ALİ İLE AYŞE
(İç Anadolu Bölgesi, Karaman)

ALİ İLE AYŞE

Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken, ben annemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir Ali ile Ayşe varmış. İki kardeşin anneleri ölmüş. Babaları evlenmiş. Üvey anne bir bakmış iki bakmış “Bu çocukları nasıl yok edebilirim?” diye düşünmüş. Masal bu ya, çocukları kesip yemeye karar vermiş. Babaları da kabul etmiş çaresiz. Kadın bunların karnını doyuralım, tok karna daha etli olurlar diye düşünmüş. Bir bulgur pilavı pişirmişler, pencerenin önüne koymuşlar. Ali ile Ayşe bu pilavı yerken gökyüzünden çok güzel bir kuş inmiş.

Kuş dile gelmiş konuşmuş:

–Bir lokma pilav verirseniz size çok önemli bir sır vereceğim, demiş.

Ali ile Ayşe hemen pilavı vermişler. Kuş karnını doyurduktan sonra başlamış anlatmaya:

–Üvey annen ile baban sizi kesecekler. Siz buradan hemen kaçın. Giderken yanınıza bir ibrik, bir tarak, bir de sabun alıp yola çıkın. Yola çıktıktan sonra arkanıza dönüp bakın. Eğer babanız ve üvey anneniz arkanızdan gelirse önce tarağı, sonra sabunu, en son da ibriği atın, demiş.

Kuş gözden kaybolmuş. Kuşun söylediği sabunu, ibriği ve tarağı temin ettikten sonra iki kardeş yola çıkmış.

Az gitmişler uz gitmişler dere tepe düz gitmişler.

Yolda, büyük olan Ayşe kardeşine:

–Arkanı bir dön, üvey annemgil geliyor mu diye bir bak, demiş.

Ali can havliyle:

–Abla yaklaşmışlar, geliyorlar, demiş.

Hemen tarağı atmışlar. Tekrar arkalarını döndüklerinde ne görseler? Her taraf diken olmuş.

Hayli zaman yürümüşler. Ali ile Ayşe çok yorulmuş. Arkadakiler dikenden geçemez diye düşünmüşler. Biraz dinlenmişler, sonra yola koyulmuşlar tekrar. Ali arkasını dönünce ne görsün?  Babasıyla üvey annesi o dikenleri geçmiş. Ablasına:

–Abla sabunu at! Yine geliyorlar, demiş.

Ablası da korkarak sabunu atmış. Sabunu atmasıyla her yerin buz olması bir olmuş.

Zavallı Ali ile Ayşe o kadar yorulmuşlar ki biraz dinlenmek istemişler. Düşüncelerine göre, üvey annesi ve babası buzdan geçemezlerdi artık. Ama iki kardeşi bir sürpriz bekliyordu. Üvey annesi ve babası buzdan da geçmişti. Hızla iki küçük kardeşin üzerine doğru geliyordu. İki kardeş her şeyden habersiz dinlenip tekrar yola çıkar. Ayşe’nin içinde kötü bir his vardır. Ali’ye:

–Yavaşça arkanı dön bir bak! Herhangi bir tehlike var mı?

Ali arkasını dönünce ne görsün? Üvey annesi ile babası buzu da aşıp üzerlerine doğru hızla geliyor. Bunu ablasına söyleyince Ayşe, son çaresi olan ibriği hızla geçtiği yola atmış ve her yer deniz olmuş. Üvey anne ve baba denizi geçemeyeceğini anlayınca canlarını kurtarmak için geri dönmüşler.

Ali ile Ayşe artık derin bir nefes alıp çaresizce ormanın içine doğru yürümüşler.

Ali:

–Abla ben çok susadım, demiş.

Ayşe, etrafına bakınırken ormanın tam ortasında yan yana üç ırmak görmüş.

Ali’ye:

–Kardeşim bak burada üç ırmak var, doyasıya su içersin demiş. Küçük Ali neşeyle ırmağın başına gelmiş ve eğilip su içecekken ırmak bir anda dile gelmiş:

–Eyy Ali! Bu ırmaktan su içersen yılan olup ablanı sokarsın, demiş.

Ali duydukları karşısında şaşkınlıkla ikinci ırmağa gitmiş. İkinci ırmak da dile gelip şunları demiş:

–Eyy Ali! Eğer bu ırmaktan su içersen dev olup ablanı yersin, demiş.

Ali hem susamış hem de üzgün bir şekilde üçüncü ırmağa yönelmiş. Üçüncü ırmak da küçük Ali’ye:

– Eyy Ali! Eğer benden su içersen koyun olur melersin, demiş.

Ali o kadar susamış ki koyun olmaya razı olmuş. Üçüncü ırmaktan suyu içmiş ve koyun olmuş. Ablası ne yapacağını bilememiş. Belki kendi kendine düzelir diye beklemeye karar vermiş.

İki kardeş bir ağacın kovuğunda yaşamaya başlamışlar. Ali gündüzleri gidip ormanda yayılıyor, ablası da onun gelmesini bekliyormuş. Küçük tatlı koyuncuk ablasına gelirken yiyecek getiriyormuş. Aylar yıllar birbirini kovalamış, Ayşe çok güzel bir genç kız olmuş.

Günlerden bir gün padişahın oğlu at ile ormanda gezerken güzel Ayşe’yi görmüş. Görür görmez Ayşe’ye âşık olmuş:

–Seni sarayıma götürsem benimle evlenir misin, demiş.

Ayşe:

–Evlenirim ama bir şartım var, demiş. Benim bir koyunum var, o da bizimle birlikte gelirse olur, demiş.

Padişahın oğlu da kabul etmiş, küçük koyuncuğu da atmışlar atın terkisine çıkıp varmışlar saraya.

Padişah onları görünce çok şaşırmış:

–Oğlum bu ne hâl, demiş.

Genç ve yakışıklı oğlan babasına ormanda gezerken Ayşe’yi gördüğünü, ona âşık olduğunu, onunla evlenmek istediğini ve bu küçük koyunun da Ayşe’nin evlenmek için tek şartı olduğunu söylemiş. Padişah da oğlunu kırmayıp kabul etmiş. Padişahın oğluyla Ayşe’nin kırk gün kırk gece düğünleri olmuş. Oğlan, Ayşe ve küçük koyuncuk mutlu mesut yaşamaya başlamışlar. Ayşe minik koyun olan kardeşi Ali’yi bir an olsun ayırmıyormuş yanından, gece yatarken minik koyuncuk ablasının ve eniştesinin ayakucunda yatıyormuş.

Minik koyuncuk gece boyunca:

–Bu ablamın ayağı, bu eniştemin ayağı, diye ayaklarını sayıyormuş.

Evin yaşlı hizmetkârı Ayşe’nin mutluluğunu kıskanıyormuş, bu rahatı kendi kızının hak ettiğini düşünüyormuş. Kurnazca bir oyunla Ayşe’yi hamama götürmüş. Ayşe, hizmetkâr ve onun kızı hamama girmişler. Kurnaz hizmetkâr, önceden büyülediği iğneli sabunu güzeller güzeli Ayşe’nin başına sürmüş ve Ayşe büyünün etkisiyle kuş olup uçmuş. Sonra Ayşe’nin kıyafetlerini kendi kızına giydirip padişahın oğlunu kandırmış. Gece hizmetkârın kızı ile padişahın oğlu yatağa girmişler. Her gece eniştesinin ve ablasının ayakucunda uyuyan minik koyuncuk o gece yine ayakları saymaya başlamış:

–Bu eniştemin ayağı, ablamın ayağı yok; bu eniştemin ayağı, ablamın ayağı yok, diye söylenip durmuş.

Günler böyle geçiyor, küçük koyuncuk ablasını merak ediyormuş. Evin yeni hanımı koyundan rahatsız olmuş, kocasına koyunu keselim demiş. Kardeşinin kesileceği, kuş olan Ayşe’ye malum olmuş, uçup saraya gelmiş. Kuş olan Ayşe, dile gelip bahçıvanla konuşmuş:

–Sakın ha! Kardeşim olan koyunu kesmesinler, ben padişahın oğlunun eşi Ayşe’yim. Beni zalim hizmetkâr hamamda büyüyle kuşa çevirdi, gerçek gelin benim, demiş bahçıvana.

Bahçıvan duydukları karşısında şaşırarak kuşu tutmaya çalışmış, ama ne mümkün. Kuş uçup gitmiş. Bahçıvan, çareyi padişahın oğluyla konuşmakta bulmuş:

–Bahçede gülleri buduyordum. Ağaçtan bir ses geldi, minik bir kuş sizin eşiniz olduğunu söyledi. Bir gün hizmetkârınız, kızı ve eşiniz hamama gitmişler, kötü kalpli hizmetkâr eşinizin başına iğneli sabunu sürmüş ve eşiniz büyülenip bir kuş olmuş, sonra da güzeller güzeli eşinizin kıyafetlerini diğer kıza giydirip hepimizi kandırmışlar. O kesmeye niyetlendiğiniz küçük koyun da meğer eşiniz Ayşe’nin kardeşiymiş, demiş.

Padişahın oğlu duydukları karşısında şaşkına dönmüş. O kuşu yakalamak için ağaçların ziftlenmesini istemiş. Planına göre, kuş dala konunca zifte yapışıp uçamayarak yakalanacak ve başından geçenleri oğlana anlatacakmış. Bahçıvan bütün ağaçları ziftlemiş hemen.

Yine bir gün küçük kuş, kardeşine bakmak için sarayın bahçesine gelmiş; ağaçlardan birine konmuş. Kardeşinin kesilmediğini gören minik kuş, tam uçmak isterken zifte ayağı yapıştığı için kımıldayamamış. Minik kuşun debelendiğini gören oğlan, koşup kuşu avcuna almış. Minik kuşa kim olduğunu sormuş. Kuş dile gelip cevap vermiş oğlana:

–Başımda sihirli iğne var. İğneli sabunu başıma sürdüler, iğne başıma battı, ben de kuş oldum. Onu çek de öyle konuşalım, demiş.

Padişahın oğlu kuşun başından iğneyi çeker çekmez minik kuş güzeller güzeli karısı Ayşe oluvermiş.

Olanlar karşısında çılgına dönen oğlan, hemen hizmetkârı ve kızını çağırtmış. Kötü kalpli hizmetkâr güzeller güzeli Ayşe’yi görünce şaşırmış. Padişahın oğlu, hizmetkâra ve kızına yaptıklarını itiraf ettirmiş. Oğlan kötü kalpli hizmetkâra ve kızına:

–Kırk satır mı, kırk katır mı, diye sormuş.

Kötü kalpli hizmetkâr ve kızı da “Kırk katır.” demişler. Padişahın oğlu, onları kırk katırın kuyruğuna bağlayıp uzak diyarlara göndermiş. Güzeller güzeli Ayşe, padişahın oğlu ve minik koyun mutlu mesut yaşamışlar.

Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine...