Skrifverstaan was nooit maklik nie. Geen woord van die profeet of die psalmskrywer was só oop en toegangklik nie. Die ‘claritas’, die duidelikheid moes bewys word; moes deur die eksegese gedemonstreer word. En dit kán gebeur! ‘n Mens moes net die regte ‘clavis’, die regte eksegetiese sleutel hê. En as jy dít het, kán jy die Bybel se geheimenisse ontsluit. Alles geskied dan amper op ‘n logiese manier: pas die regte stappe toe, dan verstaan jy en word die gesag van die Skrif as ‘t ware gedemonstreer Gadamer 1999b:276-291).
Hierdie greep op die teks, die netjiese verpakking van die teks in vaste sekerhede sou op die lange duur nie kon oorleef nie. Daarvoor sou die Aufklärung sorg.
Dit het alles in die agtiende eeu gebeur. Dit was ’n era waarin die westerse mens oor sy manier van dink begin wonder het. Kan ons werklik absolute uitsprake oor God, die mens en die wêreld maak? Kan ons ooit tot die kern van menswees en die groot lewensprobleme deurdring? In die proses het die rede of die denke allesoorheersend begin word. ’n Belangrike filosoof uit dié tyd, Immanuel Kant (1724-1804), het selfs gesê mense kan dit maar waag om te begin dink want deur te dink word jy van jou onmondigheid bevry. Volgens hom is mense eeue lank daarvan weerhou om te dink. Hulle moes alles netso geglo en aanvaar het. Hulle kon dit nie waag om op hulle eie die werklikheid te deurdink en te probeer verklaar nie; hulle moes glo wat die kerk sê en wat vir die samelewing belangrik was, moes hulle nasê; hulle moes altyd alle beskouinge kritiekloos aanvaar (Graf Reventlow 2000:87-125).
En al het Kant die rede so beklemtoon, het hy ook op die swakheid en die beperktheid daarvan gewys. Die rede is nou eenmaal nie in staat om die werklikheid te deurdink nie. Trouens, ons moet gehelp word om iets te verstaan want ons rede het sy beperkinge. En wie of wat help ons? Ons verstand! As ons byvoorbeeld die geskiedenis bestudeer, word ons deur ‘n magdom van feite oorrompel. Daar is so baie name, gebeure en woorde dat ons eintlik wil weghardloop. Die verlede gaan ook nooit so oopmaak dat ons al die geheime van gister en eergister kan verstaan nie. Hoe kan ons dit alles hanteer? Hoe kan ons sin van alles maak? Ons verstand help dan deur ons ’n bril te gee waardeur ons na die geskiedenis moet kyk. Dié bril noem ons ‘oorsaak-en-gevolg’ en wanneer ons dit opsit, kan ons die verlede sinvoller maak deur alles in ’n oorsaak-en-gevolg-skema in te pas (Kant 1990:1-00).