DIE KLEUR VAN MY PEN - 'n Afrikaanse Blog: Januarie 2018
By Martha, Keetmanshoop om Januarie 29, 2018 1 opmerking:
By Martha, Keetmanshoop om Januarie 29, 2018 Geen opmerkings nie:
By Martha, Keetmanshoop om Januarie 28, 2018 Geen opmerkings nie:
Ek wonder wie almal is soos ek – as jy die meeste werk het, rits jou gedagtes die meeste rond. Dit is nogal 'n ding wat ek mee sukkel, want van dink kom mos praat, is dit nie? Ek wil sulke tyd so graag die storie in my kop met iemand deel, maar in die proses ly my werk skade. Ek het hope merkwerk, maar die lag sit vlak in my keel.
So, hier is sommige van die goetertjies wat my die hele oggend al pla. Ek hoop dat hulle sal koerskry wanneer ek dit klaar geskryf het.
In standerd ses is ons bondels in elke kamer. Ons is nie stout nie, hoor. Ons is STOUT in daardie kamers. Daar is eenvoudig geen huis te hou met hierdie klomp tieners so saamgebondel in een kamer nie.
Sondagmiddag se slaaptyd is omtrent 'n eeu lank. Ek dink die stomme onderwyseresse het daardie tyd nodig gehad om uit te rus van die week se ontuimighede, maar ons het hulle nie eintlik die kans gegee om selfs 'n ou oomblikke rustig te wees nie. Sowat van onbedagsaam!
So kom dit dat ons kamer besluit ons hou vanmiddag troue. Dit is weereens een van die Sondagmiddag se slaaptye wat nie einde kry nie en ons moet eenvoudig iets doen om die dag om te kry. Die bruid en die bruidegom word gekies, die dominee en (ek dink) 'n orreliste.
Die aantrekkery van die spulletjie is 'n narigheid, want waar kry 'n koshuiskind nou alles wat nodig is? Die bruidegom moet 'n pak dra, maar niemand het 'n langbroek nie. Ag, dit is nie 'n probleem nie, hoor. Handdoeke word om die bene gevou en by die broekie se rek ingedruk. Die skoolbaadjie moet doen vir die pak se baadjie. Iewers moes daar 'n das ook getoor gewees het en siedaar, onse bruidegom is reg vir die troue.
Die bruid moet 'n ordentlike trourok dra. Almal van ons dra in daardie tyd halflyfonderrokke en elkeen gee hare. Die bruid se rok bestaan uit hierdie onderrokke wat die een bo die ander aangetrek word – elke keer is die volgende een 'n bietjie laer. Ag, kyk net hoe mooi! Die bruid se rok is die ene valletjies! Die sleep? 'n Laken sal doen daarvoor, dankie. Die dominee is ook gereed en die troue kan begin.
Die fotograaf neem foto's dat dit 'n naarheid is. Almal wil graag foto's van hierdie geleentheid hê, asseblief. Maande later, toe almal al moeg gewag is vir die foto's, erken sy dat daar nooit 'n film in haar kamera was nie. Ai tog!
Jy moet net weet dat die spulletjie teen hierdie tyd al lankal vergeet het dat dit eintlik slaaptyd is en dat jy op jou bed moet wees en, bo alles, jy moet tjoepstil wees. Almal lag en skree en geniet die troue terdeë. Opeens is dit 'n geskarrel, want iemand het gesien die juffrou op diens is op pad. Almal hol vir hulle beddens, maar die bruid se bene is so verstrengel in die onderrokke dat sy nie kan beweeg nie. Die enigste raad is om onder 'n bed in te duik dat jy net sleep sien trek. Ek wonder vandag nog waarom die juffrou dit nie gesien het nie, want die kind het oop en bloot op die vloer gelê.
'n Ander storie i-s toe die een kamer se meisies die aand besluit het om 'n poeier-geveg te hou. Hulle het elkeen 'n blik poeier en elkeen kyk of sy die volgende een se kop lekker met die poeier gegooi kan kry. Voeg nou hierby dat die kamer 'n bruin nelonium-vloer gehad het. Kan jy jou indink hoe die kamer moes lyk toe die juffrou die lig aansit? Ewe skielik lê almal met hulle koppe onder die lakens, maar die lug is wit van die poeier. Hulle vertel dat die juffrou vreeslik geraas het, maar sy moes 'n keer of wat buite toe gaan om eers klaar te lag voordat sy verder kom raas het.
Of die aand wat 'n kamermaat badkamer toe wou gaan. Dit was lankal ligte-uit en ons moes slaap. Die kind was baie bang vir die donker en ek besluit om haar 'n poets te bak. Ek klim op 'n kas, reg langs die deur. Ek beplan om haar lekker skrik te maak as sy terug kom kamer toe. En wie is dit toe wat die lig kom aansit? Ai, gelukkig het die juffrou nie opgekyk nie en gelukkig het ek betyds besef dit is nie my maatjie wat so pas ingekom het nie.
Of die kere wat ons donkerkamertjie gespeel het. As die kamer nie donker genoeg is nie, word een geblinddoek en die ander moet wegkruip. O hemeltjie tog! Daardie gille wanneer die blindemol jou aan 'n voeg of 'n arm beetkry! En dit alles terwyl jy weet die juffrou is net 'n paar tree met die gang af.
Vandag weet ek dat die koshuis nie altyd so sleg was as wat 'n mens gedink het nie. Natuurlik het jy huis toe verlang en natuurlik was jy soms honger, maar die vriendskappe wat daar gesluit is kan niemand ooit van jou af wegneem nie. En nou, baie baie jare later, gaan ons mekaar vir die eerste keer weer sien. En kuier. En onthou. En lag. En 'n bietjie huil ook.
By Martha, Keetmanshoop om Januarie 27, 2018 Geen opmerkings nie:
Etikette: afrikaanseblog, onderwyser, ou vriende, reunie, skool
Alles is in rep en roer by die skool. 'n Afvaardiging van die Ministerie van Onderwys het onverwags opgedaag. Natuurlik is almal gespanne, want wat kom maak hulle hier? Waarna soek hulle? Wie het oor wat gekla?
In die personeelkamer heet die hoof die besoekers welkom en gaan doodnormaal aan met sy vroeg-oggend ritueel. Hy is nou nie 'n man wat skrik vir koue pampoen nie. As hulle wil sukkel met hom, besluit hy, sal hy net so hard sukkel met hulle.
Met die eerste oogopslag sien Dina dat Katryn nie in die klas is nie. Die sekretaresse het ook niks gesê nie, dus neem Dina aan dat die kind seker net laat is. Sy open met haar gewone klein storietjie uit die Bybel en vra vir Isak om te bid.
"Juffrou, ek wil nie bid nie. My ma het gisteraand gesê 'n mens met so 'n vuil bek soos ek moet liewer nooit weer bid nie," kondig hy aan. Dina is so verslae dat sy sommer self bid en aangaan met die dag se werk.
Teen pouse is Katryn nog nie by die skool nie. Waar sou die kind wees? Waarom laat niemand iets weet nie?
Toe die klok na pouse lui, klink dit soos oorlog voor Dina se klas. Dit is Isak en Willem wat besig is met 'n vuisgeveg. Dit lyk regtig vir haar of hierdie 'n geveg tot die dood toe is, want albei seuns se neuse bloei en Willem se hemp hang in toue aan sy lyf. Sy moet drie keer op die twee skree voordat hulle die bakleiery staak.
"Nou toe nou, mannetjies, kan ek asseblief hoor wat hier aan die gang is? Van wanneer af gedra ons ons soos barbare op die skoolgrond? Waar kom julle daaraan om so te baklei?" raas sy.
Willem probeer verduidelik, maar die volgende oomblik is Isak weer op hom. Dina sleep behoorlik die seunslyfie van Willem af.
"Isak! Dit is nou genoeg!" gil sy dit uit. Sy besef sy kan nie (ook) soos 'n barbaar optree deur so te gil nie, maar hierdie ding is nou buite beheer. Sy stuur 'n ander seun om die hoof te gaan roep. Te laat besef sy dat die 'grootbase' mos ook hier is vandag.
Die hoof en twee van die ander menere kom aangestap en die twee seuns begin albei huil. Die hoof vra vir 'n verduideliking van die twee. Willem gluur net na Isak, maar hy is te bang om sy mond oop te maak. Hy is bang dat Isak hom weer gaan beetkry, want hy het gesê hy slaan hom vandag morsdood.
Isak kyk die hoof reguit in die oë toe hy antwoord. "Meneer, ek wou nie vanoggend in die klas bid nie. Nou spot Willem my dat ek nooit hemel toe sal gaan nie. Meneer, sê asseblief vir hom om sy bek van my besigheid af te hou, anders gaan ek hom sleg seermaak."
Dit kos groot oorredingsvermoë van die hoof om Isak te kalmeer. Hy stuur albei huis toe om te gaan afkoel voordat hulle weer mag skool toe kom. En wanneer hulle dan skool toe kom, moet hulle sorg dat hulle ouers ook saam kom. 'n Mens baklei nie so en dan verwag jy dat daar niks met jou moet gebeur nie.
Die kinders in die klas is almal so ontsteld dat Dina sukkel om hulle aandag te kry en te hou. Sy begin sommer kyk wie se boeke nog nie oorgetrek is nie. Daar is 'n hele paar skuldiges en sy dreig hulle met groot moeilikheid as dit nie teen Maandag oorgetrek is nie. 'n Paar gaan aan die kla en mor.
"Juffrou, ons het nie meer bruin papier nie," kerm een. Koos, die belhamel onder die lot, antwoord baie astrant: "Juffrou, my pa het gesê Juffrou kan dit self doen. Waar moet hy die geld vandaan haal om al die papier en plastiek te koop?"
Dina byt op haar tande om nie te antwoord nie. Sy neem haar voor om die naweek genoeg papier en plastiek te koop om almal se boeke netjies te kry. Dit is per slot van rekening nie die kind se skuld as die pa dit nie wil doen nie, is dit?
Na skool ry sy gou by Katryn-hulle se huis aan. Alles is doodstil. Die voordeur is gesluit. Nou wat de...? Hier is sowaar 'n groot skroef los, dink sy by haarself. 'n Buurvrou loer oor die muur en is gou om 'n storie aan Dina te verkoop. "Jong," hyg sy deur haar asmabors, "ek is seker die man het weer die vrou en kinders beetgehad laasnag. Hulle was nog almal hier toe ons gaan slaap het, maar vanoggend is die huis so stil soos jy hom daar sien. Ek sê jou, hy het weer sy hande seergemaak op die arme vrou en die kinders."
Dina knik net in haar rigting en besluit dit is beter om nie nog in te vra ook nie. Hoe sal die vrou nou weet wat gebeur het as sy in haar eie huis aan die slaap was die hele nag?
Met middag-ete is Danie die ene opgewondenheid. Hy het toe sy bevordering waarvoor hy so lank gewag het, gekry. "En my vrou, ek het die hele lotjie genooi om vanaand saam met ons te gaan eet by die hotel," kondig hy selfvoldaan aan. Dina se moed sak in haar skoene, want die werk is baie. Sy glimlag egter vir hom en gee hom selfs 'n liefdevolle drukkie.
"Petronel, dan is jy en jou boetie vanaand alleen hier by die huis, jong. Daar is nie nou nog tyd om te reël vir iemand om hier te kom bly nie."
Petronel antwoord nie. Sy kyk nie eens van haar bord af op toe haar ma met haar praat nie. Dina gaan onverstoord voort om haar toebroodjie te eet, maar in haar hart is 'n vae kommer oor haar kind wat besig is om in 'n stil, donker mens te verander. Wanneer, o wanneer sal daar dan tyd wees dat hulle twee (ma en dogter) kan sit en gesels en weer soos vroeër lief kan wees vir mekaar?
By Martha, Keetmanshoop om Januarie 26, 2018 Geen opmerkings nie:
Dinsdag 23 Januarie 2018
Toe die wekker lui, draai sy nog 'n slag om vir net nog 'n ou klein bietjie in die bed. Dit voel of sy byna niks geslaap het nie.
Danie is knorrig. "Vrou, jy moet wakker word. Dit is nie nou die tyd vir slaap nie. Toe jy laasnag moes kom slaap het..." gaan hy aan en aan en aan. Sy staan op en stap buite toe vir 'n bietjie vars lug. Dis warm. Dit lyk na reën.
Toe die skoolklok lui, draai sy by die hek in. Ai, dit kom nou van net 'n bietjie dit en nog net 'n bietjie dat. Jy weet mos om dit nie te doen nie, raas sy met haarself. En toe moes klein Danie ook juis vanoggend moeilik wees om klein skooltjie toe te gaan.
Die hoof is reeds besig met die afkondigings en Dina skuif verleë tussen die ander verby tot by haar stoel. Sy haat dit om laat te kom!
Die hoof kyk van sy notas af op, reguit in Dina se oë. "Dames en here, ons sal soggens vroeër moet uit die bed uit kom. Ons almal ken die reels, dus word van ons almal verwag om ten minste tien minute voor die klok lui hier te wees." Dina bloos bloedrooi en belowe haarself dat dit nooit, ooit weer sal gebeur dat sy laat is nie.
Op pad uit, roep die hoof haar terug. "Mevrou, is die notule van gister se vergadering gereed? Ons wil dit graag dupliseer vir almal."
Sy mompel 'n verskoning dat dit môre gereed sal wees en storm klas toe. By hierdie tyd breek die lot seker al die mure en deure van die klas af!
Die dag begin in alle erns, maar Dina sukkel om te konsentreer. Sy is moeg. Dit voel nie vir haar of die vakansie so pas verby is nie. Sy weet sy kry te min slaap, maar daar is nie 'n ander uitweg nie.
Toe die laaste klok lui, onthou sy dat sy nog iemand wou kry om vanmiddag na klein Danie te kyk by die atletiek. Sy kyk angstig rond vir 'n geskikte dogtertjie, maar almal is atlete en hulle sal nie kan help nie.
Skielik is die sagte stemmetjie hier langs haar. "Kan ek Juffrou se tas dra?" Katryn loop saam met haar tot by haar motor. "Dankie, liefkind."
En toe weet sy! "Katryn," roep sy die kind terug. "Sal jy namiddag vir my kom help by die atletiek? My seuntjie is 'n woelige outjie en ek het iemand nodig om saam met hom bal te skop en rond te hardloop. Sal jy dit vir my asseblief doen?"
Dit lyk of die son opkom op die kind se gesig. "Ja, Juffrou. Ek wil dit baie graag doen."
Die son is so warm dat die kraaie gaap, maar die kinders moet afgerig word. Die byeenkoms is binnekort en daar is nog baie wat gedoen moet word. Sy is baie dankbaar vir Katryn, want klein Danie is 'n hele handvol. Op pad na Katryn se huis toe stop sy eers gou vir melk en brood. Op die ingewing van die oomblik koop sy vir die kind koeldrank en 'n lekkertjie. Haar ogies straal van dankbaarheid toe sy afklim met haar sakkie eetgoed. Sy staan voor die hekkie en waai vir Dina totdat sy om die draai verdwyn.
By die huis is alles nog doodstil. Danie werk seker (soos gewoonlik) laat, maar Petronel moes al by die huis gewees het. Waar sou sy rondloop? Sy neem haar voor om hierdie dogter van haar ernstig aan te praat oor haar huislike pligte. Sy is eenvoudig net nooit by die huis om enigsins met die kleinste takies te help nie. Maar, o aarde, as dit etenstyd is, is die madam mos heel voor in die ry voor die kosbakke!
Koskook. Klein Danie moet gebad kom. Aandete. Opruim en skottelgoed was. Klein Danie in die bed sit. Gesellig met haar man verkeer vir 'n uur of twee. Laaste koppie drinkgoed vir almal. Koppies was en wegsit.
Uiteindelik. Stilte. Tyd om agter die boeke in te skuif.
Eerste op die lys is die notule vir die hoogsbelangrike baas.
Notule van 'n personeelvergadering wat gehou is op...
1. Verwelkoming en skriflesing
2. Personeel afwesig
3. Indeling van buitemuurse bedrywighede:
I. Tik van notules en agendas: Mevrou Dina Steyn
II. Koor: Mevrou Dina Steyn en Mnr X
III. Debat: Mevrou Dina Steyn en Mnr X
IV. Atletiek: Al die onderwysers
V. Netbal: soos vroeëer aangewys.
VI. Rugby: soos vroeëer aangewys.
VII. Boekekamer: Mnr X en Mev Dina Steyn
Dina begin sommer kliphard lag. Ja nee, van nou af stel sy haarself as 'Badprop Steyn' voor. Sy besef nou eers dat sy voorwaar vier bene en twaalf hande sal moet hê om alles te kan behartig. Dit sal haar nou leer om nie altyd so gewillig vir werk te wil lyk nie.
Sy voel moeg, maar die toetsies van vandag moet eers gemerk word. Die kinders kan nie verstaan as sy dit nie dadelik merk en uitgee nie. Merk. Merk. Merk.