# Oliver Reed
Robert Oliver Reed (13 Şubat 1938, Wimbledon – 2 Mayıs 1999), İngiliz sinema oyuncusu. 1960'lı ve 1990'lı yıllar arasında sinemada aktif olarak çalışan bu sert görünümlü iri yarı oyuncu daha çok aksiyon ve macera türünden filmlerde kötü adamları ve maço rolleri oynamıştı. Meslekte geçirdiği 40 yıl içinde 60 sinema filminde rol aldı. Televizyon filmleri ve küçük rollerle birlikte bu sayı 112'yi bulmaktadır.
Oyunculuğunun dışında renkli hayatı, alkol ve kadınlara olan aşırı düşkünlüğü ve bar kavgaları ile de gündemden düşmeyen aktör, ünlü film yönetmeni Sir Carol Reed'in de yeğeniydi ve amcasının yönettiği bol Oscar'lı Oliver! filminde Bill Sikes rolünde göz doldurdu. Reed All About Me adlı eğlenceli otobiyografisinde gayriresmî olarak Rus Çarı Deli Petro'nun (I. Petro) soyundan geldiğini yazmıştır. Aktör Edward Fox'la da sonradan akraba olmuşlardı.
1970'li yıllarda yüksek vergilere rağmen inatla İngiltere'de kalmakta ısrar eden sayılı sinema sanatçısından biriydi. Bu nedenle kendisine bir de takma ad vermişti "Mr. England" (Bay İngiltere)
Proximo rolünü oynadığı Ridley Scott filmi Gladyatör'ün çekimleri sırasında geçirdiği bir kalp krizi sonucunda 2 Mayıs 1999'da Malta'da öldü, 61 yaşındaydı. "Gladyatör"deki Proximo rolüyle BAFTA ödülüne aday gösterilmiştir. Ölümünden sonra Gladyatör'deki eksik kalan sahnelerinin tamamlanabilmesi için şirket onun yüzünü bilgisayar programlarıyla yeniden oluşturmak zorunda kaldı ve bu da şirkete fazladan 3 milyon dolara mal oldu.

## Yaşam öyküsü
Robert Oliver Reed 13 Şubat 1937'de İngiltere'de, başkent Londra'nın banliyölerinden Wimbledon'da dünyaya geldi. Babası spor editörü Peter Reed dedesi de aktör-menajer Sir Herbert Beerbohm Tree'ydi. Oliver Reed aynı zamanda yönetmen Sir Carol Reed'in de yeğeniydi. Reed All About Me adlı otobiyografisinde gayriresmî olarak Rus Çarı Deli Petro'nun (I. Petro) soyundan geldiğini yazmıştır. Aktör Edward Fox'la da sonradan akraba olmuşlardı.
Sinirli bir yapıya sahip olan Reed liseyi bitiremedi. İrili ufaklı birçok işe girip çıktı. Bunların arasında gece kulübü fedailiği, hastanede sedye taşıyıcılığı ve boksörlük bile vardı. 1960'larda Hammer Film Stüdyoları'nda figüran olarak işe başladı. Çok çeşitli küçük rollerde gözüktü, hatta "The League of Gentlemen"da gey bir baleti bile oynadı. Nihayet ilk dişe dokunur rolü geldi, 1961'de "Curse of the Werewolf" (Kurtadamın Laneti) filminde 'kurtadam'ı oynadı. Hammer stüdyoları için çevirdiği bu filmler yavaş yavaş onun sinemadaki karakteristik rol modelini şekillendiriyordu. Korku filmleri, tarihî filmler ve gerilim filmlerinin kötü adamlarını olduğu kadar etnik karakterleri de başarıyla ve büyük bir inandırıcılıkla canlandırabiliyordu.
1962'de arka arkaya çevirdiği "These Are the Damned" ve "Pirates of Blood River" filmlerinden sonra yönetmen Michael Winner'la bir dizi filme imza attılar. Ve nihayet 1968 yılında amcası Sir Carol Reed'in çektiği bol Oscar'lı Oliver! filmindeki hırsız-katil Bill Sikes rolü geldi. Dünya çapında başarı kazanan ve başrollerinden birini oynadığı bu müzikal onu şöhretli bir aktör yapmıştı.
Kariyerindeki bir diğer önemli dönüm noktası 1969 yılında Ken Russell'ın yönettiği Women in Love filmindeki Gerald Crich rolü oldu. Bir D.H. Lawrence uyarlaması olan filmde başrolleri Alan Bates ve Glenda Jackson'la paylaşıyordu. Evlilik ve seks üzerine önemli tezleri olan bu film büyük övgüler almıştı, aynı zamanda ilk kez bir İngiliz filminde bir erkeğin çırılçıplak gösterilmiş olması gibi bir şöhreti de vardı. Filmde Oliver Reed ve Alan Bates çıplak olarak güreşiyorlardı. Anlatıldığına göre Russell sansürden çekinerek bu sahneyi filmden çıkartmak istemiş ancak Reed yönetmenin mutfağında onunla da güreşip sırtını yere getirmek suretiyle sahnenin filmde kalmasına ikna etmiş. Reed Los Angeles Times'a verdiği bir röportajda ancak bir şişe votkayı devirdikten sonra bu sahneyi çekebildiğini söylemiştir.
Reed'in Russell'la iş birliği aralarında The Devils (1971) ve Tommy'nin de (1975) bulunduğu 5 filmle daha devam edecektir. Daha sonra Alexandre Dumas'nın ünlü eseri Üç Silahşörler'in sinema uyarlamaları olan Richard Lester filmleri The Three Musketeers (1973) ve The Four Musketeers'ta (1975) Atos'u canlandırdı. 1989'daki devam filmi The Return of the Musketeers'ta da oynadı. Üç Silahşörler'in ilkinde çekimler sırasında boynuna saplanan kılıçla ağır yaralandı, neredeyse ölüyordu.
1987'de Nicolas Roeg'in Castaway'inde, 1989'da Terry Gilliam'ın The Adventures of Baron Munchausen'inde oynadı, 1980'de Dr. Heckyl and Mr. Hype'ı çevirdi, 1981'de Çöl Aslanı Ömer Muhtar filminde İtalyan General Graziani'yi canlandırdı. Ve nihayet 2000 yılında yine bol Oscar'lı Gladiator filminde köle taciri Proximo'yu oynadı. Filmin çekimleri devam ederken Malta'da 2 Mayıs 1999'da kalp krizi geçirerek öldü. 61 yaşındaydı.

## Rol aldığı filmler
1. Orpheus & Eurydice (2000) Anlatıcı
2. Gladyatör (2000) Proximo
3. Jeremiah (1998) (TV) General Safan
4. Parting Shots (1998) Jamie Campbell-Stewart
5. The Incredible Adventures of Marco Polo (1998) Kaptan Cornelius Donovan
6. The Bruce (1996) Bishop Wisharton
7. Die Tunnelgangster von Berlin (1996) (TV) Profesör Norbert Marcus
8. Funny Bones (1995) Dolly Hopkins
9. Superbrain (1995)
10. Russian Roulette - Moscow 95 (1995)
11. "Return to Lonesome Dove" (1993) TV mini dizi Gregor Dunnigan
12. Severed Ties (1992) Doctor Hans Vaughan
13. Prisoner of Honor (1991) (TV) General de Boisdeffre
14. The Pit and the Pendulum (1991) (V) Cardinal
15. Hired to Kill (1990) Michael Bartos
16. A Ghost in Monte Carlo (1990) (TV) The Rajah
17. Define Adası (1990) (TV) Kaptan Billy Bones
18. Panama Zucchero (1990)
19. Master of Dragonard Hill (1989) Kaptan Shanks
20. The Return of the Musketeers (1989) Athos
21. The Lady and the Highwayman (1989) (TV) Sir Phillip Gage
22. The Revenger (1989) Jack Fisher
23. The Adventures of Baron Munchausen (1988) Vulcan
24. Gor (1988) Sarm
25. Blind Justice (1988) Balinger
26. Captive Rage (1988) General Belmondo
27. The House of Usher (1988) Roderick Usher
28. The Misfit Brigade (1987) General
29. Rage to Kill (1987) General Turner
30. Dragonard (1987) Kaptan Shanks
31. Skeleton Coast (1987) Yüzbaşı Simpson
32. Captive (1986) Gregory Le Vay
33. Castaway (1986) Gerald Kingsland
34. "Christopher Columbus" (1985) TV mini dizi Martin Pinzon
35. Black Arrow (1985) (TV) Sir Daniel
36. Two of a Kind (1983) Beasley
37. "Masquerade" Wolfen (1 bölüm, 1983)
38. Spasms (1983) Jason Kincaid
39. Mas' Ala Al-Kubra, al- (1983) Albay Leachman
40. Fanny Hill (1983) MrEdward Widdlecome
41. The Sting II (1983) Doyle Lonnegan
42. Venom (1981) Dave Averconnelly
43. Condorman (1981) Krokov
44. Lion of the Desert (1981) General Rodolfo Graziani
45. Dr. Heckyl and Mr. Hype (1980) Dr. Henry Heckyl/Mr. Hype
46. The Brood (1979) Dr. Hal Raglan
47. A Touch of the Sun (1979) Kaptan Daniel Nelson
48. The Big Sleep (1978) Eddie Mars
49. Tomorrow Never Comes (1978) Jim Wilson
50. The Class of Miss MacMichael (1978) Terence Sutton
51. The Ransom (1977) Nick McCormick
52. Crossed Swords (1977) Miles Hendon
53. Burnt Offerings (1976) Ben Rolf
54. The Great Scout & Cathouse Thursday (1976) Joe Knox
55. The Sell Out (1976) Gabriel Lee
56. Lisztomania (1975) (yazılarda belirtilmemiş) Prenses Carolyn'ın hizmetkarı
57. Royal Flash (1975) Otto von Bismarck
58. Tommy (1975) Frank Hobbs
59. The Four Musketeers (1974) Athos
60. Mahler (1974) Tren Kondüktörü
61. Ein Unbekannter rechnet ab (1974) Hugh Lombard
62. The Three Musketeers (1973) Athos
63. Revolver (1973) Vito Cipriani
64. Days of Fury (1973) Palizyn
65. Mordi e fuggi (1973) Fabrizo
66. Blue Blood (1973) Tom
67. Sitting Target (1972) Harry Lomart
68. ZPG (1972) Russ McNeil
69. The Triple Echo (1972) Çavuş
70. The Hunting Party (1971) Frank Calder
71. The Devils (1971) Urbain Grandier
72. Take a Girl Like You (1970) Patrick Standish
73. The Lady in the Car with Glasses and a Gun (1970) Michael Caldwell
74. Women in Love (1969) Gerald Crich
75. Hannibal Brooks (1969) Stephen 'Hannibal' Brooks
76. The Assassination Bureau (1969) Ivan Dragomiloff
77. Oliver! (1968) Bill Sikes
78. I'll Never Forget What's'isname (1967) Andrew Quint
79. The Shuttered Room (1967) Ethan
80. The Jokers (1967) David Tremayne
81. "Court Martial" (1 bölüm, 1966)
82. The Trap (1966) Jean La Bête
83. "It's Dark Outside" (1964) TV dizisi Sebastian
84. "R3" DrRichard Franklin (1 bölüm, 1965)
85. The Brigand of Kandahar (1965) Ali Han
86. Monitor: The Debussy Film (1965) (TV) Claude Debussy
87. The Party's Over (1965) Moise
88. The System (1964) Tinker
89. "The Third Man" Pepi (2 bölüm, 1959-1964)
90. "The Saint" Aristides (2 bölüm, 1963-1964)
91. The Damned (1963) Kral
92. Paranoiac (1963) Simon Ashby
93. The Scarlet Blade (1963) Yüzbaşı Tom Sylvester
94. "ITV Play of the Week" Dan (2 bölüm, 1962)
95. Kaptan Clegg (1962) Harry Cobtree
96. Pirates of Blood River (1962) Brocaire, korsan
97. Gündüz İnsan, Gece Kurt (The Curse of the Werewolf, 1961) Leon Corledo
98. The Rebel (1961) Kafedeki ressam
99. No Love for Johnnie (1961) (yazılarda belirtilmemiş) Kafasında kova olan adam
100. His and Hers (1961) Poet
101. Sword of Sherwood Forest (1960) Lord Melton
102. The Bulldog Breed (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Sinemadaki kavgadaki çocuk
103. The Two Faces of DrJekyll (1960) Gece kulübü fedaisi
104. The League of Gentlemen (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Korodaki çocuk
105. The Angry Silence (1960) Mick
106. Life Is a Circus (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Seyirci
107. Beat Girl (1959) Kare gömlekli
108. Upstairs and Downstairs (1959) (yazılarda belirtilmemiş)
109. "Invisible Man" Kafe Patronu (1 bölüm, 1959)
110. The Kaptan's Table (1959) (yazılarda belirtilmemiş)
111. Hello London (1958) Basın fotoğrafçısı
112. The Square Peg (1958) (yazılarda belirtilmemiş)


## Kitapları
- 1979 - "Reed All About Me" - Otobiyografi. W. H. Allen & Co., ISBN 0-491-02039-2
- 1999 - "Oliver Reed: Ten Top Movies". Yazan: Andy Black The Glitterbooks Of London ISBN 1 902588 06 1
- 2000 - "Evil Spirits: The Life of Oliver Reed". Yazan:Cliff Goodwin. Virgin Books, ISBN 1-85227-884-6