Sandıktan Çıkan Kız
(Doğu Anadolu Bölgesi, Ağrı)

SANDIKTAN ÇIKAN KIZ

Bir varmış bir yokmuş. Zamanın birinde, bir ülkede bir padişah varmış. Bu padişahın bir kızı varmış. Padişahın kızı evlenecek çağda imiş. Kıza kim görücü gelirse, kız kimseyi kabul etmiyormuş. Vezirin oğlu istemiş, lalanın oğlu istemiş. Kız hepsine hayır demiş. Bu arada kızın yaşı da geçiyormuş. Artık padişahın ülkesinde herkes evlenmeyen kızı konuşuyormuş. Padişah bunu duyunca çok sinirlenmiş. Vezirini çağırtıp:

-Tez gidin kızımı çağırın gelsin demiş. Vezir:

-Başütüne deyip koşup gitmiş.

Kızı alıp babasının huzuruna çıkarmışlar. Padişah:

- Bak kızım senin evlenmemen konuşuluyor. Bu benim gibi bir padişahın şanına yakışmaz. Yarından tezi yok seni bir sandığa koyup pazarda sattıracağım. Kim alırsa sandığı seni onunla evlendireceğim demiş.

Bu durum kızın da hoşuna gitmiş.

-Evet demiş.

Ertesi gün padişah cevizden bir sandık yaptırmış. Kızı sandığın içine koyup iki vezirine vermiş. Vezirler elbiselerini değiştirip satıcı kılığına girmişler. Sandığın içindeki kızı sırtlayıp pazara götürmüşler. Padişahın emri gereği bağırmışlar.

-Sandık var, sandık alan! Alan pişman almayan pişman!

Bakarlar ki herkes bu sese doğru geliyor, sandığa bakıyor, sonra satanlara dönüp:

-Kardeşim niye alan pişman almayan pişman diyorsunuz? Diye sormaya başlamışlar. Onlar da:

-Bilmem padişahın emri demişler.

O gün pazara yaşlı bir kadının oğlu da evin ihtiyaçlarını görmek için evin tek ineğini getirip satmış. Annesinin istediği ihtiyaçları alırken sandık satanlarla karşılaşmış. Onların:

-Sandık var, sandık alan! Alan pişman almayan pişman! Sözleri dikkatini çekmiş. Oğlan biraz safça olduğu için de merak etmiş. Yaklaşmış satıcılara:

-Niye alan pişman almayan pişman diyorsunuz?

-Padişahın emri.

-Ne var ki içinde?

- Ben alsam olur mu? Demiş oğlan.

-Olur demişler.

Oğlan ineğin parasını çıkarmış, saymış, sandığı satın almış. Sandığın anahtarını istemiş. Satanlar:

-Anahtarı yok böyle satılıyor demişler.

Oğlan sandığı yüklenmiş, köyüne doğru gitmiş. Akşam kan ter içinde evine varmış. Anası sormuş:

-Söylediklerimi aldın mı?

-Yok ana

- Peki ne cehenneme gittin pazara, ineği ne yaptın?

-Bak ana ineğin parasıyla bir sandık aldım ki görme. Hem alan pişman hem almayan pişman diye bağırıyorlardı. Gel bak ben aldım, pişman olmadım demiş. Anası gelmiş sandığa bakmış.

-Hani anahtarı?

-Bunun anahtarı olmazmış.

-Ne diye aldın? Demiş oğluna. Kızmış, bağırmış. Ama çaresiz sesini kesmiş, gitmiş bir köşede ağlamış.

Sandığı odalarının bir köşesine yerleştirmişler. Ertesi gün kadın bir yakın komşusunun evine oturmaya gitmiş. Akşamüzeri komşusundan kalkıp evine gitmiş. Kapısını açtığında şaşırmış. Her taraf pırıl pırılmış. Kapkacak yıkanmış, etraf süpürülmüş, yemekler yapılmış. Kadın şaşkınlık içinde evinde bir aşağı bir yukarı dolanıp durmuş. Kendi kendine:

- Kim yapar bunu acaba? Diye düşünmüş.

Akşam oğlu gelince bu değişikliği farketmiş.

-Ana bu temizlik ne böyle? Sanki gençliğin tutmuş valla demiş. Anası ses etmemiş.

Ertesi gün başka komşusuna gitmiş. Döndüğünde yine aynı şeylerle karşılaşmış. Bu kez:

- Bu evde biri var demiş.

Evi altını üstüne getirmiş, ama kimseye rastlamamış. Bir sonraki gün yine aynı saatte evden çıkar gibi yapmış, kapıyı çarpmış ama içeriye saklanmış. Bakmış sandıktan bir tıkırtı gelmiş. Sandığın kapağı açılmış. İçinden güzel bir kız çıkmış. Eline süpürgeyi almış, başlamış evi süpürmeye. Kapları, kacakları yıkamış, yemekleri yapmış. Tam sandığa girecekken kadın kızı saçlarından yakalamış.

-İn misin, cin misin? Diye sormuş.

-Ne inim ne cinim demiş.

- Ya nesin, ne arıyorsun evimde? Demiş. Kız da:

- Saçlarımı bırak da anlatayım demiş.

Kız anlatmış olup bitenleri anlatmaya. Sonra kadına dönüp:

-İzin ver evinde kalayım, padişah babam bu kez de evlenmezsem beni keser demiş. Kadın:

-Peki demiş.

Kadın kızı oğluna istemiş, haber padişaha gitmiş. Düğün dernek kurulmuş, kırk gün kırk gece düğün olmuş. Yemiş içmiş, muratlarına ermişler.