Treurige verhaal van die weefsel van ons volkie. Daar waar die aas is, sal die aasvoëls bymekaarkom.
Dit is toe dat beamptes in kennis gestel is dat die ma van die kind al ŉ paar dae lank vermis word. Beamptes is Dinsdagoggend terug na die toneel waar die seuntjie gevind is en het die wrak van ’n motor ŉ ent weg in ŉ diep sloot langs die pad aangetref. ŉ Eenjarige seuntjie was nog in sy karstoeltjie in die voertuig vasgegespe.
Die vermoede is dat die ongeluk verlede week Donderdag plaasgevind het en dat die driejarige ná ŉ paar dae gaan hulp soek het toe hy besef het sy ma word nie wakker nie.
Oeroue instink het hier ingetree, die desperate gevoel om oorlewing dryf enige iemand se instink vir redding Sy instink het hom na die hoofpad gedryf vir hulp. Oulike kind.
Die vloer is vooraf wyd vir die publiek oopgegooi om self benoemings te maak, en ’n paneel het die benoemde liedjies daarna in vyf kategorieë opgedeel, waarna mense kon stem vir hul gunstelinge.
Kyk ’n mens na die meeste van die liedjies wat dit tot die top-25-lys gemaak het, kan jy maklik dink Afrikaanse musiek is nie ouer as 50 jaar nie. Dis nou tot jy by die die afdeling vir tradisionele musiek kom waar ’n paar stokou juweeltjies jou tot ander insigte kan bring.
Die top-vyf liedjies in hierdie afdeling was “Al lê die berge nog so blou”, “Die Stem van Suid-Afrika”, “Ou ryperd”, “Oukraalliedjie” en “Suikerbossie” en vir geslagte Afrikaanssprekendes is dit voorbeelde van liedjies waarmee hulle grootgeword het. “Die Stem van Suid-Afrika” het die meeste stemme in hierdie kategorie gekry.
Volgens ’n artikel deur Martjie Bosman in die Tydskrif vir letterkunde in 2004, het belangstelling in Afrikaanse volksmusiek reeds in die loop van die 19de eeu ontstaan. Charles Etienne Boniface (1787-1853) was waarskynlik die eerste om Hollands-Afrikaanse liedjies op te teken, skryf Bosman, maar dit was eers kort voor die uitbreek van die Anglo-Boereoolog in 1899 wat daadwerklike pogings aangewend is om dié liedjies te versamel.
Populêre liedjies het in die tweede helfte van die 19de eeu uit die VSA na die Suid-Afrika versprei.
Kyk ’n mens na die strekking van die artikel “Ons ou volksliedjies” wat op 9 Mei 1930 in Die Huisgenoot verskyn het, was daar selfs toe nog nie baie erns onder Afrikaanssprekendes om Afrikaanse volksmusiek te bewaar nie.
In die artikel in Die Huisgenoot is daar in 1930 geskryf dat die “moderne beskawing” dié liedjies verdruk het. “Hulle word verdryf deur uitlandse liedjies wat op die grammofoon gespeel word. Waarom sit ons nie ons eie liedjies op die plate nie?”
Bosman verwys voorts na die werk wat deur die Nederlands-gebore Jo Fourie gemaak is op die gebied van instrumentale musiek. Dié merkwaardige vrou het ’n groot belangstelling in boeremusiek gehad en het selfs haar eie boeremusiekorkes gehad. Sy en haar seun het in 1935 begin met hul reise deur die land en ’n versameling van meer as ’n duisend wysies opgeteken, waarvan baie op die maat van die wals, polka, seties en masurka was.
Volgens ancestry24.com het die FAK in 1957 die volksmusiek-kongres gestig en in 1960 het volksmusiek ’n verdere hupstoot gekry met die stig van die Instituut vir Volksmusiek aan die Universiteit van Stellenbosch.
Hy het Suid-Afrika die eerste keer in 1957 besoek om ’n reeks lesings aan te bied en daarna baie navorsing oor Afrikaanse volksliedere gedoen.
Hy het later na Suid-Afrika geïmmigreer en ’n hele paar Afrikaanse gedigte begin toonset, waarvan “Op my ou ramkietjie” deur C. Louis Leipoldt seker die bekenste is.
Wicomb sê Grobbelaar was in die middel-1970’s besig met navorsing oor Afrikaner-eiegoed en het eendag by sy huis opgedaag met ’n “boks vol bandjies”. “Grobbelaar het vir my gevra om die musiek op die bandjies af te stof en te restoureer,” onthou hy.
In die boks was letterlik honderde kasette met liedjies wat Grobbelaar opgeneem het terwyl hy deur die land gereis het.
Later het Grobbelaar en Wicomb se werk gelei tot ’n weeklikse radioprogram, Die volk as digter, waarin daar oor die liedjies gesels is en dit gespeel is.
Met die koms van televisie na Suid-Afrika in 1976 het ’n TV-program, Daar staan ’n blom, ook gevolg. Wicomb sê hy en Rina Hugo het van die ou liedjies gesing, en dit was baie gewild, al het geen platemaatskappy aanvanklik belang gestel daarin om dit op te neem nie.