Jozef Wolhuter: geo-hidroloog van formaat | News24
Jozef Wolhuter: geo-hidroloog van formaat
Jozef Wolhuter het 'n onkreukbare rekord as geo-hidroloog en myn-geoloog, en van al die praters rondom die berugte "causeway" oor die Seekoeirivier het hy waarskynlik die mees outoritêre mening. Foto:JANNIE HOUGH
HY is vanjaar 85, het 'n onkreukbare rekord as geo-hidroloog en myn-geoloog, en van al die praters rondom die berugte "causeway" oor die Seekoeirivier het hy waarskynlik die mees outoritêre mening.
Hy is Jozef Wolhuter, Hoër Volkskool in Heidelberg, B.Sc. in Geologie en Fisika by Maties, en outoriteit op die gebied van ondergrondse en bogrondse water sedert die dae toe hy 'n reuse-bydrae gelewer het in die mynbedryf in Suid-Afrika.
Deesdae het hy en sy vrou 'n pragtige woonhuis in Eedenglen, maar sy fut is nog lank nie uit nie – nie solank die betrokkenes by dinge soos die Aston-/Paradys-spoelbrug sukkel om die probleem op te los nie. Eintlik, sê hy, is daar geen probleem nie, behalwe dat die brug se ligging verkeerd is. Vêrder terug met die rivierloop, waar die Seekoei- en sy buur-rivier nie breed loop nie, is die ideale plek vir twee relatief goedkoop brûe, wat die Paradysenaars na Jeffreysbaai kan neem.
Vir verskeie dekades was hy aktief by dié stryd betrokke. Hy het sy kennis aangewend om met die munisipaliteit te kontak en raad te gee, maar tot op hede het sy en ander se pogings op dowe ore geval. Dié lomp hantering van die saak, en vele ander water-verwante probleme, was vir hom n bron van frustrasie, omdat hy passievol is oor waterbronne en die korrekte hantering daarvan. Sy verdere oplossing lê in die gebruik van die kanaal wat lank gelede teen 'n paar miljoen deur 'n siviele ingenieur vir die natuurlike vloei van die water geskep is en lankal oorgroei en in onbruik is – waarom, weet niemand nie.
Ná Maties wou hy nie veldwerk doen nie, maar het hy as myngeoloog by Randfontein Estates en Westonaria gewerk. Hier het hy by kartering van ondergrondse boorgate betrokke geraak. Omdat riwwe skuif, is eksplorasie belangrik, en kartering dui die ligging van riwwe aan en waar presies geboor moet word. As geo-hidroloog het hy gepoog om alles van water te weet wat te weet is. Hy definieer: "Die wat, die waarvandaan en waarheen, die hoë en wanneer en hoekom van (veral) ondergrondse water."
Sy loopbaanhoogtepunte was die suksesvolle ontwatering van die Gemsbokfontein-kompartement en die uitstaande kartering van boorgate by die Doringkop-myn. Die posisie van boorgate, planne van ondergrondse riviere en verwagte verskuiwings was deel hiervan. Waar hy betrokke was by Westonaria, het geen sinkgate ontstaan nie, omdat sy benadering tot ontwatering en dolomiet-gedrag anders was as dié wat by bv. Carletonville aangewend is. Die hele land ken die tragi-komedie van dié dorp se sinkgate.
Jozef het die wêreld redelik plat gereis, beide as afgevaardigde en intelligente toeris. Lande wat hy besoek het, sluit in die VSA (NASA-kongres en besoek aan ses universiteiteite), Europa, in 1999 weer VSA waartydens hy byna 45 000 km per trein deur dié grootse land gereis het. In 2010 per skip na Italië, en 'n 10-dae toer deur Afrika.
Hy besit 'n imponerende hoeveelheid dokumente, veral rondom die Seekoeirivier-probleem, waarin hy wetenskaplik aandui wat gedoen behoort te word. Van sy vroeëre werk as myngeoloog wil hy by die Noordwes-Universiteit inhandig vir moontlike publikasie en vir hul argiewe, omdat hulle die naaste aan die betrokke myne geleë is. Sy werk is voor die rekenaar-dae gedoen, maar bevat verbysterende fyn detail en tekeninge van uitstaande gehalte.
Hy is getroud met Rachel ("met 'n ch!") – 'n borrelende, aangename mens wat twaalf jaar sy junior is en wat die ernstige Jozef met humor en 'n tikkie vroulike tergery hanteer. Sy seun werk as meganiese lugvaartingenieur in Boston, VSA en sy een dogter is doktersvrou en die ander ingeniersvrou.
Hy is nog lank nie klaar geleef nie en het na sy aftrede landmeterwerk gedoen. As hy lees, lees hy Die Burger en wetenskaplike werke. Punt. Tans speel hy lekker met elektriese treintjies, en soos ek sy soort B.Sc.-mense ken, is dit 'n plesier en leerervaring om dié stokperdjie saam met hom te geniet.