Bybel resensie – Jesaja | Manna Tydskrif's Blog
Bybel resensie – Jesaja – deur Rochelle Goosen
Die boek Jesaja strek oor eeue heen. Dit is 'n bundel profetiese uitsprake wat ? samevatting van die gebeure voor, tydens en na die Babiloniese ballingskap (586-539 v.C) is.
Jesaja 50:4 – Die Here my God het my geleer om die regte woorde te gebruik sodat ek dié wat moeg is, kan moed inpraat. Elke môre laat Hy my opnuut weer luister. Hy laat my luister soos 'n leerling moet luister. Die Here my God het my geleer om te luister: ek was nie teen Hom opstandig nie, ek was nie ontrou aan Hom nie.
'n Profeet tree op as God se spreekbuis; hy maak God se Woord en wil aan die gelowiges bekend. In Jesaja 61:1 vertel Jesaja hoe die Gees van die Here oor hom gekom het sodat hy God se "blye boodskap" kon bring.
Een van Jesaja se hoofdoelwitte was om God se ontevredenheid met en Sy oordeel oor die sonde van Sy volk te verklaar, in 'n poging om hul tot belydenis en geregtigheid te lei. Die eerste gedeelte van Jesaja handel dus grootliks oor God se Wet en Sy oordeel:
Jesaja 8:20 – Terug na die wet en die getuienis van die Here! Wie nie volgens hierdie woord van die Here praat nie, is sonder toekoms!Die tweede helfte dra egter 'n boodskap van hoop en redding deur verlossing en genade oor:
Jesaja 45:19 – Want Ek, die Here, sê, bring redding, My woorde gee lewe.
Die boek bevat talle kragtige profesieë oor die Messias, asook die eindtye en die finale oordeel. Die wonder hiervan is dat die boek om en by 700 v.C gedateer word. Die belangrikheid van Jesaja is gesetel in die feit dat die openbaringe op 'n deurslaggewende stadium in die koninkryke van Judea en Israel gekom het. Albei volke het ongeveer vyftig jaar van voorspoed beleef, maar het ook in daardie tyd in heidense afgodery en ernstige morele agteruitgang verval. Jesaja het besef dat die verbond wat deur Moses neergelê is, geheel en al verbreek is en dat oordeel en gevangenskap onvermydelik was.
God kondig vreeslike oordeel oor mense se afvalligheid aan, maar daarna bied Hy wel die uitkoms en beloftes van herstel. Hy sê Hy sal hul ongeregtigheid wegneem, hulle afvalligheid genees en hulle vrylik liefhê (Jes.58, sien ook Jer.31-33 en Hos.14). Tussen God se oordeel en Sy belofte van herstel, is daar egter een kardinale vermaning wat deur die profete beklemtoon word: Bely! In Jeremia 31:19 is hierdie boodskap in Efraim se woorde: Ek het weggedwaal, maar ek het berou gehad , ook te sien in Joël 2:12-32 . 'Bely' het nie beteken om na meer toegewyde pogings om die Here te dien en Sy wet te onderhou terug te keer nie. Die beroep was nog altyd net om jou tot God self te wend – om Hom toe te laat om jou te reinig en te herstel.
Jesaja se uitsprake is bedoel om die volk bewus te maak van hul sondes, met die uitkoms wat vervolgens aangebied word: bely julle sondes en wy julle opnuut aan die Here; en Hy sal julle reinig van alle vorige oortredinge. Vandag is gelowiges gered deur die bloed van Jesus Christus; in Jesaja bied die Here 'n soortgelyke uitkoms aan Sy volk.
Jesaja 7:14 – 'n Jong vrou sal swanger word en 'n seun in die wêreld bring en sy sal hom Immanuel noem . Hierdie was die duidelikste en mees verstaanbare profesie oor die koms van Jesus Christus, met Immanuel wat letterlik beteken "God-Met-Ons". Dit dui duidelik op Jesus se geboorte vanuit die maagd Maria. Jesaja se woorde word weerspieël in die Nuwe Testament in Matteus 1:23 – Die maagd sal swanger word en 'n Seun in die wêreld bring, en hulle sal Hom Immanuel noem.
In Jesaja 40:3-5 maak Jesaja 'n profetiese aankondiging van die koms van Jesus Christus: Iemand roep: "Maak vir die Here 'n pad in die woestyn, maak in die barre wêreld 'n grootpad vir ons God! Elke laagte moet opgevul word, elke berg en rant moet gelykgrond word. Elke bult moet 'n gelykte word en elke koppie 'n vlakte. Dan sal die mag van die Here geopenbaar word; al wat leef, sal dit sien. Die Here self het dit gesê."
Hoofstuk 53 bevat sekerlik die mees bekende profesie aangaande die Kruisiging; beide Matteus (Matteus 8:17) en Petrus (1 Petrus 2:24) verwys later daarna. Jesaja het hierdie woord agt eeue voor Christus ontvang. Hy maak nie net uiters akkurate voorspellings oor die feite van die Kruisiging nie, maar maak ook die doel van die Kruisiging bekend. God het nie net Sy Seun gestuur om ons sondes op Hom te neem sodat ons God se oordeel kan ontvlug nie; Jesus het voorsien dat ons elke dag oorvloedige lewe kan hê.
Jesaja se grootste bydrae was sy profesieë oor die sogenaamde Lydende Dienaar. Hierdie profesieë is volledig deur Jesus in die Nuwe Testament vervul.
Daar is geprofeteer dat die Messias verhewe sal wees, Jesaja 52:13 – Hy sal hoog in aansien wees, hy sal baie eer ontvang.Hierdie woorde is volbring in Filippense 2:9 – Daarom het God Hom ook tot die hoogste eer verhef en Hom die Naam gegee wat bo elke naam is.
Jesus sou deur Sy lyding onherkenbaar gemaak word, Jesaja 52:14 – Baie mense was ontsteld oor hom, hy was so misvormd dat hy nie meer soos 'n mens gelyk het nie, nie meer die voorkoms van 'n mens gehad het nie. In Markus 15:17,19 word vertel hoe die soldate vir Jesus bespot het. Hulle het vir Hom 'n doringkroon opgesit, op Hom gespoeg en Hom herhaaldelik oor die kop geslaan.
Jesus sou grootliks verwerp word, Jesaja 53:3 – Hy was verag en deur die mense verstoot, 'n man van lyding wat pyn geken het, iemand vir wie die mense die gesig wegdraai. Hy was verag, ons het hom nie gereken nie. Johannes 12:37 bewys die profeet se woorde: Alhoewel Jesus so baie wondertekens voor die mense gedoen het, het hulle tog nie in Hom geglo nie. So moes die woorde van die profeet Jesaja vervul word: "Here, wie het geglo wat ons gehoor het? En aan wie is die mag van die Here geopenbaar?"
Jesus sou ons sonde en seerkry op Hom neem, Jesaja 53:4 – Tog het Hy ons lyding op Hom geneem, ons siektes het Hy gedra.Dit word in Romeine 4:25 verduidelik: Hy is vanweë ons oortredings oorgelewer en Hy is opgewek sodat ons vrygespreek kan word, asook in 1 Petrus 2:24 – Hy het self ons sondes in Sy liggaam aan die kruis gedra. Daardeur is ons vir die sondes dood en kan ons lewe in gehoorsaamheid aan die wil van God. Deur Sy wonde is julle genees.
Jesus sou deur Sy bloed ons versoening bewerk, Jesaja 53:5 – Oor óns oortredings is Hy deurboor; oor óns sondes is Hy verbrysel; die straf wat vir ons vrede moes bring, was op Hom, deur Sy wonde het daar vir ons genesing gekom. In Romeine 3:25 verwys Paulus na hierdie verlossing deur Jesus Christus: Hom het God gegee as offer wat deur Sy bloed versoening bewerk het vir dié wat glo. Hierdie woord van Jesaja leer ons dat fisieke genesing deel vorm van Christus se versoenende werk aan die kruis. Matteus 8:17 verwys direk na hierdie teks as 'n profesie van die fisieke genesing wat Jesus, as deel van God se verlossingsplan, sou bring. Die kruisiging het vir ons beide verlossing en genesing gebring, maar geeneen van hierdie gawes word outomaties toegeëien nie. Elke gawe moet ontvang word as 'n stap van geloof, soos gesien kan word in Psalm 107:20 , asookMarkus 1:40-45 .
Daar is geprofeteer dat Jesus as ons plaasvervanger sou optree, Jesaja 53:6 – Ons het almal gedwaal soos skape, ons het elkeen sy eie pad geloop, maar die Here het ons almal se sonde op hom laat afkom. Dit realiseer in 2 Korintiërs 5:21 – Christus was sonder sonde, maar God het Hom in ons plek as sondaar behandel sodat ons, deur ons eenheid met Christus, deur God vrygespreek kan wees.
Jesus sou vrywillig ons skuld en straf op Hom neem, Jesaja 53:7 – Hy is mishandel, maar hy het geduldig gebly, hy het nie gekla nie. In Johannes 10:11 sê Hy: Ek is die goeie herder. Die goeie herder lê sy lewe af vir die skape.
Jesus sou 'n menigte mense van hul sondes verskoon, Jesaja 53:11 – My dienaar, die regverdige, sal baie mense regverdig maak: hy sal die straf vir hulle sonde dra. Romeine 5:19 – Soos baie deur die ongehoorsaamheid van een mens sondaars geword het, so ook sal baie deur die gehoorsaamheid van die een Mens vrygespreek word.
Jesus sou saam met oortreders sterf, Jesaja 53:12 – Daarom gee ek hom 'n ereplek onder die grotes. Hy sal saam met die magtiges die oorwinning vier omdat hy hom in die dood oorgegee het en as misdadiger beskou is, omdat hy die sondes van baie op hom geneem het en vir oortreders gebid het. In Markus 15:27 – Saam met Hom het hulle ook twee rowers gekruisig, en inLukas 22:37 sê Jesus: Ek sê vir julle: Die Skrifwoord wat sê: "En Hy is as misdadiger beskou," moet aan My bewaarheid word, want wat op My betrekking het, gaan nou in vervulling.
In Jesaja 9:5,6 staan geskrywe: …aan ons is 'n Seun gegee; Hy sal heers, en Hy sal genoem word: Wonderbare Raadsman, Magtige God, Ewige Vader, Vredevors. Sy heerskappy sal uitbrei, en Hy sal vir altyd vrede en voorspoed bring.
Hierin is een van die mees onverstaanbare, magiese konsepte van die Christelike geloof opgesluit: dat God 'n mens sou word. 'n Pasgebore baba sou "Magtige God, Ewige Vader" genoem word. Filippense 2:7 – Hy het Homself verneder deur die gestalte van 'n slaaf aan te neem en aan mense gelyk te word…Daarom het God Hom ook tot die hoogste eer verhef en Hom die Naam gegee wat bo elke naam is. Jesus is gestuur om outoriteit oor die heelal te hê, die reg om te heers…en steeds het Hy 'n brandende behoefte om 'n intieme verhouding met elke persoon te hê, en pleit Hy by Sy Vader vir elke sondige mens.
Jesaja profeteer in Jesaja 61:1-7 oor Jesus se bediening. Jesus het inderdaad in Lukas 4:18 op die Sabbat in die sinagoge ingeloop en hierdie profesie oor Sy koms hardop gelees. Nadat Hy die gedeelte gelees het, het Hy vir die mense gesê: " Vandag is hierdie Skrifwoord wat julle nou gehoor het, vervul" (vers 21).
Jesus is deur die Here gesalf om mense te bevry ( Handelinge 10:38 – Julle weet van Jesus van Nasaret, dat God Hom met die Heilige Gees gesalf en met krag toegerus het. Hy het rondgegaan, oral goeie werke gedoen en almal gesond gemaak wat in die mag van die duiwel was, want God was by Hom .) Alle gelowiges wat deur die Heilige Gees gesalf is kan ook aan hierdie bediening deelneem en mense van satan se mag bevry.
Jesaja bevat talle vooruitwysings na die uitstorting van die Heilige Gees. In Jesaja 11:2 verwys Jesaja na Jesus Christus en sê van Hom:Die Gees van die Here sal op Hom rus; Die Gees wat wysheid en insig gee, die Gees wat raad en sterkte gee, die Gees wat kennis verleen en eerbied vir die Here. In Jesaja 42:1 vertel die Here van die salwing wat Hy Sy dienaar sal gee: Ek het hom uitverkies, hy geniet my guns. Ek laat My Gees op hom kom, hy sal My Wil aan die nasies bekend maak.
Ek sal My Gees uitgiet op jou kinders, belowe God in Jesaja 44:3 aan Sy volk. God herhaal hierdie belofte in Jesaja 59:21 , waar Hy sê:My Gees wat op jou is en My woorde wat Ek in jou mond lê, sal nie uit jou mond en uit die mond van jou kinders en jou kindskinders verdwyn nie. Vroeër, in vers 19, dui die Here op die beskermende krag van die Heilige Gees: Wanneer die teëstander aanstorm soos 'n rivier, jaag die Gees van die Here hom op loop.
God praat deur Jesaja met Israel ten opsigte van Assirië en Egipte. Beide laasgenoemde kan gesien word as Satan en sy magte wat gelowiges daagliks aanval. Maar God het 'n antwoord op die juk wat Satan op Sy kinders se nekke wil plaas (10:27): die salwing van die Heilige Gees. Dit besit die krag om enige binding wat Satan op 'n persoon plaas, te breek.
Jesaja profeteer oor die verskynsel van gelowiges wat deur 'n manifestasie van die Heilige Gees in tale sal praat. Hierdie gawe verleen meer geestelike krag aan die kerk. Paulus haal hierdie woorde van Jesaja in 1 Korintiërs 14:21 aan, waar hy verduidelik dat die praat van tale en die interpretasie daarvan as 'n teken vir ongelowiges kan dien. Paulus brei ook uit op Jesaja 28:12 , wat sê: Hier is die plek vir vrede! In 1 Korintiërs 14:4 sê hy dat 'n persoon wat in tale praat homself opbou. Hy gaan egter voort deur die gawe van profesie te prys, omdat 'n persoon wat profeteer die hele gemeente opbou.
Jesaja profeteer aangaande die val van Babel, en verwys na die Oordeelsdag en die einde van die wêreld. Jesus eggo stellings soos:Almal se hande sal slap hang, almal se harte sal verstyf van angs (13:7) en Ek sal die hemel skud, die aarde sal uit sy plek geruk word(13:13) in Lukas 21:26 – Die mense sal beswyk van vrees en spanning oor die dinge wat oor die hele wêreld aan die kom is, want die kragte van die hemelruim sal ontwrig word. Prys die Here dat hierdie dinge fisies en van verbygaande aard sal wees. Hebreërs 12:28 –Laat ons wat 'n onwankelbare koninkryk ontvang het, dan nou dankbaar wees.
Jesaja gaan voort om die dag van die Here te beskryf, Jesaja 13:10 – Die sterre en die sterrebeelde sal nie meer lig gee nie, die son sal al donker wees wanneer hy opkom, die maan sal ophou lig gee. Hierdie selfde beskrywing van die eindtye is deur Joël gegee en weer deur Petrus aangehaal in Handelinge 2:19 – Ek sal tekens bo in die lug en wonders op die aarde gee: bloed en vuur en rookwolke. Die son sal pikdonker word en die maan bloedrooi voordat die groot en glorieryke dag van die Here kom.
Jesaja het 'n visioen ontvang oor die vernietiging van Babel – dus die vernietiging van satan se mag. Hy beskryf hoe satan na die donker dieptes van die hel verban word en die mense wat hy mislei het en wie se ondergang hy bewerk het, moet konfronteer. Jesaja laat blyk wat die aanvang van satan se ondergang was: hy het gestreef daarna om homself gelyk aan God te stel. Die Here belowe om hom te stroop van al sy mag, sodat mense verdwaas sal wonder hoekom hy ooit op aarde enige vrees kon saai.
God gaan triomfeer oor alles wat donker is; wat boos is; wat hartseer veroorsaak – Jesaja 25:8 – Hier sal die Here God die dood vir ewig vernietig, en die trane op almal se gesigte afvee. Die Here belowe in Jesaja 27:1 om Leviatan, die bose monsterslang, tot niet te maak. Dit sluit aan by die slang wat Adam en Eva in die Tuin van Eden verlei het. Openbaring 12:9 verwys na hierdie oorwinning: want die groot draak, die slang van ouds, wat die duiwel en die satan genoem word en wat die hele wêreld verlei, is uit die hemel gegooi. Hy is op die aarde gegooi en sy engele saam met hom.
In die eerste hoofstuk van Jesaja sien ons 'n verwysing na die Ou Testamentiese gebruik om offers aan God op te dra (1:11). Jesaja dui op die nutteloosheid van hierdie offers indien die persoon wat die offer bring, se bedoelings nie opreg is. God verpes skynheilige offers. 'n Offer is veronderstel om 'n simbool van die suiwer behoefte om die verhouding tussen God en mens te herstel, te wees. Indien hierdie behoefte ontbreek, is dit bloot 'n leë gebaar en onaanvaarbaar vir God. Hierdie beginsel kom al voor in een van die eerste belangrike gebeurtenisse in die geskiedenis van die mens: God wat Abel se offer aanvaar, maar sy broer Kain s'n verwerp.
Jesaja wys op die belangrikheid daarvan om die Here met 'n opregte hart te loof, Jesaja 29:13 – Die Here het gesê: Hierdie volk is naby My met die mond, hulle eer My met wat hulle sê, maar hulle hart is ver van My af, hulle dien My soos mense dit wil hê, nie soos Ek wil nie. Toewyding kan nie voorgegee word nie: God ken elke mens se hart en weet of dit wat ons sê, opreg is. Onopregte lofprysing lei tot verminderde wysheid en insig, soos die Here in Jesaja 29:14 waarsku: Daarom gaan ek nog ongehoorde dinge doen met hierdie volk…sodat die wysheid van sy wyse manne sal verdwyn, die verstand van sy verstandige mense tot niet sal gaan.
Paulus beskryf in Filippense 3:10 sy behoefte om Jesus werklik te ken. As ons die Here met opregte harte loof, sal ons dieselfde behoefte hê; ons sal nie verlang na die verganklike dinge wat die wêreld bied nie.
Jesaja waarsku in Jesaja 47:12 teen toordery en sterrekunde. Mense is geneig om die sterre se voorspellings as ligte vermaak af te maak, maar God sien dit as afgodery. As mense werklik na die Here se Wil soek, dan sal hulle nie die behoefte hê om die hemelliggame oor hul toekoms te raadpleeg nie. God sê uitdruklik dat al die fortuinvertellers, sterrekundiges en spiritisties mediums nie in die aangesig van Sy toorn hulself sal kan red nie. Openbaring 21:8 verwys na afgodsdienaars (onder wie diegene wat astrologie en die okkulte beoefen): … hulle lot is die poel wat met vuur en swael brand…
Jesaja gee vir gelowiges 'n spesiale belofte aangaande tye van nood en swakheid. Die mens is feilbaar; ons is nie gemaak om onvernietigbaar te wees nie . Jesaja 40:29 – Hy gee die vermoeides krag, Hy versterk die wat nie meer kan nie. Selfs jongmanne word moeg en raak afgemat, selfs manne in hulle fleur struikel en val, maar die wat op die Here vertrou, kry nuwe krag. Hulle vlieg met arendsvlerke, hulle hardloop en word nie moeg nie, hulle loop en raak nie afgemat nie. Die God waarop ons kan vertrou, is die Almagtige en die Skepper van die heelal. Deur nie op ons menslike krag staat te maak nie, hoef ons nooit weer enige uitdagings te vrees nie. Jesaja 41:4 – Wie het die verloop van dinge van die begin af bepaal? Dit is Ek, die Here! Ek is die eerste, en wanneer die laaste dinge gebeur, sal ek nog die Here wees.
In Jesaja 41:10 gee Jesaja die belofte dat God werklik vir Sy kinders sal veg in die veldslae van die lewe. Hy sê vir Sy kinders om nie in vrees te lewe nie. Moenie moed verloor as jy teenkanting van mense ontvang nie, want God is aan jou kant. Jesaja 43:1 – Moenie bang wees nie, Ek verlos jou, Ek het jou op jou naam geroep, jy is Myne.
In Jesaja 43:2 sê die Here: as jy deur vuur moet gaan sal dit jou nie skroei nie, die vlamme sal jou nie brand nie. Dit is 'n belofte van die Here aan Sy kinders dat Hy hul die mag sal gee om te triomfeer oor die beproewinge wat oor ons pad kom. Wanneer die vlamme van teenspoed rondom ons begin brand, wil God hê ons moet in geloof daardeur loop. Daniël het hierdie bevryding van werklike vuur beleef toe Koning Nebukadneser vir hom en sy vriende in 'n brandende oond gegooi het en die Here hulle bonatuurlik gered het (Dan. 3:19-27).
Jesaja bring vir ons 'n wonderlike belofte van die Here, naamlik dat Hy vir ons sal veg en ons sal beskerm, waar ons ook sal gaan. Jesaja 54:17 – Geen wapen wat gesmee word om jou aan te val, sal iets uitrig nie; elkeen wat vals teen jou getuig, sal gestraf word. Dit is hoe Ek, die Here, vir my dienaars sorg. Ek laat geregtigheid aan hulle geskied, sê die Here. Solank jy die Here dien en in Sy wil beweeg, kan jy verwag dat die Lewende God jou sal beskerm en verdedig.
Jesaja 43:18 – Maar moenie net aan die vroeëre dinge dink en by die verlede stilstaan nie. Kyk, ek gaan iets nuuts doen. Jesaja leer ons om oop te wees vir die nuwe dinge wat die Here beplan. Daar is niks fout met die tradisies en rituele wat in kerke beoefen word nie, maar God het nog soveel meer om aan Sy kinders te bied en te openbaar. Ons moet net ontvanklik wees. God is die Skepper van die heelal. As Skepper is een van Sy mees vername kenmerke dat wat Hy doen elke dag vars en nuut is. Jesaja 48:6 – Julle het dit alles gehoor, julle kon dit alles self sien, sal julle dan nie daarvan getuig nie? Van nou af laat Ek julle nuwe dinge hoor, dinge wat verborge was, waarvan julle niks geweet het nie.
Jesaja 4:3 – …elkeen in Jerusalem wat vir die lewe opgeskryf is, sal heilig genoem word. Toe Adam ongehoorsaam was aan God, het hy nie net intimiteit met God verloor nie, maar het hy ook sy vlekkelose ooreenkoms met God se karakter verloor – iets wat deur sy nakomelinge aan die mensdom oorgedra is. God se plan is om die mens se plek in sy verhouding met Hom, asook sy oorspronklike karakter – iemand wat in God se beeld geskep is, te herstel. Hierdie bedoeling is voltrek deur Jesus Christus: deur in Jesus te glo, word die Vader-kind verhouding wat deur Adam se ongehoorsaamheid gebreek is, herstel, en word God se kinders teruggebring na Sy huishouding – Efesiërs 2:19 – Julle is dus nie meer ver van God af nie, maar…lede van die huisgesin van God.
Jesaja se boodskap was nie net vir sy tydgenote nie, maar is vandag nog van toepassing. In 'n tyd wanneer die mensdom weereens onstabiel en afvallig voorkom, kan ons ons toevlug in Jesus Christus, en die belofte van Sy ewige koninkryk, vind.