PADİŞAHIN ÜÇ OĞLU
(Karadeniz Bölgesi, Samsun)

Padişahın Üç Oğlu

 

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, pireler berber iken eski hamam içinde… İnsanların şimdiki gibi kalabalık olmadığı zamanın birinde bir padişah varmış. Bu padişah çok adaletliymiş ve ülkesindeki insanların rahat yaşaması için çalışmış. Gel zaman, git zaman bu adam evlenmiş. Birbirinden şekil, davranış ve akıl yönünden farklı üç oğlu olmuş. Ülkenin sınırları içerisinde de bir elma ağacı varmış. Bu elma ağacı çok meyve verirmiş. Meyve zamanı gelince özellikle üç tane meyvesi çok güzel olurmuş. Elmalar olgunlaşınca, bunları, kimsenin bilmediği bir yaratık gelir ve kimsenin haberi olmadan alır gidermiş. Ülke insanları bunun bir dev olduğunu söylerlermiş. Ama nasıl bir şey olduğunu kimse bilmezmiş. Padişah bu durumdan oldukça rahatsız olmuş. Oğullarını yanına toplamış ve büyük oğluna:

­- Oğlum! Durumu hepimiz gibi sen de biliyorsun. Bu yıl bu elmayı sen bekleyeceksin, demiş.

Büyük oğlu babasının bu isteğini kabul etmiş. Eline bir kılıç almış ve bu elma ağacının dibine oturmuş. Zaten elmada kızarma aşamasına gelir gelmez kaybolurmuş. Büyük oğlan burada beklerken bir zaman sonra elma kemale gelmiş. Aniden hava değişmiş. Bir fırtına, bir alâmet, soğuk bir hava ile beraber elma ağacına doğru devin ağızını açarak geldiğini görünce padişahın büyük oğlu kirişi kırmış ve hemen oradan kaçmış. Babasının yanına giderek ona heyecanlı heyecanlı:

- Baba, baba! Ağacın dibinde beklerken bir fırtına, bir alamet geldi. Beni küreledi, attı. Ben korkuma orada duramadım. Elmayı aldı gitti demiş.

O sene o elmalar gitmiş. İkinci sene gelince, padişah bu görevi ortanca oğluna vermiş. Ona:

- Bu sene elmaları sen bekleyeceksin, demiş.

Dev, ortanca oğlan elmaları beklerken yine aynı şekilde gelmiş. Olgunlaşmış elmaları almış gitmiş. Dev böyle fırtına ile gelince ortanca oğlan da kaçmış. O da bu işi becerememiş. Babasına gelmiş ve olanları olduğu gibi anlatmış. Çaresiz ümitler bir sonraki seneye kalmış. Bir sene sonra küçük oğlan babasına:

- Bu sene elmaları ben bekleyeceğim. Erkekse gelsin o, bakalım ne yapacak, demiş.

Çocuk ağacın dibine gitmiş ve eline kılıcı almış. Sür Allah’ım bileğüle kılıcı, sür Allah’ım bileğüle kılıcı… Elma kemale erince dev de tekrar gelmiş. Ufak çocuk bu mahluku görmüş, fakat hiç kaçmamış. Çocuk, dev tam elmaya uzanacağı sırada kılıcı şiddetlice vurarak devi yaralamış. Yaralanan dev:

- Ey insanoğlu! Bir kere daha vur, deyince ufak oğlan:

- Ben bir kere doğdum anamdan, daha vurmam, demiş. Devi yaralı olarak bırakıp evine dönmüş. Babasının huzuruna çıkmış ve:

- Baba baba! Ben devi yaraladım, elmayı kurtardım, demiş. Babası nasıl kurtulduğunu sorunca çocuk, alâmet gelince ona kılıcıyla vurduğunu, yaralı devin kan akıta akıta gittiğini belirtmiş. O zaman bu üç kardeş yaralı devin peşine düşmüşler. Kardeşler devin izini takip etmişler. İz nihayet bir kuyuya gelmiş, tıkanmış. Burada büyük oğlan:

- Kuyuya girip ben bunun peşine dalacağım, demiş.

Kardeşler sırasıyla girme konusunda birbirleriyle anlaşmaya varmışlar. İlk önce büyük oğlanı zincire bağlamışlar ve makarayla aşağıya sarkıtmaya başlamışlar. Büyük oğlan aşağıya inerken:

- Yandım buydum! Beni çıkarın! diye bağırıp feryat edince onun bu feryadına dayanamamışlar ve onu takır takır kuyudan çıkarmışlar. İkinci olarak ortanca kardeşi salarlar. O da aynı şekilde bağırınca onu da yukarı çıkarmışlar. En ufak eline kılıcı alıp:

- Ben yandım desem de, buydum desem de beni aşağıya salın. Yukarı çıkarmayın, demiş. Bunu da beline ip bağlayıp aşağı sarkıtmaya başlamışlar. Ne kadar feryat etse de önceden tembihli oldukları için çıkarmamışlar. Kuyunun dibine yaklaşmış. Belindeki ipi çözüp tabana atlamış. İçerde yürürken önüne bir kapı çıkmış. Kapı açılınca toprağın altında dünya yüzeyi gibi bir yerle karşılaşmış. Orada ilerlemeye başlamış. İçeride üç kapıya daha rastlamış. Birini açmış güzel bir kız, diğerini açmış güzel bir kız, öbürünü açmış bir güzel kız daha görmüş. Üç tane kız… Üçünün de odaları ayrı ayrı. Yalnız her kapıyı açışta kızlar:

- Ey insanoğlu! Sen nereden geldin? Burada bir dev var. Bizi aldı getirdi buraya. Şimdi seni görünce alır yer, demişler. Genç oğlan :

- Yesin o beni, demiş. Kızların en küçüğüne devin nerede olduğunu sormuş.

Kız:

- Falan oda da yatıyor, demiş. Oğlan doğru buraya gelir. Devin yattığı odayı bulur. Kapıyı açınca dev kafasını kaldırıp ona bakar. O kafasını kaldırır kaldırmaz oğlan kılıcını deve iyice vurur. Dev:

- Ey insanoğlu! Bir daha vur, demiş. Bu dev ikinci defa vurmaya canlanır, daha da güçlü olurmuş. Oğlan ikinci hamleyi yapmamış. Dev orada sızıp kalmış. Tekrar kızların yanına dönmüş. Kızların her biri diğerinden daha güzelmiş. Kendi içinden: “büyük kız büyük biraderimin olsun, ortanca kız küçük biraderimin olsun, en küçük kız da benim olsun.” diye geçirmiş. Küçük kız da en güzeli imiş. Kuyunun altı başına gelmiş ve onları sırasıyla yukarı çekmeye başlamış. Oğlan:

- Bu büyük kardeşimin nasibi, diye büyük kızı göndermiş. İkinci defa:

- Bu da küçük kardeşimin nasibi, diye ortanca kızı göndermiş yukarıya.

Üçüncüye geldi mi yukarı gönderip kendisini sonradan gelecekmiş

Küçük kız:

- Gel insanoğlu sen önden çık. Ben senin peşinden çıkayım. Ben bunların hepsinden güzelim. Kardeşlerin “ Bu kendisine güzeli ayırmış.” derler. Benim yüzümden ortalık karışır. Gel sen çık, demiş. O zaman oğlan:

- Yok, benim kardeşlerim bana bunu yapmaz, demiş. Kız ise saçından iki tel koparmış ve:

- Yalnız sen bunları al eline, demiş. Oğlan tereddütsüz alınca kız:

- Beni yukarı çekince kardeşlerin şayet seni yukarı çekmezlerse bu kılları birbirine sür. O zaman ben senin yer yüzüne çıktığını bilirim, anlarım. Bu kılları birbirine sürdüğün zaman yanında bir beyaz koç, bir de siyah koç gelir. Beyaz koça binersen seni yeryüzüne çıkarır. Ben senin çıktığını bilirim. Ama siyah koça binersen yedi kat yerin dibine daha gidersin, demiş. Oğlan bu sözlerden sonra küçük kızı yukarı göndermiş. Kız çıktından sonra oğlan kendisini ipe bağlamış. İpi sallayarak kendisini çekmelerini işaret etmiş. Onu çekerlerken yukarıdakilerden biri bıçağı ipe çaldı mı oğlan geri kuyunun dibine düşmüş. Diğer kardeşler üç kıza alarak arkalarına bakmadan oradan ayrılmışlar. Büyük ve ortanca kardeş küçük kızı alma konusunda anlaşamamışlar. İkisi de onu almak istemişler. Babaları olan padişahın yanına gelmişler. Padişah küçük oğlanı sorunca bir yalan uydurarak onun öldüğünü, kuyudan çıkaramadıklarını söylemişler.

Kuyunun içinde kalan küçük oğlanın aklı başına gelmiş. Her şey küçük kızın kendisine dediği gibi olmuş. Oğlan hemen kızın verdiği kılları hatırlamış ve bunları cebinden çıkararak birbirine sürmüş. Anında yanında bir beyaz bir de siyah koç gelmiş. Beyaz koça bineceği yerde dalgınlıkla siyah olana binmiş. Binmesiyle tam yedi kat yerin dibine gitmesi bir olmuş. Geldiği yer yine dünya yüzü gibiymiş. Kapılar açılmış, uzakta bir köy görünmüş. Köye doğru gitmeye başlamış. Akşam olmuş. Köyün kıyısında ufak yollu bir ev görmüş.

- Ben buraya sapıp burada yatayım, demiş. Eve varmış. Orada bir koca karıdan başka kimse yokmuş. Kapıya vurunca içeriden bir se s” kim o?” demiş. Oğlan:

- Beni misafir alır mısın ana? Demiş. Kadın9 misafir alacağını belirterek onu içeri buyur etmiş. Bulunanlardan buna bir yemek vermiş. Adamın canı su istemiş. Kadın oğlana bulanık, kurtlanmış, pislenmiş bir su getirmiş. Suyu gören oğlan:

- Ya anne! Bu su içilir mi, yok mu senin bir temiz suyun? Deyince yaşlı kadın:

- Ahh yavrum ahh! Nerede buluyorsun temiz suyu! Bu su senelik. Biz sulu alıp bir sere içiyoruz, demiş. Oğlan nasıl olduğunu sorunca kadın başlamış anlatmaya:

- Burada bir dev var. Gelir su yatağına kapanır. Kimse bir daha su alamaz. Su almak için herkes sırayla oraya, suyun bayına bir kız götürür. Dev gelir kızı alır gider. Gelene kadar su acık olur. Bu esnada herkes suyunu alır. Dev gelince su kapanır. Kimse bir sene su alamaz, demiş. Oğlan:

- Bu sene sıra kimde, diye sorunca kadın:

- Sıra padişahta. Bu sene de onun kızı gidecek suyun başına, demiş. Ahali toplanıp kızı süslemişler. Onu götürüp suyun başına bırakmışlar. Millet sonunda dönüp gelmiş. Köylü gelince oğlun kılıcını adam akıllı bileyip gidip padişahın kızının yanı başına oturmuş. Kız oğlana, devin kendisini yiyeceğini, onu da yememesi için buradan gitmesini söylemiş. O zaman oğlan:

- Seni yiyen beni de yesin, demiş. Dev fırtınalı bir şekilde gelince oğlan onu yaralamış. Dev kızı almadan kaçıp gitmiş. Kız devin kanıyla kanlanmış parmaklarını oğlanın sırtına vurmuş. Ona işaret yapmış. Koşarak kaçmış, babasının evine gelmiş. Padişah ona:

- Sen niye kaçtın? Şimdi dev köyün adamını kırar geçirir, deyince kız:

- Baba bir genç geldi. Deve bir kılıç vurdu, onu yaraladı. Oradan hemen gitti. Onu tanımıyorum, demiş. Babası tanıyıp tanımayacağını sorunca kız onu tanıyabileceğini söyler. Fakat nasıl olduğunu söylemez. Padişah tellal bağırttırır. Tellal:

- Bugün padişahın kapısının önünden yedisinden yetmişine kadar herkes geçecek. Duyduk duymadık demeyin, diye bağırmış. Padişahın kızını da balkona çıkarmışlar. Bütün millet tek sıra halinde geçmeye başlamış. Yaşlı kadın:

- Yavrum herkes padişahın kapısının önünden geçiyor. Hadi sen de gidip geçiver, demiş. Oğlan buna itiraz etmeden hemen kabul etmiş.

Kız yukarıdan gözleye gözleye aşağı bakmış. Kimse değilmiş. Neredeyse sona gelmek üzereymiş. Oğlanın geçtiği esnada sırtındaki kan izinden kız onu tanımış. Başına mendil atmış. Padişah da onu tutup almış. Ona

- Oğlum dile benden dilediğini, demiş. Bunun üzerine oğlan:

- Canın sağlığı padişahım, demiş. Oradan ayrılınca kırlara çıkmış. Gezer, tozar, gelir orada padişahın yemeğini yermiş. Padişah bir gün ona yine aynı dileği hatırlatmış. O yine aynı cevabı vermiş. Üçüncü gün olunca oğlan yine gidip bir ağacın dibine yatmış. O ağaca da her sene bir karga gelir, yuva yaparmış. Yavrularını çıkardığı zaman koca bir yılan gelir, yavrularını yermiş. Oğlan ağacın dibinde yatarken bir sayırtı işitmiş. bakmış ki koca bir yılan sayır sayır ağaca çıkıyor. Kılıcını eline alıp bir vuruşta onu aşağı düşürmüş. Yine uykuya dalmış. Karga gelip ağacın altınd7a oğlanı görünce:

- Ha, demek benim senelerce yavrularımı yiyen düşman bu oğlanmış. Ben bunu zehirleyim, demiş. Karga tam oğlana çökeceği zaman yavruları:

- Ana ana! Ona dokunma. O güneşte kalırsa aç kanatlarını gölge yap, aman ona güneş vurdurma. Senelerce bizim kardeşlerimizi yanında yatan yılan yiyordu. Bizi bu adam kurtardı, demişler. O zamana kadar karga gelmiş, ona göle yapmış. Oğlan uyanınca kargayı görmüş. Karga ona:

- Ey insanoğlu, dile benden dilediğini, demiş. Oğlan “ canın sağlığı.” Deyince karga: “Benim canımın sağlığını bırak. Dile dilediğini” demiş. Oğlan en büyük dileğinin dünya yüzüne çıkmak olduğunu söylemiş. O zaman karga:

- Tamam öyleyse. Sen bana kırk tuluk et, kırk tuluk su hazırla. Ben seni dünya yüzüne çıkaracağım, demiş. Oğlan padişahın evine gidince padişah yine ne istediğini sorar. O bu kez, “Padişahım senden kırk tuluk et, kırt tuluk su istiyorum” demiş. İstediklerini hazırlatıp eline vermiş. Oğlan bunları alıp kargaya gelmiş. Karga bunu sırtına alıp yolculuğu çıkmış. Karga “lok” deyince et vermiş ağzına, “lak” deyince su vermiş. Bir zaman sonra et bitmiş. Yolculuk ise az kalmış. Oğlan kılıcıyla baldırından et kesip kargaya vermiş. Karga etin insan eti olduğunu anlayınca onları yutmamış, gagasında saklamış. Yeryüzüne gelmişler. Oğlanın topalladığını gören karga bunun sebebini sormuş. Oğlan durumu anlatmış. Onun için topalladığını belirtmiş. Karga “Aç bakayım.” Deyince oğlan bacağını açmış. Karga gagasında sakladığı eti oraya yapıştırıp oradan uzaklaşmış.

Oğlanın babası olan padişah da iki oğluna düğün yapmak üzereymiş. Kırk gün kırk gece düğünleri olacaktır. Fakat o güzel kız:

- Bana yapılacak entari, fistan, ayakkabı fındık içine sığacak kadar olacak, demiş. İşi zorlaştırıyormuş. Padişah tüm ayakkabıcıları toplamış. Onlara “Falanca zamana kadar bu şekilde ayakkabı olacak. Yaptınız yaptınız, yoksa hepinizi cellatlara veririm.” demiş. Oğlan babasının evine gelirken yolda bir çobanla karşılaşır. Çobana “Elbiselerimize değişelim mi ?” diye sorar. Çoban:

- Dalga geçme. Sen iyi elbiselerini verip de kötülerini alır mısın? demiş. Sonunda çobanın kötü elbiselerini giyerek tanınmaz hale gelir. Keloğlan gibi olur. Ayakkabıcılar da çivi kullanmadan bu ayakkabıyı nasıl yapacaklarının derdine düşmüşler. Oğlan bunlardan birinin yanına gidip:

- Beni yanına çırak alır mısın? diye sormuş. Ayakkabıcı “Bizim derdimiz başka. Sen değilsin derdimiz.” demişler. Oğlan:

- Sizin derdinizin çaresi kolay. Beni siz şuraya atın. Yemeğimi içeceğimi koyun, bir haftada bu istediğiniz çıkmazsa beni kesin cellat olun, demiş. Adamlar çaresiz kabul etmişler. Oğlan kılları birbirine sürünce periler ona istediği şeyi getirmiş. İş tamamlanmış. Padişah sora sora esnafı geziyormuş. Yapana da büyük mükafat verecekmiş. Kızın istediğini bu ayakkabıcı vermiş. Böylece kız, oğlanın dünya yeryüzüne çıktığını anlamış. Tüm ayakkabıcılar da kurtulmuşlar. Padişah bu defa altıncıya gelmiş. Altıncılara altına bir tazının bir tavşanı kovaladığı şekilde resim yapmalarını söylemiş. Onlara da belli bir mühlet vermiş. Oğlan bu defa altıncıların yanına gitmiş. Kendisini çırak olarak almalarını söylemiş. Onlar da “ Oğlum, bizim derdimiz sen değilsin. Padişahın bize söylediği şeyi düşünüyoruz.” demişler. Diğerlerine söylediği gibi kendisini bir hafta misafir ederlerse istedikleri şeyi yapabileceğini söylemiş. “ Yapamazsam beni cellatlara verin.” Demiş. Veriler süre içinde onların istediklerin yerine getirmiş. Haftası gelince padişah altınları almış ve gelini olacak kıza vermiş. O da kabul etmiş.

Padişahın en küçük oğlu daha sonra cirit yerine gelip arkadaşlarıyla yarışa girmiş. Kulları birbirine sürtünce ona özel bir at gelmiş. Yarışma esnasında bir gürz birine, bir de diğer kardeşine vurmuş, onları attan düşürmüş. Bu gencin padişahın ufak oğlu olduğu anlaşılmış, durum kendisine ve padişaha anlatılınca padişah bu genç kız ile ufak oğluna kırk gün, kırk gece düğün yapmış. Bunlar bir ömür boyu mutlu bir hayat sürmüşler. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.