Geskiedenis van die Voortrekkertapisserie in die Voortrekkermonument: Deel 4 – Afrikanergeskiedenis
Geskiedenis van die Voortrekkertapisserie in die Voortrekkermonument: Deel 3
"Retief se afskeid"
Piet Retief staan hier in die middel van die tapisserie. Sy vrou, tant Lenie, het haar hand op haar seun Pieter se skouer. Retief se dogter Deborah staan net regs voor van hom en is besig om sy veldfles vol water te maak. Retief se seun wou vreeslik graag op die tog saamgaan. Hierdie toneel waar die seun pleitend vra, Retief oorweeg, en die moeder probeer keer, word ook uitgebeeld. Regs op die doek is van die ruiters al gereed om te vertrek. Die bladsak aan Retief se lyf waarin die traktaat gevind is, asook die veldfles, is later by sy oorskot gekry. Let ook op dat beide hy en sy seun kruithorings dra. Kyk net hoe mooi is Lenie, Retief se vrou, se kappie en mantel. Deborah se kappie en rok is self ook baie mooi. Vier jong seuns by name Pieter (Retief se seun), Danie Liebenberg, Kosie Oosthuizen en Kootjie Opperman sou die tog tesame met 65 ander Voortrekkermans en agterryers meemaak. Die doel van die tog was om die beeste wat Sekonyela gesteel het aan Dingaan terug te besorg. Deur dit te doen, sou die grondtransaksie vasgemaak gewees het. Die geselskap het op die 25ste Januarie 1838 vertrek en niemand sou lewend terugkeer nie.
Die skilder het vertel dat toe hy die paneel geverf het, hy na musiek van Grieg se Liriese Suite geluister het om die chaos, angs en verwoesting van die nag te kon vorm en vaslê. Die werkster, mev. Steyn vertel dat Coetzer haar gereeld aan huis besoek het om te kyk hoe sy vorder en die werk hanteer. Op 'n dag het hy lank en aandagtig na haar werk gesit en kyk. Dit was die lang vlegsel van die vrou met die verskrikte kind in haar arms wat hom vasgehou het. Na 'n ruk het hy haar aangeprys en gesê dat hy nie kan glo dat hy so 'n werk met sy hande gemaak het nie.
Die tragedie van die Bloukraansmoorde gedurende die nag van die 17de Februarie 1838 was een van die grootste harseerverhale van die Groot Trek. In net een nag is 41 mans, 56 vroue 200 "bediendes" en 185 kinders om die lewe gebring. Letterlik alles wat leef en beef, mens sowel as dier, het omgekom. Groot volwasse mans het die volgende dag trane afgevee oor wat hulle gesien het.
Die tapisserie beeld vlamme en rookwolke wat hoog die lug in staan uit. Daar is gebreekte wawiele, stoele banke en kiste, en dan ook vroue wat huil, bid en veg. Let op na die oop Statebybel amper heel links onder, asook die dogtertjie net bo die Bybel se groot oë. Dan is daar die dogter net na regs met die pangeweer in die hand wat skiet en die kruithoring net links by haar elmboog. Geen van die vroue dra kappies nie en almal is in nagklere omdat die moorde in die nag gebeur het.