Sehlophathuto sa Uphuzane.
Sehlophathuto sa Uphuzane se dula kae?
Lefelo la Uphuzane le hwetšwa dikilometara tše 25 go tloga Paulpietersburg, karolong ya Leboa ya KwaZulu-Natala, hleng ga noka ya Bivane. Tikologo ye ke ya magaeng a mmaruri, ya infrastraktšha ye e fokolago; go feta fao batšweletši ba gona ba hloka tsebo le bokgoni bja go lema ka bobona le gona ka mokgwa wa go phegelela.
Sehlophathuto se se akaretša batšweletši ba banna le basadi bao ba fišegago go ithuta le go godiša ditseno tša bona, go kaonafatša boiphedišo bja bona le go diriša methopotlhago ya bona bokaone.
Gonabjale batšweletši ba ba diriša nagatemego ye e ka bago dihektare tše 70, eupša go sa na le naga ye kgolo ya mogola (fallow land) ye e ka dirišwago.
Ke ka baka lang ge go na le mašemo ao a sa dirišwego?
Lebaka le legolo leo le dirago gore go be le mašemo ao a sa dirišwego, ke la tšhelete ka ge mašemo a bona e le a nagakopanelo mme mekgatlo ya ditšhelete e gana go ba adima tšhelete. Bothata bjo bongwe ke bja tirišo ya metšhene yeo e hlaelago ka ge go hlokega ditrekere le didirišwa.
Maloko a sehlophathuto a kopana gakae?
A kopana gatee ka kgwedi go ahlaahla mathata le ka moo methopo ya bona ye e hlaelago e ka dirišwago ka gona.
Mehola ya go ba leloko la sehlophathuto ke efe?
Ke ile ka makala kudu ge ke hwetša batšweletši ba ba thomile go diriša mekgwa ya sebjalebjale ya go lema (mokgwa wa go se leme (no-till)) ka katlego ye kgolo sehleng sa 2009/2010. Sehleng sa gonabjale ebile ba okeditše tšweletšo ya lehea ka mokgwa wa go se leme ka katlego ye e fetago ya ngwagola. Go dumela ga bona go diriša mekgwa ya sebjalebjale legatong la mekgwa ya kgale ya go bjala lehea, go bontšha gore ga ba lwantšhe phetolo le gore thuto le tlhabollo ya bona e a letlega. (Wa lala, wa šala!
Batšweletši ba dumela gore ba humana tshedimošo (tsebišo) le tsebo ye ntši ka go ba maloko a sehlophathuto le go ba gona matšatšing a balemi. Mokgwa wo mongwe wa go neeletša boitemogelo bjo bobotse ke go diriša ditema tša maitekelo (trial plots) go laetša batšweletši mekgwa ye e nepagetšego ya sebjalebjale ya go bjala lehea.
Na go na le tsenelelano efe kapa efe gare ga maloko a sehlophathuto le batšweletšikgwebo?
Tsenelelano e gona gare ga maloko a sehlophathuto le batšweletšikgwebo ba gae, eupša bokgole bja ona le batšweletšikgwebo ke bothata. Sehlophathuto se se na le tswalano ye botse le ba Kgoro ya Temo le ge e ka ba le batšweletšikgwebo tikologong ya sona.