Isolasie van Rusland kan tot ‘erger oortredings’ lei – PandorNaledi Pandor, minister van internasionale betrekkinge en samewerkende regering, gee terugvoer oor Suid-Afrika se besluit om buite stemming te bly oor ‘n VN-resolusie oor Rusland. (Foto: Maroela Media) Naledi Pandor, minister van internasionale betrekkinge en samewerkende regering, het Vrydag haar kommer uitgespreek oor pogings deur die internasionale gemeenskap om Rusland weens die oorlog in Oekraïne verder te isoleer. Pandor het terugvoer gegee nadat Suid-Afrika Donderdag weer eens buite stemming gebly het in ŉ resolusie van die Verenigde Nasies oor die konflik tussen Rusland en Oekraïne – hierdie keer ŉ resolusie om Rusland uit die VN se Menseregteraad te skors. Die resolusie is met 93 stemme ten gunste van die skorsing en 24 daarteen aanvaar. Altesame 58 lande het buite stemming gebly. Dit is die derde resolusie by die VN oor Oekraïne waar Suid-Afrika buite stemming bly. Pandor sê Suid-Afrika is diep bekommerd oor die konflik en veral die verslegtende humanitêre situasie in Oekraïne. Die land het opnuut gevra vir ŉ staking van vyandigheid. “As Suid-Afrika benadruk ons weer dat dialoog, mediasie en diplomasie die enigste manier is om konflik te beëindig,” sê Pandor. Volgens haar is daar nou ook verskeie ander lande wat toenemend dié standpunt inneem. Pandor sê die gebruik van die Algemene Vergadering van die VN is nie besig om die situasie te help nie, maar verbreed eerder die vlak van haat en konflik. “Ons bevorder ŉ vreedsame oplossing en ons het gevra vir opregte dialoog en onderhandelings.” Die minister sê sy is bekommerd oor die besluit om Rusland uit die menseregteraad te skop. ““Ek dink wanneer ŉ land wat deel is van sulke konflik en vyandigheid uitgeskuif word na die rand van internasionale liggame, word die vlak en geleentheid vir ŉ verhoogde gebrek aan aanspreeklikheid net al hoe meer vaag. “Ons is baie bekommerd dat hoe meer gemarginaliseerd jy word, hoe erger word die oortredings,” sê Pandor. Suid-Afrika se topdiplomaat sê daar kan ook nie toegelaat word dat die VN op ŉ partydige manier gebruik word nie en dat dit “gelykheid vir almal” moet voorstaan. Sy kan “ook nie verstaan waarom die sekretaris-generaal onsigbaar in hierdie groot internasionale krisis is nie”. Pandor het verder na die VN gekap en sê dit lyk of daar ŉ wanbalans is in die manier waarop die instelling gebruik word. “Daar behoort konsekwentheid te wees oor alle lande wat internasionale reg skend.” Die minister het onder meer verwys na Israelse aanvalle op Palestina en sê die wêreld het versuim om op soortgelyke manier te reageer. “Ons sien nie Palestyne as anders as Oekraïners nie; die wêreld tree op asof Palestynse lewens minder werd is as Oekraïense lewens.” Sy sê die skending van internasionale reg moet met onder meer sanksies en disinvestering beveg word – maar dat dit alle oortreders moet geld, en nie net sommige nie. “Ons benadruk dat die internasionale gemeenskap daarop moet konsentreer om ŉ volhoubare oplossing te vind. Dit word nie bereik deur een party te isoleer of op sy knieë te dwing nie. “Ons doen ŉ oproep vir die beëindiging van die oorlog en vir die begin van werklike onderhandelings.” Op dieselfde bladsy as president Pandor het in antwoord op ŉ vraag oor of sy en pres. Cyril Ramaphosa uit verskillende monde praat oor die situasie in Rusland, gesê sy en die president werk nou saam. Hulle het ook beraadslaag oor die standpunt wat Suid-Afrika tydens gister se resolusie sou inneem en was in ooreenstemming daaroor. “Dit kan dalk goed lyk om ja te stem [vir die resolusie], maar bevorder dit sake? Help dit? Ons kan baie gewild wees en stem soos mense dink ons moet, maar ons motivering is om vrede te bewerkstellig en deel van daardie ooreenkoms sluit Rusland in. Ons dink nie wat nou gedoen word help om ŉ ooreenkoms vir vrede te bereik nie. “Jy kan nie VN-instrumente as oorlogsmiddele gebruik nie, dit is daar om vrede en sekuriteit wêreldwyd te bewerkstellig en daarom bly ons buite stemming.” Pandor sê ook sy het “nog nooit soveel oproepe van ministers van buitelandse sake gehad” soos wat sy sedert Februarie ontvang het nie. Sy sê Suid-Afrika beraadslaag wyd voor enige besluit geneem word, terwyl kenners, ambassadeurs en haar eweknieë in ander lande se menings ook gevra word. Ramaphosa is egter deurlopend op die hoogte van sake. SA gesinne in Oekraïne André Groenewald, Suid-Afrika se ambassadeur in Oekraïne, sê die situasie in verskeie dele van Oekraïne is nog baie gevaarlik. Daar is tans nog vyf families van tot tien lede elk in Oekraïne met wie die ambassade in verbinding is. Al vyf families is veilig en verkies om in die land te bly. Groenewald sê hulle het die Suid-Afrikaners aangeraai om verskeie planne gereed te hê, sou dit nodig word vir hulle om die land te verlaat. “Dinge verander deurlopend,” sê die ambassadeur. Daar is onder meer ŉ familie in Kherson, ŉ stad in die suide van Oekraïne wat nou onder Russiese beheer is. “Hulle is aan die Russiese kant van sake, maar hulle is veilig. “Dit is absoluut uit vrye wil dat hulle steeds daar is, maar hulle weet hulle kan op ons staatmaak vir hulp,” sê Groenewald. Altesame 52 Suid-Afrikaanse studente wat in Oekraïne studeer het, het reeds die land verlaat. Daar word sedertdien planne beraam om hulle by ander instellings te laat inskakel, sodat hulle hul studies kan voltooi.