Mei 2022 – NG Kerk Adelaide
Gierigheid word genees deur barmhartigheid
2022/05/31 Paul OdendaalLewer kommentaar
SKRIFLESING: Mat 6: 19 – 21 en 6: 25 – 34 en Mat 5: 7
Gierigheid maak dat mense in borrels lewe.
Mense moet kan sien wat ons het, maar hulle moet nie deel van ons borrel wees nie. Soos ons lewenstandaard toeneem, skuif ons na beter, luukser borrels. As ons regtig vaardig is, kan ons bankwese, vermaak en werk alles van die huis af doen, in die eensaamheid van ons eie borrels. Dit blyk dat ek in alles wat ek koop en geniet ander mense kan vermy of so min as moontlik met hulle kontak hoef te hê.
Lande spandeer vandag saam wêreldwyd meer aan verdediging as aan die bekamping van hongersnood en armoede. Kom ons wees eerlik. Die geld wat lande aan verdediging bestee, gaan nie om lande te beskerm nie. "Ons globale prioriteite is daarop gefokus om groter, slegter, en meer intimiderende borrels op te rig." (JF Cook)
Soos ons meer en meer goed opgaar, moet ons meer aan sekuriteit spandeer. Ons kan selfs aan ander, wat ons goed bewonder, vroom verduidelik dat God ons geseën het.
Toe ons kinders was, het ons seepborrels geblaas uit 'n botteltjie met 'n seepborrelstokkie. Die borrels is pragtig. Hulle skep die illusie dat hulle sterk glassfere is. Hulle verlei ons ​​om hulle te vang, om hulle aan te raak, om hulle vas te hou so lank as wat ons kan. Maar hulle is tydelik. Hulle kan nie hul eie rigting beheer nie. Enige verbygaande briesie waai hulle van koers af. (JF Cook) 'n Groter borrel kan dalk verder in die wind dryf, maar ook dit sal bars en so sal alles tot niks raak, net soos Prediker dit beskryf. Ons borrels is onbetroubaar en kan maklik bars om tot niks te kom.
Miljoene mense kry swaar en honderdduisende sterf selfs sodat sommiges 'n groter, 'n beter, 'n veiliger en 'n meer indrukwekkende borrel kan bekostig. God se wêreld is groot genoeg vir almal, maar as gevolg van mense se inherente gierigheid is die wêreld te klein vir almal. Gierigheid is die begeerte om meer te besit as wat ek nodig het, as gevolg van die vrees dat ek te min gaan hê. Natuurlik is gierigheid om van my hart 'n afgodefabriek te maak, soos Johannes Calvyn tereg gesê het.
Geld het kragtige verslawende eienskappe…Wanneer gierigheid 'n verslawing word, flikker die rooi gevaarliggies. Sodra ons begin om ons vriende, familie en ideale op te offer aan die strewe na geldgierigheid, begin dinge skeef loop. (The Science of Sin, bl. 86).
Al vier die evangelieskrywers maak melding van Judas Iskariot se gierigheid, as 'n waarskynlike rede hoekom hy vir Jesus verraai het.
Die Westerse samelewing gebruik kapitalisme as ekonomiese instelling wat 'n samelewing met gelyke geleenthede en regverdigheid verkondig. Dit is in orde mits dit nie 'n verskoning word om gierigheid te bevorder nie. Dan word dit 'n instelling wat uit die aard daarvan ongelykheid kweek.
En die rykes is nie noodwendig gierig as hulle hul rykdom vir die regte middele gebruik en dit ook vrygewig deel met die armes en mense in nood nie.
Die Amerikaanse skrywer en filosoof James Ogilvy verskaf 'n presiese verduideliking van hoekom Thomas Aquinas korrek is: "Gierigheid verander liefde in wellus, ontspanning in luiheid, honger in vraatsug, eer in trots, regverdige verontwaardiging in woede, en bewondering in afguns. As dit nie vir gierigheid was nie, sou ons minder van die ander ondeugde gely het."
Gierigheid verhard my hart teenoor ander mense en in die proses verontmenslik ek eintlik.
Gierigheid is 'n sonde-toestand van die hart. Gierigheid aanbid goed wat tydelik is. Gierigheid leef nie in die hede nie. Dit lewe in die toekoms met die vrees dat ek nie in die toekoms genoeg sal hê nie. Jesus praat van die sonde van gierigheid, meer as van enige ander sonde, omdat dit so na aan die hart van die mens lê.
Daarom sê Mat 6: 19 – 21 die volgende: "Moenie vir julle skatte op aarde bymekaarmaak nie, daar waar mot en roes verniel, en waar diewe inbreek en steel. Maar maak vir julle skatte in die hemel bymekaar, daar waar mot en roes nie verniel nie, en waar diewe nie inbreek en steel nie. Want waar jou skat is, daar sal jou hart ook wees."
Mat 6: 25 – 34 waarsku ook teen gierigheid: "Daarom sê Ek vir julle, moet julle nie bekommer oor julle lewe, oor wat julle sal eet, of oor wat julle sal drink, of oor julle liggaam, wat julle sal aantrek nie. Is die lewe dan nie belangriker as kos en die liggaam as klere nie? Let op die voëls van die hemel: Hulle saai nie en hulle maai nie, en hulle versamel niks in skure nie. Tog sorg julle hemelse Vader vir hulle. Is julle nie meer werd as hulle nie? Wie van julle kan deur hom te bekommer, een el by sy lewe voeg? En waarom is julle oor klere bekommerd? Let op die wilde narsings, hoe hulle groei. Hulle swoeg nie en hulle spin nie. Maar Ek sê vir julle, selfs Salomo in al sy prag was nie soos een van hulle geklee nie. As God die gras van die veld, wat vandag daar staan en môre in 'n oond gegooi word, so klee, hoeveel te meer nie vir julle nie, kleingelowiges? Moet julle daarom nie bekommer en vra, 'Wat sal ons eet?' of 'Wat sal ons drink?' of 'Wat sal ons aantrek?' nie. Dit is immers alles dinge waarna die heidennasies soek. Julle hemelse Vader weet tog wat julle alles nodig het. Maar soek eers die koninkryk van God en sy geregtigheid, en al hierdie dinge sal vir julle bygevoegword. Moet julle dus nie bekommer oor die dag van môre nie, want môre sal hom oor homself bekommer. Elke dag het genoeg van sy eie kwaad."
Die "geregtigheid" waarvan die skrifgedeelte melding maak, verwys na die liefde, trou, reg en vrede wat God gee en wat Hy ook van mense verwag om aan mekaar te bewys.Wat is die middel vir gierigheid? St Thomas Aquinas sê dat die teenoorgestelde deug daarvan iets is wat hy vrygewigheid (liberalitas) noem. Die kern van hierdie Latynse woord is die idee van "om vryheid te bring". Met ander woorde, die vrygewige persoon is nie verslaaf aan sy of haar goed nie; die persoon wat vrygewig is, gee of deel eerder as om iemand te wees wat altyd net kry.
Mat 19:24 stel dit baie duidelik. "Ek sê weer vir julle, dit is makliker vir 'n kameel om deur die oog van 'n naald te gaan as vir 'n ryk mens om in die koninkryk van God in te gaan." Die verduideliking hiervan is interessant. Die antieke stede is altyd gebou met poorte wat nie hoog genoeg is vir 'n kameel om in te gaan nie. Dit is so gebou om moontlike aanvalle op die stad met kamele te voorkom. Sou die kameel by die poort (die naald) kom, moet die bagasie eers afgelaai word van die kameel en dan moet die kameel kruip om deur die poort van die stad te kom. So moet 'n gierigaard eers leer om dinge weg te gee (af te pak) voor hy in die Koninkryk van God kan ingaan.
Daarom vra Mat 5: 7 om die sonde van gierigheid dood te maak deur barmhartigheid te betoon.
Mat 5: 5 in The Message van Eugene Peterson lui as volg: "You're blessed when you're content with just who you are—no more, no less. That's the moment you find yourselves proud owners of everything that can't be bought."
Soos wat 'n mens met asemhaling "inasem" en "uitasem" om aan die lewe te bly, moet 'n mens ook leer om te ontvang (inasem) en ook weer weg te gee (uitasem). Anders kan jy 'n gierigaard wees wat net "inasem" en nooit "uitasem" nie. Dan gaan jy 'n geestelike dood sterf.
Moenie in 'n seepborrel lewe nie. Eendag gaan dit bars. AMEN
Geestelike luiheid word afgeleer met dade van geregtigheid
2022/05/30 Paul Odendaal1 Kommentaar
SKRIFLESING: Spreuke 6: 6 – 11 en Mat 5: 6
In die Suid-Amerikaanse reënwoude kry jy 'n dierespesie wat hulle die luidier noem.
Hy is die simbool van luiheid omdat hy so min en so stadig beweeg. Die volgende doodsonde verwys na die luidier, in Afrikaans vertaal is dit luiheid.
Luiheid, asook acedia (dit is geestelike luiheid) as doodsonde het te doen met gelowiges wat lui raak in hulle geestelike lewe en hulle geestelike gawes en talente wat God vir hulle gegee het, nie ontwikkel nie. Luiheid is as jy jou toewyding aan God verloor het.
Die agtergrond van dié sonde kan jy vind in die kloosterlewe, waar sommige monnike se aandag afgelei word deur klein dingetjies en hulle lui raak om te bid of om die Woord te lees. Hulle raak lui om die goeie goed in die lewe te doen. Hulle versorg nie meer die armes nie en besoek nie meer die siekes en oues van dae nie. Acedia verwys na 'n traagheid om goed te doen. Hulle aandag word afgelei deur onbenullighede. Hulle word apaties, hulle verloor hulle empatie vir die dinge en mense wat regtig saak maak in die lewe. Dikwels word ons fokus in die lewe ook weggeneem deur onbenullighede.
Luiheid of acedia is 'n geestelike apatie, as jy verveeld is oor al die goedheid van God en ook apaties is oor die nood en behoeftes van jou medemens. Ons kan onsself afvra tot watter mate ons hierdie ondeug in die kamers van ons harte genooi het.
"Acedia will lead to distractions; at the slightest noise." (V Kevin)
Mense se lewens word dikwels opgeneem deur afleidings, wat hulle fokus wegneem. In die tye waarin ons nou lewe, neem sosiale media ook dikwels ons fokus weg van dié dinge wat prioriteit is. Mense kan so verslaaf raak aan sosiale media dat hulle elke dag baie ure verloor, wat hulle andersins beter kon spandeer het. Daarom moet 'n mens sosiale media se baas wees en nie omgekeerd nie.
Luiheid ontstaan wanneer daar nie meer fokus in jou lewe is nie. Evagrius beskryf luiheid as 'n gebrek aan fokus en 'n weiering van selfdissipline.
Die beroemde Sokrates het gesê dat "die onondersoekte lewe nie die moeite werd is om te leef nie" en het mense aangemoedig om altyd seker te maak dat hulle gefokus is op die goed wat regtig saak maak in die lewe en hulle aandag nie te laat aflei deur randsake van mindere belang nie.
In Johannes se brief aan Laodisea, skryf hy ook dat die gemeente lui geword het. Hulle ly aan acedia, hulle het louwarm water geword wat sleg is om te drink. Hulle kook nie meer vir die geestelike dinge nie. Dit staan so geskrywe: "Maar omdat jy louwarm is – nóg warm nóg koud – gaan Ek jou uit my mond spoeg."
Gebed en luiheid, of dan acedia,meng net nie, dit is soos olie en water. Jou luiheid begin by jou gebedslewe. Wie sy / haar gebedslewe afskeep, gaan later al die ander geestelike dissiplines ook afskeep.
'n Luiaard is onverskillig of apaties teenoor Goddelike dinge en God. Om daaruit te kom, moet ons begin om die Psalms te sing, want dit help ons in ons verhouding met God. Ons kan die Psalms gebruik om ons dankbaarheid en lof uit te spreek.
Dit is geestelike dissiplines soos gebed, Bybelstudie, meditasie, kerkbesoek, die goed doen aan ander en om barmhartig te wees wat die wapens is om luiheid en acedia te beveg. Die duiwel sidder as ons begin bid.
"Vlytigheid is 'n deug wat direk in teenstelling is met die fisiese manifestasies van luiheid soos ledigheid of luiheid, aangesien dit basies die gewoonte beteken om harde werk te doen." (V Kevin) Harde werk bring vir jou brood op die tafel en vooruitgang in die lewe.
Netso, as jy vlytig is in jou geloofslewe en die geloofsdissiplines soos gebed en Bybellees beoefen, sal jy geestelik groei en vol van God raak. Dit is al manier om acedia te beveg.
John Henry Newman het eenkeer gesê dat die geheim van Christelike ritme is om soggens op te staan, te bid, 'n dag se pligte uit te voer, en met ontspanning saam met jou familie klaar te maak, 'n mens se naggebede op te sê en in die bed te kom.
'n Ou Jesuïet-leuse lui as volg – doen wat jy veronderstel is om te doen. Dan is jy nie 'n luiaard nie. Bly in 'n roetine. 'n Luiaard het nie 'n roetine nie.
Evagrius van Pontus het geskryf: "Wat luiheid genees, is volharding …… Besluit vir jouself oor 'n vasgestelde hoeveelheid werk elke dag en week, en moenie daarvan afwyk voordat jy dit voltooi het nie."
Thomas Aquinas vertoon briljante insig as hy die teenpool van luiheid beskryf as loutere vreugde. Die vreugde om werk tot voltooiing te bring. Die vreugde van geloofsgroei, as ek my geestelike ritmes en dissiplines hou.
Die basiese geestelike kwessie vir luiaards is dat hulle verwag om vreugde met God te bereik sonder te veel moeite. Hulle neem aan dat ervaring van God iets spontaans is, sodra hulle in die "regte" charismatiese omgewing kom. Daarenteen beleef jy eers die Christelike vreugde as jy die pad stap van geestelike dissiplines en toewyding.
Luister wat sê die volgende skrifgedeeltes oor luiheid en acedia.
In Spreuke 6: 6 – 11 staan daar: "Gaan na die mier, luiaard, kyk na sy weë, en word wys. Hy wat nie 'n aanvoerder, opsiener of heerser het nie, berei in die somer sy kos voor, versamel in die oestyd sy voedsel. Hoe lank, luiaard, gaan jy nog bly lê? Wanneer gaan jy opstaan uit jou slaap? 'n Bietjie slaap, 'n bietjie insluimer, 'n bietjie hande vou om te rus; dan kom, soos 'n rondloper, jou armoede daar aan, jou gebrek soos 'n skaamtelose man."
In 2 Thessalonians 3: 11 – 12 staan daar: " Want ons het gehoor dat sommige van julle onordelik optree, en nie wil werk nie, maar oral inmeng. Ons raai sulke mense aan, ja, deur die Here Jesus Christus spoor ons hulle aan, om hulle dagtaak kalm te verrig, en so hulle eie brood te verdien."
Die gelykenis van die talente (Matteus 25:14-30; Lukas 19:11-25) stel voor dat diegene wat Jesus volg, die talente en gawes, wat ookal hulle gekry het, ten volle moet gebruik. Sou hulle dit nie gebruik nie, sal hulle soos die laaste slaaf met een talent veroordeel word.
Die teenpool van die doodsonde van luiheid of acedia is opgesluit in die volgende saligspreking in Mat 5:6 naamlik: "Gelukkig is dié wat honger en dors na geregtigheid, want hulle sal versadig word." Om luiheid en acedia teen te werk, moet jy honger en dors om alles wat reg is te doen. Dan sal jou brood genoeg wees om daarvan versadig te word.
Die luidier in die Suid-Amerikaanse reënwoude is die simbool van luiheid. 'n Luidier in fisiese werk of in ons geestelike lewe mag ons nooit wees nie. AMEN
Cook, Jeff V. Seven: The Deadly Sins and The Beattitudes. Zondervan. Kindle uitgawe.
Cunningham, Lawrence S. The Seven Deadly Sins: A Visitor's Guide. Gegroet Mary Press. Kindle uitgawe.
Bible Society of South Africa; Bible Society of South Africa. Die Bybel 2020-vertaling met Deuterokanonieke boeke (Afrikaans Edition) (p. 4088). Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Kindle Edition