Civcivoğlu
(Akdeniz Bölgesi, Isparta)

Civcivoğlu

Bir varmış, bir yokmuş... Üç arkadaş Aydın’a gitmişler. Giderken giderken bir dev karısının evine misafir olmuşlar. Dev:

– Benim bir bölük arpam var biçiverir misiniz?

– Biçelim.

– Evimde yatarsınız ha! demiş. Niyeti onları yemekmiş. Onları evine yatırmış. Yedirmiş içirmiş. Oğlanlar uyuyunca yemek niyetindeymiş. Gider bir tarafta dişini biler, oğlanların yattığı odanın kapısına gelip:

– Kimler uyur da kimler uyanık? diye sorarmış. Küçük oğlanın adı Civcivoğlu imiş. İçerden ses vermiş:

– Ay koca ebe, hepsi uyur da bir ben uyanığım.

Oğlan, anlamış devin kendilerini yiyeceğini. Dev:

– Sen niye uyanıksın ya ay yavrum?

– Niye uyanık olam ay koca ebe. Akşamdan karnım doymadı. Anam olsa, bir kaz keserdi, onu yerdim ve uyurdum. Şimdi uyuyamadım, demiş.

Dev, gitmiş. Kümesten bir kaz kesmiş, pişirmiş, almış gelmiş oğlanın önüne koymuş:

– Kalk yavrum, ye de uyu, demiş. Dev, gitmiş. Oğlan, uyumuştur diyerek tekrar kapıya gelmiş:

– Kimler uyur, kimler uyanık, demiş. Civcivoğlu yine ses vermiş:

– Ay koca ebe hepsi uyur, bir ben uyanığım. Anam olsa, bir kuzu keserdi. Pişirir yedirirdi. Onun için uyuyamadım, demiş.

Dev, gitmiş. Evde bir kuzu varmış onu kesmiş, pişirmiş. Civcivoğlu’nun önüne koymuş:

– Haydi yavrum, ye de uyu, demiş, gitmiş. Oğlan, onu da yemiş. Arkadaşlarına:

– Haydi kalkın. Bu bizi yemeden, gidelim, dediyse de, kalkmamışlar. Dev karısı, kapıya yine gelmiş:

– Kimler uyur da kimler uyanık, demiş. Civcivoğlu:

– Ay koca ebe hepsi uyur da bir ben uyanığım. Anam olsa, denizden gözer ile bir su getirirdi, onu içerdim. Ondan sonra kaygısız uyurdum, demiş.

Dev karısı, gitmiş. Eline bir gözer* almış. Denizde doldururmuş, şar diye boşalırmış. İçinden de:

– Eğer Civcivoğlu bana bir oyun tuttun. Varırsam sana göstereceğim, dermiş. Bu arada Civcivoğlu arkadaşlarını kaldırmış. Oradan kaçmışlar. Dev karısı, dönmüş gelmiş. Hiç kimse kalmamış. Çok sinirlenmiş.

Civcivoğlu’nun küçük bir bıçağı varmış. Yarı yolda, bıçağının orada kaldığını hatırlamış ve devin evine bıçağını almak için geri dönmüş. Dev de, sinirinden oturmuş:

– Kaz gitti, kuzu gitti, üç tane av gitti diye bağırırmış. Civcivoğlu da bacadan bakarken bıçağını ocak başında görmüş. Bu arada bacadan bir taş düşmüş. Dev:

– Sıçan, Civcivoğlu’nun öfkesini senden alırım. Bacadan toprak öğütüp durma diye bağırırmış. Civcivoğlu, biraz daha bakayım derken bacadan aşağı düşmüş. Dev karısı, Civcivoğlu’nu görünce:

– Hah! Kaçırdım derken kendi ayağınla geldin mi, demiş. Civcivoğlu’nu yakalamış. Civcivoğlu:

– Dur koca ebe. Şimdi can pekmezden tatlı. Beni çuvala koy, ağzını da bağla. Git öteki evde dişlerini bile. Musmundar öldürmeden, keskin dişlerinle ye beni, demiş. Dev karısı, bir koca çuvalın içine Civcivoğlu’nu koyup, ağzını bağlamış. Öteki eve dişlerini bilemeye gitmiş. Dev, odadan çıkınca Civcivoğlu çuvaldan çıkmış. Devin dışarıdaki ala danasını çuvalın içine koyup, bıçağını da alıp, arkadaşlarının yanına varmış. Dev karısı, öteki evden gelmiş. Bir demir küseği* varmış. Almış onu bir vurmuş çuvala. Ala dana içinde böğürürmüş. Dev:

– Can alıcısı! Benim ala dana gibi böğürürsün, demiş. Bir iki daha vurduktan sonra ala dana ölmüş. Dev, çuvalı açmış, bir bakmış ki ala danası. Dev, oturmuş:

– Kaz gitti, kuzu gitti, ala dana gitti. Civcivoğlu’nu kaçırdım elimden. Sen yine gelirsin diye ağlarmış.

Üç arkadaş bir yere varmışlar. O köyde de, at koşusu olacakmış. Aralarında konuşurlarken:

– Dev karısının bir atı var. Olsa bu kadar olur. Bunu bir çalmalı, demişler. Civcivoğlu’na sen o devi perişan ettin. İlle git. O atı da al gel demişler. Civcivoğlu, düşmüş yola. Dev karısının atı, kırk kapı içinde kilitliymiş. Dev karısı, atı yeygilemek için giderken Civcivoğlu da arkasından kilitleri toplarmış. Civcivoğlu, ahıra saklanmış. Dev karısı, atı yeygilemiş dönerken baksa ki kilitler yok. Öyle örtüvermiş çıkmış, gitmiş. Eve yatmış. Dev gidince Civcivoğlu, saklandığı yerden çıkıp ata şöyle bir ellemiş. Yad adam elleyince at acı acı kişnemiş. Atın sesini duyan dev ahıra inmiş:

– Civcivoğlu’nun oyunundan oyun mu oynarsın bana deyip, atı bir güzel dövmüş çıkmış yukarı tekrar yatmış. Civcivoğlu, tekrar çıkmış saklandığı yerden ata dokunmuş. At ses çıkarmayınca, binip ata arkadaşlarının yanına gelmiş.

Üç arkadaş oradan bir yere gitmişler. Orada da avcı tazısı yarışı varmış. O zaman:

– Biz bir dev karısının arpasını biçiverdik. O devin bir tazısı var çok güzel, demişler. Civcivoğlu’na o tazıyı da getirmesini istemişler. Civcivoğlu’nu tazıyı almak üzere devin yanına yollamışlar. Civcivoğlu, devin evinin yakınında bir tepenin başına varmış bir ıslık çalmış. Tazı kulaklarını dikince dev, tazıyı bir güzel dövmüş:

– Civcivoğlu’nun oyunundan oyun mu tutarsın. Ne kulak dikip duruyorsun, demiş. Civcivoğlu, bir daha ıslık çalmış. Tazı hiç ses çıkarmadan, Civcivoğlu’nun yanına varmış. Civcivoğlu, tazıyı almış arkadaşlarının yanına gelmiş.

Üç arkadaş oradan da gitmişler. Bir köyde değirmen yapılıyormuş. Devin evinin kapısının önünde bir kavak varmış. Çok büyükmüş. Bu kavak bu değirmene çok iyi olurdu demişler. Civcivoğlu’na bu kavağı kes gel demişler. Civcivoğluna kırk katır semerlemişler. Civcivoğlu kılık değiştirmiş düşmüş yola. Varmış devin yanına:

– Ay koca ebe, senin arpanı biçiveren bir Civcivoğlu varmış. O öldü. Tabut teneşir yok. Kapının önünde kavağın varmış. Sağlığında vaad etmiş. Şu kavaklardan bana tabut teneşir yapın diye, onları kesivereceksin. Ölüsünü kaldıracağız demiş. Dev hemen kavağı kesip biçmiş. Katırlara yüklemiş:

– Gebersin Civcivoğlu. Beni çok aldattı. Her şeylerimi yedi bitirdi. Al git bu kavakları. Onu gömün, demiş. Civcivoğlu, devi bir kez daha kandırmış. Bu masal da burada bitmiş.

 

*gözer: Bir çeşit elek

*küsek: Fırıncıların kullandığı bir çeşit kürek