14k Gold Plated Pearl Huggie Earrings. Dainty pearl bridal hoops. Elegant everyday earrings.
•	PENDANT is Swarovski Pearl, measuring 6mm German Style Rhubarb Cake | Grokette's Primal Musings
Previous PostSugar experiment updateNext PostMore changes ahead/Help wanted N2 不銹鋼加熱器 - White Knight Fluid Handling
N2 不銹鋼加熱器 小冊
N2 Owner’s Manual
N2 Heaters Drawing Afrikaans Archives - Elbé the Writer
Praat jou taal!
VIR die meeste Engelssprekendes is Afrikaans nogal ’n moeilike taal om te bemeester.
My boetie het ’n Engelse vriendin en het dit op homself geneem om haar bie­tjie touwys te maak. Maar in plaas daarvan om haar oor basiese struikelblokke soos die dubbel-nie in te lig, het hy sommer weggespring met woorde wat nie juis in alledaagse gesprekke gebesig word nie.
Die eerste paar woorde van haar Afrikaanse woordeskat sluit in: trapsuutjie en verkleurmannetjie, kabouter, appelliefie, kastaiing en kaiings (met ’n in-diepte verduideliking in hoog-Hollands oor wat die verskil tussen die laaste twee is).
Sy Afrikaanse verduideliking vir ’n sigaret aansteker is as volg: “’n vinger-geaktiveerde, gas-aangedrewe, tabakrolletjie aan­- steek­meganisme”!
Dit het my weer laat besef hoe mooi Afrikaans eintlik is. Daar is baie woorde wat tog só beskrywend is.
Van my gunstelingwoorde sluit in: bromponie, kotiljons, skoppelmaai, koffers, kabaal, patats en pondok. Agterlosig, aapstert en sprinkaan. Hotkant en haarkant, kamma, vabond en vent. En natuurlik my gunsteling, hottentotsgod.
’n Skorriemorrie is ’n skurk, en as jy in ’n dikkedensie beland, is jy in die moeilikheid! En as iemand aldag siekerig is, is hy mankoliekerig.
Dis ook net in Afrikaans wat jy sal sê: “Hy het sulke regte sekretarisbene” (lang maer beentjies) of “agter-os kom ook in die kraal” en “om oor koeitjies en kalfies te gesels”.Iemand wat effe besope is, het in die “hoenderhemel” beland en ly die volgende dag aan ’n “babelaas”.
As Afrikaanssprekendes het ons nog altyd die gewoonte om oor te slaan na Engels toe sodra iemand klink asof hulle net effens sukkel om ons taal te praat. Dit is dalk ’n ingebore ordentlikheid, maar terselfdertyd maak ons eintlik ’n groot fout.
Ons moet juis ons taal meer praat, dan sal al die mooi woorde, wat ons stadig maar seker besig is om te vergeet, ook ’n kans op oorlewing hê.
So sprak jou sprook, en praat ons pragtige taal!
‘MXit’ die taal en vergeet van spel!
ONTHOU julle die dae van Wielie Walie, Pumpkin P atch en Brakanjan?
Dit was lank, lank terug, toe ek nog ’n kind was. Ons het sekere tye van die dag vasgenael voor die televisie gesit om nie ons gunstelingprogramme mis te loop nie.
Dinge het sedertdien baie verander. Nie net is die kinderprogramme op televisie anders nie, maar die jongspan het vroeg reeds elkeen ’n eie selfoon en toegang tot die internet.
Hulle lê hulle nou eerder en MXit as om opvoedkundige boeke te lees of programme te kyk.
Ek is nogal ’n Facebook-verslaafde. Ná al die kere wat ek al getrek het en al die dorpe waar ek al gebly het, is dit ’n maklike manier om in verbinding te bly met vriende van heinde en verre. Wat my egter van dié webblad irriteer, is die spelling.
Ek wonder soms hoe ’n opgeleide prokureur, rekenmeester of ingenieur sulke afgryslike taal kan gebruik, om nie eers van joernaliste te praat nie!
Hoe doen hulle hul werk as hulle nie kan spel nie? En wat gaan word van die jonger garde word wat nog op skool is, as hulle nou al so verkeerd spel?
Vir wie gaan ’n mens blameer? Die MXit-generasie waar kinders heelweek in kletsgroepe sit en met mekaar kommunikeer in ’n taal wat net hulle verstaan? Die onderwysstelsel wat hulle nie reghelp nie? Of sommer net die feit dat kinders nie wil leer nie?As jy op MXit klets, moet jy so vinnig as moontlik tik en dit lei tot die baie verkorte weergawe van skryf.
Maar wat soms daar voorkom, maak van Grieks ’n lammetjie. So beteken “lmga, ekt nu nt so groot geskrk” beteken “ek lag my (alie) af, ek het nou net so groot geskrik” en “wmj di nwk? ko os ga kye”, “wat maak jy die naweek? kom ons gaan kuier”.
Ek is skaars uit my tienerjare, en ék sukkel! Miskien is die enigste oplossing dat ouers deur die week hul kinders se selfone afneem en hulle ’n goeie boek in die hand stop.
Laat hulle koerante lees, maar ook nie daardie wat in “hul” taal skryf nie. Stel hulle bloot aan óns taal waaroor die stryd so woed. My hart gaan uit na diegene wat by die onderwys betrokke is.
Hoe kry jy kinders om dié slegte gewoontes af te leer? Of moet ons nou maar ons woordeboeke aanpas om woorde soos “leka” en “kye” in te sluit?Of die televisie-programme wat oor die jare heen so verander het die skuld moet kry, of die feit dat tegnologie soveel verbeter het, weet ek nie.
Ek vermoed wel dat daar ’n generasie is wat eendag ons skrywers, prokureurs, onderwysers en ingenieurs moet word, maar wat waarskynlik nooit reg sal kan spel nie.
Draai, draai op die deuntjie van Afrikaans-wees
As ‘n boeremeisie uit die Groot Karoo is dit eintlik nogal sad om te erken dat ek eers leer dans het toe ek op die Puk geland het.
Nogal snaaks, die Potchefstroom se Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (of die PU vir Coke, Hamburgers en Onrus of wat jy dit ookal wil doop) se naam het nou verander, maar dis nog steeds bekend as die plek waar dans ‘n no-no is, want dit kan dalk lei tot seks.
Ek was nog altyd mal oor lang mans en ek het eenkeer daar in die Impala Hotel ingewals in my te-kort rokkie en in ‘n lang man vasgekyk. Hy het my sommer net daar leer dans. Stappie vir stappie, al om die draaie.
Die lang man het vir ‘n fantastiese, kort liefdesverhouding gesorg, maar daardie danslesse kom nog steeds handig te pas.
Noudat ek in die Matieland bly is daar nogal heelwat plekke wat dié tipe vermaak verskaf. Regte Afrikaanse tunes met die regte beat waar jy tog te lekker kan gooi. Maak nie saak hoe neerhalend jy van daai songs se eentonige beats en horibale lirieke praat nie, maar as hulle begin speel in ‘n plek waar daar ‘n dansvloer is, dan skop jy jou skoene uit en begin skoffel.
So staan ek nou die dag weer in ‘n klub waar die massas in die rondte draai. Ná jare se oefening is dit nou maklik om die regte ritme en dansmaat te kry en dan draai ek tog te lekker saam, maar as jy daar op die kantlyn staan (en weer soos die lelike eendjie op skool voel wat niemand mee wil dans nie) dan verbaas ek my oor hoe die mense verskil.
Jy sien hoe die laaang girl en die kort dude sukkel-sukkel draai, want sy arm tref elke keer haar teen die voorkop en maak haar deurmekaargeswaaide hare nog ‘n bietjie meer soos ‘n kraaines lyk. Die vet girl sweet so op die maat van die musiek, die maer ingenieur kan glad nie by die musiek hou nie en die rugby-speler kom weg daarmee om met ‘n PT-broek die girls te verlei want hy weet hoe om jou reg vas te hou.
Ek het nog altyd gedink ‘n man vry soos hy dans. Daar is mos nou natuurlik probleme in dié teorie (of eerder assumption). Baie mense het mos nooit geleer nie, maar ek het nog altyd gedink dat as ‘n man jou vasgryp en met mening jou in ‘n rigting begin stuur, dat hy jou só van jou voete af sal soen ook. (Ek was al een keer verkeerd bewys deur ‘n Engelse seun wat baie goed kon dans.)
Selfs al is my teorie net 90% akkuraat voel ek nog steeds dieselfde oor een ding – ‘n man moet nou maar eenmaal kan dans om ‘n man in my oë te wees.
Anglo-frikaans: so verkrag ons ons eie taal
Blykbaar is dit eintlik maklik om te skryf.
Só sê een van my vriende nou die dag vir my. Blykbaar kan enigiemand met ‘n klein bietjie agtergrond in Afrikaans dit doen. Soos dié blog. Ek kan woorde soos cool, flippen, weird en hectic tussendeur gebruik. Sommer so terloops, asof dit nie eintlik uit ‘n ander taal uit kom nie.
So praat ons almal mos maar ‘n aanmekaargeflansde taal. Spoeg en plak so hier en daar ‘n word uit Engels, so nou en dan ‘n Franse een, en elke dan en wan een in Duits. Ná ‘n rukkie kom ons nie eers meer agter dis nie Afrikaans wat ons praat nie, en die Anglo-frikaans kry al hoe meer vorm.
Daar diep in die Groot Karoo praat veral die Engelse boere so deurmekaar. ‘n Ongelooflike deurmekaarspul. Ons bure se seun het na ‘n kwartaal oppad plaas toe sy rapport vir sy ma gegee. Onderaan het gestaan: “Joseph mixes his languages a lot.” Sy ma draai toe sommer net daar in haar stoel om te raas: “Jo, you mustn’t talk so deumekaar, man!” En sy is ‘n onderwyser!
Ek moet sê, behalwe vir die Afrikaans-Nederlands dosente wat ek ken, is die enigste ander mense wat regtig Afrikaans kan praat, die mense van die Paarl. Ek is nog steeds nie seker hoekom nie, maar hulle almal praat so mooi. Van “my woning” en “ons gaan ‘n maaltyd geniet”. Dis asof Afrikaans nooit daar uitgesterf het nie.
Daar is die permanente geveg aan die gang tussen die regering en die tersiêre akademiese instansies wat die taal betref. Tog is daar slegs ‘n kleine deeltjie van die alumni wat Afrikaans as ‘n vak loop en dus regtig die taal waardeer. Die res praat die mengelmoes Afrikaans wat almal so goed ken. “Awhê brother, hoe lykit, man?” Ek meen, wie sê nou eintlik “Goeie more, mejuffrou”. Niemand praat meer so nie.
Ek het ‘n groot probleem met hoe van die koerante deesdae skryf. Veral die wat gemik is op tieners. Ek meen, hoe de joos moet hulle die taal ordentlik aanleer as koerante dieselfde horibale taalgebruik toon as wat die mense daar buite praat? Is die idee nie juis om hulle reg te leer nie? Ek glo in elk geval tieners wat koerant-lees wil dit graag doen, en jy hoef hulle nie te trek met slang-deurdrenkte taal nie.
Kry ‘n blog. Skryf na jou hartewens al die Engelse byvoeglike naamwoorde wat jy kan. Maar hou dit tog net uit die media uit.
Hou op om ons taal te verkrag en dan te huil oor jy nie kan klasloop in jou moedertaal nie. Waar is jou trots dan?