Soeke na Kaap se ‘stigterskip’ | Netwerk24
Soeke na Kaap se ‘stigterskip’
Deur Elsabé Brits 27 Februarie 2018 08:34
Voorlopige opnames het begin om die plek te vind waar die skip gestrand het wat daartoe gelei het dat ’n permanente verversingstasie aan die Kaap gevestig is.
Dié skip was die Nieuwe Haerlem wat in 1647 naby Tafelbaai gestrand het.
’n Gravering van die skip Woestduin (1779) van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie wat aan die Kaap gesink het. Dit gee ’n mens ’n idee van hoe die Nieuwe Haerlem ook tot sy einde sou gekom het in 1647 naby Tafelbaai. Dit was dié skip se stranding wat regstreeks daartoe gelei het dat ’n permanente verversingstasie vyf jaar later aan die Kaap gevestig is. Skets: Verskaf
Die stranding het regstreeks daartoe gelei dat ’n permanente verversingstasie vyf jaar later aan die Kaap gevestig is, vertel dr. Bruno Werz, wat ook ’n boek geskryf het.
Werz is ’n maritieme argeoloog en uitvoerende hoof van die Afrika-instituut vir Marine en Onderwaternavorsing, -eksplorasie en -opleiding (Aimure).
Die Nieuwe Haerlem van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie (VOC) het op 25 Maart 1647 naby Tafelbaai gestrand.
Die navorsing dui daarop dat die skip op die strand geloop het. Die navorsingspan sal dus nie hoef te duik nie – die wrak is onder die hoogwatermerk onder die sand.
’n Portret van Johan Anthoniszoon “Jan” van Riebeeck het in 1648, voor sy koms na die Kaap, aan boord van die skip die Koning van Polen die oorlewendes van die Nieuwe Haerlem ontmoet.Foto: Verskaf
Kort ná die ramp is 58 van die oorlewendes opgepik deur ander skepe wat hier aangedoen het, maar 62 het besluit om agter te bly en na die goedere om te sien wat hulle gered het. Hulle was onder leiding van Leendert Jansz, wat ook ’n dagboek van sy tyd hier gehou het.
Daar word ook na die kamp van dié 62 oorlewendes en die tydelike fort wat hulle gebou het, gesoek.
In Werz se boek The Haarlem Shipwreck (Unisa Press) kan ’n mens die oorspronklike VOC-manuskripte – met vertalings – sien en lees. Onder meer die oorlewendes se monsterrol, die briewe wat saam met ’n Engelse skip, die Sun, gestuur is asook die dagboek van Jansz.
Werz is hoopvol dat hulle die kamp en fort sal vind, sê hy, hulle maak staat op borge en skenkings om na dié geskiedenis te soek.
Meer oor: Kaapstad | Geskiedenis | Soektog