Robinson het vroeër in sy inleiding tot die gesprek oor “Leierskap: Is ons morele kompas in plek?” grappenderwys aan Esterhuyse gesê hy hoor dié filosoof en lektor in sake-etiek aan die Universiteit van Stellenbosch se *sakeskool word deesdae “’n ou gees” genoem.
“Ek skryf ’n profesieboek, al 20 jaar lank, en ek sal daai leraars en mense wat dink hulle is so slim uit hul stoele uit ruk vir die waarheid wat God my gewys het. Dis al wat ek wil sê, dankie.”
Esterhuyse het gesê geen samelewing kan goed funksioneer sonder ’n regsorde en ’n morele orde nie. En gevaarligte flikker wanneer moraliteit ondermyn word en die regsorde onder druk kom.
Hy het gesê die verwagting was dat dit ’n generasie sou neem om “?’n nuwe manier te ontwikkel oor hoe ons dinge doen”. Maar nou word ons gekonfronteer met dié kwelvraag: Is dít nou die nuwe manier van dinge doen – soos toe die regering die Dalai Lama toegang tot die land geweier het, of toe pres. Jacob Zuma hom “op ’n vreemde manier uit sy dilemma begin wikkel het – en ander in navolging dieselfde speletjies speel”?
“In eenvoudige taal is dit soos by ’n rugbywedstryd. As jy die ‘ref’ begin ‘tackle’, dan moet jy weet nou is die hele spel in die gedrang.”
Hy het gesê as daar ’n krisiselement in die vraag oor moraliteit en leierskap is, “dan is dit omdat ons die skeidsregter, of die reguleerder van hoe ons met mekaar ooreenkom, onder druk begin plaas”.
Uiteindelik kan ’n mens moraliteit nie deur wetgewing daarstel nie. Jy ontwikkel ’n stel algemeen aanvaarde kodes in die lig van “uitdagings”.
Dit is nodig dat mense uit die samelewing – soos emeritus aartsbiskop Desmond Tutu, wat die moed het om die regering te kritiseer – opstaan en sê dit is gewoon nie die manier van dinge doen nie. As ons ’n krisis beleef, dan is dit “’n krisis van te min praat oor dié probleme”.
Esterhuyse verskil met Venter oor of die land in ’n krisis is. Hy praat van ’n “soort nasionale konsensus” waarsonder geen samelewing kan bestaan nie: respek vir lewe, respek vir iemand anders se eiendom en selfrespek. “As dié drie pilare wegval, dan gaan jy oor in ’n krisissituasie.”
Toe noem hy die voorbeeld wat Elize na die telefoon laat gryp het: “As jy kyk na die verhale van Noag – nou moet ek iets lastigs sê: Ek glo nie daar was iemand soos Noag nie, maar dis ’n fantastiese storie – het hulle geleef in ’n samelewing soos ons s’n, gewelddadig en waar jy niemand kon vertrou nie.” Tog het Noag besluit hy moet iets doen en ’n verskil maak.
Dit hang af van jou persoonlike verhouding met God. Ek glo in die Bybel, die enigste woord wat die waarheid is. Ek glo ook as God in jou hart is, sal hy jou hele menswees oorneem en sal daar nie plek wees vir ander dinge nie.
Ek is nie ’n professor, leraar, dominee, skrifgeleerde of valse profeet nie. Ek is net ’n gewone mens met God in my hart en in my lewe. Los my as ek in Noag se storietjie glo. Ek leef asof dit waar is en verseker my plek in God se koninkryk, pleks daarvan om dit nie te glo nie en ’n verrassing te kry nadat ek sterf.