Die winter is soveel meerDie Pieke se sagte missilhoeeët. (Foto: Verskaf) Ek wag al lank vir die winter se warm. Dit wérk net vir my kop en lyf. Navorsers sê die ideale leefruimte- en werkruimtetemperatuur vir die meeste mense is tussen 20 en 22 grade Celsius en vir ŉ slaapkamer is dit tussen 16 en 19. (Vat vir my drie grade weg in albei gevalle en ek is happy.) Daar is boonop gesondheidsvoordele verbonde aan koue weer: ons breinfunksie verbeter; ons hart kry ŉ kick-start; die veel laer temperature kan jou help om infeksies beter te beveg; mens slaap beter en laaste, maar nie die minste nie – dit kan help om gewig te verloor. (Die liggaam verbrand inwendig baie kalorieë om warm te bly terwyl somerkalorieverbranding meer klimaatsverwant is.) ŉ Mens funksioneer op jou beste wanneer jy hitte maklik kan reguleer deur bloedvloei aan te pas – dus, wanneer ons nie hoef te sweet om af te koel of te bewe om warm te word nie. Vir my is die winter egter veel meer. In die woorde van die Amerikaanse skrywer, Harry Sinclair Lewis wat die VSA se eerste Nobelpryswenner vir Literatuur was: Die winter is nie ŉ seisoen nie; dis ŉ roeping. Een waarna ek vir drie seisoene lank uitsien. Natuurlik het dit te doen met al die geykte lekkernye soos sielskos en ŉ glas wyn voor ŉ kaggelvuur, maar dis veel meer as dit. It’s a state of mind. En veral as jy jou vir die winter op die Bolandse kroonjuweel, Stellenbosch, bevind. Dit was my studentedorp, maar dis na al die jare net ŉ vae herinnering met kolle se onthou van ŉ opwindende, sorgvrye paar jaar. Ek is nou terug in die Eikestad, as grootmens op ŉ oorwintering en van vooraf op ŉ ontdekkingsreis wat vanoggend met die honde in gelid langs die Eersterivier begin het. Gisternag se reën het die water oor die gladde rivierklippe vrolik laat kibbel en die Pieke se sagte missilhoeeët het my gedagtes na DJ Opperman se “Winter” laat trek. Lizma het saam met haar honde aan die begin van die wintermaande op ‘n ontdekkingsreis by Eersterivier begin. (Foto: Verskaf) Die Pieke skuil in mis of wit kapok bo lensie-, ertjie-, spek-en-boontjiesop wat damp teen vensters en wit gewelmure. Bottels rooiwyn warm aan voor kaggelvure en in houtbakke volgens die seisoen staan koejawels opgestapel en soetlemoene. Ons sal soms met intiemer tongval praat; kerriekos eet, varkrib en bruin wildsbraad, souskluitjies met kaneel, gesproete pannekoek. Wanneer jou kop sy reglê op die kussing soek, raas die Eersterivier harder en vol, en in jou word die klippe ronder omgerol. En dis juis wat my van die winter bekoor. Dis stiller, sagter en ons keer vir ŉ paar maande effens na binne. Ons verwerk. Ons herkalibreer. Ons sak terug in default settings. En so word ons klippe ronder omgerol en wanneer die lente skaam-skaam maar vol belofte oogknip, lê daar ŉ stapel gladde, blink rivierklippe.