PressReader - Weg! Ry & Sleep: 2017-08-01 - 4x4-PROF
’n Om­ge­krap­te maag is een ding, maar as jy in die bui­te­land va­kan­sie hou en só siek word jy dat jy hos­pi­taal toe moet gaan of uit­ge­vlieg moet word, is dit nie grap­pies nie.
Weg! Ry & Sleep - 2017-08-01 - CONTENTS - Teks C­har­les T­homp­son S­kets O­wen Wil­loug­hby
Voor­dat jy ’n lang toer met jou eie voer­tuig na een van ons buur­lan­de aan­pak, be­rei jy waar­skyn­lik jou ry­ding deeg­lik voor vir e­ni­ge moont­li­ke voer­tuig­pro­ble­me op die pad en in die veld. Jy diens hom en pak ’n stel her­win­nings­toe­rus­ting, ’n ge­reed­skap­kis en ek­stra on­der­de­le in. Maar sê nou maar ’n toer­lid kry ’n skeet of ’n kwaal? Het jy die reg­te voor­be­rei­ding dáár­voor ge­tref en die reg­te goed in­ge­pak? En wat gaan jou sie­ke­fonds sê as ’n am­bu­lans­he­li­kop­ter of -vlieg­tuig jou moet kom haal?
Die kan­se dat din­ge só ver gaan uit­ra­fel, is dalk nie baie groot nie, maar voor­sorg is be­ter as ho­ë­sorg!
Kry jou pa­pie­re ag­ter­me­kaar
Maak eer­stens se­ker hoe staan sa­ke met jou sie­ke­fonds, want daar is heel­wat voor­waar­des en be­per­kin­ge rond­om die dek­king wat jy bui­te die lands­gren­se ge­niet.
Die land se groot­ste fonds, Dis­co­ve­ry, dek jou vir ’n be­drag van tus­sen R5 mil­joen en R10 mil­joen, af­han­gend van jou plan, ter­wyl Bo­ni­tas, die naas­groot­ste, tot R5 mil­joen op al­le plan­ne be­hal­we die ba­sie­se BonCap sal be­taal. Al­bei maat­skap­py dek jou ook net vir 90 dae. As jy dus be­plan om vir ses maan­de al die pad tot in Noord-A­fri­ka te reis, sal jy reis­ver­se­ke­ring deur ’n maat­skap­py soos Eu­rop As­sist of AIG moet uit­neem (e­ni­ge reis­a­gent sal vinnig daar­mee kan help).
Maak ook som­mer van meet af aan se­ker jy’t jou sie­ke­fonds se in­ter­na­si­o­na­le nood­nom­mers by­der­hand. Dit ver­skil waar­skyn­lik van die nom­mer wat jy in Suid-A­fri­ka ge­bruik.
Dis­co­ve­ry en Bo­ni­tas sê al­bei hul­le sal die kos­te van ’n ge­mag­tig­de nood­be­soek aan ’n plaas­li­ke hos­pi­taal dek (mits dit na­tuur­lik bin­ne jou plan se li­miet val). In­dien dit no­dig is en jy is in s­taat om te reis, sal jou sie­ke­fonds ook deur ’n nood­diens soos ER24 be­taal so­dat jy na Suid-A­fri­ka ge­bring kan word.
Maak eg­ter se­ker van die fyn­skrif: Dis­co­ve­ry dek by­voor­beeld nie soek-en-red­dings­o­pe­ra­sies nie – in­dien jy dus ê­rens in Le­so­tho se ber­ge ver­dwaal en ’n red­dings­ge­sel­skap jou kom haal, gaan jy dalk jou eie sak moet skud.
Wenk Sorg dat jy ge­noeg kon­tant by­der­hand het vir me­die­se nood­ge­val­le. Die kans is goed dat jy ’n by­be­ta­ling sal moet maak wat jy dalk eers tuis kan te­rug­eis. Pak jou (nood­hulp)tas Wan­neer jy se­ker is oor die be­pa­lings en voor­waar­des van jou sie­ke­fonds­dek­king in die bui­te­land, is dit tyd om jou vir min­der erns­ti­ge siek­tes en ske­te voor te be­rei. Moet eg­ter nie net weg­val en ’n he­le ap­teek in ’n ou skoen­boks pro­beer pak nie. Vrae die reg­te vrae Waar­heen gaan jy en wat gaan jy doen? As jy op pad is na ’n ma­la­ria­ge­bied soos Mo­sam­biek, gaan jy by­voor­beeld an­der me­di­ka­sie pak as vir ’n ys­koue Le­so­tho.
P­ri­o­ri­ti­seer Pak chro­nie­se me­di­sy­ne eer­ste (ook ’n ek­stra stel vir nood­ge­val­le).
Dink aan die kin­ders Maak se­ker jy vat die reg­te soort me­di­sy­ne vir groot­men­se so­wel as kin­ders saam.
Pak ge­noeg Ry ge­noeg me­di­sy­ne vir jou he­le va­kan­sie saam plus ’n bie­tjie ek­stra vir ’n nood­ge­val.
Merk al­les dui­de­lik Vra jou ap­te­ker om al­le me­di­sy­ne te merk, ver­al pil­le en s­troop wat uit die oor­spronk­li­ke ver­pak­king ver­wy­der is.
En ont­hou... Daar’s pa­pier­werk vir me­di­sy­ne ook! Iets soos an­ti­bi­o­ti­ka, chro­nie­se me­di­sy­ne, se­ke­re pyn­pil­le en an­ti­his­ta­mien moet deur ’n dok­ter voor­ge­skryf word. As jy oor ’n lands­grens gaan, móét jy ’n brief van jou dok­ter saam­neem om te be­ves­tig dat jy voor­skrif­me­di­sy­ne drink.
Nou kan jy pak. ’n Nood­hulp­tas moet min­stens die i­tems hier­on­der be­vat. >
Hou ’n nood­plan reg
Vóór jy in die pad val, moet jy se­ker maak jy het ’n nood­plan. In sy een­vou­dig­ste for­maat is so ’n nood­plan bloot ’n stuk pa­pier met al die nood­nom­mers tuis en in die bui­te­land wat jy dink jy gaan no­dig kry. Jy kan dit eg­ter uit­brei na ge­lang van jou be­hoef­tes.
Jou plan moet die vol­gen­de soort in­lig­ting be­vat, sê Ja­c­ques: die nom­mers van pri­va­te en pro­vin­si­a­le nood­diens­te, jou dok­ter se na-ure-kon­tak­be­son­der­he­de en e­ni­ge an­der nom­mer wat re­le­vant is vir jou reis, soos die Berg­klub van Suid-A­fri­ka, Wil­der­nis Soek-en­red­ding of die NSRI.
“Ver­ge­wis jou ook van die naas­te hos­pi­taal, waar dit is en wat­ter diens­te daar be­skik­baar is. Jy wil nie 100 km ry en dan uit­vind die ‘hos­pi­taal’ is eint­lik net ’n klein TB-kli­niek nie!” sê Ja­c­ques.
Dieper in A­fri­ka is me­die­se hulp nie al­tyd ge­re­de­lik be­skik­baar nie en die toe­stan­de in hos­pi­ta­le dik­wels be­roerd. Maak dus voor die tyd se­ker waar jy be­trou­ba­re me­die­se hulp kan kry en sluit dié in­lig­ting by jou nood­plan in.
Dan moet jy ook jou plan rond­om die spe­si­fie­ke me­die­se pro­ble­me vorm wat jy dalk op jou roe­te kan on­der­vind – dink aan ont­wa­te­ring weens ui­ter­ste tem­pe­ra­tu­re, hoë on­ge­luk­so­nes en ma­la­ria.
Maak ook se­ker jy’t ’n vriend by die huis wat ’n af­skrif van jou nood­plan het.
Laas­tens sê Ja­c­ques dis baie be­lang­rik om die me­die­se in­lig­ting van al­mal in jou groep te hê: Me­die­se toe­stan­de en hoe om dit te han­teer, sie­ke­fonds­nom­mers, bloed­groe­pe en per­soon­li­ke in­lig­ting, en naas­be­staan­des se kon­tak­nom­mers.
Wees ge­reed vir die erg­ste
Ber­tus Prins­loo, ’n kon­sul­te­ren­de o­pe­ra­sio- ne­le of­fi­sier van die me­die­se e­va­ku­a­sie­diens Ae­ro­ca­re, sê wan­per­sep­sies rond­om sie­ke­fonds­dek­king in die bui­te­land en hoe vinnig hul­le kan op­tree, is van die groot­ste pro­ble­me wat hy on­der rei­si­gers sien.
Ber­tus het ook sy eie me­die­se nood­diens­maat­skap­py, Out­door Me­di­cal, en bied ge­reeld pa­ra­me­die­se dek­king vir Land Rover en Ford se bui­te­lug­ak­ti­wi­tei­te. Én hy het al saam met Kings­ley Hol­ga­te in A­fri­ka ge­reis.
“Moe­nie dink jy swaai net jou kaart ter­wyl jy ê­rens in die veld lê en dan ver­skyn daar ’n chop­per op die ho­ri­son nie,” sê dié Gau­ten­ger. “Dit vat ure om al die ad­mi­nis­tra­sie rond­om vlieg­tuie of he­li­kop­ters uit te sor­teer. Jy moet ’n vlug­plan hê, mag­ti­ging om oor die g­rens te vlieg én daar’s doe­a­ne.”
Hy sê dis ’n pro­bleem met die fond­se as jy bui­te kan­toor­u­re of ver van ’n hos­pi­taal af erns­tig siek of be­seer word. “Op ’n on­lang­se toer het ’n B­rit­se vrou haar en­kel in Mo­sam­biek ge­breek. Haar me­die­se ver­se­ke­ring tuis het een­vou­dig ge­wei­er om haar dek­king te ak­ti­veer voor hul­le met plaas­li­ke me­die­se per­so­neel kon praat. Toe ons haar ui­t­ein­de­lik na ’n plaas­li­ke kli­niek kon sleep, het die men­se daar boon­op slegs Por­tu­gees ge­praat.”
Ber­tus sê dis be­lang­rik om al­tyd jou sie­ke­fonds skrif­te­lik te laat weet voor jy die lands­gren­se ver­laat. “As jy in Na­mi­bië gaan 4x4 ry en jy rol jou kar ê­rens in E­tosha, wil jy nie dán ver­dui­de­lik waar­om jy uit die bui­te­land bel nie.”
Hy meen dis al­tyd ’n goeie plan om ad­di­si­o­ne­le dek­king uit te neem, maar waar­sku dat sie­ke­fond­se en reis­ver­se­ke­ring eint­lik die bes­te werk vir “i­de­a­le ge­val­le” – dis nou waar jou toe­stand nie té erns­tig is nie en daar tyd is om die no­di­ge mag­ti­ging te kry wan­neer jy ie­wers in ’n hos­pi­taal op­ge­neem moet word.
“Op een van ons toe­re het ’n lid van die groep do­de­lik siek ge­word met ma­la­ria. Ons was eg­ter nie in ’n ma­la­ria­ge­bied nie en nie­mand het dit ver­wag nie. Dit kom toe uit hy het ’n week te­vo­re in ’n ma­la­ria­ge­bied ge­reis. In nor­ma­le om­stan­dig­he­de sou hy by ’n plaas­li­ke hos­pi­taal be­han­de­ling kon ont­vang, maar om­dat ons nie in ’n ma­la­ria­ge­bied was nie, was geen van die me­die­se sen­trums daar­voor toe­ge­rus nie. Ons moes hom ui­t­ein­de­lik land­uit vlieg vir be­han­de­ling.”
Geld in die nood­bank
Ber­tus se raad aan rei­si­gers is om ’n “nood­fonds” te hê vir ’n lug­am­bu­lans­diens en só die romp­slomp van me­die­se e­va­ku­a­sies te ver­my. “Ons be­har­tig dik­wels die nood­diens­dek­king vir mo­tor­fiets­toe­re ook. Ek stel dan al­tyd voor dat die le­de van die groep elk­een vir ons ’n be­drag geld gee.
“As jy ’n kon­vooi van 10 of 15 men­se is en elk­een gee R10 000, het ons ’n ste­wi­ge be­drag geld om ’n vlieg­tuig in die lug te kry in­dien no­dig. Dan hoef ons nie vir die men­se se me­die­se ver­se­ke­raars te wag om toe­stem­ming te gee nie – ons kan am­per da­de­lik in die lug wees en la­ter, wan­neer die nood­si­tu­a­sie ver­by is, die res van die fi­nan­sies uit­sor­teer.” Kon­tak Ber­tus Prins­loo en Ae­ro­ca­re by 082 555 8222 of 082 880 8539