Balıkçının Oğlu ile Küçük Balık
(İç Anadolu Bölgesi, Ankara)

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal, pireler berber iken, Anadolu’nun ücra köşelerinde bir balıkçı yaşarmış. Balıkçı dereden, ırmaktan tuttuğu balıkları kovaya koyar, kasabalıya satar, kalanını kendi evine götürürmüş. Bu şekilde geçinip gidermiş. Bir gün balıkçının oğlu:

— Baba! Beni de balık tutmaya götür, demiş. Babası da oğlunun ısrarına dayanamamış ve yanında götürmüş. O gün akşama kadar hiç balık tutamamışlar. Son kez oltayı attıkları anda küçük bir balık takılmış oltaya. Balıkçı, oğluna:

— Bunu kovaya koy, demiş. Oğlan balığı eline alınca balık dile gelmiş:

— Evladım! Beni suya geri at, zaten küçüğüm, etim de olmaz benim, demiş. Çocuk da balığın isteğini geri çevirmemiş ve onu suya bırakmış. Akşam eve döndüklerinde babası, oğluna:

— Oğlum, balığı getir de annen pişirsin, demiş. Çocuk balığı kedinin yediğini söylemiş. Bunun üstüne babası çok kızmış ve çocuğu dövüp evden kovmuş. Çocuk çaresiz bir şekilde ırmağın kenarına gelmiş ve kendini suya atmaya karar vermiş. O sırada yanına ihtiyar bir adam gelmiş:

— Evladım yapma, demiş. Çocuk:

— Amca ne yapayım, babam beni evden kovdu, diye karşılık vermiş. İhtiyar, çocuğa:

— Ben senin baban olurum, beraber kazanır, beraber yeriz, demiş.

İhtiyar oğlanı yanına almış ve düşmüşler yollara. Az gitmişler uz gitmişler dere tepe dümdüz yol gitmişler. Sonunda bir şehre gelmişler. İhtiyar, oğlana:

— Her derde deva olan doktor geldi diye tellallık yap, demiş. Bunun üstüne hastalar bir bir gelmeye başlamışlar. İhtiyar, çocuğa:

— Ben hastanın başucunda durursam hastanız ölecek, ayak ucunda durursam iyileşecek de, demiş. Gelen hastalara ihtiyarın durumuna göre oğlan cevap vermiş ve çok para kazanmışlar. Öyle ki ihtiyarla oğlanın namı bütün şehre yayılmış. Şehrin valisinin de hiç konuşmayan bir kızı varmış:

— Kızımı iyi edin, dileyin benden ne dilerseniz, demiş vali. İhtiyar, oğlana:

— Sen tamam de, gerisini bana bırak, demiş. Valinin konağına girince "Şamdan, bir hikâye anlat da dinleyelim." de, olacakları gör, demiş ihtiyar, oğlana. Konakta bekleyenlerin önünde oğlan içeri giriyor ve:

— Ey şamdan! Önce sen bize bir hikâye anlat da dinleyelim, diyor. Şahitler bu adam şamdanı bile konuşturuyor diye hayret ediyorlar. Ve şamdan başlıyor anlatmaya:

— Zamanın birinde bir ülkede güzelliği dillere destan bir kız yaşarmış. O ülkenin gençleri kızı almak için kıyasıya yarışmışlar, ama kız bu gençlerden sadece üçünü beğenmiş. Beğendiği gençlere de demiş ki:

— Siz gidin, bir iki yıl sonra gelin. Hanginiz daha çok para kazanırsa ve bir sanat sahibi olursa onunla evleneceğim, demiş.

 Gençlerden birincisi doktorun yanında çalışmış ve hastalıkları iyileştirmeyi öğrenmiş. İkincisi bir sihirbazın yanında çalışmış ve sihirle, büyüyle her şeyi yapabilmeyi öğrenmiş. Üçüncü genç de hiçbir iş yapmamış. İki yıl sonra geri dönerken bir bakmış ki iki kardeş kavga ediyor.

— Aman kardeş derdiniz nedir, diye sormuş.

— Babamızdan bu at kaldı da onu paylaşamıyoruz, demişler. Atın özelliği ne diye sorunca:

— Üstüne oturup bu kamçıyı vurduğun zaman seni alıp istediğin yere götürür, demişler. Bunu duyan genç de demiş ki:

— Ben hakem olayım, şu elimdeki sopayı atayım. Kim önce getirirse ona vereyim, Sopayı fırlatmış.

Kardeşler sopanın peşine koşunca o atı alıp kaçmış. Hızla diğer gençler ile vedalaştıkları yere gelmiş. Gelmiş ki diğer iki genç önce ayrıldıkları yere gelmiş. İkisi birbirine yaptıklarını anlatmakta. Sihirbaza soruyorlar:

— Bak bakalım kutuya, evleneceğimiz kız sağ mı ölü mü? Sihirbaz bakmış, kızın çok az ömrünün kaldığını söylemiş. Bunun üzerine doktorun yanında çalışan genç:

— Ben onu iyileştiririm. Yeter ki bir an önce yanına gidelim, demiş. Üçü birden diğer gencin atına binip kızın yanına gelmişler. Doktor kızı iyileştirmiş. Bunun üzerine kıza kiminle evleneceğini sormuşlar. Kız da atı olan sayesinde iyileştiğini ve onunla evleneceğini söylemiş.

Şamdanın anlattığı bu hikâyeyi dinleyince vali, bunların kızını iyileşeceğini anlamış. İhtiyar ve oğlan validen kızın ırmak kenarında tedavi edilmesi gerektiğini söyleyip izin istemişler. Sonra kızı da yanlarına alıp oğlanın kendini atmak istediği ırmağın kenarına gelmişler. İhtiyar, oğlana:

— Haydi kazandıklarımızı paylaşalım, demiş. Oğlan da:

— Mallar sana, can yani kız bana, demiş. İhtiyar:

— Olmaz canı da paylaşacağız, demiş. İhtiyar kızı oradaki bir ağaca asmış. O anda kızın ağzından kocaman bir yılan düşmüş ve kız bülbül gibi konuşmaya başlamış. Kız iyileşince ihtiyar da oğlana:

— Ben, senin zamanında suya bıraktığın balığım. Allah beni sana yardımcı gönderdi. Kız da bütün kazandıklarımız da senin hakkındır, demiş.

Oğlan da kızı ve ihtiyarı yanına almış. Babasının yanına gelmiş. Güzel bir düğün yapmışlar. Hep birlikte mutlu bir hayat sürmüşler.