Hierdie artikel handel oor die voormalige privaat botaniese tuin in Kaapstad. Vir die stad in Duitsland, sien Ludwigsburg, Duitsland.
Die Ludwigsburg-tuin in 1834, deur John Herschel
Carl Ferdinand Heinrich Ludwig
Ludwigsburg was in die eerste helfte van die 19de eeu 'n wêreldbekende privaat botaniese tuin in Kaapstad.
Carl Ferdinand Heinrich Ludwig (* Duitsland, 1784 – † Rondebosch, 1847), later bekend as baron Carl von Ludwig, was 'n apteker, sakeman, wetenskaplike, plantkundige, tuinboukundige en versamelaar. Hy versamel byna alle flora en fauna wat in die buiteland onbekend was: inheemse plante, sade, insekte, voëls, reptiele, soogdiere, skulpe, minerale en klippe. En hy het meer as 1 600 spesies uit Europa, die Amerikas en Australië ingevoer: bome, struike, bolle, vrugtebome, allerlei groentesoorte en ander landbougewasse. Ook is die eerste jakaranda deur hom hier geplant en waarskynlik ook allerhande plante wat hier mettertyd indringerplante geword het.
Einde 1829 het hy drie acre grond in Kloofstraat in Tamboerskloof (Kaapstad) gekoop en met die hulp agtereenvolgens van F.E. Leibold, James Bowie en Thomas Draper tot 'n botaniese tuin bekend as Ludwigsburg ontwikkel. Geleerdes van oor die hele wêreld heen het Von Ludwig in sy tuin kom besoek om die unieke Suid-Afrikaanse flora te bestudeer. Op sekere dae is die inwoners van die stad in die tuin verwelkom. Vanaf 1828 stuur Von Ludwig verskeie male kosbare vragte inheemse plante na museums in Duitsland. Vir sy werk het twee universiteite hom met eredoktorsgrade vereer en is hy uiteindelik selfs tot die adelstand verhef.
Na Von Ludwig se dood is die tuin tevergeefs aan die staat te koop aangebied. Die uiteindelike eienaar het die plante stuk-stuk verkoop en het die tuin verval. 'n Fontein, 'n stuk tuinmuur en waarskynlik 'n paar bome is die enigste oorblyfsels wat ons aan hierdie besondere Suid-Afrikaanse wetenskaplike en tuin herinner.
Esterhuyse, Neels en Jutta von Breitenbach en Hermien Söhnge: Remarkable trees of South Africa. Kaapstad: Briza-publikasies, 2001. ISBN 978-1-875093-28-1