ku kombela ku pfuniwa hi n'wina no nghenelela ka n'wina na leswaku hofisinkulu ya n'wina yi hangalasa mahungu lawa ya nkoka hi Ntungu wa Mukhuhlwani wa A (H1N1) 2009 eka miganga ya hina. Sweswi, ku tshembhiwa leswaku i ku hlangana ka swilo leswi khumbhaka vanhu na swinyenyana. Hi nkarhi lowu ndzi tsaleke leswi, xitsongwatsongwana xi tlulele 177 457 wa vanhu (leswi swi tiyisisiwe hi valaboretri) emisaveni hinkwayo laha ku vikiweke mafu ya 1 457.
EAfrika Dzonga, hi tiyisise timhangu ta 2 844 laha ku loveke vanhu va ntsevu.
Ku kamberiwa swa ximfumo swi endliwa hi 'National Institute of Communicable Diseases', leyi kumekaka eGauteng kambe ku hundziseriwe eKapa Vupeladyambu. Ku kamberiwa swi endliwa endzhaku ka xiringanyeto xa dokodela. Ku kamberiwa ka ntshungu ku ya hi xikombelo xa swirho swa muganga a swi endliwi eka xiyenge xa rihanyo xa tiko. Ha swi tiva leswaku swiyenge swin'wana eka xiyenge xa swa rihanyo lexi nga riki xa mfumu xi kambela ntshungu ku ya hi xikombelo xa vanhu lava nga le ku vileleni ku nga ri ku ya hi madokodela ya vona, kambe leswi a swi ringanyetiwi hi WHO.
Madokodela va fanele ku tshungula ku ya hi swilaveko swa Ndzawulo ya rixaka ya swa Rihanyo.
Vutshunguri byo tiveka i Tamiflu.
Vutshunguri bya ntshungu byi ta endla leswaku Tamiflu yi nga ha tshunguleki hi swidzidziharisi kutani yi va yi nga ha tirhi eka vanhu yi nga va pfunaka.
Masungulo yo tano ya mirhi ya le ku endliweni eYuropa na Amerika; xo biha hi leswaku tiko ra hina a ri na thekinoloji kumbe ntalo wo endla tano.
Kambe swa tshembisa leswaku vanhu vo tala va ta lava murhi lowu nga ta endliwa hi ndlela yo ringanela - leyi nga kumekiki eAfrika.
Ndzi rhandza ku khensa ku va mi tekile nkarhi wo hlaya papila leri, no mi khensa ku va mi ta nghenelela eka mbhurisano no hunguta ntshikelelo wa vuvabyi.