Dié paragraaf in Nathan Tran-traal se boek waaruit die titel ontleen is, tref jou soos ’n hou teen die kop. Die hele hoofstuk met dieselfde titel is een wat ek dink alle witmense in dié Suiderland eenvoudig móét lees. Dan moet jy jou mond hou. En daaroor dink. Hard.
In ’n kwessie van duisend of so woorde ruk hy die gordyne af van wat baie wittes nog voor die idee van apartheid wil hang. Om nie na buite jou huis te kan kyk oor hoe die bruin en swart mense aan die ander kant van die dorp in die townships lewe nie. Goed, hy bring die prentjie van apartheid op soos hy dit in die 1980’s as kind moes beleef het.
Trantraal skryf net soos enige ander geloof, word dié van witheid van die ouers na die kinders oorgedra. En net soos ander gelowiges “byg witmense hulle knieë en ryk yt narie ou geloef wanne die wêreld daai byte te donke begin raak”.
“Ek haat ie mense met blonde hare nie. Ek haat ie mense met ligte vel ie. Ek haat ie mense met blou oë en groen oë nie. Ek haat ie colours nie. Ek haat wit. Wit issie ’n colour nie, wit isse religion.”
Wit issie ’n colour nie is ’n versameling stories, herinneringe en kommentaar wat die skrywer uit sy lewe in die Kaapse Vlakte neerpen. “Aangedrade stories,” is die subtitel.
Dit sluit ’n paar meesterlike stories in, soos “Dit was ’n dag wat ek nooit sal vergeet nie” oor ’n opstel wat hy in st. 8 vir Mr. Fowler, of “Vader”, geskryf het vir ’n seun wat 21 in st. 6 geraak het en nie juis Afrikaans onder die knie gehad het nie. As jy Afrikaans gedruip het, het jy gedruip. Die storie is skreeusnaaks, maar eindelik kom jy agter die trane in jou oë is van hartseer.
Die gedigte ontroer en skok diep, presies wat goeie kuns moet doen. As rubriekskrywer in Rapport laat hy ook sy stem in Kaaps wyd hoor. Die stories is soos die beskrywing van die milieu waarin sy gedigte afspeel.
Trantraal vra jou nie met hierdie stories om van die lewens van arm mense kennis te neem nie. Hy dwing jou om te kyk na hoe hulle lewe en om na hul stories te luister. Dit is stories oor pornografie, prostitusie, hongerte, dwelms, alkohol, die mense van die Vlakte en ’n skrywer se liefde én weersin in hierdie lewe en plek.
En veral sy weersin in wittes wat voorgee asof hul lewens meer saak maak as dié uitgeworpenes wat altyd aan die agterspeen met suig.
Hier is van die beste stories wat in jare in Afrikaans geskryf is. Ook van die snaaksste en pynlikste. Lees dit en blaas jou kop oop.
“Maar die waagstuk het my baie laat wen. Ek het wonderskone gedigte ont­dek en wonderlike mense leer ken,” sê sy.
“Nico het veral aanklank gevind by my toonset­tings van Afrikaanse gedigte wat ’n verlange na Suid-Afrika as tema het, meestal geskryf deur dig­ters in die buiteland,” vertel sy.
“Om gedigte uit Frans-Afri­ka te toonset (wat deur prof. Catherine du Toit van die Universiteit Stellenbosch uit­gesoek is) was ’n wonderlike geleentheid om ’n kykie in hierdie digters en lande te kry.”
Dit gaan ook by die Klein Karoo Nasio­nale Kunstefees ’n draai maak. Da­vid Kramer is die regisseur van dié produksie.
Met die Wes-Kaap in die greep van ’n droogte, het die twee musikante besluit om vir reën te sing in dié liedjie wat deur Robbie geskryf is.
“Dit is nie ’n liedjie waaroor ek lank moes dink nie; dit was asof dit van bo af vir my gestuur is,” sê hy.
Elton Johon het verklap hy en Beyoncé gaan saam ’n liedjie vir die klankbaan van die nuwe Lion King-fliek opneem. Die Britse sanger en sy mede-Brit Tim Rice het die klankbaan help skryf vir die oorspronklike The Lion King-fliek van 1994. Beyoncé doen die stemwerk vir Nala in die nuwe weergawe, wat volgende jaar uitgereik word. Foto: Gallo Images/Getty Images.
‘Mense dink ek is ’n diva. Ek sit hier en doen ’n onderhoud in onderklere. Hoekom moet ek iets ongemakliks dra? Dis waarvan ek hou’ – Mariah Carey oor haar beeld as diva in ’n ­onderhoud met V Magazine. Foto: Gallo Images/Getty Images