Europa - Volke, nasies, gebeure - 2021
Sweedse biskoppe was baie ryk en kom meestal uit die voorste Sweedse families. Soos die res van Wes-Europa voor Luther, het hulle 'n stelsel ondersteun wat hulle die geleentheid gebied het om hul posisie te misbruik. In 1500 regeer Deense konings Swede en handhaaf hulle die mag en regte van die Katolieke Kerk. Na die dood van Sten Sture het 'n nasionale opstand teen Denemarke onder leiding van Gustavus Vasa plaasgevind.
In Junie 1523 word Vasa deur die Estates of Nobles tot koning uitgeroep. Sy oorlog was egter duur en om sy verliese te verhaal, het hy besluit om die rykdom van die gevestigde kerk aan te val. Hy het een hoofprobleem in die gesig gestaar. Met die uitsondering van Stockholm, wat handelsbande met die noorde van Duitsland gehad het, het Lutheranisme geen werklike binnedringing in Swede gemaak nie en was die meerderheid van die mense lojaal aan die Katolieke Kerk. Daar was dus geen duidelike hefboom om die rykdom van die Katolieke Kerk te bekom nie.
In 1527 by die dieet van Vasteras het die biskoppe geweier om 'n openbare debat met diegene wat hervorming wou voer, te voer. Hulle het geweet dat hul rykdom 'n duidelike doelwit was om aan te val, en dat daar koninklike goedkeuring sou wees om dit te doen. Die biskoppe het na Rome om hulp geroep, maar die groot afstand het beteken dat hulp onmoontlik was. Vasa het gedreig om te abdikeer oor die kwessie en niemand was bereid om die dreigement van 'n burgeroorlog weer te laat verdra of Denemarke die kans gee om weer haar gesag te bevestig nie. Vasa het die dag gewen en die Dieet het plek gemaak en ingestem om die 'surplus rykdom' van die kerk aan die kroon te oorhandig. Geen beperkings op die prediking van God is ook ingestel nie. Vasa was bereid om die Katolieke Kerk en die Protestante te verdra. Sy botsing was om finansiële en politieke redes slegs met Rome - wie het Swede, hom of die edeles regeer?
Die twee belangrikste hervormers in Swede was Olaf en Laurentius Petri. Albei hierdie mans het in Wittenburg studeer en is deur Luther en Melanchthon beïnvloed.
In 1526 het Olaf die Nuwe Testament in Sweeds geskryf. Dit het die Sweedse volk in staat gestel om dit te lees en te verstaan. In 1531 word Laurentius as aartsbiskop van Uppsala aangestel. In 1536 besluit 'n sinode in Uppsala dat daar nie meer massas in Latyn mag wees nie. Olaf het 'n Sweedse nagmaaldiens opgestel. Klerklike selibaatskap is afgeskaf en predikante moes 'die woord van God verkondig'. Teen 1539 is Lutheranisme deeglik in Swede beplan. Die Petri-broers wou egter vryheid van die kroon sowel as Rome hê. Dit het hulle natuurlik in konflik gebring met Vasa en hulle het verloor as gevolg van Vasa se status as die skepper van Swede.
In 1539 word Olaf gearresteer en ter dood veroordeel. Hy is nie tereggestel nie, maar dit het vir ander as voorbeeld gesê dat Vasa nie bereid was om beheer oor die kerk te verloor nie. Diegene wat Vasa teengestaan ​​het, het in stilte geskrik.
In 1544 by die Dieet van Vasteras is die resultate van die Hervorming formeel namens die Sweedse volk aanvaar. Die Vasa-familie is die erflike monarg in plaas van die keusevak. 'N Stelselmatige teenkanting teen die Katolieke Kerk is ingestel en tot sy dood in 1560 hou Vasa die kerk fyn dop. By sy dood was Protestantisme gewild en dit is aangehelp deur die publikasie van die Sweedse Bybel in 1541 deur die Petri-broers. Laurentius word die aanvaarde hoof van die kerk met die dood van Olaf in 1552 en bly so tot sy dood in 1572.
In 1572 kry die koning die mag om biskoppe aan te stel, maar hy kon slegs diegene kies wat deur die kerk en senior leraars aangestuur is. Dit het beteken dat die kerk ná Vasa se dood effektief selfregerend was, in kontras met wat in Noord-Duitsland gebeur het. Die leer van die Sweedse Protestantse Kerk was eenvoudig - 'toewyding aan suiwer woorde van God'.
Die stede in Nederland het die Renaissance hartlik verwelkom. Die stede was gevul met opgeleide mans wat vaardig was in handel soos handel en hul invloed op die handel in Europa versprei het. Erasmus het in Louvain gewoon waar sy prediking, ongeag die onduidelikhede, gereed luisteraars gevind het. Die uitgebreide drukwerk het verseker dat Luther se geskrifte beskikbaar was. Charles V was egter vasberade dat Nederland nie in die hande van die Protestante sou val nie - hy was koning van Spanje en Nederland was deel van die Spaanse Ryk. In Januarie 1521 word alle Lutherse boeke in Nederland beveel om gekonfiskeer te word en is die Edict of Worms behoorlik afgedwing. Die onderdrukking het Erasmus gedwing om in 1521 na Basel te vertrek, omdat Nederland te onderdrukkend geraak het. Charles V het dit selfs oorweeg om 'n vorm van die Spaanse Inkwisisie in Nederland in te stel. In Nederland was daar groot teenkanting, maar 'n plaaslike weergawe is in 1522 ingestel. 'N Lek is aangestel as Inkwisaris-generaal wat in 1523 pouslike goedkeuring ontvang het. Hierdie vorm van 'n inkwisisie kon egter nooit vry wees vir pouslike of koninklike invloed nie. terwyl Charles daarop aandring dat alle vonnisse deur hom van sy raad goedgekeur word.
In Julie 1523 is twee Protestante in Brussel verbrand. In 1529 en 1531 is bevele uitgereik wat die Lutherane verklaar het, diegene wat hulle beskut het, diegene wat hul geskrifte versprei het, en diegene wat geloofsake in die openbaar bespreek het.
Niks hiervan het Protestantisme uit Nederland verwyder nie. Hoe kan dit? Stadslanddroste was simpatiek teenoor Luther en Charles moes hul mag aan die provinsiale tribunale oordra wat makliker was om te beïnvloed. Dit is egter eers na 1550 gedoen, waardeur die edikte van 1529 en 1531 effektief geïgnoreer kon word.
Nederland was 'n handelsstaat en baie buitelanders het gekom en gegaan. Dit was hier net so onmoontlik as in Noord-Duitsland om die vloei van idees in en uit die streek te stop. Haar naaste handelsvennoot was in werklikheid Noord-Duitsland. Hoe kan Charles V die handel met Duitsland verbied? Nederland was 'n baie ryk bron van geld vir Spanje, dus sou dit groot probleme vir Spanje geskep het wat Charles nie kon bekostig nie. In hierdie tyd was die ekonomie van Spanje baie broos, dus sou enige verbod 'n direkte en ernstige impak op Spanje gehad het. Ook so 'n verbod sou in Nederland en Duitsland ernstige onrus veroorsaak het.
Die Protestante in Nederland was gedwing om ondergronds te gaan om te oorleef en hulle het baie toegewyd en radikaal geraak, maar soos Sakse moes hulle op die staat steun en die gebrek aan organisasie op plaaslike vlak het beteken dat dit 'n persoonlike geloof eerder as een was dit is stelselmatig versprei.
Luther het weinig binnegedring in die een of ander streek. Die kruisement in Spanje het die Katolieke Kerk 'n hupstoot gegee, net soos die hervormings aan die Kerk deur Ximenes, wat die ooglopende vergrype in die Spaanse kerk verwyder het. 'N Groep wat die' Illuministe 'genoem word, het 'n groter bedreiging gelyk. Hulle het geglo dat hulle deur die kweek van mistieke ekstase direkte gemeenskap met God sou kon bekom. Hulle het nie in goeie werke geglo nie en in 1525 is hulle deur die Spaanse Inkwisisie veroordeel.
Van 1525 tot 1558 het die Inkwisisie slegs minder as 100 gevalle van Lutheranisme in Spanje behandel en meer as 50% van hierdie gevalle het buitelanders betrek. Filippus II het homself gesien as die verlosser van die Katolieke Kerk en hy het ortodoksie ten volle aangemoedig. In 1558 het die Inkwisisie 'n Protestantse sel in Sevilla ontbloot en in dieselfde jaar is die invoer van boeke verbied. Alle boeke wat in Spanje gedruk is, moes deur die regering goedgekeur word. In 1559 mag geen studente in die buiteland reis en studeer nie, en in dieselfde jaar is 'n nuwe indeks van verbode boeke gedruk. Spanje het haarself van die intellektuele lewe van Europa afgesny in 'n poging om ortodoksie te handhaaf.
In Italië was die Lutheranisme afhanklik van individue soos Juan de Valdes, Bernard Ochino en Peter the Martyr. Peter Paul Vergerio was die pouslike nunsio in die Dieet van Augsburg in 1530. Teen 1541 begin hy die Katolieke geloof bevraagteken en in 1549 word hy 'n Lutherse en vlug na Duitsland.
In 1542 word die pouslike inkwisisie tot stand gebring. Heersers wat geweier het om te konformeer, staan ​​voor die Inkwisisie wat 'n kragtige en gevreesde bedreiging was, maar slegs vir die mindere Italiaanse state wat oorweldig kon word deur die mag van die pouslike state. So 'n bedreiging het 'n klein impak op die mense van Beiere gehad. Die streke in Noord- en Suid-Italië was egter sterk Katoliek. Die een uitsondering was Venesië waar sekere individue die pous ondervra het, maar nie noodwendig om godsdienstige redes nie. Maar in wese was Italië as 'n volledige eenheid Katoliek en die Lutherse geloof het geen impak gemaak nie.
Frankryk is waarskynlik die ingewikkeldste land om te beoordeel, aangesien Luther hoofsaaklik deur die koning, Francis I, gebruik is as 'n hefboom om sy gesag te handhaaf oor 'n regeringsliggaam wat hy as 'n mededinger beskou het - die Parlément de Paris.
Francis was 'n katoliek en Frankryk 'n katolieke nasie. Waarom is die Lutheranisme dan ook nie verbaas op die oomblik toe dit Frankryk binnegekom het nie? Francis was 'n opgeleide man wat al begin bevraagteken wat presies met die woord "kettery" bedoel word. Maar sy grootste probleem was sy voortdurende stryd met die Sorbonne en die Parlément oor wie eintlik die mag in Parys gehad het.
Albei hierdie instellings het historiese magsregte gehad en teen die tyd van Francis beskou hulle hierdie magte as 'n vennoot tot die monargiese mag. So 'n sentiment word nie deur die outokratiese Francis gedeel nie. Daar is geen bewyse dat beide die Sorbonne en die Parlément ontrou was aan die koning nie, maar dat hulle albei jaloers vasgehou het aan die mag wat hulle glo dat hulle s'n is. Francis het die toestroming van Protestantisme tot sy voordeel gebruik in 'n poging om die mag van beide instellings te ondermyn.
Sedert die Concordat van Bologna in 1516 tussen Frankryk en die Vatikaan onderteken is, het die Franse koning die reg gekry om die 700 mees senior kerklike posisies in Frankryk self aan te stel. Daarom het die koning manne aangestel wat hy geweet het dat hy hom sou ondersteun. Die Concordat is deur sowel die Sorbonne as die Parlément teengestaan, maar die inhegtenisneming van die mees vokale kritici het spoedig enige opposisie uit die weg geruim. Die invloed van hierdie geselekteerde kerklui op die plekke waar hulle geplaas is, kan nie onderskat word nie. Die bevolking van Frankryk was hoofsaaklik landelik en sulke gebiede was uiters konserwatief en godsdiens het die lewens van mense gedomineer. As die plaaslike biskop die mense opgevoed het dat hulle die koning in alle sake moet ondersteun, is dit waarskynlik dat hulle dit as 'n knie-reaksie sou doen. Dit kan slegs enige invloed wat die Sorbonne en die Parlément op die samelewing gehad het, verwater.
In 1525 word Francis gevange geneem in die Slag van Pavia en 'n jaar lank gevange gehou deur Charles V. Dit was 'n tyd toe die Parlément en die Sorbonne weer hul mag kon weergee en hulle 'n spesiale kommissie gestig het om 'ketters' uit te soek. Toe Francis vrygelaat is, het hy gevind dat hy geld nodig het, en hy het beveel dat die Katolieke Kerk homself moet herorganiseer en hy het Antoine Duprat aangestel om dit te begin. Dit was die swakheid van Francis in hierdie tyd dat hy nêrens in hierdie onderneming beland het nie. In 1529 het Parlément weer teen die Lutherane opgetree, maar in hierdie tyd het die Calviniste 'n gevaarliker teenstander gelyk. Hy voel deur hulle gedreig en werk saam met die Parlément en in 1535 verbied hy die publikasie van alle nuwe boeke, tensy daar 'n spesifieke ooreenkoms tussen die regering was.
In 1538 het Francis en Charles V ingestem om dwaalleer uit te jag, en in 1540 het hy Parlément die mag gegee om dit net te doen. In 1542 het die Sorbonne sy eie indeks uitgereik en in 1544 hernu Francis sy verbintenis tot die jag van kettery, en toe hy in 1547 deur sy seun, Henry II, opgevolg word, word die jag meer intensief, aangesien Henry 'n ywerige katoliek was. Teen 1551 was die Jesuïete in Frankryk en stig hulle 'n kollege in Parys.
Hiervoor het die Protestantse beweging as geheel in Frankryk gevorder, maar dit was hoofsaaklik die Calviniste wat daarin geslaag het, aangesien Luther nog nooit planne beraam het om sy kerk te organiseer nie, terwyl Calvyn dit gedoen het. As sodanig was enige suksesvolle beweging teen die Protestante teen die Lutherane. Ironies genoeg het die advokate in die Parlément in die tyd van Henry II aangevoer dat die doodstraf nie gebruik moet word in godsdienstige kwessies nie, en hulle dring daarop aan dat Henry II versigtig moet beweeg. Die prokureurs wat uitgespreek het, is gearresteer. In 1559 het die Protestantse saak in Frankryk 'n onverwagte respek ontvang.