Grensposte in Afrika is dalk die beste ding wat jy kan aandurf as jy jou geduld wil toets. Dít het ’n onlangse toer deur vier Afrikalande my geleer.
By Malawi se grenspos staan ek en wag vir die staatsamptenaar wat vir die derde keer ’n fout op die vorm gemaak het. Aanvanklik het hy twee foute gemaak toe hy die registrasienommer by die rekenaar invoer. Toe maak hy die eerste fout reg en los die tweede een. Toe maak hy die tweede fout reg en maak die eerste fout weer verkeerd.
Intussen is daar iets anders waarna ek nie kan ophou staar nie: die gordyne. Ek kan nie help om op te let hoe sleg die gordyne lyk nie. In die een geboutjie hang twee hele gordyne elk aan ’n enkele knippie. Die stof lê so dik daarop dat jy byna jou naam met jou vinger op die gordyn kan skryf. Dít in ’n staatskantoor wat elke dag, heeldag gebruik word. In die ander kantoor is die swart blindings wat lank gelede ligblou was byna almal skeefgetrek en opgefrommel.
Ek besluit om gedurende ons toer deur Malawi na die gordyne op te let, net om oor die volgende paar dae te ontdek dat daar klaarblyklik nie ’n enkele gordyn in Malawi is wat netjies en reguit hang nie – of ten minste nie een wat ek kon sien nie.
Dit is in dieselfde trant wat Clayton Christensen in die Harvard Business Review skryf dat dit moeiliker is om 98% van die tyd by jou beginsels te hou as om dit 100% van die tyd te doen. Waarom? Want as jy eers begin het om toegewings op jou beginsels te maak, raak dit elke keer ’n bietjie makliker om die volgende toegewing te regverdig. Voor jy jou oë uitvee, het jy nie meer beginsels nie.
In die politieke ekonomie is dit net so waar, soos wat Malawi my geleer het. As ’n staatsamptenaar nie eens raaksien dat die gordyn waarteen hy en besoekers aan sy land elke dag vaskyk, lyk of dit deur ’n vullisterrein gesleep is nie, hoeveel vertroue skep dit in die politieke leierskap? Watter boodskap verkondig dit aan besoekers en potensiële beleggers?
Hierdie probleem word ook toenemend in Suid-Afrika sigbaar, hoewel op ’n kleiner skaal. Dink maar aan die vuil kleefband-, wondergom- en vingermerke wat teen feitlik enige Suid-Afrikaanse staatskantoor se mure glinster.
Moenie toelaat dat die gebreektevensterteorie in jou eie lewe posvat nie, veral nie as dit deur ’n onbekwame regering op jou afgedwing word nie.
Uitekende artikel baie dankie. Dit wat ons doen wanneer niemand kyk nie né!. Dit wat ons gedagtewêreld beheers wanneer ons n impuls uit die omgewing ontvang, wat uiteindelik uitgeleef word in woord, daad en die gesproke woord. Dit is juis om die rede dat ons die Christelike waardestelsel aanhang. Sommer twee verse skiet my binne…
Ons leiers moes die inisiatief gegryp het toe die tyd reg was daarvoor, maar hulle het dit nie gedoen nie. Het ons nog leiers?