Hoeveel keer het jy al gevra: Is ek werklik gelukkig? Om dan self die antwoord te gee: Nee, ek is nie . . . Ander mense se lewe lyk soveel rooskleuriger.
Ontspan. Daar skort niks met jou nie, want dis heeltemal normaal om soms ongelukkig te wees – dis deel van die lewe.
In verlede maand se SARIE sê Sol Kerzner: "Niks is perfek nie. Soos 'n mens ouer raak, leer jy dinge aanvaar.
Dis belangrik om te leer hoe om betréklik gelukkig te wees. Wees so gelukkig soos jou omstandighede jou toelaat."
Russ Harris, 'n Australiese sielkundige en skrywer van The Happiness Trap (Robinson, Londen, 2008), stel dit só: "Dis 'n mite dat almal behalwe jy gelukkig is. Ons breine is deur die eeue 'bedraad' om sielkundig te ly. Ons vergelyk, evalueer of kritiseer onsself, fokus op ons swak punte, is ontevrede en verwag die ergste."
Maar dit beteken nie jy moet maar ongelukkig bly en glo geluk is jou nie beskore nie. Jy kan ACT (oftewel Acceptance and Commitment Therapy) leer toepas – met positiewe gevolge.
Steven C. Hayes, 'n Amerikaanse sielkundige en die skepper van ACT, sê in sy boek Get Out of Your Mind & Into Your Life (New Harbinger Publications, 2005) met hierdie benadering aanvaar jy negatiewe gedagtes of gevoelens as deel van jou lewe en baklei nie meer daarteen nie.
Dit werk só: Jy is vreesbevange om 'n voorlegging te doen. Hoe meer jy vir jouself sê jy's bang dat jy jou gehoor gaan teleurstel, hoe meer gespanne raak jy. Die oplossing: Erken jou vrees.
Vrees herinner jou net aan hoe graag jy gerespekteer wil word en 'n verskil wil maak. Eers as jy die onderliggende rede besef, kan jy fokus op jou taak en sal jy nie tyd en energie verspil deur aan te hou hoop jou vrees verdwyn nie.
"Ons probeer so hard om negatiewe gedagtes reg te stel dat ons hulle bloot versterk," beaam Murray Jooste, 'n Kaapse sielkundige. "Pasop daarom ook vir woorde soos 'kan nie', 'mag nie', 'moet', 'nooit' en 'altyd'," sê hy. Soos wanneer jy sou sê: "Ek móét hierdie twee kilogram teen Maandag afskud." Sê eerder: "Ek sal my bes doen om dit teen Maandag te doen."
ACT se uitgangspunt is: Aanvaar jou gedagtes en emosies, verbind jou tot jou waardes en gaan doeltreffend oor tot aksie.
Dr. Gretchen Erwee, opvoedkundige sielkundige van Centurion, praat van aanvaarding, verwerking en herbetekenis (om iets nuwe betekenis te gee).
"Dis 'n natuurlike proses om gedagtes of gebeure sinvol te verwerk," sê sy. Jy kry byvoorbeeld 'n ernstige siekte. Hoekom? wonder jy. Dan begin jy op spirituele vlak oplossings soek. Later besef jy die siekte het jou geestelik verryk. Só gee jy nuwe betekenis (herbetekenis) aan die moeilike tydperk. Geluk moenie die doel op sigself wees nie – dis eerder 'n byproduk van die proses om betekenis in die lewe te vind.
Benewens nuwe betekenis leer ACT jou ook om pyn, so deel van die lewe, doeltreffend te hanteer en die uitwerking daarvan te verminder.
Prof. Ian Rothmann, buitengewone professor in bedryfsielkunde aan die Noordwes-Universiteit, Vanderbijlpark, en kenner van sogenaamde positiewe sielkunde, sê geluk is nie kortstondige plesier nie.
"Dit het drie komponente: betekenisvolheid, plesier en begeestering of vervulling, soos wat jy uit jou werk,'n stokperdjie of 'n verhouding kry. Ja, pyn en frustrasie is dikwels betrokke. Maar jy gebruik jou sterk punte om dit te hanteer, voel vervul daardeur en ervaar op lang termyn geluk," sê hy. As jy goed is met verkope, sal 'n werk as bemarker jou byvoorbeeld vervul. As skryf een van jou talente is, sal verhale skryf as stokperdjie nommerpas wees vir jou, en as jy maklik vergewe, sal jy minder konflik in jou verhouding ervaar.
Prof. Rothmann, wat binnekort geluk in Suider-Afrika gaan navors, stem saam ons moet ons emosies erken. Gun jouself dit om soms "af " te voel. Sê ja, ek is hartseer. Huil as jy wil.
"Hartseer en selfs depressie is normale reaksies op verlies en jy moet daardeur werk," sê hy. Sodra jy dit probeer ontken, deur bv. obsessief te begin werk, sal jy onmoontlik gelukkig wees.
As jy, daarenteen, jou hartseer erken en dit in iets betekenisvols omskep, kan jy geluk ervaar. Soos 'n kunstenaar wat sy pyn op doek vasvang en só iets positiefs skep. Dis iets heel anders as om op 'n hoop te sit en wroeg.
Prof. Rothmann sê jy kan ook negatiewe emosies nek omdraai deur waardering te toon teenoor ander mense of jou Skepper.
"Gee of vra vergifnis. Dit beteken nie noodwendig jy herstel jou verhouding met die oortreder nie. Vergifnis doen jy vir jouself. Só vervang jy vermyding of onderdrukking met iets positiefs.
"Verbeter ook jou oplettendheid." Dus: Stop and smell the roses. Moenie net in en uit die bad spring nie. Voel die warmte, die gevoel van die seepskuim. Leef in die oomblik en geniet dit!
Moet ook nie te gou op teleurstelling reageer nie, maan prof. Rothmann. Ja, 'n teleurstelling sal die "plesier-deel" van geluk beïnvloed. Maar sê eerder: "Ek is wel teleurgesteld omdat ek nie die pos gekry het nie. Maar, wie weet, iets beters lê dalk om die draai."
Só verspil jy nie tyd deur te wroeg nie, maar fokus jy op betekenis en vervulling, sê hy.
'Geluk is nie 'n eindbestemming nie. Dis 'n reis vol verrassings' – Bea Potgieter, sielkundige
Die 4 mites van geluk
Russ Harris, skrywer van The Happiness Trap, sê daar is 4 mites oor geluk.
Ons kenners sê as jy dié mites omverwerp, is jy al 'n stap nader aan geluk.
Mite 1 Ons moet van nature gelukkig wees.
WAARHEID "Die natuurlike aard van die mens is eerder om voortdurend te ontwikkel en te groei, en dis net uit ongemak dat ons dit regkry," sê Bea Potgieter, kliniese sielkundige van Johannesburg.
Mite 2 As jy nie gelukkig is nie, is daar fout met jou.
WAARHEID Prof. Ian Rothmann sê jy is dalk geneties geprogrammeer om minder plesier as ander te ervaar, maar jy kan steeds geluk vind deur by aktiwiteite betrokke te raak. Bea voeg by: "Geluk is nie 'n eindbestemming nie. Dis 'n reis vol verrassings en dinge wat geleer moet word."
Mite 3 Raak van negatiewe gevoelens ontslae en jy sal 'n beter lewe hê.
WAARHEID Wonderlike kreatiwiteit het al uit negatiewe emosies gespruit, sê prof. Rothmann. Laat die gevoelens na vore kom en werk daardeur. Opgekropte emosies kan lei tot onder meer depressie, angs, verslawing en eetsteurnisse.
Dit maak wel sin dat jy ook positiewe emosies moet ervaar, sê hy. "Doen daarom dinge wat vir jou lekker is. Só het jy 'n 40% kans om jou eie geluk te beïnvloed."
Kyk ook na die groter prentjie en vra jouself af of die negatiewe ding wat gebeur het werklik nog oor 'n jaar sal saak maak.
Mite 4 Jy moet kan beheer wat jy dink en voel.
WAARHEID Jy kan aanleer om meer beheer oor jou gedagtes en gevoelens te hê, maar dis nie so maklik nie. Ons ís menslik. Bea sê omdat jy groei as jy jou denke en emosies ruimte en tyd gun, sal te veel beheer groei en heling belemmer.
Maar moet ook nie oor die negatiewe wroeg nie. Dit maak die hartseer erger en beïnvloed jou vermoë om probleme op te los.
Hoe werk ACT?
Die Januarie 2006-uitgawe van Behaviour Research Therapy, 'n internasionale sielkunde-joernaal, sê navorsing bewys ACT (Acceptance and Commitment Therapy) help vir siektes soos depressie, verslawing, eetsteurnisse, angs en selfs epilepsie. Hoeveel te meer nie vir negatiewe gevoelens nie?
ACT het ses kernbeginsels, sê Steven C. Hayes, die skepper van dié terapie, op www.contextualpsychology.org.
Plaaslike kenners lewer kommentaar:
1. Aanvaar jou emosies
Aanvaar en ervaar jou emosies, sê Bea Potgieter, sielkundige van Johannesburg, "selfs al dink ander mense jy moenie". Heling kom gewoonlik ná gevoelens soos irritasie, woede of frustrasie, sê sy. Gee ook uitdrukking aan die dieper emosies wat jy dalk weens gebeure uit jou kinderjare ervaar, soos emosionele pyn, woede, verwyte, bitterheid, seer, vrees, skuldgevoelens en minderwaardigheid.
"As jy dié emosies sou onderdruk, kan jy selfs siek word en dit kan jou werk- of persoonlike verhoudings skaad," sê Bea. Jy tree dalk anti-sosiaal op of misbruik alkohol of pille. Kry, indien nodig, sielkundige hulp vir dieper emosies.
Visualiseer jou negatiewe gedagtes, sê dr. Gretchen Erwee, opvoedkundige sielkundige. Laat byvoorbeeld ontsteltenis toe om soos 'n golf oor jou te spoel en jou te verlaat met die terugtrek-aksie. "Só word die emosies simbolies verwerk en bedruktheid met blydskap en dankbaarheid vervang."
As jy die emosies verwerk het, sal jy meer geluk en produktiwiteit ervaar, sê Bea.
2. Ontlont jou gedagtes
As jy leer hoe om onaangename of ontstellende gedagtes te ontlont, sal jy minder vreesbevange en ontsteld raak. Besef jou gedagtes is eintlik net woorde, sê Russ Harris in The Happiness Trap. Vra jouself: As ek aandag gee aan hierdie gedagte, sal dit my lewe betekenis gee of my tyd mors? En belangrik: Is die gedagte waar?
Jy kan ook afstand van 'n gedagte kry, reken hy. Jy sê dalk vir jouself "ek is darem pateties". Verander dit na "ek let op dat ek gedink het ek is pateties". Só besef jy dis net woorde, nie 'n monster nie – en meestal onwaar!
3. Leef in die oomblik
Wat jy ook al doen, selfs al eet jy net iets, moet jy dit nie bloot doen om beter te voel nie. Omskep dit eerder in 'n vervullende ervaring, sê prof. Rothmann. Geniet elke happie, dink na oor die tekstuur, proe dit werklik.Doen elke dag iets wat jou plesier gee. Al is dit net om 'n blom te pluk. Herroep die goeie uit die verlede en droom of dink na oor dinge wat voorlê en waarna jy uitsien, sê hy. Só vind jy bevrediging in die lewe en gee jy betekenis aan elke oomblik.
Dankbaarheid vir jou seëninge help ook om jou lewe vreugdevol te maak, voeg dr. Erwee by.
4. Moenie broei nie
Jy kan elke situasie evalueer en besluit hoe jy daarop gaan reageer, sê dr. Erwee.
Jy kan 'n gedagte of emosie bloot waarneem of registreer, of jy kan daaroor broei en geïrriteerd, ontsteld of seergemaak voel.
Sê nou jy sit in die verkeer vas. Jy's gefrustreerd en wil skel. Maar dan besluit jy: Ek neem kennis van my irritasie, maar verspil nie verder tyd of energie daarop nie. Jy haal diep asem, skakel mooi musiek aan en geniet jou reis, al gaan dit stadig.
5. Hou by jou waardes
As jou lewe deur jou waardes gelei word, sal jy blydskap ervaar, energiek voel en betekenis vind. Murray Jooste, 'n Kaapse sielkundige, sê jou waardes is jou "interne grondwet". As jy so kwaad is dat jy iemand wil beledig, vra jouself af of dit met jou waardes strook. Behoort jy nie eerder stil te bly nie?
"As jy nie volgens jou waardes optree nie, sal jy skuldgevoelens hê, angstig voel en vreesbevange wees," sê Murray.
6. Doen iets daaraan
Wanneer jy 'n negatiewe gedagte of emosie ervaar, erken dit en vra jouself: Wat gaan jy nou doen wat betekenis het? "Só bekyk jy dinge uit 'n ander oogpunt," sê Murray.
Erken aan jouself: "Ja, ek is vreesbevange dat die uitgewer nie my boek sal publiseer nie." Maar sê ook: "Ek gaan steeds die boek skryf omdat ek wil probeer. En wie weet, dalk verryk dit ander se lewe."
As jy 'n krisis beleef, soek die doel. Dalk is jou geestelike lewe verryk. Gaan nou tot doelgerigte aksie oor, soos om iemand anders deur 'n soortgelyke krisis te help.
*As jy hulp met ACT nodig het, soek 'n sielkundige wat die beginsels van positiewe sielkunde onderskryf, is prof. Rothmann se raad.
Jou riglyne vir blywende geluk
Aanvaar jouself nes jy is, mét jou sterk en swak punte. "Dis jou lens wat alles beïnvloed wat jy sien, jou keuses en jou maatstaf van geluk," sê Bea.
Moenie jouself met ander vergelyk nie. Daar sal altyd iemand wees wat mooier, maerder, ryker of suksesvoller is. Dit kan jou minderwaardig laat voel, jou gespanne maak en jou selfwaarde aantas, sê prof. Rothmann. Meet jouself aan jou eie standaarde.
Kyk na die blink kant. Wanneer iets verkeerd geloop het, gee jouself die voordeel van die twyfel. Jou bedoelings was tog opreg, of hoe?
Ontwikkel vaardighede om moeilike situasies te hanteer. Soek die waarde in 'n negatiewe gebeurtenis. Dan leer jy liefde en vreugde meer waardeer en sal jy meer empatie met ander se pyn hê.
Kies self jou doelwitte. Dit laat jou voel jy kan iets regkry. Só streef jy ook na verdere uitnemendheid, sê dr. Erwee.
Breek doelwitte op in hanteerbare stukkies.
Onthou: As jy nie probeer nie, gaan jy nooit weet of jy iets kan regkry nie.
Koester jou verhoudings. Leer om te vra en te gee. "Jou verhoudings ondersteun jou en dien as buffer teen die lewe se aanslae," sê Bea.
Skep pret en betekenisvolle rituele met jou gesin en vriende. "Dit skep hoop en herinneringe waaruit jy vreugde kan put in onseker tye," sê Bea.
Moenie meer aanpak as wat jy kan hanteer nie. Maak tyd vir ontspan, kreatiwiteit en pret. Bou opnuut energie op, sê Bea.
Vier jou suksesse!
Webwerwe en kenners
Ian Rothmann ian@ianrothmann.com
Bea Potgieter 011 462 5984
Dr. Gretchen Erwee 012 653 1053,
Y0FyAl vabgzlenyjnb, [url=http://izfkzqwbsfyh.com/]izfkzqwbsfyh[/url], [link=http://vymcdnsesqje.com/]vymcdnsesqje[/link], http://pjpzpzmjtwlt.com/
Ek het hierdie wonderlike man ontmoet n jaar en twee maande terug! Dit was aan die begin hierdie ongleooflike wonderlike verhouding. Toe begin dinge skeef loop seker van al twee kante hy het alhoemeer ontrek en ek het meer en meer op hom begin fokus! Probeer om lang gesprekke met hom te voer! Niks het gewerk nie! HY het toe besluit ons kan nie meer bymekaar wees en ek moet weer uittrek en na my eie plekkie terug trek! My hart was stukkend gebreek hoe begin jy op 51 n tweedekeer weer van voor af alles alleen doen. Ek sien families of net couples aan my verby ry ek sien hulle oorals. My hart wil breek ek wil skree. Hoekom nie ek nie ek verdien mos ook liefde het dan so baie om te gee. Wat doen ek verkeerd dat die man vir wie ek so lief is my nie wil he nie. Dis nou ses weke later stadig begin dit weer beter gaan. Maar dan kom daar weer momente op wat ek hom bel en wil net sy stem hoor! Om wat te beryk dat hy weer lelik met my kan wees dat hy weer my hart van vooraf stukkend trap! Leer ek dan nooit nie! Vriendinne familie is al kwaad vir my omdat ek nie wil aangaan nie!Dan baklei ek met myself en hulle, ek kan mos nie net ophou om lief te wees vir hom! Is dit pateties of normal! Ek is so lief vir hom! Hoekom doen ek dit aan myself? Weet nie?
Die woorde wat hy aan die begin vir my gese het maal en maal deur my kop. Hy is dan so bitterlik lief vir my. Ek is die vrou vir wie hy so lank gesoek het. Al hierdie wonderlike dinge! Kan n man net n knoppie druk en van alles vergeet!
Ek lees artikels en lees boeke om myself deur hierdie hel uit te bevry. Maar niks is maklik. Naweke mis ek hom so, dat my lyf later seer voel!
Ek weet ek moet aanbeweeg ek weet al die dinge maar die hart wil nie saamspeel nie!
Daar sal, ek hoop n dag kom wat ek weer kan lag en weer iemand kan vind wat vir my net so lief is soos ek vir hom!
Ek dank die Vader elke dag vir my gesondheid vir alles wat ek het. Vir hierdie ongelooflike vriendinne wat my dra wat na my luister, wat seker baie kere al vir my wou uit die huis gooi omdat ek al weer wil huil! Hulle is altyd daar met die Vader se genade en sy engele wat my ook dra!
Ek verstaan jou seer 100% omdat ek deur dieselfde gaan, ek is nou 2jaar met die man getroud en ook in die begin n wonderlike verhouding gehad maar die laaste jaar is dit nie meer rooskleurig nie,ek byt vas omdat ek nie glo aan egskeidings nie(Die waarheid leer ons dat"Wat God onder een juk saamgevoeg het, moet geen mens skei nie – Matt.19.6)satan wil nie hê ons moet gelukkig wees nie,maar weet net jy is nie alleen nie daar is n doel met elkeen se lewe glo en vertrou net. Die Liewe Vader ken elkeen van ons se behoeftes en ons hartseer ek dink aan jou.
Ek was weer veraai hierdie paasnaweek deer dat ek my verloofde betrap het met 'n iemand anders. Hoe dink julle kan ek aan gaan.Ek dink ek het hom vergewe maar kan nie vergeet.Na ses jaar saam,kan iemand my HELP of raad gee ASSEBLIEF!!!
Every one knows that today's life seems to be not very cheap, but some people require money for different things and not every man gets big sums money. So to get some loans and sba loan should be a correct way out.
Regina ek voel jou pyn saam met jou want ek is al die laaste 3jaar in n verhouding betrokke wat min of meer dieselfde is. My famieli en sy famieli en vriende het my al gewaarsku teen hom dat ander en dinge voor my sal kom.Ek sal nooit eerste in sy lewe kom nie. Dan is daar ook die eks vrou en dogter wat altyd tussen in kom. Maar soos jy se die hart wil nie saam speel nie.Ek het hoeveel male probeer om hom uit my hart en gedagtes te kry maar val elkekeer vir sy vleiende woorde en my hart smelt ten spyte die seer wat ek al ervaar het met hom. Ek probeer nogsteeds hard om alles te wees wat hy wil he en begeer in alle opsigte ! Is daar iemand wat my kan se wat dit beteken, is dit ware opregte liefde van my kant af of is dit net my eerste keer in 31jaar wat ek lief gekry het en is daar n manier om oor hom te kom en aan te gaan. Ons is nog saam want ek kan hom nie los nie. Help met raad asseblief !!!!!!!!!!!!!
ek en my kerel gan meer as 8jaar in n verhouding.os het n pragtige dogtertjie saam van 4maande oud..maar hy staan os meer af vir sy vrinne en nice tym .hy spandeer meer tyd met hulle en hy se my nooit waarheen hy gani en wane hy huistoe gani al die n ligting kry ek by sy ouers hy kom semaar 8 uur na my toe 9 ur gan hy nou hystoe want hys vaak,maar dan gan hy met sy vrinne clubs toe dan gaanhy ogend ure hystoe.hy neem os nooit uit nie hy gee myni eers n R10 ni maaar vir sy vrinne koop hy die en dai duur dranke hy hou ook al wat n meisie is dop hy belieg my so hy skeep my en die kind af vir sy vrinne en as k en hy saam is gaan os nerens dan sit ons by hulle hys wnt hys te moeg vir uit gaan gee asb virma raad want ek kani meer nie asb
Hoe gelukkig is jy? | Verhoudings | SARIE
Ek verstaan waardeer elke vrou gaan 15 jaar getroud en ek hou ook nog maar net aan.n Mens weet net nie meer of n mens so kan aangaan nie.My man laat my weer voel as ek iets aanpak dat ek dit nie nodig het om te doen nie, ek moet liewers by nie huis sit,en my wegsteek van die wereld want ek is mos te mooi,want hy is bang as ek op my uie voete staan ek hom sal los ,maar sal hy dit se nee.
Ek is deur baie neersla in my huwelik en ek's nou eers 31 ,hoe veel nog moet n mens vat.
Ek beantwoord somtuids my uie vra soos hoekom gaan ek aan (my kind dis al),en omdat n mens te bang is om op jou uie aante gaan want wat as dit nog slegter gaan .Dan dink n ment aa die spreek woord dis nie altuid groener aan die ander kant nie .