Zir
(Akdeniz Bölgesi, Hatay )

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde güzel bir ülkede yaşayan, hükümranlığı zorbalardan alan kuvvetli bir Padişah varmış. Bu padişahın adı Diyap’mış. Diyap’ın bir de güzeller güzeli bir karısı varmış. İsmi, Celile imiş. Diyap, karısı Celile ve kardeşi Zir ile birlikte büyük bir sarayda yaşarmış.

Celile başlarda Zir’i çok severmiş. Mutlu mesut yaşayıp giderlermiş. Bir gün, Celile Raml’e* baktırmış. Raml de Zir ’in kendisinin bütün ailesini öldürdüğünü görmüş. O günden sonra Zir ’den kurtulmaya çalışmış. Kocasına sürekli Zir’in deli olduğundan bahsedip onu kardeşinin gözünden düşürmeye çalışmış.

Bir gün hasta numarası yapmış. Eve kendi anlaştığı hekim kadını çağırmış. Hekim kadın Diyap’a, karısının çok hasta olduğunu ancak Zir’in aslanlar deresine gidip oradaki aslanların sütünü getirirse ve karısına içirirse iyileşeceğini söylemiş.

Hekim kadın gittikten sonra Celile, kocasına inleyip yalvarmaya başlamış:

— Kardeşin zaten yarım akıllı götür de bana aslan sütünü getirsin, getirirse ben iyileşirim getiremezse de ondan kurtuluruz, demiş.

Diyap, Celile’ye uyup kardeşiyle yola düşmüş. Kendisi ata binmiş onu yaya bırakmış. Zir ‘in ayağında ayakkabısı bile yokmuş. Aslanlar deresine giderken Zir’in ayağına yerdeki dikenler batmış ayakları kan içinde kalmış. Bunu gören Diyap, kardeşine acımış ve ayakkabısını vermiş. Ayakkabıyı giyen Zir, dikenlerin üstüne basa basa yürümeye başlamış. Abisine doğru bakmış ve şöyle demiş.

— Ayakkabısı olan ata binmiş gibidir.

Bunu duyan Diyap içinden:

— Vallahi benim kardeşim böyle konuştuğuna göre akıllıdır, demiş.

Buna rağmen Celile’nin dediklerine yenik düşmüş. Aslanlar deresine yetişmişler. Aslanları gören Zir, onlara saldırarak bütün aslanlara güç yettirmiş. Sonuncusunun da sütünü sağıp canını almış. Abisi gördüklerine inanamamış. Dönüş yolunda atını da kardeşine vermiş. Ülkelerine dönmüşler.

Celile’nin elinden artık bir şey gelmemiş çaresizce Zir ‘in büyümesini beklemiş.

Günler su olup tükenmiş. Zir büyümüş. Büyüdükçe Celile’nin ona yaptıklarını hatırlamış ona ve ailesine karşı kinlenmiş. Ülkede büyük bir fitne çıkmış. Zir Celile’nin ailesinden kimi görse öldürmüş. Hatta Celile’nin abisiyle evli olan kız kardeşinin oğlunu bile öldürmüş. Bu arada Celile’nin akrabaları da Diyap’ı öldürmüş. Zir, bu olaydan sonra daha da kinlenmiş, her gün Celile’nin akrabalarından öldürüp abisinin mezarına gelip:

— Yeter mi abi? diye sormuş. Bunu gören Celile’nin akrabaları bir plan yapmışlar.

Diyap’ın mezarını kazıp içine bir adam yerleştirmişler onu da iyice tembih etmişler:

— Zir sana yeter mi diye sorunca yeter de! demişler.

Zir, mezarın başına gelmiş

— Yeter mi abi? diye sormuş. Mezarın içindeki adam:

— Yeter kardeşim, diye seslenmiş. Bunu duyan Zir, adamlarına seslenmiş:

— Abim ölmemiş! Açın şu mezarı da çıkarın onu.

Adamlar mezarı açmışlar. Diyap’ın yerine başka bir adamı gören Zir, daha çok öfkelenmiş. Adam ağlayarak yalvarmış:

— Ne olur beni öldürme! Beni Celile’nin akrabaları kandırdı, demiş. Zir onlara daha çok sinirlenmiş. Her gün erkeklerini öldürmeye başlamış. Onlar da bu sırada boş durmamışlar. Zir’e afyon içirip onu o haldeyken kılıçlamışlar en son:

— Tamam, bu kadar yeter, şimdi bunu oğlunu öldürdüğü kız kardeşine götürelim de canını o alsın, demişler.

Zir’i kız kardeşine vermişler. Zir kanlar içinde sonunu beklerken kız kardeşi ona acımış. Bir sandık getirmiş sandığın içini ziftlemiş. Ziftin üstüne de pamuk koyup Zir’i içine kapatmış. Güzel nehrin kenarına gitmiş. Sandığı nehre bırakmış. Nehir bir fırtınayla hoyratlaşmış. Zir ulaştığı en uzak memlekete kadar götürmüş. Sandık nehirde çırpınırken uzak memleketli iki adam sandığı görmüş. Adamlar, sandık için kavgaya tutuşmuşlar, sandığı paylaşamamışlar. Adamlardan biri, diğerine:

— Dur! Kavga etmeye gerek yok. Sandığı Hükümdara götürelim. O bize içinden ne çıkarsa paylaştırsın, demiş.

İki adam, sandığı kaptığı gibi hükümdarın yanına gitmiş. Hükümdar sandığı açtırmış. İçinden çıkanı görünce şaşırmış. Ama her şeye rağmen İçindeki yaralı adama acımış. Yaralarını iyileştirmiş. Zir kendine gelince de ona sormuş:

— Kimsin sen, hangi ülkeden geldin?

Zir, yanıt vermiş:

— Ben kimsesizim. Nerden geldiğimi de hatırlamam, sadece seyis olduğumu bilirim.

Hükümdar, Zir’e inanmış. Onu sarayının seyisliğine getirmiş. Aradan yıllar geçmiş. Hükümdarın ülkesinde savaş çıkmış. Cenk kızışmış. Zir, seyis olduğu için savaşa katılamamış ama cenk saati her geldiğinde uzaktan izleyip, kendi yanında savaşmış. Kendi kendine o kadar savaşmış ki artık topukları kanamış. Bunu hükümdarın kızı görmüş. Kız, babasına olanı biteni anlatmış. Hükümdar, Zir’i yanına çağırmış ve tekrar sormuş:

— Kimsin sen?

Zir bu kez doğruyu söylemiş:

— Ben, nehir kenarındaki güzel ülkenin hükümdarı Zir’im, demiş.

Hükümdar, Zir’in ismini önceden de duyduğu için gözleri ışıldamış. Ondan, savaşta kendisine yardım etmesini istemiş. Zir kabul etmiş. Savaşı hükümdara kazandırmış. Artık adı tüm âlemde duyulmuş. Yaptıklarından pişman olmuş. Kendi ülkesine dönmüş. Celile’nin akrabaları onu görünce saklanmışlar ama o herkesi yanına çağırmış. Barış davulları kırk gün kırk gece çalınmış. Gökten üç elma düşmüş. Biri size, biri bana, biri de artık kendini barışa adayan Zir’e.

*raml: Büyü, su, fal