‘ArcelorMittal en staalbedryf se probleme hul eie skuld’Argieffoto Die Nasionale Werkgewersvereniging van Suid-Afrika (Neasa) het Dinsdag gesê die potensiële verlies van 2 000 werksgeleenthede by ArcelorMittal Suid-Afrika (Amsa) sal ŉ geweldige uitwerking op die werkloosheidskoers van die land hê. Dit volg ná Amsa verlede week in ŉ handelsverklaring op die JSE se nuusdiens, Sens, aangekondig het dat die maatskappy noodgedwonge sowat ŉ vyfde van sy werksmag moet aflê. Maroela Media het berig dat Solidariteit ŉ 189A-afleggingskennisgewing van Amsa ontvang het. Marius Croucamp, adjunkhoofsekretaris van Solidariteit, het toe gewaarsku dat die afleggingskrisis dalk slegs die begin van nog vele ander kan wees as rolspelers in die staalbedryf nie dringend ingryp nie. Intussen het die metaalwerkersvakbond Numsa ook bevestig dat hy ŉ kennisgewing van die multinasionale staalvervaardiger oor sy herstruktureringsproses ontvang het. “Die saak ontvang tans baie aandag in die media en dit is ook geregverdig. Elke verlore werksgeleentheid het ŉ groot negatiewe uitwerking op die individue in Suid-Afrika se sukkelende arbeidsmark,” het Gerhard Papenfus, Neasa se uitvoerende hoof, gesê. Papenfus meen egter die staalbedryf se verlies van 100 000 werksgeleenthede die afgelope dekade het beslis nie die nodige aandag gekry nie. Hy het gesê daar is nie hierop gefokus nie omdat die verliese geleidelik gebeur het en nasionaal versprei was. “Die gevolg van die de-industrialiseringsbeleid was nie so skouspelagtig as die verlies van 2 000 werksgeleenthede in een werksplek nie, maar dit was veel meer verwoestend.” Papenfus het gesê die geleidelike uitwerking was die stadige gif wat die lewe uit Suid-Afrika se klein, medium en mikro-ondernemings (KMMO’s) gewurg het, maar dit was eenvoudig tot dusver net nie nuuswaardig genoeg nie. Hy het verder gesê die Chinese ekonomie se reusagtige groei het ook ŉ uitwerking op die staalbedryf gehad wat nie geïgnoreer kan word nie. Benewens die wêreldwye verwikkelinge het Suid-Afrika egter sy eie pyne in die bedryf veroorsaak. “Hoe kan ŉ mens dit anders verduidelik? Terwyl die wêreldwye ru-staalproduksie met 5,4% toegeneem het, het Suid-Afrika se uitset met 10,3% gedaal. “China se uitset het met 10% toegeneem, Indië met 5,1%, die VSA met 5,4%, Brasilië met 2,9% en Egipte met 19,8%. “Sommige lande soos Frankryk, Spanje en Turkye het ook ŉ afname in ru-staalproduksie beleef, maar glad nie op die skaal wat Suid-Afrika dit ervaar het nie.” Papenfus het aangevoer dat Suid-Afrika se staalbedryf ŉ slagoffer is van beleidstellings wat gelei het tot ŉ meedoënlose, verwoestende proses van de-industrialisering en hy glo Amsa, die land se enigste staalprodusent, het hieraan meegedoen. “Een van die vernaamste skuldiges is Suid-Afrika se bedingingsraadbedeling, wat in die staalbedryf as die Bedingingsraad vir die Metaal- en Ingenieursbedryf (MEIBC) bekendstaan. Die MEIBC diskrimineer onbeskaamd teen KMMO’s, veral ten opsigte van diensvoorwaardes. “Die bepalings in die wet op arbeidsverhoudinge wat die raamwerk van hierdie vernietigende bedeling is, bevestig net dat daar geen politieke waardering of begeerte is om ŉ omgewing te skep waarin kleiner ondernemings kan floreer nie. Hierdie onderneming moet kan floreer as ŉ voorvereiste van industrialisasie.” Die soort ondernemings is Amsa se kliënte en soos wat hulle ál meer begin sukkel het, het Amsa se mark ook gevolglik begin daal. “Amsa het in 2015 in hierdie ernstige ekonomiese situasie finaal teen sy eie kliëntebasis gedraai. “Dit is toe die regering ŉ 180-grade-ommeswaai gemaak het en ŉ 10%-doeanereg ingestel het, gevolg deur ŉ verdere 12%-waarborgreg om Amsa te beskerm teen die invoer van goedkoper staal van beter gehalte. “Die invloed op die staalprodukte se waardeketting was onmiddellik en ernstig. Staalprodusente laer in die ketting is gedwing om by Amsa te koop omdat hulle nie meer die beste staal teen die beste prys kon koop nie. “Vir KMMO’s was dit moeilik om te oorleef, wat nog te staan meeding of floreer onder die MEIBC se loonbedeling.” Papenfus meen die plaaslike staalbedryf is so gereguleer om die 70-jarige Amsa-staalfabriek, wat deur buitelanders besit word, te beskerm. “Met dié fabriek se verouderde produksiemetodes en elektrisiteitslas – wat 60% hoër is as dié van ŉ moderne staalfabriek – kan dit nie met internasionale mededingers meeding nie, wat die prys én gehalte van staal betref. Kleiner staalprodusente en die Suid-Afrikaanse verbruiker moet nou die las hiervan dra.” Papenfus het gesê die aflegging van 2 000 werkers sal tydelike verligting vir Amsa bring, maar sonder om die onderliggende faktore wat die vervaardiger se dilemma in die eerste plek veroorsaak stelselmatig aan te pak, sal die geleidelike agteruitgang voortduur. “As Amsa ernstig is om die Suid-Afrikaanse staalbedryf te red, moet die vervaardiger moeilike operasionele besluite neem terwyl so ŉ reddingspoging indrukwekkende beleidsbesluite van die regering sal vereis,” het hy bygevoeg. Daar word verwag dat alle partye hierdie week tydens ŉ konsultasieproses sal vergader om alternatiewe maatreëls vir die afleggings by Amsa te bespreek.