Tuis Produkte Pinkster 2010 Eksegetiese riglyne 8. Seserea - Die Gees val op Kornelius die Italiaanse kaptein
Vrydag, 19 Maart 2010 13:48	Laas Opdateer op Vrydag, 19 Maart 2010 13:52	Geskryf deur Webmeester
Die hartland van die Christelike geloof skuif gedurig
Die worsteling met diversiteit is nie 'n nuwe ding nie. Inteendeel, dit is interessant as 'n mens terugkyk oor die afgelope 20 eeue, hoedat die geskiedenis van worstel met identiteit homself telkens herhaal.
Die sentrum van die Christelike geloof skuif gedurig. Die Christelike geloof het 'n herhalende patroon waarvan die hartland gedurig aan't skuif is (Andrew Walls, The Cross-Cultural process in Christian History; studies in the transmission and appropriation of faith, 2002).
"In each case a threatened eclipse of Christianity was averted by its cross-cultural diffusion. Crossing cultural boundaries has been the life blood of historic Christianity. It is also noteworthy that most of the energy for the frontier crossing has come from the periphery rather than from the centre.
Die kerk steek hier die godsdiens grens oor na alle kulture
1. God beweeg hemel en aarde om Kornelius te bereik!
Die verhaal begin met 'n skets van Kornelius wat God dien, maar tog nie 'n praktiserende Jood geword het nie. In die oë van die Jode was hy dus nog 'n heiden, van 'n ander geloof of godsdiens.
Hoe wonderlik dat ons hier leer dat God nie partydig is nie. God tref nie onderskeid nie. Die mens se uiterlike voorkoms of uiterlike sosiale of godsdienstige verbintenis speel nie vir God 'n rol nie, want God meet nie volgens menslike standaarde nie. God is Iemand wat veel meer geïnteresseerd is in mense se houding teenoor Hom. God verwag van die mens eerbiedige respek vir Hom en en gehoorsaamheid aan sy wil. Daarom geniet Kornelius God se guns en seën.
en onder die preek van Petrus bars die hemel oop om die genade van die Heilige Gees in 'n "Klein Pinkster" oor hulle almal uit te stort. Dis asof God nie kon wag dat Petrus nog klaar praat nie, Hy wou hierdie mens Kornelius en almal rondom hom seën!
Anders as met Pinkster, kom die Gees nie sigbaar en hoorbaar deur wind en vuur nie. Die koms van die Gees is egter herkenbaar in die herhaling van die spraakwonder van Pinkster (vers 46 - hoewel dit moontlik glossalie was) en die lof wat aan God gebring word.
God deurbreek so die vooroordele van die Jode
En Hy vestig 'n nuwe grondbeginsel vir die kerk: "ook die nasies". Dit is 'n nuwe konsep vir die Joodse gelowiges. Aan die een kant was dit natuurlik van altyd af God se visie dat die totale skepping en mensdom aan Hom behoort. Maar dit is deurgaans eintlik deur sy mense misverstaan (dink maar net aan die verhaal van Jona).
Maar aan die ander kant is dit nuut vir die Joodse en nou Christelike verstaan van die evangelie. Wat ook beteken dat waar dié deur eenmaal oopgenaam is, dit nooit weer afgeswak mag en kan en sal word nie. Dís die tipe God wat Hy is, en dís die tipe mense wat aan Hom behoort - almal!
En God bevestig sy keuse vir almal deur die gebeurtenis van die "Klein Pinkster", die uitstorting van die Heilige Gees, sommer sonder seremonie op almal wat daar staan en luister het.
2. God hef vooroordele op
Dis gevolglik nie net Kornelius wat "tot bekering" kom - as verteenwoordiger van die nasies - nie. Dis ook Petrus - as verteenwoordiger van die kerk! "Waarlik, ek begryp nou eers ..."
Wat gebeur met Petrus? Hy belewe 'n paradigma-verskuiwing. Soos dit telkens vandag ook maar is, is ons minder oop vir mense as wat ons dink. Daarom was daar 'n duidelike teenkanting teen die inskakeling van gelowiges uit die heidene by die kerk. Maar God laat Hom nie afsit deur die stywe nekke van sy mense nie. Hy breek die persepsies wat ons van mekaar het af en laat egte gemeenskap tot stand kom.
Hierdie toespraak in Kornelius se huis neem dus ook 'n besondere plek in Handelinge in omdat dit die eerste sogenaamde "heidenprediking" is (Roloff). Die saak het reeds in beginsel begin aandag geniet toe die Etiopiër tot bekering gekom het (Hand 8:26-40). Dit het egter tot nou geen permanente invloed op die kerk gehad nie (Marshall).
Hoe belangrik hierdie gebeurtenisse was, blyk uit die verwysing deur Petrus daarna in sy verdediging in Jerusalem (Hand 15:7-9). Dit word ook benadruk dat hierdie keuse nie deur mense gemaak is nie, maar deur God self. Dit gaan dus hier oor 'n beslissende gebeurtenis in die geskiedenis van die vroeë kerk, naamlik dat die evangelie Jode en Grieke geld.
Ook die besnyde gelowiges, dit wil sê die Joodse Christene, was baie verbaas oor die uitstorting van die Gees en kom tot bekering. Vir die Jode was die besnydenis immers die maatstaf wat bepaal het of 'n mens 'n Jood was en dus aan die volk van God behoort het. Laasgenoemde was uiters belangrik aangesien God sy Gees volgens hulle net aan Israel belowe het. Selfs die godvresendes uit die heidendom was dus nie volledig as deel van God se volk gereken nie. Hulle kon dus nie deelneem aan die pasga-maal nie (Eks. 12:44) en kon nie verder as die voorhof van die heidene gekom het nie. Let op, laasgenoemde was nie gereserveer net vir heidene nie, maar is so genoem omdat heidene ook daar toegelaat is.
Die koms van die Gees op hulle het egter die Christene uit die heidendom se status finaal verander. Hulle was nou volwaardig deel van God se familie. Aanvanklik was die Joodse Christene net verbaas oor die toedrag van sake, maar later het hulle God hieroor geprys (11:18). Die belangrikste is egter dat hulle self getuies was daarvan dat God besluit het dat die heil ook vir die heidene bedoel is (11:12). Hulle het naamlik by Kornelius en sy mense van die tekens gehoor (dat hulle die heidene in tale hoor praat en God prys) wat die uitstorting van die Gees op Pinksterdag vergesel het. Dié dat hulle sê dit was "net soos ons?" (vers 47).
Let ook op: Bekering is Bybelsgesproke nooit net 'n individuele vertikale bekering nie. Dit dra altyd 'n gemeenskapskarakter. Die punt is die kerk is 'n familie en dis die tipe metafoor waarmee ons ook in dié jaar moet werk. En ons het bekering nodig om hieraan gehoorsaam te word.
Dit het 'n impak oor hoe ons die mense in ons straat beskou / die mense wat by en vir ons werk / die mense saam met wie ons op ons paaie ry / die mense wat oor ons aangestel is / die mense in ons kerkfamilie / die mense in hierdie wye wêreld waaroor God sy genade wil uitstort. God neem uit elke volk en nasie dié mense aan wat Hom respekteer en wat doen wat reg is - ons moet doen wat reg is / ons moet Hom respekteer en eerbiedig.
3. God gebruik gasvryheid
En daarmee word dit 'n model vir die oorsteek van grense - om in gasvryheid mense in te sluit en ook om die grense na hulle gasvryheid oor te steek. So het Jesus immers sy dissipels in Lukas 10 uitgestuur om die gasvryheid van die Jode te geniet en in die proses die evangelie te verkondig. En Jesus self bly 2 dae by die Samaritane in Sigar en geniet hulle gasvryheid en verkondig die evangelie.
Met Petrus se intrek by Kornelius, en die genieting van sy gasvryheid, het dit wat vroeër ongehoord was, nou werklikheid geword het: dat 'n Jood saam met mense geëet het wat nie Jode was nie. Dat Petrus in die huis van Kornelius gebly het en tafelgemeenskap met hom beoefen het, is 'n bewys dat hy Kornelius ten volle as Christen beskou en aanvaar het. Só maak Lukas dit bekend dat die bekeerde heidene nie meer as onrein beskou is nie. Niemand het blykbaar ook voorgestel dat Kornelius besny moes word nie.
Gasvryheid raak dus die kanaal waardeur die evangelie beweeg van Jood na heiden en so verder. En dit raak ook die voertuig waardeur die Jode die heidene in 'n ander lig begin sien, as mense vir wie God lief het en wat die evangelie moet hoor.
Die kerk maak die skuif na insluiting van ander kulture
Dit vervul die beloftes in die Ou Testament - Genesis 12 en Joël 2-3 om maar net twee te noem - dat die nasies ingesluit is in God se plan vir die kerk.
Die kerk moet altyd weer sy grense oorsteek
En dit bly iets wat die kerk se wese bepaal.
Reg rondom die Middellandse See het die evangelie na dié gebeure soos 'n vloedgolf versprei. Rodney Stark en sy span navorsers se werk oor The Rise of Christianity (1997: San Francisco: Harper) vertel hoe hierdie, eintlik obskure groep, van ongeveer 7 000 gelowiges oor drie eeue heen gegroei het tot die dominante geestelike invloed wat die Westerse wêreld in sy diepste wese beïnvloed het. Teen die tyd dat Konstantyn die Christelike kerk tot staatsgodsdiens verklaar het, was 33 miljoen van die 56 miljoen mense in die Ryk geassosieer met Jesus, die Here (Kurios).
Die patroon van die eerste eeue, is weer op 'n dramatiese globale skaal aan die afspeel.
Toe gebeur die Handelinge 10-proses en die evangelie kry sy vrye loop in Afrika. Tussen 1970 en 1985 is daar gemiddeld 16 500 bekerings per dag in Afrika tot die Christelike geloof... en 'n leegloop van kerke in die Noorde en Weste.
Die kerk moet sonder ophou strewe om saam met "die ander" aan tafel te gaan sit. Dit is ook waar van die nagmaalstafel. In die breek van brood en die drink van wyn moet dit Jesus se visie op die wêreld gedenk.
Die groter vreugde en bevryding vir die kerk is om saam met ander uit te beweeg na die uitdagings van ons gebroke wêreld. Die Een aan wie alle mag gegee is, kán dit verander. Hy spesialiseer in die doen van die onmoontlike. Kultuur- en godsdienstige grensoorskryding is 'n hekkie ... maar die oorwinning daaroor is 'n deur tot die lewe en hoop vir die wêreld!
Die evangelie is vir almal bestem
Die oomblik egter dat jy die deure van jou hart en lewe vir ander oopmaak - in navolging van Christus se koms aarde toe - en jy daarmee oor die grense van jou eie lewe, kultuur en belange beweeg, word die liefde en diensbetoon, die gemeenskap en genade, die reg en vrede van God se teenwoordigheid herontdek.
'n Verhaal wat gebruik kan word: Angel Child, Dragon Child van Michele Maria Surat
Vertel die verhaal (boek in die meeste biblioteke beskikbaar) as inleiding tot 'n gesprek oor Petrus en Kornelius.
Ut, 'n jong Viëtnamese meisie, wat gevlug het uit haar land, beland in 'n skool, waar sy sleg behandel word deur haar maats, omdat sy anders is. Sy mis haar mense en veral haar ma. Die skoolhoof besluit om vir haar 'n opdrag te gee om haar verhaal neer te skrywe, saam met Raymond, een van die kinders wat haar geboelie het. Nie Ut of Raymond is baie lus daarvoor nie, maar gehoorsaam die skoolhoof. Dan gebeur die wonder. Terwyl hulle saam aan die storie skryf, begin Raymond begrip kry vir Ut se situasie en hulle raak maats. Raymond reël dan 'n kermis om geld in te samel om Ut se ma uit Viëtnam te laat kom.
Skets dan die situasie wat tussen die Jode en die Romeine geheers het. Die Jode het nie in die huise van die Romeine gekom of saam met hulle geëet nie, want hulle het die Romeine as heidene en onrein geag. Dit was dus vir Petrus ongelooflik moeilik om na Kornelius te gaan en die evangelie met hulle te gaan deel. Omdat God egter sy hart verander het, was Petrus gehoorsaam en het dit tot die eerste bekeerlinge uit die heidennasies gelei.