OORSIG: Polisie swyg nog oor Zuma se inhegtenisneming | Netwerk24
Deur Llewellyn Prince 06 Julie 2021 12:30
Regter Jerome Mnguni het uitspraak voorbehou tot eerskomende Vrydag om 11:30.
VROEËR: Jessie Duarte, adjunk-sekretaris-generaal van die ANC, het op 'n nuuskonferensie oor die besluite op die ANC se vergadering van sy nasionale uitvoerende komitee (NUK), die optrede by Nkandla die naweek sterk veroordeel.
Lees die ANC se verklaring in pdf-formaat hier.
LEES OOK: Zuma-aansoek 'maak bespotting van die reg'
06 Jul. 19:46:05
Polisie swyg nog oor Zuma se inhegtenisneming
Die polisie kon nie Dinsdagaand sê of oudpres. Jacob Zuma voor Vrydag in hegtenis geneem sal word nie.
Brig. Vish Naidoo, nasionale polisiewoordvoerder, sê gesprekke is aan die gang om te bepaal wat die konstitusionele hof se uitspraak op 29 Junie beteken noudat uitspraak in die hooggeregshof in Pietermaritzburg voorbehou is.
Dié hof sal Vrydag sy uitspraak lewer in die saak waarin Zuma vra dat die dagvaarding vir sy inhegtenisneming tersyde gestel word.
"Ons moet onthou dat die uitspraak van 29 Junie van die konstitusionele hof gekom het en nie die hooggeregshof nie," sê Naidoo.
Hy sê groter duidelikheid sal binnekort gegee word.
Intussen heers 'n rustige atmosfeer buite Nkandla. Verskeie van Zuma se lyfwag-voertuie het Nkandla enkele minute gelede verlaat.
Vroeër is berig dat Zuma by sy woning is.
06 Jul. 18:26:21
Mpofu sê as die aansoek van die hand gewys word, sal die hof ook volgende Maandag se hofaansoek se uitslag vooruitloop, want dit het betrekking op die mens se mees fundamentele reg.
"Die hof sal dan sê dat Zuma vir die uitslag daarvan in die tronk moet wag. As dit nie die uitspraak vooruit loop nie, sal niks anders dit ooit wees nie. Daardeur sal u sê die uitvoering van die konstitusionele hofbevel moet geskied teen die wense van die veiligheidsowerhede in, wat self sê daar moet vir Maandag se uitspraak gewag word. U sal met die afkeur van die aansoek ook sê nee, nee, nee laat ons nog 'n Marikana hê en dan sê dat ons wat ook al sal gebeur net so los, net omdat hierdie 'n bevel van 'n hoër hof was. Ek sal my arms dan net vou en sal dan ook nie in staat wees om dit te keer wat die polisie, die president en almal anders na streef om te vermy nie."
Hy sê die uitspraak wys dat almal nie gelyk voor die reg is nie. As dit andersom was, sou Zuma nie sonder 'n verhoor gevonnis gewees het nie. Dit is net omdat hy die vorige staatshoof was. Daar is geen ander saak soos dié nie.
"Hierdie is Zuma-wette."
Die regter sê Mpofu moet daardie argumente voor die konstitusionele hof argumenteer.
Mpofu sê dit is ook relevant vir hierdie saak omdat dit uitsonderlike omstandighede is.
Dit is so uitsonderlik dat dit nog nooit in die verlede gebeur het, het regter Khampepe gesê.
Dit sal ook nooit weer in die toekoms gebeur nie.Mpofu sê daar is geen twyfel dat die hof die jurisdiksie oor die aangeleentheid het nie.
Hy is klaar.
Regter Mnguni behou uitspraak voor tot Vrydag teen omstreeks 11:30.
06 Jul. 17:48:22
Geen tronkstraf sonder verhoor, hoor hof
Mpofu sê verder die konstitusionele hofbevel teen Zuma is op 29 Junie gemaak. Die verdienste van die saak waarvan die twee ander partye gepraat het, sal volgende week deur die konstitusionele hof bepaal word.
Volgens hom nader Zuma nou die hof en verduidelik hy waarom hy nie voorheen sy samewerking vir die konstitusionele hof gegee het nie.
Hy sê daar kan nie tronkstraf sonder 'n verhoor opgelê word nie.
Die regter sê hy sal nie by die verdienste van die saak betrokke raak nie, omdat dit Maandag in die konstitusionele hof aangehoor sal word.
06 Jul. 17:25:47
Hy kan Zuma nie tronk toe stuur nie, sê regter
Die regter sê hy kan Zuma nie tronk toe stuur nie. Hy word net in hierdie aansoek versoek om te bepaal of die lasbrief uitgevoer moet word of nie.
So Mpofu kan volgens die regter nie sê dat hy Zuma effektief tronk toe sal stuur as die aansoek van die hand gewys word nie.
Mpofu sê in reaksie hierop as die hof bevind dat hy nie die jurisdiksie het nie, sal die hof sy verantwoordelikheid prysgee.
Dit is omdat die hof volgens hom wel die jurisdiksie het om oor hierdie aangeleentheid te kan beslis. Hy sê dit is daarom nie so dat die regter met die funksie van die konstitusionele hof sal inmeng deur oor hierdie aangeleentheid te beslis nie.
Dit is omdat die konstitusionele hof reeds Saterdag gesê het dit sal Zuma se tersydestelling-aansoek aanhoor. Dit sal Maandag aangehoor word.
"Nie een van ons weet wat die uitslag daarvan sal wees nie. Daar is die moontlikheid dat die bevel tersyde gestel word. Daardie besluit om daardie saak te verhoor kan nie geïgnoneer word nie. Dit sal Zuma se reg tot 'n regverdige verhoor erg skend as hierdie hof die aansoek van die hand wys," sê Mpofu.
Wanneer die konstitusionele hof Maandag daardie aansoek aanhoor en Dinsdag sy uitspraak gee, is dit net 'n kort tydjie van ses dae wat die lasbrief uitgestel moet word.
Hy sê dit is ook nie waar dat Zuma se aansoek teen die grondwetlikheid van die strafproseswet, wat Deel B van hierdie aansoek is, ook geen vooruitsigte van sukses het nie.
06 Jul. 17:18:41
Skade van inhegtenisneming
Mpofu sê verder dat die skade wat Zuma in die gesig sal staar as die konstitusionele hofbevel uitgevoer word, sal baie groot wees.
Dit terwyl die partye wat die aansoek teenstaan geen skade gaan lei nie.
Die skade van Zuma se inhegtenisneming sal swaarder weeg en daarom moet sy aansoek goedgekeur word. Hy sê daar is 'n regspresedent hiervoor.
Mpofu sê daar is aangevoer dat Zuma gekritiseer moet word oor waarom hy hierdie hof genader het. Volgens hom het die konstitusionele hof self vroeër al 'n uitspraak gemaak wat wys dat Zuma reg was om sy aansoek in hierdie hof te bring en dat die hof die jurisdiksie het om sy aansoek aan te hoor.
Mpofu sê die konstitusionele hof het sy magte gebruik om die saak teen Zuma as 'n dringende aansoek te hanteer. Hy sê daardie hof is van vandag se aansoek bewus gemaak. Dié hof weet dat Zuma die lasbrief wil laat opskort in hierdie hof.
Die konstitusionele hof is ook bewus daarvan dat die polisie nie hierdie aansoek teenstaan nie. Mpofu sê die polisie het gister sy brief daaroor aan die konstitusionele hof gestuur.
Hy sê toe die konstitusionele hof Saterdag besluit het om Zuma se aansoek aan te hoor, was die hof ten volle bewus daarvan dat Zuma hierdie aansoek sou indien.
Mpofu sê Zuma het hierdie aansoek binne die eerste vyf dae ná die konstitusionele hofuitspraak verlede Dinsdag ingedien.
Hy sê dit sal tot anargie en 'n chaos lei as Zuma in hegtenis geneem word terwyl sy aansoek hangende voor hierdie hof is. Mpofu sê hy weet nie waarom die Zondo-kommissie die aansoek teenstaan nie.
Mpofu sê verder wat die Zondo-kommissie en Zondo betref, moet Zuma tronkstraf opgelê word ongeag wat hy doen. Selfs al doen hy dit wat hulle wil hê hy moes gedoen het.
06 Jul. 16:37:30
Mpofu begin met repliek op advokate se argumente
Mpofu begin nou om sy repliek op die ander twee advokate se argumente te lewer. Hy sê nie een van die twee partye het die vraag voldoende beantwoord oor waarom hulle die aansoek teenstaan nie.
Hy sê die Zondo-kommissie, Zondo en die Helen Suzman-stigting het niks met die huidige aansoek te doen nie.
Dit is nie duidelik op watter gronde hulle dit teenstaan nie. Dit is omdat die kommissie niks te doen het met die polisie wat 'n bevel in KwaZulu-Natal uitvoer nie.
Mpofu sê die enigste rede waarom die kommissie hier betrokke is, is net om te verseker dat Zuma se regte nie voor enige hof verdedig moet word nie.
Veral sy reg tot 'n regverdige verhoor.Volgens hom is daar geen gronde vir die partye wat dit teenstaan se argumente dat hierdie hof nie die jurisdiksie in hierdie aangeleentheid het nie.
Hy sê hy het nuus vir hulle omdat jurisdiksie nie so werk nie. Dit is omdat daar bewys moet word dat hooggeregshowe nie jurisdiksie in 'n aangeleentheid het nie.
Hy sê dat hulle dit nie in hul argumente gedoen het nie in die twee en 'n half uur wat hulle betoog het nie.
Volgens Mpofu het hy in sy argument bewys dat daar vele bestaande regsgronde is dat die hof wel die nodige jurisdiksie in hierdie aangeleentheid het. Dit is nie deur een van die twee ander partye in hul argumente betwis nie.
06 Jul. 16:24:28
Hof moet Zuma inlig dat 'hy verkeerde berg uitgeklim het'
Du Plessis meen die hof moet Zuma inlig dat "hy die verkeerde berg uitgeklim het omdat die regte berg in Braamfontein is".
Die konstitusionele het as hoogste hof besluit dat hy tronkstraf moet uitdien. Hierdie hof kan dit nie verander nie.
Die hof moet nie toelaat dat Zuma hom gebruik om in te meng by die aangeleentheid nie.
Volgens Du Plessis soek Zuma hulp by hierdie hof terwyl hy weer minagtend optree en die oppergesag van die reg voortdurend uittart, soos onlangs weer toe hy hom Sondag nie oorgegee het nie.
Hy sê die hof moet sy rug op Zuma draai wat die hof wil gebruik terwyl hy 'n bestaande hofbevel deurlopend uitdaag.
"Tot vandag toe is dit duidelik, soos ook blyk uit die stukke wat gister ingedien is, dat hy nie van plan is om die konstitusionele hofbevel te eerbiedig nie."
Hy het dit openlik ook gesê en dit is in koerante gepubliseer dat dit vir hom moeilik is om homself oor te gee as hy niks verkeerd gedoen het. Dit is onaanvaarbaar dat hy nou hierdie hof se hulp wil hê om die lasbrief op te skort.
Volgens Du Plessis is "daar geen hoop" dat Zuma se tersydestelling-aansoek suksesvol sal wees nie. Dit is omdat daardie "berg se vereistes baie hoër is om te oorkom".
Al die feite wys daarop dat Zuma herhaaldelik geweier het om voor die konstitusionele hof te verskyn.
Hy het dit ook benadruk en met groot "openbare fanfare" aangekondig dat hy hom nie daaraan steur nie en dat hy aanvaar het dat sy standpunt hieroor gevolge mag hê.
Du Plessis sê Zuma kan nie nou wil vra dat die uitspraak heroorweeg en herroep word nie. Hy het geen vooruitsigte vir sukses daarmee nie.
"Sy tersydestelling-aansoek is avontuurlik, maar onoorkombaar."
Volgens Du Plessis het hierdie hof nie die "bevoegdheid" om die konstitusionele hofuitspraak op te skort nie.
Die hof moet daarom die aansoek van die hand wys.
Du Plessis sê verder die konstitusionele hof het in sy uitspraak alle bekommernisse van Zuma oorweeg en nogtans besluit dat dit grondwetlik is om vir hom tronkstraf op te lê.
Soveel so dat daar 'n hewige debat tussen die meerderheids- en minderheidsuitspraak se regters daaroor was.
Hy sê die Helen Suzman-stigting is in openbare belang deel van die aansoek en is geregtig daarop om deel van hierdie aansoek te wees.
Hy is klaar met sy betoog.
06 Jul. 16:12:58
Helen Suzman-stigting stel sy kant van die saak
Adv. Max du Plessis SC, vir die Helen Suzman-stigting, is nou aan die woord. Hy sê Zuma het "drie onoorkombare berge" in die aansoek wat hy moet oorkom.
Eerstens is dat die hof nie die jurisdiksie het om die konstitusionele hofuitspraak te verander nie.
Die tweede een is dat Zuma weens sy eie uittartende gedrag homself van die reg ontneem om suksesvol in vandag se verrigtinge te wees.
Derdens is dat Zuma geen vooruitsigte het om suksesvol in sy tersydestelling-aansoek te wees nie. "Daar is eenvoudig geen hoop vir daardie aansoek nie."
Hy sê hulle sal wys dat Zuma nie naby daaraan kom om enige van daardie "berge" te oorkom nie.
Zuma se regspan maak hom uit as 'n slagoffer van die konstitusionele hof. Dit is nie die geval nie.
"Zuma is geen slagoffer nie. Hierdie saak gaan oor wat in die verlede gebeur het en die volgehoue uittarting van die oppergesag van die reg deur mnr. Zuma."
Dit is vererger deur Zuma se doelbewuste weiering om nie voor die kommissie te verskyn en om nie die konstitusionele hofbevele te eerbiedig nie. Hy het die hof met geen ander keuse gelaat as iemand wat skuldig is aan minagting nie. Hy het sy eie tronkbed opgemaak. Die hof het net beveel dat hy nou daarin moet lê.
Du Plessis sê Zuma is ook nie geregtig op spesiale behandeling deur die hooggeregshof nie.
Hy sê verder dat Zuma na die konstitusionele hof moet gaan om die lasbrief te laat opskort. "En Zuma weet dit. Dit is waarom hy die tersydestelling-aansoek daar ingedien het. Hy het geweet hy kan nie die hooggeregshof nader om die lasbrief op te skort."
Dit wat van hierdie hof gevra word, is om sy inhegtenisneming op te skort totdat sy ander aansoek afgehandel is. Dit sal 'n wesenlike verandering aan die konstitusionele hof se uitspraak wees.
"U as regter word nou versoek om by daardie bevel in te meng."
Hy sê die hof het egter geen jurisdiksie om in te meng by daardie bevel nie. Daar bestaan nie 'n regspresedent vir so iets nie.
Volgens Du Plessis het die konstitusionele hof reeds bevind dat Zuma onmiddellik sy tronkstraf moet uitdien. Dit kan nie ongrondwetlik wees nie, soos Zuma se regspan beweer.
Du Plessis sê verder as Zuma die lasbrief wil laat opskort, moet hy die konstitusionele hof daarvoor nader. Hy sê Zuma verduidelik ook nie in sy hofstukke hoekom hy spesiefiek die hooggeregshof met sy aansoek nader nie.
Dit is omdat Zuma weet dat sy kanse voor die konstitusionele hof baie skraal is.
Du Plessis sê die vermoede is dat Zuma die hooggeregshof genader het "in die hoop om meer sukses met u as regter te hê".
06 Jul. 15:45:53
Zuma minag die Grondwet, hoor hof
Hy sê die polisie se onlangse brief aan die konstitusionele hof vir duidelikheid oor wanneer Zuma in hegtenis geneem word, is ook "onsinnig".
"Alles is duidelik. Die bevel moet afgedwing word, tensy die polisie self 'n bevel kry wat hulle stop om dit te doen. Maar ons kan nie te krities teenoor die polisie wees nie, want hul spertyd is eers môre."
"Mnr. Zuma weier duidelik doelbewus om dit te eerbiedig. Dit was nie 'n fout aan sy kant nie. Hy het homself doelbewus nie Sondag aan die polisie oorgegee nie. Hy het dit eenvoudig nie gedoen nie. Hy het eerder soos die Helen Suzman-stigting sê die idee van sy inhegtenisneming in die openbaar veroordeel."
Volgens Ngcukaitobi het dit tot die baie ernstige situasie gelei waarin die hof hom vandag bevind.
Ngcukaitobi sê wat die hof moet doen teen iemand soos Zuma, wat bewys het dat hy dink hy bo die regterlike gesag verhewe is, is om sy aansoek van die hand te wys, want daar is 'n bestaande bevel wat hy nie eerbiedig nie.
Hy sê daar is 'n persoon wat uitsluitlik vir die publiek ingelig het dat hy dit gaan doen.
Volgens hom is die reg egter duidelik daaroor en dit is dat Zuma nie daarop geregtig is om te weier om homself oor te gee nie.
Sy gedrag is 'n verdere voorbeeld van verswarende optrede van minagting.
Dit is omdat die Grondwet dit duidelik maak dat geen persoon of staatsliggaam soos die polisie mag inmeng by hofbevele nie.
"As die hof sê dit moet Sondag gedoen word, moet dit gedoen word."
Zuma se doelbewuste weiering om hom oor te gee, is inmenging by die funksies van 'n hof. As dit geduld word, sal dit die Grondwet nie die papier werd maak waarop dit geskryf is nie.
Alle mense of staatsinstansies teen wie 'n hofbevel uitgereik word, moet dit eerbiedig. Dit is bindend op hulle. Hulle mag nie op hul eie by dit inmeng nie, tensy daar 'n bevel deur die hoofregter uitgereik word. Wat Zuma gedoen het, is om die Grondwet te minag.
Volgens hom moet die situasie in en rondom Nkandla, wat Mpofu-hulle in hul hofstukke genoem het, nie die hof weerhou om die regte regstandpunt in te neem.
Hy vra dan die hof om Zuma se aansoek van die hand te wys en om Zuma te vra om die regskoste te betaal.
Ngcukaitobi is klaar met sy betoog.
06 Jul. 15:42:51
Konstitusionele hof is gepaste forum vir dié interessante debat
Volgens Ngcukaitobi moes Zuma daarom sy aansoek by daardie hof ingedien het. Hy sê dit sal verkeerd vir hierdie hof wees om in te meng.
Die konstitusionele hof is die gepaste forum vir hierdie interessante debat.
Dit moet bepaal of die lasbrief opgeskort moet word of nie. Daar is geen rede vir hierdie hof om in te meng nie.
Hy sê Zuma het altyd geweet dat hy albei aansoeke by die konstitusionele hof moes indien moes. Hy het dit egter nie gedoen nie. Hy het geweet daar is 'n risiko dat die hooggeregshof sê hy het nie die jurisdiksie nie.
Zuma kan dan nie daaroor kla nie. Hy het nog vandag en môre om die konstitusionele hof te nader met hierdie aansoek.
Hulle het dan aangevoer dat die konstitusionele hof 'n alternatiewe keuse vir hulle weens geldelike redes was.
Ngcukaitobi se die konstitusionele hof is van die begin af die aangewese hof vir die aansoek. Hy sê die aansoek moet daarom van die hand gewys word.
Dit is omdat Zuma willens en wetens gekies het om nie die regte regspad te kies nie.
Hy sê daar is 'n regspresedent wat lui dat die tersydestelling-aansoek nie die uitspraak opskort nie. Dit bly van krag.
Meer oor: Pietermaritzburg | Nkandla | Jacob Zuma | Hooggeregshof | Zuma-Vonnis | Nuk | Jesse Duarte | Anc