ufal/npfl147 huggingface dataset:
# Kottenheimita
Kottenheimita mineral bat da eta ettringita taldearen kidea da. 

## Ezaugarriak
Kottenheimita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: {\displaystyle {\ce {Ca 3Si(SO4)2(OH)6*12H2O}}}. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
# The Celtic Song
The Celtic Song (euskaraz: «Zelta Abestia») Eskoziako Glasgow hiriko Celtic Park estadioan Glasgow Celtic etxeko taldea zelairatzen denean megafonian jartzen duten abestia da.
Klubaren ereserkia ofiziala da, nahiz eta zaletuek beste abesti batzuk abestu, tartean, eta batzuk nahiago ere izan, izan ere, ereserki ez ofiziala eta zaletuek gehiago abestua dena, Celtic Symphony da, eta You'll Never Walk Alone abestiak ere onarpen handia du.
Doinua 1879ko Gilbert eta Sullivan antzerkigileen The Pirates of Penzance (Penzanceko Piratak) opera komikoaren "With cat-like tread" ("Katu oinatzekin") doinuaren zati baten moldaketa da, hitzak berriz, 1917ko Hail, Hail, the Gang's All Here (Agur, Agur, Talde Osoa Hemen Da) estatubatuar abesti herrikoiaren hitzen moldaketa dira.
Abesti honen bertsio ugari daude, baina jatorrizko lehenbiziko aldiz 1961ean Glen Daly eskoziar abeslari eta plazagizonak Celtic Park estadioan abestu zuen.

## Hitzak
Sure it's a grand old team to play for,

Sure it's a grand old team bedad,

When you read its history,

It's enough to make your heart grow sad,

God bless them.



We don't care if we win, lose or draw,

Darn the hair do we care,

Because we only know that there's going to be a show,

And the Glasgow Celtic will be there.



Sure it's the best darn team in Scotland,

And the players all are grand,

We support the Celtic,

As they are the finest in the land we love them,

We'll be there to give the Bhoys a cheer

When the league flag flies,

And it cheers us up when we know the Scottish Cup,

Is coming home to rest at Paradise.



Sure it's a grand old team to play for,

Yes it's a grand old team bedad,

When we read its history,

It's enough to make your heart grow sad,

God bless them.

We don't care if we win lose or draw,

Darn the hair do we care,

Because we only know that there's going to be a show,

And the Glasgow Celtic will be there,

And the Glasgow Celtic will be there.
# Teresa (panpina)
Teresa Rivera Mattel enpresako panpina da, Barbie panpinaren fikziozko lagunetako bat. 1988an agertu zen eta harrezkero, Barbieren jostailu-lerroan gehien agertzen den emakumezko laguna izan da, Christieren ondoren.
2008ko Barbie & the Diamond Castle filmaren trailerrean, narratzaileak Teresa Barbieren lagunik onena dela dio.

## Historia
Barbie sex symbol bat izatearen kritikei aurre egiteko, Mattel enpresak Barbieri lagunak eman behar izan zuen. Horietako batzuk Ken mutil-laguna, Christie neska afro-amerikarra, Francie Barbieren lehengusina eta Skipper Barbieren ahizpa dira. 1963an Midge agertu zen eta Barbieren lagunik onena bezala merkaturatu zen, baina 1967an desagertu zen.
Teresa 1988an agertu zen California Dream lerroan Barbie, Ken, Christie eta Midgerekin batera (lerro honetan ere itzuli egin zen).
Barbierekin erlazionatutako hainbat liburu, aldizkari, bideo-joko eta filmetan ikusi izan da, hala nola Barbie & the Diamond Castle, Barbie and the Three Musketeers, Barbie: A Fashion Fairytale eta Barbie: Life in the Dreamhouse.

## Filmak
| Urtea            | Izena                           | Rola                  | Ahotsa           |
| ---------------- | ------------------------------- | --------------------- | ---------------- |
| 2003             | Barbie of Swan Lake             | Maitagarrien erregina | Kathleen Barr    |
| 2008             | Barbie & the Diamond Castle     | Teresa/Alexa          | Cassidy Ladden   |
| 2009             | Barbie and the Three Musketeers | Viveca                | Kira Tozer       |
| 2010             | Barbie in A Mermaid Tale        | Hadley                |                  |
| 2010             | Barbie: A Fashion Fairytale     | Teresa                | Maryke Hendrikse |
| 2012-2015        | Barbie: Life in the Dreamhouse  | Teresa                | Katie Crown      |
| 2016             | Barbie: Spy Squad               | Teresa                | Jenny Pellicer   |
| 2016             | Barbie: Dreamtopia              | Teresa                | Jenny Pellicer   |
| 2017             | Barbie: Video Game Hero         | Teresa                | Sienna Bohn      |
| 2018 - gaur egun | Barbie Dreamhouse Adventures    | Teresa                | Cristina Milizia |
# Terminous (Kalifornia)
Terminous Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Joaquin konderrian dago, Kalifornia estatuan. 429 biztanle ditu, 2,531348 kilometro koadroko azaleran banatuta.
# Barbara Malda
Barbara Malda Salinas (Getxo, 1984ko maiatzaren 12a) euskal belar hockey jokalaria da.
Olinpiar Joko bitan hartu du parte: 2004an eta 2008an.

## Klubak
- 1996-2003: Getxoko Jolaseta
- 2003-2005: Valdeluz
- 2005-2008: Madrilgo Club de Campo


## Tituluak
- Espainiako Liga: Bi
- Erregina Kopa: Bi
- Espainiako Errekopa: Bat
- Europako Txapelketa: Bitan txapledunordea


## Kanpo loturak
- (Gaztelaniaz) eitb24.com[Betiko hautsitako esteka]

- Datuak: Q5004833
# Birlenbach
Birlenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, [[Rhein-Lahn barrutia|Rhein-Lahn]] barrutian. 2014an 1.515 biztanle zituen 4,04 kilometro koadrotan banatuta.

## Demografia
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.
# Ballydehob
Ballydehob (irlanderaz Béal an Dá Chab, Bi Ibaietako Gotorlekuen Bokalea esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen kostaldeko udalerria da. N71 errepidean dago.
Udalerri honetan urtean zehar hainbat jaialdi ospatu ohi dira, tartean Ballydehob Traditional Music Weekend, The Ballydehob Jazz Festival eta Ballydehob Summer Festival.
# Colpo
Colpo (bretainieraz Kolpoù) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
# Civita d'Antino
Civita d'Antino Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. 913 biztanle ditu, 28,35 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak
Civita d'Antinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Civitella Roveto
Collelongo
Luco dei Marsi
Morino
San Vincenzo Valle Roveto
Trasacco
# The Simpsons Hit & Run
The Simpsons: Hit & Run (euskaraz Simpsondarrak: Hit & Run) 2003an Radical Entertainment enpresak garatu eta Vivendi Universal Games aldizkariak argitaratu zuen abenturazko joko bat da. The Simpsons animaziozko sitcom estatubatuarrean oinarritua dago, eta Simpsondarren bideojokoen serieko hogeita bigarren atala da.
- Datuak: Q836690
# 2003ko 1 Formulako denboraldia
2003ko 1 Formulako denboraldia historiako 1 Formulako Munduko Txapelketaren 54. denboraldia izan zen, Automobilen Nazioarteko Federazioak (FIA) antolatua.

## Palmaresa
Gidari txapelduna:  Michael Schumacher Ferrari taldearekin
Talde txapelduna:  Ferrari M. Schumacher eta Barrichello gidariekin

## Denboraldiko podiumak
| Noiz                    | Sari Nagusia            | Irabazlea            | Bigarrena          | Hirugarrena           |
| III.09                  | Australia               | David Coulthard      | Juan Pablo Montoya | Kimi Räikkönen        |
| III.23                  | Malaisia                | Kimi Räikkönen       | Rubens Barrichello | Fernando Alonso       |
| IV.06                   | Brasil                  | Giancarlo Fisichella | Kimi Räikkönen     | Fernando Alonso       |
| IV.20                   | San Marino              | Michael Schumacher   | Kimi Räikkönen     | Rubens Barrichello    |
| V.04                    | Espainia                | Michael Schumacher   | Fernando Alonso    | Rubens Barrichello    |
| V.18                    | Austria                 | Michael Schumacher   | Kimi Räikkönen     | Rubens Barrichello    |
| VI.01                   | Monako                  | Juan Pablo Montoya   | Kimi Räikkönen     | Michael Schumacher    |
| VI.15                   | Kanada                  | Michael Schumacher   | Ralf Schumacher    | Juan Pablo Montoya    |
| VI.29                   | Europa                  | Ralf Schumacher      | Juan Pablo Montoya | Rubens Barrichello    |
| VII.06                  | Frantzia                | Ralf Schumacher      | Juan Pablo Montoya | Michael Schumacher    |
| VII.20                  | Britania H.             | Rubens Barrichello   | Juan Pablo Montoya | Kimi Räikkönen        |
| VIII.03                 | Alemania                | Juan Pablo Montoya   | David Coulthard    | Jarno Trulli          |
| VIII.24                 | Hungaria                | Fernando Alonso      | Kimi Räikkönen     | Juan Pablo Montoya    |
| IX.14                   | Italia                  | Michael Schumacher   | Juan Pablo Montoya | Rubens Barrichello    |
| IX.28                   | Estatu Batuak           | Michael Schumacher   | Kimi Räikkönen     | Heinz-Harald Frentzen |
| X.12                    | Japonia                 | Rubens Barrichello   | Kimi Räikkönen     | David Coulthard       |
| Munduko txapelketa 2003 | Munduko txapelketa 2003 | Michael Schumacher   | Kimi Räikkönen     | Juan Pablo Montoya    |
# Petar Nadoveza
Petar Nadoveza (1942ko apirilaren 9a - 2023ko martxoaren 19a) Kroaziako futbolari eta entrenatzailea izan zen.
# Moenkhausia comma
Moenkhausia comma Moenkhausia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
# Tokotorrean jolasa
Tokotorrean harrapatzeko haur-jolasa da. Juan Garmendia Larrañaga etnografoak Urretxun, Gipuzkoan, jaso zuen jokoaren inguruko informazioa.

## Arauak
Joko honetan neska-mutilak aritzen ziren, urte osoan, Garizuman izan ezik. Bi taldetan banatu eta aurrez aurre jartzen ziren, elkarren artean tarte bat utziz herriko plazan edo Santa Barbara ermitaren arkupean. Talde bakoitzeko bat erdi aldera agertzen zen, eta beste taldekoren bat aurrena ukitzen zuenak "zigortuta" eramaten zuen bere saileko hormara, zuhaitzera eta abarretara. Ondoren harrapatutakoaren taldetik bila joaten zitzaizkion "zigortua" jaregiteko asmoarekin. Hori lortu ez, eta gainera bera ere harrapatzen bazuten, "zigortu”aren ondora eraman eta hura ere "sokan" jartzen zuten. Aldiz, beste taldekoei ihes egin eta "soka"n zeudenak ukitzen bazituzten, libre geratzen ziren, eta jokoari berriro hasiera ematen zioten.
# Prigoria
Prigoria Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. 2.709 biztanle ditu, 66,9 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Prigoria (en) 
Bucșana (en) 
Burlani (en) 
Călugăreasa
Dobrana (en) 
Negoiești
Zorlești
# Lleidako Katedral Berria
Lleidako Katedral Berria, katalanez: Catedral Nova de Lleida edota Seu Nova, Kataluniako Lleida hirian dagoen katedral bat da. Gaur egun, Lleidako Artzapezpikuaren egoitza da.
1761-1790 artean Pedro Martín Cermeño arkitektoak eraikiarazi zuen.
# Jordan Williams
Jordan Williams (Torrington, Connecticut, 1990eko urriaren 11 -) Estatu Batuetako saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.
New Jersey Nets taldeak 2011ko draftean hautatu eta NBAn 43 partida jokatu zituen.
# Mannophryne collaris
Mannophryne collaris Mannophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Aromobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
# Crestview (Florida)
Crestview Floridako hiri bat da. Okaloosa konderrian kokatua dago. 2010ean 22.785 biztanle zituen, 33,2 kilometro koadrotan banatuta.
# Campylopterus duidae
Campylopterus duidae Campylopterus generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
# Larguées (2018ko filma)
Larguées 2018ko Éloïse Lang frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia
Rose eta Alice oso ezberdinak dira, ahizpak izan arren. Rose zoro samarra da, eta Alice oso arduratsua. Biak bat etorriko dira, ordea, ama Françoise laguntzeko. Izan ere, aitak ama utzi berri du, eta emakume gazte batekin alde egin du. Françoise zulotik ateratzeko, ahizpek tropikoetako uharte batera eramango dute oporretan.

## Aktoreak
- Miou-Miou : Françoise
- Camille Cottin : Rose
- Camille Chamoux : Alice
- Johan Heldenbergh : Thierry
- Thomas Scimeca : Sébastien
- Olivia Côte : Lily
- Youssef Hajdi : Charlemagne
- Sylvain Quimène : Romain
- Elliot Daurat : Félix
# Sengladia-Arriba-Muneiñe
Sengladia-Arriba-Muneiñe (bearneraz: Sent Gladia, Arriba e Munenh; frantsesez eta ofizialki: Saint-Gladie-Arrive-Munein) Pirinio Atlantikoak departamenduko mendebaldeko udalerri bat da, Bearnokoa, Zuberoako mugatik kilometro gutxi batzuk ekialdera dagoena. XIV. menderaino behintzat, euskaraz egiten zen han, eta toponimian arrasto ugari utzi du euskal hizkuntzak.

## Herriak
Udalerrian 3 herriak eta udalerri-ohiak daude:
- Sengladia
- Arriba
- Muneiñe


## Udalerri mugakideak
- Salbaterra Bearno iparraldean
- Barraute-Camu ipar-ekialdean
- Montfort ekialdean
- Guinarthe-Parenties (Bearno) eta Ozaraine-Erribareita (Zuberoa) mendebaldean
- Tabaille-Usquain hego-ekialdean
- Domintxaine-Berroeta eta Etxarri hego-mendebaldean
- Azpilda hegoaldean.


## Demografia
| Biztanleriaren bilakaera |      |      |      |      |      |      |      |      |
| 1793                     | 1800 | 1806 | 1821 | 1831 | 1836 | 1841 | 1846 | 1851 |
| 172                      | 105  | 152  | 175  | 112  | 145  | 451  | 449  | 365  |

| 1856 | 1861 | 1866 | 1872 | 1876 | 1881 | 1886 | 1891 | 1896 |
| ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| 413  | 369  | 373  | 381  | 396  | 400  | 396  | 380  | 361  |

| 1901 | 1906 | 1911 | 1921 | 1926 | 1931 | 1936 | 1946 | 1954 |
| ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| 361  | 345  | 357  | 312  | 292  | 262  | 273  | 260  | 218  |

| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2009 | 2014 | 2020 |
| ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| 220  | 230  | 240  | 224  | 209  | 206  | -    | -    | -    |


## Alkateak
| Alkatea           | Agintaldia | Alderdia |
| ----------------- | ---------- | -------- |
| Victor Loustaunau | 1995-2008  |          |
| Gilbert Larroude  | 2008-2014  |          |


## Ondarea
- San Joan Bataiatzailearen eliza
# James Baldwin (idazlea)
James Baldwin (New York, AEB, 1924ko abuztuaren 2a – Saint-Paul de Vence, Frantzia, 1987ko abenduaren 1a) estatubatuar eleberrigile beltza izan zen, Zoaz mendira aldarrikatzera (jatorrizko izenburua: Go Tell It in the Mountain) eleberriarengatik ezaguna. Bere eleberrietako gaitzat, XX. mendeko erdialdean AEBetan izan ziren arrazakeria eta sexualitatea izan ziren jorratu zituen. AEBetako gizartean zegoen beltzen eta homosexualen kontrako presioa kritikatu zuen, benetako berdintasunean alde.
Apaiz protestantea beltz baten semea, Baldwinen lana bere arrazaren errebindikazio saioa da. Lehen eleberrian (Zoaz mendira aldarrikatzera, 1952; Juan Mari Mendizabalek 1996an euskaratua) arraza beltzaren helburuak agindutako lurrari begira dagoen judu herriarenekin bat egiten ditu.
Kristau morala eta berak bizi izandako arraza bereizkeria da The Fire Next Time («Sua, hurrengoan») 1963ko saio bildumaren gaia.

### Eleberriak
- 1953 - Go Tell It in the Mountain (Juan Mari Mendizabalek 1996an euskaratua, Zoaz mendira aldarrikatzera izenburuarekin)
- 1953 - Stranger in the Village.
- 1956 - Giovanni's Room.
- 1962 - Another Country').
- 1968 - Tell Me How Long the Train's Been Gone.
- 1974 - If Beale Street Could Talk.
- 1979 - Just Above My Head.


### Ipuinak
- 1957 - Sonny's Blues.


### Antzezlanak
- 1954 - The Amen Corner.
- 1964 - Blues for Mister Charlie.


### Saiakerak
- 1955 - Notes of a Native Son.
- 1961 - Nobody Knows My Name: More Notes of a Native Son).
- 1963 - The Fire Next Time.
- 1965 - Going to Meet the Man.
- 1972 - No Name in the Streets.
- 1976 - The Devil Finds Work.
- 1985 - The Price of the Ticket.
- 1985 - The Evidence of Things Not Seen.


### Poesia
- 1985 - Jimmy's blues.


### Beste idazle batzuekin lankidetzan
- 1964 - Nothing personal (Richard Avedonekin).
- 1971 - A Rap on Race (Margaret Meadekin).
- 1972 - One day when I was lost.
- 1973 - A Dialogue (Nikki Giovannirekin).
- 1976 - Little man, little man (Yoran Lazacekin).


### Euskaraz
Ibaizabal argitaletxeak kaleratutakoak:
- Zoaz mendira aldarrikatzera (Go Tell It in the Mountain), 1996. Itzultzailea: Juan Mari Mendizabal.
# Ayaki Suzuki
Ayaki Suzuki (japonieraz: 鈴木 彩貴, 1987ko apirilaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu.

## Kanpo loturak
- (Japonieraz) J.League Data Site

| Biografia · Japonia | Artikulu hau Japoniako biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

- Datuak: Q17159999
- Multimedia: Ayaki Suzuki / Q17159999
# Ktová
Ktová Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 192 biztanle ditu eta 3,95 kilometro koadroko azalera. Semilyko barrutian dago.

## Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1320 urtean egin zen.
# Henry Giroux
Henry A. Giroux (Providence, Rhode Island, 1943ko irailaren 18a) AEBko intelektual eta humanista da. Pedagogia kritikoa delakoaren teoriko nagusienetako bat, Paulo Freirerekin batera. Eskola sistemak, pedagogia sistemak eta gizarte hainbat konturen gainean entsegu asko idatzi ditu. Pedagogia kontuetan egile aipatuenetako bat izan da azken hamarkadetan.
Bere obretan Marx, Paulo Freire eta Zygmunt Bauman bezalako egileen ekarpenak batzen saiatu izan da. Demokrazia erradikala delakoaren aldekoa agertu izan da eta oso kritiko neoliberalismo, militarismo, inperialismo, erlijio fundamentalismoarekin.
60 liburu, 200 liburu-atal eta 400 artikulu baino gehiagoetan egile bakar edo egile nagusi bezala agertu izan da. Kultura kontu orokorrei buruz baina batez ere pedagogia kontuei buruz aritu izan da.

## Ikus, baita
- Pedagogia kritikoa.

- Datuak: Q705200
# Savannah (ibaia)
Savannah hego-ekialdeko Estatu Batuetako ibai nagusienetariko bat da, 484 kilometroko luzera duena.
Tugaloo eta Seneca ibaien lotunean jaioa, Augusta eta Savannah hiriak zeharkatzen ditu eta Ozeano Atlantikoan, estuario zabal batean, bokalea du.
# Saturday Night's Alright for Fighting
Saturday Night's Alright for Fighting (euskaraz Larunbata gaua da, borrokatzerako bikain) edota Saturday Night's Alright (For Fighting) (Larunbata gaua da, bikain (borrokarako)) edota Elton John ingeles abeslariaren rock abesti bat da. Garaiko bere bikotea zen Bernie Taupin musikagilearekin batera konposatu zuen. 1973ko Goodbye Yellow Brick Road ("Aio Adreilu Horidun Errepidea") diskoaren barnean plazaratu zuen.
Abestia taberna zuloetako borroka eta liskarren gorazarrea da, Erresuma Batuan bereziki herri kulturgunearen oso sustraitua dagoen jarduera Edo fenómeno soziala, horregatik estreinatu zenean herrialde askotako irratietan zentsuratua izan zen. Dena den, sekulako arrakasta izan zuen eta gaur egun Elton Johnen abesti ezagunetako bat da.
# Cristina Larrea
Cristina Larrea Mas (Eibar, Gipuzkoa, 1966ko urriaren 4a) altuera-jauzian lehiatutako atleta da, baita xabalina, disko eta pisu jaurtiketan ere.

## Biografia
Ogibidez gorputz-hezkuntzako irakasle, gaztetatik aritu zen atletismoaren diziplina desberdinetan, xabalina jaurtitzen Espainiako txapelduna izatea lortuz hiru urte jarraian: 1992an, 1993an eta 1994an. Euskal errekorra zortzi aldiz hautsi zuen: 1987an 43,50 metrorekin hasi zuena 1993an 56,10 metrora iritsi zen, 1999ko xabalinaren modelo aldaketara arte inork gainditu gabe mantendu zuen marka.
Disko jaurtiketan 1988an 35,32 metroak egin zituen eta 1994an pisu jaurtiketa modalitatean euskal errekorra hautsi zuen 13,00 metrorekin, hiru urtez mantendu zen marka.1986an 1,68 metroko altuera gainditu zuen eta 1987an 3.705 puntu batu zituen heptathloi modalitatean.
Bere seme Odei Jainaga Larrea ere xabalina jaurtitzailea da eta 2021an Espainiako plusmarka lortu zuen 84,80 metroko distantzia zeharkatuz.

## Aitortzak
- 2020an, Martxoaren 8ko ospakizunen harira, Eibar Futbol taldeak Ipurua zelaiko eremu desberdinak berrizendatu zituen sasoi guztietako Eibarko emakume kirolarien izenen plakak jarriz, Cristina Larrearena tarteko.[7]
# Hindman (Kentucky)
Hindman Kentuckyko hiri bat da. Knott konderrian kokatua dago. 2010ean 777 biztanle zituen, 8,06 kilometro koadrotan banatuta.
# Augustobriga
Augustobriga Lusitaniako hiri erromatarra izan zen. Haren gainean Talavera la Vieja herria eraiki zen, Cáceresko probintzian. Tajo ibaiaren ertzetan altxatuta, 1963an Valdecañas urtegia egin zenean ur azpian gelditu zen. Aztarna batzuk urtegia bete aurretik babestu ziren, bereziki Los Mármoles tenplua.

## Kokapena
Hiriaren kokapena estrategikoa zen. III. mendean Via Viginti Quinque Hispanica ibilbidearekin lotuta agertzen da, Leuciana eta Toletum artean. Augustobrigatik erromatar galtzada garrantzitsua igarotzen zuen, Augusta Emeritatik (egungo Mérida) Caesarobrigara (egungo Talavera de la Reina) zihoana. Beste ibilbide batek ere hiria aipatzen du, Ravennate izenekoa, Lebura eta Lomundo artekoa.
# Uhligia
Uhligia ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Barremiarrean, hau da, orain dela 130 milioi urtetik 125 milioi urtera gutxi gorabehera.
# Antoine-Laurent de Jussieu
Antoine-Laurent de Jussieu (Lyon, 1748ko apirilaren 12a - Paris, 1836ko irailaren 17a) frantziar ikertzailea izan zen. Bernard de Jussieuren iloba zen. Erregearen lorategiko irakaslea eta Parisko Botanikako Museoko zuzendaria izan zen. Landareak sailkatzeko metodo bat aurkeztu zuen (Genera plantarum secundum ordines naturales disposita, 1788). Haren seme Adrianek (Paris, 1797 - 1853) Cours élementaire de botanique liburua (1842-1844) idatzi zuen, hizkuntza askotara itzuli zena.
# Sortaldeko Atea
Sortaldeko Atea edo Gate of the Orient (txineraz: 东方之门), Txinako Herri Errepublikako Suzhou hirian eraikitzen dagoen etxe orratza da.
301 metro eta 68 solairu izango ditu eta Suzhouko finantza barruti berrian egongo da.
Robert Matthew Johnson Marshall arkitekto taldeak diseinatua da.

## Eraikuntza
Dorrea 2008aren amaieran hasi ziren eraikitzen eta 2009 osoan zehar, zulatze eta zimendatze lanak burutu ziren.
2012ko urrian egituraren azken zatiko antenak jarri zituzten.
- 2011ko urria
- 2012ko abuztua
# ABC (musika taldea)
ABC, Pop eta New wave estiloko musika talde ingeles bat da. 1981 eta 1990 bitartean, 40 kantu hoberenen artean egon ziren bere kantu asko.
Jatorria, Sheffielden dute, eta oraindik jarraitzen dute, baina partaide berriekin.

## Jatorria:Vice Versa
Guztia, 1977an hasi zen, Mark White, Stephen Singleton eta David Sydenhamek, sintetizadoreak erabiltzeko joera izango zuen talde bat sortu zutenean, The Human League, Clock DVA edo Cabaret Voltaire taldeen antzera garai horretan. Taldea, Vice Versa deitu zen. Martin Flyk eskatutako elkarrizketa baten ondoren, White eta Singletonek, euren taldekide izateko deitu zuten.
Whitek kantatzen zuen garai hartan, baina, Rotterdamen eginiko bira batean, Flyri, ahotsa inprobisatzea suertatu zitzaion. Hori egin ondoren, mundu guztia txunditua geratu zen. Honela, Flyk hartu zuen Whiten lekua abeslari bezala, eta Vice Versak, bere estiloa eta izena aldatu zituen, 1980tik aurrera ABC deitu zelarik.
Vice Versak, EP bat eta zenbait single argitaratu zituen, guztiak synthpop estilokoak, musika industrialera iritsiz, Human League edo Kraftwerk bezala. "New Girls" izeneko euren lehen singlea, "asteko singlea" izan zen NMEren aburuz.

## ABC
- Euren diskografika EMI eta Polygram dira
- Partaideak, Martin Fry eta David Palmer dira
- Partaide ohiak Stephen Singleton, Mark Lickey, David Robinson, Andy Newmark, Alan Spenner, Fiora Russell-Powell, David Yarritu, Mark White, Glenn Gregory eta Keith Lowndes dira.
- Bere hit nagusia, 1987an izan zen, "When Smokey Sings".
# Cicala
Cicala Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. 887 biztanle ditu, 9,28 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak
Cicalak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gimigliano
Sorbo San Basile
Carlopoli
Fossato Serralta
San Pietro Apostolo
# Dóra Bodonyi
Dóra Bodonyi (Szarvas (Hungaria), 1993ko azaroaren 7a) piraguismoan lehiatzen den kirolari hungariarra da.

## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabazi zuen K-2 500 m modalitatean, 1.36,867ko denboraz, Danuta Kozákrekin batera, Zeelanda Berriko (urrezkoa) eta Poloniako (brontzezkoa) bikoteen atzetik.
Urrezkoa ere lortu zuen Hungariako taldearekin K-4 500 m modalitatean, 1.35,463ko denboraz, Bielorrusiako (zilarrezkoa) eta Poloniako taldeen (brontzezkoa) aurretik. Hauek osatzen zuten Hungariako taldea: Anna Kárász, Danuta Kozák, Tamara Csipes eta Dóra Bodonyi-ek.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
| Udako Olinpiar Jokoak | Udako Olinpiar Jokoak | Udako Olinpiar Jokoak        | Udako Olinpiar Jokoak  |
| Urtea                 | Lekua                 | Domina                       | Proba                  |
| --------------------- | --------------------- | ---------------------------- | ---------------------- |
| 2020                  | Tokio Japonia         | 3. postua, brontzezko domina | K-2 500 m, emakumezkoa |
| 2020                  | Tokio Japonia         | 1. postua, urrezko domina    | K-4 500 m, emakumezkoa |
# Springbrook (Ipar Dakota)
Springbrook Ipar Dakotako hiri bat da. Williams konderrian kokatua dago. 2010ean 27 biztanle zituen, 0,95 kilometro koadrotan banatuta.
# Plectranthias nazcae
Plectranthias nazcae Plectranthias generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
# Conophis
Conophis Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Mexikon eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.

## Espezieak
- Conophis lineatus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
- Conophis morai Perez-Higareda, Lopez-Luna & Smith, 2002
- Conophis pulcher Cope, 1869
- Conophis vittatus Peters, 1860
# Micronycteris hirsuta
Micronycteris hirsuta Micronycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Phyllostominae subfamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
# Ekialdeko frisiera
Ekialdeko frisiera edo Saterlandar frisiera Alemaniako Saxonia Beherea eta Schleswig-Holstein lurraldeetan hitz egiten zen (Ekialdeko Frisia eskualde historikoan), baina Nazio Batuen 1996ko agiri baten arabera, egun herri txiki batzuetan baino ez da mantentzen: Saterland, Ramsloh, Strücklingen eta Sharrell. 2.000 hiztun inguru daude, guztiak edadetuak. Bere burua ekialdeko frisiar gisa 11.000 bat lagunek jotzen dute.
# Lomeko artxidiozesia
Lomeko artxidiozesia (frantsesez: Archidiocèse de Lomé, latinez: Archidioecesis Lomensis) Erromatar Eliza Katolikoaren togoar artxidiozesia da. 1892ko apirilaren 12an ezarri zen Togoko prefetura apostoliko gisa, 1914ko martxoaren 16an bikariotza apostoliko mailara igo zen, 1938ko ekainaren 14an Lomeko bikariotza apostolikoa izena hartu zuen eta 1955eko irailaren 14an artxidiozesi mailara igo zen. Artzapezpikuaren egoitza Lomen dago.

## Ordinarioak

### Togoko bikario apostolikoa
- Franz Wolf (1914-1922)


### Lomeko bikario apostolikoak
- Jean-Marie Cessou (1923-1945)
- Joseph-Paul Strebler (1945-1955)


### Lomeko artzapezpikuak
- Joseph-Paul Strebler (1955-1961)
- Robert-Casimir Dosseh-Anyron (1962-1992)
- Philippe Fanoko Kossi Kpodzro (1992-2007)
- Denis Komivi Amuzu-Dzakpah (2007[2]-2019[3])
- Nicodème Barrigah-Benissan (2019[4]-2024)
  - Aulki hutsa (2024-)
# Hrdibořice
Hrdibořice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 212 biztanle ditu eta 3,79 kilometro koadroko azalera. Prostějoveko barrutian dago.

## Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1254 urtean egin zen.
# Edinburgheko udaletxea
Edinburgheko udaletxea (ingelesez Edinburgh City Chambers) Eskoziako Edinburgh hiriburuko udaletxea da, Hiri Zaharrean dagoen Royal Mile kalean kokatzen da.

## Historia
1753. urtean eraikia izan zen eta ondoan Burtsa eraiki zen 1760an, baina hiriko merkatariek ez zuten gogoko eta Mercat Cross-en elkartzen jarraitu zuten. 1893an Edinburgheko Udalak eraikin guztia beretzat hartu zuen.
Barnealdeko dekorazioa 1875 eta 1890 artean ezarri zen gehien bat. Robert Morham izan zen arkitektoa. Bereak dira ipar-mendebaldeko gehigarria (1898) eta aurrealdeko patioen arkada (1901) ere.
# Aritzu
Aritzu Nafarroa Garaiko iparraldeko kontzejua da, Anue udalerrikoa. 2007an, 48 biztanle zituen.
Datu bitxitzat, 1842ko erroldak Anue udalerri osoari Arizu izena eman zion.

## Demografia
| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| 64   | 61   | 61   | 60   | 57   | 53   | 49   | 48   |


## Kultura

### Euskara
Ultzamako euskara egiten da Aritzun, nafarreraren aldaera.
Jose Maria San Sebastian "Latxaga" apaizak 1973ko abuztuan oinez joan zen Orexa herritik Jakaraino. Bidaia horren testigantza jasota utzi zuen liburu batean "Jaka´ra oñez Naparroan´n zear". Bertan kontatzen du Aritzutik pasatzean euskararen inguruko zenbait kontu:
| «                                                              | Ba nuen euskara nola zebillen jakiteko gogoa. Aita Olazaran´ek noizbait esan zidan gure izkuntza eustearren ikaragarrizko borroka euki zutela apaizak eta maixuak. Berexitasun guzti oiek jaki nai nituen. 74 urteko gizon sendo batekin topo egin nuen, berez euskaldun garbia, izena Juan Migel Iraizoz dauka. Gizon jator oneri galdetu nion, nola galdu zan euskara. Garbi asko esan zidan: «Eskolan egitea debakatua zegoen. Gazteak ere euskarari irri egiten zioten. Orain dala 60 urte, Anue´ko Rafael Olabe apezak Kristau ikasbidea ta itzaldia danak euskaraz egiten zituen. Aren ondotik etorri zanak Jose Maria Lizaso Iraizoz´koa erdiz egiten zuen. Epifanio Santxo Zubieta´koa irugarrena ta au euskaraz asi zan ta gero dana erderaz. Ba dira bost edo sei urte il zala. Onen garaian, maisu aragonesa euskararen aurka asi zan ume guztiak bere alde jarri zituen. Umeek ere erderaz nai zuten kristau ikasbidea»" | » |
| —Jose Maria San Sebastian Zubillaga "Latxaga". 1973ko abuztuan |                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      |   |


## Aritzuar ospetsuak
- Migel Aritzukoa (Miguel de Arizo, Arizu eta Arizcum gisa ere agertzen da)  (1593 - Madril, 1648ko maiatzaren 15a), kantari eta konpositore klasikoa izan zen.[5][6][7]
# Peter Diener
Peter Diener (Zittau, Alemania, 1929ko urtarrilaren 29a) germano-suitzar alpinista da, Suitzako muturreko eskaladaren aitzindaria eta Dhaulagiri eskalatzen lehena.
# Aracruz
Aracruz Brasilgo udalerri bat da, Espírito Santo estatuan kokatua. 81.832 biztanle ditu 1.423,874 km²ko eremuan.
# Xenopholis
Xenopholis Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.

## Espezieak
- Xenopholis scalaris (Wucherer, 1861)
- Xenopholis undulatus (Jensen, 1900)
- Xenopholis werdingorum Jansen, Álvarez & Köhler, 2009
# La Ville-aux-Bois-lès-Dizy
La Ville-aux-Bois-lès-Dizy Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 185 biztanle zituen.

## Demografia

### Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 195 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ikus jatorrizko Wikidatako eskaera eta iturriak.

### Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 89etxeak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.

### Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
| Gizonak | Adinak   | Emakumeak |
| ------- | -------- | --------- |
| 0       | 95 +     | 0         |
| 0       | 90-94    | 0         |
| 0       | 85-89    | 0         |
| 4       | 80-84    | 4         |
| 0       | 75-79    | 0         |
| 4       | 70-74    | 8         |
| 4       | 65-69    | 8         |
| 0       | 60-64    | 4         |
| 0       | 55-59    | 0         |
| 12      | 50-54    | 0         |
| 16      | 45-49    | 16        |
| 4       | 40-44    | 4         |
| 8       | 35-39    | 4         |
| 16      | 30-34    | 8         |
| 0       | 25-29    | 4         |
| 4       | 20-24    | 0         |
| 8       | 15-19    | 8         |
| 0       | 10-14    | 0         |
| 16      | 5-9      | 8         |
| 8       | 0tik 4ra | 8         |


## Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 135 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (46 gizon eta 30 emakume) eta 21 langabezian zeuden (12 gizon eta 9 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

### Diru sarrerak
2009an La Ville-aux-Bois-lès-Dizy udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 205 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.108 euro zen.

### Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean La Ville-aux-Bois-lès-Dizy udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.

## Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
# Nová Ves nad Nisou
Nová Ves nad Nisou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 813 biztanle ditu eta 4,71 kilometro koadroko azalera. Jablonec nad Nisouko barrutian dago.

## Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1634 urtean egin zen.
# Howland (Maine)
Howland Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian dago, Maine estatuan. 1.094 biztanle ditu, 35,62 kilometro koadroko azaleran banatuta.
# Olha Kobylianska
Olha Kobilianska (Gura Humorului, Bucovina, Austrohungariar Inperioa, 1863ko azaroaren 27a - Txernivtsí, Errumaniako Erresuma, 1942ko martxoaren 21a) idazle, nobelagile eta feminista ukrainarra izan zen.

## Biografia
Bere gurasoak Maria Werner eta Iulian Kobilianski, Ukrainako meatze-administrazioko langile bat, zazpi seme-alaba izan zituzten eta Olha Kobilianska laugarrena zen. Lau urteko hezkuntza autodidakta labur bat baino ez zuen jaso, oso-osorik alemanez.

### Idazle ibilbidea
Alemanez oso-osorik jaso zuen hezkuntza autodidaktak azal dezake bere lehen eleberria, 1880. urtean argitaratua, osorik hizkuntza horretan idatzi izana. 1894 arte ez zen ukraineraz  bere lehen obra agertu, bereziki Sofía Okunevska, Natalia Kobrynska eta Lesia Ukrainka lankide feministen eraginpean. Kobilianskak, 1899an ezagutu zuen azkena, denborarekin, ordea, bere hurbilketa eta elkarrekikotasuna gero eta biziagoa bihurtu zen, tonu grinatsua hartu arte. Nahiz eta "pasio" hori harrigarria iruditu. artean oso kontserbadorea zen Ukrainako bizitza kulturalean, harreman horiek ohikoak ziren Europako abangoardian.1894. urtean, Kobilianskak Rutèniako Emakumeen Elkartearen sorreran parte hartu zuen, baina ez zuen lortu emakume asko biltzea, asko sozialismo erradikal eta iraultzaileak erakarrita. Kobilianskak 1917ko Errusiako iraultzari lagundu zion, baina baita SESBek Ukraina bereganatzeari ere. Laguntza horrek arazoak ekarri zizkion alemaniarrek eta italiarrekv1941ean Bucovina inbaditu zutenean. 1942an hil zen, eta heriotzak epaiketa martzial baten ondorioetatik salbatu zuen.
1890eko hamarkadan, harreman erromantikoa izan zuen Osyp Makovei literatura-kritikariarekin; Kobilianskaren lanak defendatzen zituen, eta eroso sentitzen zen sexualki loratzeko eskubidea aldarrikatzen zuten emakumezko pertsonaia sendo, independente eta hezituekin. Geroago, ordea, banandu egin ziren, eta 1901ean Kobilianskak Lessia Ukrainka (1871-1913) idazlea ezagutu zuen. Elkartze horren ondorioz, oso lotura sutsua sortu zen, eta korrespondentziaz gauzatu zen, gaixotasunak eta zirkunstantziek elkarbizitza eragozten baitzieten. Ihor Kostetsky literatura-kritikariak harreman lesbikoa iradoki zuen geroago, eta George S. N. Luckyj-en iritziz: "Bi emakumeen artean kontaktu fisiko gutxi edo batere ez zen egon, nahiz eta haien hizkerak homoeròtic ematen duen".
Kobilianska bere garaiko nobelagile ukrainar ezagunenetako bat bihurtu zen, nahiz eta bere liburuetako batzuek XIX. mendeko gizartea hunkitu ahal izan zuten, emakumeen sexualitatetik, eta, modu zabalagoan, emakume osoaren izaeratik libreago zegoen ikuspegiarekin. Bere liburuak nekazariaz eta naturaren eta pertsonen arteko loturaz ere arduratu ziren. Nietzschek, George Sandek eta autore alemaniar askok (batez ere, erromantikoek) eragina izan zuten haren lan osoan. Solomiia Pavlychkok adierazi zuen Kobylians'ka-ren (bereziki Valse Mélancolique) lan argitaratuen arrazoi homoerotik indartsuak daudela.

## Aintzatespenak
- Chenivtsi Antzokiak eta Chenivtsiko Olha Kobilianska Museoak bere izena daramate.
# Kaltzio hidroxido
Kaltzio hidroxidoa edo kare hila Ca(OH)2 formula kimikoa duen konposatu inorganiko bat da. Kolorgea da kristala denean edo hauts txuri gisa ager daiteke. Kaltzio oxidotik eratortzen da, urarekin nahastean. Toxizitate txikia du eta aplikazio asko ditu, besteak beste eraikuntzan.
# Katu deabrua
Katu Deabrua (D.C. ere esaten zaio, "Demon Cat") katu mamu bat da, ustez Washington D.C.-ko Amerikako Estatu Batuetako gobernuaren eraikinetan bizi dena. 

## Historia
Katu Deabruaren historia XIX. mendearen erdialdekoa da, katuak Estatu Batuetako Kapitolioko sotoko tuneletara eraman zituztenekoa, arratoiak eta saguak hiltzeko. Kondairak dio Katu Deabrua inoiz joan ez ziren katu horietako bat dela, baita hil ondoren ere. Bere etxea, ustez, Kapitolioko eraikineko sotoko kripta da, hasiera batean, George Washington Lehendakariaren Hileta-ganberatzat pentsatu zena.
Kondairaren arabera, katua hauteskunde presidentzialen eta tragedien aurretik ikusi zen Washington D.C.-n, ustez Etxe Zuriko segurtasun zaindariek ikusi zuten John F. Kennedy eta Abraham Lincoln hil aurreko gauean. Katu beltz edo katu atigratu gisa deskribatu zen, batez besteko katuaren tamainekoa. Hala ere, lekukoek jakinarazi zutenez, katua erne jartzerakoan "tigre erraldoi baten tamainara" edo elefante batekora, 10 oin bider 10 oineko tamainera heltzen zela esaten zuten. Katua, orduan, lekukoari oldartzen zaio, eta desagertu egiten da bere 'biktima' harrapatu aurretik.
1890eko hamarkadan, katua erabat desagertu omen zen Kapitolioko zaindari batzuek bere armak tirokatu zituztenean, eta beste bat, ustez, bihotzekoak jota hil omen zen hura ikusi ondoren.
Ustezko mamuaren azken ikuskapen ofiziala Bigarren Mundu Gerraren azken egunetan edo ondoren izan zen, 1940ko hamarkadan.

## Azalpena
Steve Livengood AEBetako Kapitolioaren Elkarte Historikoko gidari nagusiaren arabera, Kapitolioko polizia ezaguna zen biltzarkideen senideak eta lagunak kontratatzeagatik, eta gizon horiek mozkortuta egoten ziren patruilatzen ari ziren bitartean. Livengoodek uste du elezaharra hasi zela mozkortuta zegoen segurtasun-guardia bat katuetako batek miazkatu zuenean, eraikin erraldoiko katu batek bere gain hartu zuelako. Livengoodek dioenez, bere nagusiari gertatutakoaren berri eman zionean, guardia etxera bidaliko zuten sendatzera, eta "beste zaindariek jakin zuten egun bat libre izan zezaketela katu deabrua ikusiz gero".

## Herri-kulturan
2006an sortua, DC DemonCats Washington D.C.ko lau roller derby taldeetako bat da.
# Lynn (Wisconsin)
Lynn Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clark konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. 834 biztanle ditu, 35,6 kilometro koadroko azaleran banatuta.
# Koldo Azpitarte
Koldo Azpitarte (Bilbo, 1970eko otsailaren 25a) Mutualia enpresaren bizkaitar mediku eta komiki-kritikaria da. Astiberrik argitaratutako "Trama" aldizkariaren zuzendariordea izan zen.
"Dolmen" superheroietan espezializatutako aldizkariko kolaboratzailea, argitaletxe honen bidez eta 2006an Cómics Made In Spain liburua argitaratu zuen, Estatu Batuetako merkaturako lan egiten duten espainiar jatorriko marrazkiei buruz. Senderos (2009) liburua ere idatzi du, Paco Rocari buruz.
# Kantoko sarraskia
Kantoko sarraskia 1923ko Kantōko lurrikara handiaren ostean Kantō eskualdean egindako hilketa handi baten izena izan zen. Japoniako gobernu inperialaren zati batzuk esplizituki eta inplizituki onartuta, armadak, poliziak eta indar parapolizial japoniarrek 6.000 pertsona inguru hil zituzten: batez ere korearrak, baina baita txinatarrak eta japoniarrak ere, korearrekin nahastuta eta komunista, sozialista eta anarkista japoniarrak. Sarraskia lurrikararen egunean hasi zen, 1923ko irailaren 1ean, eta hiru astez iraun zuen.
Bitartean, gobernuko funtzionarioak elkartu egin ziren eta plan bat sortu zuten sarraskiari buruzko informazioa kentzeko eta haren magnitudea gutxitzeko. Irailaren 18tik aurrera, Japoniako gobernuak sarraskian parte hartu zuten 735 lagun atxilotu zituen, baina, antza, zigor arinak ezarri zitzaizkien. Koreako gobernadore nagusiak 200 yeneko kalte-ordaina eman zien sarraskiaren biktimen 832 familiari, nahiz eta gobernu japoniarrak 250 heriotza baino ez zituen onartu. Baliteke heriotzak 6.000 baino gehiago izatea.
Azken urteetan, Japoniako politikari nagusiek eta Japoniako eskuineko talde marjinalek sarraskia ukatu edo minimizatzen jarraitu dute. 2017az geroztik, Tokioko gobernadoreak, Yuriko Koikek, sarraskiaren existentziari buruzko eszeptizismoa adierazi du etengabe.
# Churchill Towers
Churchill Towers (arabieraz: تشرشل تاورز), Arabiar Emirerri Batuetako Dubai hirian eraikitzen ari den etxe orratz konplexua da. Eraikuntza lanak 2007an hasi eta 2010ean amaitzea espero da.
DAR Consult arkitekto taldeak diseinatu zuen.

## Dorreak
| Postua | Izena               | Garaiera metroetan | Solairuak |
| ------ | ------------------- | ------------------ | --------- |
| 1      | Churchill Residency | 245                | 59        |
| 2      | Churchill Executive | 172                | 43        |
# Meierskappel
Meierskappel Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, Luzerna Herrialdea barrutia barrutian. 2014an 1,460 biztanle zituen 9,23 kilometro koadrotan banatuta.

## Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
# 2821 Slávka
2821 Slávka asteroide baten izena da. 1978ko irailaren 24an aurkitu zuen Z. Vávrová-ek Kleť Behatokitik.

## Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 SQ izena zeraman.

## Orbitaren ezaugarriak
2821 Slávka asteroidearen orbitak batez beste 2,439 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,959 distantziara egiten du eta urruntze maximoa 2,918 distantziara. Eszentrikotasuna 0,197 da, eta makurdura orbitala 6,74ºkoa da.

## Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutua 13.3 da.
# Isaac Oceja
Isaac Oceja Oceja (Escalante, 1915eko maiatzaren 29a - Barakaldo, 2000ko irailaren 27a) bizkaitar futbolari eta entrenatzailea izan zen, atzelari moduan aritu zena. Ama sukaldaria zuen eta haurtzaroa Durangon eman zuen.

## Taldeak
| Kluba                 | Urteak          |
| --------------------- | --------------- |
| Cultural Durango      | ?-?             |
| Lemona Kirol Elkartea | ?-?             |
| Baskonia Kirol Kluba  | ?-1932/33       |
| Athletic Club         | 1933/34-1935/36 |
| Barakaldo CF          | 1938/39         |
| Athletic Club         | 1939/40-1947/48 |
| Real Zaragoza         | 1948/49         |

| Biografia · Bizkaia | Artikulu hau Bizkaiko biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

- Datuak: Q2835468
# Center udalerria, Fayette konderria (Iowa)
Center udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Fayette konderrian. Azken zentsuaren arabera 275 biztanle zituen,  36.73 milia karratu (95.1 km2) eremuan.

## Ekonomia
2020ko zentsuaren arabera, Center udalerriak 139 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak 32.045 estatubatuar dolar ziren.
# Baso Petrifikatuaren Parke Nazionala
Baso Petrifikatuaren Parke Nazionala (ingelesez Petrified Forest National Park) AEBtako Arizona estatuan dagoen parke nazional bat da. Izena bertan dagoen egur petrifikatu kontzetrazio handiari zor dio, honek lurraldeari kolore bereziak ematen dizkio, Basamortu margotua delakoa sortuz.

## Zinema
1936an Leslie Howard, Bette Davis eta Humphrey Bogartek antzeztutako The Petrified Forest filma eremu honetan filmatu eta girotu zen.

## Iruditegia
- Basamortu margotua.
- Parkearen mapa.
- Abandonatutako auto zaharra.
- Koiotea.
# Microtus limnophilus
Microtus limnophilus Microtus generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae subfamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
# Filip Wichman
Filip Wichman (Gdańsk, 1994ko urtarrilaren 30a - ) Poloniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako YSCC Yokohaman.

## Kanpo loturak
- (Japonieraz) J.League Data Site

| Biografia · Polonia | Artikulu hau Poloniako biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

- Datuak: Q29840941
# Scarus fuscopurpureus
Scarus fuscopurpureus Scarus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
# Donnas
Donnas Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. 2.420 biztanle ditu, 33,97 kilometro koadroko azaleran banatuta.

## Mugakideak
Donnask honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arnad
Bard (Italia)
Hône
Pont-Saint-Martin (Italia)
Pontboset
Quincinetto
Traversella
Carema
Perloz
Valchiusa (en)
# Gambit (Marvel Comics)
Iceman, euskaraz Ganbito, jaiotzez izenez Remy Etienne LeBeau, Marvel Comics komiki argitaletxearen superheroi bat da eta X-Men superheroi taldeko kideetako bat. Chris Claremont eta Jim Leek sortu zuten eta lehenbiziko aldiz X-Men komiki aldizkariaren 14. zenbakian agertu zen (1990ko uztaila). New Orleans hirian jaiotako cajun superheroia da, hortik bere frantses izena.
Bere ahalmenak honakoak dira: objektu bizigabeak energia zenetiko lehergarriaz kargatzeko gaitasuna; objektuen energia potentziala energia zinetikoan bilaka dezake, beren molekulak azeleratuz ondorio lehergarriak lortuz; xarma hipnotikoa; gizakiazgaindiko arintasuna; aurrez-aurreko borrokan eta estretegian trebea; lapur aditua; gainera bera babesten duen indar eremu ikustezin txiki batek inguratzen du eta zaurietatik osatzen laguntzen dio. Lanbidez lapurra da.

## Zinema
Zineman Taylor Kitsch aktoreak antzeztu du.
- X-Men Origins: Wolverine (2009)

- Datuak: Q2639150
- Multimedia: Gambit (comics) / Q2639150
# Hinckley (Utah)
Hinckley Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Millard konderrian dago, Utah estatuan. 614 biztanle ditu, 12,92309 kilometro koadroko azaleran banatuta.
# Slatina (Ústí nad Orlicíko barrutia)
Slatina Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 447 biztanle ditu eta 4,29 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Orlicíko barrutian dago.

## Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1292 urtean egin zen.
# Oxyeleotris aruensis
Oxyeleotris aruensis Oxyeleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.