Ali ile Ahmet'in Arkadaşlıkları
(Doğu Anadolu Bölgesi, Malatya)

ALİ İLE AHMET'İN ARKADAŞLIKLARI

Bir varmış, bir yokmuş. Allah'ın kulu çokmuş. Zamanın birinde Ali ve Ahmet adında iki arkadaş varmış. Bu iki arkadaş çeşitli işlerde çalışıp para kazanabilmek için köylerinden birlikte yola çıkmışlar.

Bir süre yol gittikten sonra acıkmışlar. Ali, azığını çıkarıp arkadaşı ile paylaşmış. Yine yollarına devam etmişler. Az gitmişler uz gitmişler; dere tepe düz gitmişler. Bir de bakmışlar ki, bir arpa boyu yol gitmişler. Yine acıkmışlar. Bu defa Ali, kendi yemeği bittiği için arkadaşına:

̶ Getir de şu senin azığını yiyelim demiş. Ahmet de:

̶ Benim azığım çok az; sana ekmeğimden veremem, demiş.

Ali, arkadaşının bencil biri olduğunu anlamış. Daha fazla birlikte yolculuk yapamayacaklarını anlayan Ali, arkadaşından ayrılmış ve birlerinden farklı yollara gitmişler.

Birkaç gün yürüdükten sonra Ali, yolda yıkık bir değirmene rastlamış. Çok acıktığı için ve hiç yiyeceği kalmadığı için değirmenden un artıklarını toplayıp ekmek yaparak yaktığı ateşin üzerinde közde pişirerek yemiş. Vakit akşam olduğu için de değirmende yatmak zorunda kalmış. Değirmenin bir köşesinde boş çuvallar arasında kıvrılıp yatmış. Gece yarısına doğru bir tilki, biraz sonra bir kurt, daha sonra da bir ayı değirmene gelmiş. Ayı tilkiye dönerek:

̶ Tilki kardeş, sen geçimini nasıl sağlıyorsun? diye sormuş.

Tilki:

̶ Bir ağanın kocaman bir tavuk kümesi var; ağanın gözde tavuklarına değmeden diğerlerinden günde bir tane yiyorum. Ağanın hiç haberi bile olmuyor, diye cevap vermiş.

Ayı kurda:

̶ Ya sen geçimini nasıl sağlıyorsun? diye sormuş.

Kurt da:

̶ Bir ağanın sürüsünde kör bir köpek var. Bir gözü hiç görmüyor. Kör tarafından dolaşarak bir koyun götürüp yiyorum. Çobanın haberi bile olmuyor. Fakat bir kara koyun var, onun yüreğini kör köpeğin gözüne sürerse gözü açılır. İşte ben de geçimimi böyle sağlıyorum, demiş.

Bu defa kurt ve tilki ayıya:

̶ Ya sen geçimini nasıl sağlıyorsun? diye sormuşlar.

Ayı,

̶ Ben de dağdaki büyük ağaçlarda bulunan arı peteklerini yiyorum. Şu karşıki dağın önünde ulu bir ağaç var, bu ağacın dibinde bir küp altınım gömülü… Gündüzleri de bu küpün üzerine yatıp eğleniyorum, diye cevap vermiş.

Hayvanlar kendi aralarında konuşadursun değirmenin bir köşesinde sessizce gizlenip yatan Ali, bu konuşmaların hepsini duymuş.

Onlar dağılıp gittikten sonra da sabaha kadar kendi kendine plânlar kuran Ali, ortalık ışır ışımaz doğruca ağanın kümesine gidip söz edilen tavuklardan ikisini çalmış. Sonra da doğruca kör köpeğin beklediği sürüyü bulup çobana:

̶ Çoban kardeş, senin köpeğin görmüyormuş. Bana bir koyun verirsen köpeğinin gözünü açarım, demiş.

Köpeğinin gözünün açılacağına çok sevinen çoban hemen Ali'ye:

̶ Seç bir koyun, al, demiş.

Ali de sürüden kara koyunu ayırıp hemen oracıkta keserek yüreğini köpeğin gözüne sürmüş ve köpek birden görmeye başlamış.

Oradan da ayının altınlarının bulunduğu ağacın altına gelmiş. Ayının gizlediği küpü topraktan çıkarıp bir küp altınla arkadaşı Ahmet'ten ayrıldıkları yol ayrımına gelerek buraya bir bina yaptırmış.

Aradan epey zaman geçtikten sonra Ahmet çıkagelmiş.

Ahmet bunca zaman ancak karnını doyurabilmiş ve hiç kazanç sağlayamadan aç ve sefil bir halde köyüne dönüyormuş.

Ali'den ayrıldığı yol kavşağına gelince yeni yapılmış bir konak ve bahçesinde arkadaşını görünce çok şaşırmış.

Ali ise, durumuna acıdığı Ahmet’i içeriye buyur etmiş. Ona çok iyi davranmış ve ikramda bulunmuş. Bu durumu, iyi davranışları utanç ve mahcubiyet içinde karşılayan ve çok şaşıran arkadaşı Ahmet'e,

̶ Bana ekmek vermeyip aç bıraktığın bu yol ayrımı bana uğur getirdi. Bundan dolayı buraya bu konağı yaptım, demiş.

Burada kalıp birkaç gün dinlenmesini söyleyerek iyi bir arkadaşlık örneği vermiş.

Şaşkınlığı giderek artan Ahmet:

̶ Arkadaş, sen bu serveti nereden buldun, bu nasıl oldu? diye sorunca, kendi ekmeğini yiyip de ekmeğini esirgeyen Ahmet'e kıskıs gülüp:

̶ Arkadaşım, ben bu serveti yıkık, köhne bir değirmende buldum, deyip olanı biteni anlatmış.

Gözünü zenginlik hırsı bürüyen Ahmet de değirmenin yerini sorup doğruca değirmene gitmiş. Bir köşeye saklanmış. Akşam olunca tilki, kurt ve ayı yine aynı şekilde toplanmışlar. Biri köpeğin gözünün açıldığını, artık sürüye yaklaşamadığını, diğeri, ağanın has tavuklarını çalındığını ve artık kümes gözetlendiği için yaklaşamadığını, öbürü de ulu ağacın dibindeki altınların küpü ile birlikte götürüldüğünü anlatıp dertleşmişler.

Hepsi de çaresizlikten aç kalıp ölümle burun buruna geldiklerini söylemişler. Yine hepsi de eskisi gibi genç olmadıklarından avlanamadıklarını söyleyip dertleşip durmuşlar. O ara tilki arkadaşlarına:

̶ Arkadaş ne oldu ise bu yıkık değirmende oldu. En son bu değirmende bir araya gelip hepimiz nasıl geçimimizi sağladığımızı anlattık. Herhâlde biri bizi dinledi ki başımıza bu hâller geldi, demiş.

Ayı da:

̶ Evet, ne oldu ise bu değirmende oldu. Kalkın şu değirmeni bir arayalım, demiş.

Üçü birden köşe bucak değirmeni aramaya başlamışlar. Bir de bakmışlar ki bir köşeye saklanmış bir insanoğlu… Hepsi birden üzerine saldırıp onu parçalamışlar. Ayı da değirmen taşını kaldırıp üzerine bırakarak taşın altında ezerek öldürmüş.

Günlerce arkadaşını bekleyen Ali, Ahmet dönmeyince gidip aramış. Uzun aramalardan sonra değirmene de bakınca arkadaşının başına gelenleri anlamış,

̶ Ettiği tamahın cezasını çekti, deyip konağında varlık içinde mutlu bir hayat sürmüş.

Gökten üç elma düşmüş, biri bana, biri dinleyenlere, biri de bütün masal sevenlere olsun.