Ramaphosa lig sluier oor sy grondbeleidPres. Cyril Ramaphosa tydens Sondag se geleentheid. Foto: Elmond Jiyane/GCIS Pres. Cyril Ramaphosa het Sondag die sluier in ‘n groot mate gelig oor sy siening van grondhervorming. Ramaphosa het 4 586 hektaar staatsgrond by KwaDlangezwa buite Empangeni aan die Makhwanazi-stam oorhandig. Ramaphosa het daarmee ‘n lyn in die sand getrek teen die DA, die IVP en veral die EFF in die aanloop tot aanstaande jaar se verkiesing, en sy eie stempel op die gronddebat binne die ANC afgedruk. Die president het eerstens erken dat die ANC-regering die grondhervormingsproses jare lank baie swak bestuur het en dat die proses onaanvaarbaar lank gesloer het. “Ons moes jare gelede reeds die oorhandiging gedoen het wat ons nou hier doen,” het hy gesê oor die oorhandiging van die grond waarvandaan die stam in twee fases, in 1915 en 1943, gedwonge verskuiwings deur die regering ervaar het. Dat dit staatsgrond is wat grootliks aan die departement van hoër onderwys en die departement van landbou, bosbou en visserye behoort het, versterk Ramaphosa se siening binne die ANC dat staatsgrond eerste aan die beurt moet kom vir restitusie en herverdeling. Dat bosbou, toerisme en suikerriet reeds op die grond gevestig is, strook met die Ramaphosa-groepering in die ANC se siening dat grondhervorming nie die ekonomie of voedselsekerheid moet benadeel nie, maar dit eerder moet aanhelp. Pres. Cyril Ramaphosa tydens Sondag se geleentheid. Foto: Elmond Jiyane/GCIS Dat dié projek juis by KwaDlangezwa, wat in die grootste munisipaliteit in Zoeloeland (die Umhlathuze-stadsraad wat setel in Richardsbaai) val, geleë is, moet in die lig van die naderende verkiesing nie onderskat word nie. Dit neem die verkiesingstryd namens die ANC na die hartland van die IVP wat die afgelope twee jaar beduidende vordering in KwaZulu-Natal maak, en kan die IVP net benadeel. Boonop grens die grond aan die Universiteit van Zoeloeland, die intellektuele bakermat van die IVP. Dat die grond kommunaal bestuur sal word, is ‘n kniebuiging na die Zoeloekoning en ‘n klap na die DA, wie se grondbeleid die uitbreiding van titelaktes en private besit na inwoners van kommunale gebiede as belangrikste vertrekpunt het. Maar die groot klap is na die EFF. Ramaphosa het in soveel woorde gesê dat radikale ekonomiese transformasie net kan plaasvind as bates in besit kom. Dit is ‘n algehele verwerping van die EFF se standpunt en grondbeleid dat alle grond aan die staat moet behoort, met hernieubare huurpagkontrakte vir boere wat hulle gedra op ‘n manier wat die staat behaag. As sodanig het Ramaphosa die sterkste aanduiding tot dusver gegee van hoe die grondbeleid voortaan gaan verloop, en hoe die ANC gaan poog om dit teen sy opponente aan te wend in die verkiesingsveldtog.