Dipsiz Kuyu
(Ege Bölgesi, Afyonkarahisar)

Bir varmış bir yokmuş... Bir ülkenin yaşlı ve hasta bir padişahı varmış. Bunun iki de geçimsiz oğlu varmış.

Bir gün oğullarını yanına çağırır:

— Benim derdime bu ülkenin doktorları çare bulamadılar. Gidip benim derdime çare arayın. Kim beni iyileştirecek çareyi bulursa yerime o geçecek.

Çocuklar birlikte düşerler yola. Az gitmişler, uz gitmişler, dere tepe düz gitmişler. Yorulup bir kuyunun başında dinlenirlerken, yiyip içtikten sonra taht kavgası yüzünden büyük oğlan bir fırsatını bulup küçük oğlanı kuyuya atar. Saraya dönerek, kardeşini kurt kaptığını, kendisinin de zor kurtulduğunu, söyler.

Küçük oğlanın atıldığı kuyu dipsiz bir kuyu imiş. Orada bir müddet baygın yattıktan sonra uyanınca, başında ak sakallı bir ihtiyarın beklediğini görür. İhtiyara başından geçenleri anlatarak yardım ister.

Ak sakallı ihtiyar çocuğa acıyarak yardım eder. Sakalından iki kıl kopararak çocuğa verir ve şöyle der:

— Bunları birbirine sürttüğün zaman biri kara, biri ak iki at gelir. Ak ata binersen yeryüzüne, kara ata binersen yedi kat yerin altına gidersin.

İhtiyar bunları söyleyerek ortadan kaybolur.

Çocuk kılları birbirine sürtünce gerçekten de biri ak, biri kara kanatlı iki at gelir. Yanlışlıkla kara ata binince yedi kat yerin altını boylar. Orası da yeraltı ülkesiymiş.

Orada yaşlı bir kadına misafir olur. Yemekten sonra su isteyince, kadın sularının olmadığını söyleyerek başlar sebebini anlatmaya:

— Kocatepe'de bir dev var. Suyumuzu bırakmıyor. Her hafta bir kızla bir kazan yemek veriyoruz. Onları yiyinceye kadar su akıtıyor. Biz de kap kacak neyimiz varsa onları dolduruyoruz. Bir hafta idare ediyoruz. Ülkede genç kız kalmadı. Yarın da padişahımızın kızı gidecek.

Oğlan bunları duyunca hayrete düşer. Ertesi gün padişahın kızı ile birlikte giderek bir yere saklanır. Dev önce yemekleri yer. Sıra kıza gelince, oğlan bir kılıç darbesi ile devi öldürür. Kız devin kanına batırdığı elini oğlanın sırtına sürer ve sevinçle babasının sarayına döner. Üzüntüden kahrolan babası kızını görünce çok sevinir. Fakat ülkesi susuz kalacak diye kızına çıkışır:

— Kızım sen niçin geliyorsun bizi susuzluktan öldürecek misin?

Kız olanları anlatınca, babasının sevinci bir kat daha artar. Devi öldüren genci bulmak için ülkenin bütün gençlerinin sarayın önünden geçmesini ister. Kız da balkona oturarak o genci tanımaya çalışır.

Gençler sarayın önünden geçedursunlar, biz gelelim devi öldüren yiğide...

Delikanlı bir ağaç altında uyurken duyduğu bir sesle uyanır, bakar ki bir yılan ağaca çıkıyor. Ağacın başında da kuş yavruları 'ciyak ciyak' ötüşüyorlar. Kılıcını kaptığı gibi yılanı ikiye böler, yavruları kurtararak tekrar uykuya dalar.

Bir süre sonra Zümrüdü Anka kuşu gelip uyuyan delikanlıyı görünce:

— Demek ki, yavrularımı yiyen adam bu diyerek onu öldürmek isterken yavruları engel olurlar:

— Bizi yılanın elinden o kurtardı diye feryat ederler.

Zümrüdü Anka yiğidi uyandırarak:

— Dile benden ne dilersen. Sen yavrularımı kurtardın, ben de sana yardım edeyim diyerek oğlana söz verir.

Oğlan, yeryüzüne çıkmak istediğini bildirince, Zümrüdü Anka:

— Bana kırk tuluk* etle, kırk tuluk* su getirirsen seni yeryüzüne çıkartırım der.

Delikanlı kuşun istediklerini bulmak için yaşlı kadının yanına gelince, yaşlı kadın:

— Sarayın önünden geç, her istediğin olacaktır diye oğlanı saraya gönderir.

Oğlan sarayın önünden geçerken, kız onu sırtındaki kan izlerinden tanır. Oğlan, padişahın huzuruna çıkarılır:

— Delikanlı sen cesur bir kişisin kızımı ve ülkemi kurtardın. Sana kızımı vermek istiyorum.

— Kızınızla bir şartla evlenirim.

— Nedir o şartın?

— Bana kırk tuluk etle, kırk tuluk su vereceksiniz.

Padişah, oğlanın şartını kabul ederek kızı ile oğlanı evlendirir.

Kırk tuluk etle, su hazırlanınca oğlan onları kuşun yuvasına taşıtır. Karısını da alarak oraya gider. Zümrüdü Anka kanatları altına etleri ve suları yerleştirir. Sırtına da kızla oğlanı bindirerek şöyle der:

— Ben cak dedikçe et, cuk dedikçe su vereceksiniz.

Yeryüzüne yaklaşınca et biter. Oğlan bacağından bir parça et keserek kuşa verir. Kuş eti ağzına alınca insan eti olduğunu anlar, yemez. Dilinin altına saklar.

Yeryüzüne çıkınca topallayan oğlana sorar:

— Niçin topallıyorsun?

Oğlan susunca, Zümrüdü Anka dilinin altındaki eti çıkartarak oğlanın bacağına yapıştırır.

Oğlan karısı ile birlikte doğruca babasının sarayına varır. Babası oğlunu görünce, öldüğüne ne kadar üzüldü ise, döndüğüne de o kadar sevinir. Oğlunu yerine padişah ilan eder. Ağabeyi de korkudan ülkeyi terk eder.

Onlar ermiş muradına.

*tuluk: Bazı yiyecek ve içecekler için koruyucu kap olarak kullanılan, önü yarılmadan bütün olarak yüzülmüş hayvan derisi.