Die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, se opmerking by die ANC se onlangse “anti-rassisme”-optog dat die VSA ’n staatsgreep in Suid-Afrika probeer uitvoer, word as sulke bog beskou dat dit nie eens werklik nuusdekking gekry het nie. Maar verdien dit nie meer aandag ten die agtergrond dat die ANC op die verkiesing van ’n nuwe leier afstuur en voorbrand nou reeds gemaak word dat ’n uitgesproke sosialis soos Nkosazana Dlamini-Zuma eerder as Cyril Ramaphosa se posisie versterk word nie?
Mantashe se stellings oor die VSA wat ’n staatsgreep in Suid-Afrika aan die uitvoer is, is in berigte as sommer bog afgemaak – waar dit hoegenaamd nuusdekking geniet het.
Maar gegewe die werklikheid wat hom oral in die wêreld afspeel, is Mantashe se opmerkings of sy kritici se reaksie nie so eenvoudig soos dit dalk klink nie. En die VSA staan in die bevordering van sy eie belange lank nie alleen agter die deur nie. Daar is ’n globale, noem dit maar geopolitieke konteks as jy wil, werklikheid waarin talle rolspelers deelneem. Sommige minder skuldig as ander, sommige meer vernuftig as ander.
Benewens Suid-Afrika is daar talle gevallestudies waar die teorieë oor die beskerming van magsbelange getoets kan word. Een van die beste voorbeelde is seker die Oekraïne waar volgens ’n nuwe verslag tot ’n halfmiljoen kinders hongersnood in die gesig staar.
Onder die Arabiere is ook ’n minderheid Sjiïete, en onder hulle weer ’n minderheidsekte, die Alawiete. Al-Assad se regerende kliek kom uit hierdie minderheid van ’n minderheid. Al-Assad is dus ’n natuurlike bondgenoot van Iran wat deur Sjiïete oorheers word, asook die terreurbeweging Hizbollah in Libanon, waar ook ’n beduidende minderheid Sjiïete voorkom. Trouens, Hizbollah was nadat dit aan Al-Assad se kant tot die stryd toegetree het in ’n stadium as die sterkste militêre mag in Sirië beskou, maar het hulle teen die IS vasgeloop.
Baie van die pro-demokrasiegroepe vorm ’n soort gesamentlike front en tree op, na gelang van die druk waaronder hulle verkeer, as ’n soort alternatiewe regering.
’n Belangrike verskil tussen die benaderings van Rusland en die VSA is dat Rusland die Al-Assad-bewind as die wettige regering beskou, en as kern tot die oplossing. Die VSA en sy bondgenote beskou Al-Assad as deel van die probleem en soek ’n oplossing wat hom nie insluit nie. Rusland se militêre toetrede aan die kant van Al-Assad het egter die militêre magsbalans so verander dat daar nou ’n stilswyende aanvaarding in die Weste is dat Al-Assad deel van die oplossing sal wees. Vredesgesprekke sluit dus Al-Assad en die opposisiegroepe (Al-Nusra en die IS uitgesluit) in, hoewel daar nie regstreekse kontak tussen Al-Assad se span en dié van die opposisiegroepe is nie.
Hierteenoor is die meeste Amerikaners volgens die jongste Rasmussenpeiling teen die verdere ontplooiing van troepe in Sirië gekant, hoewel die meeste die IS as ’n groot bedreiging beskou. Teen die einde van November verlede jaar wou 49% van die Amerikaanse kiesers nog formeel oorlog teen die IS verklaar. Vroeër die betrokke maand het die meeste kiesers nog verwag dat meer troepe as die handvol wat Obama na Sirië gestuur het, wel gestuur sou word.
Iets wat die situasie in Sirië erg kompliseer, is die posisie van Turkye. Hoewel lid van Navo het Turkye eers werklik teen die IS betrokke geraak nadat die IS verantwoordelikheid vir ’n groot terreuraanval in Turkye self aanvaar het. Turkye se aandag is egter steeds tot groot mate teen die Koerde gerig, veral omdat die Koerdiese opstandelinge in Sirië skynbaar neig om simpatiek teenoor die radikale Koerdiese party, die PKK, te staan wat vir talle terreurdade in Turkye verantwoordelik is. Hierteenoor word die Koerde as een van die vernaamste kragte teen die IS in Irak beskou en tree as Westerse bondgenoot op.
Om terug te keer tot Mantashe se bogpraatjies oor ’n gepoogde staatsgreep in Suid-Afrika: Daar is net geen manier wat die Amerikaanse bevolking Amerika by ’n situasie sal insleep wat die potensiaal het om die Siriese krisis soos ’n kindertuin-speletjie te laat lyk nie.
As Mantashe sy woorde versigtiger gekies het, en gesê het die VSA is opnuut met ’n sensitiseringsaksie besig om ’n regering te probeer beïnvloed om meer simpatiek teenoor die Weste te staan, sou dit meer sin gemaak het. Die kanse is egter beter dat die “gepoogde oorname” meer in Mantashe en ander binne die ANC wat sterk na ’n kommunistiese/sosialistiese staat neig (soos Zuma nog onlangs verklaar het die ANC se doel is) se koppe as in die werklikheid broei.
Dit beteken nie dat die VSA nie subtiel sy en sy burgers se belange in Suid-Afrika probeer beskerm nie, maar dit sal beslis nie meer wees as wat die ander groot moondhede doen nie.
Veel eerder lyk dit na ’n deel van die stryd om die siel van die ANC in die lig van die opvolgstryd wanneer pres. Jacob Zuma opsy staan. Mantashe, ’n kommunis, sal nie graag ’n nuwe leierskap wil sien wat meer Westersgesind en kapitalisties is nie, en dus nou reeds die speelruimte vir Cyril Ramaphosa wil vernou, en die pad vir sosialiste soos Nkosazana Dlamini-Zuma wil oopmaak.
Netso, ons is nou so aan China verbind dat as die string gesny word, alles in die land sal val, net soos die 60 jaar plan wat China vir ons het.
Eerstens in Sirië waar ideologiese ondersteuning deur die loop van die geweer afgedwing word op veelvoudige minderhede, en hierdie strydende groepe op hul beurt gekaap word deur ander
In Suid-Afrika: Ag siestog, shame! Mantashe probeer so hard om intelligent voor te kom. Dis interessant dat hy en die ANC gewag maak van ander se onderduimse motiewe, terwyl hulle laaankal agter die deur staan.
Ierland beplan nou ’n noodwet om die gaping wat die hofbeslissing gelaat het, toe te stop, maar die nuwe wet sal nie voor Donderdag op die wetboek wees nie. Tegnies kan niemand dus vandag vir die besit van die nuwer soorte dwelms aangekeer word nie.