Jou hart swel van trots wanneer jou kind by die huis kom met 'n uitnodigingsbriefie. Jy weet sy het gedurende die jaar hard gewerk en verdien die sertifikaat, diploma of trofee vir akademie, kultuur of sport.
Jy mag een van die ouers wees wat weet jou kind het haar bes probeer. Ongeag haar harde werk presteer sy gemiddeld op akademiese gebied, of al wil sy so graag aan al wat 'n sport is deelneem, haal sy nooit die span nie. Sy is dalk te skaam om boe of ba op 'n verhoog te sê, daarom is daar ook geen prestasies op kultuurgebied nie. Moontlik is daar net nie geld om jou kind te laat deelneem aan aktiwiteite waarvoor sy wel bekwaam is nie. En jaar na jaar ween jy in jou hart saam met jou kind by wie entoesiasme nie ontbreek nie, maar wat tydens merieteaande tuis moet bly.
Sommige laerskole gee benewens toekennings vir akademiese, sport- of kultuurprestasies ook toekennings vir goeie gedrag, hulpvaardigheid, pligsgetrouheid of deursettingsvermoë. Sodoende word elke leerder beloon. Nie almal is egter voorstanders van sodanige beleid nie. Dr Lynn Preston, opvoedkundige sielkundige en dosent aan die Noordwes-Universiteit, meen dat pryse wat deur skole toegeken word waarde moet dra. Gielie Hoffmann, leierskapskonsultant, meen dat dit goed is as skole wyer erkenning aan leerders wil gee, maar dat daar soms te veel klem gelê word op pryse vir almal. Hy reken dat dit belangrik is om eerder trots en toewyding by jou kind te kweek deur die klem op werksetiek te plaas en te beklemtoon dat kinders, wat hulle ook al doen, vir hulself doen en nie om toekennings te ontvang nie.
Volgens Wietske Boon is dit die belangrikste dat prysuitdelings by skole reg hanteer word, vir die kind wat nie 'n toekenning ontvang nie, maar ook vir die kind wat wel toekenning(s) ontvang.
Dis belangrik dat die kinders wat wel pryse ontvang, begrip moet hê vir hul maats wat nie so bevoorreg is nie. Hulle moet besef dat hooghartigheid omtrent hul prestasie hul maats kan seermaak en dat hulle nie neerhalend moet wees nie. "Leer jou kinders van jongs af om begrip vir sulke situasies te hê en dit met deernis te hanteer," sê Wietske.
Ouers en onderwysers is ongelukkig geneig om druk op kinders te plaas om te presteer. Wietske raai ouers aan om, indien hul kinders nie op hierdie gebiede uitblink nie, vas te stel waarin die kinders wel goed is, en daardie talente of vaardighede te ontwikkel. "Maar moet hulle nie druk om te presteer nie," maan sy.
Die kind wat jaar na jaar geen toekenning ontvang nie, gaan natuurlik teleurgesteld wees. Waak daarteen om te wys dat jy as ouer ook teleurgesteld is. "Almal, oud én jonk, ervaar soms teleurstellings. Dit is 'n leerskool. Leer jou kinders eerder om die teleurstelling te hanteer. Onthou, deur harde werk word deursettingsvermoë gekweek. Selfs al werk kinders hard deur die jaar en ontvang nie aan die einde van die jaar 'n toekenning nie, leer dit hulle om te volhard," sê Wietske. Sy meen ook dit sal help as jy vir jou kinders van jou eie teleurstellings en mislukkings vertel.
Wietske sê dat jou kind ook moet besef dat slegs 'n handjievol kinders toekennings ontvang en dat dit dalk volgende jaar haar beurt is. Wys haar daarop dat dit belangriker is om altyd jou bes te probeer as om beloon te word vir alles wat jy doen. "Wanneer jy eendag vir werk aansoek doen, gaan niemand vra hoeveel toekennings jy op skool ontvang het nie."
As jy as ouer die teleurstelling aanvaar sonder om die skool, onderwysers of sisteem daarvoor te kritiseer, sal jou kind dit ook makliker aanvaar en verwerk.