Tembel Ehmet
(Doğu Anadolu Bölgesi, Van)

Var idi, yoh idi... Günlerın günleri, bi Tembel Ehmet var idi. Tembel Ehmet çoh gorhah idi. Dişari çıhamazdi. Anasi diyor:

- Yavrum, men ıhdiyarladım, gocadım; yeter, get mana artıh para gazan.

- Vallah ana men gidemenem, diyi Tembel Ehmet. Anasi getıri buna tendırde ekmeyıni veri. Bir gün, iki gün, derken aradan yıllar geçi.

Bir gün anasi gomşilara gezmağa giderken Ehmed'ın ekmeyıni bırahi gapinın önöne. Ehmet bahi olacah gibi deyıl, Ehmet tendırden çıhi. Tabi anasi da orada gizleniyor. Ehmet tendırden çıhıp ekmeyi almağa gidende anasi hemen gapiyi gapatiyor. Ehmet galiyor dişarda.

- Ana gapiyi aç, gurt yedi meni, guş yedi, diyor. Ama anasi açmiyor. Ehmet sağa sola bahiyor, geziyor, dolaniyor. Bi de bahiyor bi guş orda gebermiş, böyük guşlardan. Gidiyor o guş cendegıni aliyor, geliyor eve. Gapiyi çali, diyi:

- Ana aç, işde bi tene heyvan buldum getırdım.

Anasi gapiyi açi, oni orda yiyiler.

Bir gün anasi Ehmed’e şile pişirmiş. Ehmet şile yerken şilenın üsdüne bi sinek goni. Bu Ehmet ele vuranda gırh tene sinegi birden öldöri. Ehmed’ın bi tene de degenegi varmiş. Üzerıne yazi: "Ehmed-i nazar, gıh tene devi ezer. Ehmet, sinegi edi dev...

Gel bir gün, get iki gün derken Ehmet para gazanmaya gerar veriyor. Para gazanmaya gidiyor. Ali degenegi elıne, gidi para gazanmaya.

Ehmet gidiyor. Şansa da gidiyor gırh devlerın bahçesıne. Gidiyor, heberi yoh tabi. Bahçeye giriyor, orda uyiyor. Uyuduği zaman gırh tene devler geliyor tabi. Gökden iniyorlar. Bağıriyorlar, çağıriyorlar

- Bu adam kimdır bizim bahçede yatmiş?  diyorlar.

Gidiyorlar Ehmed’ın yanına. Bahiyorlar bi de degenegi var. Üzerıne de yazmiş:

- Ehmed-i nazar, gırh devi birden ezer. Bu yaziyi göriler, diyiler:

- Biz gırh tene devıh. Şimdi bu gahacah, bizi öldörecah.

Emhet bunnari duyi tabi. Gorhidan sesıni çıharmiyi. Ehmet başliyor tıtremağa. Bunnar Ehmed’i galdıriyorlar. Ehmet bağıriyor:

- Ulan beni rehetsız etmeyın! diyor. Bağıriyor ama, içınnen de ödi gopiyor, bağri çatdiyor. Devler diyorlar:

- Ehmet, vallah sen bizim işimize yararsın. Biznen arhadaş olur musun?

Ehmet sinirli sinirli:

- Peki, olurum, diyi. Devler diyiler:

- O zaman gidah sana ne verah?

- Vallah ne gazandıhsa oni bölah, diyi Ehmet. Devler Ehmed’i götöriyorlar saraylarına. Devlerın bi tene başlari var. Ona diyorlar:

- Ehmet geldi. Bele bi adamdır, bizim işimize yarar. Devlerın başi gabul ediyor, Ehmet de orda galiyor.

Bunnarda edetdır: Bunnar bi gün nöbet tutarmiş, bi gün suya gidermiş, bi gün de odona gidermiş. Bir gün sıra gelmiş Ehmed’e. Ehmed’i nöbetci bırahmişlar. Ehmet gorhidan nöbet tutamiyi. Neyse o gün sabahi sabah edene geder Ehmed’e olan oli.

Aradan bi zaman daha geçi. Su sırasi Ehmed'e geliyor. Su da yohmiş oralarda. Gidıp ta dağdan getırecah. Çeşmeden demır desdinen getırecah. Ehmed'e demır desdiyi veriler. Ehmet deyıl demır desdi, yerden bi daş galdıramaz. Bu desdiye nasıl alacah? Ehmet bu sefer sinirleni. Buni sürükliye sürükliye götöri. Su getırecah, ama desdiyi daşiyamiyi. Bu sefer ne yapi? Elıne bi gazma ali, başliyi çeşmenın etrafıni gazmağa, sökmağa.

Devler bahilar Ehmet gelmedi. Diyiler:

- Gidin bahın niye gelmedi?

Bi dev gidi bahi, Ehmet çeşmenın başında, çeşmeyi gazi. Dev diyi:

- Ehmet sen ne yapisan?

- Çeşmeyi kökönnen çıharacam; getırım goyom gapinın önöne. Alın bol bol içın, diyi.

Dev diyi:

- Ehmet etme, eyleme.

-  Ehmet gine:

- Yoh, diyi. Vallah Ehmet’i alilar bi deve, gendileri de biniler bi deve geliyorlar.

Aradan gine epey zaman geçi. Bu sefer odon sırasi geli bizim Ehmet'e. Ehmet'e bi zencir veriler. Ehmet zenciri sürükliye sürükliye gidi ormana. Ormannan odon getırecah. Ehmet gidi bele zenciri ormanın etrafına sari. Devler de bahilar Ehmet gine gelmedi. Gidiler bahilar, Ehmet otormiş, bele zenciri ormanın etrafına dolamiş, otormiş. Diyiler:

- Ehmet sen ne yapiyorsun?

- Vallah men bu ormani sökecam, getırım bırahım gapinın önöne. Bunnari da yahın. Men bele her gün odona modona gelemenem.

Diyiler:

- Ehmet etme, eyleme; orman gurursa biz galırız.

Ehmed'ın amaci, yani yapamiyor, yani gelsınner meni götörsönner diyor.

Ehmed'i bindiriler bi deve, odon modonnari bindiriler bi deve, geliler eve.

Şimdi bi de garşi terefde şehir devleri varmiş. Şimdi bunnarın güni gelmiş, bunnar savaş edecahlar. Devler diyiler:

- Vallah Ehmet bizim işimize yarar. Gırh devi birden ezi. Bele adam ele geçmez. En eyisi Ehmet'i de götörah. Ehmet bunnarın hekınnen gelır.

Gidiyorlar Ehmet'e bi tene kehlep at çıhariyorlar. Ati getıriyorlar, Ehmet'i bindiriyorlar ata. Ehmet diyor:

- Men çoh sinirliyım. Menım eyağımi atın garnından, altdan bağlayın.

Ehmet'ın eyahlarıni atın garnınnan bağliyilar. Bunnar hazırlanmişlar, gidecahlar. Vallah Ehmet, gorhidan altına işiyi. İşegi duzli ya, at bu defa guduri. At, başıni ali, gidi.E hmed’i götöri, Ehmet bağıri. Ehmed'i götöri, Ehmet bağıri. Ehmet özöni sağa sola ati. Bahi yolon kenarında bi ağaç. Ele elıni ati ağaca, ağaç geli Ehmet'ın başına. Ağaç, at gidiler. Garşi terefın devleri bahilar ne! Bu gırh devlerın bi adami geli, elınde bi ağaç. O ağaç bizım üzerımıze düşse, hepımızi öldörecah. Bunnar da gaçilar gorhidan. Gırh devlerde arhadan gidiyorlar, Ehmet'e yerişiyorlar. Bahiyorlar ne!.. Garşi terefın devleri, hepsi gaçmiş. Bunnar gelıp yerışiyorlar Ehmet'e. Ehmed'i tutiyorlar. Ehmet de ele düşmiş ki ele... Encah ağaci tutmiş, ağaçnan bereber sürükleni.

- Ehmet sana teşekür ederıh. Sen belesen, sen şölesen, diyiler, Ehmet'i getıriler eve.

Bu sefer gırh dev gorhmağa başliyilar. Diyiler:

- Biz bu Ehmet'i nasıl edah ayırah? Çıhsın getsın melmeketıne. Bu bizi de öldörecah.

Ehmet de bunnardan gorhi, heç bişi sölemiyi. Zevalli heç bişi yapamiyi.

Neyse sıra geli Ehmet'e tuzah gurmağa. Diyiler:

- En eyisi biz buni gece öldörah.

Ehmet de çıhıp dama bunnari dinniyi. Ehmet o gece nöbetcidır ya. Bunnari dinniyi. Diyiler ki:

- Ehmet bu gece odasında yatanda, ele gırh gazan su isıdah; gapidan giren suyi töksön, Ehmet'i yahsınnar. Bu pişsın, biz de buni yiyah.

Ehmet bunnari dinniyi. Geli yatağına giri. Bunnar gidiler su isıtmağa. Ehmet getıri bi tene kütük bırahi yatağına adam şeklınde. Gafasının altına da bi yasdıh goyi. Gendısi de çıhi, pencereden bahi. Bahi, devler gıh gazan suyi getırdiler. Ele gapiyi açan, elındeki suyi kütügün üsdüne töki. Diyiler:

- Bu sabaha geder eyice bişsın, sabahın gelah yiyah.

Sabah oli. Tabi su savumiş ya, Ehmet giri yatağına. O kütügi de ati dışariya, yatağına giri, yati. Birez sora devler geliler. Devler gapiyi açar açmaz:

- Oh, menım yatağım çoh sıcah, bu gece çoh terlemişem.

Devler geli, göri, diyiler:

- Ehmet'ın evi yıhılsın. Bu geder su tökdöh, hele bu terdır diyor. Gahsa bizi öldörecah.

Bunnar gorhiyorlar. Neyse aradan bi müddet geçi, sıra geli buna. Diyiler:

- Bu sefer ele gapiyi açanda elımıze bi zopa alah, Allahıni seven ele bi tene vursun.

Ehmet bunnari gine pencereden dinniyi. Ahşam oli. Ehmet gine o kütügi bırahi yatağının içine. Gendısi duri pencerede. Bahi devlerın heresının elınde bi galın zopa, demır zopa. Ele gapiyi açan kütüge bi tene vuri, gaçi. Vuran gaçi.

Sabah oli. Devler diyiler:

- Şimdi Ehmet ölmiş. Gidah oni yiyah.

Ehmet hemen kütügi ati, giri yatağına yati. Devler nasıl gapiyi açilar Ehmet'i yemağa, Ehmet diyi:

- Üfff, Allah sizi gehretmesın. O geder gece hep sinekler meni sancıp.

Devler diyiler:

- Biz bu adama gırh zopa vurduh, bu bunnara sinek diyi. Biz ne yapah? En eyisi buna güzelce ayrılıh teklif edah. Diyah gardaş, ne isdersen sana verah.

Ehmed'i çağırilar, Ehmet geli. Diyiler:

- Ehmet gardaş nasılsın?

- Vallah heç eyi deyılem. O gece o geder terledım, sinekler de meni yedi. Vallah men çoh sinirliyem.

- Aman Ehmet gardaş sinirlenme. Peki senın anan, baban yoh midır?

- Vardır.

- E... O zaman get melmeketan. Çocoh mocoğon gör. İsdersen sana para verah, ayrıl get, heç gelme. İsdersen get gör, gine gel.

- Olor, menım hekkımi verın, men gidecam gelmiyecam.

Getıriler Ehmed'e bi telıs altın veriler. Ehmet diyi:

- Bu azdır.

Hepsi öz heklerınnen birez daha veriler. Neyse heybeleri doldorilar. Ehmed'i bindıriler bi ata. İki tene de dev veriler bunun yanına. Bunnar bereber geliler Ehmed'i yolci etmağa.

Geliyorlar Ehmet'ın köyöne. Tabi köyde Ehmet'in ismi "Zırzır", yani "Gorhah Ehmet"miş. Buna Gorhah Ehmet derlermiş. Bunnar giriyorlar Ehmet'in köyöne, orda da çocohlar oyniyimiş. Herkes buni görende bağırilar. Diyiler:

- Zırzır Ehmet, Zırzır Ehmet!

Devler diyi:

- Bunnar ne diyiler?

- Diyiler Ho Ehmet Efendi... Ehmet bunnari gandıri. Bunnar gidiler Ehmed'ın evıne. Ehmed'ın iki, üç tene çocoği varmiş. Ufah tefek çocohlari varmiş.

Devlerın nefesleri çoh guvetli olormiş. Gapidan içeri giriyorlar, devlerın nefesi bu çocohlara vuri. Bunnarın hepsi yapuşi döşemelere. Devler diyi:

- Ehmet Efendi, bunnar orda ne yapilar?

- Vallah çıhmişlar orya, sizın gafanızi gıracahlar.

Bele bunnar döniler, yallah gaçilar. Gidiler melmeketlerıne. Tabi devler bunnara sorilar:

- Ne yapdınız? Bunnar da annatilar:

- Ne yapalım? Evın yıhılsın Ehmet. Gendısının ufah ufah çocohlari vardi. Biz içeri girer girmez, fırladilar, döşemeleri aldilar; bizim gafamızi gıracahlardi. Biz ancah bırahıp gaçdıh.

Yedi, içdi, mehd-i muradına erişdi.