Xikombiso xa 2: Vatirhi va languteriwa ku seketela swinene Vaholobye/MEC ta vona eku lulamiseni ka matsalwa, na swinwana, laya nga ta tirhisiwa eka swilo swa ximfumo; tanihi minjhekanjhekisano ya mpfapfarhuto wa nawu. Hambi swi ri tano, vatirhi va nge koti ku lulamisa no vumba matsalwa laya nga tirhisiwaka hi Holobye kumbe MEC ya timhaka ta tipolitiki? Manana Xipikara na Mutshamaxitulu, mavhiki mambirhi lama nga hundza, Afrika Dzonga yi gimete ntirho wo hlayisa xiphemu xa Mali xa matsalwa ya khale ya Timbuktu. Ndzhaka leyi yi kombisa Afrika tanihi xikombiso eka swa sayense na matsalwa, filosofi na khomese laha ri nga lo kavanyetiwa hi ku xavisiwa ka mahlonga na nhloto wa rifuwo ra Afrika. Pfhumba leri ri fanele ku hi veka eka xiyimo xin'we na matiko yan'wana eka tikonkulu ra hina no antswisa swiyimo swa hina swa ximunhu. Ndzi munhu loyi a vabyaka. Vuvabyi bya mina byi fambelana na vakowana va mina. Ndzi ye eka nanga laha ndzi tshunguriwaka kona. Sweswiku laveka leswaku ndzi tlhava mbuti ku khensa vakokwana va mina. Vhiki leri nga hundza ndzi lulamise ntirho laha ku nga ta tlhaviwa mbuti. Ndzi sweke na byalwa bya ntirho lowu. Kambe hambi swi ri tano, byalwa a byi nga si vila hi Sonto siku leri ntirho a wu fanele ku endliwa hi rona. Ntirho a wu endleriwa ekaya ka vatswari va mina ku nga ri endyangwini wa mina. Nuna wa mina a nga ri kona enkarhini wa kona loko hi ya vikela vakokwana va mina. U fikile endzhaku laha ndzi yeke eka yena leswaku se hi yile emahlweni nantirho kutani na yena a nga ya a ya vikela vakokwana. U vule leswaku u ta swi endla endzhaku. Leswi a swi kalanaga swi humelela kambe a swi ndzi vilerisaka. U tshamile na hina nkarhinyana loko a nga si famba. Siku leri landzelaka u vuyile na sesi wa yena. Loko a fika a ku ri na nuna unwana loyi a hi tshame na yenaloyi a tinwela byalwa. Eku fikeni ka yena u hi xewetile kutani a lava ku tiva leswaku i mani nuna loyi. Ndzi vule leswaku; U siye vanhu va ri ku nweni tolo kutani loko u vuya namuntlha u lava k utiva leswaku i va mani. Lava hi vona vanhu lava hi va rhambeke leswaku va ta va na hina entirhweni. Nuna wa mina u hlundzukile. A thoma go ntshwara ka di watshene a nkisa pele le morago (u sungule ku ndzi khoma hi swiambalo a ndzi susumetele emahlweni ni le ndzhaku). Ndzi nwi susumetele endlwini ya sesi wa mina kutani ndzi suke ndzi tsutsuma. Ndzi yile endlwini ya hina laha a ndzi lava ku byela jaha ra hina lerikulu hi matikhomelo ya tatana wa yena. Kambe loko ndzi fika jaha ra hina a ri nga ri kona a ri yile ekaya ka ntombhi ya rona laha ri talaka ku etlelea kona. Hambi swi ri tano ndzi byele majaha ya hina mambirhi lamanwana hi xiphiqo lexi ndzi nga na xona. Ndzi etlele ekaya ku fikela siku leri landzelaka loko ndzi ta tlhelela ku ya vona jaha ra mina. Ndzi nwi kumile kutani ndzi nwi tivisa hi matikhomelo ya tatana wa yena vusiku bya matolo. Jaha ra mina ri vule leswaku swa antswa hi tlhelela eka yena ku ya vona leswaku xana (nuna wa mina) u njhani na leswaku ku ta va ku humelele yini endzhaku ka loko ndzi sukile. Hi tlhelerile. Loko hi fika eka yena swi ndzi hlamarisile/chavisile ku kuma leswaku a hise swiambalo swa miana hinkwaswo leswi a swi ri eka wadiropo nakambe a tlhele a teka byalwa a tota makhumbi. Leswi hi swona swi endleke leswaku ndzi va lahawani ku ta vilela?