Preekriglyne – Bladsy 3 – vir eredienste
Daar is verskillende opsies vir Familietyd, onder andere die lieflike "Jeremia en die Amandelboom" deur Wendy Maartens: "Gebaseer op die Bybelse verhaal van Jeremia se roeping, vertel hierdie pragtige prenteboek die storie van 'n jong Jeremia wat met spraak gesukkel het totdat die Here hom aangeraak en 'n amandeltak as belofte gewys het. Nie net is hierdie storie pragtig en toeganklik geskryf soos net Wendy Maartens kan nie, maar die boek bevat ook inligting en hulpbronne vir ouers en onderwysers om te help met spraakontwikkeling in kleuters. Hierdie bemoedigende verhaal sal alle kinders wys dat hulle spesiaal is vir die Here en dat Hy hulle sal help en gebruik. Die preekriglyn sluit aan by die profeet Jeremia se worsteling in sy boek met sy roeping om vernietiging en oordeel oor die volk Juda en hulle leiers aan te kondig. Dit is 'n boek gevul met diep emosies, hoofsaaklik hartseer en rou, maar ook met hoop vir die toekoms. Sy boodskap is dat die volk God vergeet het en geweier het om Hom te erken. Hulle is so nutteloos in die verhouding met God soos 'n verslete gordel om Sy lyf. Dit kom oor 'n lang tyd, waarin hulle ook nie na die profete se waarskuwings geluister het nie. Daarom is die Here hulle nie meer goedgesind nie en het Hy geen medelye meer met hulle nie. En al breek dit Jeremia se hart, verkondig hy dat soos 'n kleipot gebreek word, sal die Here hierdie volk en hierdie stad breek. Die ballingskap in Babel is hulle straf. Die Here gaan hulle nie spaar nie en hulle deur hulle vyande laat wegvoer. Ironies genoeg is die ballingskap egter ook hulle redding. As deel van Jeremia se roeping om ook op te bou en te vestig, beskryf hy daarom die weggevoerde ballinge as 'n mandjie goeie vye en in 'n brief verkondig hy die Here se goeie guns aan hulle: Ek weet wat Ek vir julle beplan, sê die Here: voorspoed en nie teenspoed nie; Ek wil vir julle 'n toekoms gee, 'n verwagting. Dan sal julle My aanroep, tot My kom bid, en Ek sal julle gebede verhoor. (29:11-12). Dit is in 'n neutedop wat Jeremia se roeping behels het. Hieraan was hy getrou en gehoorsaam. Vandat hy 'n jong tienerseun was tot met sy dood as ou man in Egipte. Dit gee 'n goeie basis om oor roeping na te dink. Ons kyk na ses aspekte van die roeping van Jeremia.
Die nagmaal kan gerus in die tyd ná Epifanie gevier word. Gebruik 'n kindervriendelike Nagmaalsformulier (voorbeeld ingesluit – jy kan ook hierdie een wat die NGK in 2002 goedgekeur het aflaai) en oorweeg dit om kinders wat vir die eerste keer die nagmaal gaan vier aan die tafel of rondom die tafel op die mat of grond te laat sit. Die ideaal is om vooraf met die ouers te praat en die datum vir hulle te gee sodat hulle ook by die huis met hulle kinders oor die nagmaal kan gesels. Die preekriglyn sluit met die inleiding aan by Epifanie as die tydperk waarin die verskyning van God aan die mensdom gevier word. Dit is 'n tyd waarin nagedink word oor hoe God by ons teenwoordig is. Christene beantwoord hierdie vraag deur na Jesus van Nasaret, die Seun van God, se menswording en na die werking van die Heilige Gees te verwys. Jesus is die Woord van God. Hierdie gedagtes, wat die Christendom se oortuigings tot vandag toe skep en hulle viering van Epifanie bepaal, het egter nie uit die lug geval nie. Dit is gebou op die oortuigings wat reeds in die vroeë (en latere) Jodedom bestaan het, naamlik dat God nie aan tempels of rituele gebonde is vir sy openbaring aan sy volk nie, maar dat Hy sy wil deur die Woord bekend maak. Ons teks van vandag help ons om presies hierdie punt te verstaan. Die fokusteks uit Nehemia wil daarom juis die lig laat val op hoe die Here deur die Woord by mense, die kerk en die wêreld teenwoordig is. Dit wil ons aanmoedig om meer moeite met die lees en die nadink oor die Woord van God te doen. Ons is nie met teorie besig nie. Die Woord raak ons houdings, gesindhede, gewoontes en skerp ons geloofsvaardighede op. Dit leer ons lees, bid, ons bekeer, ons harte oopstel, ons lewens inrig volgens die Woord. Dit spreek ons aan: ons hou op om sekere dinge te doen omdat ons die Woord uitleef, en ons hou op om ander dinge te doen omdat ons die Woord uitleef. Ons doen die woord, want ons hoor die stem van die lewende God in die Woord.
Aangesien vandag die eerste Sondag in 2022 se nuwe skooljaar is, oorweeg dit om voor die tyd die graad 1-kinders en hulle ouers te nooi en te betrek by 'n spesiale roetemerker wat op hulle oorgang na die laerskool fokus. Sien Roetemerkers (Greyling & Van Niekerk, Bybel-Media, 2019) vir 'n liturgiese voorstel. Jy kan ook oorweeg om 'n "blessing of the backpacks" te doen. Lees Carolyn Brown se baie kreatiewe idees oor die eerste Sondag nadat die skool begin het – en haar gedagtes oor skool as roeping. (Hier is 'n 2020 Kerbode artikel oor so 'n seën-stuur diens.) Laat kinders kaartjies van 'n gunsteling Bybelvers maak (of kies 'n bybelvers). As jy dit kan laat lamineer, nog beter! Maak "tags" van die kaartjies deur sleutelringe daaraan vas te maak. Dié kan hulle dan aan hul skooltasse vasmaak. Die preekriglyn sluit aan by die belydenis "Ek glo aan die gemeenskap van die heiliges" in die Apostoliese Geloofsbelydenis. Wat word bedoel met die woord "heiliges"? Die Latynse word vir "heiliges" (sanctorum) het 'n dubbele betekenis. Dit kan in die eerste plek na mense verwys. In die sin is dit 'n uitbreiding op die belydenis aangaande die kerk. Die kerk is 'n gemeenskap van gelowiges, en die gelowiges word ook heiliges genoem. Daar is egter ook 'n ander moontlikheid. Die woordvorm in Latyn kan ook op "dinge" in plaas van mense dui. Dit sou daarop neerkom dat die kerk 'n geloofsgemeenskap is wat gevorm word, en in stand gehou word deur heilige dinge. Wat is die heilige dinge? Die eerste ding waaraan gedink word, is die sakramente. Die doop en die nagmaal is heilige dinge waardeur ons in ons verhouding met die drie-enige God verenig word. Die heilige dinge kan egter meer insluit, naamlik die oorvloed gawes van die Gees. Hieroor skryf die bekende Nederlandse teoloog AA Van Ruler in sy uitleg van die Apostoliese geloofsbelydenis: "Is die heilige dinge dan nie ook (en dalk veral) die tallose gawes van die Heilige Gees wat aan gelowiges en aan die kerk geskenk word nie? Die gemeenskap van die heiliges beteken dan dat niemand iets vir hulself ontvang nie. Elkeen moet alles gewilliglik en met blydskap in diens van die andere stel, en in diens van die opbou van die hele gemeente en die hele kerk." Veral in hierdie opsig raak ons aan die teksgedeelte in 1 Korintiërs 12. In die belydenis aangaande die gemeenskap van die heiliges, asook in die teksgedeelte gaan dit oor die Gees wat gawes aan elke gelowige gee met die oog op die opbou van almal. Die Gees gee nie vir elke gelowige in sy of haar persoonlike hoedanigheid alles nie. Elkeen kry wel deel aan die oorvloed van die Gees deur deelname aan die geloofsgemeenskap; deur deelname aan mekaar se lewe.
Gebruik met Familietyd 'n spieëltjie onder in die doopvont om kinders te laat nadink oor die betekenis van die doop deur in die doopvont te kyk en te sê: "Ek is 'n geliefde kind van God." Of laat die gemeente die Skriflesing op kreatiewe wyse doen deur hulle in die "mense", die tollenaars, die soldate, Johannes en die verteller op te deel. Carolyn Brown stel ook voor dat die gemeente hull eie Johannes-antwoorde bedink. Die preekriglyn sluit aan by die oogmerke wat Lukas met sy evangelie gehad het, en ontgin die betekenis van die nuwe identiteit wat Jesus en die Heilige Gees aan ons gegee het. Dit skep ook nuwe assosiasies.
Die familie-oomblik sluit aan by Epifanie-fees, eerder as Psalm 72. Vertel die verhaal van die "Besoek uit die ooste" dramaties of laat dit opvoer (Matt 2:1-12). John Stevens stel voor dat jy 'n ster-"puppet" gebruik – of dalk 'n groot ster wat jy op 'n stok vasmaak, of enige groot ster. Laat die kinders saam met jou stap (die ster volg!) na al die plekke in die kerkgebou waar Jesus is. Begin by die preekstoel. Gaan daarvandaan na die Nagmaalstafel. Die doopvont. Dan gaan staan julle tussen die mense, want Jesus is by elkeen van ons. Bring goue sterretjies en plak 'n sterretjie op elke kind se hand – want Jesus is ook by hulle. Die preekriglyn begin met die skryfsel van iemand: "Die gebed vir die koning in Psalm 72 is ten diepste gebed vir die mense. Wie werklik oor mense besorg is, bid vir die koning deur vir hom by God in te tree." Die heil van die burgers van die samelewing en die koning is ten nouste verbind. As dit met die een goed gaan, en reg en geregtigheid geskied, gaan dit met die ander goed. Saam staan koning en onderdaan voor die groot Koning wat oor alles heers. Daarom verlang almal – regeerder en onderdaan – eintlik saam na dieselfde saak en smeek saam daarvoor. Kom ons verken ons teksgedeelte en hoor wat die Here daardeur vir ons sê.
Gebruik op hierdie eerste Sondag na Kersfees die addisionele teks oor die vlug na Egipte. Vertel die storie dramaties… Die preekriglyn begin met die vraag na 'n goeie lewe. Almal van ons worstel met dié vraag. Dit is in ons natuur om 'n goeie lewe na te jaag. Ons wil graag suksesvol wees. Ons wil die vrugte van sukses pluk. En selfs wanneer ons dit nie maak in ons eie of ander se oë nie, bly dit vir ons 'n droom. En reageer ons op ons mislukkings met óf rebellie – ons raak teenstanders van sukses of die establishment – óf depressie – ons gooi tou op en raak moedeloos met ons lewe. Die verhaal van Samuel gee vir ons 'n goeie idee van hierdie geheim. Dit is een van die verhale in die twee boeke wat na hom vernoem is, wat inspireer. Dit is ook 'n verhaal wat waarsku. Want, die deel wat ons gaan lees, kontrasteer sy lewe met dié van Eli se kinders, Hofni en Pinehas, wat die geheim van 'n goeie lewe gemis het.
Met Familietyd kan jy Sally Lloyd-Jones se "Song of the Stars" lees (vertaal dit self in Afrikaans). Jy kan dat die hele gemeente – of minstens die kinders – telkens saam met jou sê "Dis tyd! Dis tyd!" Die Psalm wat vandag wêreldwyd gelees word, is Psalm 96. Daar is twee redes daarvoor. Aan die een kant roep Psalm 96 ons op om te sing. Om te sing van die verlossing wat die Here bring. Iets wat natuurlik onlosmaaklik met die eerste Kersfees verbind is. Met Jesus se geboorte het die hemele gebewe van die sang van engele oor die Verlosser wat in 'n krip in Betlehem gebore is. Aan die ander kant verkondig Psalm 96 aan ons dat ons die Here moet aanbid. Want, daar kom 'n dag waarop God finaal sal oordeel. Billik en regverdig. Oor alle mense. 'n Oordeel wat ons natuurlik onlosmaaklik aan die laaste Kersfees verbind. Aan Jesus se wederkoms. Wanneer die hemele weer sal bewe van die lofsang van die ganse heelal oor die nuwe hemel en nuwe aarde wat God skep. Psalm 96 help ons dus om aan die een kant terug te kyk na die geboorte van Jesus en te sing van die verlossing wat Hy gebring het. Psalm 96 help ons ook om aan die ander kant vorentoe te kyk na die wederkoms van Jesus en uit te sien na die finale verlossing wat Hy gaan bring. Psalm 96 help ons om tussen die eerste Kersfees en die laaste Kersfees – by wyse van spreke – te leef. In lofsang en aanbidding.
Jy kan vir Familietyd fokus op die keuse van Bethlehem as tema vir die oordenking met die kinders. Voorbeeld ingesluit. Dit is vandag die vierde Sondag in Advent. Hierdie Sondag word gekenmerk deur liefde. Ons teks getuig van God se liefde en trou teenoor God se volk. Dit is dáárdie Liefde wat deur al die eeue en aan die ganse skepping – maar veral en eerste aan die geringstes – liefde en trou betoon. Die verhaal van God se liefde is 'n láng verhaal. Dit strek van die Here se beloftes in Miga tot by opgewondenheid oor Christus se koms in die Evangelies – 'n liefdesmanifes. Dit getuig van God se aktiewe liefde wat vír God se skepping kies. Miga 5:2-6 is van belang vir Christene omdat dié teks in Matteus 2:6, aan die begin van die evangelievertelling, aangehaal word. Hier in Miga 5:2-5 is die boodskap dat die Here iemand sal stuur wat tot die volk se redding sal verskyn en vrede sal bring (v 4).
Hoe dapper is jy? Hier is 'n video wat die verskil tussen "happiness" en "joy" verduidelik – of tussen blydskap en vreugde in die Here. Gebruik twee ballonne met gelukkige gesiggies op geteken. Een het bietjie water in. Gesels oor dinge wat ons bly maak. Wanneer slegte dinge gebeur, dan verdwyn die blydskap – hou die ballon oor 'n kers. Ware vreugde kom van binne af. Dit is omdat ons weet ons is Jesus se kinders. Wanneer slegte dinge gebeur, selfs al is ons hartseer, gaan die vreugde nie weg nie. Hou die ballon met water bo die kers – die ballon bars nie. Soos verlede week reeds vermeld, is Paulus by die skryf hiervan in die tronk, waarskynlik in Rome. Paulus was rondom 61 tot 63 nC in die gevangenis in Rome. Die rede waarom Paulus die brief geskryf het, kon wees dat Epafroditus op die punt was om na sy tuisdorp, Filippi, terug te keer en dus as Paulus se boodskapper kon optree. Hy het vir Paulus nuus van die gemeente in Filippi gebring en was ook vir Paulus ten tyde van sy gevangenskap tot hulp. Paulus wou graag op die nuus reageer en die lidmate van die gemeente bedank vir hulle finansiële ondersteuning aan hom. As pastor wou hy hulle bemoedig om hulle Christelike eenheid en liefde te behou en daardeur die voorbeeld van nederigheid, wat Christus geopenbaar het, te volg. Dit was verder noodsaaklik om hulle te waarsku teen die moontlike bedreiging wat vals leraars inhou. Maar, die belangrikste ding wat hy wou oordra, is dat hulle blydskap moet hê. En vir Paulus is die doeltreffendste manier om vrede en blydskap te kan hê deur gebed (4:6). Terwyl hy die ontvangers van sy brief oproep om bly te wees (4:4), inskiklik te wees (4:5) en nie besorg te wees nie (4:6), dring hy daarop aan dat hulle ook deur gebed 'n band met die Here vorm. Deur hulle besorgdheid in die Here se hande te plaas, bring die soort vrede wat net van die Here af kan kom (Fil 4:7).
Daar is 'n aantal suggestie vir Familietyd beskikbaar van Under Construction Children's Sermon | Sermons4Kids. Paulus skryf hierdie tronkbrief in samewerking met Timoteus. Die brief is gerig aan die eerste geloofsgemeenskap wat hy rondom 49-50 nC op Europese bodem in die stad Filippi gestig het (Hand 16:12-40). Vir 'n brief uit die tronk is hier is 'n merkwaardige klem op dankbaarheid, spesifiek wanneer Paulus aan die gemeente in Filippi dink. Paulus deel met die gemeente wat met hom gebeur wanneer hy aan hulle dink. Hy beklemtoon dat dit "elke keer" gebeur. Paulus dank God vir hulle. In vers 4 gaan hy voort met beklemtoning wanneer hy op sy gebedsreaksie uitbrei. Elke gebed vir hulle het altyd spesifieke eienskappe. Eerstens bid hy met blydskap oor wat hierdie gelowiges vir sy bediening in God se diens beteken het. In vers 6 skryf Paulus hy is oortuig, hy is verseker, dat God die Bron is waaruit hulle goeie werk in die evangelie-vennootskap voortspruit. God sal die goeie werk voltooi tot op die dag van Jesus Christus (2020-vertaling), of soos die 1983-vertaling sê: "die dag wanneer Christus Jesus kom." In vers 9 gaan Paulus voort met die beskrywing van die inhoud van sy gebed vir die Filippense wanneer hy die gebed en die tema van die liefde verbind. Sy gebed is dat hulle liefde nie sal stagneer nie, maar in karakter sal groei. Hulle liefde moet voortdurend (aanhoudend of voortgaande) toeneem in kennis en insig, of soos die 1983-vertaling sê: "begrip en fyn aanvoeling." In vers 10 motiveer Paulus waarom hy spesifiek bid dat hulle liefde in kennis en insig sal toeneem. Dit sal hulle toerus om die dinge te kan onderskei wat regtig belangrik is,"wat saak maak" (2020-vertaling); "waarop dit werklik aankom" (1983-vertaling); "things that are excellent" (KJV); "what is best" (NIV). Paulus betrek dan die toekomsperspektief van hierdie onderskeidende liefde op die dag van Christus. Die groeiende kennis en insig van die onderskeidende liefde sal bepaalde gevolge vir hulle inhou op die dag van Christus. Hulle sal innerlik suiwer en onberispelik wees (2020-vertaling); die 1983-vertaling praat van "onberispelik en sonder blaam", en die KJV van "sincere and without offence". Hulle sal met die vrug van geregtigheid deur Jesus Christus gevul wees (v 11, 2020-vertaling) en "geheel en al in die regte verhouding met God wees" (1983-vertaling). Daardeur sal God verheerlik en geloof word.