Uitgebrande ma's – Leer om goed vir jouself te wees – INSPIRED Life and business coaching
Geskryf deur Ansja Ferreira, met kommentaar deur Rozanne Raath, vir Vrouekeur
'n Goeie werk-en lewensbalans is vir ons almal baie belangrik. Maar hoe kry 'n ma wat werk dit reg? Ma's wat werk en kinders grootmaak, kan dikwels geweldige uitputting ervaar en voel of hulle die kers aan albei kante brand. Hulle kan ook skuldgevoelens ondervind omdat hulle voel dat hulle nie heeltyd by hul jong kinders is nie. Aan die ander kant kan so 'n ma dalk voel dat sy nie haar beroep voluit kan beoefen nie, omdat sy haar aandag tussen haar werk en haar kinders moet verdeel. Dit kan vir so 'n ma voel dat sy soos 'n robot aangaan, sonder om werklik te lewe. 'n Opname deur CareerBuilder het bevind dat een derde van werkende ma's uitgebrand voel. (Bron: http://www.moremindfulfamily.wordpress.com)
'n Studie in Brittanje het bevind dat meer as 60 persent van werkende ma's hul werkstres op hul gesinne uithaal. Bevindings uit 'n studie wat in Family Matters gepubliseer is het bevind dat selfs wanneer beide ouers werk, die verantwoordelikheid om na siek kinders om te sien meestal op die ma val. (Bron: http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Working_mother_commo…)
Jong ma's het hierdie sprokies-idee rondom kinders grootmaak, sê Rozanne Raath, 'n lewensstylgids van Bloemfontein. "Talle jong ma's beland op my bank in my spreekkamer en is verpletter en uitgebrand. Die skuldgevoelens en daaglikse gejaag is net vir hulle te veel. Ander wonder regtig of dit die moeite werd was om kinders te hê? Het ek nie myself verloor in die proses nie? Wat het geword van my drome, my loopbaan en my lekker-doen dinge?" sê Rozanne
Ons lesers deel hul ondervindings en wenke:
Erika Brummer-van-der-Westhuizen sê dat ma's wat werk moet soms soos 'n supervrou wees. "Sy staan douvoordag op om toebroodjies vir die kosblikke te maak en sorg dat almal aangetrek is. Dan soek sy die verlore skoene waar haar kinders dit laaste gelos het. Sy moet haarself deur 'n stort kry, haar hare en grimering moet reg wees. Dan is dit "moms-taxi" skool toe. Sjoe, en dit is net die begin van die dag en net 'n paar goedjies genoem wat sy doen. Werk begin en sy moet haar mammahoed verruil vir die werkshoed of selfs die baashoed.
Mammas moet elke dag selfs al is dit net 'n uur na werk op die bank lê en 7de laan kyk en net stoom afblaas of dalk 'n halfuur in die bad met 'n boek ontspan. Iewers moet sy net 'n tydjie vir haarself hê. Wat sy doen is haar plesier voordat sy haarself weer uitdeel aan familie en werk, sê Erika.
Christine Hanekom glo dat jy van kleins af jou kinders moet leer om om selfstandig te wees. "Ons ry elke dag 45 km skool toe – so elke ou is vir hom-of haarself verantwoordelik. Somermaande ry ons sesuur en wintermaande halfsewe. Elke kind sit sy eie kos en koeldrank in die oggend in en pak sy eie sport en nasorg sak die vorige aand in. As hul iets vergeet by die huis dan is dit tot daarna toe. My man koop die kruideniersware en beplan die spyskaart. Maria, my huishulp kook of pa braai, aangesien ons eers na ses en sommige aande eers na halfsewe by die huis kom. Middagstudie word by die nasorg gedoen en skooltake word naweke vroegtydig gedoen. In kort help almal om die dag vir almal makliker te maak.
Marie-Louise Smith beveel aan dat jy 'n inslaapbediende kry en dit indien vir jou finansieël moontlik is, ook 'n student kry om te help. "Pappas is deesdae ook baie meer betrokke tot voordeel van die pappa en die kiddies, sê sy.
Ronel Coetzee vertel van die tyd toe sy werkend en enkelma vir haar seun Liam was. "Opstaan 05h00 soggens en maak huis reg, pak 'n middagete vir die kosblikkie, kry skoolklere reg en laat kinders slaap tot 06h00. Daarna gee ek net aan my kind aandag tot jy hom by die skool afgelaai het. Luister maar kinder stories en liedjies in die kar terwyl die kinders in die kar is. Jy moet jouself in 'n roetine kry anders werk dit nie. Na ek Liam afgelaai het, het ek musiek geluister wat my laat ontspan het vir die dag. As ek Liam opgetel het in die middae was dit dieselfde. Ek het tussen vyf-en sewe uur saans met hom tyd gespandeer met huiswerk en net gehoor hoe sy dag was. Ek sou aandete tussen-in maak. Die ding is net jy moet vir jouself sê dat dit nie so erg is nie. Maak net tyd vir jou kind. Ons kyk ook oor die algemeen nie baie tv nie. Ons spandeer eerder tyd saam. Naweke kan Liam lekker sy Playstation speel en flieks kyk. Nou, selfs met klein Charlotte wat soveel tyd van ons in beslag neem, verdeel ek en my maat ons tussen die twee sodat albei aandag kry. Na 08h00 saans is ons tyd en moet altwee kinders al in die bed wees. Dis kom neer op beplanning en kry ons nou ook net tyd oor naweke om al ons goedjies te doen.
Josephine Maliele, enkelma van twee seuns werk by 'n rekenmeestersfirma as verversingsdame en klerk in Bloemfontein. "Ek staan soggens vieruur op om my kind se skoolgoed en kosblik vir die dag reg te kry. Ons ry met die bus vanaf Botshabelo tot in Bloemfontein en neem ek my kind eers skool toe voordat ek werk toe gaan. As ek by die huis kom saans, maak ek huis skoon en maak ek aandete. Skoolklere en skoolfooie is duur en is dit maar moeilik om 'n enkelma te wees. Tog word my gebede telkens verhoor wanneer ek bid dat daar vir my en my kinders se behoeftes gesorg moet word.
Helene Beukman beveel aan dat jy grootmaat skyfies, lekkers en muffins (vries die muffins) en jou kinders leer om self hul kosblikke te pak elke middag op dieselfde tyd byvoorbeeld een chips, een muffin, een lekker en een vrug. "Koop genoeg kosblikke en koeldrankhouers sodat daar altyd een in die kas is (koop 6 van elk). Leer jou kinders om hul skoolbaadjies elke dag op te hang na skool en om nat skoon skoolbroeke en skoolhemde op hangers te hang en te laat droogword. Geen stryk is dan nodig nie. Moenie onnodig klere was nie. As dit nie vuil is nie, pak dit terug in die kas. Kinders se broeke en t-hemde hoef nie gestryk te word nie. Sit dit net vir plus minus 5 minute in die tuimeldroër en vou op.
Belê in 'n skottelgoedwasser. Pak dit in voor slaaptyd, skakel aan en more is als skoon en droog. Pak alles wat jy in die oggend gaan nodig kry in die aand vooraf op die tafel (vir ontbyt). Sit kinders se klere reg die aand voor die tyd bv. skoolklere, jou werksklere, rekkies vir hare ensovoorts. Dit vermy 'n geskarrel. Laat die kinders hulle eie kamers een maal 'n week opruim. Verwyder enige onnodige "clutter" in jou huis, is Helene se wenke om ma's se lewens makliker te maak.
Margie Bruwer glo dat jy jou kinders van kleins af moet leer om hul vuil klere in die wasgoeddrom te sit. Kyk in jou kind se skooldagboek sodat jy betyds kan weet indien jou kind iets nodig sal hê vir skooltake. Sportsakke moet die aand voor die tyd reeds gepak word. Na aandete kan daar gesels, gelees en tyd gemaak word vir gesinstyd.
"'n Werkende ma moet kreatief begin dink om die lewe vir haar makliker te maak. Waarom nie van die huis af werk nie of probeer 'n halfdagpos kry. So kan jy werk en steeds by jou kinders ook wees, sê *Annette le Roux.
"'n Goeie ondersteuningstelsel is goud werd vir 'n werkende ma. Wat gebeur as jou kind siek word die dag wat jy 'n groot voorlegging by die werk moet doen? 'n Ouma of vriendin wat "op bystand" is, kan in so 'n noodgeval uithelp, sê *Sandra.
Mites en feite oor Ma-wees:
Daar is vele mites oor ma-wees. Rozanne noem 'n paar:
Jy's 'n slegte ma as jy nie heeldag by jou kinders kan wees nie.
Feit: Dis onmoontlik. Jou kind moet selfstandigheid en ander sosiale omstandighede aanleer. Jy is ook net mens en het jou eie tyd ook nodig.
•	Jy's 'n flou vrou as jy nie elke aand hups gereed staan vir jou man nie.
Feit: Hoe later hoe kwater. Om die wittebrood-gevoel tussen drie snotneuse te behou is seker die grootste uitdaging. Mevrou, as jy jouself oppas en versorg, sal jy sexier voel. As jy die nodige kwaliteit tyd of date-nights met hom spandeer, sal die emosionele band natuurlik oorspoel na die fisiese. Bowenal gun mekaar tyd en wees baie geduldig met mekaar. Dis jou man se moeilikste deel van sy loopbaan en jou energie-vlakke gaan ook nie altyd soos 'n energizer-bunny wees nie.
Die Centre for Labour Research by Adelaide Universiteit het 'n studie onder 150 werkende vroue gedoen en bevind dat 'n tekort aan seksuele intimiteit een van hul grootste klagtes was. Die studie het ook bevind dat die meeste werkende vroue te moeg of gestres was vir seks. Die studie het ook bevind dat baie vroue skuldig en hartseer gevoel het oor hul verlore sekslewens en dat een oplossing vir die problem is dat mans hul vrouens in die huis help met die take in die huis.
•	Hoe durf jy laat wees om die kinders na aktiwiteite te karwei.
Feit: Vir jou nege-jarige Kareltjie voel daardie tien minute soos 'n uur! Besef dat hulle nog nie 'n tydsbegrip het nie. Verseker hom dat jy altyd sal kom. Probeer tog jou bes of tref 'n alternatiewe reeling met 'n maatjie se ouers.
•	Ek is nie altyd lus vir my kinders nie, ek wou hulle vanoggend verwurg het.
Feit: Mevrou, besef dat jy eintlik iets heel anders hier projekteer, want diep binne jou is jy steeds lief en dankbaar vir hulle. Tog wil elke mens 'n tydjie op 'n dag hê om bietjie alleen en rustig te wees, so moenie skuldig voel nie. Alleen-tyd maak jou 'n beter ma en jou kind leer van "delayed-gratification". Kyk ook dieper en soek waar word 'n behoefte nie vervul nie.
•	Maar Katryn, om die hoek, lyk dan altyd so gelukkig en in beheer.
Feit: Jy is jou eie mens, kosbaar en spesiaal aanmekaargeweef (Psalm 139). Om jouself te vergelyk met ander is 'n definitiewe verloor. Bou aan jou selfbeeld en wees intrinsiek gemotiveer.
•	As die kind ongelukkig is, is ek dan netso hartseer. Ek wil my kind alles spaar.
Feit: Is dit regtig moontlik? Is dit goed vir jou kind dat jy hom of haar in 'n watte huise grootmaak? Jy kan ook nie help om soveel om te gee nie. Mens weet mos Mamma huil die hardste as sussie by die speelgroepie afgelaai word!
•	As my kind misluk, het ek as ouer ook misluk.
Feit: Hierdie is die taaiste ene vir elke ouer. Al bedoel ouers goed en doen hul uiterste bes vir al hul kinders, maak kinders steeds hul eie besluite, foute en mislukkings. Hier kan jy nie die besluite regmaak nie, maar onvoorwaardelik aanvaar en liefhê.
Rozanne se wenke:
•	Gaan een maal per kwartaal op 'n vroue-wegbreekgeleentheid. Maak seker jou man en kinders weet jy het dit nodig om weer 'n Super-ma terug te kom.
•	Drink een maal per week 'n koppie tee saam met 'n familielid of vriendin, terwyl al die kinders heerlik baljaar. Ons het daardie ondersteuning en raad nodig.
•	Kry 'n stokperdjie. Afhangende van jou persoonlikheid, iets vir net jou alleen of iets saam met jou man of iets vir julle as gesin. Moet net nooit ophou speel nie!