JY LEES NOU Hanteer hartseer
Dit kan bitter moeilik wees om die verlies van 'n geliefde te verwerk. 'n Mens moet tydens die hersteltyd verskillende stadiums deurmaak.
Die eerste reaksie op onverwagse verlies is gewoonlik skok. Jou verstand het tyd nodig om die verlies te verwerk en aanvaar; jy kan eenvoudig nie glo dit het gebeur nie. Die rouberader Louise Remond gee nuttige raad aan mense wat die verlies van 'n geliefde moet oorkom.
Die vier stadiums van rou:
Almal ervaar rou verskillend; omdat ons individue is, gaan elke mens deur ander stadiums. Wanneer jy rou, word daar nie van jou verwag om op 'n sekere manier op te tree nie. Tree net op hoe jy voel. Tog is daar sekere algemene stadiums van rou. 'n Kombinasie hiervan kan deel vorm van aanvaarding.
1. Ontkenning. Dit verg baie aanpassing om so 'n groot verlies te begryp. Jy verwag steeds die geliefde sal skakel of kom kuier.
2. Bedinging. Gedagtes soos: "As ek nie die partytjie bygewoon het nie, sou my vriend nog hier gewees het," "Hoekom was dit nie ek nie?" of: "Wat as . . ." is deel van hierdie stadium.
3. Woede. Di
s normaal om woede te ervaar wanneer jy iemand verloor wat jy liefhet. Sommige mense bevraagteken wat gebeur het, wat gevoelens van woede veroorsaak. Maar dis 'n vraag wat moeilik of glad nie beantwoord kan word nie.
4. Depressie. Dit kan gebeur wanneer die werklikheid van die verlies eindelik insink. Oorweldigende gevoelens van hartseer en hulpeloosheid oorheers hierdie stadium.
Die harde werklikheid van hartseer
As daar gedurig vriende en familie by jou is, daar 'n begrafnis is wat jy moet bywoon en jy deurentyd besig is, kan dit jou aanvanklike gevoel van skok onderdruk. Maar wanneer alles rustiger raak en die lewe na normaal terugkeer, behoort die rouproses voort te gaan en jy te begin aanvaar wat gebeur het. Eindelik sal daar meer goeie as slegte dae wees. Jy sal die punt bereik wanneer jy nog op sekere dinge sal reageer en ontsteld daaroor sal raak, soos herinneringe aan jou geliefde. Tog sal jy dit as deel van die rouproses moet aanvaar. Wanneer jy 'n geliefde verloor, is dit moeilik om met jou lewe voort te gaan. Jy sal dalk skuldig voel as jy iets geniet, veral as jou vriend daarvoor lief was. "Jy moet verstaan jy het 'n spesiale plek in jou herinneringe vir die persoon gevind, en jy mag maar voortgaan met jou lewe," sê Louise.
Laat dit uitkom – op jou eie manier
"Gesels met iemand oor jou verlies: 'n vriend, ouer of berader. Net om te praat kan jou help om jou emosies te verwerk," sê Louise. Vir sommige mense kan 'n uitlaatklep soos skryf, skilder of selfs sport terapeuties wees. "Doen wat vir jou werk. Die belangrikste is om nie op te krop nie, dis 'n manier van jou emosies onderdruk, wat nie goed is vir jou nie."
Bron: Huisgenoot: 4 Mei 2006
As jy oorweldig voel deur jou hartseer of bekommerd is oor hoe 'n vriend dit verwerk, praat met iemand oor jou gevoelens. Bel LifeLine se nasionale krisislyn op 0861 322 322 of Kinderlyn op 0800 055 555 vir hulp en raad.