Sert Mahmut
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Evvel zaman içinde, memleketin birinde kurnaz mı kurnaz bir adam yaşarmış. Tuttuğunu kopardığı için herkes ona Sert Mahmut dermiş.  Bir gün padişahın vezirleri toplanıp padişahın huzuruna çıkarlar:

— Padişahım devin sırtında bir kürkü var ki tam sana layık.

— Pekiyi bunu bana kim getirir?

— Bunu getirse getirse Sert Mahmut getirir.

Padişah bunun üzerine Sert Mahmut’u yanına çağırtır. Sert Mahmut’a sorar:

— Sen devin sırtındaki kürkü bana getirebilir misin?

— Getiririm, padişahım, deyip yola çıkar.

Sert Mahmut kendine bir değnek ayarlar ucuna da bir iğne çakar. Bir yolunu bulup devin sarayına girer. Bir bakar ki, dev sırtında kürkü tahtında uyur. Sert Mahmut, değneği uzatıp devin ensesine iğneyi batırır. Dev sallanır, elini ensesine götürüp vurur, sivrisinek zanneder. Dev böyle böyle sallanırken kürkünü yere düşürür. Sert Mahmut kürkü alıp kaçar. Padişaha getirir.  Aradan zaman geçer. Padişahın vezirinden biri:

— Padişahım devin bahçesinde bir çam var ki tam sana layık.

— Yapma yahu!

— Padişahım bu çamı aldırmayacak mısın? Çam çok güzel… Güzel *sapıtma tahtası olacak.

— Pekiyi bunu bana kim getirir?

— Bunu getirse getirse Sert Mahmut getirir.

Sert Mahmut yine görevlendirilir. Bir gece atını sürer.  Haydi bakalım devin bahçesine varır. Dev uyur mu, uyanık mı, diye atına arpayı gösterir, at kişner. Suyu koyar at bir daha kişner. Dev uyanır; ama sesi kendi hayvanı zanneder.

— Kişnesen de sana sabaha kadar arpa yok, deyip uykuya dalar.

Sert Mahmut bakar ki, gelen giden yok. Çamı kesmeye dayanır. Keserken keserken devin haberi oluverir:

— Kim bu benim bahçemdeki çamı kesen, diye koşup gelir.

Sert Mahmut’u yakalayıp sorar:

— Sen ne yapıyorsun?

— Dev’im, senin kürkü çalan Sert Mahmut ölmüş de ona sapıtma tahtası yapacağız.

Ahmak dev Sert Mahmut’a inandığı yetmezmiş gibi bir de çamı kesmeye yardım eder. Tomruk haline getirip içini oyarlar. Kapağını çivisini hazırlarlar.

— Dur, devim. Ben bunun içine bir yatayım da boyunu ölçelim. Sert Mahmut da benim boyumdadır, der.

Oyuğun içine yatar, bakarlar... Çıkınca:

— Devim, bir de sen yat. Bir de ben göreyim, der.

Bu sefer dev oyuğun içine yatar. Sert Mahmut hemen kapağını kapatır. Çak bakalım, çak bakalım, çak bakalım iyice çakar... Dev oyuğun içinde kalır, dışarı çıkamaz.  Sert Mahmut devi yüklenip götürür padişahın evinin önüne koyar:

— Padişahım çamı getirdim; amma içinde dev var. Sakın açmayın. Ben kaçayım, biraz uzaklaştıktan sonra açın,  diye tembih eder. Kaçmaya başlar.  Neyse devi salarlar. Sert Mahmut’u kovalamaya başlar. Kovalaya, kovalaya Sert Mahmut’u iyice yorar.  Yolda bir Yörük’e kavuşurlar. Sert Mahmut:

— Devim şuradan sana bir koyun alıvereyim. Kes ye beni elleme, der.

Devin bu işe aklı yatar. Sert Mahmut bir koyun alıp gelir. Keserler, ateş yakıp pişirmeye başlarlar. Sert Mahmut:

— Devim sen zahmet etme, deyip koyunu güzelce pişirir sofrayı hazırlar.

Dev oturup yemeğe başladığında:

— Devim sen zahmet etme ben senin ağzına tutarım. Sana çok zahmet verdim, der.

Böyle böyle derken külü alıp devin gözüne bir serper. Dev ne olup bittiğini anlamadan gözü kör olur.  Sert Mahmut bu sefer:

— Devim sana son bir iyilik edeyim. Seni evine götürüvereyim, der.

Dev,  artık görmüyor ya, sevinip kabul eder.

— Ben ‘yokuş’ dersem yavaşça gel. ‘İniş’ dersem yine yavaş gel. Düz dersem *kıvracık gel, diye tembih eder.

Yola düşerler. Yokuş, iniş derken epey bir yol alırlar.

— Devim az kaldı. Devim az kaldı, diye de devi oyalar.

Sonunda düşe kalka bir dağın başına varırlar. Orada:

— Düz, der.

Düştüğü tuzaklara doymayan dev kıvracık adımlayıverir. Haydi, bakalım paldır küldür dağdan yuvarlanıp ölür. Sert Mahmut:

— Haydi, bundan da kurtulduk, deyip saraya gelir, devi nasıl öldürdüğünü anlatır. Padişah da Sert Mahmut’u kese kese altınla ödüllendirir.

 

* kıvracık: Hızlı bir şekilde

* sapıtma tahtası: Mezar üzerine konulan kapak