekle çıkar tadı

Bu söylediklerimin hepsi yalandı…

Vakti zamanında bir hükümdar varmış. Çiçeğe, çimene pek meraklıymış. Bahçesine baksın diye de bir bahçıvanı varmış. Hükümdar, her yerden fidanlar, filizler getirmiş, bahçesinin her yerine diktirmiş. Bahçıvan, bunlara gözü gibi bakıyormuş. Hepsi bir yandan yeşermiş, boy atmışlar. Artık çiçek açmaya da başlamışlar, ama bahçıvan bunlardan memnun değilmiş.

Aradan bir zaman geçmiş. Hükümdar, bir gün bahçeye inmiş. Bahçıvanı yanına çağırmış:

— Oğlum, bahçe pek güzel olmuş. Bahçemizde eksik bir şey var mı, diye sormuş.

Bahçıvan:

— Efendim, Allah ömürler versin, türlü türlü her şeyimiz var, ama bir gül ağacımız yok, demiş.

Hükümdar:

— Ondan kolay ne var evladım? Hemen senin istediğin gül ağacını bulup getirteyim, demiş.

Derken bahçıvanın istediği gül fidesini bulup getirmişler. Bahçıvan, fidanı görünce şaşırmış. İstediği gül fidanıymış, ama ufacık, domates fidesi gibi bir şeymiş. Bunu ekmiş, gözü gibi bakmış, güzelce yetiştirmiş. Zamanı gelince bahçede gül ağacı gonca vermeye başlamış. Aman bir güller açmış ki sormayın.

Bahçıvan, bu güller açtıkça seviniyormuş; “Az daha açsınlar da bu güllerden koparıp hükümdarın masasına koyayım. Koyayım da bahşişimi de alayım,” diye düşünüyormuş.

O gün sabahtan kalkmış ki gülleri kopara… Amaaan! Bir de ne görsün? Bülbül, gülü deşelemiş, darmadağın etmiş, her bir tarafa saçmış. Bahçıvan çok üzülmüş. Üzgün üzgün hükümdarın yanına varmış:

— Hükümdarım, Allah uzun ömür versin! Filan senedeki, filan tarihteki getirip diktiğimiz gül ağacını yetiştirip büyüttüm. Pek güzel oldular. Bu sabah gülleri derip getirecektim. Masana koyup bahşişimi alacaktım. Amma bahçeye vardım ki bülbüller gülleri deşmiş, her bir yana dağıtmış, demiş.

Hükümdar:

— Olsun oğlum, bülbüle de bir eğlence olmuş o güller... Amma bülbüle de kalmaz, demiş.

Bahçıvan, bir şey anlamamış:

— Niye ki, diye sormuş.

Hükümdar da:

— Hani, senin gönlünü kırdı ya, seni incitti ya, demiş.

Bahçıvanın yatağı bahçenin içindeymiş. Bir gün bakmış ki bir yılan sıyrıla sıyrıla ağaçtan iniyormuş. Meğer o ağacın tepesinde bülbüllerin yuvası varmış. O günden sonra bir gün, iki gün derken bülbüllerin sesi, soluğu kesilmiş. Her gün seher vakti öten bülbüllerin hiç sesi çıkmıyormuş.

Bahçıvan, kendi kendine; “Ya, bu bülbüllere ne oldu? Her gün güzel güzel ötüyorlardı,” diye merak etmiş.

Hemen ağaca tırmanıp yukarı çıkmış. Bakmış ki ağaçtan sıyrılıp inen o yılan, bülbüllerin ikisini de sokmuş, öldürmüş. Bahçıvan:

— Ula! Hükümdarın sözü çıktı. “Bülbüllere de kalmaz.” dediydi ya... Demek ki yılan bunları soktu, öldürdü, demiş.

Neyse, sabah olunca hükümdarın huzuruna varıp demiş ki:

— Hükümdarım, Allah ömürler versin! Sizin geçen günkü sözünüz çıktı.

Hükümdar:

— Ne evladım, hangi sözüm, diye sormuş.

Bahçıvan:

— “O bülbüllere de kalmaz.” dediydin ya! Bugün yatıyordum, bülbüllerin kaç gündür sesi, soluğu çıkmıyordu. Ağaca çıkıp baktım ki bülbüllerin ikisi de ölmüş. Geçen gün ağaçtan bir yılan sıyrıla sıyrıla indiydi. Demek ki o yılan sokmuş, öldürmüş, deyince hükümdar:

— Oğlum, o yılana da kalmaz, diye cevap vermiş.

Aradan bir zaman geçmiş. Bahçıvan, eline beli* alıp bahçeyi bellemeye başlamış. Bele bir şey takılmış. Şöyleydi ha, böyleydi ha, derken bakmış ki yılanı ortasından ikiye ayırmış; “Ula! Hükümdarın dediği yine çıktı. Görüyor musun? Yılanı kestik,” diye söylenmiş.

Yine hükümdarın huzuruna varmış:

— Hükümdarım, Allah ömürler versin! Yine sözün çıktı, demiş.

Hükümdar:

— Ne? Ne sözü, diye sormuş.

— Bugün bahçeyi belliyordum. Bele bir şey takıldı. Şöyle bir vurduydum, belinin ortasından yılanı ikiye kesmişim. Kuyruk bir yana gitti, baş bir yana, demiş.

Hükümdar da:

— Eeee… Oğlum, öyleyse sana da kalmaz, demiş.

Düşmez, kalkmaz bir Allah! Büyükler de hata eder… Büyüklerin yanında da hata edilir…

Efendim, derken bahçıvan da bir gün bir hata işlemiş. Hükümdar, buna çok kızmış.

— Bahçıvan idamlık! Çabuk darağacı kurun, asın, diye emretmiş.

Hükümdar böyle deyince bahçıvan düşünmüş; “Ula! Hükümdarın bu sözü de çıktı,” demiş.

Darağacına giderken hükümdara dönmüş:

— Hükümdarım, Allah size ömür versin! Bana müsaade et, bir çift sözüm var, demiş.

Hükümdar:

— Söyle bakayım, sözün neymiş, diye sormuş.

Bahçıvan, başlamış sıralamaya:

— Bülbül, gülü darmadağın etti; “Ona kalmaz.” dedin. Yılan, bülbülleri öldürdü; “Ona da kalmaz.” dedin. Yılanı ikiye kestim; “Sana da kalmaz.” dedin. Bana da sen sebep oluyorsun hükümdarım. Senin ayağına da dolaşır, demiş.

Bahçıvan böyle deyince hükümdar şöyle bir düşünmüş:

— Ulan bahçıvan! Seni affettim, hadi git işine, serbestsin, demiş.

Böylelikle bahçıvan asılmaktan kurtulmuş...

 


*   bel: Toprağı aktarmaya veya işlemeye yarayan, uzun saplı, ayakla basılacak yeri tahta, ucu sivri kürek veya çatal biçiminde bir tarım aracı.