Ghoemas: PW Botha sou trots gewees hetArgieffoto (Met apologie aan Martin Niemöller) Eers het hulle vir Afrikaanse onderrig gekom, en ek het niks gesê nie Want ek was nie meer op skool nie Toe kom hulle vir Pretoria se straatname, en ek het niks gesê nie Want ek bly in die Noord-Kaap Toe kom hulle vir die kunstenaars, en ek het niks gesê nie – Want ek was nie ’n kunstenaar nie Toe kom hulle vir my – en daar was niemand oor om namens my te praat nie Die week se Ghoema-toekennings is in omstredenheid gedompel nadat die lied “Die Land”, wat deur Steve Hofmeyr, Rohan du Toit, Jay, Bobby van Jaarsveld en Bok van Blerk opgeneem is, onttrek is van die nominasies vir beste musiekvideo. Dit blyk dat ’n hooggeplaaste by MultiChoice druk op die Ghoemas se organiseerders geplaas het om die nominasie te onttrek vanweë Steve Hofmeyr se deelname. En die rede wat aangevoer word, is dat Hofmeyr se standpunte nie met dié van MultiChoice ooreenstem nie. Indien ’n toekenningsgeleentheid of enige ander instelling daarop aanspraak maak dat hulle vryheid van spraak ondersteun, kan hulle slegs ’n item verwyder indien dit aan een van die volgende vereistes voldoen: Aangesien dit nie die geval met die “Die Land” is nie, kan daar met reg gesê word dat die voorskriftelike sensuur wat voorgekom het met die onttrekking van “Die Land” se nominasie, die grofste vorm van sensuur is wat ons in ’n lang tyd gesien het. Gedurende Januarie 1987 dien eerwaarde Allan Hendrickse in die driekamerparlement onder die destydse eerste minister, PW Botha. Hendrickse is leier van die Arbeidersparty en loop onder hewige kritiek deur vir sy deelname aan die driekamerparlement wat deur verskeie anti-apartheidsaktiviste beskryf word as ’n stelsel wat help om die bewind van die Nasionale Party aan die gang te hou. Hendrickse is kort tevore deur Botha as ’n minister aangewys en hy het heel moontlik oor ’n sekere mate van selfvertroue beskik en geglo dat hy die kritici sal kan paai. So besluit Hendrickse om van sy ondersteuners te neem en op die destydse “wit” strand King’s Beach in Port Elizabeth te gaan swem. Dié aand word daar op die SAUK-nuus na die swemmery verwys. Freek Robinson is besig om regstreeks hieroor verslag te doen, toe PW Botha die nuuskantoor bel. Hy is glad nie tevrede oor die wyse waarop daar oor die dag se gebeure verslag gedoen word nie. Daar heers absolute chaos – Freek probeer om met die uitsending voort te gaan terwyl die regisseur deur sy oorfone PW se wysigings aan hom probeer deurgee. Vryheid van spraak is een van die belangrikste boustene van ’n demokrasie. Daarsonder verval ons in ’n gevaarlike stelsel waar sensuur deur ’n klein beterweterige elite toegepas word. Vryheid van spraak moet ten alle koste beskerm word. Nie net van politici nie, maar ook van korporatiewe instellings wat voorskriftelik wil optree ten koste van die kunste.