PressReader - Beeld: 2017-09-30 - Duit­sers gee sleg­te nuus vir li­be­ra­le de­mo­kra­sie
Duit­sers gee sleg­te nuus vir li­be­ra­le de­mo­kra­sie
Beeld - 2017-09-30 - Kommentaar - Le­o­pold S­choltz
Die Duit­se ver­kie­sings­uit­slag en die re­la­tief goeie ver­to­ning van die regs­po­pu­lis­tie­se Al­ter­na­ti­ve für Deut­sch­land (AfD) het groot aan­dag ge­trek. In die bo­haai oor die AfD is ’n an­der as­pek wel on­der­ge­ploeg.
Dit is dat die li­be­ra­le de­mo­kra­sie sta­dig maar se­ker in die rig­ting van ’n kri­sis be­weeg.
Pei­lings in Duits­land wys dat slegs 31% van die AfD-stem­mers hul krui­sies by dié par­ty ge­trek het om­dat hul­le met sy be­leid saam­stem. Die mo­ti­ve­ring van ’n vol­le 60% is “te­leur­stel­ling met an­der par­tye”.
Jy kon dit ook hoor by al­ler­lei po­li­tie­ke we­ten­skap­li­kes se kie­sers­na­vor­sing. Hul ge­meen­skap­li­ke ver­tol­king is dat die AfD-stem­mers nie nood­wen­dig pri­mêr teen im­mi­gra­sie ge­stem het nie. Kie­sers het voort­du­rend ge­hoor daar is nie geld om skool­ge­boue te her­stel, die ge­sond­heid­sorg goed­ko­per te maak of werk­lo­ses te help nie – maar toe is daar skie­lik wel mil­jar­de om na G­rie­ke­land te s­tuur en vlug­te­lin­ge aan die le­we te hou.
Met an­der woor­de, die mees­te AfD-stem­mers wou ’n bood­skap aan die re­ge­ring s­tuur: Ons wil ge­hoor word!
Iets soort­ge­lyks het met die pre­si­dents­ver­kie­sing in die VSA ge­beur. T­wee maan­de voor die ver­kie­sing het ’n pei­ling ge­wys dat slegs 36,5% van dié wat vir Hil­la­ry C­lin­ton wou stem dit weens haar per­soon­lik­heid of be­leids­voor­stel­le wou doen; die res wou dit doen om Do­nald Trump uit te hou. Die mees­te Trump­stem­mers is ook ge­mo­ti­veer deur ’n be­geer­te om C­lin­ton uit te hou.
In B­rit­tan­je sien jy tans iets baie in­te­res­sants. Die mees­te pei­lings daar wys dat die Ar­bei­ders sal wen as daar nou ’n ver­kie­sing ge­hou word.
Dis des te op­merk­lik as jy in aan­mer­king neem dat dié par­ty tans ge­lei word deur Je­re­my Cor­byn, ’n link­se po­pu­lis wat die land in al­ler­lei ou­der­wet­se so­si­a­lis­tie­se rig­tings wil lei. Kyk jy na wat die kie­sers oor be­leid­sa­ke dink, sien jy dat hul­le ver­re­weg nie ag­ter Cor­byn staan nie; dit is eer­der dat hul­le kwaad is vir die erg ver­deel­de To­ries, wat hul e­ner­gie lie­wer aan bin­ne­ge­veg­te wy as aan goeie re­ge­ring.
In Ne­der­land het t­wee boe­ke pas ver­skyn wat dié pro­bleem il­lus­treer. T­wee voor­ma­li­ge par­le­ments­le­de, S­ha­ron Gest­hui­zen van die links-po­pu­lis­tie­se So­ci­a­lis­tis­che Par­tij en Y­bel­tje Berck­moes van die vry­e­mark­ge­rig­te Volkspar­tij voor V­ri­j­heid en De­mo­cra­tie, se re­la­se oor hul tyd in die par­le­ment is sny­dend oor die par­le­men­tê­re po­li­tie­ke kul­tuur. Al­bei par­tye se kou­kus­se word met ’n ys­ter­hand ge­re­geer, on­af­hank­li­ke den­ke word nie ver­wel­kom nie en die ge­wo­ne par­le­ments­le­de word ba­sies as wil­lo­se stem­vee ge­bruik.
Vir die de­mo­kra­sie is dit na­tuur­lik glad nie goed nie. Tog, Win­ston C­hur­chill se si­nie­se oor­deel bly waar: Die de­mo­kra­sie is die sleg­ste van al­le denk­ba­re stel­sels, be­hal­we vir al die an­der.
Met an­der woor­de, die mees­te AfD­stem­mers wou ’n bood­skap aan die re­ge­ring s­tuur: Ons wil ge­hoor word!