Groenland-ys mag nog vinniger as wat gedink word - Klimaat Impak Nuus Climate Impact News
Groenland-ys mag nog vinniger as gedagte smelt
Navorsing wetenskaplikes ontdek dat die kwesbaarheid van Groenland se gletsers tot aardverwarming veel groter is as gevrees, en die bedreiging van stygende seevlakke oor die hele wêreld verhoog.
Net dae nadat Amerikaanse navorsers geofisiese redes geïdentifiseer het waarom Wes-Antarktika se gletsers toenemend kwesbaar is vir aardverwarming, het 'n vennootspan 'n verwante oorsaak van alarm in Groenland aangewys.
Baie van die ondergrondse splete en canyons wat die eiland se gletsers vloei, het kelders wat onder seespieël is. Dit beteken dat die warm gletsers van die Atlantiese Oseaan die gletsersvlakke raak, en dat die gletsers self meer kwesbaar raak vir die opwarming van die aarde en wat al hoe meer waarskynlik sal smelt.
Navorsers is al jare bekommerd oor die smeltingsyfer in Groenland. Daarom is wetenskaplike aandag aan die groot, ou ys-kap toegeneem. Maar die jongste bevinding dui daarop dat wat slegte nuus gelyk het, kan blyk te wees, veel erger.
As versnelde smelting gebeur - en al sulke voorspellings sal aanvanklik deur nog meer navorsing getoets word, en dan uiteindelik deur die tyd self - dit sal die gevolg wees van 'n onheilige mengsel van mensgemaakte aardverwarming en heeltemal toevallige geomorfologie.
Die vermoede is dat landelike landvorme gereeld bo die see se hoogste getye is. Maar Mathieu Morlighem, van die Universiteit van Kalifornië, Irvine, en kollegas - een van wie is Eric Rignot, wat die navorsing oor Wes-Antarktiese gletsers geskryf het, berig in Nature Geoscience - het bevind dat dit nie altyd die geval is nie.
Radar klank en satelliet data is gebruik
Hulle gebruik lugradarradars en satellietdata om te wys dat onder die ys-ijs valleie so diep besnoei dat sommige van hulle honderde meter onder seevlak was, op afstande tien kilometer van die see af.
Die navorsers concludeer: "Ons bevindinge impliseer dat die uitlaatgletsjers van Groenland, en die ysvel as 'n geheel, waarskynlik meer vatbaar is vir die termiese druk van die see en perifere verdunning as wat voorheen uit bestaande numeriese ysmodelle afgelei is."
Die wetenskaplikes kon natuurlik nie hierdie nuwe, diep skuins in die grondvlak sien nie - hulle lê onder 'n groot las van geslote of baie stadig bewegende ys. Om by hul gevolgtrekkings te kom, moes hulle die satelliet- en radardata, en skattings van sneeuval en yssmelt, kombineer om 'n "massa bewaringsalgoritme" op te bou wat die geheime van die begraafde grondslag kan openbaar.
"Dit het groot implikasies, want die gletser smelt
sal baie meer bydra tot stygende see regoor die wêreld "
"Die gletsers van Groenland sal waarskynlik vinniger en verder binneland as wat verwag word, terugval - en baie langer - volgens hierdie baie verskillende topografie wat ons onder die ys ontdek het," het Morlighem gesê. "Dit het groot implikasies, want die gletsersmelt sal veel meer bydra tot stygende see regoor die wêreld."
Maar selfs voor die opwindende see begin skoot by die rand van Groenland se ysige berge en die gletsers van onder af smelt, word die ys van boontoe gedreig. Kaitlin Keegan van Dartmouth College in die VSA en kollegas rapporteer in die Proceedings of the National Academy of Sciences dat die dramatiese oppervlaksmelting van die eiland se ys in 2012 verklaar kan word deur 'n kombinasie van ongekende temperature wat verband hou met klimaatsverandering en wolke van as en roet uit bosbrande.
En aangesien klimaatsverandering onderweg is en bosbrande aan die toeneem is, sal die proses aangaan en die ysige oppervlak van Groenland sal vaker in die noordelike somer smelt. By 2100 is feitlik die hele Groenland-ys onderhewig aan wydverspreide jaarlikse ineenstorting.
Freak Weer was aanvanklik geblameer
In Julie 2012 het meer as 97% van die Groenland-ys op die oppervlak gesmelt. Dit is gesien as 'n gebeurtenis wat geblameer word op freak weerstoestande, of dalk as 'n aanduiding van die dinge wat kom.
Bosbrande was 'n kenmerk van die lang, warm Noord-Amerika somer, maar hul effek was moeiliker om te meet. Nou lyk dit asof wolke van swart koolstof die albedo verminder het - dit is die vermoë van sneeu en ys om sonskyn terug te gee in die ruimte en homself koud te hou. Terselfdertyd het die warmer lug van die somer die grondtemperature bo vriespunt gedruk.
Die span het na die bewyse van yskerne gekyk en tekens van soortgelyke dramatiese smelting in 1889 gevind. Hulle het ook verstrooiings van bosbrandas in die lae van 1868 en 1908 gevind, maar die somers van hierdie jare was te koud om die ys te smelt.
"Met beide die frekwensie van bosbrande en warmer temperature wat voorspel word om te styg met klimaatsverandering, sal wydverspreide smeltgebeurtenisse in die toekoms baie meer gereeld plaasvind," sê Keegan. - Climate News Network