Devlet Kuşu
(Karadeniz Bölgesi, Ordu)

DEVLET KUŞU

Bir karı koca varmış. Bunların iki tane de oğulları varmış. Bu ailenin durumu iyi değilmiş. Adam bir gün bahçesinde gezerken ağacın tepesinde büyük bir kuş yuvası görmüş. Merak edip kuş yuvasına bakmış. Bakmış ki ne görsün, bir sepet dolusu yumurta. Adam sevinmiş, yumurtaları hemen toplayıp pazara götürmüş. Yumurtalara pazarda çok alıcı çıkmış. En çok değer veren ise bir tüccar olmuş. Adam yumurtaları bir tüccara satar ve karşılığında da çok para alır. Bu tüccar, adama:

—Bu kuşu tut, bana getir. Sana daha çok altın veririm, demiş. Bu kuşa devlet kuşu deniyormuş. Adam eve gitmiş, düşünmüş taşınmış. Kuşu bu tüccara götürürse sadece bir sefer para alacak ama her gün yumurta götürürse daha çok para alacağını düşünmüş. Kuşu, bu tüccara götürmez.

Bu tüccar adamın evine kadar gelir. Adamın karısı ile tanışır. Gözlerini boyamak için birçok eşya getirir. Kadından kuşu tutup kızartmasını söyler. Çok para getirip satın alacağını bildirir. Tüccar kendi kendine:

— Kuş bana da yar olmasın, onlara da, der ve gider. Kadın, kuşu pişirip tabaklara koyar. Okuldan gelen çocukları da onun kuş olduğunu bilmeden yerler. Anneleri gelir ki tabaklarda hiçbir şey kalmamış. Ertesi gün tüccar gelir:

— Ne yaptın, pişirdin mi, der. Pişirdim ama büyük oğlum başını, küçük oğlum da diğer kısımlarını yemiş.

Tüccar sinirli bir şekilde çabuk başını büyük oğlanın midesinden, diğer kısımlarını da küçük oğlanın midesinden çıkaramazsan çocuklarını öldürürüm, der. Tam o sırada da çocuklar okuldan gelmiş, kapının ağzından bütün olanları dinlemiş. Tüccarın niyetinin kötü olduğunu anlayan kardeşler hemen oradan uzaklaşmışlar.

Tüccarın, kuşun başı ve diğer kısımlarını midelerinden çıkartmak istemesinin nedeni; onu yiyenin çok zengin olmasıymış. Çocukların kaçtığını gören tüccar, kadına orada bağırıp çağırır.

Neyse çocuklar az gitmiş, uz gitmişler dere tepe düz gitmişler. İki yol ayrımına gelmişler. İki kardeş helalleşip ayrılmışlar. Ayrılırken şöyle bir söz vermişler. Ayrıldıkları yere taş dikmişler, hangisinin buraya yolu önce düşerse diğer kardeşini de bulup anne ve babalarının yanına gideceklermiş.

Gel gelelim çocukların ne yaptıklarına. Devlet kuşunun başını yiyen çocuğun gittiği yerin padişahı ölmüş ve padişah seçiyorlarmış. Ellerine bir kuş almışlar, kimin başına konarsa onu padişah seçeceklermiş. Çocuk gitmiş tepenin üstüne oturmuş. Kuş devamlı gelip çocuğun başına konuyormuş. Ülkedekiler şaşırmış:

— Hayır, olamaz demişler. Birkaç kez kuşu atmışlar. Kuş yine dönüp dolaşmış, gelmiş, o çocuğun başına konmuş. Çocuğu alıp kapalı bir yere kapatmışlar. Kuş yine bir yolunu bulup içeri girmiş.

Ülkenin ileri gelenleri bakmış ki kuş yine o çocuğun başında. Çocuğu padişah seçmişler. Diğer çocuksa bir hana yerleşmiş:

— İş bulana kadar burada kalayım, demiş. Çocuk yattığı yatağın altında her gün bir kese altın buluyormuş. Hanın sahibi çocuğu deniyormuş. Çocuk dışarı çıkınca odasına girip bakıyormuş altınların yerinde olup olmadığına.

Adam birkaç ay böyle devam etmiş. Bakmış ki çocuğun hiçbir altın kesesine dokunmamış. Adam çok zenginmiş. Adam bütün mirasını o çocuğa bırakmış. Adam ölmüş, bütün mal varlığı çocuğa kalmış.

Padişah olan çocuk, vezir ve hizmetçileri bir geziye çıkmışlar. Gezmişler, çok yorulmuşlar ve:

— Bir yerde dinlenelim, demişler. Neyse çocuğun hanlarının olduğu yere gelmişler. Hana misafir olmuşlar:

— Buyurun efendim, diyerek hanın yeni sahibi gelmiş. Padişah bakmış ki bu adam yıllar önce ayrıldığı kardeşi.

İki kardeş sarılmış, orada hasret gidermişler. Daha sonra birlikte memleketlerine gitmişler. Bakmışlar ki anneleri ölmüş, babaları yaşıyor. Babalarını alıp yaşadıkları ülkeye dönmüşler. Geri kalan hayatlarını mutlu ve huzurlu bir şekilde geçirmişler.