Kan Namibiërs 'n les leer? - Disasters - Windhoek Express
Monday, August 19th, 2019 23:56:49
Kapenaars reageer sterker op waarskuwing van leë krane as op waterbeperkings
17 December 2018 | Disasters
'n Argieffoto van die Theewaterskloof-dam buite Kaapstad. Foto Nampa/AP
Waarskuwings oor krane wat op Dag Zero leeg sou loop, het 'n veel groter impak op Kapenaars se waterverbruik gehad as waterbeperkings.
Dít is een van die bevindinge van 'n studie deur navorsers aan die Universiteit Stellenbosch (US) en die Universiteit van Kaapstad (UK). Die studie is onlangs in die aanlyn-weergawe van die vaktydskrif Water Research gepubliseer. Die gedrukte weergawe sal in Februarie 2019 verskyn.
"Ons bevindinge dui daarop dat Kapenaars sterker op die waarskuwing van leë krane as op waterbeperkings gereageer het," sê een van die navorsers, prof Thinus Booysen, van die departement elektriese en elektroniese ingenieurswese aan die US. "Ons slim watermeterdata gekombineer met kostedata van die Stad Kaapstad dui op 'n merkwaardige sukses aan die kant van inwoners om hul verbruiks-patrone oor 'n relatief kort tydperk te verander."
Booysen het die navorsing saam met Martine Visser van die UK Skool vir Ekonomie en Ronelle Burger van die US se Departement Ekonomie gedoen.
"Uit ons studie blyk dit dat hoewel bangmaakstories 'n riskante strategie vir die Stad Kaapstad was, dit moontlik die mees suksesvolle intervensie was om Kapenaars se gedrag rakende waterverbruik te verander."
Booysen en sy medenavorsers het gekyk na die volgorde van gebeure wat in 2017 en 2018 tot Kaapstad se beweerde Dag Zero gelei het.
Hy sê hul studie toon daar was 'n toename in waterverbruik ná die eerste week van September 2017 toe vlak 5-beperkings geïmplementeer is en ná 31 Januarie 2018 toe vlak 6B-beperkings ingestel is.
Booysen sê 'n week ná die aankondiging van die rampplan, het die verskil tussen die streke begin toeneem en is 21 liter per dag bereik in die eerste week van November, wat op 'n aansienlike vermindering in Kapenaars se waterverbruik dui. Teen middel November, ná die ingryping van die premier en die nasionale minister, het die verskil aan die begin van die vakansie (6 Desember 2017 tot 7 Januarie 2018) tot 6 liter per dag afgeneem.
"Ná die vakansie, wat met die implementering van vlak 6-beperkings saamgeval het, het die verskil tussen die groepe geleidelik toegeneem en is 33 liter per dag bereik in die laaste week van Januarie 2018, aangesien Kapenaars minder water gebruik het in reaksie op die dreigende krisis en die instelling van vlak 6B-beperkings.
"Maar na die tweede week in Januarie was daar 'n geleidelike toename in verbruik tot vlakke hoër as voor die vakansie. Hierdie toename het 'n piek bereik kort nadat die Stad vlak 6B-beperkings aangekondig het. 'n Verdere vermindering het gevolg op die implementering van vlak 6B-beperkings op 1 Februarie, waarna waterverbruik 'n plato bereik het en effens toegeneem het met die aankondiging op 22 Februarie dat Dag Zero tot Julie uitgestel is."
Hulle het gesoek vir woorde soos "vlak 5 of vlak 5-beperkings of vlak 5-waterbeperkings of waterbeperkings", "versamelpunte", "ramp", "krisis", "gebottelde water" en "boorgat".
"Ons wou aspekte rondom die toename in die publiek se omgang met die waarskuwing van leë krane identifiseer ten einde te verstaan hoe Kapenaars die stortvloed kennisgewings en nuus tydens die krisis gehanteer het," sê Booysen.
"Ons ontleding van die terme wat vanaf Augustus tot Oktober 2017 gebruik is, toon die reaksie was die grootste toe 'n driefase-rampplan wat oor die rampspoedige gevolge gewaarsku het, aangekondig is en nie toe beperkings of tariefverhogings ingestel is nie. Gedurende die week voor die daling in waterverbruik was daar 'n toename in uitdrukkings wat met paniek oor die droogte verband gehou het. Daar was 'n afname in terminologie oor vlak 5-beperkings. Skerp stygings in die frekwensie van woorde rakende paniek oor die droogte het egter nie met die aankondiging oor vlak 5-waterbeperking op 3 September oorvleuel nie."
Booysen sê dié stygings skep die indruk dat die aankondiging van strenger waterbeperkings moontlik 'n geringer effek gehad het as die mediawaansin en bangmaakstories wat op die vrystelling van die rampplan vir kritiese watertekorte gevolg het. Dié plan het gefokus op die risiko van krane wat leeg sou loop, die moontlikheid dat mense by versamelpunte in rye sou moes staan vir waterrantsoene, en die verhoogde bedreiging van brande en siektes in digbewoonde nedersettings.