SAID – T Roos
Tag: SAID	(page 1 of 2)
Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (“die SAID”) het onlangs nuwe prosedures uiteengesit met betrekking tot die proses rondom die indiening van inkomstebelastingopgawes wat verband hou met insolvensie. Die verstekposisie is dat waar die boedel van ’n persoon gesekwestreer word, moet ’n afsonderlike opgawe ingedien word vir die tydperk wat begin op die eerste dag van daardie jaar van aanslag en eindig op die datum wat die datum van sekwestrasie voorafgaan. ’n Verdere opgawe word benodig vir die tydperk wat begin op die datum van sekwestrasie en eindig op die laaste dag van daardie jaar van aanslag (en daaropvolgende jare van aanslag totdat die boedel uiteindelik gelikwideer is). In wese is dus drie afsonderlike belastingbetalers aanspreeklik vir belasting, naamlik:
Die insolvente persoon vir die tydperk voor insolvensie (dit wil sê, tot die datum wat die datum van sekwestrasie voorafgaan);
Die insolvente boedel (’n nuwe entiteit vir belastingdoeleindes vanaf die datum van sekwestrasie); en
Die insolvente persoon vir die tydperk op en na die datum van sekwestrasie.
Die SAID dui aan dat die nuwe vereistes: “in lyn is met die strategiese doelwitte van die SAID, verhoogde belastingaanspreeklikheid en die toenemende gerief en billikheid rakende die doen van sake met die SAID, en om aan wetlike vereistes te voldoen, is veranderinge aan die huidige prosesse nodig ten opsigte van registrasie, instandhouding en die bestuur van die status van ’n insolvente individu en boedel”.
Vanaf 25 Januarie 2019 moet individuele belastingbetalers wat vrywillig of verpligtend gesekwestreer word, inkomstebelastingopgawes op die volgende wyse indien:
Insolvente individu – Die belastingverwysingsnommer wat voor sekwestrasie gebruik is, sal gesluit wees en kan nie voortaan meer gebruik word nie. Enige inkomstebelastingopgawes wat uitstaande is voor die datum van sekwestrasie, moet ingedien word deur gebruik te maak van die inkomstebelastingverwysingsnommer wat gebruik is voordat u insolvent verklaar is;
Insolvente boedel – Die trustee van ’n insolvente boedel moet aansoek doen om ’n belastingverwysingsnommer vir die insolvente boedel. Die nuwe belastingverwysingsnommer sal dan gebruik word vir enige interaksies met die SAID vanaf die datum van sekwestrasie tot aan die einde van die laaste dag van daardie jaar van aanslag; en
Individu na-insolvensie – U moet aansoek doen vir ’n nuwe inkomstebelastingverwysingsnommer sodra u insolvent verklaar is ten einde met die SAID te kommunikeer ten opsigte van belasting waarvoor u aanspreeklik mag wees en opgawes wat u moet indien.
Die boedel van die persoon voor sekwestrasie en die persoon se insolvente boedel word egter geag een en dieselfde persoon vir sekere doeleindes te wees, byvoorbeeld die bepaling van die aftrekkings en kortings waarop die insolvente boedel geregtig is en die bepaling van ’n belasbare kapitaalwins of aangeslane kapitaalverlies in die insolvente boedel. Dit beteken ook dat daar geen beskikking vir kapitaalwinsbelastingdoeleindes is wanneer die bates van die insolvente persoon na die insolvente boedel oorgedra word nie.
Soos blyk uit bogenoemde, is die belastinghantering (beide wesenlik en prosedureel) van insolvensie ingewikkeld, en belastingbetalers word aangeraai om professionele bystand te kry wanneer hulle hul belastingsake tydens insolvensie hanteer.
Wanneer dit kom by inkomstebelasting, veroorsaak die kwessie van waardasie van aandele dikwels ’n groot mate van onsekerheid, veral waar aandele nie op ’n erkende beurs verhandel word nie. Alhoewel die Agtste Skedule van die Inkomstebelastingwet in paragraaf 31 ’n bietjie leiding gee oor die markwaarde van sekere bates, is die ‘allesinsluitende’ metode die prys wat verkry sou kon word by die verkoop van ’n bate tussen ’n gewillige koper en ’n gewillige verkoper wat op armlengte in die oop mark handel.
Die reëls van kapitaalwinsbelasting bepaal dat persone op die datum van hulle dood geag word hul bates van die hand te sit (behalwe vir ’n beperkte getal uitsluitings) vir ’n bedrag gelykstaande aan die markwaarde van daardie bates. Markwaarde, en hoe dit bepaal moet word, is dus ‘n baie belangrike oorweging.
Die Hoogste Hof van Appèl het onlangs in CSARS v The Executors of Estate Late Sidney Ellerine 2018 ZASCA 39 ‘n bietjie meer leiding gegee oor die waardasie van voorkeuraandele in so ’n geval, deur die regte wat op daardie voorkeuraandele betrekking het, te oorweeg. Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) het aangevoer dat ten tye van die oorledene se dood hy geregtig was om voorkeuraandele wat hy in ’n maatskappy gehou het, te omskep in gewone aandele en dat die aandele op daardie basis gewaardeer moes word. Dit was ’n belangrike oorweging, aangesien dit die verskil gemaak het tussen die aandele wat ter waarde van R563 miljoen gewaardeer is, teenoor die nominale waarde van R112 000.
Nadat die Belastinghof aanvanklik bevind het dat die oorledene nie geregtig was om die voorkeuraandele in gewone aandele te omskep nie, het die Hoogste Hof van Appèl sekere wysigings wat in die maatskappy se Memorandum van Inkorporasie (soos dit toe was) aangebring is, asook twee spesiale resolusies, oorweeg. Feitelik, op grond van hierdie dokumente, het die hof bevind dat die oorledene inderdaad geregtig was om die voorkeuraandele op die datum van sy dood om te skakel na gewone aandele. Die aandele moes dus op R563 miljoen gewaardeer word, in plaas van R112 000.
Daar is twee belangrike lesse wat uit hierdie uitspraak geleer kan word. Eerstens, die presedent wat geskep is dat waar ‘n persoon die reg het om voorkeuraandele tot gewone aandele te omskep, die voorkeuraandele op daardie basis gewaardeer moet word.
Tweedens moet die ware bedoeling van partye weerspieël word in die bewoording en konstruksie van alle dokumente. Die regspan vir die respondent in die Ellerine-saak het sterk geargumenteer dat ’n doelgerigte en kontekstuele benadering gevolg moet word by die oorweging van die Memorandum van Inkorporasie en spesiale resolusies. Die hof was egter nie oortuig nie en het aangedui dat alhoewel bedoeling belangrik is, die basiese interpretasie gemaak moet word met verwysing na wat opgeteken is. Belastingbetalers word aangemoedig om professionele advies te verkry voor die uitvoering van ooreenkomste om te verseker dat hulle ware bedoeling en die doel waarvoor hulle uitvoering gee aan dokumente, duidelik blyk uit die bewoording wat gebruik word.
Soos gesien kan word uit die Ellerine-saak kan versuim om dit te doen, baie duur wees.
 Nr. 58 van 1962