Noni ya khale ka mutirhi wa Nhlengo wa Ndziriso yi kumile swipfuno swa phenxeni hi xitalo swa nuna wa yona loyi a nga lova hi n'hweti yin'we ntsena endzhaku ka loko Musirhelela Vaakatiko Lawrence Mushawna a nghenelerile.
Hofisi ya Musirhelela Vaakatiko (OPP) yi loncile gingiriko ra yona n'winyi ra vulavisisi eka ku hlwerisiwa lokukulukumba ka ku purosesiwa ka tihakelo ta swipfuno swa phenxeni hi Nhlengo wa Phenxeni ya Vatirhela Mfumo(GEPF) na Nhlengo wa Ndziriso eka mumangali, Man. M. du Toit.
Leswi swi humelerile endzhaku ka loko swi fikile etindleveni ta OPP leswaku Man. Du Toit, loyi na yena ari mutirhi wa Nhlengo wa Ndziriso, a lava ku kuma swipfuno leswi a kolotiwa swona, tin'hweti tinharhu endzhaku ka loko nuna wa yena a lovile.
Swipfuno a swi nga se hakeriwa handle ka mhaka ya leswaku u yisile matsalwa hinkwawo laya lavekaka tanihi leswi ya nga hlamuseriwa hi Nawu na Milawu ya Phenxeni ya Vatirhela Mfumo eka GEPF na leka Nhlengo wa Ndziriso.
Swipfuno leswi a kolotiwa swona akuri phenxeni ku suka eka GEPF na mali ya masiku ya livhi ku suka eka Ndzawulo ya Vatirhi, laha Nhlengo wa Ndziriso wu welaka kona.
Ehenhla ka ndzavisiso, swi kumekile leswaku nhlweriso a wuri hikwalaho ka mhaka ya leswaku mufi anga titsariselanga tanihi muhakeri wa xibalo leswi fambelanaka na Nawu wa Xibalo xa Mbuyelo wa 1962. Nawu wu lava munhu un'wana na un'wana loyi a kumaka muholo lowu ku nga tekiwaka xibalo eka wona hi ku hundza xiyenge xa mpimo wa mali ya R120 000 hi lembe eka lembe ra mpimanyiso ro hakela xibalo xa mbuyelo. Rhenke/xiyimo xa mufi na xikeyili xa muholo a xi hundza mpimo lowu wa mali.
Hi xivangelo lexi, xileriso xa xibalo hi mayelana na swipfuno swa rifu xi ariwile loko xi yisiwa eka Xibalo xa Afrika Dzonga (SARS) hi GEPF, hambiswiritano, mumangali a nga kumanga mapapila yo n'wi tivisa hi mahungu mantshwa ku suka eka GEPF.
Hi mayelana na swipfuno swa mali ya masiku ya livhi, Ndzawulo ya Vatirhi yi tlhele yi kumeka ku va yi nga landzelelanga leswi hlamuseriwaka hi Xiboho xa 7 xa 200 xa Huvo ya Vukondleteri ya Mfumo.
Xiboho xi hlamusela leswaku eka xiyimo laha ku ngana rifu, mali ya masiku ya livhi yi fanele yi hakeriwa eka vadyivandzhaka lava nga hlawuriwa na loko ku ri hava loyi anga hlawuriwa, yi fanele yi hakeriwa eka nuna/nsati kumbe munghana wa vutomi hinkwabyo wa mufi..
Endzhaku ka loko OPP a nghenelerile, SARS yi endlile vutihlanganisi na Man. Du Toit. Ku nga se hela 24 wa tiawara Man. Du Toit na nuna wa yena loyi a loveke avari vahakeri va xibalo lava nga titsarisela na mimpimanyiso leyi a yi yimeriwile/sele yi yisiwile, leswi swi nga endla leswaku swi koteka ku hakeriwa swipfuno leswi a kolotiwa swona.
Swipfuno swa Phenxeni aswiri kona endzhakunyana leswaku a swi teka na mali ya masiku ya livhi yi hakeriwile eka akhawunti ya ndzhaka ya mufi.
"Laha xileriso xa xibalo xi ariwaka hi SARS, GEPF yi fanele yi vona leswaku vadyivandzhaka va tivisiwa hi xihatla ku endlela leswaku va kota ku tihlanganisa na tihofisi ta vona ta SARS ku lulamisa swiphiqo,"ku vula Gqweta. Mushwana eka swibumabumelo swa yena.
U yile emahlweni a susumeta Ndzawulo ya Vatirhi ku va yi vona leswaku leswi nga nyikiwa hi Xiboho xa 7 xa 2000 mayelana na tihakelo ta mali ya masiku ya livhi ya mutirhi wa mufi swa landzeleriwa.