Stories | Nathan Bond's TART Remarks
Religion: Respect? Ridicule! Stories
Daar is 'n verskil – 'n móérse verskil – tussen stories en fabels.
André van Niekerk vertel dat Plato gemeen het dat morele deugde deur stories vasgelê kan word: "Vertel kinders stories!"
Stories is verslae oor goed wat gebeur het en wat al meer en al langer stertjies kry soos dit oorvertel word – veral as verantwoordelike vertellers, soos die media veronderstel is om te wees, nie die feite vroeg vaslê en gereeld bevestig nie. Mettertyd kry stories 'n veelkantigheid wat deur verskeie faktore, maar veral die aanvaarding van 'n bepaalde paradigma, wat op vorige vergroeide stories berus, só gedraai word dat die lig in 'n bepaalde rigting weerkaats. Dit is dan die plig van die kritiese denker om die stertjie af te kap sodat die akkedis kan oorleef.
Fabels is stories oor goed wat nié gebeur het nie, maar wat wonderlik sou gewees het as dit wél gebeur het*. Fabels word vertel om die frustrasie van onverstaanbaarheid teen te werk: Ons is hier omdat daar 'n almagtige god is wat die wêreld gemaak het; daar is probleme in die wêreld omdat Pandora 'n boks oopgemaak het; ons gaan na die dood vir ewig leef, want ons mense is heeltemal te belangrik om net vir 'n paar jaar te bestaan…
Die beduidende voordele van stories word geheel en al oorweldig deur die nadele van leuenagtigheid. Kerke is onbetroubare bewakers van stories en fabels. Hierdie onbetroubaarheid is die oorsaak van fanatiese fundamentalisme wat Pinochio oor en oor en oor 'n regte vlees-en-bloed seuntjie probeer maak.
Wie sal die bewakers van die storieskatkis dophou?
* Se non è vero, è molto ben trovato (as dit nie waar is nie, is dit 'n lekker verdigsel) was blykbaar 'n algemene sêding in die 16de eeu. Giordano Bruno (1585) gebruik dit in bogenoemde vorm; Antonio Doni (1552) gebruik Se non è vero, egli è stato un bel trovato. Se non è vero, è bene trovato het ek by 'n Italiaanse grysaard wat ek ken gehoor, en hy vertel dat die Tjeggiese skrywer Karel Capek dit gebruik het.