# Pilar Távora Sánchez
María del Pilar Távora Sánchez (Sevilla), Pilar Távora izenez ezaguna, Andaluziako zinema, antzerki eta telebistako zuzendari, ekoizle eta gidoilaria da, baita enpresaburua ere. Ekoiztetxe propioa sortu duen lehen emakumeetako bat da. Horrez gain, Távora feminista da eta giza eskubideen aldeko ekintzaile antifrankista. 2011n, politikan sartu zen, Alderdia Andaluzistaren militante eta hautagai izan zen lehenik eta ondoren, 2016tik aurrera,  Adelante Andalucia koalizioaren baitan Andaluziako  hauteskundetara aurkeztu zen Izquierda Andalucista alderdikoa. Andaluziako Ikus-entzunezkoen Kontseiluko kide da 2019tik.

## Ibilbide profesionala
Távora Sevillako Cerro del Águila auzoan jaio zen, zezenketa eta flamenkora dedikatzen den ijito familia batean. Psikologia ikasi zuen Sevillako Unibertsitatean, eta orduz geroztik frankismoaren aurkako, giza eskubideen eta pertsona kaltetuen kausen aldeko eta Israelek menperatutako palestinarren aldeko aktibista da. Andaluziako egoera hobetzeko Espainiako Estatuko gainerako lurraldeekin berdintasunaren alde lan egin du eta aldi berean, unibertsitateko elkarte feminista baten sortzailekidea izan zen. 
Salvador Távora antzerkigile eta antzerki-zuzendariaren alaba da. Bere aitari Canal Sur telebista kateak ekoitzitako Salvador Távora: la excepción izeneko dokumentala eskaini zion.
Zinema-zuzendaritzan lehen urratsak ematen zituen bitartean, 80ko hamarkadan Sevillako Zinemaldiaren lehen edizioetan ingeleseko itzultzaile eta zuzendaritzako idazkari bezala lan egin zuen. Horrela Elmer Bernstein ezagutu zuen eta honek, bere lehen film laburra ikusi ondoren, Hollywoodera joatea proposatu zion baina Tavorak bere karrera artistikoa eta profesionala Andaluzian garatzea lehenetsi eta proposamena baztertu egin zuen. Bere lehen lanetan Isidoro Moreno eta José Luis Ortiz Nuevo bezalako erreferenteak izan zituen. 1981ean, Andaluziako Zinemaren I. Lehiaketan parte hartu zuen. 1982an, Bilboko Dokumentalen eta Film Laburren Nazioarteko Jaialdiaren  24. edizioan, Andaluziako Zinemaren Lehen Erakusketa antolatu zuen, euskal eta andaluziar nortasunei buruzko eztabaida sustatuz. Andaluziako Zinematografia Eskolako lehen irakasleetako bat izan zen.
1995ean, Artimagen Producciones sortu zuen bere lanak produzitzeko ekoizleek, gehienbat Madrilen, bere proposamen eta proiektu pertsonalak sustatzeko jartzen zituzten trabak gainditzeko asmoz.
Horrez gain, beti egon da elkarte profesionaletan sartuta. Hala, 23 urterekin, Andaluziako Ekoizle Independenteen lehen Elkartea sortu zuen Antonio Cuadrirekin batera. Elkarte horren helburua Andaluziako administrazio publikoa zinemak industria gisa duen garrantziaz ohartaraztea zen eta bera izan zen lehendakaria. Ondoren, beste elkarte bat sortu zuten sektorea elkartzeko, eta horren fruitu izan ziren Andaluziako sektorea arautzen duten hitzarmenak sinatzea eta Andaluziako zinemari erakundeek 2017an emandako laguntza. Andaluziako Zinemaren Akademiaren sorreran parte hartu zuen.
Bere lanen bidez, bere jaioterria den Andaluzia ordezkatu dunazioarteko 40 jaialditan baino gehiagotan (Berlin, Oberhausen, Nantes, Paris, Londres, Istanbul, Norvegia; Seattle, Chicago, Montreal, San Francisco, New Delhi...). Gainera, Europako eta Afrikako nazioarteko epaimahaietako kidea da.
Andaluziatik munduarentzat sortu du, eta Espainian, Frantzian, Britainia Handian (BBC World) baita Latinoamerikan eta Australian ere eman dira bere lanak.

## Ibilbide artistikoa
Fikziozko film luzeak eta dokumentaletak zuzendu ditu Távorak. Nabarmentzekoak dira Nanas de espinas (1984), Berlingo Nazioarteko Zinemaldian Espainia ordezkatu zuen Andaluziako lehen filma, Yerma (1998), Aitana Sánchez Gijón, Juan Diego eta Irene Papas aktoreekin, Brujas (2007), Eternos Interiores, Diego Amador: El Mozart Gitano eta Madre amadísima (2009). Aipatu beharreko beste batzuk: Campo Cerezo (2009, Argentinarekin koprodukzioa) edota My Friend eta My Enemy (Palestinarekin koprodukzioa) 
Telebistarako Andalucía: Mitos y tópicos, Andalucía a escena edo Cavilaciones bezalako telesailak filmatu ditu. Horrez gain, Gitanos andaluces (2012), Comienza el espectáculo (Andaluziako antzerkiaren historia), De año en Año (RTVE), Zona 2 eta D´Arte serieak besteak beste. Egin dituen dokumental ugarien artean aipatzekoak dira  La ruta del Califato (2004), Tablao flamenco: Cara y Cruz, Banderilleros: hombres de plata, La Huella Indígena, Costaleros, Antonio Divino, Sevilla: Viernes Santo madrugada, Andalucía entre el incienso y el sudor,besteak beste.
Antzerki-ikuskizunak ere zuzendu ditu, telebistaz emateko; zehazki, RTVEk eta BBCk mundu osoan emititzeko, hala nola Sevillako Alkazarretan El día del Milenio (1999) filmerako grabatutako flamenko-ikuskizuna. Antzerki-ikuskizun flamenkoak ere antolatu ditu, hala nola Medea (2000 eta 2017), La difícil sencillez (2009), non Rafael Amargorekin batera eszena-zuzendaritza eta dramaturgia, testuak, off ahotsa eta ikus-entzunezkoaz arduratu zen, edo Carmen Amaya: evocaciones (2004). beste bederatzi antzerki-ikuskizun flamenkoez gain.

## Ibilbide politikoa
Bere ibilbide artistikoarekin batera, 2011n, Távora aktiboki parte hartzen hasi zen abenduaren 4ko manifestaziotik kulturalki lotuta sentitzen zen andaluzismoan militatuz. Alderdi Andaluzistako kide izan zen, orduan idazkari nagusia Pilar Gonzálezen  eskutik iritsi zen. Urte berean Sevillako alkatetzarako PAren zerrendak itxi zituen gero, 2015an alkatetzarako hautagai izateko. Gainera, 2012an, Andaluziako Parlamenturako hautagai zerrendetan  bigarren postua izan zuen eta Europako Parlamenturako hautagaitzaren buru izan zen 2014. urtean.
Geroago, 2016an, 3. postuan egon zen Espainako Senaturako Unidas Podemos alderdiarekin koalizioan aurkeztu zen Izquierda Andalucista formazioa politikoaren zerrendan. Hauteskundeen ondoren, Távorak Unidas Podemos alderdiaren talde andaluziar bat antolatzeko Diputatuen Kongresuan, baina ez zuten onartu koalizioak Estatu mailan aritzea lehenesten zuelako. 2017ko martxoan,  Izquierda Andalucista eta Iniciativa del Pueblo Andaluz elkartu ziren Iniciativa Andalucista osatzeko; erakunde nazionalista ezkertiarra zen, Andaluziaren interesak defendatzeko eta 2019ko udal eta autonomia hauteskundeetan PSOEren alternatiba aurrerakoia izateko.

### Konpromisoa
Andaluziako zuzendariak beti izan du bere lurraren egoerarekin konpromisoa, bere lanarekin Andaluziako herriaren bidegabekeria historikoak ikusgarri eginez. Gainera, oso sentibera izan da gizarteko estereotipoek baztertutako edo egoera ahulean dauden kolektiboekin, hala nola homosexualekin, ijitoekin edo pertsona migratzaileekin. Alde horretatik, elkarrizketa batean adierazi zuenez, "zinemak kanpotik begiratzen die ijitoei, ijitoenekin inoiz gurutzatu ez diren munduetatik, eta, gainera, haien gaineko ikuspegi alboratua eta manipulatua jaso dute".
Nazioarteko lankidetza-proiektuak ere egin ditu Argentinan, Bolivian, Marokon... herri primitiboen errealitatea, haien aldarrikapenak eta kulturak islatzeko, eta, ondoren, Palestinan, haien egoera islatzeko.
Emakumeekin konpromiso sendoa du. Unibertsitatean elkarte feminista bat sortu zuen, eta Nosotras, femeninoa, dokumentala egin zuen. Bere bizitzan etengabe aldarrikatu izan dira emakumeen eta gizonen berdintasuna, emakumeen eskubideak giza eskubide gisa eta emakume ijitoen eta behartsuenen justizia soziala.

## Filmografia
- 1984 - Nanas de espinas[37] Salvador Távora eta La Cuadra taldeen antzerki-lanaren bertsio zinematografikoa, Federico García Lorcaren 'Bodas de Sangre' antzezlanean oinarritua. 1985eko Berlingo zinemaldian Espainia ordezkatu zuen Andaluziako lehen filma.[38]
- 1998 - Yerma[39] Federico García Lorcaren izen bereko antzezlanean oinarritutako filma. 1998ko martxoan erakutsi zuten Hollywooden Espainiako beste film batzuekin.[40]
- 2003 - Eternos Interiores.
- 2007 - Brujas.
- 2009 - Madre amadísima.
- 2017 - Salvador Távora: la excepción. Soldadore, nobillero, flamenko-kantari, aktore eta antzerki-egile izandako Salvador Távoraren bizitzari eta lanari buruzko film dokumentala.
- 2019 - Helios Gómez: Tinta y Munición. Nazioartean 1930eko hamarkadako arte politikoko abangoardista garrantzitsuenetakotzat jotzen duten marrazkilari ijito eta sevillarraren istorio harrigarria.[41]


## Sari eta errekonozimenduak
- 1986an Huelvako Zinemaldi Iberoamerikarrean ikusleek film labur onenari ematen dion "Colon de Oro" saria jaso zuen Antonio Divino lanagatik.
- 1999an Nantesko zinemaldiko lehen saria jaso zuen Yerma[39] filmagatik.
- 2012an, Andaluz Gitano Saria jaso zuen Andaluziako ijitoen kolektiboaren sustapen sozial eta kulturalaren alde egindako lanagatik eta Andaluzian ezagutza eta harreman etniko hobeari egindako ekarpenagatik.[42][43]
- 2016an, Secretariado Gitano Fundazioak Comunica “Con Ciencia” Saria eman zion, ikus-entzunezko hedabideetan egindako ekarpen handiagatik, topiko eta estereotipoetatik urrun dagoen ijitoen errealitatea ikusarazteko, haien heterogeneotasuna eta kultura-aberastasuna erakutsiz.[44]
- 2023an, Manuel Clavero Arévalo Andaluziako Domina eman zioten, Andaluziako interes orokorraren defentsan eta sustapenean egindako ibilbide bereziagatik.[45][46]