Papila leri ri na 6 wa tipheji.
u vile mutshami wa xitulu wa khomixini ya Ntiyiso ni Ndzivalelano.
u endleriwe nkhuvo wo tlangela makumenkombo ntlhanu wa malembe ya vutomi bya yena.
U thyiwile vito ra Mpilo hikwalaho ko va a velekiwile a ri ntsongo ngopfu, naswona a va nga tshembi leswaku a nga hanya nkarhi wo leha ngopfu.
Mukamberiwa u languteriwa ku nyika vonelo ra yenav. Xik. Mpilo u ve na migingiriko yo karhi ekerekeni naswona u lwe ngopfu no herisa xihlawuhlawu laha etikweni.
Munhu wo vulavula hi rito leri twisaka van'wana ku vava.
Ku vulavula u ri ni vutitshembi/U nga chavi nchumu.
Ku vula leswi swi ku karhataka / vavisaka/ tsakisaka.
Mukamberiwa uvlanguteriwa ku nyika vonele ra yena. Nhlamulo yi nga ha va 'ina' kumbe 'e-e' a tlhela a seketela nhlamulo ya yena.
Loko munhu a nga tivi timhaka ta yena wo tilumaluma loko a vutisiwa.
Swikongomelo swa vuyimbeleri.
Ku cina no phokotela mavoko loko ku yimbeleriwa.
Tindhawu leti ku talaka ku yimbeleriwa eka tona.
Ku vuyelela ka risimu loko ku ri karhi ku yimbeleriwa.
Nkatsakanyo/nkomiso wu na timhaka ta nkoka leti nga riki ehansi ka 50%; a wu nge fikeleli ku katsiwa eka xiyenge xa nkatsakanyo wo saseka swinene; ku na mahungu lama nga lavikiki lama onhaka vunene bya nkatsakanyo/nkomiso.
Ku na timhaka to karhi ta nkoka; ku na timhaka to tala leti nga lavikiki; a wu ndlariwanga kahle ngopfu; mavekelo ya timhaka ya hoxekile; wu le xikarhi.
Nkatsakanyo/nkomiso wu hava nkhulukelano wa timhaka; wu lungolexela marito handle ka nandzelelano; timhaka to tala ta nkoka ku hava; ku na vumbhoni byo komba leswaku mukamberiwa wa tikeriwa eka ku ringeta ku katsakanya/nkomiso.
Mukamberiwa a nga endla xivulwa lexi twalaka. Xikombiso: Namuntlha hi ta vona vanhu vo tala swinene.
A swi nge olovi ku bakanyela vanghana va wena etlhelo.
Mukamberiwa u ta vumba xivulwa xa yena hi ku tirhisa rito 'Ntamu'. Xik: Magezi u na ntamu, a nga hatlisi ku karhala loko a ri karhi a tirha.
Vanhu van'wana va ehleketa leswaku mbangi yi karhata ngopfu, kutani va tekela enhlokweni leswi yi nga swi vangaka evuton'wini bya munhu.
Leswi swi kumeka hi ku olova.
Hikokwalaho ka leswi swidzidziharisi swi vangelaka khombo lerikulu, munhu u fanele ku swi papalata.
Musunguri wa timhaka ti karhata/tikela yena.
Mukamberiwa a nga vumba xivulwa xa yena n'winyi hi xivuriso lexi, a kombisa leswaku u twisisa nhlamuselo ya xona.
Ngopfungopfu: Yi komba ku tshikilela/tiyisisa mhaka/swi tala ku nonohela vanhu vo tano.
Ngopfu: Yi komba mpimo wa maendlekelo ya swilo swo karhi/ku nonoha ka mpimo wa le henhla.
Ku va evuhlongeni bya swidzidziharisi, swa dlayisa.
(c). vHikwalaho ka leswi xifaniso xi nga xitsongo.
Va kombisa ku vilela./ A va tsakangi.
Mukamberiwa u ta hlamula 'ina' kumbe 'e-e', a tlhela seketela nhlamulo ya yena.
Marito lama vuriwaka hi vanhu va swifaniso swa A na B ya komba swiphiqo leswi vanhu lava va nga na swona, kasi marito lama vuriwaka hi munhu wa xifaniso xa C ya komba xiboho lexi va nga ta xi teka ku lulamisa swiphiqo leswi.
Mukamberiwa u ta pfumela kumbe a kaneta a tlhela a seketela nhlamulo ya yena.