umutphp/masallar huggingface dataset:
Uçtu Uçtu Kaz Uçtu
(Akdeniz Bölgesi, Hatay )

Kadıların boğazına düşkün olduğu zamanlarda bir Osmanlı kasabasında geçen olayı eczacı Reşad Bayer şöyle anlattı:

                Kadının biri her gün mahalle fırınını kontrol eder, koklar, fırıncıya:

— Bu buruk kimin? Bu tepsi böreği kimin? Bu kaytaz kimin, diye sorar ve sonra,

— Bizim eve gönder, diye talimat verirmiş.

                Fırıncı itiraz edecek olursa:

— Sen ötesine karışma, davacı nasıl olsa bana gelecek, ben icabına bakarım, dermiş.

                Mahalleden hiç kimse de kadıdan şikâyetçi olamazmış. Aradan epey zaman geçmiş. Mahalle kabadayısının biri bir gün bir kaz yakalamış. Yolmuş, temizlemiş, fırına vermiş.

— Sakın ha bu kazı kadıya göndermeyesin, diye de tembih etmiş.

Öğle üzeri fırını kontrole gelen kadı kızarmış kazı görünce:

— Bunu bizim eve gönder.

— Aman Kadı Efendi, bu, Belalı Mustafa’nın kazı, gönderemem, size yaramaz.

— Nasıl olur? Sorarsa kaz uçtu, dersin. Ötesine karışma.

                Kaz Kadı’nın evine kadar uçmuş. Uçmuş ama, Belalı Mustafa da fırın küreğini kaptığı gibi fırıncıyı kovalamağa başlamış. Fırıncı kaçar, o kovalar, derken, kürek yoldan geçen bir Ermeni’nin gözüne çarpmış. Adamın bir gözü kör olmuş. O da belalıyı kovalamağa başlamış. Bir karı koca yoldan gidiyorlarmış. Adam fırıncıya yol vermiş ama bu defa kadını devirip çocuğunu düşürmesine sebep olmuş. Koca da dava etmek üzere kafileye katılmış.

                Derken efendim, bir oduncu gelenlere yol vermek üzere eşeğini bir kenara çekerken kürek eşeğin kuyruğunu koparmış. Adam, kuyruk elinde davacı olarak kafileye katılmış.

                Kadı efendi bir güruh insanın mahkemeye doğru geldiklerini pencereden görüp muhzire emretmiş:

— Şunları bir sıraya koy, davayı görelim!

                Fırıncı:

— Belalı Mustafa beni öldürmeğe kalktı. Ben de size sığınıyorum.

— Geç şu tarafa.

                Ermeniye dönerek

— Sen ne istiyorsun?

— Mustafa’nın küreği bir gözümü kör etti, diyetini isterim.

— Şeriat der ki: Bir gayrimüslimin iki gözüne bir göz diyet verilir. Senin istersen öteki gözünü de çıkaralım da Mustafa’nın bir gözünü oyarız, razı mısın?

— Ben davadan vazgeçtim kadı efendi!

— Ya sen ne dilersin?

— Belalının küreği bizim hanımın üç aylık çocuğunu düşürttü.

— Sen karıyı boşa, Mustafa’ya verelim. Üç aylık gebe kalınca öcünü alısın.

— İstemem Kadı Efendi, vazgeçtim.

— Sen elinde ne tutarsın öyle?

— Ben mi Kadı Efendi? Davam yoktur eşeğimin kuyruğunu ben dikerim.

— Yaklaş Mustafa senin davan nedir?

— Fırıncı kazın uçtu diyor, kazımı isterim.

— Katip! Fetva emirini çağırın

                Müftü Efendi huzura alınır. Kadı sorar:

— Kaz nedür?

— Kaz bir kuştur, devletlüm.

— Kuş uçar mı?

— Kuş uçar.

— Öyle ise yaz Katip Efendi: Uçtu uçtu, kaz uçtu!

— Mustafa evladım, başın gözün kurtuldu. Ne dersin bir itirazın var mı?

— Helal olsun derim Kadı Efendi… Uçtu uçtu, kaz uçtu!
Kumdan Kale Köpükten Fistan
(Akdeniz Bölgesi, Hatay )

Az söyler, öz söyler. “Altından arıdım, gümüşten surudum. Sarardım saman oldum. Kül oldum savruldum.” Diye hikayeye başlayan Güllü Nine ne demek ister bilir misiniz?

Zengindim fakir oldum, gençtim ihtiyarladım. Güzeldim çirkin oldum. Kül gibi savruldum. Bir şeyim kalmadı.

Günlerden bir gün halk bilmecesine meraklı bir şehzade ile Lalası tebdili kıyafet yola çıkarlar. Gide gide bir değirmencinin yanına varırlar. Şehzade sorar:

— Nasılsın? Halin vaktin yerinde mi?

— Altıyı altıya çarptım otuz ikiden bir şey kalmadı.

— Evinin damı yandı mı?

— İki defa yandı bir defa tutuştu.

Yollarına devam edip bir köye gelirler. Bir evin kapısını çalarlar. Güzel bir kız buyur eder. Şehzade sorar:

— Baban evde mi?

— Sarıyı beyaz etmeğe gitti.

— Annen evde mi?

— Biri iki etmeğe gitti.

— Pişirdiğin ne?

— Başı aşağı, kıçı yukarı, efendim.

— Dile bizden ne dilersen?

— Kumdan kaftan, köpükten fistan, kereden kebab, buzdan şiş.

— Sana bir kaz göndersem yolmasını bilir misin?

— Ustasıyım efendim.

Ve saraya dönerler. Şehzade Lalasına sorar:

— Bu konuşmalardan ne anladın?

— Aman efendim bana kırk gün izin verin ancak bunların cevabını öğrenirim.

— Olur, sana istediğin izni verdim.

Lala ertesi gün hemen değirmencinin yanına gider. Sorar:

— Dün gelen şehzade idi, onunla ne konuştunuz?

— Hiçbir kötü şey konuşmadık.

— Aman söyle.

— Söylemem.

Lala kızın yanına koşar. Şehzade ile ne konuştuğunu sorar. Kız da her cümle için bir kese altın alır ve söyler:

— Değirmenci bütün yıl çalışıp ancak boğazını doyuruyor. İki kzını gelin etmiş, birini nişanlamış. Benimse babam sarraf, annem ebe. Ben de kuru fasulye pişiriyorum. İsteklerim olmayacak şeyler.

— Ya kaz yolmak ne demek?

— O da sensin be adam. Her cümleyi bir kese altınla sana sattım.

Birkaç gün sonra kumdan kaftan köpükten fistanlar hazırlanır. Akıllı kız da saraya gelin gider. Onlar erer muradına, biz çıkalım kerevetine.
Dikkat ve Hakikat
(Akdeniz Bölgesi, Hatay )

Bir gün çölden geçmekte olan bir kervandan bir deve, yükü ve yolcusu ile birlikte kaybolur. Aramalar fayda vermez, sorup soruşturmalar boşa çıkar. Artık ümidi kesip yollarına revan olacakları gün konakladıkları vahaya bir yolcunun geldiğini görürler, sorarlar. Dikkatli yolcu:

— Deveniz dişi miydi? der. Evet, derler.

— Devenin birkaç dişi noksan mıydı?

— Evet.

— Üzerindeki yolcu kadın mıydı?

— Evet.

— Aynı zamanda gebe miydi?

— Evet. Nerede ve ne zaman gördün?

— Hayır, ne böyle bir deve ne de kadını gördüm. Fakat çölde yürürken oturmuş bir deve izi gördüm. Kuyruğu kısa olduğu için iz bırakmamıştı, dişidir dedim. Ot yerken bir kısmını dökmüştü, ağzında noksan dişi olduğuna hükmettim. Karıncalar ve sinekler oraya üşüşüyorlardı, yükün bal ve yağ olduğunu istidlal ettim. Yolcunun kadın olduğu ayaklarının küçük olmasından belli idi. Elini yere koyarak yanlamasına deveye binmesinden de gebe olduğu anlaşılıyordu.

 

Dinleyenler hayret içinde kalırlar Dikkatin kardaşı olan hakikat ta o esnada gelmekte imiş.
[Kadın ile Kedi]
(Akdeniz Bölgesi, Hatay )

Bir varmış, bir yokmuş, fakir bir kocakarı varmış. Bir gün ev süpürürken beş para bulmuş, bununla pekmez almış, rafa koymuş, kedi pekmezi dökmüş, o da kedinin kuyruğunu koparmış.

Hikâye bu kadar basit, fakat anlatılışına gelelim; çocukları gülmekten kırar geçirir. Onları, mahkemeye, Kadı'nın önüne çıkarır. Kedi, kocakarıdan dâvacı olur. Kedi:

Kadı efendi, ben bu kocakarıdan dâvacıyım, kuyruğumu kopardı.

Kadı öfke ile kocakarıya sorar:

— Neden bu zavallı hayvanın kuyruğunu kopardın?

Kocakarı:

— Dur anlatayım Kadı Efendi, diye başlar, sonra devam eder:

— Ev süpürdüm Kadı.

— Arıca oldun karı.

— Beş para buldum Kadı.

— Zengin oldun karı.

— Pekmez aldım Kadı.

— Şirin oldun Karı.

— Rafa kodum Kadı.

— Uzun boylu oldun karı.

— Kedi döktü Kadı.

— Kısmetinden çıkmış karı.

— Ben de kedinin kuyruğunu kopardım Kadı.

— Ödeştiniz karı.

Kadı hükmünü verir ve dâva da burada biter.
Hatay'da Dilenci Masalları
(Akdeniz Bölgesi, Hatay )

Günlerden bir gün Altınözü'nden bir ağa yeni yeten oğlunu imtihan için, bir miktar davarı satılığa gönderir.

— Gözünü dört aç oğlum, malı değerine sat, parayı hocaya, hacıya, dilencilere kaptırmadan getir, diye nasihat eder.

Çocuk geç vakte kadar ancak davarı satar, parasını keseye yerleştirir. Handa yatsa çalarlar korkusu ile bir emanetçi arar. Ona bir cami imanını salık verirler. Yatsı namazını kılar, hocaya rica eder:

— Hocam köye dönemedim, şu yüz elli altını sizde emanet dursun.

— Hay hay, der hoca. Hiç saymadan cebine atar.

Genç ertesi sabah camiye gelir, bakar hoca çocuk okutuyor.

— Hoca efendi emanetim, der.

— Ne emaneti bu? Haydi işine...

Aman zaman demesi fayda vermez, camiden kovulur Ağlıyarak mahalle aralarında dolaşmağa başlar. Derken bunu bir hanım görür, haline acır.

Çocuk başından geçenleri anlatır.

— Ben şimdi camiye gidiyorum. Sen arkamdan gel, hoca efendiden paranı iste. Hanım beyaz feracesini giyer, eldivenlerini takar hocanın yanına gider:

— Bir müşkülüm var hoca efendi, bin liralık bir vasiyet yapmak istiyorum, kimsem yok. Vasim olur musun?

— Hay hay evladım, derken çocuk içeri girer, emanetini ister.

Hoca, hemen cüzdanı çıkartıp çocuğa verir. Hanım da:

— Ben yarın gene gelirim, diyerek oradan ayrılır.

Altınözlü sevincinden ne yapacağını şaşırır, bir avuç gümüş parayı Habib Neccar camisi önünde oturan dilencilere dağıtır.

Dilenciler, of derler, bu muhakkak ya deli, ya hırsız. Hemen etrafını çevirirler, camiye sokarlar, döve döve bütün parasını alırlar.

Çocuk gene parasız kalır, köye dönmeye yüzü olmaz.

Akşam olur, eline bir değnek alır, körlerin arasına karışır. Körler yatmağa giderken, onları takip eder. Birinci kör:

— Ben der, paralarımı küpe doldurup toprağa gömerim. İkinci kör:

Ben paralarımı şu hırkanın yırtıklarına gömerim. Üçüncü kör:

— Ben paralarımı şu bastonun içine doldururum.

Sonra hep birden sorarlar:

— Ya sen yeni gelen, nereye?

— Ben de saklayacak bir yer bulamadığım için sizler kaptırırım, der.

Sonra da hepsinin paralarını toplayarak kaçar gider.

Kuyunun yazısında köylerden cerden dönen bir hâfızla toslaşır.

Onun da parasını alır ve evine iyi bir ders alarak döner.
Ayı ile Tilki
(Akdeniz Bölgesi, Mersin)

                                                                                                                                  AYI İLE TİLKİ                                                                                                                                                          Bi varımış bi yoğumuş. Ormanın birinde bi dilkiyle bi ayı yaşarımış. Bunlar bi gün arkadaş olmuşlar. dilkinin her zaman getdiği bi yer varımış, Ali Dayının bağı. Dilki bi gün ayıyı da oraya götürmüş. Dilki gurnaz olduğundan üzümleri yer yer, kendini bahçe duvarındaki delikte ölçerimiş. Bi gün ayı ile dilki bağda üzüm yeriken Ali Dayı gelivermiş. Dilki delikten çıkıverip gaçmış. Amma ayının kafasından başka bi yeri deliğe girememiş. Ali Dayı, ayının gıçına vura vura gıpgırmızı etmiş.

          Bi kaç gün sonra ayı gene dilkiye rastlamış. Ayıynan dilki döğüşecekleri zaman dilki gurnaz olduğundan:

          –Bi kuyuda döğüşelim demiş.

          Bi uzun bi de kısa sopa varımış. Dilki hemen:

          –Uzun sopa benim demiş.

          –Ayı, olmaz uzun sopayı ben alacam demiş.

Dilki de kabul etmiş. Kuyuya kuyuya inip sopayla dövüşmeye başlamışlar. Ayının sopası uzun olduğundan duvara vurup hep boşa sallıyormuş. Dilki ise kısa sopayla ayıyı eyice dövmüş, sonra da kaçmış.

          Gine birkaç gün sonra ayı dilkiyi görmüş. Dilki oturmuş sepet örüyormuş.

          –Ayı, sen bana sepet örersen seni dövmem demiş.

Dilki bunu kabul etmiş. Dilki sepeti örüp bitirince ayı sepetin içinde kalmış. Dilki ayıyı uçurumdan aşşaya yuvarlamış. Ayı ölmüş, dilki de kurnazlığına devam etmiş.
Leylek ile Tilki
(Akdeniz Bölgesi, Mersin)

                                                                                                                                      Leylek ile Tilki

          Bi varımış bi yoğumuş. Evvel zaman içinde galbur saman içinde develer dellalken pireler berberken anam bıbamın beşşini tıngır mıngır sallarken gurnaz bi dilkiylen bi leylek varımış. Bu gurnaz dilki leyleği yeme planları yapıyorumuş. Düşünmüş düşünmüş.. Leyle akşam yemene çığırmaya garar vermiş. Leylen evine varımış.

          –Leylek gardeş bugün bizde akşamlıyalım, demiş.

Leylek de beçere dilkinin tuzak kurduğunu bilmemiş, kabul etmiş.

          Dilki evine varmış. Bir yal bişirmiş daşın üstüne dökmüş. Akşam olmuş leylek dilkinin evine varmış, baksa ki dilki yalı taşın üstüne dökmüş. Beçere leylek yemek yeyecem diye ağzını taşa vura vura gırmış. Leylen ağzı uzun, taşın üstünden nasıl yesin. Gel zaman git zaman yemeğe çağırma sırası leyleğe gelmiş. Leylek de tilkiyi yemeğe çağırmış. Bi nohut yeme bişirmiş, börtlen çalısının içine dökmüş. Berci ulasıca dilki yeme yeyecem derken dilni börtlen çalısı parçalamış.

          Sonunda kendini  gurnaz belleyen dilki leylen tuzağına düşmüş. Yaptığı gurnazlığın garşılığını bi güzel görmüş.
Tak Tak Kabacık
(Marmara Bölgesi, Balıkesir)

[TAK TAK KABACIK]

Yıllar önce develer tellal iken pireler berber iken dört kişilik bir aile varmış. Ailenin iki tane evladı varmış, ikisi de oğlan; birinin adı Ömer birinin adı Çömer. Bu vatandaşlar geçimini dağlardan taşlardan odun taşıyarak, odun kesip getirerek, satarak hayatlarını idame ettirmektedirler. Bir gün beraber olup dört kişi dağa oduna giderler. Ancak ailenin reisi ile hanımı arasında bir sürtüşme vardır. Beyefendi ailesini bırakma yolundadır ancak o zamanın hukuku pek bu kadar kuvvetli olmadığı için, hukuku bilmediğinden ancak götürüp dağa bayıra azad edip bırakmak ister. Dolayısıyla bu niyetle dağa oduna gidilir. Oğlanlarla anne bir kenarda otururlar, baba beyefendi gider bir kenarda odun kesmeye başlar. “Tak tuk” nacak, balta sesi, “tak tak tak” devam eder. Bir iki saat geçer, baba dönmez ancak takırtı devam eder. Hanımefendi der ki:

— Çocuklar babanız gelmedi bir gidip bakalım, ben bir gidip bakayım naptı, ne etti? Bu kadar zaman geçti, iki saat oldu, üç saat oldu, niye gelmedi?

Hanımefendi varır, bakar, bağırır, beyefendi yok. Bir de bakar ki ağaca su kabağı denilen eski zamanların, imamların ölüleri yıkadığı, su doldurup cenazenin üzerine döktüğü kabağı bağlamış ağaca, kabak rüzgârın etkisiyle vurup durur ağaca ses çıkarır “tak tak tak”. Hanımefendi bağırır:

—Ömercik’le Çömercik’in babası yok yok!

Bir oldu yok ses. Tekrarlar, iki oldu ses yok. Tekrarlar, üç oldu yine ses yok. Takırtının yanına varıp bir de baksın ki takırtı kabak. Ağaca bağlanmış olan kabak rüzgârın etkisiyle ses çıkarıyor tak tak. Hanımefendi başlar bağırmaya,

— Ömercik’le Çömercik’in babası yok yok!

Oğulları,

— Tak tak eden kabacık, bizi aldatan babacık!

— Babanız yok burada, gelin buraya, der vesaire hanımefendi.

Çocuklarla beraber terk edilmiştir. Beyefendi nereye gittiyse gitmiştir. Hanımefendi çocuklarını alır geri eve döner.
Kene ile Tilki
(Doğu Anadolu Bölgesi, Bingöl)

Bir varmış bir yokmuş.

Bir tilki, keneye:

- Gel senle bacı kardeş olak. Beraber buğday ekek, der. Kene:

- Güzel olur bacım, ekek, der.

Ekim zamanında tohumlarını alırlar, tarlaya giderler. Kene tilkiye der:

- Bacım haydi tarlayı sürek. Tilki der:

- Kene kardeş sen tarlayı sür, ben tohum ekem.

Kene tarlayı sürer bitirir. Tilkiye der:

- Bacım tohumu ek. Tilki:

- Kene kardeş sen tohumu ek ben toprağını örtem. Kene tohumu da eker:

- Bacım haydi toprağını ört, der. Tilki:

- Kene kardeş sen toprağını ört sulamasını ben yapam.

Kene buğdayı da eker. Eve giderler. Sulama vakti gelince kene tilkiye:

- Bacım buğdayı sulamaya git, der. Tilki:

- Kardeş sen sula ben biçem.

Kene sulamasını da yapıyor. Hasat vakti gelince kene tilkiye:

- Bacım orak al buğdayları biçmeye gidek, der. Tilki:

- Kardeş sen biç ben toplayam.

Kene orağını alır başlar buğdayı biçmeye ve bütün tarlayı biçer ve tilkiye der:

- Bacım ben biçtim sende topla buğdayları. Tilki der:

- Kene kardeş sen topla ben de taşıyam.

Kene buğdayları da toplar ve tilkiye der:

- Bacım gel taşı. Tilki:

- Kene kardeş sen taşı patos işini de ben yapam.

Kene tüm buğdayları da taşır ve tilkiye der:

- Bacım patosa vur.

Tilki der:

- Kardeş sen patosa vur ben pay edem.

Kene bütün buğdayı patosa da vurur. Samanı bir tarafta buğdayı bir tarafta toplar. Tilki der:

- Kardeş gel saman ile buğdayımızı pay edek.

Kene der:

- Bacım ben çoh yoruldum, uykum var, ben biraz yatam. Sen beni çağır gidek. Yalnız benim uykum ağırdır. Kuyruğunla başıma vur ki uyanabilem. Tilki diyor:

- Tamam, ben seni çağırırım.

Bir müddet sonra tilki gider kuyruğunu kenenin başına vurur:

- Kalk gidek kene kardeş. Kene tilkinin kuyruğuna yapışır. Tilki der:

- Kardeş yalnız benim bir şartım var. Kene:

- Şartını söyle şartın ne? Tilki:

- Kardeş şu kayalığın yanından koşmaya başlayacaz. Kim önce buğdayların yanına yetişirse buğdaylar onun olsun, der. Kene kabul eder.

Tilki kayalığa doğru gider. Kene tilkinin kuyruğuna yapışmış tabi bundan tilkinin haberi yok. Tilki başlar koşmaya, gelir buğdayların üstünde oturur. Keneye seslenir:

- Kene kardeş kene kardeş neredesin ben önce geldim buğdaylar benim. Kene de:

- Kalk üzerimden ezdin beni pis tilki ben bir saattir buradayım, der.

Sözde kene tilkiyi kandıracah ya. Ama kene tilkiyi kovar buğdayı tek başına alır.
Padişahın Kızları
(Doğu Anadolu Bölgesi, Bitlis)

Bir zamanlar bir padişahın güzeller güzeli üç kızı varmış. Padişah kızlarını evlendirmek istemiş ve bulunduğu yerdeki tüm bekar erkekleri saraya getirtmiş. Padişah her bir kızının eline bir elma vererek beğendikleri erkeğin başına fırlatmasını istemiş. Civarda ki tüm erkekler padişahın güzeller güzeli kızlarının önünden geçmiş. Padişahın büyük ve ortanca kızları kendilerine uygun buldukları erkeğin başına elma fırlatıp beğendiklerini söylemiş. Ayrıca bu kızların beğendikleri erkekler fiziksel olarak yakışıklı ve güçlü kimselermiş.Padişahın  yalnızca küçük kızının elinde elma kalmış. Padişah bütün erkeklerin getirilip getirilmediğini sormuş. Askerler sadece bir kişinin kaldığını söylemiş. Padişah kalan son kişi getirmesi için askerlerine emir vermiş. O kişi bulunup saraya getirilmiş. Küçük kız bu kişinin başına elmayı fırlatıp onu beğendiğini söylemiş. Padişah, kızının yaptığı bu tercihe karşı çıkmış. Çünkü adam hem zayıf hem de çirkinmiş. Padişah o kadar güçlü ve yakışıklı erkek varken kızının böylesi birini seçmesine anlam verememiş. Kızını kırmamak için onu bu adama vermiş. 

Padişahın küçük kızı seçtiği bu adamı daha önceden görüp sevmiş. Damat kel görünür ama kel değilmiş. Başına geçirdiği hayvan derisinden dolayı başı kel gözükürmüş ve bunu sadece küçük kız bilirmiş. Gel zaman git zaman düşmanlar ülkeyi istila etmeye çalışmış.Tabi durumu gören padişah güçlü ve kuvvetli görünen iki damadını düşmanları def etmek için yollamış. Kel görünen damat padişahtan bir kılıç isteyip kendisininde savaşa gönderilmesini istemiş. Ancak padişah ona güvenmeyerek onunla alay etmiş. Ve ona:

"-Benim kuvvetli ve güçlü iki damadım var iken, güçsüz ve kel olan seni mi göndereceğim?" demiş. Padişahın güçlü ve kuvvetli görünen iki damadı savaşın olduğu bölgeye gitmiş ve düşmanları görünce korkudan buldukları bir kayanın altına saklanmış. Bu durumu gören küçük damat onların yanına giderek düşmanları def edebileceğini söylemiş. Ama  bir isteğinin olacağını söylemiş. İki damat, düşmanları def etmesi karşılığında istedikleri her şeyi yapacaklarını söylemiş. Küçük damat:

-"Her birinizin kalçasına bir mühür vuracağım." demiş. Damatlar hiç düşünmeden adamın isteğini kabul etmiş. Bu olay iki defa tekrarlanınca damatların kalçaların üç tane mühür vurulmuş. Küçük damat eve geldiğinde damatların korkup savaşmadıklarını eşine söylemiş. Tüm düşmanları da kendisinin kovduğunu demiş. Bu olanları gidip babasına söylemesini istemiş. Kız ise babasının buna inanmayacağını dile getirmiş. Küçük damat, kıza işini garantiye aldığını:

"- Her damadın kalçasında üç adet mühür var. Baban olanları duyar ve mühürleri görürse biz inanır." demiş. Küçük kız, babasının huzuruna çıkıp onları anlatmış. Padişah oldukça şaşırmış. Bunun üzerine iki damadını huzuruna çıkarıp kalçalarında mühürleri görmüş. Olanların gerçekliğine inanan padişah, küçük damadın kafasındaki deriyi çıkarıp yakışıklı birine dönüştüğünü görmesiyle tamamen bir şaşkınlığın içerisinde düşmüş. İki damadını huzurundan kovan padişah bütün mal varlığını küçük damadına bırakmış ve bir daha kimse hakkında ön  yargılı olmayacağını söylemiş.
Ayı ile Tilki
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

           AYI ileTİLKİ

            Vaktin birinde, tilki ayıyla arkadaşlık kurar. "Yanımda ayı gibi güçlü biri olursa karnım daha çok doyar.", diye düşünür. Fakat düşündüğü gibi olmaz. Ayı inden çıkmaz, gün boyu uyur. Bırak avlanmayı tilkinin getirdiklerini de yer. Böyle böyle tilki ayıdan bıkıp usanır. Ondan kurtulmak ister. Bir çare düşünür. Bir gün tilki ayıyı bağa götürür. Bağın etrafı çevrilidir. Buldukları bir delikten güçlükle içeri girerler. Tilki üzümü "Ben çok yerim.", "Yok, ben çok yerim.", diye tartısma çıkarır. Sonunda aralarında anlaşırlar "Herkes üzüm yiyecek. Kimin üzümler burnundan gelirse iddiayı o kazanacak.", diye.

            Üzümleri yemeye başlarlar. Ye bakalım üzümü, ye bakalım üzümü... Ayı, burnundan üzüm çıkarmak için ye bakalım, ye bakalım... İyice şişer, kendini taşıyamaz olur. Tilki kurnazlık yapar. Üzüm yer gibi omçaların altında gezelerken ileriden bağcının geldiğini görür. Tilki burnuna hemen iki üzüm koyar:

— Bak, üzümler benim burnuma kadar geldi. Burnumdan çıkıyor, der.

          Onlar oyalana dursun bağcı üslerine çıkıp gelir. Tilki ile ayı kaçışırlar. Tilki delikten geçiverir. Ama ayı o kadar üzüm yedikten sonra delikte sıkışıp kalır. Ayı kaçamayınca bahçıvandan al sopa, ver sopa... Adam akıllı bir dayak yer. Fakat her nasılsa kurtarır paçayı. Tilki ayıdan kurtulmanın sevinciyle ine geri döner. Bir zaman sonra ayı kan ter içinde ine çıkıp gelir. Tilki bakmış ki, kurtuluş yok. Avlanmaya devam eder. Yine bir gün tilki avlanmaya çıktığında bir kedi görür. Kedi avcı mı avcıymış, yılan bulur yakalarmış, keklik bulur tutarmış. Tilki, bu kediyi inine davet eder. Tilki varıp ayıya da anlatır:

— Bu gün ben bir yaratık gördüm. Ne uçan kurtuluyor elinden ne kaçan, hepsini yakalıyor, der.

     Tilki ile ayı inlerinde böyle konuşurken, inin kapısına gelen kedinin sesini tilki duyar:

— İşte o yaratık geldi, saklanalım. Sen şuraya gazele sokul, bende şuraya saklanırım, der.

          Kedi içeriye girer bakar ki, kim kimse yok. Bir yere oturup beklemeye başlar. Beklerken beklerken... Ayının kulağına bir sinek konar. Ayı öte sabreder, beri sabreder sonunda kulağını sallayıverir. Gazelin altındaki kıpırtıyı gören kedi üzerine atlar. Bir de ne görsün koca bir ayı. Kedi fırlayıp bir ağaca çıkar. Ayı da korkusundan ardına bakmadan kaçıp gider. Bir daha da korkudan o semte uğrayamaz. Tilki artık kediyi arkadaş tutar. Birlikte yasayıp giderler.
Devler
(Doğu Anadolu Bölgesi, Bitlis)

Eskiden çok büyük devler yaşarmış. Bu devler Kaf dağından daha büyükmüş. İnsanları yiyerek beslenirlermiş. Her zaman insanların geçtiği yollara gelirlermiş. Bu yollara yakaladıkları insanları, leblebi gibi çiğnemeden yutuyorlarmış. İnsanlar bu devlerin elinden ne yapacağını şaşırmış. Bu zulümlere dayanamayan bir delikanlı, bu devleri öldürmeğe karar vermiş. Bunun için bir plan düşünmüş, taşınmış, en sonunda bir yol bulmuş. Bir gün yine insanların geçtiği yola gelmiş, devleri beklemiş. Devler gelmişler. Bu delikanlının yanında kılıç varmış. Devlerin biri bunu da diğer insanlar gibi diri diri yutmuş. Devin karnında kalan delikanlı, kılıcıyla devin karnını delik deşik etmiş. Sonra devin karnını yarmış, çıkmış. Bütün devleri bu şekilde öldürmüş. Artık devlerin zulmünden kurtulan halk çok sevinmiş ve delikanlıyı kahraman etmişler.
Tilkinin Kurnazlığı
(Doğu Anadolu Bölgesi, Bitlis)

Ayının biri, ormanda eline geçirdiği bir merkep leşini yiyormuş. O sırada, civardan geçen bir tilki, et kokusunu almış. Sağa koşmuş, sola koşmuş. Manzarayı görmüş. Görmüş ama, gelgelelim ayının yanına sokulma cesaretini kendinde bulamamış. Açlıktan gözleri kararan tilki, bunun bir çaresini aramış. Otların, çalıların arasından ayının duyamayacağı ve göremeyeceği şekilde sofranın yakınına kadar yaklaşarak pusuda beklemiş. Ayının dalgın bulunduğunu anlamış ve aniden fırlayarak ele geçirdiği bir miktar ciğer parçasını kapıp kaçmış. Mağrur ayı bunu gururuna yedirememiş.

- Nasıl olur da  on paralık tilki benim önümden et parçasını kaçırır demiş.

Derken ormanda bir kovalamaca başlamış. Tabi tilki bütün kurnazlığını kullanarak, ayının geçemeyeceği en sarp ve dar yerlerden kaçmayı tercih etmiş. Ayı ağaçların arasında koşarken, başını soktuğu iki ağacın arasından vücudunu geçiremiyormuş. Başını geri çekip başka bir yoldan takibe teşebbüs etmişse de, bu sefer başı iki ağacın arasında mengene gibi sıkışıp kalmış, çırpınmaya başlamış.

  Arkasındaki gürültünün kesildiğini hisseden tilki, bir aralık dönüp bakınca, planının tam anlamıyla işlediğini görmüş. Derin bir nefes alıp, kaçırdığı parçayı yedikten sonra ayının yanına gelmiş ve güçlü de olsa kendine güvenmemek gerektiğini ve zayıfları hor görmenin kötülüğünü gösterecek bir ders vermiş.