8 Desember 1860 | GK Colesberg gestig – My Dopperdagboek
Desember 8, 2018 Desember 8, 2018 • morneweb
Die Gereformeerde kerk op Colesberg staan aan die bopunt van die straat waarin die NG kerk oor die middeorp uittroon.
Derde oudste gemeente in Kaapland
Ds. Dirk Postma het die gemeente Colesberg op die plaas Hamelfontein in die distrik Colesberg gestig. Die eerste dienste op die dorp is in ’n pakhuis gehou wat later die slaghuis van die heer Rosenberg sou word.
Die binnekant van die kerk is in die middel 20ste eeu, toe geld volop was, gemoderniseer.
Later het ’n pakhuis van die firma Draper en Plewman, in latere jare die motorhawe van die heer Kocks, as plek van samekoms gedien. Hierna is ’n privaat woonhuis, later die eiendom van die heer I.S. du Plessis en geleë langs die teenswoordige kerkgebou, as plek van aanbidding ingerig.
Die kerkraad kon nie op 18 Mei 1861 besluit of hulle die kerk op die dorp of op ’n plaas sou bou nie. ’n Sakeman, D. Sluiter, het daarop £1 000 van die nie-Gereformeerdes vir die boufonds beloof as die kerk op die dorp self gebou sou word.
In die NG Gemeente Colesberg was die stryd oor die sing van die evangeliese gesange die hewigste in die hele destydse Kaapse NG Kerk.
Hy het self kontrakteur vir die bouwerk geword en dit met groot moeite voltooi. ’n Kerk in die distrik sou tot ’n groot afname in sakebedrywighede op die dorp lei en die stigting van ’n nuwe kerkdorp beteken.
Ds. Postma het die lidmate aangeraai om dit vir eers op die dorp te beproef. Die NG kerkraad het ’n erf gegee aangrensend tot dié wat Douw. G. Steyn reeds geskenk het en selfs hul lidmate opgewek om tot die Gereformeerde boufonds by te dra. Iewers in die middelveld, oorkant die Seekoeirivier, sou dan ’n hulpkerk vir buitedienste gebou word.
Die kunstige preekstoel van weleer is ook tydens die modernisering van die kerkgebou vervang.
Teen Augustus 1861 kon met die beplanning van die kerkgebou begin word en die hoeksteenlegging is op 15 Maart 1862 onder ds. Postma se leiding deur oudl. I.D. du Plessis waargeneem. Hy en sy vrou, Hester Venter, was medestigters van die gemeente saam met onder andere haar vader, J.A. Venter.
Die kerkgebou is reeds in die jaar 1862 voltooi, maar blykbaar ná dié van die gemeente Middelburg, Kaap, aan wie se kerkgebou ’n plaket aangebring is wat lui: “Hierdie gebou, in gebruik sedert 1862, is die oudste kerkgebou van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika.” Die preekstoel was ’n regte kunswerk vir sy tyd en het £200 gekos. Dit is tydens “restourasie” in die middel 20ste eeu uitgehaal.
Taetse Vorster is die gemeente se orrelis en ’n ware steunpilaar.
In die eerste jare het ds. Postma self die gemeente as konsulent bedien. Later tree ds. Johannes Beijer, destyds predikant Reddersburg, as konsulent op. In 1869 is die eerste leraar in die persoon van prop. Petrus Viljoen beroep. Hy was toe reeds ’n man van gevorderde leeftyd en dien die gemeente tot sy aftrede in 1879. Hy is opgevolg deur ds. L.J. du Plessis (seun van I.D. du Plessis en Hester Venter), wat 17 jaar hier gearbei het en toe ’n beroep na Petrusburg aanvaar het.
In 1883 het GK Philippolis uit Colesberg afgestig, en daarna volg die uittog na Griekwaland-Wes vanweë die ontdekking van diamante waardeur die gemeente se ledetal met amper die helfte afgeneem het en die gemeente finansieel so swak geword het dat, ten einde in die lopende uitgawes te voorsien, jaarliks ’n sommetjie bygeleen moes word sodat, toe ds. Du Plessis vertrek, die kerkraad nie in staat daartoe was om dadelik weer ’n leraar te beroep nie.
Die kerkraad saam met ds. Dirk Dykstra, wat Colesberg van 2009 tot 2013 in kombinasie met Bloemburg bedien het.
So het Colesberg vakant gebly van 1896 tot 1910. In laasgenoemde jaar het prop. P.W. Bingle die beroep hierheen aangeneem en die gemeente bedien tot in 1921.
Ds. Taetse Hamersma van Philipstown is op 15 Julie 1922 in die gemeente bevestig as opvolger van ds. P.W. Bingle, wat hier in sy eerste gemeente gestaan het van 1910 tot 1921.
Philipstown is in ’n sekere opsig van Colesberg afgestig omdat heelparty Doppers tydens die hewige stryd wat in die 1850’s hier gewoed het oor die sing van die evangeliese gesange en die vervolging en smaad wat hulle nog in die 1860’s, al is die Gereformeerde gemeente op Colesberg reeds einde 1860 afgestig, hier moes verduur, weswaarts getrek en die gemeente en dorp Philipstown in 1863 gestig het.
’n Groot groep Doppers het ook oor die Oranje getrek en hulle in die Suid-Vrystaat gaan vestig sodat Colesberg destyds reeds een van die kleiner gemeentes in die Gereformeerde Kerkverband was. Dié noordwaartse trekkery om aan die Kaapse Kerk (NG) te ontsnap, het Colesberg se Gereformeerde Kerk weldra so verswak dat dit van 1896 tot 1910, met die koms van ds. Hamersma se voorganger, vakant was.
8 Desember 1951 | GK Uitenhage gestig