Die sesde Sondag in Lydenstyd is Palm- of Passiesondag. In hierdie liturgie word gefokus op die Passietekste. Pas die sleutelteks, Markus 14 en 15, so by die preekvoorstel aan dat soveel as moontlik van die teks in die diens gelees word. Langs hierdie weg sal die teks die sentrale rol in die diens speel. Die prediker is welkom om dele van die voorlesing weg te laat, ten einde meer spesifiek te fokus op die elemente wat hy/sy in die preek wil uitlig. Dit sou ook raadsaam wees om met behulp van visuele media stasies te verander deur elke keer 'n prent/skildery te wys wat die daarop-volgende voorlesing uitbeeld.
Psalm 118:1-2 , 19-29 (Fees)
Jesaja 50:4-9a (Passie)
Psalm 31:9-16 (Passie)
Filippense 2:5-11 (Passie)
Die hele Lydensverhaal uit Markus word hier geplaas:
Hoewel die Skriflesing en Prediking nie daarop fokus nie, is vandag Palmsondag. Die liturgie sluit gevolglik by die Palmsondag tema aan. Hierdie is 'n feesdiens, wat beteken die liturgie en prediking is deur mekaar verweef. Daar is ook nie 'n spesifieke Familie-oomblik nodig nie, aangesien die kinders saam met hul families aan die diens deelneem. Kry vooraf lidmate van verskillende ouderdomme om die skriflesings te doen. Kry ook lidmate om die "voorganger" gedeelte van die verskillende gebede te doen. Reël vooraf vir 'n groot – sigbare – kruis en die nagmaalsbeker en 'n mooi brood. Reël lidmate om dit op die gepaste tye in te bring. Berei ook 'n mooi, sentrale plek voor waar die verskillende simbole neergesit kan word.
Hoewel die Skriflesing en Prediking nie daarop fokus nie, is vandag Palmsondag. Die liturgie sluit gevolglik by die Palmsondag tema aan. Die hele gemeente kan voor die kerkgebou ontmoet en saam instap. As dit nie moontlik is nie, kan die kinders en enkele volwassenes tydens die diens instap. Hulle kan palmtakke swaai (volwasse toesig en 'n waarskuwing om versigtig te wees, is gepas). Julle kan ook landsvlae van reg oor die wêreld kry en dié swaai, omdat Jesus die Koning van elke volk en nasie is.
Liturg verduidelik Palmsondag (en die verloop van die diens).
Terwyl gemeente instap (of kinders en enkele volwassenes met palmtakke/vlae):
Lied 545 "Jesus kom na Jersualem toe" of
VONKK 100 "By Die Intog In Jerusalem"
(Albei bogenoemde liedere kan goed werk as 'n voorsanger of die koor die verse sing en die hele gemeente die refrein. Die lied is ook geskryf om in kanon gesing te word, waarmee julle kreatief kan werk.)
of Flam 82 "Hosanna"
Voorganger (V): Loof Hom wat in die Naam van die Here kom!
Gemeente (G): Hosanna vir die Seun van Dawid!
V: Mag die Here met julle wees.
V: Here God van ons verlossing, verleen in genade aan ons u bystand terwyl ons naderkom om u groot dade te oordink, die groot dade waarmee U vir ons die ewige lewe bewerk het; deur u Seun, Jesus Christus, ons Here.
Flam 171 "Hosanna In Die Hoogste"
Lied 400 "Juig, juig in Hom" (wisselsang kan ook hier goed werk)
VONKK 100 "By Die Intog In Jerusalem "
1. Hosanna! Hosanna! Jesus kom verby.Hy ry op 'n donkie
Gebed: (Uit: Vir die erediens- 'n Handleiding: 2007 deur Bybel Media, Gebaseer op die sogenaamde "Stasies van die kruis".)
[Kry vooraf 'n lidmaat om die "voorganger" gedeeltes te lees]
Voorganger (V): Here, U het vir u dissipels gesê: "As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën,sy kruis dra en My volg." In u Naam bid ons:
(Deel van prediking)
As jy moeite doen om die diens visueel en deelnemend aan te bied, is 'n spesifieke familie-oomblik nie nodig nie – veral as die kinders deelneem aan die "intog" en die skriflesings.
Of lees Die Donkie Waarop Niemand Kon Ry Nie deur Anthony Destefano – beskikbaar by Loot.
[Nota: Aangesien die voorgeskrewe teks vir vandag baie lank is, word aanbeveel dat die hele teks wel voorgelees word, maar dat daar minder aandag aan prediking gegee word, sodat die teks self die oorwig van die Woordbediening vorm. Doen dus besondere moeite met die voorlees van die teks, wat deur Woordbediening en liturgiese momente, soos sang en aanbidding, aangevul word.]
(Inleiding tot Markus 14)
Markus 14 vertel van die gebeure in die onmiddellik aanloop tot Jesus se sterwe. Die momente stapel vinnig die een op die ander. Die verhaal ontplooi in episodes, wat op 'n besondere manier op mekaar volg. . In hoofstuk 14 dra die episodes altyd 'n karakter wat met A of B aangedui kan word, waar:
A altyd die dissipels en/of mense rondom Jesus, en
B die fokus op Jesus verteenwoordig.
Kom ons gee 'n voorskou van die verhaal deur die episodes as volg op te som:
A Die Joodse leiers beplan om Jesus dood te maak (14:1-2).
B Jesus word in Betanië gesalf (14:3-9).
A Judas onderneem om Jesus te verraai (14:10-11).
B Jesus sorg vir die reëlings van die Paasmaaltyd (14:12-16).
A Jesus voorspel dat een van die twaalf Hom sal verraai (14:17-21).
B Jesus deel die maaltyd met sy dissipels (14:22-25).
A Jesus voorspel Petrus se verloëning en die ander dissipels se vlug (14:26-31).
B Jesus bid in Getsemane (14:32-42).
A Judas verraai Jesus en al die dissipels vlug (14:43-52).
B Jesus onthul Homself tydens die Joodse verhoor (14:53-65).
A Petrus verloën Jesus drie keer (14:66-72).
Ons luister na die voorlesing van hoofstuk 14, waarin ons meer leer van wie Jesus is, en hoe Hy aan ons bekendgestel word in sy lyding.
Lees Markus 14 voor
[Kry minsens twee lesers – een om die "A" gedeeltes te lees en een wat die "B" gedeeltes lees. Sodoende word die bogenoemde boodskap sterkter oorgedra. Laat die lesers vooraf oefen om die gedeeltes dramaties, gevoelvol voor te lees.]
[Terwyl 'n aantal lidmate die Nagmaalsbeker en brood inbring en prominent in die liturgiese ruimte staan maak]
Lied 379 "Jesus Christus, Lam van God" (kanon) of
VONKK 28 "Ons Aanbid U, Jesus Heer" of
Markus 14 bestaan uit 11 episodes waarin die optrede van die dissipels en die mense rondom Jesus telkens afwissel. Ons A-B-A-patroon wys dit duidelik uit.
In hierdie elf tonele word voorspellings en uitbeeldings van die dissipels se mislukkings afgewissel met voorstellings van Jesus. Hoe nader aan die kruis, hoe meer radikaal raak die dissipels se afvalligheid totdat dit uitmond in Petrus (wat in hierdie evangelie die hoofkarakter onder die dissipels is) wat Jesus al vloekend ontken.
Die sesde toneel waar Jesus die maaltyd saam met sy dissipels gebruik, is die hart van hierdie hoofstuk. Ten spyte van die dissipels se ontrou bevestig Jesus hier sy verbondenheid en lojaliteit aan sy dissipels en gee Hy aan hulle 'n belofte van 'n herontmoeting in Galilea.
Dit is wie die lydende Jesus is. Ten spyte van sy dissipels se ontrou en groeiende afvalligheid, sê Hy sy teenwoordigheid aan hulle toe by die tekens van brood en wyn.
Daar is nie groter trou, toewyding en passie om God se koningskap te vestig te kry, anders as by die lydende Messias nie. Dit is wie Jesus vandag nog is. Hy gaan voort om sy teenwoordigheid aan ons toe te sê, en ons daarvan te verseker by die breek van die brood en die drink van die wyn.
Daarvoor kan ons Hom loof en prys.
Voorganger (V): Kom ons dank die Here ons God.
Gemeente (G): Dit is gepas dat ons dank en lof aan die Here bring.
V: Ons loof en dank U, o God, vir die groot liefdesdade waarmee U ons verlos het deur u Seun Jesus Christus, ons Here. Help ons dat ons Hom altyd sal eer as ons Here en Koning en Hom sal volg met volkome vertroue. Ons vra dit in sy Naam, Hy wat saam met U en die Heilige Gees leef en regeer, een God, nou en vir ewig.
Prediking – Deel 3
(Inleiding tot Markus 15)
In Markus 15 word die patroon voortgesit en verteenwoordig A die mense rondom Jesus, terwyl B steeds op die onthulling van Jesus fokus. Waar hoofstuk 14 by A (oor die dissipels) opgehou het begin hoofstuk 15 by B, met 'n onthulling van Jesus. Dit lyk dan soos volg:
B Jesus se selfbekendmaking tydens die opening van die verhoor (15:1-5).
A Barrabas word vrygelaat in plaas van Jesus (15:6-11).
B Pilatus verklaar Jesus onskuldig en op ironiese wyse verklaar hy vir Jesus tot Koning
A Die Romeinse soldate vertel (ironies) die waarheid omtrent Jesus terwyl hulle Hom
B Jesus word gekruisig (15:20b-25).
A Die verbygangers en Joodse leiers vertel (ironies) die waarheid omtrent Jesus terwyl
hulle Hom spot (15:26-32).
B Wanneer Jesus sterf verklaar 'n offisier dat Hy die Seun van God is (15:33-39).
A 'n Groep vroue hou die kruisiging op 'n afstand dop (15:40-41).
B Jesus word begrawe (15:42-47).
Lees Markus 15 voor
[Terwyl 'n lidmaat 'n kruis inbring en prominent in die liturgiese ruimte staan maak, by die brood en wyn]
Lied 401 "Wie sal ons glo as ons vertel" of
Prediking – Deel 4
Soos in hoofstuk 14, is ook die sesde toneel in hoofstuk 15, Jesus se kruisiging, die fokuspunt van die vertelling. Die hoogtepunt van die hoogtepunt is wanneer die Romeinse hoofman by die kruis by Jesus se sterwe sê: "Waarlik, hierdie man was die Seun van God."
Dit is soos Jesus, volgens die Markusevangelie geken wil word as Here: Hy is die Seun van God, die Een wat getrou bly tot in die dood aan die kruis.
Vir Markus is die Koningskap van Jesus en die kruis ten nouste met mekaar verbind. Hy doen groot moeite om ons bewus te maak dat Jesus as die "Koning van die Jode" gekruisig is. In die eerste 32 verse van hoofstuk 15 word Jesus ses keer die "Koning van die Jode/Israel" genoem. Die salwing in Betanië waaroor aan die begin van hoofstuk 14 berig word, sou ook as 'n heenwysing na Jesus se koningskap gelees kon word, dat Hy gesalf is tot Koning.
In Jesus se kruisiging is dit die Romeinse Ryk en sy Joodse meelopers, en die koninkryk van God wat in botsing kom. Twee koninkryke sê mekaar die stryd aansê en kom in konfrontasie.
Het Jesus die stryd verloor? Is sy kruisiging 'n laagtepunt wat dan later in die opstanding omgekeer word? Vir Markus word Jesus nie eers Koning deur of na sy opstanding nie! Dit is in sy kruisiging wat Hy as Koning geopenbaar word!
'n Skrifkenner skryf die volgende:
Die verhaal lei die hoorders om die kruisiging te sien as die diepste paradoks van God se regering: die Gesalfde is Koning presies omdat Hy bereid was om vir ander te lewe, selfs al beteken dit hierdie vernederende dood. Slegs toe Jesus uiteindelik om hierdie verskriklike manier sterf, laat Markus die eerste keer in sy evangelie toe dat iemand Hom die "Seun van God" noem.
Hierdie is inderdaad die eerste keer in Markus se evangelie dat Jesus deur 'n mens (die Romeinse soldaat) die "Seun van God" genoem word! Nou, op hierdie oomblik! Waar Jesus voorheen (in die Markusevangelie veral!) mense belet het om sy Koningsgeheim, sy Messiaanse geheim te verklap, word dit nou tydens sy kruisiging by herhaling uitgelap. Volgens Markus is dit die aangewese oomblik om sy koningskap aan die lig te bring. Só oefen God sy heerskappy in die gekruisigde Christus uit.
In die teken van die kruis
[Die liturg gaan staan by die tekens en beweeg vanaf die Nagmaalstekens na die kruis, of lig eers die een op, dan die ander]
Die kern van hoofstuk 14, die nagmaal, en die kern van hoofstuk 15, die kruis, is die manier waarop Christus deur die eeue by sy kerk teenwoordig is. Hy sê sy teenwoordigheid aan ons toe deur die bediening van brood en wyn, wat herinner aan sy gebreekte liggaam en sy uitgestorte bloed.
Hierdie bediening van die kruismoment verskaf ook die toonaard waarin die kerk in die wêreld aanwesig is: deur nederige, selfopofferende diens. Só word die regering van God deur ons 'n werklikheid.
(Uit: Vir die erediens- 'n Handleiding: 2007 deur Bybel Media, na aanleiding van die Apostoliese Geloofsbelydenis en Filippense 2:5-11.)
Lied 397 Ontsluit, o Heer, ontvlam ons hart of
(Dit is gepas om nié 'n uitsendingslied aan die einde van die erediens op Palmsondag te sing nie, omdat die gemeente daarvandaan die groot lydensweek binnegaan. Beklemtoon die onvoltooitheid en afwagting waarmee die diens eindig.)