Versindaba seënbedes Archives : Versindaba
Posts Tagged 'seënbedes'
Marlies Taljard: Seënbedes en vervloekings
Ek het pas twee weke in Ierland deurgebring en sukkel om weer aan te pas by die Suid-Afrikaanse werklikheid. Ierland is die land van mistieke woude, bluebells, kastele, faerie groves wat die boere in die middel van hulle lande laat staan … Dit is 'n land waar spiritualiteit 'n lewenswyse is en mense die legendariese en mitologiese verhale van hulle ou-ou helde ken. Wat my geref het, is dat jy nie in 'n toeriste-winkel kan ingaan nie, sonder om honderde ornamente wat Irish Blessings dra, te sien. Sommige van dié blessings is baie oud, sommiges kom uit die ou Kelties en ander is in Gaelic, die taal wat in Ierland gepraat word. En natuurlik weerspieël dié seënbedes die ou Keltiese kultuur met sy vissermanstradisie, turfvure en landbou-aktiwiteite … Die bekendste is seker:
Omdat die winters soms net 4 ure lig per dag het, kom die begrip lig en son dikwels voor, soos in dié een:
Die volgende troosgedig word ook, interessant genoeg, as 'n Blessing beskou:
En my gunsteling:
Soos daar seënbedes is, is daar natuurlik ook vervloekings, waarvan ek sommiges ook baie amusant gevind het, maar waarvoor mens blykbaar nogal versigtig moet wees dat dit nie op jou boemerang nie. Die een waarmee ek die meeste kan identifiseer, is dié een wat handel oor klasgee:
May you have to stand for a long time on weak legs!
Sommer vir die pret plaas ek nog 'n paar:
May your misfortunes be food for gossip at the forge.
May warts and chapped hands always be with you. (Dis die een wat spesiaal vir hierdie winter gemaak is!)
May gout disfigure you. (Ook van toepassing op dié tyd van die jaar …)
May you lose both on the swings and the roundabouts.
May your offspring promise much and deliver little.
May you inherit bad teeth.
May the devil make a ladder of your backbone.
May your friends have a fine day for your burying.
May your growing pains be death pains.
Hierdie is natuurlik ook 'n kollektiewe kunsvorm – een wat in die volksmond gegroei het. Maar tog kan ek nie help om te wonder of ons nie sommige van hierdie seënbedes (én vervloekings) kan transponeer na ons eie tyd en ons eie kulturele omstandighede nie … Wie wil dit waag …?!