Kommunikasie in die moderne gesin
In hierdie artikel word gefokus op kommunikasie in die moderne gesin, en die beginsels wat hier bespreek word, kan ook op kommunikasie in die algemeen toegepas word.
Hoe lyk die kommunikasie in die moderne gesin?
Kommunikasie in die hedendaagse gesin is meestal ontoereikend en oppervlakkig. Ouers werk dikwels lang ure en spandeer nie kwantiteit en kwaliteit tyd aan hulle kinders nie. Ouers en kinders se dagboeke is dikwels oorvol en gevolglik word daar min gekuier en gekommunikeer binne die gesin opset. Een koerantopskrif lui: "TV-kyk in Amerika gewilder as pa's". 'n Ander tydskrifartikel vertel dat pa's gemiddeld sewe minute per dag met elke kind in die huis praat! Baie jongmense verkies om eerder in die kuberruimte te gesels as met hulle ouers en ander gesinslede. Blogging raak al hoe gewilder onder tieners (aanlyn joernale waar hulle mekaar se inskrywings kan lees en kommentaar kan lewer) en ook MXit (sagteware word met GPRS op selfoon afgelaai en dan word aanlyn deur middel van goedkoop SMS'e gekommunikeer).
Behalwe die min praat en oppervlakkig praat in gesinne, is daar ook ander destruktiewe kommunikasie waardeur ons mekaar wond, bv. kwaadpraat (skinder) (Jak 4:11; Ps 50:16-20; 101:5); grootpraat (Jak 5:1; Spr. 27:2); seerpraat (Jak 2:2-3; Ef. 4:31;Matt 5:21-22; Spr. 26:28); te veel praat Jak 3:1; Spr. 10:19; 12:18); te vinnig (onbeheersd) praat (Jak 1:19; Spr. 18:13; 29:20; Pred. 5:1); dubbelpraat (Matt 21:28-32; ens.
Wat is die wortel van die probleem?
Wat is die rede dat ons mekaar seermaak met woorde. Jesus sê dat ons woorde 'n bron het: "Waar die hart van vol is, loop die mond van oor" (Luk 6:45). Ons kommunikasie word gedryf deur wat in ons harte aangaan. Hart in die Bybel dui meestal om ons innerlike lewe, ons gedagtes en ons begeertes/vrese.
Waarom praat ouers en kinders so min met mekaar? Ons word gedryf deur selfsug en gemaksug, en daarom sal ons nie moeite doen om in mekaar belang te stel nie. Dis geriefliker en makliker om voor die TV te eet in die plek van die praat en huisgodsdiens om die etenstafel. Miskien word jy gedryf deur 'n vrees vir konflik, en daarom dreig jy jou kind, of maak jy hom vinnig stil, sonder om deeglik te luister en te praat.
"Waar kom die stryd vandaan, waar kom die rusies onder julle vandaan?" vra Jakobus. Die antwoord: "Kom dit nie van julle selfsugtige begeertes wat gedurig binne-in julle woed nie?. Julle wil dinge hê maar kry dit nie en wil dan moord pleeg" (Jak 4:1-2). Die probleem is dat die dinge wat ons graag wil hê - gemak, gerief, vrede - ons so kan oorheers, dat daardie dinge God se plek inneem. En dan word ons kommunikasie gedryf deur ons afgode.
As 'n mens God eerste stel in elke praktiese situasie in die gesin, dan sal jou kommunikasie met jou gesinslede goed wees. Wanneer God nie eerste is nie, en jy selfsugtig is, sal jou kommunikasie onbybels wees, al gebruik jy "goeie" kommunikasievaardighede.
Deel jou lewe met jou gesin
Vertel hulle wat met jou gebeur by die werk, die skool, op pad. Watter goeie dinge beleef jy? Watter negatiewe goed gebeur met jou? Vra jou gesinslede uit oor wat in hulle lewens gebeur.
Vertel hulle hoe jy reageer op dit wat met jou gebeur. Jy was baie bly; jy't iemand gehelp; jy het iemand seergemaak met 'n lelike opmerking. Vra die ander uit: En wat het jy toe gedoen? Hoe het jy gevoel toe sy dit vir jou gesê het?
Deel met jou huisgenote wat in jou eie hart aangaan. Hoekom het jy so opgetree? Wat het hierdie optrede gemotiveer? Waarom het jy so kwaad geword? Wat wou jy gehad het wat jy nie gekry het nie: respek, aanvaarding, beheer? Deel dan jou binnekant. Stel belang in dit wat jou kind gedryf het. So help ons mekaar in die gesin om mekaar beter te verstaan.
Luister na mekaar Om jou eggenoot of kind te hoor, moet jy leer om met volle aandag te luister sodat jy werklik verstaan wat hy/sy probeer sê. Wenke:
Hou op om oorkrities te luister. Hou op om antwoorde te soek om hulle op hul plek sit. Konsentreer eerder daarop om hulle te verstaan. Jy sal dus na jou gesinslede luister en nie na jou eie hart nie.
Moenie tot gevolgtrekkings kom voordat jy al die inligting het nie. Moenie jou maat of kind onderbreek en oplossings aanbied terwyl hy/sy net gehoor wil word nie. Moenie die onderwerp verander omdat dit jou nie pas nie.
Luister ook na die nie-verbale boodskappe (sonder woorde) van jou maat of kinders. Jou lyftaal gee ook 'n boodskap. So kan 'n vrolike lag én trane albei blydskap kommunikeer.
Vermy negatiewe gesprek tegnieke
Moenie beskuldigend wees nie: "Jy maak my hartseer". Gebruik eerder "ek"- boodskappe: "Ek voel hartseer wanneer...".
Moenie feite verdraai om jou te pas nie, maar praat die waarheid.
Moenie veralgemeen nie; vermy woorde soos "nooit" en "altyd" .
Kommunikeer wat werklik in jou hart aangaan. Moenie verskuilde boodskappe uitstuur nie, jou maat of kind kan dit verkeerd interpreteer en dan kan jy kwaad of verontreg voel.
Skeduleer gereeld tyd vir huisgodsdiens: deel lief en leed, stel gebedsversoeke; praat oor die Skrifgedeelte en pas dit op julleself toe
Hou gereelde huisvergaderings
Beweeg as ouer in jou kind se leefwêreld in: Gaan sit bietjie by hom/haar in sy/haar kamer; speel met jou kind; woon kind se skoolaksies by; ens.
Jou gesin is 'n groot geskenk én verantwoordelikheid: "Jou vrou is in jou huis soos 'n vrugbare wingerdstok, jou seuns is rondom jou tafel soos jong olyfboompies! Kyk, so word die man geseën wat die Here dien" (Ps 128: 3-4).
Mack, W.A. Strengthening You Marriage. Phillipsburg : P&R.
Tripp, P.D. 2000. War of Words: Getting to the Heart of Your Communication Struggles. Phillipsburg : P&R Publishing.
Scott, S. Communication and Conflict Resolution. Focus. ISBN: 1-885904-50-9
Tripp, P.D. 2001. Age of Opportunity: A Biblical Guide to Parenting Teens. Phillipsburg : P&R Publishing.