Gefrustreerd en ontnugter — alternatief
Gefrustreerd en ontnugter
April 06, 2016 by Nico de Wet in Zandri le Grange
Gefrustreerd en ontnugter… dis hoe jy voel as jy ‘n onderwyser tans in Suid-Afrika is. Dit is hoe jy voel as jy besef die skoolstelsel waarbinne jy tans werk geensins ‘n verskil aan baie jong Suid-Afrikaners se lewens gaan maak nie. Gefrustreerd en ontnugter kan dan verder aangevul word met hulpeloosheid en ‘n hart wat bloei vir talle jong Suid-Afrikaners.
Sedert 1994 het die skoolstelsel in Suid-Afrik ‘n hele paar gedaanteverwisselings ondergaan. Eers is daar voort gegaan met die sillabus wat voor 1994 in plek was. Toe is ‘n paar veranderinge gemaak en uiteindelik het OBE (uitkomsgebaseerde onderwys) in die vroeë 2000 sy opwagting gemaak. Na ‘n hele reeks van netelige situasies is hierdie sillabus tot rus gelê en meer onlangs het die jong boetie, CAPS, sy verskyning gemaak. Die vraag is egter: het hierdie veranderinge aan die sillabus werklik ‘n positiewe verandering in die meerderheid van jong Suid-Afrikaners gemaak? Die antwoord hierop is ‘n baie eerlike...
Iewers in ons skoolstelsel verloor ons Suid-Afrika se toekoms. Die getal graad ene wat inskryf, klop glad nie met die hoeveelheid graad twaalwe wat op die ou einde aantree om hul matriek eindeksamen af te lê nie. Dan word daar nog nie verwys na die kommerwekkende slaagsyfer van graad twaalfs nie. En ons praat nie eers van die gedokterde syfers nie. Ons verloor hulle nie net fisies uit die skoolstelsel nie - ons verloor hulle ook op ‘n akademiese vlak reg deur van graad een tot graad twaalf. Daarmee word bedoel dat leerders van een graad na ‘n volgende bevorder word sonder dat hulle die vorige graad se minimum vereistes bereik het, wat beteken dat die domino-effek van sukkel, net met elke gratis toestemming tot die volgende jaar, verhoog.
Dit is kommerwekkend dat ‘n leerder voor jou in ‘n graad agt wiskunde klas sit en amper geen getal-begrip het of in ‘n meer verstaanbare begrip, in twee’s kan tel nie. Daar kan net een verduideliking hiervoor wees. As dit een leerder was sou ‘n mens dalk tot ‘n ander gevolgtrekking kon kom, maar dit is nie net één leerder nie en dit is nie net één skool wat dit agter kom nie. Iewers in die skoolstelsel is daar groot fout en iewers in die voorafgaande sewe jaar van skool het ons daardie leerders op ‘n akademiese vlak gefaal en verloor.
Die blaam word baie maklik op onderwysers geplaas, waarby ons later sal uitkom. Sommige wil ook die blaam op die leerders self plaas en in sekere gevalle is dit wel grondig, want Suid-Afrika se leerders wil nie leer nie en wil ook nie in die skool wees nie. Daar is egter baie ander leerders wat wil uitstyg bo hul omstandighede en dis juis baie van hierdie leerders wat ons iewers langs die pad verloor. Die rede is eintlik baie eenvoudig: Suid-Afrika se skoolstelsel is nie gerat om die komplekse en diverse sosiale omstandighede waaruit leerders kom, te hanteer en te bestuur nie.
Hoe kan ‘n leerder wat honger is, wat glad nie geslaap het omdat hy, of sy, na sy familie moes omsien weens geen ouer wat teenwoordig is nie, werklik konsentreer in die klas of skool enigsins as belangrik ag?
Die stelsel wat Suid-Afrika tans volg sal uitstekend vaar indien al ons leerders uit die selfde sosiale agtergrond kom waar daar geen benadeling is nie en alle leerders genoegsame stimulering ontvang tydens hul vormingsjare. Ongelukkig in Suid-Afrika kom al ons leerders nie van dieselfde agtergrond nie en verskil die omgewing waarbinne hul hulself bevind hemelsbreed.
Leerders spandeer ongeveer sewe ure van hul dag in die skool, maar die oorblywende sewentien ure in daardie leerder se dag het ‘n enorme impak op die leerder se vordering binne die skoolstelsel. Van ons leerders in die Suid-Afrikaanse skoolstelsel se ouers is geletterd en ander s’n nie. Dit beteken party van ons leerders se ouers kan hulle in die namiddae help en ander s’n nie. Van ons leerders se ouers het ‘n werk ander nie. Wat daartoe lei dat van ons leerders vanaand ‘n bord kos het om te eet en ander nie. Daardie bord kos het ‘n groot invloed op môre se skooldag. Die leerder wat gisteraand en vanoggend iets gehad het om te eet se vermoeë om te konsentreer is net soveel beter as die ander leerder s’n. Van ons leerders moet na skool terug keer na ‘n onveilige omgewing waar geweld die middelpunt is. Leerders moet na skool nog sorg vir tien talle ander kinders omdat ‘n ma of ‘n pa nie instaat is nie. Dis juis deur hierdie diverse verskille tussen die leerders wat voor ons in die klas sit waar ons leerders verloor.
Tans word die blaam keer op keer geskuif na die onderwyser. Onderwysers moet vir nog opleiding gaan en onderwysers kan nie hul tyd reg bestuur nie. In sekere gevalle kan die blaam wel op die onderwyser se vurk geplaas word, maar ‘n onderwyser kan ook net soveel doen in ‘n stelsel wat nie geskik is vir ‘n land met unieke probleme nie. Hou ‘n onderwyser leerders na skool vir ekstra onderrig, word daar gevra hoekom dit nie tydens die skooldag kan plaas vind nie. Identifiseer jy sekere leerders wat wel ekstra hulp nodig het, lei dit gereeld na ‘n vorm van diskriminasie en viktimisering. Op ‘n normale dag met agt periodes werk ‘n onderwyser gewoonlik met ongeveer 200 tot 250 leerders. Al hierdie leerders het verskillende leerbehoeftes en verskillende agtergronde. Met elke keer word die onderwyser se werk net meer om te verseker dat leerders nie verlore gaan nie. En dit terwyl die moontlikheid net groter word om leerders binne die stelsel te verloor weens die hooi op die onderwyser se vurk wat meer word. ‘n Onderwyser wat nie meer die sagte plekkie van rus kan bied nie omdat hulle self moet swem of verdrink.
Hoe kan ons hierdie probleme binne die Suid-Afrikaanse skoolstelsel aanspreek? Hoe kan ons verseker dat elke leerder goeie gehalte onderrig ontvang? Hoe gaan ons ‘n gelyke speelveld skep? ‘n Speelveld wat ongelykhede soos die ondersteuning wat ‘n ouer wat geletterd is, teenoor ‘n ouer wat nie is nie, aan hul kinders bied, uit die weg ruim.
Foto via The Good Men Project
Ek dink die begin sal wees om te erken dat die skoolstelsel soos hy tans staan nie daarin gaan slaag om ‘n geletterde en geleerde nasie op te lewer nie. ‘n Verdere stap sal wees om te besef dat sekere leerders meer aandag en meer tyd binne ‘n gegewe skooldag benodig om minimum vereistes te bereik. Daarom sal die skooldag vir leerders soos hierdie of die tydperk waarbinne hulle ‘n uitkoms moet bemeester, verleng word. Daar moet besef word dat gelykheid en regverdigheid wêrelde van mekaar verskil. ‘n Stelsel van gelyke onderwystyd en praktyk gaan nie ‘n regverdige geleentheid bied vir elke leerder in Suid-Afrika om sy of haar potensiaal te bereik nie.
Ongelukkig binne Suid-Afrika gaan so ‘n stelsel in sekere kringe as ‘n vorm van diskriminasie uitgewys word en in ander weer as rassisties. Hoekom, want ongelukkig is dit so dat ons voorheen benadeelde omgewings juis dié is wat werklik meer hulp binne die Suid-Afrikaanse skoolstelsel nodig het. Dit is juis hierdie omgewings wat uitgebuit word en wat nie oor die nodige hulpmiddels en opgeleide onderwysers beskik om aan hulle leerders ‘n geleerde toekoms te verseker nie.
Ons moet besef dat ‘n eenvormige stelsel, soos hy tans staan, nie die antwoord is op ons land se onderwyskrisis nie. Die onderwysstelsel soos hy tans staan is ook nie die manier om die ongeregtighede van die verlede reg te stel nie. Dis nie genoeg om ‘n leerder ‘n jaar te laat herhaal nie en dan daardie leerder net weer aan sy of haar eie genade oor te laat nie. Daardie leerders het ‘n ekstra hupstoot nodig, daardie leerders het meer hulp nodig as wat die stelsel tans bied. Ons het ‘n stelsel nodig wat alle agtergronde kan akkommodeer.
‘n Stelsel waar daar saamgewerk word met die onderwyser as vakkundige en opvoeder, ‘n leerder wat bereid is om saam te werk, ‘n departement wat ondersteuning gee, ouers wat met integriteit betrokke is– omsaam ‘n toekoms te bou wat opgevoede, vooruistrewende, respekterende, onbevooroordeelde wereldsburgers die wereld in te stuur.
Zandri le Grange
April 06, 2016 /Nico de Wet
skoolstelsel, skool, gelykheid, regverdigheid, uitkomsgebaseerde onderwys, caps, onderwysers