Belhar kom uit belydenisbeweging teen apartheidWarden se kerk Foto: Marianne Styan Hierdie artikel deur prof. Piet Strauss is deel van Maroela Media se reeks uiteenlopende artikels oor die Belhar-debat. Volg gerus die Belhar-debat op Maroela Media se debatsplatform, Nóú pra’ jy. -Red Die finale aanvaarding van die Belydenis van Belhar in 1986 deur die Sinode van die destydse Nederduits Gereformeerde Sendingkerk, was die klimaks in die belydenisbeweging teen apartheid. ŉ Beweging wat sy eerste klanke laat hoor deur Beyers Naudé van die Christelike Instituut in Suid-Afrika in 1965 en daarna deur ander kerklike figure voortgesit is. In hierdie beweging was Allan Boesak van die Sendingkerk ŉ sentrale figuur. In 1981 verklaar hy dat daar ŉ groot behoefte is aan swart Christene wat die gereformeerde waarhede in apartheid-Suid-Afrika herontdek. Hy gaan verder: “I indeed believe that black Christians should formulate a Reformed Confession for our time in our own words.” Boesak sien swart as ŉ kader van onderdrukwees in die wêreld. Vir hom staan God aan die kant van die verdruktes, nietiges en veragtes. Apartheid in die naam van die Evangelie soos voorgestaan deur Afrikaanse gereformeerde kerke maak ŉ bespotting van die Evangelie. Boesak se invloed wys duidelik in verklaring van die Black Alliance of Reformed Christians (Abrecsa) in 1981. Hierin word apartheid ŉ sonde en ŉ verdraaiing en bespotting van die Evangelie genoem: verraad teenoor die gereformeerde tradisie en kettery. Vir Boesak is die teologiese en morele regverdiging van apartheid meer as net ŉ etiese kwessie soos ŉ persoonlike belediging van iemand. Dit tas die kern van die Evangelie aan. Daarom voel hy dat die kerk dit met ŉ kernsaak vir die kerk, ŉ belydenis, moet opponeer. Die Algemene Vergadering van die Wêreldbond van Gereformeerde Kerke van 1982 in Ottawa staan sterk onder die invloed van die belydenisbeweging. As ŉ teken van solidariteit met diegene aan die ontvangkant van apartheid en ŉ duidelike “nee” teen die beleid word Boesak tot voorsitter van die vergadering verkies. In sy besluit neem die Wêreldbond baie van die terme wat Boesak teen die teologiese en morele regverdiging van apartheid gebruik, oor. Die Algemene Vergadering koop in op die saak van kerklike weerstand teen apartheid op die vlak van ŉ belydenis as dit besluit dat kerklike steun aan apartheid vir hom ŉ status confessionis skep. Dit beteken dat jy nie met hom oor apartheid kan verskil sonder om die “integrity” van die gemeenskaplike belydenis van die gereformeerde kerke in gedrang te bring nie. Die Nederduits Gereformeerde Kerk en Nederduits Hervormde Kerk van Afrika word uit die Wêreldbond geskors. By die heropname van die Nederduits Gereformeerde Kerk in die Wêreldbond in 1998 verklaar die algemene sekretaris van die bond, Milan Opocensky, dat ŉ aanvaarding van hierdie status confessionis nie beteken dat ŉ belydenis daaruit móét volg nie. Die Sinode van 1982 van die Nederduits Gereformeerde Sendingkerk besluit egter anders. In sy aanvaarding van die pasgenome besluit teen apartheid van die Wêreldbond aanvaar die Sendingkerk ook ŉ status confessionis teen apartheid. Die voorstel van Gustav Bam dat daar nog tydens die sinode ŉ belydenis in die gees hiervan opgestel moet word, word ook aanvaar. ŉ Kommissie waarin die dogmatikus Dirkie Smit ŉ groot rol speel, word getaak om so ŉ belydenis te formuleer. Volgens Willie Jonker neem Smit ŉ belangrike aandeel aan die “formulering en afwerking” van die Belydenis van Belhar. Hy word hierin bygestaan deur dosente in Teologie aan die Universiteit van Wes-Kaapland en Allan Boesak. Nadat die ringe van die Sendingkerk die nuwe konsepbelydenis onder oë gehad het, aanvaar die Sinode van 1986 dit as ŉ nuwe belydenis vir die Nederduits Gereformeerde Sendingkerk. Hoewel daar veel meer vir en teen Belhar as ŉ gereformeerde belydenis gesê kan word, die volgende: Bestel nou jou kopie van Belhar geweeg In Kraal Uitgewers se boek Belhar geweeg ondersoek 18 skrywers en bekendes die waardigheid van Belhar as belydenisskrif. Belhar geweeg skets nie net die agtergrond waarteen Belhar saamgestel is nie, maar vra ook brandende vrae oor die moontlike invloed van die aanvaarding van Belhar. Die boek bestaan uit ses hoofstukke met artikels wat fokus op onder meer die ontstaan van die Belydenis van Belhar en die agtergrond waarteen dit saamgestel is, die kerkordelike pad wat gestap is en die reaksie van ander kerke en jonger kerkleiers in die Nederduitse Gereformeerde Kerk. Belhar geweeg sluit ook die volledige teks van Belhar in sowel as die begeleidende brief wat daarmee saamgelees moet word. Skrywers sluit in prominente kerklui soos die voormalige moderator van die NG kerk, prof. Piet Strauss, en bekendes soos die voormalige polisiehoof, genl. Johan van der Merwe. Belhar geweeg is beskikbaar by Kraal Uitgewers. Maroela Media-lesers kan die boek nou bestel teen die spesiale afslagprys van R70 (R20 posgeld en verpakking uitgesluit). Besoek www.kraaluitgewers.co.za om dit te bestel.