Psalms 42 en 43 – Verlang ons nog na God? ('n Preek vir die Sondag wat volg op Hemelvaart) - Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika
Psalms 42 en 43 – Verlang ons nog na God? ('n Preek vir die Sondag wat volg op Hemelvaart)
Dit is deel van ons lewe om te verlang. Ons verlang dikwels na ons kinders, veral as hulle ver of weg van die huis is, ons verlang na ons geliefdes, ons verlang na daardie mense wat op 'n tyd deel van ons lewens geword het, wat ons lewens verryk en gevul het, en dalk nou ver is, of oorlede, juis omdat ons hulle graag by ons sou wou hê.
Die verlange na God, broers en susters, interessant, was vroeër wesenlik deel van gelowiges en van die kerk se lewe. Dit was so 'n algemene saak dat daar selfs 'n spesifieke Sondag afgestaan is om aan hierdie saak aandag te gee, naamlik verlang-Sondag. 'n Dag wat gevier is op die Sondag tussen Jesus se hemelvaart en Pinkstersondag.
Op hierdie Sondag, broers en susters, het die kerk vir eeue dwarsoor die wêreld Psalm 42 en 43 gelees. En dit is heel begryplik, want hierdie twee psalms wat sommiges meen 'n eenheid vorm), is 'n aangrypende psalm van ver­lange. Wanneer dit vir die skrywer voel of God afwesig is, wanneer spotters boonop vra 'Waar is jou God nou?', wanneer die skrywer die vroeëre dae onthou toe hy ervaar het God naby aan hom was, roep hy 'n noodlied van verlange in hierdie twee psalms uit. En interessant: nie alleen sug hy na die verlange om by God te wees nie, maar ook om by die ander mense van God te wees. Soos 'n wildsbok in die woestyn smag na water, sê hy, so smag ek na God, en na die saamwees met die skare wat met 'n gesing optrek na die tempel, God se huis.
Is dit by ons ook so, broers en susters? Lewe dit wat die skrywer in verse 2 en 3 sê, ook in ons harte? Ek dink nie altyd nie. Miskien ook nie eers soms nie. Want ons lewe, broers en susters, nie in 'n verlang-wêreld nie, ons leef in 'n begeer-wêreld. In die plek van verlange na God en na mekaar het die begeerte na dinge en na onsself gekom. In plaas van te verlang na God en ons naaste, begeer ons goed, eer, sukses, en veral ons eie belang.
Interessant, broers en susters, is dat dit wil lyk uit literatuur dat dit vroeër in die kerk nie so was nie. Sekere tye in die geskiedenis van die kerk spreek van mense wat gesug/verlang het na God. Augustinus se bekende uitspraak is hiervan 'n goeie voorbeeld: God het ons vir Homself gemaak, en daarom bly ons harte onrustig totdat dit rus vind in Hom.
'n Lewenshouding, broers en susters, wat baie maklik heel spesifiek aanduibaar is. Die wêreld van die psalm, wat ons as 'n verlang-en-opsoek-wêreld kan beskryf, word 'n wegvlug-of-onttrek-wêreld. Ons word weggaan-mense, mekaar-agterlaat-en-alleenlaat-mense. Onbetrokke mense. Afsydige mense. Geleerdes praat al hoe meer van die groeiende individualisme in ons tyd. Hoe mense toenemend hulle lewens los van ander begin leef.
Die slegte van alles hier is, broers en susters, dat in hierdie proses mense hulle naaste as 'n bedreiging eerder as 'n verryking begin ervaar. Naastes word mededingers. Ons vind hulle lastig, want hulle maak te veel aansprake op ons: ons tyd, ons energie, ons kragte, ons besittings. Hulle is in ons pad. Ons lewe is eenvoudig te gejaagd agter baie dinge aan dat ons nie meer beskikbaar is nie. En, in plaas daarvan om na hulle te verlang, wens ons hulle was nie in ons pad nie. En word ons meesters in die aanleer van alle strategieë om hulle te kan ontwyk sonder 'n skuldige gewete.
Dit is alleen die Gees, broers en susters, wat 'n mens se verlange na God en ons naaste kan wakker maak en versadig. Want die Gees kom woon in ons, onder ons en tussen ons. So verbind die Gees ons aanmekaar in die een kerk, deur die een doop, die een Here, die een hoop op die ewige lewe.
'n Oog vir ander, broers en susters, begin egter altyd by 'n oog vir God. Verlang ons, of begeer ons? Verlang ons na God, of begeer ons na dit wat ons meen sin sal gee? Nogal 'n heel belangrike vraag hierdie, sou ek meen, 'n vraag wat almal van ons tog miskien op keer rustig en eerlik by homself of haarself moet beantwoord.