Kamp te Koffiefontein ‘leerskool van denkers’Renaud Booysen by sy pa, wat ‘n stormjaer was, se ring wat hy geskenk het. (Foto: Verskaf) “Die Koffiefontein-interneringskamp het eintlik ŉ reddingsliga vir Suid-Afrika geskep.” Dit is die mening van Hannes Noëth, uitvoerende hoof van Helpende Hand, wie se familie self in die interneringskamp tydens die Tweede Wêreldoorlog (1942 – 1945) was. Volgens Noëth moet daar meer oor die geskiedenis van die Ossewabrandwag (OB), waarvan baie lede in dié interneringskamp was, gepraat word. Noëth het tydens ŉ lesing by die Erfenisstigting by die Voortrekkermonument in Pretoria lig gewerp op leierskapsontwikkeling en wat in die Koffiefontein-interneringskamp plaasgevind het. Wat min mense besef, is die geweldige invloed wat die OB en die aanhouding van OB-lede in interneringskampe soos Koffiefontein en Ganspan op die Afrikaner en Suid-Afrikaanse geskiedenis gehad het. Een so ŉ voorbeeld is dié van John Vorster, eerste minister en later president van Suid-Afrika, wat op die ouderdom van 24 waarskynlik een van die jongste hoofgeneraals in die OB was en wat ook vir ŉ jaar en twee maande op Koffiefontein aangehou is. “HG Stoker (beskou as grootste filosoof in Suid-Afrika), BJ Vorster, ‘Lang’ Hendrik van den Berg (stigter van buro vir staatsveiligheid, 1968 – 1978) en FC Erasmus (minister van verdediging en justisie) se paaie het almal op een slag gekruis. “Wanneer 27 mense in een kampong vir twee of drie jaar in ŉ kamp so saam is, beïnvloed ŉ mens mekaar se denke en sienings. Hulle het mekaar se lesings bygewoon. Dit was werklik ŉ teelaarde vir kennis.” Hannes Noeth en Renaud Booysen. (Foto: Verskaf) Noëth is van mening dat die idee vir ŉ republiek op Koffiefontein gebore is. Die manne op Koffiefontein het gereeld na die interneringskamp verwys as die “Boere-Republiekie van Koffiefontein.” “Ek glo Koffiefontein is waar Republiekwording gebore is. As 800 mense van die Kaap, Natal, Vrystaat en Transvaal wat dieselfde siening het, van wat ek glo anti-Brits was, dan vrylaat en terugstuur word waar hulle vandaan kom, en hulle is ook invloedryk, wat dink jy gaan gebeur? Dit was ŉ gemeenskap van mense, ŉ slypskool wat mekaar gevorm het.” Die OB het sy ontstaan as kultuurorganisasie gehad met die eeufeesviering van die Groot Trek in 1938. Dié beweging het vinnig tienduisende Suid-Afrikaners se steun gewen. Ná die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog het genl. Jan Smuts aangekondig dat Suid-Afrika Engeland sou steun en hulp aan die oorlogspoging verleen wat die verset van die OB uitgelok het. Die vraag word nou gevra: Was OB-ondersteuners pro-Adolf Hitler en -Nazi-oortuigings of het hulle hulself slegs verset teen die Britse ryk? Maroela Media het vroeër berig dat ŉ lessenaar en teleskoop van die OB-leier, Hans van Rensburg, asook ŉ paar selfgemaakte items wat OB-lede in interneringskampe gemaak het, van die items is wat op die oomblik by die Erfenisstigting in Pretoria uitgestal word. Die 1942-uitstalling is oop vir die publiek en sal nog geruime tyd te sien wees.