Ekonomiese adviseurs is rubberstempel op ANC-beleidFoto: AbsolutVision/Unsplash.com Pres. Cyril Ramaphosa se splinternuwe ekonomiese adviespaneel (hoewel hy al lank daarvoor voorbrand maak) het gemengde reaksie uitgelok. Sommige mense met weliswaar min kennis van die ekonomie of die individuele lede op die paneel beskryf hulle as “topkundiges”. Dat daar wel kundigheid tussen hulle is, is nie te betwyfel nie. Die probleem is egter dat omtrent almal die verkeerde soort ideologiese ingesteldheid openbaar en ’n minderheid werklikwaar swaargewig-ekonome is. Wandile Sihlobo en dr. Grové Steyn is straks uitsonderings op albei hierdie gebiede. Prof. Mariana Mazzucato van die University College in Londen is iemand wat glo dat kapitalisme in ’n krisis is en nie kan werk nie. Sy is glo ’n spesialis op die gebied van staatsgeleide groei. Mens sou niks minder van Ramaphosa verwag as om so iemand te betrek nie. Ayabonga Cawe is nog iemand waarvan niemand gehoor het nie en sy betrokkenheid by die anti-Semitiese en anti-Westerse Oxfam spreek boekdele. Hulle vra deurgaans vir sanksies teen Israel en wil armoede beveg deur kapitalisme en privatisering ook te bestry en die rykes en ryk lande te demoniseer. Cawe en ander lede van die nuwe adviespaneel was ook deel van die Nasionale Minimumloon-adviespaneel wat die R20 per uur vir werkers voorgestel het. Die werkloosheidskoers het sedert die inwerkingstelling daarvan tot 29% toegeneem en niks veel aan die koopkrag of verbruikersvertroue gedoen nie. Ten minste is Cosatu gepaai. ’n Paar van hulle het ook al die regering raad gegee oor grond en energie. Watter advies presies gegee is, weet ek nie. Wat ek wel weet, is dat Eskom met R450 miljard se skuld en geen werklike reddingsplan sit en onteiening sonder vergoeding ’n albatros om landbou en die ekonomie se nek is. Hoekom is hierdie groep byeengebring? Om groter samehorigheid en konsekwentheid te skep met die inwerkingstelling van ekonomiese beleid, aldus Ramaphosa. Hierdie adviseurs gaan dus nie werklik ekonomiese beleid skép nie, maar seker maak dit word strykdeur reg toegepas. En waar word dit geskep? In die ANC se hoofkwartier, Luthuli-huis, en ook in die Marxistiese dampkringe van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) en vakverbond Cosatu. Hierdie adviseurs gaan dus net saamsing in die koor van die staatgeleide en ondoeltreffende beleid wat ons gebring het waar ons nou is. Indien u my nie glo nie, kyk maar net wat besig is om met Tito Mboweni se meer verstandige ekonomiese beleidsplan gebeur: Dit val vas in die ideologiese benepenheid van die ANC en sy vennote. So moenie vir een oomblik glo dat hierdie kenners met die “beste praktyke en lesse van elders” (om Ramaphosa se woorde te gebruik) gaan kom om die ekonomie skielik reg te toor nie. Nie as die ANC die Sowjetunie, Kuba, China en Venezuela as ekonomiese leidsterre gebruik en weier om by ware suksesvolle lande – soos Singapoer, Finland en Nieu-Seeland – te leer nie. En ook nie as hulle sosialistiese akademici van veral die Universiteit van die Witwatersrand vir advies gebruik nie. In dieselfde week as wat hierdie paneel aangekondig is, het die regering ook weer eens gewys dat hulle weier om die strukturele probleme in die ekonomie te takel en dit trouens te vererger. ’n Algemene onderwyssertifikaat gaan van volgende jaar af uitgereik word aan gr. 9’s. Myns insiens is dit ’n soort “troosprys” vir kinders wat skool op 15 verlaat. Ofskoon dit reeds bestaande werklikhede weerspieël, is dit ’n verdere aanmoediging vir veral swart kinders om laag te mik. Die departement en minister van basiese onderwys mag dalk nie so dink nie en hoop iemand met só ’n sertifikaat verdere tegniese of beroepsopleiding sal najaag, maar dit is ver van die waarheid. In ’n kennisekonomie is inligting en kennis baas en iemand wat nie eens gr. 9 kan of wil voltooi nie, gaan waarskynlik nie verdere kennis kan of wil opdoen nie. Negentien adviseurs gaan nie verby hierdie werklikheid kan kom nie. Hulle gaan ook nie vir Ramaphosa die moed van oortuiging gee om skadelike beleide en wetgewing te laat vaar of af te skaf nie. Of om sy eie vennote en lede van sy party teë te gaan nie. Hulle gaan hom ook nie aansê of die mag gee om die rompslomp en reusestaatsburokrasie weg te kalwe nie. Of om die werklike aanspreeklikheid deel van regeerwese te maak en korrupsie te beveg nie. Kortom, hierdie paneel gaan binne die perke van die politiek moet beweeg en in wese bloot ’n rubberstempel op ANC-beleide moet wees. Enige afwykende sieninge sal nie geduld word nie – soos Mboweni nou met sy plan ook agterkom. In die eerste uitgawe van sy nuwe nuusbrief From the desk of the President skryf Ramaphosa dat dit duidelik is dat ons as ’n land besig is om doelbewuste optrede aan die dag te lê om die ekonomie te groei en werk te skep. Niks kan verder van die waarheid af wees nie.