Nog beurtkrag terwyl Eskom instandhouding doenEskom se Tutuka-kragsentrale. (Foto: Eskom) Eskom gaan voort met sy versnelde instandhoudingsprogram, al beteken dit die kans vir beurtkrag hierdie somer is groter. Dit terwyl beurtkrag weer die naweek op kort kennisgewing ingestel is en in hierdie stadium tot minstens Woensdagoggend duur. Jan Oberholzer, bedryfshoof van Eskom, sê die kragreus het sy beplande instandhoudingsprogram tot ŉ gemiddeld van 5 500 MW verhoog. Dit is in ooreenstemming met die hoeveelheid instandhoudingswerk wat tussen September verlede jaar en Maart vanjaar gedoen is, maar bykans dubbel die hoeveel instandhoudingswerk wat tussen September 2019 en April verlede jaar gedoen is. Die kragvoorsiener het Maandag besonderhede bekend gemaak oor die jongste stand van die kragnetwerk. Instandhoudingswerk, beurtkrag Die vooruitsig tot Augustus volgende jaar dui daarop dat die kragstelsel onder druk gaan bly en Eskom gaan swaar moet steun op sy oopsiklus-gasturbines om beurtkrag te vermy of die omvang daarvan te verminder en die ligte aan te hou. “Ons langtermyndoelwit is om ŉ betroubare en volhoubare opwekkingsvloot te hê wat die risiko en voorkoms van beurtkrag verminder. Eskom sal dus nie toegewings maak oor betroubaarheidsinstandhouding en opknappingswerk nie,” sê Oberholzer. Hy sê Eskom probeer sy bes om beurtkrag te beperk, maar sê dit sal nie ten koste van doeltreffende instandhouding gedoen word nie. “Hoewel dit moeilik op kort termyn is, moet die instandhouding gedoen word om toekomstige betroubaarheid te verseker.” Eskom hoop om deur sy versnelde instandhoudingsprogram die voorkoms van beurtkrag te verminder. Die kragvoorsiener sê sedert 1 April vanjaar is beurtkrag 32 dae lank in werking gestel. Dit sluit in die 11 dae van beurtkrag wat sedert September ingestel is. Die opwekkingsafdeling is gekenmerk deur onvoldoende prestasie en kragsentrales bereik nie hulle doelwitte nie. Volgens Oberholzer word dit veroorsaak deur vinniger agteruitgang van opwekkingseenhede wat nog nie betroubaarheid-instandhoudingswerk ondergaan het nie. Eskom het opnuut toegegee dat beurtkrag geweldige skade aan die ekonomie aanrig. Die kragbeskikbaarheidsyfer (EAF) het tot 65% afgeneem, terwyl die teiken daarvoor op 70% staan. Die hoë vlakke van beoogde instandhoudingswerk in die somermaande het hiertoe bygedra, maar daar was ook meer onbeplande onderbrekings in hierdie tydperk. “Ons weet dat die verhoogde instandhoudingswerk die moontlikheid van beurtkrag op kort termyn verhoog, maar dit is nodig om die toekomstige vertoning van die opwekkingsvloot te verbeter,” het Oberholzer Maandag volgehou. Hy het ook die behoefte aan ŉ bykomende 4 000 MW‑ tot 6 000 MW‑opwekkingskapasiteit benadruk om Eskom se beskikbare kapasiteit aan te vul. Volgens Eskom het hy vanjaar 38 256 huishoudings aan die netwerk gekoppel, terwyl die teiken hiervoor 34 742 huishoudings was. Toenemende diefstal en die doelbewuste beskadiging van kabels en substasies het egter steeds ŉ negatiewe uitwerking op bedrywighede en die betroubaarheid van die netwerk. Die diefstal van elektrisiteit hou boonop nie net operasionele en finansiële gevaar vir Eskom in nie, maar is ook gevaarlik vir die publiek. Steenkool Eskom het “gesonde steenkoolvlakke” by sy hele opwekkingsvloot volgehou en ŉ gemiddeld van 48 dae se voorraad word by al sy kragsentrales gehou. Dit is veel meer as die 20 dae se voorraadvlak wat voorgeskryf word. Eskom probeer ook sy hanteringsvermoë verbeter om die gevaar van “nat steenkoolvoorvalle” in die reënseisoen te verminder. Die kragvoorsiener sê hoewel daar heelwat verbetering was, is meer beleggings nodig om die risiko verbonde daaraan selfs verder te verminder. Die kragvoorsieners sê hy vorder ook om die koste per ton steenkool te verminder. Koeberg In hierdie stadium werk die Koeberg-kernkragsentrale optimaal. Eenheid twee van die kragsentrale werk al ŉ jaar lank sonder onderbreking (daar is in Oktober verlede jaar instandhoudingswerk gedoen) en die eenheid sal in Januarie afgeskakel word vir beoogde instandhoudingswerk. Dit sal volgens Eskom nog 20 jaar – ná 2024 – by die kragsentrale se rakleeftyd voeg. Koeberg se eenheid een het wel Sondagoggend uitgeskop weens ŉ probleem met ŉ waterpomp en die aanleg is afgeskakel. Ondersoek na die stukkende waterpomp word ingestel en die eenheid sal na verwagting weer volgende week aanlyn gebring word. Foute by kragsentrales Werk duur intussen voort om ontwerpfoute by die Medupi-kragsentrale reg te maak en het reeds gelei tot bestendige verbetering en betroubaarheid van die opwekkingseenhede by Medupi. Dieselfde werk word by Kusile onderneem waar sommige van die grootste ontwerpdefekte op eenheid een reeds herstel is. Een eenheid elk by Medupi en Kusile is vanjaar aanlyn gebring en het 1 594 MW tot die stelsel bygedra. Kusile is nou halfpad klaar en drie van sy ses eenhede is in bedryf. Die suksesvolle afhandeling van Medupi het egter ŉ terugslag ondervind nadat ŉ opwekker in Augustus by eenheid vier van die aanleg ontplof het. Dit het tot ŉ verlies van 720 MW aan die stelsel gelei. In September het nog ŉ terugslag Eskom getref toe ŉ opwekkingstransformator by Kendal se eenheid een aan die brand geraak het. Albei eenhede is steeds van lyn af en plaas verdere druk op die kragnetwerk. Kendal se eenheid sal na verwagting teen die einde van die jaar aanlyn gebring word, terwyl geen datum vir Medupi se eenheid vier nog bekend gemaak kon word nie.