As jy deurloop onder die ongemaskerde wondersDie kronkelende kuspaadjie by Hermanus. (Foto: Lizma van Zyl.) Ek was aanvanklik net effens gesteurd, maar nou begin ek kwáád raak. Vir mense wat steeds in die openbaar sonder maskers loop. En dis nie asof gesigsbedekking regtig volksvreemd is nie. Antropoloë skat die eerste maskers is tussen 30 en 40 duisend jaar gelede reeds gedra. Hoewel die antieke mensdom dit dalk vrywillig en om ander redes gebruik het is dié voorreg ons nie beskore nie. Daar is soveel mense wat te midde van die koronakrisis steeds die mantel na die wind draai. Vanoggend se stap met die honde was die spyker in die doodskis. Van nou af gaan ek iets sê! Met vierbeenvriende in gelid (een is eintlik ’n driebeen) het ek ’n bietjie son gaan soek. Die kronkelende Hermanus-kuspaadjies tussen welige fynbos met die branders wat meters ondertoe teen die rotse breek, is salf vir die siel. So stap ek luilekker aan en laat sak my masker nou en dan om die sout seebries in te asem. Hondekinders Mimi en Lienka is uitgelate en toe ’n kordate klein dassie boonop reg voor ons sy kop onder ’n bos uitsteek, bars dié twee byna uit hul velle van opgewondenheid. Stertjies swaai uitgelate soos hulle hul snoete in die bosse indruk om die klein wollerige knaagdiertjie op te spoor. Ek staan ewe geamuseerd en toekyk toe dié pret terstond bederf word. ’n Natgeswete man in designer-oefenklere verskyn skielik voor my. Sonder masker en slegs sentimeters weg met sy wysvinger byna teen my neus. Terwyl die stapper my kapittel oor my (klein) honde wat nie aan leibande is nie, sien ek die spoegdruppels so in my geestesoog spat en probeer maar effens retireer sonder om by die krans af te tuimel. Verstom deur die aanslag, verloor ek net daar my spraak. Toe ek sekondes later wel tot verhaal kom, is die ongemaskerde wonder reeds net ’n spikkel. En soos ek die twee in die motor laai, dink ek aan alles wat ek móés sê… beginnende met “Meneer, hoekom dra jy nie ’n masker nie?” Prof. Jaqueline Gollan, ’n Amerikaanse sielkundige, het onlangs hieroor geskryf – waarom sekere mense net eenvoudig weier om maskers te dra. Die vraag is eenvoudig genoeg, maar sy sê die antwoord is ingewikkeld. In ’n neutedop: Daar is sommer net ’n klomp kansvatters wat glo hulle kan daarmee wegkom omdat hulle “sterk en gesond” is. (Die stapper val waarskynlik in dié kategorie.) Dan is daar mense wat Covid-19 nie as ’n bedreiging beskou nie omdat dit onsigbaar en abstrak is. (Hoe kan dit gevaarlik wees as jy dit nie kan sien nie?) Die derde groep is, volgens prof. Gollan, vuisvoos ná die aanvanklike inperkingstydperk met sy streng regulasies en ly aan mental fatigue. Hulle is geestelik so uitgeput van al die moets en moenies dat hulle eintlik nie meer omgee nie. Die laaste groep op haar lys is diegene wat sterk identifiseer met vriende, ’n gemeenskap of ’n kultuur wat glo maskers is bloot ’n foefie. Vir hulle is aanvaarding so belangrik dat hulle op straat amper smalend na die gemaskerdes kyk, maar eintlik in hul broekies bewe. Lizma van Zyl. (Foto: Jaco Marais.) Hoe dit ook al sy, terwyl die groot stryd om ’n entstof te kry agter die skerms momentum opbou, moet ons doen wat ons kan om onsself en ander te beskerm – al help dit dan nou ook net ’n bietjie. Een hiervan is om daardie maskertjie op te sit sodra jy jou voordeur agter jou toemaak. Dis vir niemand lekker nie, maar dis die regte ding om te doen. Dit sê ek gee óm – nie net vir myself nie maar ook vir jou. Meneer die Stapper, volgende keer is ek rég vir jou!