Vilas gaan Stars na T20-sterre help reik
Die voormalige Protea-paaltjiewagter Dane Vilas is as die Jozi Stars se kaptein vir die Mzansi-superliga (MSL) aangewys.
Pres. Cyril Ramaphosa se skoot oor die boeg van die Staatsveiligheidsagentskap (SSA) is tydig, maar moet ook tot beslag kom in ’n grondliggende verandering in die wyse waarop die agentskap sy werk doen.
Dit het die dood van meer as 40 motoriste in een maand op die N1-hoofweg naby Kranskop buite Modimolle (Nylstroom) gekos voordat die premier van Limpopo, Stan Mathabatha, eergister vir ’n taakspan gevra en ’n biddag aangekondig het om dié deel van die N1 te “reinig”.
Volksblad-spotprent: 14 November 2018 Hoe om tieners Internetveiligheid te leer | Hulp vir die gesin
LEES IN Afrikaans Albanees Amharies Arabies Armeens Bislama Bulgaars Cebuano Chichewa Chitonga Deens Duits Efik Engels Esties Fins Frans Georgies Grieks Hebreeus Hiligaynon Hongaars Ibo Iloko Indonesies Italiaans Japannees Kantonnese Chinees (Tradisioneel) Kinyarwanda Kirgisies Kirundi Koreaans Kroaties Letties Lingala Litaus Malgassies Maltees Mandarynse Chinees (Tradisioneel) Mandarynse Chinees (Vereenvoudig) Masedonies Mianmees Nederlands Noors Oekraïens Oerdoe Pandjabi Pools Portugees Roemeens Russies Sepedi Serwies Serwies (Romeins) Silozi Singalees Slowaaks Sloweens Spaans Suid-Sotho (Lesotho) Swahili Sweeds Tagalog Thai Tigrinya Tsjeggies Tsonga Tswana Turks Twi Viëtnamees Xhosa Yslands Zulu
Nuusberigte skep by jou die indruk dat die Internet ’n skuilplek is vir kuberafknouers, seksuele uitbuiters en identiteitsdiewe. Jy het goeie rede om bekommerd te wees: Jou tiener is dikwels aanlyn en is blykbaar nie bewus van die gevare nie.
Jy kan jou tiener Internetveiligheid leer. Maar daar is ’n paar dinge wat jy eers omtrent die Internet moet weet.
Tieners kan toegang kry tot die Internet op draagbare toestelle. Die wenk dat die rekenaar op ’n plek in die huis moet wees waar almal dit kan sien, is nog steeds geldig. Maar met ’n tablet of slimfoon kan jou tiener groter toegang tot die Internet hê as ooit tevore—en sonder jou toesig.
Die feit dat party mense motorongelukke maak, beteken nie dat dit verkeerd is om ’n motor te bestuur nie. Dieselfde beginsel geld vir die gebruik van die Internet. Jou tiener moet leer om dit versigtig te “bestuur”
Party tieners bestee te veel tyd aanlyn. “Ek skakel die rekenaar aan met die doel om net vyf minute lank na my e-posse te kyk, maar op die ou end kyk ek ure lank na video’s”, erken ’n 19-jarige meisie. “Ek het nie genoeg selfbeheersing nie.”
Tieners verskaf soms te veel inligting aanlyn. Bedrieglike mense kan ’n tiener se aanlyn kommentare en foto’s gebruik om onder andere uit te pluis waar hy of sy woon en skoolgaan en wanneer niemand in die gesin by die huis sal wees nie.
Party tieners besef nie watter gevolge dit kan hê as hulle iets op die Internet plaas nie. Wat aanlyn geplaas word, bly aanlyn. Soms word kommentare en foto’s wat ’n tiener in die verleentheid kan bring, later ontdek—byvoorbeeld deur ’n voornemende werkgewer wat ’n werksaansoeker se agtergrond nagaan.
Ten spyte van hierdie gevare moet jy onthou: Die Internet is nie jou vyand nie. Dit is eerder die onwyse gebruik van die Internet wat tot probleme aanleiding gee.
Leer jou tiener om prioriteite te stel en sy tyd verstandig te gebruik. Om ’n verantwoordelike volwassene te word, moet ’n tiener onder andere leer om die belangrikste sake eerste te stel. Gesinskommunikasie, huiswerk en huistakies is belangriker as om doelloos op die Internet rond te snuffel. As jy bekommerd is dat jou tiener te veel tyd aanlyn bestee, moet jy perke stel—jy kan selfs ’n alarm stel wat sal aandui wanneer sy tyd verstreke is.—Bybelbeginsel: Filippense 1:10.
Leer jou tiener om te dink voordat hy iets op die Internet plaas. Help jou tiener om vrae te vra soos: Sal die kommentaar wat ek wil plaas, iemand dalk seermaak? Watter uitwerking sal hierdie foto op my reputasie hê? Sal ek verleë voel as my ouers of ander volwassenes hierdie foto of kommentaar sien? Wat sal hulle van my dink as hulle dit sien? Wat sal ek dink van iemand wat so ’n kommentaar of foto op die Internet plaas?—Bybelbeginsel: Spreuke 10:23.
Leer jou tiener om volgens waardes te lewe—nie net volgens reëls nie. Jy kan nie jou tiener elke oomblik van die dag dophou nie. En jou doel as ouer is nie om jou kinders te beheer nie, maar om hulle te help om hulle ‘waarnemingsvermoëns te oefen om te onderskei wat reg sowel as verkeerd is’ (Hebreërs 5:14). In plaas daarvan om hoofsaaklik reëls en straf te beklemtoon, kan jy eerder ’n beroep doen op jou tiener se sedelikheidsgevoel. Watter reputasie wil hy of sy hê? Aan watter eienskappe wil hy of sy uitgeken word? Jou doel is om jou tiener te help om wyse besluite te neem, hetsy jy daar is of nie.—Bybelbeginsel: Spreuke 3:21.
“Kinders weet meer omtrent tegnologie. Ouers weet meer omtrent die lewe”
Wanneer ’n mens op die Internet rondsnuffel, moet jy nie net tegnologiese kennis hê nie, maar moet jy ook goeie oordeel aan die dag lê, soos wanneer jy ’n motor bestuur. Dit is dus noodsaaklik dat jy jou kinders van leiding voorsien. Parry Aftab, ’n deskundige op die gebied van Internetveiligheid, sê: “Kinders weet meer omtrent tegnologie. Ouers weet meer omtrent die lewe.”
“Maak [seker] van die belangriker dinge.”—Filippense 1:10.
“Vir die sot is dit soos vermaak om losbandig te wees, maar wysheid is vir die man met onderskeidingsvermoë.”—Spreuke 10:23.
“Bewaar praktiese wysheid en denkvermoë.”—Spreuke 3:21.
“Voordat jou kind die Internet begin gebruik, moet hy die voortreflike eienskappe wat jy by hom probeer inskerp—soos goedhartigheid, selfbeheersing, verdraagsaamheid, onbevooroordeeldheid—konsekwent openbaar, want hierdie eienskappe sal op die proef gestel word.”