Leswi swi vula leswaku mali leyi kolotiwaka ya Mawuwai (kumbe Mhawuri) yi ta kokiwa hi Phesali. GEMS yi ya rhumela mapapila ya mihlanganiso ya tihakelo na matirhiselo ya 0189 exikarhi ka nhweti leyi eka Vapurakitixina va HR leswaku vakota ku vona leswaku mali leyi nga salela endzhaku ya kokiwa. Xipene xitswala kuya hi nguva, vana vakona vasungula timhaka ta masangu endzhaku ka malembe mambirhi. Kutswala swihumelele eXikarhi ka Sunguti nale xikarhi ka Nyenyankulu. Marhole yatswariwa exikarhi ka Ndzhati na. Nhlangula endzhaku ko tika masiku ya 238 - 254. Tirhisa ririmi ku anakanya, ku huhwisa no tilorhela, (xik. Ku hlamusela mafenya, ku titumbuluxela switlhokovetselo na tikhodi ta ririmi). Loko hi nga endli leswi, a hi nge antswisi xiyimo xa dyondzo. Swikongomelo swa hina swa dyondzo swi olovile kambe i swa nkoka. Hikwalaho ka ku va kona ka Nawu wa Mati wa Rixaka (Nawu 36 wa 1998 NWA), nkavelo wa mati kumbe Rhisevhe ya swilaveko swa masungulo swa vanhu na ya ntirho lowu hlayisekeke wa ikholoji swi endle leswaku ku va ni mavonelo mantshwa eka mafambiselo ya swihlovo swa mati eNambyeni wa Groot Letaba. Sweswi ku fanele ku seketeriwa hi qhingha ra mafambiselo ya swihlovo swa mati hi ndlela leyi hlayisekeke. Makungu yo engetela mphakelo wa mati lowu tshembekeke wo huma eNambyeni wa Groot Letaba ya katsa ku akiwa ka damu eNambyeni wa Groot Letaba eka N'wamitwa ehansinyana ka Nambu wa Nwanedzi xikan'we na makungu yo kurisa Damu ra Tzaneen. Switirhisiwa swo tala swa ku basisiwa ka mati, ku rhurhisiwa na ku hlayisiwa ka mati yo rhwaleka ku suka eka matirhiselo swa masungulo swi vumba xiphemu xa nkoka xa makungu ya nhluvukiso. Ku langutiwa ngopfu swilaveko swa mati swa ku engeteleka ka vaaki eka tiekhosisiteme ta le hansi ka nambu (ku katsa ni leti kumekaka eKruger National Park) xikan'we no tshamisekisa ncheleto wa mabindzu, ku katsa na tindhawu leti ku nga ni mati ya varimi lava pfumalaka.