Geskryf deur Nermin Allam
'N Vrou in Saoedi-Arabië ry vir die eerste keer in Riyadh. AP Foto / Nariman El-Mofty
Vroeër hierdie somer het Saoedi-Arabië die dekades lank verbod op vroue se ry opgehef. Die skuif is deel van 'n reeks hervormings wat die land implementeer. In April het die koninkryk losgemaak manlike voogdywette - waaronder vroue die toestemming van 'n manlike voog nodig het om te werk, te reis of te trou. En in 2015 is vroue die stemreg en verkiesings. Die hervormings dien om die beeld van Saoedi-Arabië in die internasionale arena te verbeter.
Meer onlangs het egter in 'n diplomatieke spat Kanada Saoedi-Arabië gekritiseer vir menseregteskendings. Saoedi-amptenare het gereageer alle ekonomiese en diplomatieke bande sny, onttrekking van beleggings en stop vlugte. Een van die hoofkwessies vir die Kanadese is die arrestasie deur Saoedi-owerhede van twee prominente vroue-regte-aktiviste. Tweets deur Kanadese diplomate het die koninkryk versoek om die aktiviste vry te laat. Saoedi-Arabië het verskeie vroue-regte-aktiviste in hegtenis geneem in weke voor en na die opheffing van die verbod op vroue se bestuur.
As 'n geleerde van geslagspolitiek in Midde-Oosterse samelewings, Argumenteer ek dat dit alles wys om te wys dat die koninkryk beperkte hervormings na vroue uitbrei om homself as moderne voor te stel, maar is vasbeslote om nie ruimte vir meer stemme oop te maak nie.
Vroue, nasionalisme en modernisering
histories, het die status van vroue dikwels gedien as 'n maatstaf van sosiale vooruitgang.
Neem byvoorbeeld die regime van Gamal Abdel Nasser, wat sedert 1956 as president van Egipte gedien het tot sy dood in 1970. Nasser het die deelname van vroue in die openbare sektor bevorder as 'n simbool van die sukses van die regime in die modernisering van Egipte.
Onder Nasser het die staat 'n reeks wette aangeneem om vroue se deelname aan die arbeidsmag aan te moedig. Tussen 1961 en 1969, die deelname van vroue in die arbeidsmag verhoog met 31.1 persent.
Betaalde kraamverlof is aan werkende moeders toegeken gedurende die dag en kinderversorging is beskikbaar gestel. Kinders en kinderopvoeding was nie meer die uitsluitlike verantwoordelikheid van vroue nie, maar ook toenemend van die staat en sy instellings. Daar was egter geen bespreking nie, van mans se verantwoordelikheid of hoe om werk en gesin te balanseer.
Geleerdes beweer dus dat hierdie hervormings nie werklike pogings van die regime was om die ongelykhede van geslag te verander nie. Inteendeel, hulle was belangrike simbole om die Egiptiese samelewing as moderne, sosialistiese en progressiewe te verteenwoordig, waar mans en vroue langs mekaar gesien is.
Ook het die hervormings nie betekenisvolle politieke regte ingesluit nie. Byvoorbeeld, terwyl vroue die reg gehad het om te stem 1956, anders as mans, moes hulle die staat petisioneer sluit hulle in op die lys van geregistreerde kiesers. Die regime het ook beweeg om onafhanklike feministe te onderdruk soos Doria Shafiq, wat al jare lank vir vroue se verkiesing gevoer het.
Die gebruik van vroue vir die politiek
Dit was dieselfde in baie Midde-Ooste en Noord-Afrikaanse samelewings. Die beeld van die vrou is dikwels gebou op grond van 'n politieke behoefte op 'n gegewe tydstip en later ook gedekonstrueer.
In Tunisië, byvoorbeeld, het Habib Bourguiba, Tunisië se nasionalistiese leier en president, en na hom president Zine El Abidine Ben Ali die beeld van die onthulde Tunisiese vroue voorgestel as 'n simbool van modernisering, sekularisme en demokrasie.
Na Tunisiese onafhanklikheid in 1956, Bourguiba verwerp die sluier en beskou dit as 'n versperring vir sy moderniseringsprojek. In sy Dec. 5, 1957, spraak, het hy die sluier beskryf as 'n "Verwoede lap" en 'n hindernis vir die land se pad na modernisering vroue uitgesluit van deelname aan die openbare ruimte.
Bourguiba se vroeëre sienings oor die sluier was egter anders. Op die hoogte van die nasionalistiese stryd, tydens die 1930's tot die 1950's teen die Franse koloniale heerskappy in Tunisië, het Bourguiba die betekenis van die tradisionele Tunisiese sluier, die sefsari, as 'n simbool van nasionale identiteit. Die nasionalistiese leier het vroue aangemoedig om die sefsari te dra as 'n manier om die koloniale siening te verset. Die koloniale magte gestoot vir die onthulling van vroue en beskou dit as deel van die modernisering proses.
Ineenstorting op feministe
Kom terug na Saoedi-Arabië, die kroonprins, Mohammed bin Salman, het bekendgestel visie 2030 'n ambisieuse maatskaplike en ekonomiese hervormingsplan, wat hy eers in 2016 aangekondig het. Sy doel is om die Saoedi-Arabië te liberaliseer petro-staat en maak sy sentrale oliemark oop na buitelandse belegging. Sy belofte is om groter dele van die Saoedi-bevolking - veral vroue en jeugdiges - in die arbeidsmag te bring.
Op hierdie stadium toon hervormings in vroue se regte dat die koninkryk op pad is na die modernisering. Sommige van die optrede van Saoedi-owerhede - soos die inhegtenisname van prominente aktiviste waaroor Kanada egter kommer uitgespreek het - is oënskynlik in stryd met die beeld wat die hervormings wil projekteer.
Die inhegtenisnemings het begin minder as 'n maand voordat die koninkryk te danke was aan die opheffing van die verbod op vroue se ry, toe die owerhede sommige van die feministe in hegtenis geneem wat aangeval het vir die regte van vroue om te bestuur. Verskeie pro-regering sosiale media groepe was na bewering 'n smeer veldtog die aktiviste se reputasie verontagsaam en hulle as "verraaiers"En"agente van buitelandse ambassades.
Die lys van aangehoude aktiviste is ingesluit hoëprofiel feministe soos Loujain al-Hathloul - 'n vokale Saoedi-aktivis wat sedert 2014 talle kere in hegtenis geneem is om die verbod op vrouebestuur te verontagsaam.
Na aanleiding van die besluit om die verbod op bestuur te lig, het die owerhede die vroue wat in hegtenis geneem is, genader, bykomend tot ander wat voorheen aan protes teen die bestuursbepaling deelgeneem het en geëis dat hulle heeltemal weerhou van kommentaar op die besluit.
Media dekking het nie melding gemaak van die rol van aktiviste wat lank reeds veldtog gehad het vir die reg om te bestuur nie. Inteendeel, dit het die lof geprys kroonprins vir die opheffing van die verbod.
Volgens my is daar baie teenstrydighede wat hierdie onlangse hervormings omring. Deur die aktiviste te slyp, lyk die kroonprins die besluit om Saoedi-vroue te laat ry om sy eie nalatenskap te verbrand. Nog belangriker, deur die hoëprofiel feministe in te voer, poog die monargie om die vermoë van vrouegroepe te verswak, indien nie af te skaf, hul regte te bevorder en gehoor te word nie.