Bala tema ena e latelang ka tlhoko, ebe o araba dipotso tse hlahang tlasa yona ka ho sebedisa mantswe a hao. Araba ka lentswe le le leng feela moo ho hlokehang, ntle le haeba potso e hloka tlhaloso kapa karabo e teletsana.
Ba ne ba ntse ba ngola ha ba tla utlwa motho a kokota monyako. Ba emisa ho ngola ba sheba ka nqa ya ka moo ho kokotwang ka teng. Ha ba tadima ba bona monnamoholo e mokgutshwane a eme monyako. O ne a ntse a hwehla ka letsoho ho bontsha hore o batla ho bua le titjhere e ntseng e ngola le yona. Bana ba hweshetsa ho bontsha hore ho na le motho monyako. Titjhere ha a hetla, a bona monnamoholo enwa a se a suthile a eme thokwana mane tlasa sefate. A mo atamela ba buabua, monnamoholo a ntse a supasupa e ka o ntse a mmontsha ho hong mmeleng.
Ha a ntse a mmontsha yaba titjhere e ntse e oma ka hlooho ho bontsha hore e utlwisisa seo monnamoholo a buang ka sona. Ra bona titjhere e se e itshetjha e ntsha ho hong ho kang tjhelete ka pokothong a ho neha monnamoholo enwa. Le yena a oma ka hlooho ho bontsha hore o a leboha. Monnamoholo a tsamaya. Titjhere a boela ka phaposing ya ho rutela. Ha a fihla, a fihla a keketeha pele a hlalosa hore o qabolwa ke eng.
Titjhere o re o ile a shapa ngwana monnamoholo enwa, jwale monnamoholo o na le tletlebo ka taba eo. Ho bonahala ha ngwana a ile a phetela ntatae hore titjhere o ba shapile bohle ka phaposing empa yena o shapuwe ho feta bana ba bang. Ya eba taba ya mohlolo hobane ba bang bana bao eo a shapuweng le bona ba teng sekolong ebile ba ntse ba rutwa ka phaposing. Yena o lofile sekolong a bolela hore ha ntatae a sa yo bua le titjhere, a ke ke a hlola a beha leoto la hae sekolong. Seo titjhere a neng a se ntsha pokothong e ne e le tjheletenyana eo a neng a re monnamoholo a tle a reke Zambuk ya ho tshasa metopa ya ngwana. Ke wona mohaunyana oo a ka mo etsetsang wona.
Ke lebaka lefe le entseng hore bana ba emise ho ngola ka phaposing?
Hlalosa seemo sa motho eo ya neng a eme monyako ka botlalo.
Nehelana ka lentswe le le leng bakeng sa sehlotshwana sa mantswe a ngotsweng ka mongolo o sekamisitsweng dipolelong tse latelang. Kgetha karabo e nepahetseng ka ho fetisisa lenaneng leo o le filweng. Ngola nomoro le karabo feela.
Ha motho a phahamisitse letsoho a bontsha e mong hore a tle kapa a atamele ho yena re re o a mo...
Ha batho ba buela fatshe mme ba sa batle ho hlodiya re re ba a...
Ke ketso efe e bontshang hore titjhere o ne a se a utlwisisa seo monnamoholo a mmontshang sona?
Bolela hore na polelo e latelang ke nnete kapa mafosi ho ya ka ditaba tsa tema o nto tshehetsa karabo ya hao ka lebaka.
Titjhere o ile a fa monnamoholo Zambuk.
Bana bohle ba ne ba shapuwe mme bohle ba tlile sekolong empa enwa wa monnamoholo o lofile. Ebe phapang ke efe ho shapuweng hoo ha bona?
Na ketso ee e entsweng ke titjhere e a amoheleha ya ho shapa bana ho ya ka molaotheo wa naha ya rona Tshehetsa karabo ya hao?
Na ho lofa ha ngwana eo sekolong ho ne ho tla lokisa bothata boo ba ho shapuwa ke titjhere Tshehetsa karabo ya hao ho ya ka kutlwusiso ya hao?
Kgetha karabo e nepahetseng ka ho fetisisa e hlalosang se bolelwang ke polelo ena e latelang: Ya eba taba ya mohlolo e hlalosa ho re ...
Ke nnete hore ngwana eo wa monnamoholo o shapuwe ho feta ba bang.
Ke taba e swabisang.
Ha se nnete hore ngwana eo wa monnamoholo o shapuwe ho feta ba bang.
Panado ya bana e fumaneha ka sebopeho sa mokedikedi le sa dipidisi tse hlafunwang. Panado ya mokedikedi e tsebahala ka dibotlolo tse pedi tse lekanang, e nngwe e tshetse seturupu se setala ha e nnqwe e tshetse seturupu se se kgubedu. Botlolwana e nyenyane ke ya marothodi mme e etseditswe masea feela. Tjhupu ya kgalase e sebedisetswa ho hula marothodi botlolong eo e nyenyane ebe a rothisetswa ka molomong wa lesea.
Ke dintho dife tse PEDI setshwantshong see, tse bontshang hore sehlahiswa sena se etseditswe bana?
Sehlahiswa see se fumaneha ka dibopeho dife tse PEDI?
Phapang ke efe pakeng tsa setshelo se tshetseng dipidisi le setshelo se tshetseng mokedikedi?
Ke ka lebaka lefe ha ho sebediswa tjhupu botlolwaneng e nyenyane?
Na bana ba lokelwa ke ho nwa dipidisi tseo ka metsi Tshehetsa karabo ya hao?
Ho ya ka wena, o ka re papatso ee reretswe bomang setjhabeng?
Palo ya bana ba fumanwang mebileng e ntse e eketseha. Mabaka a mangata ao e leng sesosa sa palo ena. A mang a ona ke palo e kgolo ya dikgutsana tseo batswadi ba tsona ba bolawang ke AIDS, tlhekefetso malapeng le bofutsana. Ho bolela Shange.
Setjhaba se hloka ho rutwa hore se se fe bana bana ba mebileng tjhelete kapa tsona dijo. Tjhelete ena eo ba e fuwang ke sesosa se seholo sa ho phela mebileng ho e na le malapeng kapa matlong a tlhokomelo. Le ha ho le jwalo, batho ba bang ba bona eka ke bokgopo.
Bana bana ha ba nahane letho ka bokamoso ba bona. Ntho e bohloko feela ke ho re bana bana ba shwella mebileng moo. Ba phela hara tlhekefetso, bonokwane, dithethefatsi, bohlola le tsohle tse mpe. Hang ha ba fetoha makgoba a dithethefatsi, ba ka bolaya motho moo ba batlang botlolo feela ya sekgomaretsi.
Mekgatlo e hlokomelang bana ba mebileng ha e a dumellwa ho ba tlosa moo ka sheshe le ha e le hore ba a lematsana athe le mapolesa a ka ba tlosa moo ha feela ba se ba tlotse molao.
Ha mokgopi o qhalana, Raditaba le Tjhotjholosa ba theohela lengotswaneng, ba shebana mahlong, yaba ba ya fatshe ke ditsheho. Motho a re, "hona ke qaleho ya morero wa rona wa boiphetetso. O qadile hantle, wa nkgono; ke a dumela hore o monna e seng monnanyana. Le nna o tla qala ho mpona na motho ke ye ke mo etse jwang ha a le tjena ka Hipo. Haeba Dikeledi a ka nyalwa ke ntja e kang ena, ke tla mo tsota ruri, e tla ba le yena ke ntja e jwalo; motho a nyalane le lehlena a ntse a le bona ebe o re o tla itshokollela ntho ya hae e be e loke Fariki ke fariki ha e sa tla ba motho le kgale. Le ha a ka atleha, feela hopola hore ntja e boela mahlatseng a yona, fariki e boele seretseng ha e qeta ho hlatsuwa. Ke tseba ditaba etswe lebitso la ka le mpaka jwalo! Ha ke moshanyana wa maobane; thola wena o tla mpona hantle". Ba boela ba hasana ke ditsheho ha ba hopola ka moo Hipo wa batho a neng a inwele ka teng ka sutu e bosootho bo fifetseng empa jwale e le kgwadi ke seretse, mobu le tse tswang ka maleng, hodimo le tlase. Ba tsheha, bao batho, ba utlwa monate o utluwang ke batho ba bang ha motho a hlahetswe ke tse babang, e seng lefu, empa tse mo tlontlollang, tse mo theolang boemong boo a leng ho bona, ba lebale hore 'pitsi ho kgotjwa e maoto mane' hore le bona le tla ba tjhabela mme le bona ba utlwe bohloko, ba lle bosiu le motsheare. Ha ba fihla phuthehong, ba fihletse batho ba eme matlotlosiya, ka bone, ka bohlano, ka bobedi?
Nehelana ka mahlalosonngwe/disinonime kapa mantswe a nang le moelelo o tshwanang le a ntshofaditsweng dipolelong tse latelang.
Raditaba o dumela hore kolobe e ke ke ya fetoha motho le kgale.
Banna bao ha ba rate ha Dikeledi a ka nyalwa ke nyalasi e jwalo.
Polelong ena 'Mohau o lokela ho thola ha motho e moholo a bua le wena' lentswe le ntshofaditsweng moelelo wa lona o sebedisitsweng polelong eo ke 'ho se bue letho'. Ha moelelo o mong wa lona e ka ba o latelang, 'Kelebohile o ile a thola tjhelete ha a ne a ya thoteng.' Ipopele dipolelo ka lentswe le latelang e le ho totobatsa meelelo e mmedi e fapaneng.
Polelong e latelang ho sebedisitswe nyenyefatso: 'Ke a dumela hore o monna e seng monnanyana.' Fetolela mantswe a ntshofaditsweng nyenyefatsong.
Hona ke qaleho ya morero wa rona wa boiphetetso.
Sutu e ne e fifaditswe ke mobu le tse tswang ka maleng.
Bala dipolelo tse latelang o ntano fana ka malatodi (diantonimi) a mantswe a ntshofaditsweng.
Hona ke qaleho ya morero wa rona.
Batho ba boela ba hopola ka moo Hipo wa batho a neng a inwele ka teng.
Polelo ke ena: 'Dikeledi a ka nyalwa ke ntja e kang ena, ke tla mo tsota ruri'.
Mantswe a ntshofaditsweng ke mabitso.
Polelong ena: 'Dikeledi a ka nyalwa ke ntja' lentswe nyalwa le boetsuweng. Fetolela dipolelo tsena boetsuweng. Qala dipolelo ka mantswe ao o a fuweng.
Le jwalo le tla ba tjhabela le bona.
Ke tseba ditaba etswe le lebitso la ka le mpaka jwalo.
Lentswe 'phuthehong' polelong ena: 'Ha ba fihla phuthehong, ba fihletse batho ba eme matlotlosiya', ke lehlalosi la sebaka/tulo. Ngola polelo e latelang empa o fetole lentswe le ka masakaneng hore le be le sebopeho sa lehlalosi la sebaka/tulo.
Raditaba le Tjhotjholosa ba ne ba le teng (mokgopi) oo.
Ha motho a ya (lefu) o ela ho ya tshedisa ba hlahetseng ke tse babang.
Maele ana: 'Pitsi ho kgotjwa e maoto a mane,' a bolela eng ho ya ka moo a sebedisitsweng ka teng temaneng. Kgetha karabo e nepahetseng ho tse latelang.
Motho a ka kgotjwa ha a tsamaya majweng.
Bohle re etsa diphoso, ha ho motho ya phethahetseng.
Le ha o ka ba le maoto a mane jwalo ka phoofolo o tla nne o kgotjwe.
Motho o etsa phoso ka sepheo sa ho utlwisa e mong bohloko.
Polelong ena: Ha mokgopi o qhalana, Raditaba le Tjhotjholosa ba theohela lengotswaneng. Mantswe a ntshofaditsweng ke mahokedi, mme a thusa ho phethahatsa moelelo polelong. Tlatsa dikgeo ka mahokedi a nepahetseng dipolelong tsena.
Raditaba ka botjena bona ba hae, a phetela motswalle wa hae tseo yena a boneng ditorong tsa hae.
Polelo ena. 'Ebe o re o tla itshokolela ntho e be e loke' e sebopehong sa potso. Fetolela polelo ena e latelang sebopehong sa potso. Qala polelo ya hao ka lentswe lena, 'na'?
Raditaba le Tjhotjholosa ba ile ba theohela ka lengopeng.
Polelo ena, 'Le nna le tla mpon' e ho lekgathe letlang.
Ba boela ba hasana ka ditsheho.
Ngola dipolelo tsena hape o se o lokisitse diphoso tse ngotsweng ka mongolo o motsho.
Polelong ena, 'O qadile hantle, wa nkgono,' ho sebedisitswe lerui 'wa nkgono'.
Bala ditaba tsa lengolo le latelang ka hloko, e be o araba dipotso tse latelang.
Ke o ngolla lengolo lena ke kgathatsehile haholo ka seo mora a ntsebisitseng sona mabapi le tse etsahalang sekolong. Ke utlwa hore e se e le matsatsi a mararo dithuto di sa tsamaye hantle. Jwalo ka e mong wa setho sa lekgotla la kemedi ya batswadi, ha ke eso fumane tsebiso ho tswa ho wena mabapi le taba ena. Ebe ho etsahalang sekolong moo Ntsebise ka potlako pele ke tla moo ke tlo o shapa?
Ngola phoso e le nngwe feela e bontshang hore ho na le ho fosahetseng sebopehong sa lengolo lena.
Ngola qetelo ya lengolo lena.
Ho latela dikahare tsa lengolo lee, o ka fa ditaba tsee sehlooho sefe?
Qotsa polelo ho tswa temeng e senyang ditaba tsa lengolo lena.
Ebang bomonghadi Mofokeng ba babedi sekolong, ke eng se ka etsuwang hore lengolo le fihle matsohong a eo le reretsweng yena?
Maemo a moamohedi wa lengolo mona ke afe?
Bala ditaba tsa tema ena o ntano araba dipotso tse thehilweng hodima yona.
Bomme, kenang le iponele ka bolona. Fepang ba malapa a lona ka R10,00 feela ka letsatsi.
Lwantshang theko tse hodimo tsa dijo. Lebenkele la Bataung Traders, Qwaqwa, ke lona feela le ka o thusang. Bonkgono ba fumana theolelo ya 10%.
Ditaba tsa papatso e ka hodimo di reretswe bomang?
Na bontate ba dumelletswe ho reka lebenkeleng lee Ke ka lebaka la eng ha o realo?
Bolela hore polelo e sehetsweng mola ke nnete kapa mafosi o be o tshehetse karabo ya hao ka lebaka.
Na polelo ee ke ntlha kapa mohopolo feela: Lebenkele la Bataung Traders Qwaqwa, ke lona feela le ka o thusang! Fana ka lebaka la karabo ya hao.
Qolla polelwana e nang le tshusumetso e ka hohelang bareki ho tla lebenkeleng lena.
Dipotso tsohle tsa KAROLO YA D di thehilwe hodima buka e le nngwe, e leng ya 'Makumane a thata a bophelo'.
Ho botsitswe dipotso tse pedi (POTSO YA 4 le POTSO YA 5) bukeng ena. Mohlahlobuwa o TLAMEHA hore a kgethe mme a arabe potso e le NNGWE feela; haeba mohlahlobuwa a kgetha ho araba POTSO YA 4, a arabe le dipotswana tsa yona ka BOBEDI (4.1 le 4.2). Ebang a sa etse jwalo, a kgetha ho araba POTSO YA 5, le teng a arabe dipotswana tsa yona ka BOBEDI (5.1 le 5.2). Kgetha mme o arabe POTSO YA 4 KAPA POTSO YA 5.
Araba POTSO YA 4 kapa POTSO YA 5.
Bala qotso ena e be o araba dipotso tse e latelang.
Seteisheneng sa Germiston ha koloi ena ya motlakase e re kgekgenene, ka bitswa fatshe nna moshana ya jwalo. Ke ne ke se ke habile yane e neng e se e eme mane boemelong. Ka matha lepatlapatla ho ya e laumela. Athe le yona e ne e se e hula nakong ena, eka e baleha ha e mpona. Ka ha ke holetse mona Johannesburg mme e le kgale ke palama terene, ka e kgorohela sa ntja lekesi e lelekisa mmutla o lebelo, leheshane. Lemati la terene ena le ne le se le setse hanyenyane feela le kwalehe. Ka le qhautsa leoto la ka le se ntse le tila habedi hararo fatshe. Ka qetella ka ho le akga ha terene ena e qetella ho tswa mona boemelong. Tjhe, ka fela ka iphumana ka hare ho mala a yona.
Nakong ena ke ne ke se ke phefomolohela hodimo.
Ditaba tsena di etsahala ka letsatsi lefe la beke?
Mophetwa wa sehlooho paleng ena ke mang Nehelana ka lebaka hobaneng o re jwalo?
Koloi ya motlakase' eo mopheti a buang ka yona moleng wa pele wa qotso e ne e le eng hantlentle?
Mophetwa enwa o ne a entseng ha a tla kgakgathwa ke batho ka tereneng?
Ditaba tsena di ne di etsahala profensing efe ya Afrikaborwa?
Bala qotso ena e be o araba dipotso tse e latelang.
Ka ha Teboho a ne a sebetsa ka thata dithutong tsa hae, a iphumana a atleha selemo le selemo ho fihlela a re qiti, maphethelong. A qeta dithuto ka maemo a hodimo a bileng a mo tlisetsang mantswe a tlotla ho hlaha barupeding ba hae. Bongata ba bona ba bile ba mo kgothaletsa ho ka ruta hona mona sekolong sena sa Tshiya. Empa hobane Teboho a ne a rata ho ka ruta haufi le moo a holetseng, a hlokisa kopo ena sebaka mme a e qhelela ka thoko.
Pudumo Moriri e ne e le mosuwe wa Teboho ha a bala sehlopha sefe?
Ha Tlaleho a hlokomela hore Teboho o na le bothata ka thuto e itseng, o ne a etsa eng ho thusa mora wa hae?
Hobaneng ha Tlaleho a ne a roma Teboho lebenkeleng empa a sa mmolelle seo a lokelang ho se reka?
Mosadi wa Tlaleho ke mang?
Teboho o ne a llelang ha a sheba ntatae mohla mokete wa dikapeso tsa bona?
Omfolopo ya letsatsi la tswalo la Teboho e ne e ngotsweng ka ntle?
Diomfolopo tseo tsa dimpho tsa Teboho di ne di bolokilwe ho mang?
Bala qotso ena e be o araba dipotso tse e latelang.
Ba ne ba bonahala ba le bohlokong ka palenyana ena ya hae. Molahlehi a emiswa lebokoseng la boqosuwa hape. Kgetlong lena moahlodi a mmotsa hore na o sa tla rata ho tswela pele ka ho kgodisa lekgotla ka tsitlallelo ya ho ba moahi wa Afrikaborwa. Tjhe Molahlehi a latola. Motjhotjhisi, ''Molahlehi Ponto, o ile wa kgutla neng Lesotho'' Molahlehi, ''Ka morao ho dilemo tse mmalwa, ke ile ka kgutlela mona naheng.?
Lebitso la malome wa Molahlehi ya neng a dula le yena mme a mo sotla ke mang?
Sefane (seboko) seo Molahlehi a neng a tsejwa ka sona teronkong ke sefe?
Lebaka le entseng hore Molahlehi a qetelle a dula le malomae ke lefe?
Hobaneng ha batho ba batsho ba ne ba falliswa ka kgang motseng wa Dindela?
Mohlokomedi wa Molahlehi o ne a tshwarelwa lebaka lefe motseng wa Dindela?
Molahlehi o isitswe Lesotho ha mmangwanae a le dilemo tse kae?
Bala qotso ena e be o araba dipotso tse e latelang.
Metsotso ha ho otla e ka bang mashome a mabedi ka morao ho hora ya leshome, mane sekolong ha fihla mohlahlobi wa dikolo. Nakong ena mosuwehlooho o ne a ntse a dutse ka kantorong ya hae a lokisa dibuka tsa sekolo. Lerata ka diphaposing le le hodimo eka la dinotshi. Mohlahlobi ha a fihla a ya lekola se etsahalang mona diphaposing. Ka lehlohonolo e ne e se motho ya tumileng haholo mme ka lebaka leo o ne a sa tsejwe ke bana ba bangata ba sekolo. Sena hee se ile sa mo fumantsha monyetla o moholo ho ka hlahloba sekolo ntle le ho hlokomeleha ka pele. A nna a ya jwalo le diphaposi ho fihlela a be a di qeta kaofela. Ha a qetile a ya kantorong ya mosuwehlooho.
Ke mosuwe ofe ya neng a nwa le barutwana ka nako ya sekolo?
Na ke ntho e ntle ha mosuwe a nwa le barutwana Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka le utlwahalang?
Mosuwe eo o ne a sebetsa sekolong sefe?
Hobaneng ha mosuwehlooho a ne a mema mohlahlobi ho tla sekolong sa hae?
Mohlahlobi o ile a eletsa mosuwehlooho ka ho reng?
Lebitso la mohlahlobi eo ke mang?
Ha mosuwehlooho a fihla tameneng, o fumane mosuwe ya nwang le barutwana a ntse a etsa eng?