Té min betaal skoolgeldAl hoe meer mense sukkel om skoolgeld by te hou. (Foto: Christel Cornelissen/Maroela Media) Skoolgeld is die belangrikste bron van inkomste vir 95% van private skole en 85% van openbare skole, maar al hoe meer ouers wat sukkel om finansieel kop bo water te hou, is besig om ŉ groot uitdaging vir skole se kontantvloei te word. Onlangse navorsing wys baie mense besnoei aan hulle diskresionêre besteding, terwyl ander bloot net sukkel om hul rekeninge ten volle te betaal. Hiervolgens het meer as ŉ derde van ouers nie in 2022 hul skoolgeldrekening ten volle vereffen nie. ŉ Kwart het boonop glad nie betaal nie. “Die druk het ŉ rimpeluitwerking op private en openbare skole wat skoolgeld vra,” sê die maatskappy TPN Credit Bureau. TPN het einde verlede jaar ŉ opname onder skole gedoen om te bepaal wat in hierdie stadium skole se grootste uitdagings is. Benewens toelae, beurse, borgskappe en skenkings is skoolgeld skole se hoofbron van inkomste; tog het die betaling daarvan steeds nie na vlakke van voor die Covid-19-pandemie herstel nie. Só lyk rekeninge Teen die einde van verlede jaar was net 62,57% van skoolgeldrekeninge opbetaal, in vergelyking met 63,75% teen die einde van 2021. Wat kommerwekkend is, is dat 25% van ouers nie enige betalingsreëling getref het nie, lui TPN se bevinding. Wat die betaling van skoolgeld betref, was 2020 die slegste jaar op rekord. Teen die einde van die derde kwartaal – op die hoogtepunt van die inperking – het net 50% van ouers hul kinders se skoolgeld ten volle vereffen en teen die einde van die jaar was net 56% van ouers se rekeninge op datum. “Gewoonlik het ouers wat nog nie betaal het nie, die skoolgeld teen die einde van die jaar wanneer bonusse betaal word, betaal om toelating in die nuwe jaar te verseker,” sê Waldo Marcus, hoof van bemarking by TPN Credit Bureau. “Die laat betaling plaas bykomende druk op skole se kontantvloei en hul vermoë om hul eie finansiële verpligtinge betyds na te kom.” Die opname wys die skoolgeld by ŉ private laerskool wissel tussen R31 000 per jaar vir die laagste grade, tot R40 000 per jaar vir ouer leerders. Hoërskoolgeld beloop tussen R71 000 en R91 000 per jaar. By openbare skole beloop koste sowat R14 000 vir laerskoolkinders tot gemiddel R25 000 per jaar vir ŉ hoërskoolleerder. Die hoër koste van private skole is onbekostigbaar vir talle ouers terwyl huishoudings hul prioriteite al hoe meer moet hersien. Die opname het ook gewys dat private skole sukkel om hul klasse met genoeg leerders te vul. “Meer as 40% van skole het aangemeld dat hulle vanjaar minder leerders as ŉ jaar gelede het. Slegs 29% van skole het gesê hulle het meer leerders as verlede jaar.” Intussen groei die vraag na plek in openbare skole onophoudelik. Nagenoeg 50% van openbare skool-respondente het aangedui dat hulle vanjaar meer leerders aanvaar het as verlede jaar, terwyl 39% aangedui het dat die inname naastenby dieselfde is. Slegs 14% van openbare skole het vanjaar minder inskrywings gehad. Volgens Marcus lyk dit of emigrasie ŉ aansienlike uitwerking op private skole het: Tot 31% van dié skole het aangedui dat meer leerders die skool weens immigrasie verlaat as in vorige jare. “Openbare skole, aan die ander kant, sien ŉ verstadiging van die emigrasie-neiging met die helfte van openbare skole wat aanmeld dat minder leerders in 2022 weg is as in 2021.” Alternatiewe inkomste Hoewel skoolgeld die hoofbron van inkomste is vir die meeste skole (wat skoolgeld vra), het die opname ook gewys dat alternatiewe fondsinsameling ŉ belangrike bron van inkomste by meer as die helfte van private skole is. Dié skole plaas skenkings as derde op hul lys van belangrike inkomstebronne. Borgskappe is vir private en openbare skole nog ŉ belangrike bron van inkomste en die maatskappy sê dit wys dat skole heelwat staatmaak op die private sektor om onderwys te finansier. Staatsubsidies en beurse is openbare skole se tweede belangrikste bron van inkomste. Maatskappye wat skole borg, sal waarskynlik ook al hoe skaarser word. Baie ondernemings sny hul begrotings tot op die been weens die verhoogde koste van sake wat aan veral beurtkrag en ŉ algemene verlangsaming in die ekonomie toegeskryf word. Die opname het ook gewys indien skole enige diskresionêre besteding sou kon doen, dit sou wees vir die aankoop van toerusting vir klaskamers (30%), die verbetering van onderwysers se vaardighede (16%), die aankoop van speelterreintoerusting (15%), belegging in IT en tegnologie (14%), besteding aan die skool se biblioteek en boeke (10%) en sporttoerusting (7%). Nóg kopsere Benewens die insameling van skoolgeld, is daar ook heelwat ander kwessies wat skole opkeil. Dit sluit in leerders wat laat opdaag, behoorlike skoolvervoer en ŉ gebrek aan genoeg hulpbronne in klaskamers. Die geestesgesondheid van onderwysers en leerders bly ŉ bron van kommer en angs en depressie onder leerders is as ŉ spesifieke bron van kommer in die opname genoem.