’n Praktiese veldslag in ’n ideologiese oorlogFoto: Marten Bjork/Unsplash.com Deur Monica Mynhardt Dit is moeilik vir enige mens om oor idees en teorieë om te gee wanneer jou praktiese werklikheid besig is om uit mekaar te val. So is dit ook moeilik om die belangrikheid daarvan raak te sien om aan die idee-oorlog deel te neem wanneer die drukkende probleme in jou lewe in die werklikheid eerder as teorie gesetel is. Dit is egter besonders belangrik om te begryp waarom dit letterlik lewensnoodsaaklik is om nie net aan die idee-oorlog deel te neem nie, maar veldslag op veldslag te wen ten einde jou praktiese voortbestaan te verseker. Die idee-oorlog is die stryd wat bestaan tussen die twee opponerende ente van die ideologiese spektrum – die stryd tussen die sogenaamde linkses en regses. Tradisioneel is waardes aan die regse kant van die spektrum meer konserwatief. Hierdie kant hang waardes soos kapitalisme, die vryemark, min na geen regeringsregulering, grensbeheer, lae belasting, geen wapenbeheerwetgewing en gelykheid van geleentheid aan. Hulle ondersteun idees soos privaat eiendomsreg. Die waardes aan die linkse kant van die spektrum is aansienlik meer liberaal. Hulle hang weer waardes soos sosialisme, streng gereguleerde markte, inkomstegelykheid, hoë progressiewe belasting, oop landsgrense, wapenbeheer, gratis openbare gesondheidsorg en gelykheid van uitkomste aan. Hulle ondersteun idees soos uitermatige na absolute regeringsmag. Regse waardes lei gewoonlik tot die groei en vooruitstrewing van ’n samelewing. Linkse waardes het, daarenteen, feitlik sonder uitsondering die ineenstorting van ’n samelewing tot gevolg. ’n Land soos die VSA waarin basies elkeen van die regse waardes aanwending vind, word byna onomstrede as die vryste land met die grootste ekonomie in die wêreld bestempel. ’n Land soos Venezuela, waarin talle van die linkse waardes aan die orde van die dag is, het byna onmiddellik onredbaar te gronde gegaan. Waar linkse idees die veldslag wen, is praktiese lyke noodwendig die gevolg. Tog blyk die rolspelers aan die linkerkant beter daarmee te wees om hul boodskap oor te dra en hul ondersteuningsbasis op te sweep. ’n Meer suksesvolle opgesweepte ondersteuningsbasis bied noodwendig ’n groter kans tot oorwinning. Die gevaar hiervan is dat ’n linkse veldslag wesenlike negatiewe gevolge vir enige land, ons eie ingesluit, sal hê. Daarom moet die regterkant die verpakking van hul boodskap herevalueer ten einde die ineenstorting van ons samelewing te voorkom. Ons huidige probleem: Linkse waardes is meestal absurd, maar word suksesvol oorgedra en ruiterlik ondersteun. Regse waardes is sinvol en werk, maar word met minder sukses oorgedra en het derhalwe minder bankvaste ondersteuning. Dit is soos ’n besonderse wyse persoon eens gesê het: Die linkses laat aaklige idees goed klink, en die regses laat goeie idees aaklig klink. Wat vreemd is, is dat die waardes wat deur die gemiddelde Suid-Afrikaner aangehang word, glad nie op die uiterstes van die spektrum is nie. Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge asook die Wêreldwaardes-peiling (World Values Survey) bevestig dat Suid-Afrika, ten spyte van ’n vreeslike progressiewe Grondwet en hoofstroomnarratief, eintlik ’n baie konserwatiewe land is. Die oorweldigende meerderheid van Suid-Afrikaners is byvoorbeeld sterk gekant teen onteiening sonder vergoeding. Tog is dit byna uitsluitlik die stemme van die radikale linkse minderheid wat gehoor word; die kant wat onteiening sonder vergoeding ondersteun. Die sukses van die linkerkant in die oordrag van hul boodskap is eenvoudig. Hulle verstaan die kruks van hierdie oorlog: Mense reageer byna sonder uitsondering op emosie eerder as feite. ’n Mens kan soveel as wat jy wil, hoop en glo dat mense kliniese, rasionele wesens is. Dit is egter nie waar nie. Natuurlik is daar mense wat die vermoë het om op grond van feite oor goed te redeneer en debatteer. Dit neem egter nie weg van die feit dat mense male sonder tal emosie die deurslaggewende faktor maak ten spyte van die feite van ’n saak nie. Emosies is persoonlik. Dit is baie makliker om aanklank by ’n mens se storie te vind as by ’n stuk statistiek. Hulle verbloem die gate in hul logika deur verpersoonliking. Verder is die linkses ook uitsonderlik daarmee om hul opponent, diegene aan die regterkant, te demoniseer. Hulle argumenteer vanaf onregverdig verkrygde morele hoë grond. Hulle skets die prentjie dat die regses boos is en slegs oor hulself omgee, en dat die linkses alleen oor die mense omgee. Wanneer ’n mens egter na die werklike uiteindes van die twee kante se beleide gaan kyk, is dit juis die beleid van die linkses wat alle landsburgers in die voet skiet. Die probleem is verder dat diegene aan die regterkant nie soveel daarin belangstel om die linkses te demoniseer nie. Die feit dat hulle net in die feite belangstel, doen hulle verder in. Buiten hierdie demonisering, is beide kante ook nie ewe ingelig oor die ander se standpunte soos hulle behoort te wees nie. Andrew Klaven, Amerikaanse skrywer en politieke kommentator, verduidelik hoe die linkses se houvas op die hoofstroommedia vir hulle ’n verdere voordeel bied. Hul ideologie oorheers die hoofstroomnarratief. ’n Linkse aanhanger kan hulle hele lewe deurgaan sonder om ooit werklik ingelig te word oor die waardes en konsepte aan die regterkant. Derhalwe glo hulle die selektiewe, gedemoniseerde weergawe wat die media hulle voer. Diegene aan die regterkant is daarenteen weer deeglik bewus van dit wat hulle teenstanders aanhang weens hierdie absolute oorheersing van die hoofstroomnarratief. Die regterkant het al die data en feite in hul guns. Hulle het ’n waterdigte saak te maak. Dit is egter belangrik dat hulle leer by die linkses en die wyse waarop hulle hul saak voorhou, verbeter. Sonder om kernbeginsels te verraai, moet hulle ook hierdie emosionele oorlogvoering begin toepas, want dit wérk. Dit is egter ’n feit wat hulle heeltemal miskyk en ook een wat almal duur te staan kom. Nie net skiet hulle hulself in die voet nie, maar hulle laat almal oor aan die praktiese rampspoed van linkse oorwinnings. Hulle moet leer om emosies en verpersoonliking te gebruik om ondersteuning te kry vir hul feitgebaseerde standpunte. Dan sal die praktiese suksesse, hierdie ondersteuning op die lang termyn vaslê. Die idee-oorlog is nie slegs ’n lekker debatsonderwerp nie. Hierdie stryd van waardes en idees staan direk aan die stuur van ’n samelewing. Die kant wat wen, het wesenlike en verreikende gevolge vir die funksionering en sukses van ’n land. Suid-Afrika is tans ook aan die oorlog voer. Onteiening sonder vergoeding is nie net ’n idee waaroor ons gaan praat en stry en wonder nie. Dit is ook ’n veldslag in die idee-oorlog. Hoewel ons al op ’n laat stadium in hierdie spesifieke oorlog is, en dit tans lyk of dinge nie besig is om in die guns van die regterkant uit te speel nie, is dit nie te laat nie. Daar is steeds tyd om by die linkses te leer, en beter boodskappe met onstuitbare sukses en momentum te laat vergestalt. Tyd vir ’n konserwatiewe Suid-Afrika om sy stem te verdik. Tyd vir kompeterende alternatiewe mediahuise om wesenlike teenkanting te bied teen die hoofstroom. Tyd om dié stryd in die idee-oorlog te wen.