Max du Preez: Die ANC moet gou val | Netwerk24
Max du Preez: Die ANC moet gou val
Deur Max du Preez 06 November 2018 00:01
Pres. Cyril Ramaphosa en Malusi Gigaba. Foto: Siyabulela Duda
Die ANC moet val – maar asseblief eers ná volgende jaar se algemene verkiesing.
Dit kan baie sleg vir ons stabiliteit en ons ekonomie wees as die ANC minder as die helfte van die stemme in die komende verkiesing kry, want die kanse is dan goed dat hulle in koalisie met die EFF gaan regeer. Julius Malema sal dan sekerlik sorg dat hy 'n sleutelpos kry. (Skielik gaan daar 'n koue rilling deur my lyf.)
Maar die hoop dat Cyril Rama­pho­sa dit sal kan regkry om die ANC te moderniseer, van sy ou struggle-maniertjies ontslae te raak en só die land effektief met 'n nuwe visie regeer, vervaag by die dag.
Hoe meer Ramaphosa op top-vlak regkry, hoe meer sien ons aanduidinge dat sy party in sy kern waarskynlik te verrot is om te hervorm. Dit is veral waar in provinsiale en plaaslike strukture in Mpumalanga, KwaZulu-Natal, die Oos-Kaap, Noordwes en die Vrystaat.
Die geval Malusi Gigaba wys vir ons dat die president allesbehalwe 'n vrye hand het om na goeddunke aanstellings en afdankings te doen. Faksies in die party bepaal wat is moontlik en wat nie.
Daar is oorweldigende getuienis dat Gigaba 'n aktiewe rol gespeel het om die Guptas en ander se kaping van die staat moontlik te maak. Sy rekord as minister in verskeie portefeuljes is pateties. Sy persoonlike lewe is 'n gemors en speel gereeld in die openbaar uit. En nou het die openbare beskermer met die howe saamgestem dat hy onder eed gelieg het.
Maar Sondag het hy in 'n televisie-onderhoud die president subtiel gedreig om hom nie af te dank nie.
Maar Sondag het hy in 'n televisie-onderhoud die president subtiel gedreig om hom nie af te dank nie. Daar is 'n sameswering in sekere ANC-kringe om van hom ontslae te raak en sy kanse om eendag president te word, te ondermyn, het hy gesê. Hy gaan nie bedank nie, en hy gaan beslis nie van die politieke toneel verdwyn as hy afgedank word nie – 'n duidelike dreigement. Gelukkig staan die ANC-jeugliga agter hom, sê hy.
Nhlanhla Nene het onlangs die voorbeeld gestel deur te bedank nadat hy uitgevang is dat hy oor formele ontmoetings met die Guptas gejok het. Gigaba se sondes – en die van ministers Bathabile Dlamini en Nomvula Mokonyane – is honderd keer erger, maar hulle is van die anti-Ramaphosa-faksie en kan dus nie so maklik afgedank word nie.
Ander voorbeelde van die ANC se ernstige etiese armoede is die R2 miljoen wat dit van VBS Mutual Bank se grootste aandeelhouer ontvang het – en die bontspringery daaroor – en die feit dat Qedani Mahlangu van Life Esidimeni-tragedie-faam en Brian Hlongwa wat waarskynlik aan ernstige korrupsie skuldig is, as lede van die Gautengse ANC se leierskorps behou word.
As die ANC se wiele in die volgende vyf jaar aanhou afval, kan ons dalk die begin van 'n breë herrangskikking van politieke verdelings sien.
Soos dit nou lyk, vorm die Ramaphosa-deel van die ANC en 'n goeie helfte of selfs meer van die DA die werklike sentrum van ons politiek – breedweg sosiale demokrate. (Die IVP, Cope, die ACDP en die UDM hoort ook in die groep.) Dit is sekerlik heelwat meer as die helfte van die kieserskorps.
Links daarvan sal elemente soos die EFF en Zwelinzima Vavi se Saftu groepeer, en regs daarvan die konserwatiewes in die DA, die Vryheidsfront Plus en AfriForum-gesindes.
As dit inderdaad gebeur, sal Suid-Afrikaners uiteindelik op grond van oortuiging eerder as ras, streek of geskiedenis hul politiek uitleef, wat 'n gesonde verwikkeling sal wees.
Lande met 'n sterk sentrum is oral in die wêreld en in die geskiedenis gewoonlik die mees stabiele nasies.