‘Afrikaans hou Tulbagh-leerders in asbesskool’Hoërskool Waveren. Foto: Verskaf. Leerders van ŉ oorvol Afrikaanse skool in Tulbagh gaan in asbesklaskamers skool terwyl ŉ nuwe skool wat teen R71 miljoen net buite die dorp gebou is, glo halfleeg staan. Volgens Jaco Prins, die VF Plus se organiseerder in die Wes-Kaap, staan die skool buite die dorp half leeg aangesien Xhosa en Engels as voertaal gebruik word, en die gemeenskap van Tulbagh oorwegend Afrikaanssprekend is. Prins het gesê volgens die webwerf van die Wes-Kaapse onderwysdepartement is daar plek vir 1 250 leerders in die nuwe skool met sy meer as 28 klaskamers. “Omdat daar egter so min Xhosa-sprekende leerders in en om Tulbagh is, is daar tans net sowat vyfhonderd leerders in die skool, en baie van hulle word met busse van elders aangery,” het Prins gesê. Prins meen daar is groot ongelukkigheid onder veral die bruin gemeenskap van Tulbagh. “Hulle sê Afrikaanssprekendes maak 95% van die gemeenskap uit en dat dit die departement se eerste prioriteit moet wees om hul kinders uit die gevaarlike omstandighede van die asbesskool te verwyder.” Prins het gesê volgens die gemeenskap is baie beloftes oor die jare gemaak dat die asbesskool vervang sou word, maar het dit nooit gebeur nie. Daar is ook groot ongelukkigheid oor die Wes-Kaapse onderwysdepartement wat volgens die gemeenskap nie met hulle oor die aangeleentheid kommunikeer nie. Laerskool Lingomso. Foto: Verskaf. “Dit is totaal onaanvaarbaar dat leerders enigsins nog in asbesklaskamers moet skoolgaan. Die VF Plus dring daarop aan dat die onderwysdepartement daad by woord begin voeg en behoorlik met Tulbagh se gemeenskap kommunikeer oor presies wanneer die twee nuwe Afrikaanse skole opgerig gaan word,” het Prins gesê. Jessica Shelver, woordvoerder van die Wes-Kaapse departement van onderwys, het egter gesê die VF Plus se inligting is onakkuraat. “Dit is ŉ desperate poging om die Afrikaanse stem in Tulbagh te wen. Ons moet sosiale kohesie bevorder en nie verdelings langs kleurgrense nie.” Shelver het gesê dit is onwaar dat Hoërskool Waveren (die Afrikaanse skool) te veel leerders het. “Die verhouding van onderwyser teenoor leerders is tussen 1:35 en 1:37. Ons het baie skole waar die verhouding veel hoër is.” Volgens Shelver was dit nodig om ŉ skool te bou vir leerders wat ŉ behoefte het aan Engelse en Xhosa-onderrig, omdat daar nie so ŉ fasiliteit in die omgewing was nie. “Dit het tot gevolg gehad dat honderde leerders ver afstande per bus na omliggende dorpe moes reis. Die skool is besig om vinnig vol te raak omdat die behoefte vergroot. Dit is algemene praktyk om die inname van nuwe leerders in fases te doen, beginnende by die laer grade,” het Shelver gesê. Shelver het ook bygevoeg asbesklaskamers is nie gevaarlik tensy dit beskadig is nie. “Ons gaan egter instandhoudingswerk by Waveren doen en die Gekombineerde Skool Tulbagh uitbrei,” het Shelver gesê. Die beraamde koste is R72,5 miljoen.