Eerste teater bring verlossing, salf ná maande van inperking | Netwerk24
20 Oktober 2020 15:52
John MaythamFoto: Mark Wessels
Op die oog af sien jy aanvanklik 'n slonskous met toutjieshare. Algaande laat die dramaturg Louis Viljoen jou dieper kyk na en meeleef met die karakter in sy jongste toneelstuk, die solostuk The Outlaw of Muckridge.
Die veteraan-omroeper John Maytham transformeer op die verhoog in 'n bitter, woedende, middeljarige man. Hy tier behoorlik op die klein verhogie besaai met droë herfsblare, wat warrel en kraak onder sy voete.
Soos die bros blare is hy ook in die najaar van sy lewe, sy tyd om geluk te soek en na te jaag of dalk net berusting te kry, is byna verby, besef die kyker terdeë. Dit verhoog die tragiek van die gegewe.
As gehoor ervaar jy die emosionele wond wat hom toegedien is as kind, wat steeds sal bloei solank sy sieklike ma in die kamer langsaan leef, maar vir seker ook daarna. Hulle is verbind met die onsigbare kettings van mishandeling en geestelike kleinering.
Daar ontbreek 'n wilskrag by hom om aan dié vernietiging te ontsnap, behalwe in wilde verbeeldingsvlugte as 'n outlaw in 'n Western, soos wat hy as kind (dalk) op die kassie beleef het. Het hy werklik daardie tydjies as kind saam met sy pa beleef? Hy vind 'n kinderlike plesier in die drome, maar dit is van korte duur.
Maytham neem sy gehoor saam met hom. Hy raak verwonderd en vol bravade soos 'n klein seuntjie met 'n vonkel in die oë as hy oor cowboys praat, hy verkrummel onder vernedering en word verniel tot 'n stukkie mens, hy skep vrees, maar ook walging in sy karakter. Die mishandeling sou verder uitkring as daardie woonstel, waar stilte ook 'n aanklag van skuld word. So verreikend is dit wat 'n kind aangedoen word.
Viljoen het hier fyn drade geweef uit verskrikking – hy skep begrip en deernis vir sy karakter. Die stuk gaan sit nie in jou klere nie, dit vat aan jou soos goeie teater behoort te doen.
Dit is so gepas om The Outlaw Muckridge as eerste teaterervaring te hê ná maande van inperking. Dit wys waarom ons die kunste so nodig het. Dit is ons verlossing en salf.