BİR GÖZE BİR DEMET GÜL
(Karadeniz Bölgesi, Samsun)

 [BİR GÖZE BİR DEMET GÜL]

Bir varmış, bir yokmuş. Ülkenin birinde bir padişah yaşarmış. Bu padişahın üç kızı varmış. Bu kızlar, babalarına:

— Bizi ere ver gidelim, diyemiyorlarmış. Bir zaman beklemişler. Bir gün bakıcıları olan kadına:

— Bize git, üç tane karpuz getir. Karpuzların biri yenecek şekilde olsun. Birinin içi hafif geçmiş olsun. Birisi de tam geçmiş olsun, demişler.

Kadın gidip üç tane karpuz getirmiş. Kızlar bu karpuzların üstüne bıçak saplamışlar. Bu karpuzları babalarına göndermişler. Padişah, bunun ne demek olduğunu anlamış. Kızlarını yanına çağırmış. Büyük kızına:

— Beni ne kadar seviyorsun, demiş. Büyük kız:

— Yağ kadar seviyorum, demiş. Babası:

— Tamam kızım seni padişahın oğluna verdim gitti, demiş. Ortanca kızına sormuş:

— Kızım sen beni ne kadar seviyorsun, demiş. Ortanca kızı:

— Ben seni bal gibi seviyorum, demiş. Babası:

— Tamam kızım seni de bir padişahın oğluna veriyorum, demiş. Küçük kıza sıra gelmiş. Küçük kıza sormuş. Küçük kız da:

— Tuz kadar seviyorum, demiş. Padişah küçük kızın cevabına çok sinirlenmiş, siniri geçmeyen padişah:

— Alın bunu çöplüğe atın, demiş. Kızı alıp çöplüğe atmışlar. Kız çöplükte dururken bir genç gelmiş ve:

— Sen bu güzellikle bu çöplükte ne gezersin, ins misin, cin misin, demiş. Kız:

— Ne insim ne cinim, seni beni yaratan Allah'ın kuluyum, demiş. Genç:

— Senin evin yok mu, demiş. Kız:

— Yok, demiş. Genç:

— Bana gelir misin, dermiş. Kız:

— Gelirim, demiş.

Genç bunu alıp evine götürmüş, evlenmişler. Sahipsiz oldukları için kız, padişahın kızı olduğunu söylememiş. Çocukları olacakmış. Genç, kıza:

— Filan arkadaşımın karısını getireyim sana yardımcı olsun, demiş. Gitmiş arkadaşının hanımını getirmiş. Arkadaşının karısı bu kızın ablasıymış. Ablası kardeşini tanımış. Kız doğum yapmış. Bir oğlan, bir de kız doğurmuş. Bunlar ikizmiş. Ablası bu çocukları kardeşinin altından almış. Yerine iki tane köpek yavrusu koymuş. Kardeş, kardeşi istemezmiş. Ablası kız kardeşinin kocasını çağırmış ve:

— Hanımın iki tane köpek yavrusu doğurdu, demiş. Ablası aldığı bu iki çocuğu bir sandığın içerisine koyup ırmağa atmış.

Kocası, karısı iki tane köpek yavrusu doğurdu diye, karısını bir yolun kenarına gömmüş. Gelen giden bu kıza tükürmüş, taş atmış. Kız ölmüş.

Sandığın içindeki çocukları ırmağın içinde su götürmüş. Bir köprünün altında kalmışlar. Allah tarafından köprünün altına her gün bir inek gidermiş. Çocuklar sandığın içinden çıkıp ineğin sütünü emerler, sandığın içine geri girerlermiş. Akşam olup da inekler köye gelince sahibi, çobana:

—Sen bizim ineğimizin sütünü sağıyorsun, ineğimizin memesi her gün boş geliyor, demiş. Çoban yemin etmiş. Bu durum hep böyle devam ediyormuş. Çoban bir gün inekleri takip etmiş. İneğin biri köprünün altına girmiş. Köprünün altında iki tane çocuk sandığın içinden çıkmış. İneğin memesinden süt içerken çoban bunları yakalamış ve:

— Siz necisiniz çocuklar, dermiş. Çocukların boyunlarında kâğıt asılıymış. Kâğıtta:

— Filan padişahın kızının çocukları, yazılıymış. Çoban bu çocukları almış, eve gelmiş. Çocuklar çok güzelmiş. Çobanın sandık içinde iki tane çocuk bulduğu haberi her yere yayılmış. Teyzeleri hemen anlamış. Kendisinin attığı çocuklarmış bunlar. Kız çocuğu büyümüş. Kız altın saçlı bir kızmış. Kız gülünce güller açıyormuş, yürüdüğü yerlerde yeşil çimenler büyüyormuş. Ayrıca bu kızın yıkandığı su altın oluyormuş. Kız, çobana:

— Benim saçlarım altın, ben yıkanınca suyu küp içerisine doldurun, altın olur, demiş.

Çoban inanmamış tabi, inanmasa da yapmış bunu. Bakmış ki bir hafta sonra küp, altın dolu olmuş. Çocuk kıymete binmiş.

Teyze kardeşinin kızını bu sefer de çekememiş. Kız gülünce güller açtığını padişahın oğlu duymuş. Dünür gönderip istetmiş. Düğün günü belirlenmiş. Kız artık büyümüş, gelin olup gidiyormuş. Teyzesi yine ortaya çıkmış. Teyzesinin de evlenemeyen kara bir kızı varmış. Bu kız gelin olup giderken teyzesi kızın yanına oturmuş. Teyze bu sefer de kız gelin olup giderken tuzlu ciğer kavurup kıza yedirmiş.

Kızın gelin olduğu yere doğru yola çıkmışlar. Tabi teyzesi de yanı sıra gitmiş, kendi kızını da yanına almış. Gelin olan kız, yolda giderlerken teyzesine:

— Bir susadım ki ne olur bana bir su bul, demiş. Teyzesi, kıza:

— Ben suyu nereden buluyum da vereyim sana; ama gözünün tekini verirsen ben o su satan adamdan sana su alırım, demiş. Kız gözünün tekini çıkarmış, vermiş. Çok susuz kalmış. Teyzesi de gözü almış.

Teyzesi bu kızı kötü duruma düşürmek istiyormuş. Bunun yerine kendi kızını götürüp gelin etmek niyetindeymiş.

Teyzesi bir bardak suyu vermiş kıza, içirmiş. Biraz daha gitmişler. Kız, teyzesine:

— Ne olur o kadar yandım ki, ciğerlerim yandı. Bana bir bardak su daha, demiş. Teyzesi, kıza:

— Ben suyu nereden alayım, filan adam filan yerde su satıyor. Diğer gözünü de ver sana bir bardak su alıp getireyim, demiş. Teyzesine, kız:

— Çek o gözümü de al, yeter ki bir bardak su bul bana, demiş. Kızın gözünü teyzesi çekip almış. Bir bardak suyu getirip içirmiş kıza. Biraz daha gitmişler. Teyzesi kızı çekip attan indirmiş. Kızın duvağını ve gelinliğini çıkartmış. Kendi kızına giydirmiş. Kızı bir derenin kenarında bırakmışlar. Kendi kızını ata bindirmiş ve varacakları yere doğru yola çıkmışlar.

Gidecekleri yere varmışlar. Akşam olmuş. Padişahın oğlu bakmış ki gördüğü kız bu kız değil ve:

— Sen gülünce güller açılıyordu, yürüyünce çayır çimen saçılıyordu. Hani, dermiş. Devam etmiş ve:

— Senin hiçbir özelliğin yok, demiş.  Padişahın oğluna, kız:

— Aman padişahın oğlu, sen ne çok konuşuyorsun. Hiç vakitsiz gül açar mı? Her şeyin bir zamanı var, zamansız gül açmaz, demiş.

Padişahın oğlu bir beklemiş, iki beklemiş ne gül açmış ne çayır çimen saçılmış. Padişahın oğlu yine başlamış ve:

— Hani sen gülünce gül açılıyordu, yürüyünce çayır çimen saçılıyordu. Senin hiçbir şeyin yoktur, demiş. Kara kız:

— Zamansız açılmaz, demiş.

Gözleri oyuk kızı bir çoban bulmuş, alıp evine götürmüş. Kız, çobana:

— Gidin, filan sarayın etrafında deyin ki; bir deste gül bir göze, bir deste gül bir göze diye satın, demiş.

Çoban, padişahın oğlunun sarayının etrafına gitmiş. Kızın gözünü geri alacakmış. Etrafa bağırıyormuş:

— Bir deste gül bir göze, bir deste gül bir göze…

Padişahın oğlu kara kızdan gül istemiş ya! Kara kız da mecbur kalıp gülleri alacakmış. Kara kız:

— Aman! Teyzemin kızının gözü vardı. İnşallah atmamışımdır, demiş. Gitmiş gözün tekini bulmuş, getirmiş hizmetçisine:

— Gözü al, şuradan bir deste gül al, demiş ve kendi kendine:

— Padişahın oğlu benden gül istiyordu. İşte sana bir demet gül, diyeyim, demiş. Tabi padişahın oğlu bunu anlamış. Gülleri koklamış ve:

— Hımm! Gül çok güzel kokuyor. Gülleri geldi, bir de kendi gelseydi, demiş. Tabi kara kız, bunu duymuş; ama inanmamış. Aradan zaman geçmiş çoban yine:

— Bir göze bir deste gül, bir göze bir deste gül, diye bağırıyormuş. Kara kıza yine gülleri satmış. Çoban kızın gözlerini getirmiş. Kız gözlerini yerine takmış. Ama kızın gözleri biraz şaşı olmuş.

Padişahın oğlu bu kızın nerede olduğunu öğrenmiş ve:

— Köyde ne kadar insan varsa hepsi benim evime davetlidir. Hepsi gelsin, demiş. Herkes padişahın oğlunun evine gitmiş. Bu çobanın yedi kızı varmış. Bir de bulduğu kız yani sekiz kızı varmış. Bunlar padişahın oğlunun sarayına gitmemiş. Padişahın oğlu:

— Acaba çobanın kızları niye gelmedi, demiş. Ve:

— Gidin, onlar illa benim sarayıma gelsinler, ben herkesin derdini dinleyeceğim, demiş. Adamlar gelip çobana demişler ki:

— Senin kızların padişahın sarayına davetli, niye padişahın oğlunun sarayına gelmiyorsunuz?  Bunun üzerine kız:

— Bizim evden padişahın sarayına kadar halı serilirse, ipekler dökülürse biz padişahın oğlunun sarayına gideriz. Yoksa gitmeyiz, demiş. Adamlar gelmiş. Padişahın oğluna:

— Böyle, böyle, demişler. Padişahın oğlu:

— Bunda bir iş var. Serin ayaklarının altına, benim sarayıma kadar döşeyin halıları, ipekleri, gelsinler. Onlar da gelsinler, onlar da davetli, demiş.

Tabi kızlar gitmişler. Oraya varmışlar. Her kız başından geçeni anlatıyormuş, padişahın oğlu da dinliyormuş. Kızı bulacakmış ya! Herkes başından geçenleri anlatıyormuş. Sıra asıl kıza gelmiş tabi ve:

— Benim de başımdan çok ilginç bir olay geçti. Benim teyzem zamanında annem doğum yapınca bizi annemin altından almış, yerimize köpek yavrusu koymuş. Annemi taşlatıp öldürmüş. Bizi bir çoban bulup getirmiş. Teyzem aynı oyunu bana da oynadı. Benim de gözlerimi oydu. Kendi kızını benim yerime gelin etti, demiş.

Ama bu sefer de teyzesinin kızı padişahın oğlunun karısıymış ya! Kapları şıngır şıngır birbirine vuruyormuş. Konuştuklarını anlamasınlar istiyormuş. Padişahın oğlu:

— Dur, ses yapma, dermiş. Kara kız:

— Aman! Danacının kızları ne kadar kıymetliyse öyle de dinler ki, demiş. Padişahın oğlu:

— Sus ya, sana ne? Dinleyeceğim, sen sus, dermiş. Tabi kız anlatmış kendi başından geçenleri. Padişahın oğlu:

— Tamam, aradığım kız sensin, demek teyzen bu oyunu oynadı, böyle oldu, demiş. Padişahın oğlu gelmiş. Hanımına:

— Keskin kılıca mı razısın, dor atın kuyruğuna mı, dermiş. Karısı:

— Keskin kılıç boynuna uğrasın. Ben dor ata biner köye giderim, demiş. Padişahın oğlu:

— Gel, seni babanın köyüne göndereyim, demiş. Bunu, bir dorat getirmiş ve doratın kuyruğuna bağlamış. Ata da iki kamçı vurmuş. Bu kara kızı alıp götürmüş dorat…    

Padişahın oğlu ile gülünce yanağında güller açan kız kırk gün kırk gece süren bir düğünle evlenmişler. Mutlu, mesut, beraber bir hayat geçirmişler. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.