Hasırcı Kız
(İç Anadolu Bölgesi, Sivas)

HASIRCI KIZ

Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde, ben anamın beşiğinde tıngır mıngır sallanırken bir baba dev ile bir de karısı varmış. Bu kadının her çocuğu olmasında, dev onu koymazmış ki yaşasın. Ne zaman bir çocuğu olsa onu muhakkak yermiş.

Baba dev, birgün askere gidiyor. Karısı da bir kız çocuğu doğuruyor. Dev, karısının hamile olduğunu da bilmiyor. Devin karısı; “Bu kızı da yer.” diye korkusundan kızı başkasına veriyor. Deve de bir mektup yazıyor ki; “Bir kızın doğdu amma öldü.” diyor.

Devin kızını alan kadın, çok iyi birisiymiş. Kıza gözü gibi bakıyor.

Birgün dev askerden geliyor. Kadına doğurduğu kızı soruyor. Karısı da kızın öldüğünü söylüyor.

Dev:

— O zaman bana ölüsünü göster, diyor.

Karısı da başka bir çocuğun ölüsünü gösteriyor. Dev o ölü çocuğu yiyor.

Gel zaman git zaman kız büyüyor. Günlerden birgün kıza bakan kadın buna:

— Kızım filan teyzene git de kömür iste, diyor, kızı esas annesinin yanına gönderiyor.

Kız annesine gidip;

— Annem biraz kömür istedi, diyor.

Esas annesi de devi göstererek:

— Git, amcanın yanında maşa var, onunla al, diyor.

Kız gidiyor, tam maşayı alacağı sırada dev, kızın eteğine yapışıyor:

— Bu benim kızımdır, diyor, onun kendi kızı olduğunu anlıyor.

Kadın, her ne kadar; “O senin kızın değil!” diyorsa da bir türlü kocasını inandıramıyor.

Dev ile karısı kızı çekiştirip duruyorlar. Sonunda karısı deve:

— Her çocuğumu yedin. Bari bunu benim gözümün önünde yeme, diyor.

Dev, karısının dediğini kabul edip:

— İyi öyleyse ben de dağda yerim, diyor.

Devin kızı dağa götüreceği gün geliyor. Annesi kıza her şeyi anlatıyor. Ona otuz dokuz tane güzel elbise giydiriyor. Her cebini de altın gümüşle dolduruyor. Üstüne de bir kötü elbise giydiriyor. Sonra da başının çaresine bakmasını söyleyip, yola vuruyor.

Kız katırın üstüne biniyor, ormana doğru gidiyorlar.

Dev kıza;

-Ben odun kesmeye gidiyorum, diyor.

Kız, devin dişlerini bileylemeye gittiğini anlıyor. Hemen katıra sıkıca vuruyor, katırı kaçırıyor. Kız mahsustan bir çığlık atıp, babasını çağırıyor. Dev telaşla geliyor. Kıza ne olduğunu soruyor. Kız, sağa giden katırın yönünü değil de sol tarafı gösteriyor. Dev. sol tarafa gidince kız da öbür tarafa doğru kaçmaya başlıyor. Gide gide bir hasırcının önüne geliyor. İçeri girip, hasırcıya başına gelenleri anlatıyor. Hasırcı kızı bir hasıra dolayıp, oraya dikiyor.

Az sonra dev dükkâna geliyor:

— Buralardan bir kız ile bir katırın geçtiğini gördün mü, diye soruyor.

Hasırcı mahsustan:

— Ben palan satmıyorum kardeşim, diyor.

Dev:

— Ne palanı be!.. Ben bir katır ile bir kız gördün mü, diyorum diyor.

Hasırcı hiç oralı olmuyor, yine:

— Ben palan-malan satmıyorum, deyince

Dev, çok sinirleniyor:

— Senin palanında batsın, sen de bat, diyor.

Dev, ordan gidince hasırcı, kızı, doladığı hasırdan çıkarıyor. Kızı tanımasın diye de ona hasırdan bir elbise dikip, kızı gönderiyor.

Kız, kapı kapı iş aramaya başlıyor.İş ararken bir paşanın yanına geliyor, amma paşa kıza; “Pis hasırcı kız.” deyip iş vermiyor.

Derken kızın yolu saraya düşüyor. Padişah’ın karısının yüreği kıza acıyor, kızı saraya işe alıyor. Kıza hiç önem vermiyorlar. Kız da durmadan çalışıyor.

Birgün bir yerde düğün oluyor. Padişah’ın Hanım’ı saraydaki herkesi düğüne götürüyor; amma bu kızı götürmüyor. Kız da; “Siz durun bakalım!” diyor. Kız, annesinin verdiği güzel elbiselerden birini giyiyor; altını gümüşü takıp, savura savura düğüne gidiyor. Herkesin gözü kıza düşüyor.

Padişah’ın karısı kıza:

-Sen kimsin, nerelisin, diye soruyor.

Kız, önceden ekmek pişirirken eline oklava ile vurdukları için aklına o geliyor:

— Oklava köyündenim, diyor.

Düğün bitiyor, herkes evine geliyor.

Padişah’ın oğlu annesine:

— Eeee… Güzellerden ne haber, diye soruyor.

Annesi de:

— Ah oğlum, bugün bir güzel gördüm; sanki bir ahu melek, diyor.

Günlerden birgün sarayda çamaşır yıkanırken kızı da çamaşırın başına oturtuyorlar. Kız çamaşır yıkamayı beceremiyor. O zaman eline tokaçla vuruyorlar.

Derken yine bir gün Padişah’ın Hanımı’nı düğüne davet ediyorlar. Bu sefer de herkesi götürüyor, kızı yine götürmüyor. Kız; “Siz hele bir durun!” diyor. Güzelce giyiniyor, süsleniyor; altınını gümüşünü serperek düğün yerine gidiyor. Padişah’ın Hanımı bile altınlardan gümüşlerden topluyor. Kız içeri girer girmez herkes hürmet gösteriyor. Padişah’ın karısı bile hürmetle karşılıyor.

Kıza:

— Nerelisin, diye soruyor.

Kız da:

— Tokaç köyündenim, diyor.

Az sonra zamanının geldiğini anlıyor.

Padişah’ın karısına:

— Ah teyzeciğim! Benim gitme zamanım geldi, diyor.

Kız, düğün evinden ayrıldıktan sonra da düğün dağılıyor. Herkes evine geliyor.

Padişah’ın oğlu annesine:

— Güzellerden ne haber, diye soruyor.

Annesi:

— Ah oğlum! Bugün bir güzeldi ki… Ah! O benim gelinim olaydı da üç günlük ömrüm olaydı, diyor.

Oğlan sanki biraz anlamış gibi oluyor.

Günlerden birgün sarayda ekmek yapılıyor. Kızı da başına oturtuyorlar. Kız ekmek yapamayınca eline evirgeçle* vuruyorlar.

Padişah’ın Hanımı’nı bir düğüne daha çağırıyorlar. Kızı yine götürmüyor. Kız da en güzel elbiselerini giyinip, düğünün olduğu yere doğru altınını gümüşünü savura savura giderken Padişah’ın Hanımı bile  bunlardan topluyor.

Sonra kıza:

— Nerelisin, diye soruyor.

Kız da:

— Evirgeç köyündenim, diyor.

Bu sırada Padişah’ın oğlu sarayda Hasırcı Kız’ı arıyor. Orda kızın hasır elbisesini görüyor:

— Seni Hasırcı Kız seni!.. Sen ne yapıyorsun burada, diye kendi kendine soruyor.

Hasırdan ses çıkmayınca hasır elbiseyi kaldırıyor, bakıyor ki kız içinde yok!.. Hemen hasır elbiseyi yakıyor. Bu kokuyu alan kız, hemen eve gitmesi gerektiğini söylüyor. Doğruca saraya gidiyor.

Oğlana:

— Elbisemi niye yaktın, ben ne yapacağım, diyor.

Oğlan:

— Sana kimse bir şey yapamaz. Sen şuraya gir, yat, diyor.

Biraz sonra Padişah’ın Hanımı geliyor. Kapıyı oğlu açınca:

— Kapıyı o pis Hasırcı Kız niye açmadı, diyor.

Oğlan hemen:

— O hasta da ondan… Eeee… Güzellerden ne haber, diye soruyor.

Padişah’ın Hanımı:

— Ah oğlum ah!... Bugün daha da güzeldi. Ah! O benim gelinim olaydı da üç günlük ömrüm olaydı, diyor.

Oğlan:

— Gelin gelin, diyor.

Kızın yüzünü açıyor, annesine gösteriyor:

— Bu senin sevmediğin Hasırcı Kız, diyor.

Böylece Hasırcı Kız, o durumundan kurtarıyor. Padişah’ın oğlu, Hasırcı Kız ile evleniyor. Annesi ise essahtan* da üç gün sonra ölüyor.

Kızın ailesinin durumu zayıf olduğu için kız, birgün kocasına:

— Annemi babamı buraya getirelim mi? Alt katta otururlar, diyor.

Kocası kabul ediyor. Annesini babasını getiriyorlar. Artık bir arada yaşıyorlar; ama babasının gözleri kör oluyor.

Birgün kız aşağıya çerez almaya iniyor. O sırada dev kızın eteğine yapışıyor: “O benim kızımdır.” diyor. Kız, bir çığlık atıyor ki, kocası duyuyor. Kocası çığlık sesine geliyor ki, dev kızın eteğine yapışmış, onu yemeye hazırlanıyor. Hemen elindeki bıçakla kızın eteğini devden kurtarıyor.

Devi dağdan dağa, taştan taşa atacak bir katıra bağlıyorlar. Annesi de Padişah’la evleniyor.

Onlar erdi muradına biz çıkalım kerevetine…

 


* evirgeç : Aacın üstünde yufkayı evirip çevirmeye yarayan eşya.

* essah : Sahih, doğru, gerçek.