Çeşmedeki Katır
(Ege Bölgesi, Afyonkarahisar)

ÇEŞMEDEKİ KATIR

 

Evvel zamanlardan birinde, yörüğün birisi pazara yağ, yoğurt, peynir satmaya gider. Malı da çok olduğu için çok para kazanır. Kasabanın savcısı dairesinde pencereden dışarıyı seyrederken, yörüğün paralarını görür.

Odacısına der ki:

— Şu yörüğe bir suç isnat et. Benim yanıma getir.

Yörük işini bitirince heybesini omzuna atar. Bir şeyler almak için pazarda dolaşmaya başlar. Bir ayakkabıcı dükkânının önünden geçerken, bunu takip eden odacı, yerdeki ayakkabılardan birini heybesinin arka gözüne koyar. Hemen ayakkabıcıya gider:

— Şu adam senin ayakkabını çaldı.

Düşerler yörüğün peşine. Adamı yakalayıp savcının karşısına dikerler:

— Niye çaldın?

— Ben bir şey çalmadım.

— Sus yalan söyleme. Ayakkabı heybende çıktı. Bu adamlar da şahit.

— Hayır, ben çalmadım.

— Sus daha fazla konuşma, şeytana uydum, der

— Şeytan beni görmedi, ben şeytanı.

Ne kadar uğraştılarsa "Ben çaldım",dedirtemezler. Sonunda savcı:

— Allah belanı versin elindeki torbayı bırak da defol git, der. Yörük çaresiz para kesesini bırakır, köyüne dönmek için oradan ayrılır. Yolda giderken karşısı­na bir adam çıkar.

— Selamünaleyküm!

— Aleykümselam!

— Nereden geliyor, nereye gidiyorsun?

— Dinar'dan geliyorum, orada süt, yoğurt sattım. Savcı bir iftira ile paralarımı elimden aldı.

— Ben şeytanım, her şeyi biliyorum. Sen o paranı beş misli fazlası ile almak istiyorsan, yarın bu tepeye gel.

Yörük düşüne düşüne köyüne varır. Gece yatarken şeytan ile buluşmaya karar verir. Ertesi gün kararlaştırdıkları yerde buluşurlar. Şeytan der ki:

— Savcı katırı çok sever. Ben katır olayım sen benim üstüme bin, savcının dairesinin önünde dolaş. O seni görünce katırı almak ister. Sen de beş misli fiyata satarsın.

Bu şekilde anlaştıktan sonra şeytan katır olur, adam da biner. Doğru savcının dairesinin önüne. Adam orada dolaşırken bunları gören savcı adamlarına katırı ve sahibini getirmelerini emreder. Katırı yakından görünce daha çok beğenir.

— Bu katırı bana satar mısın?

— Satarım.

— Kaça satarsın?

Şu para, bu para derken savcı katırı satın alır. Yörük de parasını fazlası ile alır, köyüne döner.

Savcı katırı temizler, tımar eder ve çeşmeye sulamaya götürür. Katır yalaktan su içerken oluğun içine girerek kaybolur. Savcı bağırmaya başlar:

— Yetişin komşular, katırım oluğa girdi, kayboldu.

— Yahu Savcı bey sen delirdin mi, kocaman katır oluğa nasıl girer?

Savcı durmadan döğünüyormuş:

— Vallahi de gitti, billahi de gitti. Eğilip oluğa baktığında da katırın gözlerini görürmüş.

Uzatmayalım. Bu savcı delirdi diye bunu tımarhaneye atarlar. Bir hafta sonra sorarlar.

— Savcı bey katır nerede?

— Olukta!

Bu akıllanmamış. Bir hafta daha tedavi ederler. Sonra yine sorarlar:

— Savcı bey katır nerede?

— Vallahi de olukta, billahi de olukta.

Aradan birkaç hafta geçince savcı ve hakim arkadaşları kendisini ziyarete gelirler.

— Savcı bey sen de biliyorsun ki, katır oluğa sığmaz. Gel inadından vazgeç. Seni buradan kurtaralım.

Aklı başına gelen Savcı anlar ki, başka türlü kurtuluş yolu yok. Katırı dağa saldığını söyler. Tımarhaneden kurtulur.

Hemen çeşme başına gelir. Eğilip oluğa bakınca katırın gözlerini görür.

— Katır yine olukta amma, gel de tımarheneciye anlat, der.

Yaptı bir hata, buldu cezasını... Ondan sonra kötü iş yaparken hep katır aklına gelir.