Geskryf deur Svenja Blanke
Die karakter van Greta Thunberg is deel van 'n gepolariseerde wêreldwye konfrontasie rakende klimaatsverandering. Ondanks wat haar kritici mag sê, het haar toesprake bygedra tot sosiale mobilisering en bewusmaking van die klimaatskrisis en die toekoms van die planeet.
Sommige is gefassineerd met haar: hulle sien haar as 'n held, as 'n Joan of Arc van die moderne tyd of as 'n Mafalda, met 'n politieke agenda om planeet Aarde te bewaar, en as sodanig stel die jonger geslagte as meer intelligent voor as die van hul ouers. . Ander is kwaad: hulle sien haar as 'n naïewe marionet van ondeursigtige volwasse belangstellings en hulle spot met haar.
Die jong ekoloog, Greta Thunberg, het 'n nuwe wêreldfiguur geword en afhangende van die politieke siening van waarnemers, word sy verdedig óf gehaat. Op September 20 het 2019 die #FridaysforFuture-beweging, geïnspireer en aangemoedig deur die Sweedse tiener, sy grootste massamobilisasie gevier. In byna elke land ter wêreld het jong mense en volwassenes die strate ingevaar. Daar word beraam dat ongeveer 4 miljoen mense regoor die wêreld gemobiliseer is.
Greta Thunberg, 'n 16-jarige student, is al ongeveer 'n jaar in Europa bekend, maar in die Verenigde State het sy die afgelope maand bekend geword. Baie Amerikaners het haar die eerste keer gesien toe sy verskyn het die Trevor Noah Daily Show. Daar het sy met haar bekende erns verduidelik dat die wêreld baie min tyd oor het, presies agt en 'n half jaar, want vanaf Januarie 1, 2018, was daar slegs 420 gigatons koolstofdioksied oor. Daar is nog net 360 gigatons oor, en oor agt en 'n half jaar sal dit opraak as die huidige vlakke van uitstoot gehandhaaf word.
Ondanks haar jeugdigheid, het Great Thunberg gewild geraak vanweë haar kennis van klimaats- en omgewingsprobleme, weens die vasberadenheid van haar oortuigings en weens die optrede wat sy uitvoer. Kommentators is seker dat dit is die rede waarom sy 'n ikoon geword het.
Die klimaataktivis hou nie goed verband met die ironie van Amerikaanse televisieprogramme nie. Toe sy gevra word vir haar indruk van New York toe sy op die Malizia-seiljag aankom, het sy geantwoord dat dit sleg ruik. Haar gebrek aan begrip van ironie en haar erns hou waarskynlik verband met haar Asperger-sindroom ('n toestand waaroor sy openlik praat) en 'n dosis Nordiese eerlikheid. Al hierdie eienskappe het die nuwe omgewingsbeweging beïnvloed. Dit is 'n groep wat baie ernstig praat en wetenskaplike navorsing gebruik om hul argumente te ondersteun. Dit is eintlik die antitese van die ironiese taal wat deur generasie X of millennials gebruik word.
Greta Thunberg is die wêreldwye gesig van hierdie beweging en haar teenwoordigheid is uiters invloedryk. In Augustus 2019, toe sy 'n reis van Europa na New York onderneem op 'n skip wat nie koolstofdioksied produseer nie, het sy woede veroorsaak in die media en in die politieke wêreld. Verder het haar ingrype op die Wêreldklimaatkonferensie in Katowice (Pole) in Desember 2018 en op die World Economic Forum in Davos die magtiges in 'n baie ongemaklike posisie geplaas. Hierdie jong meisie, met haar hare in vlegsels, het slagspreuke na hulle gegooi ('act' of 'panic') en kon die wêreld se aandag trek. Veral die Europese media. Maar haar teenwoordigheid by die New York- en Washington-betogings, die ontmoeting met Barack Obama, die verskyning op die Daily Show en die toespraak voor die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies op September 23rd het haar ook 'n gewilde figuur in die VSA gemaak.
Die massabeweging onder leiding van Groot Thunberg dateer uit die "skoolstaking" wat op 20 Augustus 2018 begin het. In plaas daarvan om skool toe te gaan, sit sy op die dag voor die Sweedse parlement in 'n poging om aandag te vestig op die gevare wat klimaatsverandering vir toekomstige geslagte inhou. Haar ingryping het 'n lawine-effek tot gevolg. Oor 'n paar maande het 'n massabeweging, bekend as #FridaysforFuture, ontstaan ​​en sy eerste hoogtepunt bereik in Maart 2019 toe 1.5 miljoen tieners en jongmense het die strate ingevaar om te protesteer en 'n verandering in houding teenoor klimaatsverandering te eis. Die beweging is wêreldwyd, maar die sentrum daarvan is in die globale noorde. En hoewel die beweging in baie lande deur tienervroue gelei word, is die simbiose tussen die beweging in geen ander land ter wêreld so duidelik soos in die geval van Greta Thunberg nie.
Die aktivis het nie net 'n politieke beweging ontketen nie, maar ook woede deur magtige media. Die media en kommentators het haar behep. Volgens sommige waarnemers is die aanbidding teenoor Greta Thunberg soortgelyk aan 'n godsdienstige ontwaking. Maar dit is nie haar probleem nie. Inteendeel, dit is 'n probleem van die mense en die media wat reageer op haar optrede en haar woorde. Binne die politieke spektrum word omgewingswese meestal aan die linkerkant en in die akademiese wêreld aangetref. Die regse en baie liberale ontken Greta Thunberg en haar kollegas die reg om hul eie politieke idees en doelstellings te formuleer, in plaas daarvan om hulle as onvolwasse en verwend te behandel. Die Argentynse joernalis Sandra Russo noem dit die eerste geval van 'wêreldwye afknouery', 'n idee wat sy bespreek het lank voor 23, toe Donald Trump, die president van die Verenigde State, 'n tweet uitstuur waarin die 16-jaar oud was.
Die kritiek dat Greta Thunberg se idees oor die klimaat potensieel 'ondemokraties' sou wees, aangesien dit nie voorsiening maak vir politieke kompromie nie, is gebaseer op die idee dat die politiek "slegs stap vir stap, altyd deur kompromie" werk. Dit kan egter gesien word as 'n vorm van sagte paternalisme. Greta Thunberg se skerp beskuldigings vind nie in 'n vakuum plaas nie, dit is sterk, politieke ingrypings wat daarop gemik is om die openbare mening te polariseer. Haar stelling dat "die armoede van baie mense die luukse van 'n paar 'betaal, volgens sommige kommentators aan die buitekant van die regterkant, is"die produk van sosialisering in die Sweedse onderwysstelsel"En is 'n dom linkse kritiek op kapitalisme.
Ander kritici meen dat fanatieke ekoloë (of groen kapitaliste) wegkruip agter die jong Sweedse meisie. Meer spesifiek: We Don't Have Time AB, 'n Sweedse maatskappy wat werk aan omgewingsprojekte wat in 2017 gestig is, deur PR-spesialis Ingmar Rentzhog, wat 'n wye dekking gegee het aan die stakings van die skool onder leiding van Great Thunberg in 2018. Op November 27 van daardie jaar het We Don't Have Time AB aangekondig dat hulle sekuriteite op die aandelebeurs uitreik en haar naam 11 keer genoem in hul advertensiebrosjure. Vroeër vanjaar het sy saam met haar familie gesê dat hulle nie meer met die firma kontak maak nie. Ander wys op die immer teenwoordige George Soros, die spook van die wêreldwye alternatiewe reg.
Alles blyk te wees dat, hoe meer gewild en ontwrigtend die klimaatbeweging word, hoe meer virulent die verwerping van diegene wat klimaatsverandering as 'n sameswering beskou en die beskerming van die klimaat as 'n pure nonsens word. Ons moet nadink oor die erns van die reaksies op 'n tiener van 16. Sommige sielkundiges probeer dit verklaar deur te sê dat die 'ou' wit mans nie hul houding teenoor die omgewing sal verander nie, val Greta eerder aan weens haar siekte, vir haar ouderdom of weens die oënskynlike manipulasie van haar aktivisme. Maar agter hierdie kritiek is daar veel meer as die onverskilligheid van 'n hele manlike geslag. Die aanvalle kan 'n teken wees dat sy, saam met die jeug wat by die beweging betrokke was, daarin geslaag het om 'n sensitiewe senuwee te tref. Bevraagteken Greta Thunberg die stelsel?
Op die klimaatkonferensie wat in Desember 2018 in Katowice gehou is, het die jong Sweedse vrou benadruk dat politieke elite nog nie die erns van die klimaatkrisis begryp nie. Aangesien die politieke klas onverantwoordelik optree, is dit aan die jonger geslagte om leiding te neem oor hul toekoms en te doen wat volwassenepolitiek al lankal moes gedoen het. Jong mense moet verstaan ​​wat vorige generasies met klimaatsverandering gedoen het en reageer op die chaos wat geërf het. Hulle moet sorg dat hul stemme gehoor word.
In al haar toesprake maak Greta Thunberg dit duidelik dat indien daar nie werklike en konkrete maatreëls getref word om die huidige situasie in die gesig te staar nie, die politici onverantwoordelik sal optree. Sy hou vol dat ryk nasies 'n groter verpligting het om die uitstoot vinniger te verminder en dat lande soos Swede hul uitstoot van fossielbrandstowwe jaarliks ​​met 15% moet verminder en hul uitstoot binne ses tot twaalf jaar tot nul moet verminder. Dit sou ontluikende ekonomieë soos Indië en Nigerië voldoende tyd gee om hul infrastruktuur aan te pas.
Die #FridaysforFuture-beweging se grootste bekommernis is dus dat klimaatbeskermingsmaatreëls op die wydste, vinnigste en doeltreffendste manier aangepas moet word. Ten einde die doel te bereik om die styging in temperatuur tot 1.5 grade Celsius te beperk, is 'n limiet vasgestel op die Verenigde Nasies se konferensie vir klimaatsverandering wat in Parys in 2015 (COP 21) gehou is en deur die VN aanvaar is. Hierdie posisies blyk nie die stelsel self te bevraagteken nie; dit is bloot 'n oproep tot rede en tot die verwesenliking van reeds vasgestelde doelstellings.
Die oorredingskrag van die beweging kom nie uit teoretiese posisies nie (soos in 1968), maar bloot deur te sê "wat gebeur". Dit kom uit die aandringing op die feit dat die klimaatkrisis in die afgelope 20 jaar, soos die verslae van die Interregeringspaneel vir Klimaatsverandering (IPCC) sê, die laaste XNUMX jaar vererger het, en desondanks doen die politiek baie min om van koers te verander. Duitse klimaatbewegingsaktivis Luisa Neubauer lewer opmerkings dat "die slagveld tussen diegene is wat die meeste voordeel trek uit die status quo en diegene wat die meeste wil verloor." En sy voeg by: "Ons jongmense vra ons af hoekom dinge so is as hulle eenvoudig anders kan wees. ? En ons moet so sterk as moontlik stry, want ons het absoluut niks om te verloor nie, behalwe ons toekoms. "
Greta het ook in Latyns-Amerika erkenning gekry. Die dringendheid van sosiale en ekonomiese krisisse in baie lande in die streek dwing die omgewingskwessies om terug te sit.
In die beweging, wat deur Greta gesimboliseer word, is daar potensiaal vir generasie-konflik: kiesers van die toekoms mobiliseer teen die belange van die hede. Maar hulle is nie alleen nie en baie volwassenes is bereid om hul gedrag te verander en 'n verandering in beleid te soek, aangedui deur die groot deelname van volwassenes aan die betogings van September 20.
Greta het daarin geslaag om massamobilisering te bewerkstellig deur haar uitsprake, optrede in die openbare oog en ingryping in die media. Die doel hiervan is nie en kan nie wees om die klimaatkrisis op te los nie, maar dit het 'n meer onmiddellike politieke sukses behaal: 'n algemene en globale bewustheid van die dringendheid van klimaatsverandering. Wat sy sê en wat sy doen, beïnvloed reeds politieke debatte in verskillende lande en eerste stappe, hoewel hulle steeds tentatief in die regte rigting gevoer word. Sonder mobilisering sou dit nie gebeur nie.
Die Europese Groen Party is een van die belangrikste begunstigdes van die advertering van die stakings en betogings van die klimaatbeweging. In Duitsland het die Groenes 20.5% van die stemme behaal in die Europese verkiesing 2019 met 33% van die stemme onder diegene onder 30. Die kiesgedrag van jongmense is nie net 'n uitdrukking van hul innige simpatie vir die omgewing nie; dit is ook 'n weerspieëling van die diepe krisis wat die Duitse sosiale demokrasie deurmaak. Baie mense sien dieselfde bekommernisse in beide die #FridaysforFuture-beweging en die Groenes aan, en hulle wys hoe ver die party is van die radikalisme wat deur die stigters uitgespreek is.
Die feit dat hul politici op die partykongres van die Groenes die kritiese posisie van die jonger geslag (wat die besluite van die volwasse geslag ten sterkste verwerp) beskou kan word as vleiend en hopelik, sal die verteenwoordigende demokrasie nie ondermyn nie.
Greta Thunberg en die nuwe klimaatbeweging het 'n nuwe politieke akteur geskep. Hulle sal baie geduld nodig hê om met die veldtog voort te gaan. Die fassinasie met die nuwigheid en persoonlike magnetisme sal afneem en belangstelling sal verswak, asook die golf van simpatie. Tradisionele media en sosiale media hou nie lank by dieselfde verhaal nie. Greta Thunberg sal terugkeer skool toe. Haar generasie het 'n leeftyd voor, hoewel hierdie beweging 'n voorbeeld van demokratiese toewyding moet word. Hopelik sal die meeste jongmense nee sê vir fatalisme en bedanking. Daar sal 'n punt kom wanneer ons bewus word dat omgewingskwessies nie opgelos kan word as ons dit van ekonomiese en sosiale kwessies skei nie. Hulle is onlosmaaklik verbind en vorm dieselfde probleem.
Greta het ook in Latyns-Amerika erkenning gekry. Die dringendheid van sosiale en ekonomiese krisisse in baie lande in die streek dwing die omgewingskwessies om terug te sit. Die Sweedse tiener het in Desember 2019 aangekondig dat sy van die Verenigde State na Chili sal reis vir COP 25. Ons weet nog nie hoe sy die reis sal onderneem sonder om besoedelende emissies te produseer nie. Die reis is verder as haar reis van Europa na New York en daar is geen treinlyne wat met twee gebiede verbind nie. Dit is voorlopig onduidelik. Hoe dit ook al sy, dit word aanvaar dat hierdie nuwe uitdaging Greta nader sal bring aan die enorme sosiale probleme van Latyns-Amerika. Die reis na Chili sal haar oë oopmaak vir 'n ander werklikheid, baie anders as dié wat sy ken, 'n werklikheid wat haar hopelik help om duideliker te sien in watter mate omgewings- en ekonomiese aangeleenthede twee kante van dieselfde munt is. In New York, by die hoofkwartier van die Verenigde Nasies, het sy reeds stappe in hierdie rigting gedoen toe sy met 'n bewende stem vir die hoofde van die wêreldstate uitgeroep het:
"Hoe durf jy! […] Ons is aan die begin van 'n massa-uitwissing en al wat u kan praat, is geld en sprokies van ewige ekonomiese groei. Hoe durf jy!"
Svenja Blanke is die redakteur van die sosiaalwetenskaplike tydskrif Nueva Sociedad in Buenos Aires.
Hierdie artikel is oorspronklik in Nueva Sociedad en openDemocracy.org gepubliseer. Lees dit hier afgelaai word.
Hierdie artikel word gepubliseer onder 'n Creative Commons Erkenning-Nie-kommersiële 4.0 Internasionale lisensie.