JY LEES NOU 5 slegte gewoontes van mense wat pal skuld het
Dit is nie om dowe neute dat sommige mense in die rooi is nie; hier is raad om daaruit te kom.
Nie almal wie se geldsake nou gesond is, was eens sonder skuld nie. Hulle het 'n plan beraam om uit die skuld te kom.
Krediet kan baie voordelig wees as jy dit verantwoordelik gebruik, maar slegte gewoontes kan jou baie gou in 'n maalkolk van skuld laat beland. Ons kyk na die slegste gewoontes van mense wat gedurig kniediep in die skuld is en hoe 'n mens dié gedrag kan afleer.
Hulle ignoreer die geheelbeeld
Baie mense ignoreer hoeveel hul totale skuld is, want hulle besef nie wat alles as skuld beskou word nie. Lenings, die selfoon wat jy afbetaal, die rekening by jou geliefkoosde winkel, uitstaande bedrae op jou kredietkaart en 'n oortrokke rekening is byvoorbeeld alles skuld.
Dit gebeur regtig dat mense die geheeldbeeld verontagsaam omdat hulle bang is vir die waarheid. Maar skuld gaan nie weg omdat jy dit ignoreer nie.
Vra jou kredietrekord aan. Daar is 'n lys kredietburo's op die Nasionale Kredietreguleerder se webtuiste (www.ncr.org.za). Kyk ook watter aftrekkings maandeliks van jou bankrekening afgaan. Stel 'n sigblad saam of skryf neer watter betalings alles vir skuld is. Dit sal jou vinnig wys hoeveel skuld jy het.
Stel 'n begroting op. Dit wys hoeveel jou uitgawes teenoor jou inkomste is en help jou om jou uitgawes beter te boekstaaf. Die goue reël is dat jy altyd minder moet uitgee as wat jy inkry; so nie stuur jy af op 'n ramp. Daar is oulike begrotingsapps vir slimfone.
Hulle slaan betalings oor of betaal laat
Dié gewoonte maak dit ál moeiliker om eindelik die skuld te delg, want jy sal later 'n groter bedrag moet betaal (dit en die volgende maand se betaling) om in te haal.
Laat betalings, of wanneer jy oorslaan, kan ook behels dat 'n hoër rentekoers op daardie betaling gehef kan word. Dit maak die skuld selfs meer.
Selfs as 'n mens met een betaling laat is, kan dit op jou kredietrekord aangeteken word. As jou krediettelling swak is, sal dit moeiliker wees om lenings te kry.
As jy die vermoë het om die skuld te betaal, stel Francois Viviers van Capitec voor jy prioritiseer dit: Probeer effens meer betaal op dié met die hoogste rentekoers terwyl jy steeds die minimum vereiste vir elke ander lening betaal.
Hulle betaal skuld met skuld
Dit is wanneer jy jou kredietkaart gebruik om skuld op ander rekenings te betaal. Dit word skuldherwinning genoem. Die probleem is jou kredietkaart hef normaalweg van die hoogste rentekoerse; dus groei jou maandelikse afbetaling daarop terwyl jy dit net regkry om die minimum op jou ander rekenings te betaal.
Praat met jou kredietgewers. Jy kan ooreenkom om maandeliks laer paaiemente te betaal. Dan betaal jy darem bestaande skuld af sonder om dit net te herwin. Daar is ook 'n nasionale vereniging vir skuldbemiddeling (www.ndma.org.za) by wie jy kan aanklop.
Hulle help betaal ander se skuld af
Moenie iemand anders se skuld betaal as jy nie al jou eie finansiële verpligtings kan nakom nie. Baie mense het familie wat aandring op hulp.
Wanneer jy iemand met hul skuld wil help, kan jy dit net oorweeg nadat jy al jou eie afbetalings gedoen, jou spaargeld weggesit en alle huishoudelike verpligtings nagekom het.
'n Eerlike gesprek is die enigste raad. Verduidelik dat jy jou eie verpligtings eers moet nakom. As jy nie jou voet neersit nie, sal jy misbruik word.
En onthou: As jy iemand help, sal die mens maklik net weer verwag hulle moet hulp kry pleks dat hulle self hul skuldlas verminder of 'n beter afbetalingsplan maak. Jy kan voorstel dat 'n finansiële adviseur of 'n skuldraadgewer hulle help.
Moet dit beslis nie doen as jy dit nie kan bekostig en self moet skuld maak om iemand anders te help nie.
Hulle probeer tred hou met al die neigings
Volgens skuldraadgewers is mense se aspirasies om soos ander te leef dikwels een van die grootste redes dat hulle onnodig en te veel bestee.
Ons besef nie altyd hoeveel ons leefstyl ons werklik kos nie, maar basiese veranderings kan jou baie geld bespaar. Beproef byvoorbeeld aktiwiteite soos pieknieks, wandelings en besoeke aan museums; dis baie goedkoper as 'n fliek.
Moenie dinge koop omdat ander mense dit het nie, veral nie as jy dit nie kan bekostig nie. Vra jou af of dit regtig waarde toevoeg tot jou en jou gesin se lewe.
Matthys Potgieter van DebtSafe stel voor jy stel 'n daaglikse herinnering op jou foon in om dié beter gewoonte aan te leer.
Kry 'n goeie vriend om jou op die regte koers te hou. Julle kan mekaar herinner en moed inpraat om nie onnodige aankope te doen nie.