‘Die meeste skole nie gereed om te heropen’ – vakbondeVakbonde en organisasies wat skoolbeheerliggame verteenwoordig, sê skole is nie gereed om Maandag te heropen nie. (Foto: Unsplash) Altesaam agt onderwysvakbonde en organisasies wat skoolbeheerliggame verteenwoordig, sê in ŉ gesamentlike verklaring skole is allermins gereed om te heropen. Die organisasies het Donderdag vergader om skole se gereedheid om Maandag te heropen, te bespreek. Hulle het eenparig tot die slotsom gekom dat skole nié te midde van die Covid-19-pandemie gereed is om te heropen nie. “Die minister moet haar aankondiging in dié verband terugtrek en enige verdere aankondiging uitstel om die stelsel kans te gee om vir ŉ algemene heropening voor te berei. Indien nie, gaan ons ŉ halsoorkop heropening op hande hê.” Die verklaring is deur Sadou, Naptosa, Natu, die PEU, SAOU, Fedsas, NASGB en GBF onderteken. Gr. 7- en gr. 12-leerders landwyd is veronderstel om Maandag weer terug op die skoolbanke te wees. Die Noord-Kaap het egter reeds aangedui dat leerders in dié provinsie eers ŉ week later gaan aanmeld. Die organisasies het alle skole ook gevra om nié Maandag te heropen nie, selfs al het hulle alle nodige voorraad vir onderwysers en leerders ontvang. Hulle sê hulle gaan die reaksie van die Wes-Kaap op dié pleidooi veral fyn dophou om te sien of die provinsie solidariteit gaan toon met die lot van ander provinsies en simpatie met die duisende leerders en onderwysers landwyd. Talle skole, veral in die Wes-Kaap en Gauteng, het die afgelope week aangedui dat hulle gereed is om leerders Maandag terug te verwelkom. “Hoewel ons erken dat die reg op basiese onderwys en die noodsaaklikheid vir kinders om terug te keer skool toe baie belangrike regte en oorwegings is, kan dié oorwegings nie die bestebelang-beginsel in die Grondwet troef nie. Ons glo nie dit is in die beste belang van kinders om terug te keer skool toe terwyl daar steeds onsekerheid oor hulle veiligheid en gesondheid heers nie,” sê die organisasies. Die organisasies sê die meeste provinsiale departemente kon steeds nie persoonlike beskermende toerusting vir onderwysers of skole se bestuurspanne voorsien nie, ten spyte van vorige versekerings dat dit “in pakhuise in die provinsies is”. Hulle sê baie skole is ook nog nie skoongemaak en ontsmet nie. Vandag is die laaste werksdag om dít te doen voor skole Maandag heropen. As die toerusting nou nog nie afgelewer is nie, is die kans skraal dat dit betyds daar gaan wees. “Is dit om dié rede dat die minister luidens mediaberigte gesê het skole wat nie toerusting gereed het nie, gaan nie heropen nie? Ons wil gesamentlik die geleidelike heropening van skole verwerp. Geen skool mag agterweë bly nie, veral nie weens onbevoegdheid en onstiptelikheid nie. “Gegewe geskiedkundige ongeregtighede is dit ooglopend watter skole gaan agterbly as ŉ gefaseerde benadering tot die heropening van skole gevolg word. Ons kan dit nie toelaat nie, maak nie saak wat die regverdiging daarvoor is nie.” Daar is nog geen aangepaste leerplan bekend gemaak nie en die organisasies sê daar kan nie van onderwysers verwag word om in die donker te werk, óf van leerders om onvanpaste inhoud te leer nie. Die organisasies vergader nou Saterdag met die minister van basiese onderwys, Angie Motshekga, om hulle kommer met haar te bespreek. “Ons kan nie ŉ stuksgewyse benadering tot die heropening van skole, óf die agterlaat van die mees agtergeblewe skole in ons land steun nie.” Solidariteit het Donderdag ook ŉ omvattende kode vir goeie praktyk, gerig op die gesonde en verantwoordelike terugkeer na skole, aan talle skoolhoofde en skoolbestuursliggame oorhandig. Dit bied riglyne aan skole oor hoe om die Covid-19-risiko te bestuur, asook hoe om aan alle tersaaklike wetgewing en regulasies te voldoen. Die kode moet help dat ouers nie hoef te kies tussen gesondheid en skole nie, maar vír gesonde skole. Dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit, sê die organisasie het begrip vir ouers se onsekerheid en wil deur dié kode help om ouers meer gemoedsrus te gee. “Ons kinders is vir ons kosbaar. Ons onderwysers is vir ons kosbaar. Ons wil ons onderwysers ondersteun sodat hulle gesond kan werk terwyl ons kinders gesond kan leer,” sê Hermann. “Midde-in die pandemie is dit belangrik dat ons die terugkeer van leerders op ŉ verantwoordelike wyse bestuur en Solidariteit se kode vir goeie praktyk is juis opgestel om dit op ŉ praktiese manier te kan doen.” Hermann sê die organisasie wil aktief oplossings help kry. “Dit help nie om bloot eise te stel nie. Ons kom met konkrete oplossings. Covid-19 gaan nog baie lank met ons wees en ons moet metodes ontwikkel om met die virus saam te leef.” Hermann sê die riglyne is omvattend en gaan ŉ groot hulp vir skole wees ten opsigte van die inwerkingstelling van maatreëls wat die veiligheid van leerders en onderwysers op ŉ verantwoordelike wyse kan bestuur.