Alternatiewe vir suksessie in 'n familietrust | Landbou
Alternatiewe vir suksessie in 'n familietrust
Ons ondersoek alternatiewe om die familietrust te laat voortgaan (boerdery en mynbedrywighede) sonder om die bates in die trust te herregistreer of te verkoop.
Ons is tans besig om alternatiewe te ondersoek om die familietrust (waar my Pa – 64 jaar oud en Ma – 60 jaar oud tans trustees is en die kinders begunstigdes) te laat voortgaan (kommersiële boerdery en mynbedrywighede) sonder om die bates (plaas en toerusting) in die trust te herregistreer of te verkoop. Kan ons twee seuns die trustees word en Ma en Pa die begunstigdes met maandelikse vergoeding, betaalbaar aan hulle vir bestuur van die besigheid? Hulle het dus geen bates in 'n boedel meer nie. Is daar enige belastig ter sprake? Wat is ander alternatiewe om die generasie-suksessie so ekonomies moontlik te laat plaasvind? – Johann (johannupet@telkomsa.net
Die ideale struktuur vir 'n boerdery
Die bedryf van 'n besigheid gaan oor die samesnoering van die vier produksiefaktore (natuurlike hulpbronne, kapitaal, arbeid, ondernemingsgees). Dit moet in 'n besigheidsvorm wees sodat struktuur aan die boedery gegee kan word. Die vier besigheidsvorme (eenmansaak, vennootskap, maatskappy/BK, trust) het elkeen sy voor- en nadele en die uiteinde is dat daar waarskynlik nie een enkele vorm is wat alle boerderye onder alle omstandighede die beste gaan pas nie.
Tradisioneel is eenmansake by verre as besigheidsvorm vir boerderye gebruik (bykans 60 %). Die gevolg daarvan is dat daar nie 'n duidelike afbakening tussen die vier produksiefaktore binne die boerdery is nie. Dit skep nie probleme solank die boer nog voluit en op sy eie boer nie. Die probleme kom wanneer die boer sy seun by die boerdery wil betrek of wanneer hy ontydig te sterwe kom.
Die tradisionele struktuur bemoeilik eerstens erfopvolging by afsterwe of die uitrede van die boer. Dit bemoeilik tweedens ook die bestuur van die verskillende produksiefaktore. Derdens onderskei dit nie die boer se private lewe van dié van sy besigheidslewe nie.
Daar is ongelukkig nie een enkele besigheidsvorm wat aan al die vereistes van 'n ideale boerderystruktuur voldoen nie. Die oplossing is dus om 'n kombinasie van besigheidsvorme te gebruik. Die ideale struktuur word saamgestel uit 'n trust, 'n maatskappy of beslote korporasie en dan die boer as individu. Die operasionele gedeelte van die boerdery bestaan uit die maatskappy of BK. Dit is waar die kapitaal belê is wat die produksie en bemarking van produkte moet voortbring. Hierdie kapitaal bestaan uit al die masjinerie en die vee maar nie die grond nie. Die grond word deur hierdie maatskappy of BK van die trust gehuur wat die natuurlike hulpbronne besit.
Bogenoemde struktuur bied groter gemak by erfopvolging en bestuur van die boerdery. Wanneer die boer sy seun wil betrek sal dié bloot net as nog 'n eienaar bykom totdat hy later sy vader sal vervang. Die natuurlike hulpbronne bly onaangeraak en die trustees daarvan sal bloot net verander word by die vader se afsterwe. Die vader kan dus as trustee aanbly tot en met sy afsterwe terwyl hy lankal reeds sy belange in die maatskappy of BK aan sy seun oorhandig het.
Die voordele van hierdie struktuur is dus dat die vier produksiefaktore afsonderlik besit en bestuur word en afsonderlik by erfopvolging oorgedra kan word. Dit vergemaklik die erfopvolgingsproses omdat elke entiteit sy eie in- en uitfaseringstempo tussen vader en seun sal hê.
Die nadele van die ideale struktuur is dat die aanvanklike oprigtingskoste redelik duur kan wees. Die entiteite moet teen 'n koste opgerig word en daarna moet die bates oorgedra word. Die oordra van die grond na die trust kan veral duur wees. Hierdie koste word egter net eenmalig gedoen en sal nie weer nodig wees by erfopvolging nie. Slegs die boer se belang en dan ook enige leningsrekenings, vorm deel van sy boedel en nie die bates binne die trust en maatskappy/BK nie.
Met betrekking tot die spesifieke vraag of seuns die trustees kan word en Ma en Pa die begunstigdes met 'n maandelikse vergoeding betaalbaar aan hulle vir bestuur van die besigheid, is dit tegnies heeltemal moontlik om dit so te kan doen, maar die spesifieke trust se trustakte sal bestudeer moet word om te sien of dit toelaatbaar is of nie. Onthou dat daar by trusts twee tipes begunstigdes kan wees, naamlik kapitaalbegunstigdes en inkomstebegunstigdes. In julle opset moet Pa en Ma inkomstebegunstigdes wees, hulle kinders (julle self) die trustees en julle kinders (Ma en Pa se kleinkinders) die kapitaallbegunstigdes. Wanneer Ma en Pa te sterwe kom, moet julle weer die inkomstebegunstigdes word. Weer eens kan hierdie herskommeling slegs gedoen word as die trustakte dit toelaat anders sal 'n nuwe trust gestig moet word en die ou trust sal sy bates aan die nuwe trust moet verkoop.