Omstandighede buite my beheer en my vakansieverlof - Jy en die RegJy en die Reg
Tuis › Artikels › Omstandighede buite my beheer en my vakansieverlof
Indien byvoorbeeld ʼn gewelddadige staking veroorsaak dat ʼn persoon nie by die werk kan uitkom nie, hoe beïnvloed dit die persoon se vakansieverlof? Die persoon het geen beheer oor die omstandighede nie, moet hy of sy nou verlof inboet daarvoor?
Artikel 10(a) van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes (Wet 75 van 1997) bepaal dat werkgewers en werknemers ooreen moet stem oor wanneer die werker sy of haar jaarlikse verlof mag neem. Artikel 10(b) bepaal verder dat wanneer daar geen ooreenkoms tussen die partye is nie, mag die werkgewer bepaal wanneer die werknemer verlof mag neem.
ʼn Werkgewer mag dus wetlik vir ʼn werknemer sê dat hulle verlof moet neem gedurende ʼn tydperk wat die werkgewer pas.
Heelwat besighede dwing hulle werknemers om verlof te neem oor Desember wanneer hulle besighede vir Kersfees sluit of wanneer ʼn fabriek byvoorbeeld vir jaarlikse instandhouding sluit.
So ʼn praktyk is miskien nie gewild nie, want werknemers wil graag self besluit wanneer hulle verlof wil neem, maar dis glad nie onwettig nie.
Werkgewers kan dus hulle werknemers wettig dwing om verlof te neem tydens ʼn staking omdat die werkgewer nie van hulle dienste gebruik kan maak gedurende hierdie tydperk nie.
Die voordeel is dat die werkers nog steeds betaling kry tydens hulle afwesigheid, maar dat hulle hul verlofdae verloor. Dit sal ook onbillik wees om die werkgewer te dwing om die werkers te betaal vir ʼn tydperk dat hulle nie werk toe kan kom nie en dan nog steeds hulle verlof op ʼn latere stadium ook toe te staan. Net so min as dit die werknemers se skuld is dat hulle nie hulle dienste kan verrig as gevolg van die stakings nie, net so min kan die werkgewer daarvoor aanspreeklik gehou word om die wandade van ʼn paar stakende werkers te finansier.
Die wenslike opsie vir ʼn besigheid sou wees om in verbinding te bly met die werknemers en te poog om reëlings te tref om die werkers veilig by die werk te kry, indien moontlik, of andersins aan die werkers te verduidelik hoekom dit in hulle belang is om liewer verlof te neem.