Kaapstad verklaar interregeringsdispuut oor raskriteria vir hulp(Argieffoto: Nardus Engelbrecht/AP) Die Stad Kaapstad het ŉ interregeringsdispuut met die minister van toerisme, Mmamoloko Kubayi-Ngubane, verklaar oor die gebruik van raskriteria wanneer toerismeondernemings aansoek doen vir hulp by die departement se verligtingsfonds. Dan Plato, die stad se burgemeester, sê die pandemie het die toerismebedryf op sy knieë gedwing nadat grense weens die ramptoestand gesluit is. Verskeie noodmaatreëls is intussen aangekondig om die uitwerking van die inperkingsmaatreëls op die ekonomie te versag. Die departement van toerisme het onder meer R200 miljoen aan klein, mediumgrootte- en mikro-ondernemings (KMMO’s) in die toerisme- en gasvryheidsbedryf beskikbaar gestel. Suksesvolle aansoekers kry ŉ eenmalige bedrag van R50 000 om hulle tydens die afsonderingstydperk en daarna op hul voete te hou. Tot dusver is meer as 11 000 aansoeke ingedien en volgens die departement is 5 400 aansoeke reeds afgehandel. Regter Jody Kollapen het op 30 April in die Pretoriase hooggeregshof beslis dat die departement ras as kriterium vir die toekenning van finansiële hulp aan KMMO’s mag gebruik. Solidariteit en AfriForum het die hof genader toe dit bekend word dat die departement die bepalings van swart ekonomiese bemagtiging gaan gebruik om te bepaal watter ondernemings finansiële bystand kry weens die verliese wat hulle tydens die inperkingstyd ly. (Foto: Love Cape Town/Twitter) Die organisasies beplan nou om die konstitusionele hof direk te nader met ŉ appèlaansoek teen die uitspraak. Weens die hangende hofaansoek is dit nie bekend of enige van die geld dus al aan suksesvolle aansoekers uitbetaal is nie, sê Plato. Hy sê die gebruik van raskriteria beteken talle KMMO’s in die toerismebedryf kwalifiseer nie vir die hulp wat hulle nodig het om hul deure oop te hou nie omdat hulle nie aan BEE-vereistes voldoen nie. Hy sê die land is in ŉ krisis gedompel en nou is nie die tyd om ondoeltreffende transformasiedoelwitte vir noodfinansiering wat alle sakelui benodig, toe te pas nie. Kaapstad se ekonomie steun swaar op die toerismebedryf en die bydrag wat die bedryf in 2018 tot die stad se ekonomie gelewer het, het sowat R18,1 miljard beloop. Die bedryf het ook nagenoeg 113 000 werksgeleenthede geskep. Plato sê miljoene ondernemings en werksgeleenthede is nou in gedrang. “Nou is nie die tyd vir rasgebaseerde beleid nie.” Plato en James Vos, burgemeesterskomiteelid vir ekonomiese geleenthede en batebestuur van die Stad Kaapstad, het by verskeie geleenthede aan Kubayi-Ngubane geskryf en gevra dat die raskriteria laat vaar word. Sy het onomwonde geantwoord dat die raskriteria bly, waarna die stad sy pleidooi aan pres. Cyril Ramaphosa gerig het. Die president het nog nie geantwoord nie. Die stad het daarna weer onsuksesvol aan die minister geskryf. Plato sê die stad het dus geen ander keuse as om ŉ interregeringsdispuut te verklaar nie. (Argieffoto) Volgens ŉ opname wat die stad onder ondernemings in die toerismebedryf gedoen het, het 4% van die respondente aangedui dat hulle die hulpbronne het om vir langer as ŉ jaar te oorleef. Net een uit drie (36%) van die respondente kan hul werkers minstens gedeeltelik betaal, ŉ derde van die respondente (31%) het werkers op onbetaalde verlof gestuur en amper een uit elke vyf (18%) deelnemers aan die peiling het reeds werkers afgelê. Plato sê as die bedryf nie die geleentheid gegun word om weer op sy voete te kom nie, gaan miljarde rande verlore gaan en duisende mense gaan hul werk kwyt wees – nie net in die toerismebedryf nie, maar ook in die bedrywe wat daardeur ondersteun word. Hy sê Ramaphosa het in ŉ vorige toespraak gesê dat die “nuwe ekonomie op billikheid, bemagtiging en gelykheid” gegrond moet word – en hy stem heelhartig daarmee saam. Hy sê dit gaan egter leë woorde bly as daar nie veranderings aan die nasionale regering se kriteria vir die verligtingsfonds aangebring word nie. “Soos dit nou staan is die finansiële hulp wat aangebied word nie regverdig nie, dit bemagtig nie en dit bevorder byna beslis nie gelykheid nie.” Plato sê die stad het reeds alle maniere uitgeput om te verseker toerismeondernemings in die stad kry die hulp wat hulle benodig, en dat die interregeringsdispuut nou formeel verklaar is.