Net soos die protagonis, Kemal, het Pamuk honderde klein museums wêreldwyd besoek en hy dra sy roman op aan al daardie leë ruimtes. Later besluit hy om sy eie museum te bou. Hulle doen dusvoortdurend 'n beroep op die hele maatskappy sonder onderskeid, ja selfs by voorkeur op die heersende klas. 'n Mens*, sou hulle stelsel immers net hoef te begryp om dit as die allerbeste maatskappy te erken. Soos hulle staan sy voor die keuse om óf in ‘n landsvreemde taal te bly dig, d.w.s. in Engels in Israel, óf om te probeer aanpas en in Hebreeus te dig – ‘n oorgang wat sy, soos Olga Kirsch, besluit sy nie kan maak nie. @Leon, ja, die probleem met hierdie soort ‘protes’ (benewens nou dat dit nie konsekwent gehandhaaf kan word nie: iemand soos Antjie Krog woon sekerlik in ‘n durerige huis, reis oorsee, koop boeke, eet ordentlik — en hoekom nie?) is dat dit die aandag eerstens van die wesenlike probleem aflei (die feit dat wat skandalig is die onderontwikkeling van dele van die land en van menslike potensiaal is, nie die prys van operakaartjies of vliegkaartjies of watookal nie) en tweedens te maklik ‘n soort moralistiese ‘one-upmanship’ word: ‘jy behoort sleg te voel oor jy opera toe gaan, nie organiese kos eet nie, nie ekstra ‘boomplantbelasting’ betaal elke keer as jy vlieg nie, ens.