Gözyaşı İnci Olan Gız
(Ege Bölgesi, Manisa)

                                                                                               GÖZYAŞI İNCİ OLAN GIZ
Bi varmış bi yokmuş

Allah’ın gulu çokmuş

İnsanlar dağda gezer,

Irmaklarda yüzer iken

Guşlar türkülerini

Söyleyip coşar iken,

Güzelim ceylanlar

Pınarlarda goşar iken,

Sözün gısası, evvel zamanlarda

Herkeşler mutluluk içinde yaşar iken…

 

Uzak ülkelerin birinde anasıylan birlikte yaşayan genç bi padişah varmış.
Genç padişah, bi gün, bi ülkede güler iken yanaklarından gül, ağlar iken gözlerinden inci saçılan bi gız olduğunu duymuş. Bunu anasına söylemiş. Gızı istemek için anasını gızın yanına göndemiş.
Padişahın anası, gızın evine gitmiş. Bu gızın öz anası öldüğü için, üvey analığıylan bi galıyomuş hazar. Bi de üvey kız gardeşi de varmış.
Üvey gızının padişah için istendini gören üvey ana hasedinden catlıcak gibi olmuş. Gızı gören padişahın anası üvey anaya:

—Güler iken yanaklarından gül, ağlar iken gözlerinden inci saçılan bu gızınızı Allah’ın emriylen padişah oğluma istiyom, demiş.
Üvey ana biraz üzülmüş. Çünkü öz gızı evde galacakmış. Ama üvey ananın aklına bi gurnazlık gelmiş. Güler iken yanaklarından gül, ağlar iken gözlerinden inci saçılan bu üvey gızını Allah’ın emriylen padişahın oğluna verdini söylemiş. Padişahın anası, getirdiği yüzüğü gızın parmağına takmış, sonra ülkesine dönmek için yola goyulmuş.
Analık, gafasındaki çikin düşünceleri düğün günü uygulaması gerektiğini düşünmüş. Düğün günü gelmiş çatmış. Her türlü hazırlık yapılmış. Sıra gelini padişahın oğluna götürmeye gelmiş. Analık, üvey gıza gelinliği giydirmiş ve düğün alayıylan birlikte yola goyulmuş. Öz gızı da yanındaymış.

Az gitmişler, uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler. Altı ay bi güz gitmişler. Bi yokuşa vardıklarında üvey gız:

—Çok susadım ana, demiş.
Üvey ana arabadan inmiş:

—Ben su aramaya gidiyom, demiş.
Bi zaman sonra dönmüş ve şöyle demiş:

—Su buldum amma suyun başında gosgoca bi dev var. Bi göz verirsem bi gova su alabilirmişim!
Zavallı gız n’apsın? Susuzluktan içi yanıyo.

—Tamam, o zaman, diyerek bi gözünü çıkarıp analığına vermiş. Analığı gitmiş, önceden hazırladığı bi gova suyu getirmiş. Gızcağız gana gana suyu içmiş. Bi zaman daha gitmişler. Az gitmişler, uz gitmişler; dere tepe düz gitmişler. Bi tepeciğin yamacına gelmişler. Hava çok sıcakmış. Güler iken yanaklarından gül, ağlar iken gözlerinden inci saçılan bu üvey gız gene susamış. Üvey ana gine su aramaya gitmiş. Bi zaman sonra geri gelmiş ve:

—Bu suyun başında da gosgoca bi dev var. O da ötekisinki gibi bi göz istiyo yoksa su vermeyeceğini söylüyo, demiş.
Gızcağaz büyük bi üzüntüyle ikinci gözünü çıkarıp vermiş. Hassatli ve kötü gadın tıpatıp diğeri gibi bi govaylan geri dönmüş, gızcağaz suyu gana gana içmiş. Düğün arabası bi ormanlığı girmiş. Hain analık gözleri kör olan üvey gızının üstündeki gelinliği çıkarıp kendi gızına giydirmiş. Üvey gızı da ormanda bırakmış.
Düğün alayı saraya varmış. Padişahın anası, gelen gızı görünce şaşırmış. Bu gızı gülerken yanaklarında gül, ağlar iken gözlerinden inci saçılan gıza hiç benzetememiş; fakat:

—Belki yanılıyorumdur, diyerek sesini çıkamamış.
Padişahın anası böyle düşünedursun, biz haba verelim gülerken yanaklarında gül, ağlar iken gözlerinden inci saçılan gızdan.
Ormanda tek başına kalan üvey gızcağaz kör olduğu için hiçbi yere gidememiş. Gızcağaz hep ağlıyormuş. Bu yüzden ağladığı yerde bi sürü inci birikmiş. Hayatına odun satarak idame ettiren bi ihtiyar ormana gitmiş. Bu ihtiyar oduncu, odun ederkene gızı görmüş:

—Bu da ne yapıyosun gızım, demiş. Gız başından geçenleri bi bi anlatmış. Titreyen sesiylen:

—Dedeciğim, beni evine götür. İncileri satar, beraberce yer içeriz. Sen bana bakar ben de sana bakarım, demiş. İhtiyar bu durumdan pek memnun olmuş. Gızcağazı alıp evine götürmüş. İhtiyar ile gız gulübede duragoysunlar. Biz, az biraz saraydan haba verelim. Bu arada sarayda neler oluyomuş?
Padişah, hanımının gülerken yanaklarından gül, gözlerinden inci döküldüğünü hiç görmemiş. Ona:

—Hani, senin gözlerinden inci, yanaklarından gül saçılmıyor, demiş. Gız çok gurnazmış:

—Her şeyin bi mevsimi var padişahım, bekleyelim, demiş. Böyle demiş amma padişahın şüphesi, guşkusu devam etmiş. Padişah guşkulanadursun biz haba verelim üvey gızdan.
Üvey gız bi gün ihtiyar oduncuylan gonuşurken gülmüş. Yanaklarından güller saçılmış. Gız:

—Dede bu gülleri bi sepete goy. Sarayın önünden geçerken:

—Vakitsiz açan gül saçarım, bi göze bi gül! diye bağıracaksın. Sesini duyup da birileri yanına gelinceye kadar bağırmaya devam edeceksin, demiş.
İhtiyar, küçük sepetine gülleri goymuş. Şehre gitmiş. Sarayın önünden geçerkene gızın dediği gibi bikaç kere bağırmış. Padişahın Hanımı, anasına goşarak bi ihtiyarın göz karşılığı gül sattığını söylemiş. Anası hemencecik satıcıyı çağırtmış. İki göz bulup iki gül almış. Gızına bu gülleri gocasına vermesini söylemiş. Padişah bu gülleri koklamış çok beğenmiş. Tam bu sırada dedeyle ormanda olan üvey gız, bayılmış. İhtiyar onu öldü sanıp diri diri bi mezara gömmüş.
O gün padişah yanına kimseyi almadan ava çıkmış. Gızın mezarının olduğu ormana varmış. Padişahın atı gızın mezarına gelince durmuş, at hiç gımıldamadan mezarın başından hiç ayrılmıyomuş. Padişah çok meraklanmış. Atından inip mezarı açmaya başlamış. Mezarın içinden bi ağlama sesi işitmiş. Karşısına gözleri olmayan güzel bi gız çıkınca şaşırmış. Onu mezardan çıkarmış. İncileri görünce:

—Güzel gız sen burada n’apıyosun, bu inciler ne? demiş. Gız bu sözlere gülmüş, gülerkene yanaklarından güller çıkmış. Padişah her şeyi anlamış. İstediği gızı bulmanın sevinciylen saraya dönmüş. Kötü gadından hesap sormuş. Sakladığı iki gözü almış, gıza vermiş. Gözlerini takan gız, yeniden görmeye başlamış. Padişah ise gadınlan gızını kırk gatırlara bindirip dağlara yollamış.
Görkemli bi düğünlen evlenen padişah ve gözleri inci, yanağı gül saçan güzel gız, çok mutlu olmuşlar.

Onlar ermiş muradına, darısı isteyenin başına…

 

(Kaynak Kişi: Keziban FAZLA, 1942 Konya doğumlu, ümmî (okuyazar değil), Manisa’nın Saruhanlı ilçesinde yaşıyor, masalı büyüklerinden öğrenmiş, masal 2005’te derlendi