46. Die Engelekoor (Lukas 2:14) | Bybelverskille
← 45. Die Eerste Beginsels van die Wêreld
47. Die Maagdelike Geboorte. →
Engele op kansel van All Angles Church. (Flickr)
Wanneer ‘n enkele letter ‘n verskil maak! (Luk 2:14)
Het die engele ‘n drieledige vrede aangekondig? (eudokia Selfstandige naamwoord, bywoordelik gebruik.)
By mense: ‘n welbehae.
Of was dit tweeledig? (eudokias Genetief van die Selfstandige Naamwoord, byvoeglik gebruik)
Vrede op aarde by “welbehaagde” mense.
Sonder die “s” is eudokia ‘n selfstandige naamwoord, bywoordelik gebruik, wat aandui wat by of tussen mense sal bestaan.
Met die “s” is eudokias ‘n genetief-vorm van die selfstandige naamwoord wat byvoeglik gebruik word. (Genetivus qualitatis).
Dan beteken dit òf mense wat deur God behaag word,
Òf mense wat God behaag.
Ons kyk na die Teksgetuies:
Moontlikheid eudokia, 3-ledig: eudokias, 2-ledig:
101-200 Diatessaron Ireneus
201-300 Origenus Sahidies Origenus
301-400 Bohairies Siries Eusebius, Basilius Cyrel-Jerusalem, Gregorius-Nyssa, Epifanius, Apostoliese Konstitusie א, B, W Goties, Oud Latyn Cyrel-Jerusalem, Athanasius
401-500 Etiopies, Georgiaans, Siries A, D 4 Oud Latyn Augustinus
501-600 P Oud Latyn Pseudo-Athanasius
601-700 Ξ Siries 5 Oud Latyn
701-800 L, Ψ
801-900 K, Δ, Θ, 1 Unsiale manuskrip
1001-1600 20 Minuskules f1 f13 2 Vulgaat, Oud Latyn
Volgens die manuskripbewyse het die vyf oudste Griekse manuskripte asook vier van die sewe antieke vertalings tot die jaar 500 n.C. die tweeledige seën.
Die oudste getuie vir die drieledige seën is die Diatessaron van Tatianus wat een aaneenlopende verhaal saamgestel het uit die vier Evangelies. Moontlik het hy die “s” per abuis uitgelaat.
In die manuskripte wat ‘n drieledige seën bevat, kom vier verskillende variasies voor.
Afgesien van die beoordeling van die manuskripte as sodanig, is dit ook belangrik om te oorweeg wat tipies van die oorspronklike skrywer sou wees. Dit word die intrinsieke kriteria genoem. Veral die eerste hoofstukke van Lukas toon ‘n sterk Aramese agtergrond. Lukas het in Grieks neergeskryf wat die engelekoor in òf Aramees, òf Hebreeus met hul sang aan die Joodse skaapwagters verkondig het. Daar is talle voorbeelde in die Spreuke en ander dele in die Ou Testament waar ‘n seën uitgespreek word. Feitlik altyd kom dit in ‘n tweeledige vorm voor, die eerste verwysend na God, die tweede na die mens. ‘n Drieledige seën is feitlik onbekend.
Iemand sou vra: Maak dit ‘n verskil in die boodskap?
Die drieledige seën gee eerstens aan God die eer.
Dan beloof dit vrede op aarde.
Derdens beloof dit ‘n welbehae, ‘n toestand van welwees aan mense. Die “mense” word nie nader gekwalifiseer nie, en sluit dus alle mense in.
Die tweeledige seën gee ook eerstens eer aan God.
Dan beloof dit vrede op aarde aan ‘n spesifieke groep mense. Slegs daardie mense in wie God ‘n behae het, of wat God behaag!
Meteens is daar ‘n hemelsbreë verskil tussen die twee!
Noudat ons die hele geskiedenis van Jesus opgeteken het o.a. in Lukas, kan ons sien watter seën deur Jesus se koms ‘n werklikheid geword het.
In Lukas 12:51-53 verklaar Jesus self: “Dink julle dat Ek gekom het om vrede op die aarde te bring? Nee, sê Ek vir julle, eerder verdeeldheid, want van nou af sal daar vyf mense in een huis onderling verdeeld wees, drie teen twee en twee teen drie. Hulle sal verdeeld wees: vader teen seun en seun teen vader, moeder teen dogter en dogter teen moeder, skoonmoeder teen skoondogter en skoondogter teen skoonmoeder.”
Waarom hierdie verdeeldheid? Omdat iemand wat met Jesus gekonfronteer word, ‘n keuse móét maak. “Vrede” is nie vir alle mense nie, slegs vir hulle in wie God ‘n behae het.
Vergelyk ander dele in Lukas.
In Maria se loflied (Lk.1:46-55) verklaar sy profeties dat God hoogmoediges van hul trone afruk, en nederiges optel.
Simeon verklaar: “Kyk, hierdie Kindjie is bestem tot ‘n val en ‘n opstanding van baie in Israel en tot ‘n teken wat weerspreek sal word. So sal die gesindheid van baie mense aan die lig kom. En wat jou betref, ‘n swaard sal deur jou siel gaan.”(Lk.2:34-35)
Vergelyk dit ook met die gelykenis van die verlore seun, waar die “slegte” seun aan die feesmaal deelgeneem het, terwyl die “goeie” een buite gebly het! (Lk.15:11-31)
Lukas lê klem op die herstel van Petrus nà sy val (Lk.22:31-32) terwyl die ander Evangelies dit ignoreer.
Dit is ook Lukas wat vertel van die een rower wat Jesus om genade gesmeek het, terwyl die ander in sy sonde gesterf het.
Vrede is nie die afwesigheid van stryd nie! Vrede is harmonie en verhouding met God Drie-Enig!
Daarom moet elkeen wat hierdie engelekoor se woorde hoor, weet dat die vrede vir hulle is in wie God ‘n behae het. En ons behaag God as ons die verlossing aanneem wat Hy ons deur Jesus se sterwe en opstanding bied.
Oorsake vir Verskille
This entry was posted in Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Interne Kriteria, Intrinsieke kriteria, Verstaanbaarheid van Vertalings. Bookmark the permalink.
4 Responses to 46. Die Engelekoor (Lukas 2:14)
2011/12/08 at 13:54
Dit kom my voor die gewig van bewyse swaai die skaal in die rigting van die tweeledige seën. Tatianus het die Diatessaron sekerlik na die beste van sy vermoë, maar nog steeds willekeurig, saamgestel – hy het self besluit watter inligting hy wou invoeg of weglaat. Kan dit as intrinsieke getuienis deurgaan? Weet ons of Tatianus die Apokastasis aangehang het? Universele verlossing, waarom dan nie ook Universele vrede nie? Snaaks dat hier nie dieselfde stryd gevoer is as met die lettertjie “i” nie. (en dis al wat ek weet – dat daar wel ‘n styd was maar al my pogings om verder inligting in te win was tot dusver onsuksesvol. Kan jy dalk bietjie rigting gee, asb.)
2011/12/09 at 05:19
Die Diatessaron van Tatianus moes ‘n baie interessante dokument gewees het. Tatianus het gebruik gemaak van direkte aanhalings uit die vier Evangelies, maar op so ‘n wyse dat selfs een sin saamgestel kon wees uit aanhalings van al vier Evangelies. Dit het veroorsaak dat die spesifieke klem of uitgangspunt van die unieke evangelie verlore gegaan het.
Intrinsieke kriteria word gebruik om vas te stel watter variasie ooreenstem met die taalgebruik, woordkeuses of inhoudsmomente van ‘n spesifieke skrywer. Die invloed van Tatianus se dokument op latere kopieë van Lukas kan bepaal word deur daardie kopieë te vergelyk met wat Lukas self geskrywe het. Dit het ek probeer aandui met die verwysings na die gebruik van “vrede” in Lukas self.
Universele verlossing is beskikbaar vir almal, maar dan moet elkeen dit aanvaar, en om dit te aanvaar, moet mens erken jy het dit nodig. En erkenning van nood kom by erkenning van skuld deur sonde, en die besef dat jy jouself nie kan red nie. En dis waar meeste mense vassteek. In hul poging om hulself te regverdig en verskonings vir hul sonde te maak, kom hulle nie by die besef van hul verlore toestand nie, en neem nie die verlossing aan nie. Dan sterf hulle op die ou end in hul sonde en gaan verlore ten spyte van die universele verlossing wat beskikbaar is.
Daar is geen aanduiding dat Tatianus apokastasis aangehang het nie, eerder Theodoretus wat Tatianus se manuskripte vernietig het en met die oorspronklike evangelies vervang het.