Doen dié dinge vir ̓n beter oudag - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Doen dié dinge vir ̓n beter oudag
Oudword is ʼn natuurlike proses. Min mense hou egter van dié vooruitsig. Die meeste neem sommer aan dat hulle oorbodig of sieklik gaan wees.
Kyk verby dit en fokus op die positiewe, is die raad van ouens wat al ver op die lewenspad gevorder het. Hou jou besig met inspirerende dinge en vermy negatiewe mense en situasies wat jou onnodig sinies maak en nutteloos laat voel.
Die boodskap wat ons hieruit kry is: “Al is ons bejaard, hoekom sal ons net rondsit?” En hoekom sal ons? Danksy tegnologie is daar deesdae baie meer positiewe dinge om na uit te sien.
ʼn Beter oudag het baie met jou houding te make. Keuses (wanneer jy nog jonk is) wat verband hou met dieet, oefening en tyd maak vir speel, is belangrike rolspelers. Geeneen van ons weet wat die ouderdom vir ons inhou nie, maar ʼn ingeligte benadering kan dien as ʼn kragtige teenverouderingstrategie.
Ons almal weet veroudering word geken aan spesifieke kwale, maar genetika speel ʼn groot rol in jou kwesbaarheid of weerstand daarteen. Ingeligtheid oor jou familie se mediese geskiedenis kan jou help en in staat stel om vooraf die toepaslike stappe te doen.
Implementeer onderstaande voorkomende strategieë sover moontlik vir ʼn beter oudag:
Let op jou gesondheid. Gereelde bloeddruktoetse asook bloedtoetse vir diabetes en cholesterol is belangrik vir sowel mans as vroue. In Suid-Afrika, met sy warm son, moet ons ook uitkyk vir die begin van velkanker. Gereelde prostaattoetse vir mans terwyl vroue laat toets vir borskanker, servikale kanker en osteoporose, word ook aanbeveel.
Hou op rook. Daar is geen veilige manier van rook nie. Behalwe dat dit longskade kan veroorsaak, is die sterftesyfer van rokers drie keer hoër as die wat nooit gerook het nie.
Bly fisies, geestelik en sosiaal aktief – speel brug, vul blokraaisels in, dans of doen pilates.
Eet slim. Ten minste vyf porsies vars vrugte en groente daagliks, volgraanbrood en ontbytgraan, en verminder jou inname van rooi- en verwerkte vleis, versadigde vette en sout. Kosse wat goed is vir jou sluit in okkerneute, avokado, olierige vis (soos salm, tuna en sardiens), groen groentes, peulgewasse, bessies en spanspekke, water en groen tee.
Verloor gewig indien dit nodig is.
Verminder jou alkoholinname.
Gebruik sonskerm en UV-beskermende sonbrille.
Beheer jou stresvlakkeAlhoewel verskillende ouderdomsverwante siektes funksionele agteruitgang veroorsaak, is daar stappe wat ons kan doen om rem aan te draai of verligting te bring.
Osteoartritis word veroorsaak deur slytasie van die kraakbeen en ondersteunende weefsel. Die kraakbeenkussing tussen bene word met die tyd weggevreet en dit lei tot wrywing tussen bene. Dit veroorsaak inflammasie, styfheid en pyn in die gewrigte – veral die heupe, knieë, ruggraat en hande. Handhaaf ʼn gesonde gewig in jou 40’s en doen lae-impakoefeninge (wat krag- en bewegingsoefeninge insluit) onder toesig. Vitamien E-aanvullings word ook aanbeveel.
Kolon- en rektumkanker word, net soos geslagsspesifieke kanker en rookverwante kanker, beskou as hoërisikosiektes vir bejaardes. Gereelde bloedtoetse vir merkers sowel as kolonoskopies word aanbeveel. Ondersoek énige verdagte ongemak. Vroeë opsporing kan die langtermynprognose verbeter.
ʼn Swak leefstyl plaas druk op jou hart en kan lei tot vetsug, hoë cholesterol en hoë bloeddruk. Hartaanvalle en beroertes, wat geken word aan kortasemrigheid en pyne in die bors, kom algemeen voor. Suid-Afrikaanse sterftestatistiek dui hartsiektes as die voorste rede vir sterftes onder mans aan, terwyl beroertes meer algemeen onder vroue voorkom. Afgesien van ʼn radikale leefstylaanpassing onder mediese toesig moet jy met jou dokter praat oor aanvullings.
Die algemeenste vorm hiervan is Alzheimer se siekte, ʼn afbrekende breinsiekte, wat lei tot geleidelike breindisfunksie. Dit word geken aan simptome soos verstrooidheid, disoriëntasie, buierigheid en vergeetagtigheid en is ongeneeslik. Aanvullings soos vitamiene B en omega-3 word beskou as hulpmiddels.
Dis ʼn metaboliese afwyking wat die liggaam se vermoë om bloedsuikervlakke te beheer belemmer. Simptome sluit in gewigsverlies of -toename, oormatige dors, urinering en sweetafskeiding, spysverteringsprobleme en verswakte sig. Dit kan lei tot niersiektes, hartaanvalle, beroertes, blindheid en amputasies. Om dit onder beheer te hou, moet voorskrifmedisyne gereeld geneem word. Vind by jou dokter uit omtrent aanvullings.
Dit affekteer die makula (die deel van die oog se retina waarmee jy fyn detail kan sien) en kan lei tot sentrale visieverlies, wat die vermoë om aan alledaagse aktiwiteite ─ soos lees en bestuur ─ deel te neem, kan verminder beteken. Studies toon dat makulêre degenerasie meer algemeen by vroue as mans voorkom.
Aanvullings (soos Ocuvite Complete) kan die ontwikkelling daarvan verminder maar visieverlies is onomkeerbaar. Verminder die risiko van ouderdomverwante makulêre degenerasie deur sonbrille te dra wat UV-strale blokkeer wanneer jy vir lang tydperke buite is.
ʼn Toestand wat veroorsaak dat ʼn vlies oor die ooglens groei wat visie en kleure verdof. Katarakchirurgie het ʼn uitstekende sukseskoers.
Dit is skade aan die optiese senu, gewoonlik veroorsaak deur verhoogde interne druk in die oog. Diabete en pasiënte wat aan hoë bloeddruk lei, is hoërisikogevalle. ʼn Jaarlikse besoek aan jou oogarts is absoluut noodsaaklik, en so ook die beheer van blootstelling aan UV-bestraling. Daar word geglo dat betakaroteen, selenium asook vitamien E en C nuttige voorkomende aanvullings is.
Agteruitgang geskied stadig. Oorerflikheid, beskadiging van die binne-oor, gehoorsenuwee, die opbou van oorwas, bakteriese of virale infeksies sowel as hoë bloeddruk is bydraende faktore. Besoek ʼn oudioloog vir ʼn gehoorapparaat.
Hoë bloeddruk beskadig bloedvate, die hart en niere en kan lewensverwagting ernstig inkort. ʼn Verandering in leefstyl en gereelde mediese ondersoeke is noodsaaklik.
Dis ʼn siektetoestand wat die digtheid en gehalte van die bene in die skelet verlaag en bros, maklik breekbare bene en frakture veroorsaak. Tussen vier en ses miljoen Suid-Afikaners (vroue meer as mans) ly hieraan. Dit word meegebring deur menopouse, ʼn ooraktiewe skildklier, hoë vlakke van kortikosteroïede (ʼn medisinale steroïedmiddel) en ʼn nieaktiewe leefstyl. ʼn Gebalanseerde dieet, beendigtheidstoetse, kalsuim en vitamien D-aanvullings gekombineer met weerstandsoefeninge word aanbeveel.