Xana vandla ra ntirhiso wa mati i yini?
AWU i huvo leyi nga le nawini leyi sunguleke hi Holobye ehansi ka Nawu wa swa Mati ya Tiko. WUA i vandla ra ntirhisano ra mutirhisi unwana na unwana wa mati loyi a tsakelaka ku endla mingiriko leyi yi nga na vuxaka ni mati leswaku va ta na ku vuyeriwa ko ringanana?
Xana hi xihi xikongomelo xa WUA?
Xikongomelo xa AWU i ku endla leswaku vanhu va muganga va kota ku hlengeleta swipfuno swa vona (mali, vatirhi na vuswikoti) ku va ku tlakusiwa mpimo wa vuswikoti byo endla migingiriko leyi nga ni vuxaka ni swa mati. Hi ku tirhisana na WUA, swirho swi nga vuyeriwa ku suka eka ku lulamisa swilaveko na leswi swi nga swa nkoka.
Ti-WUA ti tirha eka xiyenge xa muganga lexi pimeriweke swinene. Ti-WUA ti nga nyika endlelo leri ha rona tshalatshala ra malawulelo ro fikelela ri nga sungula ku tirhisiwa eka xiyenge xa muganga. Ti-WUA ti tlhela ti ri ni ntirho wa nkoka lowu ti faneleke ku wu endla hi tlhelo ra ku hunguta vusweti ni ku nyika vusirheleri bya swakudya.
WUA i vandla ro tirhisiwa hi swirho hinkwaswo kutani ri na matimba ya munhu wa ntumbuluko loyi a nga ni vuswikoti byo hetiseka, handle ka matimba lama ya nga nameketiwaka ntsena eka vanhu va ntumbuluko kumbe lama nga fambelaniki ni Nawu wa Rixaka wa swa Mati. Leswi swi vula leswaku Wua yi nga endla swilo hinkwaswo leswi munhu unwana na unwana a nga swi endlaka, tani hi ku pfula akhawunti ya bangini, ku nghena eka tikontiraka hi tlhelo ra vuhangalasi ni ku lomba mali. WUA yi nga ya koxa mali ekhoto kumbe yi nga koxiwa mali ekhoto hi vandla rinwana?
Nawu wa Rixaka wa swa Mati na vumbiwa bya WUA swi lawula fambiselo ra vandla leri na matirhelo ya rona ya xiyenge.
Nawu wu tirha ku simekiwa ka ti-WUA ta xivumbeko xinwana na xinwana xa tirhiselo ra mati lexi hlamuseriweke eka Nawu. Hambi swi ri tano, ku ni tinxaka timbirhi to hambana ta ti-WUA leti ti nga simekiwaka, ti katsa WUA ya xiyenge na WUA ya swiyenge-nyingi?
Xiyenge xa WUA xo karhi xi tirha hi tlhelo ra ku navela kumbe ematshanwini ya ntlawa wa vatirhisi vanwe. Xikombiso, ntlawa wa varimi va ncheleto lowu wa ha ku sungulaka wu nga vumba WUA ya xiyenge xo karhi, kumbe ntlawa lowu wu nga ni ntsakelo wo lawula ntirhiso wa swa vuhungasi, na swinwana na swinwana?
Swiyenge-nyingi swa WUA swi tirha hi ku navela kumbe ematshanwini naswona ematshanwini ya nhlangano wa vatirhisi vo hambana-hambana va mati, tani hi vahlayisi va swa ntumbuluko, nhlayiso wa mirhi, ku cela migodi, ni ncheleto swi hlanganile?
Ntsakelo wu tala ku va wu kombetiwa eku tumbuluxiweni ka ti-WUA hikwalaho ka mune wa swikongomelo hambileswi swi nga endlekaku leswaku ku ri na swin?
Xana WUA yi sunguriwe njhani?
WUA yi simekiwa hi Holobye ku ya hi maendlelo lama vekiweke eka Nawu wa Rixaka wa swa Mati.
Ku nga va Holobye kumbe vahoxi va xandla va nga pfunetaka hi miehleketo ya ndlela yo sungula WUA.
Xana hi wihi nkarhi lowu Holobye a nga kumekaku a pfuneta hi miehleketo?
Swiyimo leswi Holobye a nga pfunetaka hi miehleketo yo sungula WUA a swi kombetiwangi eka Nawu. Hambi swi ri tano, Holobye swi ti komba leswaku a nga pfuneta hi ndlela yo sungula laha WUA yi nga va eka ku navela ka vanhu. Bokisi leri ri landzelaka ri kombeta swikombiso leswi nga ta va eka ku navela ka vanhu.
Holobye a nga navela ku nyiketa vaaki va muganga ntirho, nhlayiso na vulawuri bya xikimi xa mfumo. Leswi swi ngopfu ku endleka loko xikimi xi akiwile leswaku xi ta pfuna vaaki lava khumbhekaka naswona xi nga lawuriwa kahle hi WUA leyi yi faneleke.
Holobye a nga navela ku seketela vahoxi va xandla hi tindzawulo tinwana ta mfumo ku ya hi tlhelo ra ntshamiseko wa varimi lavantshwa kumbe ku hluvukisa tiphurojeke ta vurimi to pfuneta hi swakudya swintsongo?
Laha nhluvukiso wa xipfuneti xo karhi wu nga hlanganisekeki wu endlekaku, Holobye a nga anakanya ku tumbuluxa WUA tani hi xitirhisiwa xo endla vulawuri byo antswa kumbe ku papalata nkwentlembetano lowu nga tshukaka wu vangekile.
WUA yi simekiwa endzhaku ka loko mbhurisano ni vaaki wu endliwile.
Loko holobye a ri yena a hlanganaka ni ku burisana ni vaaki, tihakelo ta ku hlangana ni ku burisana kwaloko ti nga kumiwa ti huma eka WUA loko yi simekiwa.
Hi xitaloWUA ya xikongomelo xo karhi yi nga simekiwa endzhaku ka xikombelo lexi rhumeriweke eka Holobye hi mavandla lama ya swi tsakelaku.
Holobye a nga koxa leswaku munhu kumbe mavandla lama ya rhumelaka xikombelo hakela tihakelo leti koxiweke ta ku hlangana na ku burisana ni vaaki ka ha ri ni nkarhi.
Muxaka kumbe ntlawa wunwana na wun?
Mulawuri-Jenerali wa Ndzawulo ya Timhaka ta swa Mati na Nhlayiso wa Swihlahla a nga pfuneta vatirhisi va mati ku endla xikombelo.
Xana hi swihi leswi faneleke ku nghenisiwa eka xikombelo?
xivangelo xo endla xikombelo vito ra vandla leri kombetiweke ndhawu leyi vandla yi kombeteke ku tirhisa yona migingiriko leyi vandla ri kombeteke ku yi endla laha swi faneleke, nhlamuselo ya mintirho ya swa mati leyi nga kona kumbe leyi kombetiweke endzeni ka ndhawu leyi kombetiweke yo tirhela eka yona nhlamuselo ya tilayisense kumbe timpfumelelo to tirhisa mati leti swirho swi rhumeleke swikombelo kumbe leti swi lavaka ku rhumelela swikombelo swa swona vumbiwa leri kombeteke ra vandla nhlamuselo leyi kombetaka ndlela leyi hi yona vumbiwa lebyi kombetiweke byi nga ta hambana hi kona ni xikombiso (vumbiwa bya xikombiso) lexi nga endzeni ka Nawu nongonoko wa swirho leswi kombetiweke kumbe muxaka wa swirho swa vandla nhlamuselo ya ku hlangana na ku burisana loku veke kona ku vumba xikombelo ni mbuyelo wa ku hlangana ni ku burisana kwaloko.
Mburisano muni wu veke kona?
Xikombelo xo tumbuluxa Ku tirhisa mati?
Lavaka ku endliwa?
Xana Holobye u ta pasisa rini ku simekiwa ka WUA?
Nawu wa Tiko wa swa Mati wu kombeta timhaka hinkwato leti faneleke ku lulamisiwa eka vumbiwa bya WUA. Nawu (Xedulu ya 5) wu katsa ni xikombeto xa vumbiwa lexi nga tirhisiwaka ku pfampfarhuta vumbiwa.
Loko ti-WUA ti ri karhi ti pfampfarhuta vumbiwa byi nga katsa mintirho yo hlayanyana ya WUA, leswi a swi vuli leswaku WUA boheka ku tikuma wu ri na mintirho leyi loko wu sungula ku va kona.
Lava va rhumelaka xikombelo xo va na WUA va fenele tani hi xiphemu xa goza leri tekiwaka loko ku simekiwa WUA, ku va va rhumela xikombelo xa ximfumo xa mintirho leyi faneleke ku tirhisiwa eka WUA. Leswi swi nga endliwa hi ku tsala papilla leri rhumeriwaka ni xikombelo xo pfumeleriwa.
Holobye a nga lava leswaku swinawana swinwana swo engetela swi nghenisiwa eka vumbiwa bya WUA. Swinawana leswi swi fanele ku amukeriwa no pfumeriwa hi swirho swa vandla kutani swi pasisiwa hi Holobye, WUA yi nga si sungula ku tirhisa matimba ya yona kumbe ku endla mintirho yinwana na yinwana?
Xana hi wihi nseketelo lowu Holobye a nga ta wu nyika leswaku ku ta sunguriwa WUA?
unwana na un?
ku hlamuseriwa ka leswi nga ta tirhiwa ku pimanyeta xiyimo ni mpimo lowu switirhisiwa swa mati swi nga lawuriwaka, na matimba ni mintirho leyi yi nga ta nyikiwa WUA.
miganga leyi pfumalaka vuswikoti byo hlengeleta kutani yi vumba mavandla lama lavekaku yo lulamisa. Hi ntiyiso, ku pfuneta swi nga nyikiwa laha ku vumba (tani hi ku simekiwa ka varimi lavantshwa) ku lavaka leswaku ku tivisiwa ni ku tlakusiwa hi ku simekiwa ka WUA.
Xana WUA yi pfuniwa njhani hi swa timali?
Vuswikoti bya WUA ku va yi kota ku tipfuna hi swa timali i mhaka ya nkoka swinene. Ku simekiwa ka WUA swi koteka ntsena loko swirho swi kota ku hakela tihakelo ta vufambisi bya WUA ku katsa tihakelo to tirha hi tona na ku hlayisiwa ka ntirho wunwana na wunwana lowu lavaka timali wa WUA. Kutani WUA yi tala ku pfuniwa hi timali ta swikoxo leti tekiwaka eka swirho leti vuriwaka swikoxo swa ku tirhisiwa ka mati. Swihlovo swin?
Swihlovo swinwana leswi fikelelaku swilaveko swa Nawu tani hi minongonoko yo pfuna kumbe timali to nyikeriwa?
WUA yi nga xopelela swikoxo lembe ni lembe eka swirho swa yona loko vumbiwa bya yona byi pfumelelana na swona. Swikoxo leswi swi ta fanela ku ya hi matshalatshala ya mavekelo ya nxavo wo tirhisa mati hi Holobye.
Swikongomelo swa ku fikelela swikongomelo swa Nawu wa swa Tiko wa swa Mati ku ya hi swinawana leswi endliweke ehansi ka Nawu.
Vumbiwa ra WUA ri fanele ri kombeta ta ku thoriwa ka Komiti ya Vufambisi ku katsa ni Mutshama-xitulu ni Museketeri wa Mutshama-xitulu.
Komiti ya Vufambisi byi na vutihlamuleri byo kongoma eka swirho swa WUA. WUA wu na vutihlamuleri byo anama swinene eka Holobye. Loko Holobye a nyika CMA ntirho wo lawula tirhelelo ra WUA, WUA wu ta va na vutihlamuleri eka CMA.
Xana hi yihi mintirho ni vutihlamuleri bya WUA?
Ku sirhelela mati lama humaka eka switirhisiwa swinwana na swinwa swa mati lama lahliweke?
Ku sirhelela tirhiselo rinwana na rin?
Ku sirhelela xiendlo xin'wana na xinwana lexi xi nga riki enawini lexi swi nga endlekaku leswaku xi hunguta nkoka wa mati eka switirhisiwa swinwana na swinwana swa mati?
Ku basisa laha ya fambaka hi kona ku hunguta nghozi yo onhiwa ka mbangu hi nkarhi wa tindhambhi; na ku hundzuluxa nkhuluko wa mati wu tlhelela laha a wu ri kona laha wu cinciweke hi swivangelo swa ntumbuluko.
Ku lavisisa ni ku rekhoda mpimo wa mati eka swiyenge swo hambana-hambana swa nkhuluko enseleni wa mati minkarhi loko, ni tindhawu laha mati ya nga tirhisiwaka hi munhu unwana na unwana loyi a faneleke hi ku tirhisa mati ku suka eka swipfuneti swa mati?
omisa misava; na ku hangalasa mati ma ya emisaveni ku ya cheleta kumbe hi swikongomelo swin?
pima ni ku avanyisa; kumbe ku lawula ku huma ndleleni nkhuluko wa mati loku ku nga vaka kona.
Ti WUA ti nga nyikiwa matimba man?
WUA yi fanele ku hakeriwa ku lahlekeriwa ka timali loku veke kona hikwalaho ko nyiketiwa na matimba na mintirho yinwana?
Eka swiyimo swinwana Holobye a nga nghenelela eka tirhelo ra WUA. Holebye u endla leswi hi ku va a lerisa WUA ku teka goza kumbe magoza manwana. Loko WUA yi nga tirhisani ni xileriso, timali leti nga vaka ti faneriwe ku nyikiwa WUA a ti nge humesiwi ku kala yi endla leswi laviwaka hi xilaveko?
Holobye a nga herisa xirho xa komiti ya vufambisi hi ku va a nyika xitiviso eka WUA ni xirho lexi khumbhekaku. Eka swiyimo swo tano Holobye a nga tlhela a lulamisela leswaku xiyenge xa komiti ya vufambisi xi siviwa.
Loko WUA yi tsandzeka ku fambisana ni xileriso, Holobye a nga teka mintirho ya yona ku kala WUA yi fambisana ni swileriso. Holobye a nga tlhela a koxa timali hinkwato leti lahlekeke eka ku teka ntirho kumbe mintirho swa nkarhinyana ku suka eka WUA.
Nawu wa Tiko wa swa Mati wu kombeta leswaku Holobye a nga herisa WUA ehansi ka swipimelo swin?
loko mintirho ya vandla yi nga va hikwalaho ka ku twanana ni vandla rin?
Loko Holobye a tekile matimba kumbe ntirho wa vandla tanihi mbuyelo wo pfuneta exikarhi ka komiti ya vufambisi kumbe swirho swa rona; kumbe loko vandla ri nga ha gingiriki kumbe ku swi kota.
ku hangalasa mahuhungu eka ku herisiwa loku gangisiweke ku kombela ku rhumeriwa swibumabumelo hi tlhelo ra swibumabumelo leswi gangisiweke, na endzhaku ko tekela enhlokweni swibumabumelo hinkwaswo leswi amukeriweke.
Xana ku na ku hambana exikarhi ka ti-CMA na ti- WUA?
CMA yi ta lulamisa Tshalatshala ra Vufambisi bya Mfikelelo ku lulamisa timhaka ta switirhisiwa ehenhla ka ndhawu hinkwayo ya vufambisi bya swa mati.
Tshalatshala ra Vufambisi bya Mfikelelo ra CMA ri ta letela Holobye leswaku ti-WUA to karhi ti nga simekiwa naswona hi yihi mintirho leyi nga pfumeleriwaka ku endliwa eka ndhawu ya vufambisi bya mati.
WUA yi yimela xiyenge xintsongo swinene xa ntsakelo, hi xitalo xiyenge xa vatirhisi va mati eka mbangu wo karhi wa ndhawu.
Ti- WUA tinwana ti nga va na vuyimeri eka Huvo ya Vulawuri na Komiti ya Matshalatshala ya Vufambisi bya Mfikelelo?
Ti-WUA ti nyika xivumbeko xa vandla ra muganga lexi ha xona Tshalatshala ra Vufambisi bya Mfikelelo ri nga sungula ku tirhisiwa eka xiyenge xa muganga.