Jesus se briewe aan Filadelfia en Laodicea – Rusplekkies op my Geloofspad
DIE BRIEWE AAN DIE SEWE GEMEENTES (5)
Filadelfia en Laodicea
Ek glo dat verlede week se kykie na Jesus se brief aan Sardis, ons elkeen tot diepe nadenke gestem het. Hierdie week reis ons na die laaste twee gemeentes aan wie Jesus laat skrywe het: Filadelfia en Laodicea.
Filadelfia is ongeveer 50km van Sardis, in 'n suidelike rigting. Die stad se ligging was strategies op die grens tussen die destydse Lydia (Turkye), Frigie en Misia. Die stad is op 'n foutlyn geleë en is bekend daarvoor dat daar gereeld aardbewings is. Daar was ook vroeer vulkaniese aktiwiteite gewees. Die grond was daarom nie geskik vir graangewasse nie, maar dit was wel uitstekende wingerdgrond en die gebied was gou beroemd vir sy heerlike wyne. Die god Bacchus of Dionisus was dan ook een van die hoof gode van die stad. In ongeveer die tyd toe die brief aan Filadelfia geskrywe is, wou keiser Tiberius meer graangewasse hê. Hy het toe opdrag gegee dat die helfte van die wingerde rondom Filadelfia vernietig word en vervang word met graan aanplantings. Dit was 'n groot mislukking en het die hele omgewing in 'n ekonomiese krisis gedompel. Die stad het van 'n welvarende stad verander na een wat gesukkel het met armoede en werkloosheid. Ook in hierdie stad was daar 'n sterk groep Jode wat die Christene genadeloos vervolg en sleg gemaak het. Volgens die Apostoliese Geskrifte, was twaalf Filadelfiese Christene vir hulle geloof vermoor gedurende ongeveer dieselfde tyd dat biskop Polycarp van Smirna, ook deur so 'n groep Jode vermoor is deur hom op 'n brandstapel te verbrand. Hulle was so wreed dat Jesus verwys na die twee groepe Jode (die groepe in Smirna en in Filadelfia) as afkomstig vanaf die 'sinagoge van Satan'. Teen hierdie agtergrond laat Jesus aan die gemeente daar skrywe in Openb 3:7-13
En skryf aan die engel van die gemeente in Filadelfía: Dít sê die Heilige, die Waaragtige, wat die sleutel van Dawid het, wat oopmaak en niemand sluit nie, en Hy sluit en niemand maak oop nie: (8) Ek ken jou werke. Kyk, Ek het voor jou 'n geopende deur gegee, en niemand kan dit sluit nie, want jy het min krag en jy het my woord bewaar en my Naam nie verloën nie. (9) Kyk, Ek gee jou uit die sinagoge van die Satan, van die wat sê dat hulle Jode is en dit nie is nie, maar lieg Ek sal maak dat hulle kom en voor jou voete neerbuig en erken dat Ek jou liefgehad het. (10) Omdat jy die woord van my lydsaamheid bewaar het, sal Ek jou ook bewaar in die uur van beproewing wat oor die hele wêreld kom om die bewoners van die aarde op die proef te stel. (11) Kyk, Ek kom gou! Hou vas wat jy het, sodat niemand jou kroon kan neem nie. (12) Wie oorwin, Ek sal hom 'n pilaar in die tempel van my God maak, en hy sal daar nooit weer uitgaan nie; en Ek sal op hom die Naam van my God skrywe en die naam van die stad van my God, van die nuwe Jerusalem, wat uit die hemel van my God neerdaal, en my nuwe Naam. (13) Wie 'n oor het, laat hom hoor wat die Gees aan die gemeentes sê.
Ons reis volgende na die laaste van die sewe gemeentes aan wie daar geskrywe is. Geleë op 'n kruising van belangrike handelsroetes en halfpad tussen Filadelfia en Kolosse, vind ons die stad Laodicea. Die stad was bekend vir die hoë gehalte swart wol wat sy skaapboerderye geproduseer het, asook vir die oogsalwe wat dit verkoop het. Die bekende mediese skool in die stad was verder die tuiste van 'n baie beroemde oogkundige. Laodicea was werklik 'n ryk stad. Die historikus Tacitus vertel dat die stad in 62 nC vernietig was deur 'n aardbewing. Die stadsvaders het hulp van die Romeinse regering om die stad te herbou, geweier en die bewoners het die toe vinnig uit hulle eie sak herbou sonder enige hulp van buite. Weens hulle geweldige rykdom was die bewoners van die stad selfvoldaan en was hulle godsdiens louwarm. Al was dit die geval, vorm die gemeente in Laodicea nog steeds een van die sewe kandelare in die visioen wat Johannes gesien het. Dit wys dat Christus selfs gemeentes wat louwarm is, steeds respekteer. Jesus skrywe deur Johannes aan die gemeente daar: (Openb 3:14-22) En skryf aan die engel van die gemeente van die Laodicense: Dít sê die Amen, die getroue en waaragtige Getuie, die begin van die skepping van God: (15) Ek ken jou werke, dat jy nie koud is en ook nie warm nie. Was jy tog maar koud of warm! (16) Maar nou, omdat jy lou is en nie koud of warm nie, sal Ek jou uit my mond spuug. (17) Want jy sê: Ek is ryk en het verryk geword en het aan niks gebrek nie; en jy weet nie dat dit jy is wat ellendig en beklaenswaardig en arm en blind en naak is nie. (18) Ek raai jou aan om van My te koop goud wat deur vuur gelouter is, sodat jy kan ryk word; en wit klere, dat jy jou kan aantrek en die skande van jou naaktheid nie openbaar word nie; en salf om jou oë te salf, sodat jy kan sien. (19) Almal wat Ek liefhet, bestraf en tugtig Ek. Wees dan ywerig en bekeer jou. (20) Kyk, Ek staan by die deur en Ek klop. As iemand my stem hoor en die deur oopmaak, sal Ek ingaan na hom toe en saam met hom maaltyd hou, en hy met My. (21) Aan hom wat oorwin, sal Ek gee om saam met My te sit op my troon, soos Ek ook oorwin het en saam met my Vader op sy troon gaan sit het. (22) Wie 'n oor het, laat hom hoor wat die Gees aan die gemeentes sê.
Wat Jesus van hierdie gemeentes weet
Hier kry ons weereens die opening: "Ek ken jou werke." Dit herinner ons dat Jesus die korporatiewe werke van elke gemeente, as 'n groep, ken en waardeer. Jesus het geweet dat die gemeente in Filadelfia deur tye van swaarkry en armoede gaan. Hulle was daarby swaar vervolg deur 'n groep fanatiese Jode, tog het hulle getrou aan Hom en Sy Woord gebly. Hulle krag was min, maar hulle het manmoedig bly staan. Jesus se hart het uitgegaan na Sy kinders, daar was vir hierdie gemeente nie 'n bestrawwing nie. Ons sien dat by al die ander gemeentes het Jesus na titels verwys wat kom uit die visioen wat Johannes gesien het, maar nie by Filadelfia nie. Jesus sê dat Hy die "sleutels van Dawid" het. Wat beteken dit? Dit beteken dat Hy, as God se Paleiswagter, toegang het dat al die kamers in Sy Vader se woning. Hy kan die deure van geleentheid oopsluit of toesluit. In hierdie geval verwys Hy byna woordeliks na 'n voorval in die Ou Testament toe daar 'n slegte paleiswagter by name van Sebna was. Ons lees die verhaal van Sebna en Eljakim in Jes 22:15-23
So sê die Here, die HERE van die leërskare: Kom, gaan in by daardie bestuurder, by Sebna, wat oor die paleis aangestel is, en sê: (16) Wat het jy hier, en wie het jy hier, dat jy vir jou hier 'n graf uitgekap het soos een wat in die hoogte sy graf uitkap, wat in die rots vir hom 'n woning uithol? (17) Kyk, die HERE sal jou wegslinger, soos 'n man iets wegslinger, en jou vas inmekaar rol, (18) jou vas inmekaar draai soos 'n tol garing, jou soos 'n bal wegslinger na 'n land wat alkante toe wyd is; daar sal jy sterwe, en daar sal jou pronkwaens wees, o skandvlek van die huis van jou heer! (19) En Ek sal jou wegstoot uit jou pos, en uit jou plek sal Hy jou wegruk. (20) En in dié dag sal Ek my kneg Éljakim, die seun van Hilkía, roep; (21) en Ek sal hom jou gewaad aantrek en hom gord met jou gordel, en jou mag sal Ek in sy hand lê, en hy sal vir die inwoners van Jerusalem en vir die huis van Juda 'n vader wees. (22) En Ek sal die sleutel van die huis van Dawid op sy skouer lê; en hy sal oopmaak, en niemand sal sluit nie; en hy sal sluit, en niemand sal oopmaak nie. (23) En Ek sal hom inslaan soos 'n pen in 'n vaste plek, en hy sal 'n eretroon wees vir die huis van sy vader.
Sebna was 'n profetiese tipe van mense soos die groepe Jode in Smirna en Filadelfia. As God se uitverkore volk, het hulle die sleutels tot die hemel gehad, maar net soos Sebna, het hulle die mense eerder verdruk. Reeds in Sy bediening op aarde het Hy hulle veroordeel: Mat 23:13 Maar wee julle, skrifgeleerdes en Fariseërs, geveinsdes, want julle sluit die koninkryk van die hemele toe voor die mense; want julle gaan self nie in nie, en die wat sou ingaan, laat julle nie toe om in te gaan nie.
Sommige geleerdes glo dat die 'oop deur' waarna Jesus verwys het, verwys daarna dat Filadelfia op die kruispad tussen drie lande (Lydia, Misia en Frigia) was. Die burgers van die drie lande het al sodanig verGrieks dat sendingwerk daar maklik sou wees. Nadat ek die pasasie diepdenkend deurgelees het, is egter oortuig dat daar meer daaragter gesteek het. Jesus bemoedig nie net Sy kinders om staande te bly tot die einde toe nie, ek glo dat daar mooontlik 'n herlewing uitgebreek het in Filadelfia. Die laaste gedeelte in vers 9 maak slegs sin as mens so daarna kyk. Hy het 'n deur geopen na die harte van die mense wat hulle so erg vervolg het, sodat daardie mense in trane en berou voor hulle sou bely dat hulle verkeerd was en moontlik selfs deel geword het van die gemeente. So onbeskryflik groot is die genade van onse Here Jesus! Watter soet beloning sou daardie herlewing nie gewees het in die hart van die vervolgde Filadefiërs nie!
In teenstelling met die gemeente in Filadelfia, het dit met die gemeente in Laodicea fisies werklik goed gegaan. Hulle was goed versorg en het niks tekort gehad nie. Ongelukkig het hulle in dieselfde gat getrap as hulle broers en susters in Sardis. Die sagte lewe daar het 'n valse gevoel van sekuriteit aan hulle gegee. Jesus ken hulle werke egter ook: Dat hulle nie koud is nie en ook nie warm nie. Om Jesus se beeldspraak te verstaan, het ons nodig om meer oor die water situasie in Laodicea te verstaan. Die water in Hierapolis daar naby, was warm en daar was baie spa's en warmwaterbronne. In Kollose weer, wat ook naby Laodicea was, was die water heerlik fris en koud. Laodicea se water was egter louwarm en brak. Dit was nie lekker om te drink nie en het mens se dors nie geles nie. Jesus sê dat die gemeente daar Hom herinner aan hulle water. As jy dit eers in jou mond het, wil jy dit liewer uitspoeg. Hy sê reguit dat hulle geestelike toestand die gevolg is van hulle sagte lewens, daarom raai hy hulle aan om eerder met geestelike goud te koop as om die kerkgebou te versier met allerhande fieterjasies. Hulle moet liewer hulle duur , 'brand name' klere verruil vir die wit klere van geregtigheid en hulle moet eerder die oogsalf waarvoor hulle so bekend is, verruil vir die gawe van geestelike sig: woorde van kennis, onderskeiding en profesie. Jesus sluit sy brief af met die bekende Skrif in vers 20: Kyk, Ek staan by die deur en Ek klop. As iemand my stem hoor en die deur oopmaak, sal Ek ingaan na hom toe en saam met hom maaltyd hou, en hy met My. Dit is vir ons belangrik om daarop te let dat hierdie woorde nie aan onbekeerde mense geskrywe is, maar aan Christene- wedergebore kinders van God. Ons harte kan soms so verhard deur die sorge van die lewe en ons eie planne dat Jesus dit nodig vind om te klop aan die deure van ons harte sodat Hy net saam met ons kan eet. Vir iemand wat bekend staan as 'n wedergeborene, is dit werklik iets om jou oor te skaam.
Hierdie week is 'n goeie tyd om onsself te meet aan die gemeentes van Filadelfia en Laodicea. Is ons gereed, soos die gemeente van Filadelfia, om midde in ons swaarkry en vervolging 'n herlewing saam met die Heilige Gees te smaak, of word ons aandag so afgelei van ons geestelike lewens dat ons ook soos lou water op 'n warm dag proe?