Uya nga vhurereli ha TshiVenḓa Vhadzimu kana midzimu i dzula madini, muyani kana thavhani. Afho fhethu hu vhidzwa upfi ndi zwifhoni. Sa tsumbo, Dzivha Fundudzi, hu dzhiwa hu zwifhoni zwa vha ha Netshiavha. Zwifhoni izwi zwa Fundudzi hu wanala nowa tshena ine ha tendwa upfi yo fara mbebo. Dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhashumi, dzangano ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa vhatholi na mutholi vha na pfanelo dza u dzhenelela kha dzithendelanoguṱe dza tshumisano. U swika henefho hune mulayo wa ḓo vhea mukano kha pfanelo i re kha hei Ndima, mukano u fanela u tevhedza khethekanyo ya 36 (1). Kha nganea iyi hu na tshipiḓa tsha maṱhakheshandwa tsho bvelelaho kha Vho-Lugisani na vhatovholi vhavho. Ṱalutshedzani nga muhumbulo wo fhelelaho. U engedzedza nga iwe sisiteme ya nivho zwi fha tshifhinga tsha u sasaladza zwibveledzwa zwiswa na tshumelo dzine dza nga si dzhielwe fhasi. Vhuvhambadzi ha ifhasi kha zwishumiswa zwa ndeme hu kwama vhuimo ha ikonomi ha nha zwa zwino. U rengiswa ha zwidzidzivhadzi zwo livhiswaho kha mishonga ya sialala zwi zwohe zwi swika kha US$ 32 billion nga waha. Ho anganywa zwauri nga u kwamana na vhongwaniwapo, hu nga vha na nyaluwo kha reshio ya bayophurosipekithasi kha dzitsengo u bva kha nthihi kha 10,000 u swika kha nthihi kha mbili, na uri nivho ya sialala i engedzedza zwavhui u sedzulusa zwimela zwine zwa nga shumiswa kha mishonga nga henefha u swika kha 400 kha tshafumi.3 Ha sa vha na u shela mulenzhe ha nivho ya vhongwaniwapo, vhunzhi ha zwibveledzwa zwa mishonga zwa ndeme zwine zwa shumiswa namusi, zwi nga si vhe hone. Phana ha 1992, Nivho ya Ngwaniwapo na zwishumiswa zwo vha zwi tshi vhonala sa ifa a mupo. Ho vha hu si na milayo ya ifhasi (nahone kha mashango manzhi nga vhuphara) ine ya languaa u swikelelwa kha zwishumiswa zwa ndeme. U bva kha muhumbulo wa muaisano wa lushaka, kha ifhasi ine a vha na u engedzea ha nivho, sisiteme dza nivho dzine dza si swikelelwe nga vhawe dzi fha zwivhuya zwavhui. Sa shango ri nga si kone u konelela u sa dzhielwa nha ha IKS kha sia ii?