Innibos-onderhoud: Albert Maritz gesels oor Die Van Aardes van Grootoor - Albert Maritz | LitNet
Albert Maritz, Naomi Meyer2012-06-15
Hallo Albert, ek het die teks van Die Van Aardes van Grootoor onder oë gehad. Ek sien hierdie “epiese Boeredrama in 780 episodes in 2 landstale” was al in 1978 in die ateljee van die Baxter en is nou herskryf vir die Innibos-fees. Waarom die drama opwarm? Of is dit nie opgewarm nie, is dit iets nuuts? Sien mense in ’n ander era dieselfde era nou verskillend? Maar waarom juis nóú? Die stuk is skrikwekkend aktueel. Die een of twee grappies wat weens die verloop van tyd nie meer so aktueel is nie, sal steeds waarde toevoeg in terme van vermaak, en ’n aangrypende ervaring van die periode. Onthou die gatskop-akteurs.
Die teks is met sy tong stewig in sy kies geskryf, van die intrapslag af al. Selfs die diskleimer is humoristies: “Soap opera must be played in all seriousness on every level”, en dan handel die stuk ook juis oor seep, KUX. (Hoe het Lux dit gevat?) Maar eintlik is hierdie satire op sy mees satiriese, as mens nou die definisie sommer hier van LitNet af kry, na aanleiding van wat Marius Ackermann oor die Zuma-skildery geskryf het - “Die woord satire se Latynse oorsprong is satura, wat letterlik ’slaaiemengelmoes’ beteken. Dit het eers later literêre betekenis gekry toe spotskrywers ’n mengelmoes vorme en style gebruik het om sosiale kommentaar te lewer. Die satirikus gebruik genadelose, skerp spot om wanpraktyke aan die kaak te stel, weliswaar met die langtermynoogmerk van regstelling of verbetering van die voorwerp van bespotting. Satire is dus in wese korrigerende sosiale kommentaar. Hoewel dit humoristiese elemente mag bevat, verskil satire van humor. Laasgenoemde wek ’n gevoel van deernis, dalk ’n kopskuddende laggie. PG du Plessis se meesterlike koöperasiestories is goeie voorbeelde hiervan. Daarteenoor is satire se spot bedoel om ongemak en spanning te skep.” In Die Van Aardes is daar vinnig al ’n “Ai, Marie, maar jou wit vel lyk pragtig ...” En sommer dadelik is die hele tafel gedek: die sosiale kommentaar binne ’n land wat obsessief is oor kleur, die verwysing na die “seep” van “sepie” ... Hoe verder mens met die teks vorder, hoe meer tragies word dit. ’n Tragiese komedie, ’n nostalgiese, landelike terugblik. ’n Woody Allen-stuk vir die Afrikaner. Of hoe? Wat is jou indrukke, as jy as regisseur die materiaal deurtrap? Jislaaik, jy skryf so oor die stuk! Ek hang eintlik aan jou lippe! Ja, ons probeer ons koppe soveel moontlik kry om al die begrippe, parallelle, lae, innuendo’s en raakpunte – en dan ook om nie ernstig te raak nie. Die skrywer weet seker nie hoe slim hy is nie. En hy is soos ’n tightrope walker wat die hoogte bo die grond geniet. Die produk is hierdie omvangryke werk. Die skrywer het ook nóg ’n mikpunt gehad – om die “mirror of nature” voor die gemeenskap van die tyd te hou sodat hulle hulself kan sien. Foto: Alwyn Mouton
Maak dit vir jou saak hoe die gehoor op hierdie opvoering sal reageer? Hoe dink jy sál hulle hierop reageer? (Terloops, hoe hanteer jy as regisseur dit as mense begin uitloop? Nie dat dit my voorspelling is vir Die Van Aardes nie, maar dit is ’n Afrikaanse gehoor, so mens weet nooit ...) Ons eerste taak is om die gehoor te vermaak. Dit het my baie senuweeagtig. Pieter-Dirk Uys weet hoe. Hier sit ek met sy teks. En minder as ’n kwart van sy talent. En ek wil nie vir hom, of die gehoor, teleurstel nie. En net die tyd sal leer hoe suksesvol ons gaan wees. Dis vreesaanjaend.
2012-06-20 @15:57 Albert Maritz het laat weet dat daar op 20 Junie 2012 'n "deurloop" van hierdie produksie in Melkbosstrand plaasgevind het - 'n voorsmaak van wat vir die feesgangers by Innibos wag. Die kommentare van Kapenaars wat bevoorreg genoeg was om dit reeds te sien, het agter die skerms ingestroom en volg hierna. Groete, Naomi Meyer, LitNet inhoudsbestuurder
2012-06-20 @16:06 Wat 'n heerlike voorreg om sommer so in die middel van 'n repetisievak oor die denkbeeldige vierde muur te loer en kyk wat 'n teaterspan se harde werk oplewer. Daar in 'n gewone gemeenskapsaal tussen rekwisiete, dekor en drade maak akteurs nog steeds magic. Ek was veral beindruk deur die twee manlike akteurs. Beide gebruik fisiese komedie fyn en doeltreffend. En watter ander gesiene Afrikaanse ikoon sal kop onderstebo haar pantie vir die gehoor wys omdat haar rol as 10jarige dit vra? Anna-Mart ... Respek!
2012-06-20 @16:09 Dit was vir my ongelooflik hoe relevant die teks nog steeds is, en hoe siek die Afrikaners was en seker nog steeds is. Omdat dit opgedien word as 'n klug/komies, sluk mens dit seker makliker. Die regie is van hoogstaande gehalte. Die spel deur akteurs is op n goeie peil in die vroeë stadium. Die casting kon nie beter nie, dit is asof daardie rolle vir elkeen 'n week gelede geskryf is. Cornell Ellis
2012-06-20 @16:12 Dit was werklik vir my een van die snaaksste komedies wat ek in ‘n lang tyd gesien het! Ek dink die keuses van akteurs vir die verskillende rolle was veral briljant. Buiten die feit dat almal van hulle uitstekend is, het hulle ook hul verskillende rolle briljant vertolk. Ek het bitter min foute gesien – kan nie my indink dat 7 rehearsals nog nodig is nie! Dis ‘n lang play, my boude was bietjie deurgesit, MAAR die play het my deurtentyd “vasgevang”. Wat ook nice was is dat die storie nie “vanselfsprekend” is nie…daar is die heeltyd draaie (skandes!) en wendings wat jou aandag hou en jou “skok”! Die tv opnames tussen-in het die play ook ‘n lekker gees gegee…ek kon relate! Overall, baie nice! Sterkte, ek is seker hierdie ene gaan ‘n sell-out wees!
2012-06-21 @22:30 Die van Aardes van Grootoor uit die pen van die welbekende Pieter-Dirk Uys word as 'n epiese Boeredrama ge-“klassifseër”. Die stuk is saamgestel uit vyf bedrywe en is in twee van ons landstale, naamlik Afrikaans en Engels geskryf. Dit is ‘n redelik lang stuk aangesien dit die verhaal van die Van Aardes van Grootoor, oor ongeveër vyftig jaar uitbeeld. Die stuk is die eerste maal in 1976 by die Baxterteater in Kaapstad opgevoer en die rolverdeling het Mary Dreyer, Antoinette Kellermann, Lida Botha, Christopher Galloway, Marthinus Basson en Bill Curry ingesluit. Die regie vir die stuk gedurende die tyd was deur Dawie Malan behartig.
In die sluitingstonele probeer Elana vir oulaas om Madame Daphne Quazilezi te oortuig dat sy Grootoor namens haar sal bestuur. Dit terwyl die res van die gesin die huis plunder van waardevolle items wat die nuwe baas op Grootoor nie benodig. Daphne, “You amaze me, Miss van Aarde. You’re so calm. You’re a squatter now and yet you still manage to play the Empress. Can anyone be that arrogant”? Elana, “ But I can dream it. My dreams are all I have left and they will keep me alive!” Hierdie is na my mening ‘n “moet sien” en ek is oortuig dit gaan ‘n storm by Innibos Kunstefees tot gevolg hê. Die wat dit te siene gaan kry in die ATKV Nelspruit Staatsteater gedurende 26 tot 30 Junie vanjaar gaan vermaak van gehalte kry. Buiten die uitstekende rolverdeling is die produksie van Albert Maritz ‘n duidelike wenner gemeet aan die reaksie van die gehoor gedurende tydens gisteraand se volle opvoering van die stuk in Melkbosstrand se Buiteklub Saal.
Albert Maritz, As iemand in die donker skree, hoop...
Albert Maritz, Feeste | Festivals