OP DIE PAD NA BITTERFONTEIN
Geskep op 11 April 2011 | Druk | E-Pos
Oom Willem, my pa se goeie vriend en buurman, se plaaswerker van baie jare is skielik dood en oom Willem besluit toe, uit respek vir die getroue werker, om vir hom ‘n goeie doodkis in Kaapstad te gaan koop. Oom Willem spreek met my pa af om saam te ry en sodoende die lang pad korter te maak.
Saterdagoggend pak die twee toe die vier uur lange reis Kaap toe aan met oom Willem se blou-en-wit Chevrolet-bakkie. Daar gekom, het hulle redelik vinnig die doodkiskopery afgehandel, maar toe moes hulle nog ‘n bietjie inkopies vir die vroumense doen. Uiteindelik kon hulle die terugtog plaas toe aandurf en oom Willem het die ou Chev redelik hard gery, want hulle wou nog voor donker tuis wees.
JAN GANSOOG SE VERBEELDING
Ons Rustenburgers was aan die einde van Mei 1901 nog orals op die plase versprei toe daar ‘n berig van generaal Kemp kom dat daar ‘n groot Engelse mag op Vlakfontein staan. Veldkornet van Tonder kon darem naastenby ‘n honderd man bymekaar kry en ons sluit toe by die Krugersdorpers van kommandant Claassen en die Pretorianers van kommandant Oosthuizen aan, tesame met die orige magte van generaal Kemp.
Na ons die vorige dag so hier en daar met die vyand slaags was en hulle hul bes gedoen het om ons vanaf ‘n veilige afstand met hul kanonne te bestook, kry ons die oggend berig dat die vyand vanaf Vlakfontein met ‘n sterk berede afdeling in ons rigting aankom. Ons neem dadelik posisie in maar die Engelse bly vassteek aan die anderkant van ‘n uitgestrekte vlakte, buite trefafstand van ons kleingeweervuur en begin om ons stellings met twee kanonne te peper.
Ons magte was oor ‘n taamlike groot afstand tussen die rantjies versprei en dit was dus moeilik om presies te weet wat by elkeen van ons afdelings aan die gang was.
Skielik sien ek dat daar aan die regterkant van ons Rustenburgers rook begin opstyg en besef toe dat van ons mense die gras aan die brand gesteek het.
ONS SONNIGE SUID-AFRIKA
Hierdie gedig het M H Neser (1874 - 1932) in die vorige eeu oor ons pragtige land geskrywe. Dit getuig van sy mooi vaderlandsliefde. Gelukkig vir Neser, weet hy nie hoe dit vandag in Suid-Afrika lyk en gaan nie. Kom ons deel in sy vreugde van destyds oor ons dierbaar land:
Hoera! Vir ons skone, soete land
Ons fraaie Afrika;
Die land hier aan die Suiderstrand
Die land van pa en ma
Geskep op 10 April 2011 | Druk | E-Pos
HOE LEI CHRISTUS SY KERK?
As ons oor die leiding van die Heilige Gees praat, is dit noodsaaklik om daarop te let dat die belofte van Goddelike leiding nie in die eerste plek aan enkelinge gegee is nie maar aan die gemeenskap van gelowiges as geheel. Onder die gemeenskap van gelowiges moet ons die kerk van Christus verstaan, wat van die begin van die wêreld tot aan die einde bestaan en wel uit alle ware gelowiges uit alle nasies, taalgroepe en volkere.
DUITSE WESIES (9)
Geskep op 09 April 2011 | Druk | E-Pos
GENL SMUTS DIE STOK IN DIE SPEEK (2)
Om sake verder te bemoeilik het die meeste skenkers na aanleiding van die regering onder Smuts se besluit daarop aangedring dat hulle donasies aan hulle terugbetaal word. So byvoorbeeld, het die voorsitster van die plaaslike komitee van Swellendam, mev ME Rothmann, die bestuur versoek om al die geld wat sy ingesamel het (450 pond) terug te stuur sodat sy dit aan die donateurs kon terugbesorg. Mev Rothmann het die hoop uitgespreek dat sake spoedig 'n meer gunstige wending sou neem en dat sy die geld dan weer aan die Fonds kon oorhandig.
In die lig van die ongunstige wending wat sake geneem het, was die dagbestuur verplig om die donasies aan die skenkers terug te stuur, maar daar is nietemin besluit dat gelde slegs op uitdruklike aanvraag uitbetaal sou word. Die bestuur was van mening dat die geld wat tot in daardie stadium ingesamel was en nie op aanvraag aan die skenkers terugbetaal moes word nie, vir noodlenigingswerk ten behoewe van Dietse kinders aangewend kon word. Etlike bestuurslede was byvoorbeeld ten gunste van die gedagte dat weeshuise in Duitsland gefinansier word. Daar is aangetoon dat die Langlaagte weeshuis grootliks gefinansier was met geld wat die Duitse volk na die afloop van die Tweede Vryheidsoorlog aan die Afrikaners geskenk het.
DIE WÊRELD VAN DIE KLEINSTES (3)
Soos beloof praat ons nou oor swamme wat ook onder mikrobes geklassifiseer word omdat dit onder die wêreld se kleinste organismes gereken word.
Hierdie soort mikrobes ken ons in die daaglikse lewe baie goed. Swamme is die eenvoudigste vorm van 'n plantjie. Net soos die plant uit 'n saadjie ontwikkel, ontstaan uit 'n swamspoortjie 'n lang en baie dun draadjie wat hier en daar in sytakkies verdeel. Op hierdie takkies ontstaan die spoorknoppies. As die spoortjies ryp is, van hulle af. Kom hulle op 'n geskikte bodem te lande, dan swel hulle op, ontkiem en vorm opnuut swamdraadjies.
Daar is derduisende soorte swamme. Daar is dié wat in die grond nuttig is en saam met die bakterieë 'n belangrike rol by stikstofverwerking en by die vorming en verbruik van humus speel.
Maar daar is ook swamme in die grond wat vir die landbou baie gevaarlik kan wees. Dit is hulle wat plantsiektes veroorsaak.
AFRIKAANSE TAALKWESSIES (4)
Geskep op 08 April 2011 | Druk | E-Pos
(Lees reeks by Afrikaanse Taalkwessies)
Toe die Afrikaner in die begin van die vorige eeu voortdurend te kampe gehad het met doelbewuste anglisasiebeleidsvoeringe, toe hy hom minderwaardig beskou het teenoor die magtiger en ryker kultuurtaal Engels, het hy sy eie taal soos 'n tere plantjie vertroetel en gekweek – anders as vandag waar Afrikaners dink dis "cool" om drie uit elke vier woorde in geradbraakte Engels tussenin Afrikaans te gebruik in al wat spreektaal en sogenaamde 'Afrikaanse' liedere vir jongmense is. Ná die dwang wat op Afrikaners toegepas is ook tydens die Tweede Wêreldoorlogsjare toe Smuts met sy verering vir Brittanje beheer oor Suid-Afrika gehad het, het Afrikaners se geesteshouding later gelyk aan dié van sy Engelse medeburger geword want hy het in opstand gekom teen doelbewuste vernedering en verlaging van die stand van sy mooi taal.
DOMINEE, WAT SÊ JY DAAR ?
‘n Aantal jare gelede moes ‘n gemeente ‘n nuwe predikant ontvang en in hul midde verwelkom. Tydens die verwelkomingsfunksie het die leierouderling wat as programleier opgetree het, die erns van die verrigtinge opgeluister deur grappies te vertel oor predikante.
Uiteindelik is die dominee wat ontvang word, aan die woord gestel. Hy sê toe: “Ek wil ook graag vir die gemeente iets oor predikante vertel: Daar was ‘n waardige ou predikant wat drie seuns gehad het. Sy oudste seun was ook ‘n predikant en so ook die tweede oudste, maar die jongste seun was die swartskaap van die familie wat sy ou vader baie kommer besorg het.
Een winter het die vier mans alleen saam gaan vakansie hou.
"Na hulle eerste dagreis, slaap hulle die eerste nag in ‘n hotel.
CANTO LAMENTOSO IN A
Hierdie klaaggedig van A G Visser kom uit sy pelgrimsjare uit. Dis nie te sê dat hy nie van mooi musiek en sang gehou het nie, maar ons stem met hom saam dat wat te erg is, darem nou eenmaal te erg is! Geniet dit saam met ons:
Ek verdien ‘n martelaar se kroon
Na al my folteringe:
Die dametjie wat bo my woon
- Miskien ook my verdiende loon -,
Leer net Musiek en Singe.
Vertwyfeld sug ek menigmaal:
“Erbarm U,”- maar in vano –
“Ag, handel sag met die pedaal;
“Speel die vermaledyde skaal
“Eén liewe maal piano.”
DIE BYBEL (8)
In hierdie artikel wil ons ‘n bietjie meer kennis opdoen oor Die Boeke van die Bybel. Benewens die Bybel self, gebruik ons as bron daarvoor Die Bybel A-Z, van Jan van der Watt.
Die Bybel is eintlik ‘n biblioteek van boeke. Die boeke is oor ‘n lang periode van ongeveer 2 000 jaar geskryf en verskil dus baie, nie alleen wat die verskillende situasies betref waarin die boeke ontstaan het nie, maar ook wat inhoud betref. Natuurlik was daar ook baie verskillende skrywers. Ook die literêre styl van die boeke verskil: Party boeke is geskiedenis-beskrywings, ander is gedigte, ander bevat weer ‘n klomp wette of kort wysheidspreuke. Die Bybel is dus nie net ‘n biblioteek boeke omdat daar baie boeke (66 in totaal in die Afrikaanse Bybel en 82 in die Rooms-Katolieke Bybel) is nie, maar ook omdat dit ‘n baie wye verskeidenheid boeke bevat.
TERRORISME IN DIE MIDDE-OOSTE
Geskep op 07 April 2011 | Druk | E-Pos
Lees reeks by Suid-Afrikaanse Terroristebewegings
DIE SEWENTIGER- EN TAGTIGERJARE
" Ghadaffi van Libië wat deesdae weer baie in die nuus is het skynbaar heelwat hulp aan Nidal verskaf soos wat hy ook aan talle ander terroriste-organisasies geldelike hulp verleen het en daardeur vandag nog terroristevriende, ook in Suid-Afrika, het. Aan Nidal het hy in die tagtigerjare na bewering jaarliks 5 miljoen dollar gegee en sowat 6 miljoen vir die aanvalle op die lughawes van Rome en Wenen betaal tesame met aktiewe hulp waar nodig. Dit is nie bekend hoeveel hy aan die ANC tydens hulle aktiewe terrorisme-jare betaal het nie."
Alhoewel hierdie artikel nie hoofsaaklik oor 'n Suid-Afrikaanse terroristebeweging handel nie hou dit verband en word dit onder dieselfde reeks geplaas.
Aan die begin van die sewentigerjare het die organisasie Tahir al Hatani al Falsetini (Al Fatah) die Palestynse Bevrydingsorganisasie (PBO) oorgeneem. Yassir Arafat, toe nog leier van Al Fatah, het die leier van die nuwe groep geword wat as die PBO bekend gestaan het. Andrew Mack beweer dat een groep nie as verteenwoordigend van die Palestynse volk gesien kan word nie omdat daar soveel verdeeldheid onder die Palestyne bestaan. Wiesband en Roguly verklaar egter dat "the end of 1974 and early part of 1975 witnessed the rise of the PLO as fully authorised representative of the Palestinian people".
Volgens Eliyahu Tal het die groep reeds in 1964 ontstaan, maar dit het later 'n sambreelorganisasie geword vir 'n wye verskeidenheid groepe wat dikwels antagonisties teenoor mekaar was. Die meeste van hierdie groepe is in die laat sestigerjare en vroeë sewentigerjare gestig.
Die hoë funksies is so uiteenlopend van aard dat 'n mens moet onderskei tussen:
Geskep op 06 April 2011 | Druk | E-Pos
DIE KEEROMSTRAAT- KLIEK (3)
Geskep op 05 April 2011 | Druk | E-Pos
Lees die reeks by Die Keeromstraat-kliek
SA STAP AF VAN GOUDSTANDAARD
Dr At van Wyk
Intussen het die toestand versleg en het Die Burger, onbewus van die nuwe wending wat voor die deur staan, nog op 27 Desember 1932 hardnekkig volgehou dat die Regering nie van goud sou afstap nie. Toe het Stanley die Britse regering reeds op 24 Desember aan die hande van "sterk dog geheel en al onbevestigde gerugte" per kabel in kennis gestel van die voorgenome afstapping van goud op 28 Desember, wanneer die banke sou heropen.
Hy was vol in die kol. Dinsdagaand 27 Desember om 10:30 reik die Suid-Afrikaanse Tesourie 'n verklaring uit. Dit is heel rustig in die redaksie van Die Burger. Daar is weinig belangwekkend om oor te berig. Die kan gemmerbier word nadergetrek. Omstreeks elfuur lewer Reuter se bode die Tesourieverklaring af. Die hoofsubredakteur, Otto du Plessis (later Administrateur van Kaapland), lees die berig en herkou die laaste, die sleutelsin. Dit meld dat die Regering toegestem het om die Reserwebank te onthef van sy verpligting om met goud vir sy note te betaal en dat sulke note 'n wettige betaalmiddel van die Reserwebank word. Hy snap dit nie mooi nie; die vertaler, JF (Kowie) Marais, ook nie.
POLITIEKE SLUIPMOORDE IN SUID-AFRIKA (7)
DIE SMIT-MOORDE (2)
Terwyl Robert Smit oppad terug van Switserland is skakel Hendrik van den Bergh vir Eschel Rhoodie in Amerika en vra dat hy op die eerste vlug na Johannesburg klim, waartoe Rhoodie dadelik instem.
Intussen het Smit die Vrydag tuis opgedaag en met sy motorbestuurder gereël om hom die volgende oggend om agtuur te kom oplaai om na John Vorster te gaan. By Vorster is daar met die deur in die huis geval.
"Die meeste dinge is so helder soos daglig maar daar is nog 'n paar kwessies wat bevestig moet word," het Smit aan Vorster gesê.
"Met ander woorde, daar is nog bietjie speurwerk wat gedoen moet word?"
"Ja, die kuns gaan wees om antwoorde te soek sonder om die bynes oop te krap," was Smit se antwoord aan Vorster.
"Het jy hulp nodig, Robert?" wou Vorster weet.
"Nee, liewer nie. Dis erg genoeg dat ek Jeanne-Cora sal moet vra om die verslae te tik omdat ek nie daartoe instaat is nie," het Smit gesê.
Terwyl Smit se Mercedes terugry, het 'n wit Ford dit op 'n veilige afstand agtervolg, by 'n telefoonhokkie gestop, die bestuurder het uitgeklim en 'n nommer geskakel:
"Van den Bergh hier."
"Wat het gebeur?"
POLITIEKE SLUIPMOORDE IN SUID-AFRIKA (6)
Geskep op 04 April 2011 | Druk | E-Pos
DIE SMIT-MOORDE (1)
Dit was 'n lang dag vir Robert Smit in die NP-kantoor in Springs. Die Eerste Minister, John Vorster het daarby nog 'n verrassingsbesoek aan die kantoor gebring. Smit was besig met 'n aardskuddende verslag wat Saterdag gereed moes wees, 'n taak wat hy aanvanklik as 'n uitdaging beskou het. Hy dink weer terug aan daardie dag toe Vorster hom geskakel en gevra het om hom te kom sien. Die ekonoom het dadelik ingestem om die volgende oggend daar te wees – min wetende van die taak wat Vorster hom wil gee en wat presies nog alles op hom wag...
Oppad daardie oggend na Vorster het Smit nog sit en dink aan die slinkse maniere wat hy in die departement van finansies al moes help bedink om produkte van militêre belang in die buiteland in die hande te kry. 'n Bank is altyd gebruik om die groot bedrae geld na die buiteland oor te plaas. Weens die 'sensitiewe' aard van die transaksies was die 'koper' en die 'verkoper' meesal die enigste twee wat geweet het wat die werklike waarde van die goedere was. Smit was in baie gevalle die tussenganger tussen die departement van finansies en die ander rolspelers. Die evaluering, monitering en ouditering van die buitengewone transaksies was enige bankier se nagmerrie. Sommige transies het mense soos PW Botha, Connie Mulder, Eschel Rhoodie en Hendrik van den Berg betrek. Smit se vaardighede is soms tot die uiterste beproef om op die hoogte van die 'verbeeldingryke' transaksies te bly.
REISIGER NA DIE KOELTE
Jy wil hê ek moet aan die lente raak... en jou vertel hoe dit in mý land bot. Want, so sê jy mos, alle paaie lei na koelte, en elke rit het sy boom, en elke boom kry nou sy blaar. Ek weet – jy hét gesien toe die witstinkhout op die spruit se wal nou die dag spikkelgroen uitslaan. Of het die wilde salie vanjaar éérste ingespring? Want so gebeur dit mos: wanneer die dag stil raak, wanneer die son en die geluide gaan lê, dan kom die skemerluggie en roer aan die geure van die wêreld; hy krap in die spruit rond, stoot die saliegeur los, en dié ry loshand op die stilte tot by jou.
Maar ek sal jou sê: ek het gedroom dat die soetdoring se swart stam skielik uit die niet 'n groeisel aanhet – dié soort groen wat net die natuur kan meng: dié groen waarin jeug se hart, die oog van vreugde, 'n skewe glimlag van die skoonheid en stuifmeel van die liefde saamgeroer is. En elke boom ken dié genade van die seisoen: wanneer die eerste warmte, selfs sonder vog, hom aangeraak het. Tot die mees beskeie boom wat in my land groei. Daarom sal ons op dié rit seker altyd koelte hê tot in die hart van die Kalahari.
Ry ek en HP toe Limpopo toe om te gaan werk. Nee, die provinsie, nie die rivier nie. Ons is Lepalale toe, jy weet, net daar wes van Mokopane, nee man, bietjie verder van Polokwane...
Ons was in Ellisras, as jy dan nou moet weet.
Ek moet sê dié Lepalale lyk vir my nog baie na Ellisras: mooi Bosveld met die groot maroelas, bietjie raasblaar en baie rooibos, hardekool en kierieklapper. Jy hoor nog die fisante in die oggend, en neushorings wieg nog altyd op hulle eie stemme; en die katlagters lag nog altyd en die kwê van die kwêvoël klink nog net soos toe dit Ellisras was.
Vir wat loop verander hulle al die name?
HELDEDOM IN KUNS
Bladsy 254 van 262
Ons het 2065 gaste aanlyn