Bedrogspul met goud kos SAID miljarde(Argieffoto ter illustrasie Agnico-Eagle Mines Limited via Wikimedia Commons) Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) het ŉ goud-bedrogspul van byna R28 miljard blootgelê waar munte en juwele onwettig tot goudstawe gesmelt is, wat dan in die buiteland verkoop is. Tussen 2012 en 2020 het die swendelaars die regering uit miljarde rande geswendel deur die inkomstediens te bedrieg, het ŉ ondersoek van die amaBhungane Sentrum vir Ondersoekende Joernalistiek bevind. In die bedrogspul het maatskappye onwettige goue munte, ou juwele en goudklonte van kleinskaalmyners in goudstawe vir uitvoer gesmelt. Wanneer goud in Suid-Afrika verkoop word, moet belasting daarop betaal word, maar wanneer goud uitgevoer word, word dit nie belas nie. Die maatskappye het dus vervalste fakture geskep waarin hulle beweer hulle het die belasting betaal, lui ŉ verslag oor die ondersoek. Wanneer die goud dan belastingvry uitgevoer is, het hulle fakture by die inkomstediens ingedien om miljarde rande in bedrieglike terugbetalings te eis. Altesame 65 maatskappye word betrek. Net twee van hierdie maatskappye het in 2019 belastingterugbetalings van meer as R8 miljard teruggeëis. “In daardie jaar het die skema glo bedrae behels wat gelykstaande is aan ŉ verstommende 70% van alle goud wat in 2019 wettig in Suid-Afrika gemyn is – en weereens as net die bedrywighede van dié twee rolspelers in ag geneem word.” Die SAID het die sake nog nie in die openbaar bespreek nie, maar ondersoekers het die berig daaroor danksy hofrekords en ander dokumente saamgestel. Die inkomstediens was eens een van die land se toppresterende agentskappe. Die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping het egter verlede maand onthul hoe die SAID tydens oudpres. Jacob Zuma se termyn tussen 2009 en 2018 ineengestort het.