Items per datum gefilter: Desember 2017
Voornemens vir nuwe jaar is net sê-nou-maar-sê
Saterdag 30 Desember 2017 05:38
Sê-nou-maar is ŉ lekker sê.
Dis tog al wat ŉ nuwejaarsvoorneme is: ŉ sê-nou-maar-sê.
Sê nou maar ek kon in 2018 Japan toe gaan.
Sê nou maar ek kon in 2018 elke dag twee uur lank in die gim spandeer.
Sê nou maar ek kon in 2018 my liefde vir koeksisters en sjokoladekoek (trouens, enige gebak!) in toom hou …
Hou julle lekker vakansie? “Ons doen!”
Donderdag 28 Desember 2017 08:03
deur Fred Pheiffer
Wanneer dié taalverskynsel begin kop uitsteek het, sal ’n mens net met uitgebreide taalopnames kan vasstel, maar dit het waarskynlik ná die eeuwisseling begin. In navolging van Engelse uitdrukkings soos “I do” en “It does” het veral jonger Afrikaanssprekendes “Ek doen” en “Dit doen” begin sê. Dit kom neer op ’n uitbreiding van die sintaktiese rol van doen as werkwoord. Tradisioneel en konvensioneel was doen nog altyd en is doen steeds ’n oorganklike werkwoord. In ’n welgevormde sin benodig dit dus ’n komplement, hetsy ’n voorwerp (’n naamwoord) soos in “inkopies doen”, “sake doen” of “niks doen nie”, hetsy ’n bepaler (’n bywoord) soos in “uitstekend doen”. Derhalwe is ’n sin met doen sonder ’n komplement nie welgevormd nie.
Hoe dus nou gemaak met sinne waarin doen onoorganklik gebruik word? Iemand vra byvoorbeeld vir jou of jy van sjokolade met neute hou, en jy antwoord bevestigend: “Ek doen!” Of iemand merk op die hitte en droogte skroei alles droog, en jy stem saam: “Dit doen!” Taalpuriste sal dié soort verskynsel as volstrek anglisisties afmaak, en by elke geleentheid daarop wys en dit uit die taal probeer weer. Dat dit anglisisties is, kan nie ontken word nie. “Ek doen!” volg die Engelse patroon slaafs na en vervang in dié proses uitdrukkings soos “O ja!” of “Beslis!”, en “Inderdaad!” of “Dis nie altemit nie!”
Mag jy Kersfees smul aan 'n minnemaal
Saterdag 23 Desember 2017 08:13
My ma sê altyd: “Vetsug is nie oorerflik nie, eetgewoontes wel.” En as jy soos ek uit ŉ tradisionele, Afrikaanse familie kom, sal jy weet dat my ma die waarheid praat.
My ouma is oorlede toe ek vyf jaar oud was, en die enigste beeld wat ek nog van haar kan oproep, is hoe sy met haar forse bo-arms in die warm kombuis staan en brood knie, hoe sy geruik het soos vars, warm suurdeegbeskuit uit die ESSE-steenkoolstoof. En ek onthou die stapels en stapels kos wat by elke liewe ete die tafels laat holrug staan het. Met Kersfees was dit oordaad kwadraat: gemmerbier en vars waatlemoen wat in ŉ streepsak in die plaasdam afgekoel is, vier of vyf soorte vleis met dubbel soveel bygeregte, en les bes, die doekpoeding met ŉ versteekte bronspennie.
Ek weet as ek môreaand by my ma se tafel aanskuif, gaan dit weer so ŉ gedoente afgee: Ons eetgewoontes het ons by my ouma geërf. Psigologies dink ek dit het iets te make met die swaarkryjare van die Groot Depressie, toe my ouma-hulle sprinkane en ander eetgoed uit die veld moes kry en skilpad ŉ delikatesse by spesiale geleenthede was. Die Groot Depressie leef as ŉ meem in ons gene, en ons eet oordadig om armoede en swaarkry te besweer.
Hier is HAT se woord van 2017
Maandag 18 Desember 2017 18:13
Die redaksie van die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal het op Maandag 18 Desember dié woordeboek se woord van die jaar bekend gemaak.
Hierdie boeke moet in jou Kerskous land
Saterdag 16 Desember 2017 09:08
Dit gebeur nie elke jaar dat ŉ mens in ŉ eindjaarrubriek soos hierdie, Afrikaanse taal(kunde)boeke as Kersinkopievoorstelle kan voorhou nie. Daarvoor is die jaarlikse oes helaas dikwels te skraal …
Maar 2017 was ŉ vet jaar! Ek kan daarom met genoeë ŉ lys van my persoonlike aanraaisels hier aanbied.
VivA beloon 2017 se varsgebektes
Vrydag 15 Desember 2017 09:06
Varsgebek, ons kompetisie waar taalgebruikers hulle onopgetekende taalskatte kon inskryf, het pas ten einde geloop. Die Sêgoedkompetisie het weer hierdie jaar ŉ skatkis vol heerlikhede opgelewer. Die beste van dié inskrywings is in ŉ kortlys geplaas, en VivA-gebruikers kon vir hulle gunstelingsêding stem.
VivA maak dus vandag met trots die skerpste, varsste, pittigste en gewildste sêgoed vir 2017 bekend.
Jy kan nou duisende wen met Varsgebek
Saterdag 09 Desember 2017 07:32
Varsgebek 2017 staan einde se kant toe. En as jy jóú stem uitbring, kan jy weer groot pryse losslaan – net betyds vir die voorlêende vakansie.
Nog nie gehoor van Varsgebek nie? Dit is die inisiatief waar die HAT, Taalkommissie, VivA en WAT (met die ondersteuning van Afrikaans.com, Atterbury Trust en CTexT) woorde, idiome en ander sêgoed wat nog nie in woordeboeke opgeteken is nie, insamel.
Sedert Varsgebek in 2016 in die lewe geroep is, het ons al meer as 1 500 inskrywings van oor die hele land ontvang.