PressReader - Huisgenoot: 2018-01-25 - Al­ler­gies vir rooi­vleis ná bos­luis­byt
Al­ler­gies vir rooi­vleis ná bos­luis­byt
Na­dat die pa­ra­siet haar ge­byt het, is Je­an­dré al­ler­gies vir se­ke­re kos­se en kan sy nie meer haar ge­lief­de braai­vleis eet nie
Huisgenoot - 2018-01-25 - Inhoud - Deur PIE­TER VAN ZYL
HAAR guns­te­ling was ’n boe­re­wors­rol. ’n T­jop­pie oor die ko­le was ook lek­ker, maar niks kon kom by ’n lek­ker, sap­pi­ge stuk­kie wors nie . . . Maar dit was in die goeie ou dae – die dae voor sy langs die vleis­braai­vuur moes ver­dui­de­lik: “Ek is al­ler­gies vir braai­vleis.”
“Men­se ver­staan dit nie,” sê Je­an­dré Oost­hui­zen (20). “Hul­le dink net ek is vol non­sens en kar­ring: ‘Ag, eet hier­die klein stuk­kie vleis.’ Hul­le be­sef nie hoe ge­vaar­lik dit is nie.”
Sy haal haar bril af om die tra­ne weg te vee ter­wyl ons in ’n ont­byt­plek in Ge­or­ge ge­sels oor haar seld­sa­me al­ler­gie wat ná ’ n bos­luis­byt toe­ge­slaan het. Sy eet van­og­gend net ei­ers op roos­ter­brood, want dis nie net braai­vleis wat sy nie meer kan eet nie. Sy is al­ler­gies vir al­le vleis van soog­die­re soos skaap, bees en vark, en vir e­ni­ge pro­duk­te van hier­die die­re, soos ’n kap­su­le of geur­mid­del wat ge­la­tien be­vat of hoen­ders wat been­meel ge­voer is. Hier aan die ont­byt­ta­fel is spek ta­boe – ook melk, bot­ter, kaas en jo­gurt.
Na­dat ver­skil­len­de huis­dok­ters kop­ge­krap het oor wat pre­sies die al­ler­gie­se re­ak­sie by haar ver­oor­saak, is hier­die al­ler­gie vir rooi­vleis in De­sem­ber ver­le­de jaar by haar ge­di­ag­no­seer. Dit was na­dat ’n bloed­toets vol­gens ’n pa­to­loog se ver­slag ’n baie hoë vlak van die kool­hi­draat al­fa-gal in haar bloed ge­toon het.
Dié kool­hi­draat kom in die vleis van soog­die­re bui­ten men­se en an­der pri­ma­te voor. In A­me­ri­ka het na­vor­sing ge­toon die Lo­ne S­tar-bosluis, waar­van ver­wan­te spe­sies in Suid-A­fri­ka voor­kom, kan die “dra­er” wees van die al­fa-gal-kool­hi­draat na­dat dit op soog­die­re ge­voed het.
Ons word dan op ver­skil­len­de ma­nie­re ge­sen­si­teer, ver­tel prof. Mike Le­vin van die Al­ler­gie stig­ting van Suid-A­fri­ka. Wan­neer die kool­hi­draat met ’n bos­luis­byt aan die mens oor­ge­dra word, kan dit in seld­sa­me ge­val­le die mens sen­si­tief maak vir die al­fa-gal-kool­hi­draat en ’n al­ler­gie­se re­ak­sie op rooi­vleis en ver­wan­te die­re­pro­duk­te ver­oor­saak.
“My dood was al­tyd boe­re­wors­rol­le,” sê Je­an­dré en lag wrang, want nou kan dit haar let­ter­lik in ’n ko­ma laat ver­val en haar dood be­te­ken. Sy kan wel vis en pluim­vee soos hoen­der en vol­struis eet. Maar moe­nie dink sy kan vir haar ’n stuk­kie hoen­der een­kant op die roos­ter braai nie. As rooi­vleis aan die roos­ter ge­raak het en haar hoen­der met daar­die ge­deel­te in kon­tak kom, is dit ge­noeg om ’n al­ler­gie­se re­ak­sie te ont­lok. Selfs wan­neer haar kê­rel, Ke­vin Fry (19), haar soen na­dat hy vleis ge­ëet het, kry sy ’n vel­uit­slag.
Je­an­dré se ma, Jo­ri­ta (48), kyk met me­de­lye na Je­an­dré ter­wyl sy ver­tel van haar lip­pe wat soos “trek­ker­ban­de op­ge­swel het” en die nag­te wat sy nie kon a­sem kry nie voor hul­le uit­ge­vind het wat fout is.
Dan sug Jo­ri­ta: “Wat­ter er­ger al­ler­gie kan ’n mens in Suid-A­fri­ka hê as vir rooi­vleis?”
WAN­NEER die res van die ge­sin – Jo­ri­ta, haar kê­rel, Mark Ja­cob­son ( 54), haar seun, Jacques (24) en sy ver­loof­de, Tasha Ja­cob­son (25), braai – gaan maak Je­an­dré haar eie kos, soos pas­ta met hoen­der, in die kom­buis.
Sy leef na aan die na­tuur in Den­ne­oord, ’n uit­brei­ding van Ge­or­ge in die Suid-Kaap waar bok­ke en an­der die­re uit die om­lig­gen­de wou­de ge­reeld in hul oor­groei­de tuin kom kui­er. Van­daar kan die ge­sin se drie kat­te en drie hon­de
mak­lik bos­lui­se in die huis in­ab­ba.
Op 14 Ju­lie ver­le­de jaar het ’n bosluis haar op haar lin­ker­voet ge­byt. Sy was in die sa­lon waar haar ma as haar­kap­per werk toe dit vir haar be­gin voel as­of haar voet “aan die brand” is en sy die bosluis op haar vel sien. Sy gil toe: “Bring die twee­zer, ma!” Maar van­dag ver­tel sy: “Dit was die ver­keerd­ste ding wat ek kon doen.”
Je­an­dré het se­dert­dien uit­ge­vind dit is be­ter om nie ’n bosluis te pro­beer af­trek nie, want sy poot­jies en bek kan aan jou vel af­breek en jou ver­der be­smet. Die gog­ga moet eer­der met die soort ys ver­wy­der word wat vir vrat­jies ge­bruik word. Dit kan ook ver­sig­tig – son­der om druk op die bosluis se lyf uit te oe­fen – ge­doen word met ’n spe­si­a­le haar­tan­ge­tjie met ’n fy­ner punt as die ge­wo­ne een waar­mee wenk­broue ge­pluk word.
’n Maand la­ter het Je­an­dré uit die blou­te ’n al­ler­gie­se re­ak­sie ge­toon. “My he­le lig­gaam het uit­ge­slaan; dit het soos ma­sels ge­lyk,” ver­tel sy. Sy het ’n paar uur te­vo­re braai­vleis ge­ëet, maar hul­le het ge­dink sy is dalk al­ler­gies vir die ta­ma­tie op die braai­brood­jies. Eers la­ter het dit ge­blyk dit was haar eer­ste al­ler­gie­se re­ak­sie op rooi­vleis.
Sy het by die ap­teek an­ti­his­ta­mien ge­kry en die uit­slag het ’n paar dae la­ter ver­dwyn.
Op 12 No­vem­ber is sy weer deur ’n piep­klein bos­lui­sie ge­byt; dié keer aan die been. Aan­vank­lik het sy geen re­ak­sie op die byt ge­toon nie, maar en­ke­le dae la­ter, op 19 No­vem­ber, het sy om half­drie die og­gend wak­ker ge­skrik na­dat sy die vo­ri­ge aand ’n stuk­kie wors ge­ëet het.
“Ek kon nie my ge­sig voel nie. My lip­pe wou bars. Ek het soos An­ge­li­na Jo­lie ge­lyk, maar nie op ’n goeie ma­nier nie. Om al my lit­te was groot, rooi kol­le. Dit het ge­voel as­of warm se­ment deur my are loop.”
Haar ma het vir haar an­ti­his­ta­mien­pil­le in­ge­jaag, maar die uit­slag was so hard­nek­kig dat dit eers twee dae la­ter op­ge­klaar het.
Drie dae la­ter, na­dat Je­an­dré die vo­ri­ge aand ’n ste­ak ge­ëet het, het sy weer om half­drie die og­gend wak­ker ge­skrik. Sy het ge­suk­kel om a­sem te kry, haar ge­wrig­te het ge­pyn en haar arms het ge­jeuk. Her­haal­de­li­ke ge­bruik van ’n as­ma­pom­pie en an­ti­his­ta­mien het ver­lig­ting ge­bring, maar sy het steeds die vol­gen­de dag ge­voel as­of ’n bus oor haar bors en keel ge­ry het, sê sy.
Na­dat ma en dog­ter haar simp­to­me op Google in­ge­tik het, het hul­le be­gin ver­moed sy het dalk ’n al­ler­gie vir rooi­vleis ont­wik­kel en ’n dok­ter ge­vra om ’n bloed­toets te doen. “Ons het ge­dink dis dalk die MNG-geur­mid­del in die wors. Tog net nie die tjoppies nie . . . ” ont­hou Jo­ri­ta.
Op 12 De­sem­ber het die uit­slag van die bloed­toets hul ver­moe­de be­ves­tig en ’n rooi­vlei­sal­ler­gie is amp­te­lik by haar ge­di­ag­no­seer – toe­val­lig op die­self­de dag dat Bur­ger King ’n tak in Ge­or­ge ge­o­pen het. “Ons was al­mal so op­ge­won­de daar­oor,” oor, sê Je­an­dré, wat nou dalk nooit een van dié be­ken­de bur­gers sal kan proe nie.
Selfs al eet sy hoen­der, moet sy se­ker maak die meul waar­in die vleis ge­maal is, is nie ook vir rooi­vleis ge­bruik nie.
Dis se­dert haar di­ag­no­se ’n on­ein­di­ge stryd om se­ker te maak Je­an­dré kry geen ne­we­pro­duk­te van soog­die­re in nie. S­tow­we soos ge­la­tien, ke­ra­tien, vi­ta­mien D3 en nog ve­le an­der is vir haar op die ge­vaar­lys. Jo­ri­ta het ’n ver­groot­glas ge­koop om die bestanddele op e­ti­ket­te te fyn­kam.
Je­an­dré skryf nou selfs aan die ver­vaar­di­gers van ont­byt­kos en me­di­sy­ne om se­ker te maak hul pro­duk­te be­vat geen spo­re van soog­dier­pro­duk­te nie. Sy het room­ys met ko­kos­neutroom leer maak en ge­bruik seep son­der die­re­vet­te.
’n Ken­merk van die al­ler­gie is ’n ver­traag­de re­ak­sie na­dat die per­soon aan rooi­vleis of ’n ne­we­pro­duk bloot­ge­stel is; daar­om is dit soms moei­lik om vas te stel wat pre­sies die re­ak­sie ver­oor­saak. Die geur van vleis wat gaar­ge­maak word en selfs bil­tong in ’n win­kel het haar al laat naar word. By ’n al­fa-gal-steun­groep op die in­ter­net het Je­an­dré en Jo­ri­ta al waar­de­vol­le raad ge­kry. “Wan­neer haar kop­vel be­gin jeuk en haar mond swel, kan ek se­ker wees sy gaan tus­sen drie en ses uur la­ter ’n re­ak­sie hê,” weet Jo­ri­ta nou.
Je­an­dré loop nou met ’n a­dre­na­lien­spuit in haar hand­sak rond vir ’n nood­ge­val.
“Dis nie lek­ker nie,” sê sy. “Maar ek maak die bes­te daar­van eer­der as om al­e­wig te kla. Ek wil net ver­al ou­ers hier­van be­wus maak.
“Ma’s, voor jul­le jul ba­bas op die gras neer­sit, kyk uit vir bos­lui­se. Jy weet nie wat in hul in­ge­wan­de skuil nie.”
‘Ons het ge­dink dis dalk die MNG-geur­mid­del in die wors. Tog net nie die tjoppies nie’
“En ek was al­tyd so lief vir braai­vleis.” Je­an­dré Oost­hui­zen van Ge­or­ge het on­langs uit­ge­vind sy het ’n seld­sa­me al­ler­gie vir rooi­vleis en al­le by­pro­duk­te wat van soog­die­re af­koms­tig is.
LINKS: L Je­an­dré raak e­mo­si­o­neel wan­neer sy oor haar al­ler­gie praat, ver­al om­dat men­se dink sy sit aan. LINKS BO: Haar lip­pe het in No­vem­ber op­ge­swel weens die al­ler­gie. REGS BO: ’n Uit­slag wat soos ma­sels lyk, is ook ’n simp­toom van dié al­ler­gie.