Tiyisisa leswaku vanhu hinkwavo va tiva xiphemu lexi va faneleke ku xi endla eka nghingiriko, ni vutihlamuleri bya vona. Khomani tinhlengeletano ta minkarhi hinkwayo ku tiyisisa leswaku vanhu hinkwavo va tiva ndlela leyi va faneleke ku pfuneta hi yona eka nghingiriko no endla leswi ku twananiweke hi swona. Tsalani vumbiwa eku sunguleni. Holobye Bob Xitlhangoma Mabaso, Presidente Thabo Mbeki (e) Mavito ya tinxaka ta vanhu, xik.: Vatsonga, Vantima, Valungu, Makhaladi. Munhu u lahlekeriwa hi vuxirho bya mfumo wa milawu leri eka wona Xedulu xa leyi yeleyo. Ku va xirho xa mfumo wa milawu wolowo. Matshalatshala lama ni man'wana lama nga ku endliweni ya vumba xiphemu xa qhingha ra swofamba swa vakhandziyi leri hetisekeke, leri katsaka magondzo na xiporo. Hi ta languta hi xihatla ku sungula ku tirhisiwa hi xihatla ka minongonoko leyi ku antswisa nkoka wa vutomi bya vanhu lava tirhaka. Mfikelelo wa mati na mbhasiso se wa antswa. Afrika Dzonga hi 2005, se a ri kotile ku fikelela Xikongomelo xa Nhluvukiso xa Mileniyamu hi mayelana no va ni mphakelo wosungula wa mati, laha ku nga va ni ku antswisiwa ko sukela ka 59% hi 1994 ku fika eka 83% hi 2006.