Dept. van energie sal Eskom bestuur – RamaphosaEskom se hoofkantoor. (Foto: Google Maps) In ooreenstemming met resolusies wat die ANC by sy afgelope nasionale konferensie geneem het, kan Eskom dalk binnekort na die departement van energie verskuif word. Die sukkelende kragvoorsiener vorm tans deel van die departement van openbare ondernemings onder leiding van minister Pravin Gordhan. Pres. Cyril Ramaphosa het die afgelope week egter gewaarsku dat dit tyd sal neem om die party se jongste beleidsbesluite in werking te stel. Suid-Afrika steier steeds onder die ergste beurtkrag in die land se geskiedenis en Eskom-hoof André de Ruyter het in Desember sy bedanking ingedien. Dit het die afgelope paar dae boonop aan die lig gekom dat hy ŉ poging om hom te vermoor, deur sianied in sy koffie by die werk te voeg, oorleef het. Volgens Ramaphosa was daar ŉ “duidelike mandaat” van afgevaardigdes by die ANC-konferensie om verskeie staatsbeheerde ondernemings (SBO’s) na portefeuljes te verskuif wat deur hul betrokke ekonomiese sektore bestuur word. Ramaphosa sê die regering probeer die algehele ineenstorting van die kragnetwerk verhoed, terwyl pogings voortduur om beheer oor Eskom te wysig. “Ons moet die gevolge opweeg, ons moet na die doeltreffendheid, die tydsberekening en alle ander faktore kyk,” het hy luidens Financial Times gesê. “Die resolusie sal in werking gestel word; dit is net ŉ kwessie van hoe.” Die beoogde verskuiwing van die instelling gaan beheer oor Eskom aan Gwede Mantashe, minister van minerale hulpbronne en energie, gee. Dit is ŉ stap wat volgens die Financial Times deur sommige kenners as “rampspoedig” bestempel kan word. Sommige ontleders meen ook dit kan pogings om korrupsie by die maatskappy uit te wis ŉ knou gee, terwyl dit ook kan lei tot vertragings met die land se oorgang na meer hernubare opwekkingsopsies soos son- en windkrag. Mantashe is ŉ uitgesproke kritikus van De Ruyter en het vroeër gesê die voortgesette inwerkingstelling van beurtkrag kan bestempel word as pogings om die staat omver te werp. Daar is ook kommer dat die verskuiwing die ontbondeling van Eskom in die wiele kan ry. Eskom beplan om in drie afdelings op te deel as deel van pogings om die instelling weer finansieel volhoubaar te maak. Peter Attard Montalto, hoof van kapitale markte by die navorsingsfirma Intellidex, het aan die Financial Times gesê hervormers in die tesourie en die presidensie stem nie saam dat SBO’s na ander departemente verskuif moet word nie en is gekant teen die botsing van belange wat dit kan veroorsaak. “Hoewel daar ŉ poging is om dit as beleidsdebat te laat lyk, dink ek die meeste beleggers kan daardeur sien as ŉ blatante stap deur diegene met gevestigde belange in die party om weer die krane oop te draai,” het Montalto aan die publikasie gesê. Die verskuiwing van SBO’s na ander departemente kan ook tot die ontbinding van die departement van openbare ondernemings lei.