My Ouma se taal | Liesl Jobson
My Ouma se taal
by Liesl on Mar 24th, 2009 Tweet
Daar is 'n verlange in my bewustheid, 'n ontwaking wat my hart prikkel. Dis 'n diepe gevoel wat los my nie uit nie. Maande of jare het ek die sintuig sonder 'n naam verwaarloos, die ongesoeke ding wat my pla. Miskien verdwyn dit binne 'n uur of 'n week. Kan dit wees dat die klein onverwagte en onbeminde stemmetjie het my hele lewe gefluister? Sal dit ooit kan stilbly as ek dit aanhoudend ignoreer? Ek verstaan nie die mening hiervan nie, maar daar's geen twyfel dat ek moet probeer om Afrikaans te skryf.
Het dit iets te doen met my onlangse duiselingwekkende rigtingsverandering? Die laaste twee jare wou ek uittrek Kanada toe. Ek het alles beplan en geld uit die land gestuur. Verlede November besef ek (nadat ek oor die R100 000 betaal het) dat ek kan nie aan nie, en besluit om liewers huistoe te kom, terug na die Kaap waar ek van my kinderjare gepas het. Roer my ouma my bloed? Roep sy my naam?
Ek het nooit Amelia "Millie" Jobson (gebore Wege) ontmoet nie en daar is nie 'n enkele foto van haar wat word in my ouers se huis vertoon nie. Ouma Millie is oorlede in haar vroeer-vyftig jare toe my pa elf jaar oud was. Vier van haar ses kinders is oorlede – twee het saam verdrink. Was dit borskanker of 'n gebroke hart wat haar so vroeg weggeneem het?
My ma het 'n foto van Millie op ouderdom van ses jaar ontdek. Toe het sy 'n foto van 'n ses-jaarige Liesl wat omtrent 70 jare daarna geneem is vergelyk. My ouma se hare en oe, haar skuwe glimlaggie en die skuinshou van haar ken is dadelik herkenbaar.
In elk geval, die heimwetige gevoel sit op my wit duvet, langs Hoofredakteur FF Odendaal se Verklarende Handwoordeboek van die Afrikaanse taal en Professors Bosman, Van der Merwe en Hiemstra se Tweetalige Woordeboek. Marlene van Niekerk se Die vrou wat haar verkyker vergeet het wag om nuwe geheime van my ouma se taal op te lewer.
Hierdie trio boeke wys hoe baie het ek vergeet, en ook hoe dringend wil ek herinner. [Nota aan myself: soek daardie fotos in the geel en oranje fotoalbum op die boekrak by die nuwe ingeboude boekrak in die sitkamer...]
Miskien sal hierdie 'n eenmalige uitoefening wees, miskien nie. Al wat ek weet is dat met foute en anglisismes is dit is 'n begin.
Tags: Afrikaans, DB Bosman, Die vrou wat haar verkyker vergeet het, HAT, IW Van der Merwe, Liesl Jobson, LW Hiemstra, Marlent van der Merwe, South Africa, Tweetalige Woordeboek, Verklarende Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal
« Getting Boekbedonnerd in Richmond
350 Poems for Climate Change »
March 24th, 2009 @22:57 #
Kolskoot, Liesl! Ek wens ek was dapper genoeg om in Afrikaans to probeer skryf. Ek het verlede jaar daar by Macgregor gaan praat oor Afrikaans gedigte wat diep in my kennis sit: "O koud is die windjie en skraal/ En blink in die doflig en kaal" -- ensovoorts. En toe ek huistoe rereis het in 2007 (nadat ek in die VSA was), was die eerste ding wat ek geskryf het 'n kort gediggie in Afrikaans.
March 25th, 2009 @08:47 #
Lovely, Liesl. It's a beautiful language and you've done a sterling job with this post. My English-speakingness is only one generation old, so I understand your attraction to your grandmother's language perfectly.