Misterie (Deel 3) – Denke buite tyd - Willie Oosterhuis
Misterie (Deel 3) – Denke buite tyd
Deur Willie Oosterhuis (skuilnaam) op 1 Junie 2011
Die groot vraag, dalk grootste vraag is hoekom is alles dit wat dit is, of in ander woorde, hoekom is dit wat dit is so spesifiek en uniek? Natuurwetenskaplikes en -filosowe staan verwonderd dat alles nie meer is nie as die onwaarskynlike unieke kosmos, want die potensiaal vir meer as net dit, is so groot. Dit is nie meer onwetenskaplik om die multiverse te postuleer nie. Maar dit maak die Pandora boks oop, iets wat die natuurwetenskaplikes, ingewikkel in ortodoksie, in 'n wetenskaplike "straight-jacket", nie maklik wil en sal toelaat nie. Leonard Suskind postuleer in 2005 'n 10 tot die mag 500 moontlike kosmosse volgens die Landscape-teorie binne String teorie. Suskind se siening gaan nie goed af in wetenskaplike ortodoksie nie.
P.C.W. Davies: "Cosmologists agree that the universe began with a big bang. It was either a natural event or it was not; if it was not, then it would be beyond the scope of science to explain it. If it was a natural event, then it makes little sense to insist it was unique, for what law-like physical mechanism is restricted to operate only once?"
Maar om die "kwantum sprong" te maak deur aan te neem / te glo dat "iets anders dan niks bestaan het voor die oerknal", word deel van die soeke na sin.
Die vraag is dan waarnatoe neem so 'n sprong mens. Die doelwit van hierdie skrywe is dan bedoel om die landings-area te beskou en die springer se denke te ondersteun. Mens neem gemakliker die sprong met die nodige filosofiese agtergrond en onderbou tot sodanige standpunt en ook kennis van teenstrydige standpunte.
Eerstens neem die springer standpunt in teen die idee dat die kosmos al is wat daar is en dat die natuurwette wat geld (volledig beskryf of nie) orals en sonder afwyking geldig is. Stephan Hawking het (sien in Deel 1 Maart 2011) sy kommer uitgespreek dat die pre-oerknal bestel se natuurwette blyk af te breek. Sien ook H. Pagel se kommentaar in Deel 2 April 2011.
Dat die natuurwetenskap aandui dat tyd en minstens drie van wat beskou word fundamentele kragte ontvou het uit 'n unifikasie / saamgestelde krag met die oerknal, dui op andersheid van die aanvangsbestel.
Ontvouing / "emergence" het tipies andersheid as kenmerk, wat mens by die vraag bring: Is die siening dat die natuurwette soos ons dit ken fundamenteel is, of is die saamgesteldheid / unifikasie natuurwet fundamenteel. (D.w.s. is ons natuurwette en ons bestel die ware fondasie van realiteit of net "local"?)
P.C.W. Davies van State University Arizona skryf breedvoerig en ek haal aan: The recognition that the laws of physics operating in the relatively low-energy world (ons wêreld) of everyday physics may be merely effective laws and not the "true," fundamental, underlying laws, has led to a radical reappraisal of the nature of physical law. To use Martin Rees's terminology (Rees, 2001), what we thought were absolute universal laws might turn out to be more akin to local by-laws, valid in our cosmic region, but not applicable in other cosmic regions. (A cosmic region here might encompass a volume of space much larger than the observable universe.)
Dus mag daar 'n "moeder" bestel bestaan waar "ware" fundamentele natuurwette geld naas die "baba" en selfs naas meer dan een "baba" kosmos. Daarom gebruik ek die naam kosmos vir die bestel waar ons (redelik) bekende natuurwette geld en gebruik ek die naam HEELAL om die omvattende (moeder en voorspruitende kosmos/se) aan te dui.
In kort – ek, die skrywer, stel dat daar 'n moeder bestel bestaan waarin die tyd soos ons dit ken nie waargeneem word nie (verlede en hede op gelyke voet – ewig van aard) van "stuff" (energie in een of ander vorm? – is net), met volkome perfekte hoë orde, met oneindige potensiaal (vermoë om te ontvou / "emerge").
As die potensiaal tot oneindige aantal bestelle bestaan vra Davies: But if less than everything exists, a problem looms. Who or what gets to decide what exists and what doesn't? In the vast space of all possible worlds, a boundary divides that which exists from that which is logically possible but in fact non-existent. Where does this boundary come from, and why that boundary rather than some other? Anthropic selection can help separate that which is observed from that which exists but cannot be observed, but it can do nothing to explain why that which does not exist failed to do so. Therefore, unless one adopts Tegmark's extreme multiverse hypothesis, we are still left with a metaphysical mystery concerning the ultimate source of existence: why that which is favored to be selected for existence, even if it is a multiverse containing of mostly sterile universes, contains a subset of universes that support life and observers.
En ook skryf Davies: Which brings me to the vexatious question of what, exactly, performs the selection? Who, or what, gets to choose what exists? If there is no unique final theory (which there clearly isn't), then we are bound to ask, why this one? That is, why did the putative final theory which by hypothesis describes the observed world get singled out ("You shall have a universe!"), while all the rest were passed over?
Dit volg logies dat die "moeder" bestel die vermoë het tot "lewe". "Lewe" wat die vermoë besit om daardie besluit soos hierbo genoem, te kan neem.
As dit vreemd is, verwyder jouself denkbeeldig van die kosmos en tob oor materie (subatome wat verhoudings vorm tot atome, wat verhoudings vorm tot molekules) wat die vermoë kry tot 'n organisme met "lewe". So kan lewende materie soos die mens vrye wil openbaar.
Om tot hier te vorder beteken om die konsep van Griekse "First Cause" te ontdek. En hierdie persoonlike konsep-ontdekking, wat nou ook 'n effense moderne natuurwetenskaplike en -filosofiese onderbou het, neem die ontdekker op 'n spirituele pad na 'n wese, nl. DIE IS.
Die bestaan van DIE IS sal nooit deur wetenskaplike eksperiment of suiwer rede of logiese afleiding bevestig kan word nie. DIE IS kan slegs gerealiseer word in realms van menslike ervaring; des nie teenstaande is die konsep van DIE IS (God) redelik in logika, moontlik in filosofie en onontbeerlik in enige hoop van persoonlikheids-oorlewing.