Die fokus van die tekste verwys na die betroubaarheid van God in verskeie situasies. Dit is belangrik, want die koninkryk wat Jesus aangekondig het, verskil van die verwagtinge van die mense wat na hom geluister het. Net soos Noag, moet die mense kies of hulle Hom op sy pad sal volg.
Psalm 25:1-10 ('n Pleidooi om God se leiding)
1 Petrus 3:18-22 (Christus het een maal vir sondes gely om ons na God te bring)
Markus 1:9-15 (Die Gees dryf Jesus die woestyn in waar hy deur Satan versoek is)
God sluit 'n verbond met Noag
9 God het vir Noag en sy seuns geseën en vir hulle gesê: "Wees vrugbaar, word baie en bewoon die aarde. 2Al die diere, al die voëls, al die diere wat kruip, en al die vis sal vir julle bang wees en vir julle skrik. Hulle word tot julle beskikking gestel. 3Alles wat roer en lewe, sal kos wees vir julle. Naas die groen plante gee Ek dit alles vir julle. 4Julle mag net nie vleis eet met sy lewe in, dit is met sy bloed in nie. 5Wanneer julle eie bloed vergiet word, sal Ek daaroor rekenskap eis, want dit is julle lewe: van 'n dier sal Ek rekenskap eis oor die lewe van 'n mens, en van 'n mens sal Ek rekenskap eis oor die lewe van sy medemens.
6Wie die bloed van 'n mens vergiet,
deur 'n mens sal sy bloed
God het die mens gemaak
as sy verteenwoordiger.
7Maar julle moet vrugbaar wees
en baie word.
Vermeerder op die aarde
en word baie!"
Oor die Noagverhaal
In 'n preekstudie oor Genesis 6:9-22; 7:23-24; 8:1, 14-19 (Jaar A: Advent 2001 tot Koninkrykstyd 2002), bespreek A. Nel dié gedeelte as deel van die Noagverhaal (Genesis 6:9-9:29). Nel bied 'n aantal insigte wat vir dié studie belangrik is. Ons som dit kortliks op en brei daarop uit:
Eerstens staan die verhaal van Noag nie los van Genesis 6:5-8 nie. Dié verse sluit die vorige gedeelte af en dien as inleiding vir die verhaal van die tyd van die skrywer van Genesis en sy lesers. Tweedens het daar ander verhale oor 'n vloed in die Ou Nabye Ooste bestaan. Die Noagverhaal staan dus nie los daarvan nie, hoewel dit 'n unieke teologiese betekenis het.
'n Aantal sentrale motiewe in die Noagverhaal en die betekenis wat dit het, kan verder ontgin word:
Genesis 6:5-13 beklemtoon die diepte van die mens se sonde. Dit motiveer die vloed.
Genesis 7:23-8:1 vertel hoe die aarde weer in 'n staat van chaos is, met God op die punt om nuut te begin. Die wisselwerking tussen sonde en water in dié teks is opvallend (K.C. Hanson). God "was" as't ware die aarde van die mens en sy sonde om 'n "nuwe skepping" met Noag te begin.
Genesis 8:1 is die skarnierpunt in die Noagverhaal. God het onthou, met Noag as voorwerp van God se herinnering en genade (Gen 6:8). God se herinnering druk sy medelye uit. Wanneer God aan mense dink, doen Hy iets aan hul omstandighede. Hierin lê die evangelie van Genesis 8.
Genesis 8:14-22 handel oor Noag se offer as natuurlike reaksie van 'n mens wat 'n lewensbedreigende ervaring oorleef het. Die elemente van dankbaarheid en toewyding is ter sprake, terwyl God die vloek oor die mens uit vrye guns ophef.
Genesis 9:1-17, God se gesprek met Noag en sy familie, staan in die teken van God se herhaalde seën in sy opdrag aan die mens om vrugbaar te wees, baie te word en die aarde te bewoon (verse 1&7). Dié seën oor die mens, word gevolg deur die totstandkoming van 'n verbond (vers 8-17), parallel aan God se gesprek met die eerste man en vrou (Genesis 1:28-30; Met die verbondsluiting maak God 'n belofte met die aarde (Gen 9:11). Hy is nóg gesinsgod, nóg stamgod, nóg volksgod. Hy is God van die aarde (Esterhuyse).
Noag bied weliswaar 'n alternatief vir die vasgeloopte skepping, maar dit is God wat in die sentrum staan en Noag genadig is. In sy boekie oor die verhale in Genesis 1-11 wys W.P. Esterhuyse op twee kante van dieselfde munt in dié verhale, naamlik God en sy genade. Vandaar die titel van sy boekie: "Genade sonder weerga." In die verhaal oor die sondvloed en God se verbond met Noag, kom dié genade karakter van God duidelik aan die lig. Met die verbond sê God dat daar altyd lewe sal wees. Hy verbind Homself daartoe. Die doel met die verbond was om 'n verbintenis tot die bestendiging van vrede te bewerkstellig. God sê hiermee hoe Hy voortaan teenoor die mens sal staan.
Vandag se tema is: God onthou! Nooit weer nie! God se verbondstrou staan vas, en wil in die liturgie onderstreep word.
sal beskaam word nie. (Ps 25)
(Uit 1 Petrus 1:1-2)
Onder "Ekstra stof" vind ons die aanhaling: Eerstens staan die verhaal van Noag nie los van Genesis 6:5-8 nie. Dié verse sluit die vorige gedeelte af en dien as inleiding vir die verhaal van die tyd van die skrywer van Genesis en sy lesers.
Ons buig voor die Here wanneer ons land en wêreld in 2012 steeds kan assosieer met hierdie verdorwenheid…
Skriflesing: uit Psalm 25
In U Here stel ek elke dag my verwagting.
Aanvaarding van vryspraak: Lied 232 "Diep o God diep neergeboë vs 2"
Flam 5 en/of Flam 16 (sien by liedere)
Flam 16. "Ek Kyk Op Na Die Berge"
ons hoor deesdae van skewe reënboë, nadat ons gehoor het ons is 'n reënboognasie. Ander kere hoor ons weer mense praat van 'n reënboog deur hulle trane. En van kleins af het ons gehoor dat daar 'n pot goud aan die einde van die reënboog is. Laat u Heilige Gees vanoggend in ons harte en gedagtes werk, om só u reënboog op 'n nuwe manier te sien.
Dit is baie belangrik dat kinders die Bybel leer ken. Vertel gewoon vir hulle die verhaal van Noag en die reënboog! Jy kan ook 'n reënboog maak met 'n glas water en wit papier (kyk hier). Verduidelik vir die kinders dat die reënboog ons herinner aan God se beloftes – dat hy ons God is en lief is vir ons.
Jy kan 'n pragtige inkleurprent met 'n reënboog aflaai.
Op een van die monumente in Dachau staan daar in vyf tale geskryf: "Nooit weer nie." Die verskrikking van die chaos wat deur Hitler en sy soldate veroorsaak is, sal nie herhaal word nie.
God besluit dis verby
En tog gebeur dit steeds elke dag. Mense vernietig mekaar. Dis die verhaal van die mensdom na die sondeval. God het alles goed gemaak. Ons het alles sleg gemaak. Broer het teen broer gedraai (Gen 4). Die hele aarde, die hele skepping is vervloek as gevolg van ons sonde (Gen 3:15-17). Geen wonder dat die Here berou gehad het dat Hy ons gemaak het nie (Gen 6:6). Miskien het God gevoel: nooit weer nie! Die Here het dalk gevoel dat Hy dit nooit weer sou doen as Hy oor kon kies nie. Hy het besluit om alles te vernietig. Dis hoekom die sondvloed plaasgevind het (Gen 6:5-7).
God was bedroef oor die wêreld en het besluit dit is verby met die wêreld.
Tog is daar genade
Genesis 6:8 sê egter dat die Here vir Noag genade gehad het. Ons teks sê met blydskap dat alles nie verby is nie. Ons God bly getrou aan die aarde.
Hierdie trou word uitgedruk in God se verbond met Noag. Die verbond het 'n paar belangrike elemente:
Dit is 'n verbond wat geheel en al van God se kant kom
Dit dui op God se groot genade, omdat dit op God se inisiatief berus, ten spyte van die mens se ongehoorsaamheid
Dit is universeel, dit sluit die hele aarde God. Dit bevestig dat God aan sy ganse skepping getrou bly.
Hierdie wêreldwye genade van God word dikwels God se algemene genade genoem. Dit sluit mens, dier, aarde, kosmos in. Dit is verstommend om te sien hoe God, ten spyte van die gebrokenheid van sy skepping, steeds orde in die wêreld handhaaf. Algemene genade is die son op die plante, lewe en asem vir almal, kos, klere en beskutting teen die elemente. Algemene genade is die kerk se teenwoordig-heid in die wêreld se nood. Ons kan sien hoe God regerings gebruik om geweld te bekamp. Reën val op regverdiges en goddeloses. Hy gee kos aan die voëls en diere van die veld. Ons sien dit in welsynsorganisasies wat na rampe opheffingswerk doen en omgee vir armes dwarsoor die wêreld. God se genade is universeel, want die aarde en alles daarin behoort aan Hom (Ps 24).
God se toewyding aan die wêreld kan nie bevraagteken word nie. Wanneer Jesaja na Noag se dae verwys, beklemtoon Hy weer God se algehele toewyding aan die wêreld (Jes 54:9-10; Sien ook Hos 2:18 vir God se verbintenis wat die hele skepping insluit).
'n Teken word gegee
Die woorde van God se verbond met hierdie wêreld word aangevul met 'n sigbare teken – die reënboog. Die wolke het getuig van God se vernietiging van die wêreld. Die reënboog beteken die einde daarvan. Dis die einde van God se woede. Die reënboog aan die hemel in die wolke is die teken van sy trou vir almal om te sien.
Dis egter nie die primêre doel van die reënboog nie. Daar staan nie dat ons die reënboog sal sien en God se trou sal onthou nie. Daar staan: "Wanneer Ek wolke oor die aarde laat saampak, en die reënboog verskyn in hulle, sal Ek dink aan my verbond met julle en al die wilde diere volgens hulle soorte. Die reënboog sal in die wolke wees, en wanneer Ek dit sien, sal Ek dink aan die ewige verbond tussen My en al die lewende wesens op die aarde" (9:14-16). God sal onthou! En wanneer God onthou, verander dinge. Toe Hy aan Israel in Egipte gedink het, het Hy bevryding gebring. Om te onthou, om te dink aan, beteken dat God in aksie kom (sien talle voorbeeld in die OT – God en Hanna in 1 Sam 1 en Ps 106:43 ev).
God se betrokkenheid by die wêreld bly nie by algemene genade alleen nie.
God onthou hierdie wêreld met sy gebrokenheid en ongehoorsaamheid. Hy is so toegewyd aan hierdie wêreld dat Hy Homself vir die wêreld opoffer. Sy algemene genade word nou met sy besondere genade aangevul. Dit is die verlossende genade wat God in Jesus Christus betoon.
Jesus as teken
Lydenstyd benadruk God se besondere genade. . Ja, dit herinner ons aan die algehele gebrokenheid van die mens en die skepping (Ef 2:1-3; Rom 8:18-23). Dit herinner ons hoe ver die mensdom en die skepping geval het. Dit herinner ons egter primêr hoe toegewyd God aan hierdie wêreld is. En God se manier van doen is iets besonders. God belowe nie net nie. Omdat ons so gou van sy liefde vergeet, gee Hy 'n teken van sy onverdiende, onbeperkte liefde. Dis 'n teken uit die hemel – Jesus Christus.
Hy is die "reënboog" van God! Jesus bly nie aan die hemel hang soos 'n reënboog nie. Sy veelkleurige (7 kleure!) genade kom na ons toe in vlees en bloed. Jesus bring die ewige vrede tussen God en mens tot stand (Kol 1:15-22). Johannes sê dat God die wêreld so liefgehad het dat Hy sy Seun gee (Joh 3:16). Sy liefde is absoluut universeel – dis vir alles in hemel en op aarde. Dis vir die sondige wêreld en die stukkende skepping.
Die kruis hef straf op
Die verbond met Noag beteken egter nie dat straf opgehef is nie. Sy liefde is universeel, maar die gebrokenheid word nie vanselfsprekend opgehef nie.
In Christus is dit anders. Die vloedgolf van chaos oorweldig Hom aan die kruis. Soos met die verbond aan Noag, belowe God dat Hy self verantwoordelikheid vir die gebrokenheid van hierdie wêreld sal neem. Hy sal ons nie prysgee nie. Dis hoekom Hy al sy woede op die donker dag van Jesus se kruisdood op sy eie Seun uitstort. Al die gebrokenheid van die wêreld word saamgebundel en op Hom aan die kruis uitgestort. Die tsunami's en aardbewings, die peste en siektes wat die skepping teister, is nou sy skuld. Die kruis word nou die teken teen die duisternis van hierdie wêreld. Ja, die kruis herinner ons aan God se liefde vir ons – dat Hy ons onthou het en aan sy verbond gedink het. Meer nog, dit herinner God self aan sy verbintenis om ons nie prys te gee nie.
In 'n preek van Prof D Freytag 'n paar dekades gelede, vertel hy dat hy op 'n plek in Nieu-Guinee gekom het waar daar 'n groot kruis gestaan het. Op die balke van die kruis was daar 'n klomp klein kruisies. Toe hy vra wat dit beteken, het iemand hom geantwoord: "Weet jy nie dat ons Heer al ons lyding deur sy groot kruis gedra het nie?"
God is nie 'n toeskouer nie. God het 'n deelnemer geword. Hierdie verbond met Noag vind daarom sy hoogste vervulling tot dusver in Jesus. God belowe nie net nie. Hy doen dit. Hy wys. Die vlees en bloed van Jesus word sigbare tekens vir ons in brood en wyn. Ons kan sy liefde proe en ruik.
Nog 'n teken uit die wolke
Dit eindig egter nie hier nie. Selfs na Christus is daar soveel pyn in God se skepping. Hy kyk egter na die kruis en onthou ons steeds. God sal weer 'n teken uit die hemel stuur. Soos die reënboog teen die wolke sigbaar is, sal die Seun van God op die wolke kom. Dit sal die einde van alle swaarkry vir sy hele skepping aankondig. Dan sal dit waar wees: "Nooit weer nie." Nooit sal daar dan weer pyn, hartseer, dood en siekte wees nie. Die skepping self sal van verganklikheid bevry wees (Rom 8:20, 21). Dan sal die aarde ook rus van God se toorn . . . God se nuwe hemel en aarde sal aanbreek, want God het aan sy verbond gedink.