Al meer klagtes oor ‘verpligte inenting’Werkers beweer onder meer dat hulle met afdanking gedreig is. (Foto: Joe Raedle / Getty Images / AFP) Die Menseregtekommissie (MRK) het reeds meer as 30 klagtes van werknemers ontvang wat glo met afdanking gedreig is weens hul huiwering om teen Covid-19 ingeënt te word. Buang Jones, die MRK se provinsiale bestuurder, sê die klagtes kom uit verskeie sektore. “Ons het klagtes van onder meer onderwysers, werknemers in die korporatiewe bedryf, veiligheidsbeamptes en huiswerkers ontvang.” Jones sê voorts die meeste klagtes kom uit Gauteng, hoewel klagtes uit ander provinsies ook ontvang is. “Ons het selfs ’n soortgelyke klag van ’n werknemer uit die VSA ontvang.” Jones sê hulle is nog besig om die klagtes te bekyk en dat daar in dié stadium nie enige ondersoeke van stapel gestuur is nie. “Benewens die klagtes het ons ook verskeie navrae van maatskappye ontvang wat raad en leiding vra, sou ’n risiko-analise daarop dui dat ’n verpligte inentingsprogram ingestel moet word,” sê Jones. Maroela Media het vroeër berig dat werkgewers nou ’n beleid mag instel wat vir verpligtende inentings teen Covid-19 voorsiening maak. Dié bepalings oor beroepsgesondheid en veiligheid is in Junie vanjaar deur die departement van arbeid en indiensneming in die Staatskoerant aangekondig en is van toepassing op alle werkgewers, behalwe dié wat hulle eie voorskrifte het, soos myne en skepe. ’n Risiko-ontleding moet egter eers ten aansien van elke werkplek en sy bedrywighede asook elke werknemer gedoen word. Dié vereiste van die aanwysings is grotendeels ŉ herhaling van die vereistes ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid wat vereis dat die werkgewer ’n veilige en gesonde werkplek moet verseker – onder meer deur middel van ŉ behoorlike risiko-ontleding en die daarstelling van maatreëls om die risiko’s by die werkplek te verwyder of beheer. Werkers het egter die reg om inentings op mediese en grondwetlike gronde te weier, mits dié redes gestaaf kan word. “Die MRK ondersteun die regering se inentingsprogram onomwonde. Ons het egter voorheen ook benadruk dat inentings op ’n vrywillige basis moet geskied. “Die regering moet bewusmakingsveldtogte hieroor verskerp sodat mense goed ingelig is. Sodoende kan mense hulle besluite op geloofwaardige inligting baseer,” sê Jones. Connie Mulder, hoof van Solidariteit se navorsingsinstituut, sê dié vakbond het ook klagtes van vakbondorganiseerders by sekere werkplekke ontvang wat tans ondersoek word. Paul Mardon, adjunkhoofsekretaris van strategie en volhoubaarheid by Solidariteit, sê daar moet ŉ balans gevind moet word tussen die plig van die werkgewer om ŉ gesonde werkplek te vestig en die grondwetlike reg van die werknemer ten opsigte van, onder meer, liggaamlike integriteit en die werknemer se vryheid van keuse. “Solidariteit het begrip vir en respekteer mense se standpunte en bekommernisse oor die Covid-19-entstof en -inenting, maar is in beginsel nie gekant teen die konsep van inenting ten aansien van Covid-19 om individue en gemeenskappe te beskerm nie. “Trouens, ons moedig mense aan om hulle te laat inent. Dit gaan egter nie hier oor ’n “vír of téén entstof”-debat nie, maar oor die individuele vryheid van keuse, en hierdie vryheid moet te alle tye gerespekteer word,” sê Mardon.