ALTIN DİREK
(Karadeniz Bölgesi, Amasya)

Bir sığırcı varmış sığırcının bir de karısı varmış. Karısı da çok hastaymış. Karısının da bir bileziği varmış. Demiş ki:

— Bak herif, ben ölürsem bu bilezik kimin koluna olursa onu al.

 Bir tane de kızları varmış. Gel zaman, git zaman kadın ölmüş, zaman geçiyor. Babası:

— Kızım ananın bana vasiyeti var, şu bileziği dolandır, kimin koluna olursa ben onu alacağım, diyor.

Kız da o memleketi hep dolandırıyor, kimsenin koluna olmuyor. Kendi koluna takıp geliyor. Babasına diyor ki:

— Baba bu bilezik kimsenin koluna olmadı.

— İşte kızım senin koluna olmuş ya, diyor babası.

— Baba sen beni mi alacaksın?

— Alırım, anan vasiyet etti.

— Baba madem öyle, benim de bir dileğim var. Dileğimi yerine getirirsen evlenirim.

— Neymiş?

— Altın direk yaptıracaksın, ondan sonra ben seninle evleneceğim.

 Adama gidiyor, söylüyor, altın direği yaptırıyor. Kız gidip altın direkçiye diyor ki:

— İçine bir adam sığacak, büyük iğne ile kilitlenecek, büyük iğne ile açılacak.

 Neyse bunu yapıp getiriyor, eve bir odaya dayıyor. Adam camiye gidiyor, kız telli duvağıyla oraya giriyor, büyük iğneyle kilitliyor altın direği.

Adam camiden geliyor bağırıyor, bağırıyor kız yok. Kapılarının önünden de büyük bir ırmak gidermiş. Adam kendi kendine:

— Kızım herhalde bu ırmağa kendini attı, öldü. Kızımdan sonra bu altın direk haram olsun, diyor.

Altın direği kaldırıp suya atıyor. Bu suda gidiyor, gidiyor, padişahın oğlunun atlarını suladığı yere gidiyor. Padişahın oğlu atları suluyor, atlar ürküyor. Bir de bakıyor ki bir altın direk. direği getiriyor, odasına dikiyor, kapısını kilitliyor. Her gün cariyeler yemek getiriyor, padişahın oğlu diyor ki:

— Siz neden benim yemeklerimi yarım yarım getiriyorsunuz?

— Yemin ederiz biz yemiyoruz, diyorlar. Padişahın oğlu kendi kendine:

— Ben bir gözleyim. Bu altın direk geldi geleli benim yemeklerim yeniyor, diyor.

Kapıyı yalandan açıp örtüyor, saklanıyor. Bir de kapının arkasından bakıyor altın direğin içinden bir kız çıktı. Böyle gelinliğiyle güzel mi güzel melekler gibi. Yemeği yiyip geri girecekken, koluna yapışıyor padişahın oğlu, kıza soruyor:

— İns misin cin misin?

— Ne insim ne cinim, insanoğlu insanım.

— O zaman ne oldu sana?

— Böyle böyle… Annem vasiyet etti, babam beni aldı. Ben de babama altın direk yaptırdım, içine girdim. Babam da kaldırdı, suya attı, diyor.

 Padişahın oğlu da o zaman başka bir padişahın kızıyla nişanlıymış. O kızı öyle güzel görünce hiç nişanlısının yanına gitmemiş, nişanlısını hep ihmal etmiş. Bir gün böyle, beş gün böyle hiç gitmemiş, nişanlısını görmeye. Padişahın oğlu ava çıkarken cariyelerine:

— Kapının anahtarını hiç kimseye vermeyin, biz avdan gelene kadar, diyor. Nişanlısı geliyor:

— Padişahın oğlu nerde?

— Ava gitti.

— Bunun odasında ne var?

— Altın direk var.

— Kendi benim yanıma gelmiyor, anahtarı verin.

— Vermem vermem, diyor cariye.

Cariye böyle dediyse de cariyenin elinden anahtarı alıyor. Kapıyı açıyor ki bir büyük iğne altın direkte. Açıyor, bir kız, güzeller güzeli melekler gibi. Kızı dövüyor dövüyor, bir torbaya koyuyor; susuz bir kuyuya atıyor.

Padişahın oğlu avdan dönüyor, altın direği açıyor. Bir bakıyor ki ne bir kız var ne bir şey:

— Nişanlın böyle böyle yaptı, diyorlar. O da arıyor, soruyor, bulamıyor kızı. Nişanlısı da söylemiyor yerini. Oğlan hasta oluyor, yataklara düşüyor. Doktorlar hiç çare bulamıyorlar. Öylece yatıyor, hiç yemek yemiyor. İlan veriyorlar:

— Padişahın oğlu çok hasta hiç kimsenin yemeğini yemiyor. Kimin yemeği güzelse getirsin, belki onun yemeğini yer, diyorlar.

Bu kız da kuyuda yatarken, bir sığırcı sığır yayarken oradan geçiyormuş. Kendi kendine:

— Kuyudan bir ses geliyor, bir ses geliyor, iniltiler geliyor, diyor. Bakıyor ki torbanın içinde biri var. İniyor, kızı çıkarıyor, ki teli duvaklı bir kız. Alıyor kızı, götürüyor. Neyse kız iyi oluyor adama:

— Bu ilan sesi ney ki, diyor.

— Padişahın oğlu çok hasta olmuş, yataklara düşmüş, hiç yemek yemiyormuş.

— O zaman ben bir süt getireyim de, götüreyim, belki içer, diyor kız.

— Biz bir sığırcıyız, o padişah oğlu içer mi?

— İçer, diyor kız. Padişahın oğluyla yüzük değiştirmişler, onun yanındayken. Yüzüğü sütün içine bırakıyor, kılık da değiştiriyor, nine gibi oluyor. Sütü götürüyor, diyor ki:

— Padişahımın oğlu belki benim sütümü içer.

— Git pasaklı, padişahın oğlu senin sütünü içer mi? Bizimkini içmiyor, diyorlar. Oradan görüyor padişahın oğlu. Adamlara diyor ki:

— Niye o ninemin sütünü almıyorsunuz?

— Onun sütü içilir mi?

— Gönlü kırılmasın, belki şifa olur, getir ninem içeyim, diyor. Bir kaşık alıyor, ikinciye bakıyor ki yüzük. Padişahın oğlu:

— Nene sen bu sütten bana her gün pişir de getir, diyor. Diğerleri nasıl kıskanıyorlar, bizim sütümüzü içmiyor da onunkini içiyor diye. Babası da:

— Ellemeyin, iyi olsun da o sığırcının sütüyle iyi olsun, diyor. Bu oğlan yiyor, içiyor, bir iyi oluyor ama diyor ki:

— Benim düğünüm olsun.

Düğünü oluyor, nişanlısı olan kız geliyor. Altın direğin içindeki kıza yaptıklarından dolayı bunu cezalandırıyor. Sonra da bir atın kuyruğuna bağlayıp babasının evine gönderiyor.

Ondan sonra gidiyor, o altın direkten kızı getiriyor. Kırk gün kırk gece düğün ediyorlar muratlarına eriyorlar.