Ngwana ke motho yomongwe leyo mongwe yoo a nago le mengwaga ya ka fase ga lesomeseswai.
Ka lona lebaka leo, bana ka moka ba Afrika Borwa le ba go tšwa dinageng tša boagišane, ba na le ditokelo.
Bana ba na le tokelo ya go ba bana.
Bana ba ba le tokelo ya go hlokomelwa ke batswadi ba bona.
Bana ba na le tokelo ya go hwetša dijo tšeo di lekanego le go dula ba phetše gabotse.
Bana ba na le tokelo ya hwetša tlhokomelo ya go feta ye kaone ge ba lwala.
Bana ba na le tokelo ya go šireletšwa kotsing, ba be le madulo gape ba ikwe ba bolokegile.
Bana ba na le tokelo ya go hwetša thuto.
Bana bao ba golofetšego ba na le tokelo ya go hwetša tlhokomelo ya moswananoši.
Bana ba na le tokelo ya go bolela le go kwewa.
Mmušo go akaretšwa SAPS, o swanetše go dira ka moo o ka kgonago ka gona go šireletša bana bathong, go akaretšwa le batswading ba bona ge ba ba kweša bohloko.
Mmušo o swanetše go thuša go šireletša bana mehuteng ka moka ya dintwa tša mmeleng, tša monagano, tša kgobatšo ya mmele goba tshwaro yeo e fošagetšego.
Bana bao ba nago le mathata le molao, ba swanetše goswarwa ka tsela yeo e sa swanego le ya ba bagolo.
Bana ba na le tokelo ya go šireletšwa maemong a dithulano tšeo go tšona go šomišwago dibetša.
Bana ba na le tokelo ya go šireletšwa kgahlanong le go se hlokomelwe, go swarwa ka tsela yeo e fošagetšego, le go otlwa ka tsela yeo e tšwelego tseleng ke batswadi le bahlokomedi.
Bana ba na le tokelo ya go bapala, gomme ba se dirišwe mešomo ya batho ba bagolo;ba swanetše go šireletšwa kgahlanong le go thwalwa mešomong, - goba go gapeletšwa go dira mešomo yeo e ilego go feleletša e file batho ba bangwe meputso.
Bana ba na le tokelo ya go šireletšwa kgahlanong le ditsela ka moka tša tlaišo go akaretšwa merero ka moka ya thobalano.
Bana ba na le tokelo ya go šireletšwa kgahlanong le dilo tše kotsi le diokobatši.
Go gapeletša ngwana go go swaraswara.
Go bontšha ngwana diswantšho tša thobalano.
Go swara ngwana felo moo a sa nyakego o mo swara gona goba moo go sa swanelago.
Go betha le go gobatša ngwana - goba go imollela go selekega ga gago go yena.
Go nyefola, go tšhošetša le go roga ngwana.
Go se hlokomele ngwana ka tshwanelo go akaretša go se mo hlapiše, go se mo apeše le go se mo fepe.
Gantši bana ba tlaišwa ke batho bao ba ba tsebago. E ka ba batho bao ba dirišago maemo a bona a go tshepega ka go tlaiša bana mola e le bona ba swanetše go go ba šireletša.
ka ba batswadi, meloko ye mengwe, goba baagišane. Le ge go le bjalo, ga se gore ka moka bao ba lego maemong a tshepo batlaiša bana.
Bana ba dula ba le kotsing, kudu mafelelong a beke, le nakong tša makhutšo le ge ba le tee ka gae.
Batswadi le bahlokomedi mabakeng ka moka ba swanetše go dula ba tseba gore bana ba bona ba kae, le gore ba na le bomang?
Batswadi goba bahlokomedi ba swanetše go dula ba dira dilo tšeo di thabišago bana ba bona.
Tlhokomelo ya bana e thona ka gae lapeng la gabo motho.
Ge o ikwa o na le letswalo goba letšhogo, botša motho yoo o mo tshepago.
O seke wa dumela tlaišo e be sephiri gareng ga ga go le motho yoo a go tlaišago.
Ge motho a kile a go tlaiša o se be wa leka wa mo šireletša itšhireletše - bega taba yeo maphodiseng.
Ge motho yoo o mmotšago a sa go tshepe, botša motho yo mongwe. Eya kliniking o botše mooki. O swanetše go tšea magato. O ka bega tlaišo seteišeneng sa maphodisa, goba wa kgopela morutiši yoo o mo tshepago go go thuša go bega maphodiseng. Gape o ka leletša nomoro ya mogala ya Childline yeo e sa lefelwego go 0800 05 55 55.
Tšwela pele go botša batho ka ga seo se diregilego go fihla ge yo mongwe a a tshepa seo o se bolelago gomme a tšea magato go go šireletša.
Tseba ka ga ditokelo tša gago bjalo ka ngwana.
O na le tokelo ya gore AOWA, mothong yo mongwe le yo mongwe yoo o - bonago a dira dilo tša go tšwa tseleng le ge e ka ba batswadi ba gago. Go akaretšwa motho mang le mang yoo a ka lekago go swara mmele wa gago goba a dira dilo tšeo di go dirago gore o se ikwe o thabile.
AIDS, pelego ya bana, tlaišo ya thobalano, maikutlo, le mmeleng ke eng Ga o a swanela go tšhoga goba go lewa ke dihlong go botšiša ka ga dilo tše. O ka botšiša batswadi ba gago, barutiši goba motho yo mongwe le yo mongwe yo mogolo yoo o mo tshepago ka ga dilo tše, goba o ka leletšaChlildline mogala. Ngwana yoo a nago le tsebo, ke ngwana yoo a bolokegilego?
Hlokomela mmele wa gago, ke wa gago bophelo bja gago ka moka.
Itlhomphe o hlomphe le batho ba bangwe.
Itlhokomele - o motho yoo bohlokwa.
O ka ba o le mošimane goba mosetsana, mohumi goba mohloki, wa go nona goba wa go ota, yo motelele goba yo mokopana, e ba le boitshepo.
O se ke wa dumela go gapeletšwa ke bagwera ba gago goba motho yo mongwe. Phegelela go maitshwaro a gago.
Tseba mellwane ya gago gomme o hlomphe mellwane ya ba bangwe.
Basetsana le bašimane šireletšanang gomme le eme gotee ditabeng tšeo di lokilego.
Ge e le gore o a tlaišwa e ka se tsoge e bile phošo ya gago batlaiši ba tla leka go go bea molato ka maikemišetšo a go go thibela gore o se ke wa bolela le batho ba bangwe ka ga tlaišo.
Gopola, go thibela bosenyi kgalhanong le bana ke mosomo wa motho yo mongwe le yo mongwe.