# Soinuaren grabazio eta erreprodukzio
Soinuaren erreprodukzioa eta grabazioa inskripzio elektrikoa edo mekanikoa eta soinu-uhinen birsortzea da; hala nola, ahotsa, kantua, musika instrumentala edo soinu-efektuak. Soinua grabatzeko bi teknologia mota nagusi daude; grabazio analogikoa eta grabazio digitala. Grabazio analogiko akustikoa diafragmazko mikrofono txiki baten bidez lortzen da. Mikrofono horrek presio atmosferikoan aldaketak detekta ditzake (soinu-uhin akustikoak) eta soinu-uhin grafiko moduan grabatu fonografo baten moduko ingurune batean (estilete batek ildo helikoidalak egiten ditu fonografo-zilindro baten gainean) edo zinta magnetiko batean (non mikrofonoaren korronte elektrikoa fluktuazio elektromagnetiko bihurtzen den, seinale elektriko bat modulatzen duena). Soinu analogikoaren erreprodukzioa alderantzizko prozesua da, non diafragma handiagoko bozgorailu batek presio atmosferikoan aldaketak eragiten dituen soinu-uhin akustikoak sortzeko. Elektrizitatez sortutako soinu-uhinak ere zuzenean grabatu daitezke gitarra elektriko baten bozgorailuen edo sintetizadore baten bidez, grabazio-prozesuan akustika erabili gabe, grabazio-saioetan jotzen ari diren musikarien entzuteko beharra baino gehiago.
Erreprodukzio eta grabazio digitalak teknologia analogiko berak erabiltzen ditu, baina datuen eta seinale fonografikoen digitalizazioa gehituta, aukera ematen du horiek baliabide gehiagotan biltegiratzeko eta transmititzeko. Zenbakizko datu bitar digitalak datu analogikoetako bektore-puntu periodikoen irudikapenak dira, gehienetan, laginketa-maiztasuna maizegi da, giza entzumenak kalitate desberdintasunak bereizteko. Grabazio digitalek ez dute zertan laginketa-maiztasun handiagoan egon, baina kalitate handiagokoak direla uste da, hauts edo interferentzia elektromagnetiko gutxiago dituztelako erreproduzitzean, narriadura mekaniko txikiagoa dutelako korrosioagatik edo biltegiratzeko modua gaizki erabiltzeagatik.

## Teknologiak
Grabazioan zehar transdukzio-prozesu bat egiten da. Prozesu horretan, audio-seinalea tentsio-aldaketa bihurtzen da, modu desberdinetan biltegiratu daitezkeenak. Aurrez grabatutako iturriek euskarri desberdinak erabiltzen dituzte audio-seinalea gordetzeko, baina erabilitako soinu-grabazio modalitatearen araberakoa izango da.
- Soinuaren grabazio analogikoa
  - Grabazio magnetiko analogikoa
  - Grabazio optiko analogikoa
- Soinuaren grabazio optiko digitala
  - Grabazio magnetiko digitala
  - Soinuaren grabazio optiko digitala
  - Grabazio magneto-optiko digitala

Hasieran bi grabazio-mota daude, kontrakoak direnak: analogikoa eta digitala. Grabazio analogiko edo digitala zehazten duena ez da erabilitako euskarria, baizik eta grabatutako seinale mota.
Seinale analogikoei horrela esaten zaie jatorrizko seinalearen «antzekoak» direlako. Hau da, jatorrizko hots-seinaleari begiratuko bagenio, seinale hori atera denaren baliokidea izango litzateke (mekanikoa, magnetikoa edo optikoa).
Ordea, seinale digitala formarik ez duten kode bitar bihurtzen da, zero eta baten segida (balio diskretuak) eta ez dute zerikusirik horiek sortu dituen seinalearekin, nahiz eta erreproduzitu dezaketen.
Grabazio digital bat egiteko, lehenik beharrezkoa da analogiko-digital bihurtzeko prozesu bat egitea, seinale analogikoa zero eta baten segida bihurtzen duena.
Kodetze digitala egin ondoren, seinalea euskarri optiko edo magnetiko baten gainean grabatuta geratuko da, seinale analogikoarekin gertatzen den bezala.
Formatu digitalen kasuan, ez dago formatu mekanikorik. Aldiz, modu magnetikoan grabatzen duen formatu magneto-optiko bat dago, baina modu optikoan erreproduzitzen du (minidisc edo CD birgrabagarrien kasuan).
Talde horietako bakoitzaren barruan, soinu-grabazio motaren arabera, transduktore batzuek edo besteek parte hartuko dute:
- Grabazio mekanikoa bada, transduktore elektromekaniko batek parte hartuko du, soinu-presioaren aldaketak erregistratuta geratzen diren aldaketa mekaniko bihurtzeko. Binilozko diskoaren, gramofoi diskoaren edo zilindro fonografikoaren ildoak dira.
- Grabazio magnetikoa bada, transduktore elektromagnetiko batek parte hartuko du, soinu presioaren edo kode bitarraren aldaketak tentsio-aldaketa bihurtzeko, eta aldaketa horiek zinta magnetikoan (kasetea), analogikorako bobina irekiko zintan (DAT), DATen antzeko audio digitaleko kasete-formatuetan edo euskarri magnetiko informatikoetan (disko malgua edo ordenagailuaren disko gogorra) eta bobina irekiko zinta digitalean (DASH) erregistratuta geratzeko.
- Grabazio optiko digitala bada, transduktore fotoelektriko batek parte hartuko du, negatibo fotografikoan (zineman soinua grabatzeko sistema analogikoa) edo euskarri digitalean (disko trinkoa, CD), soinu-presioaren edo kode bitarraren aldaketak grabatuta geratzen diren argi-sorta baten aldaketa bihurtzen duena.

Digitalki prozesatutako audioak aurrea hartu dio analogikoari, honen desabantailengatik eta haren abantailengatik:
- Audio analogikoak ez du multigenerazioa jasaten. Kopia berri bakoitzak (kopiaren kopia) galerak eragiten ditu, honen ondorioz, ateratzen den seinaleak gero eta zarata handiagoa du eta jatorrizkoaren itxura txikiagoa du.
- Audio analogikoa erraz degradatzen da. Zintak desmagnetizatu egiten dira iman bat hurbiltzen bazaie, binilozko diskoen ildoek alterazioak izaten dituzte orratza etengabe pasatzen denean, etab.

Euskarri digitalak hedapen betean dauden bitartean, analogikoak modu esponentzialean murriztu dira. Adibidez, software informatikoa grabatzeko eta programatzeko erabiltzeak bobina irekiko magnetofonoa ia testamentu-kultuko objektu izatera kondenatu du. Luzera, museoetan gordeta egongo da. Era berean, ez dira hain ohikoak diskoak Iraupen Luzeko formatuan aurkitzea.
Seinalearen euskarria edozein dela ere, grabatua edo zuzena, seinale elektriko horiek (audioa transformatu den seinale elektrikoak), kableatu bidez, beste ekipo batzuetan sartzen dira seinalea prozesatzeko edo anplifikatzeko. Ekipo horiek soinu-mahaiak, aurreanplifikadoreak edo anplifikadoreak dira. Seinalea prozesatu eta anplifikatu ondoren, audio-katearen amaieran bozgorailua edo bozgorailuak daude.
Bozgorailuan (transduktore elektroakustikoan) seinale elektrikoa soinu-presio bihurtzen da (hau da, soinu).

## Kanpo esketak
- Matrix-HiFi.
- Audiophoolery (ingelesez).
- The Truth About Interconnects and Cables Kableei eta interkonexioei buruzko egia (ingelesez).
- www.audiomediamuseum.com audio-euskarrien historia. Museoa.

- Datuak: Q5057302
- Multimedia: Sound recording / Q5057302