İki Arkadaş
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

İKİ ARKADAŞ

Bir varmış, bir yokmuş… Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, çoook uzaklarda bir köy varmış. Bu köyde iki komşu yaşarmış. Bunlardan biri çok iyiliksevermiş. Öteki de çok kötü kalpli, fesadın biriymiş. İkisi de çok fakirmiş. Bir gün fakirlik canlarına tak etmiş, karşılıklı düşünüp konuşmaya başlamışlar. En sonunda şehre gidip para kazanmaya karar vermişler. Karar vermeye vermişler de bunu karılarına nasıl söyleyeceklerini kara kara düşünmeye başlamışlar.

— Adam aman! N’olursa olsun! İster izin versinler isterse vermesinler. Biz kararımızdan vazgeçmeyelim. Onlar illaki bize izin verecekler. Yoksa bu fakirlik hem onları hem de bizi süründürecek, deyip evlerinin yolunu tutmuşlar.

Allah’tan ki karıları karşı gelmemiş.

— Evet, demiş, bunlara izin vermişler.

Bunlar da binbir heyecanla hazırlık yapmaya başlamışlar. Heybelerine ekmek, katık koymuşlar, azık tozuk koymuşlar, hazırlanmışlar.

Ertesi gün, bu iki akıllı, heybelerini omuzlarına atıp yola düşmüşler. Az gitmişler, uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler… Epeyce bir yoldan sonra bir çeşme başına gelmişler. Karınları acıkmış.

Biri:

— Gel, şurada durup biraz karnımızı doyuralım, demiş.

— Tamam, demiş öteki.

Kötü kalpli olan hemen öne atılıp:

— Gel, önce senin azığını yiyelim, sonra da benimkini yeriz, demiş.

İyi kalpli olan da:

— Tamam, olur, ikisi de yiyecek değil mi? Bir dahaki acıkmamızda da onu yeriz, deyip kabul etmiş.

Orada bir güzel karınlarını doyurmuş, biraz da dinlenmişler. Tekrar yola koyulmuşlar. O zaman da at yok, araba yok… Yürüye yürüye iki gün, üç gün yol gitmişler. Yine karınları acıkmış. Bu arada iyi adamın azığı da bitmiş. İyi adam:

— Hadi arkadaş, azığını çıkar bakalım, sıra seninkini yemeye geldi, demiş.

O da:

— Peki, demiş. Azığını heybesinden çıkarmış.

Kötü olan fesat ya!.. Aklına şeytanlık gelmiş, azığı tek başına yemek istemiş.

— Ben şu aşağıya doğru gidip bir bakayım, çeşme meşme varsa sana seslenirim, gelirsin, yemeğimizi orada yeriz, demiş.

Azığı aldığı gibi hızlıca oradan uzaklaşmış, gözden kaybolmuş. İyi kalpli adam bir beklemiş yok, iki beklemiş yok… Bakmış ki olmayacak, yola düşmüş. Gitmiş, gitmiş, sonunda yıkık, virane bir değirmene rastlamış. Karnı aç, artık bakmış ki yola da gidemeyecek. “Şu değirmenin içine girip bir bakayım. Hiç değilse biraz yatıp uyur da dinlenirim,” diye düşüne düşüne içeri girmiş.

Sağa sola bakmış, kimsecikler yok. Oralarda bir yere büzülmüş, uzanmış. Neyse, saat epeyce ilerlemiş. Gece yarısı olunca büyük bir gürültü duymuş. Arkasından da kalabalık sesi işitmiş. Hemen yıkıntıların arasına girmiş, saklanmış. Olduğu yere pusmuş, dinlemeye başlamış, ama bir yandan da korkudan tir tir titriyormuş.

— Acaba bu ne ki, diye saklandığı yerden gizli gizli bakıyormuş.

Meğerse bu gelenler cinlermiş. Hani onlar boş, yıkık ve virane yerlere gelirlermiş ya… Orada kendi kendilerine yemiş, içmişler, oynamış, gülmüşler, eğlenmişler.

Sabaha doğru cinlerden bir tanesi:

— Benim filan yerdeki filanca kavağın altında bir kazan dolusu altınım var. Her gün gidip bakıyorum, yerinde duruyor, demiş.

Başka biri de:

— Benimki de filan yerde, çok kolay bir yerde bir altıntopum var, ama kimse yerini bilmiyor. Ben de her gün gidip yokluyorum, yerinde duruyor, demiş.

Öbür cin de:

— Benim bilmem nerede bir küp altınım var. Ben de gidip bakıyorum, kimse bilmiyor. Zaten bilse gidip alır, demiş.

Neyse, bunlar böyle kendi kendilerine konuşmuşlar. Adam da bunları bir bir aklında tutmuş. Ama sabaha kadar da korkudan ölüp ölüp dirilmiş, adamlıktan çıkmış, kan ter içinde kalmış. Gün ağarmaya başlarken bunlar yine geldikleri gibi gürültüyle, patırtıyla gitmişler. Adam da saklandığı yerden çıkmış. Biraz kendine gelince:

— Acep doğru mu söylüyorlar ki? Gidip de hepsine bir bir bakayım, demiş.

Adam yola koyulmuş. Gide gide tarif edilen ağacı bulmuş. Ağacın dibini eşmiş, eşmiş, eşmiş... Gerçekten de altın dolu koca kazanı bulmuş. Altınları heybesine doldurmuş, yine yola düşmüş. Bu sefer de:

— Varıp gideyim de öteki cinin tarif ettiği altıntopu bulayım, demiş.

Tarif üzere onun da yerini bulmuş. Bakmış ki gerçekten koskoca bir altıntop değil mi? Onu da yanına almış. Sonra da öbür cinin tarif ettiği yerdeki altınları almaya gitmiş. Onu da eliyle koymuş gibi bulmuş. O altınları da almış. Olmuş bir zengin… Derken şehrin yolunu tutmuş. Elindeki altınlarla konaklar almış, evler almış, dükkânlar almış, adam zengin olmuş.

Gel zaman, git zaman, aradan epey bir zaman geçmiş. Bu adam çarşıda dolaşırken kendini çeşmenin başında bırakıp giden fesat arkadaşına rastlamış.

Fesat adam:

— Oooo… Yemeye ekmek bulamıyordun. Bu üst başı, elbiseleri nerden buldun? Yoksa çalışmak için iş mi buldun, diye sormuş.

İyi kalpli adam da:

— Gel, sana konaklarımı, evlerimi, dükkânlarımı göstereyim, demiş.

Kötü kalpli adam bakmış ki bu çoktan zengin olmuş. Şaşırıp kalmış.

— Sen bunları nerden aldın, diye sormuş.

Adam da:

— Sen o gün beni orada, dağın başında öylece koydun, kaçtın. Aç, susuz, perme perişan oldum. Gide gide kırık dökük, virane bir değirmen gördüm, oraya sığındım. Orada cinler, periler düğün yaptılar, oynadı, güldü, eğlendiler. Bir de hazinelerinin yerlerini söylediler. Sabah olunca gittim, hepsinin yerlerini buldum. Birer birer eştim, çıkardım. Sonra da gelip şehirden konaklar, evler, dükkânlar aldım, demiş.

Fesat adam, öyle bir haset etmiş ki iyi kalpli adamın yanından fırlayıp dosdoğru o yıkık değirmenin yolunu tutmuş. Koşa koşa bir solukta oraya varmış. O da duyacak ya!.. O da altın bulacak ya!... Bir köşeye saklanmış, beklemeye başlamış.

Gece yarısı olmuş. Bir gürültü, bir uğultu derken cinler, periler teker teker oraya gelmeye başlamış. Meğer onlar gece yarısı olunca her gün oraya gelip eğlence yaparlarmış. Vurmuşlar, kırmışlar, eğlenmişler. Sıra hazinelerin yerini söylemeye gelmiş.

Biri:

— Geçen sefer hazinelerin yerini konuştuk, buldular. Şimdi konuşmadan önce buraları iyice bir arayıp tarayalım. İnsanoğlu varsa söylemeyelim, demiş.

Neyse, bunlar her biri bir taraftan değirmeni didik didik aramışlar. Bakmışlar ki adam orada saklanmış, öylece onları dinliyor. Adamı olduğu yerden çekmişler, almışlar ortalarına… Bir güzelce dayak atıp parça pinçik etmişler. Adam, böylece kötülük etmenin cezasını ödemiş.

İyi kalpli adam da karısı, çocukları, malı, mülküyle mutlu mesut bir hayat sürmüş...