Peterjasie Patriot #117
Ons is sopas terug van 'n lekker naweek in Kruger waar ek 'n "Wildlife Photographic Workshop" gereël deur go! tydskrif bygewoon het. Baie aangename groep mense, vreeslik baie geleer en myself gate uit geniet. Maak gerus 'n plan om so 'n werkswinkel by te woon as dit weer aangebied word, dis oor en oor die moeite werd!
Nog geen Lotto nie? Probeer gerus die UK Lotto! Om 'n kaartjie te kry is maklik en veilig, ek is al meer as 'n jaar doenig met hulle en het nog nooit probleme opgetel nie. Hulle boerpot is nooit minder as 3 miljoen pond nie en die klein bedraggies wat ek al gewen het, het hulle in Rand in harde kontant (of tjek in pond) aan my uitbetaal. Klik hier om jou kaartjie te kry en droom GROOT.
Ons het verlede naweek gaan kampeer en weereens het die ablusieblokke veel te wense oorgelaat. Wanneer gaan bestuurders van kampeerterreine/woonwaparke leer dat skoon ablusieblokke van uiterste balang is. Sommige kampeerterreine het voltyds iemand aan diens om die plek skoon te hou. Dis oor en oor die moeite werd! By die plek waar ons was, was bestuur en skoonmaakpersoneel nie voor 8 in die oggend te siene nie, teen daardie tyd het meeste van die kampeerders al die ablusieblokke besoek wat nog nie sedert die vorige middag skoongamaak was nie. Dan was daar ook nie drukking by die storte nie, mens kan tog nie drupsgewys stort nie? Ons was 'n groep van om en by 40 gesinne wat nie een weer sal teruggaan nie.
Dan nog iets, as mens deesdae met vakansie gaan, is daar gewoonlik 'n Ultra City of soortgelyke plek waar mens kan stilhou en 'n skoon toilet gebruik. Maar ry bietjie met die agterpaaie en hou in die klein dorpies stil en kyk die verskil. Ek stel voor dat die brandstofmaatskappye in die kontrak met die vulstasie eienaar 'n klousule inbou dat daar skoon toiletgeriewe aangebring moet word (wat skoon gehou moet word). As ek weet dat in bv. Sannieshof by die Shell vulstasie skoon geriewe is, gaan ek mos elke keer daar volmaak?
Lekker in Suid Afrika
Wat is tipies en wat is uniek en wat is lekker van Suid-Afrika?
Kom ons maak 'n ABC van ons land! Ek en 'n groep vriende het begin en julle kan gerus byvoeg dan kyk ons aan die einde hoe lank die lys is van wonderlike dinge en mense en gebeure wat eie is aan ons wonderlike land, Suid-Afrika. Daar word deesdae te veel gefokus op die minder goeie en minder mooie terwyl daar soveel positiewe dinge is.
Laat waai! Stuur julle bydrae hier.
A: Afrikaans, Agapante, All Gold Tamatiesous, Aardklop, Afval, Adoons-hulle, Agterosse, Anton Goosen, Afrikanerbees, Africana, Afrikaanse koerante, Antjie Somers, Albasters
B: Boerewors, Biltong, Black Label Bier, Bloubergstrand, Boeremusiek, Braaivleis, Bobotie, ,Bosloeries, Blouwillem, Bloubulle, Blouapies, Bok van Blerk, Boerekos, Bosveld, Boeresport, Boesmans, Boesmantekeninge, Bobbejaan, Biggy Best, Boererate, Bakkies, Blouwildebees, Bitteraalwyn
C: Ceres vrugtesappe, Chris Barnard, Castle bier, Comrades marathon, CNA, Cheetahs
D: Dozi, Donderstorms, DNA Strings, De la Rey!, Dowwe Dolla, Driepootpotte, Durban, Donkiekarre
E: Eikestad, Eishh, Evita Bezuidenhout, Egoli,
F: Fynbos, Frikkadelle
G: Grafsteensangers, Gasvryheid, Geloftedag, Gary Player, Golden Gate, Gariepdam, Goud, Groot vyf, Gemmerbier, Gewelhuis
H: Haas Das, Huisgenoot, Husse met lang ore, Hartebeespoortdam
I: Ingrid Jonker, Inniebos, Indaba, Impalas
J: Jukskei, Jakarandastad, Johnny Clegg
K: Kreepy Krauly, KKNK, Kaapstad, Karoo as dit gereen het, Kultuur, Kennetjie, Konsertina, Klippies en Coke, Kiewiet, Kampvuur, Koeksisters, Kasterolie, Kweperlat, Klipwerf, Krygkor, Krummelpap, Kulula.com, Kiewiet,
Kruger Rande, Kerke, Kleilat gooi, Krieket, Kampeerplekke, Karavane, Kremetartboom, Koshuise, Kafees, Kasterolie, Kaapse Klopse
L: Leeus, Louis die Bosveldleeu, Landbou Weekblad, Liewe Heksie, Leon Schuster, Laurika Rauch, Leeuloop. Lepellê, Laeveld, Luiperd, Lapa
M: Madam & Eve, Mrs. Ball's blatjang, Madiba, Melktert, Mampoer, Moskonfyt, Matjiesfontein, Minibus taxi's, Melkkos
N: Namakwaland se blomme, Nasionale parke, Noot vir Noot, Ngunibees, Noem-noems
O: Olifante, Oppikoppi, Ouma Grietjie, Orania, Oop velde, Ouvrou onder die kombers, Ouma beskuit, Oumeide met knopkieries
P: Pampoenkoekies, Pannekoek, Piet Botha, Proteas, Pofadder, Pierneefskildery, Potjiekos, Perlemoen, Pelindaba, Peppadews, Paternoster, Plaasbotter, Poetoepap, Paplepel, Pep Stores
Q: Quadbikes, Qualijuice, Queenstown
R: Rugby, Rooibostee, Richtersveld, Robbeneiland, Rooi Rose, Roosterkoek, Racheltjie de Beer, Riksjas, Riaan Cruywagen, Ricoffy
S: Springbokke, Spitbraai, Sonsondergange, Sneeu op die berge, Somer oggende na die winter, Sjokolade koek, Steve, Sonja Herholdt, Slaptjips, Sonneblomme, Slaphakskeentjies, Spanspek, Sewende laan, Snoek, Sangoma, Sokkiejol, Souskluitjies, Saartjie Baartman, Spur, SAUK, SAL, Sjoebroekies, Serenades, Sharks, Stormers, Samboksalf, Safaripak, Samoesa
T: Tafelberg, Tokkelossie, Tsitiskamma area, twintigtien, Tutu, Tuinroete, Tretchikoff, Tolla, Trompie, Tameletjie, Tollietjiebrei, Toi-toi, Toutrek, Telkom, Afrikaanse Taalmonument (Paarl)
U: Uilhuis, Ubuntu, Unieke humorsin, Unisa, Uniegebou
V: Volkspele, Volksiebus, Vetkoek, Voortrekker Monument, Voortrekkers, Visarend, Vlooimark, Vannermerwe grappe, Vyekonfyt (heel)
W: Wynplase en Wynproe, Waterblommetjies, Wildtuin, Weskus, Witkruisarende, Wildsplaas, Waenhuiskrans, Waatlemoenstukke, Wolraad Woltemade, Windpomp
X: Xhosas, Xhoisan
Y: Ystervark, Yskor
Die resepte-eboek waarmee ek nou al 'n rukkie mee besig is vorder heel goed.
Die boek sal resepte bevat wat vernoem is na mense, plekke en gebeurtenisse, as jy 'n bydrae kan maak, laat weet en jy kry 'n gratis afskrif sodra die boek gereed is.
Hier is die resepte wat ek sover het:
Patriot Koek, Patriot Poeding, Afrikaner Bond Koek, Jan Smuts-koekies, Jan Ellis poeding, Generaal De la Rey's koek, Paul Krugerkoek, Vrystaatse Melktert, Hertzoggies, Generaal Smutskoekies, Victoria Sponskoek, Stormjaers, Ounooienspoeding, Ou Jonkmanspoeding, Soldaatpoeding, Afrika's Koekiis, Boere Soetkoekies, President Steyn-koek, Koningin's Poeding, Voortrekker Poeding, Oorlog Poeding, Boerewors, Biduurtert, Bredasdorp poeding.
Biltong en Boerewors - Wêreldwyd!
Klik hier vir verdere besonderhede (boereword net in Europa beskikbaar)
Elke nou en dan haak Doreen uit. Ek weet nie of uithaak die regte terminologie is nie, maar as uithaak beteken dat sy iets buitengewoons aanvang, dan is uithaak die regte woord.
'n Voorbeeld van so 'n uithaak was toe ons, ek en sy en haar suster en haar man, destyds Sun City toe was om David Essex te gaan sien.
Nou David Essex doen niks vir my nie, maar daar was Doreen en haar (ouer) suster reg voor die verhoog tussen die Teeny Boppers aan't gil vir David Essex.
Ek en my swaer het maar afgesak in ons stoele gesit en gemaak of ons hulle nie ken nie.
Die uithaak waarvan ek nou wil vertel het in die Kruger Wildtuin plaasgevind. Lorraine het sopas haar bestuurslisensie gekry en sy het die eer gehad om in die wildtuin te bestuur. After all, mens kan tog nie veel skade teen maksimum 50km/h veroorsaak nie?
As daar een dier is wat Doreen totaal en al laat uithaak, dan is dit 'n jagluiperd. Ek bedoel totaal.
En dit gebeur toe so dat ons op 'n lang reguit stuk grondpad ry, hy maak so 'n lekker dippie en klim dan 'n hoogtetjie uit. Doer op die horison beweeg iets oor die pad.
"Jagluiperd!" skree Doreen en ons wip soos ons skrik vir die skielike lawaai hier by ons in die kar. Mens kruie mos so droom-droom aan in die Wildtuin en verwag nie so 'n luide kreet hier by jou nie.
"RY!" skree sy Lorraine toe en dié sukkel om in 'n ander rat te kom sodat sy kan versnel.
Net toe sy haar Schumacher posisie agter die stuur inneem verskyn daar 'n trop tarentale voor ons in die pad en hulle beweeg so draf-draf vooruit, so 'n Sondagmiddagtarentaaldraffie.
Die jagluiperd doer voor in die pad het teen die tyd al in die gras verdwyn en Doreen freak uit.
"As ek sê RY dan RY jy!" skree sy vir Lorraine.
"Maar ek KAN nie, daar is tarentale voor my" en die tarentale beweeg op 'n tarentaaldrafstappie reg voor ons in die pad.
"Trap die blêrrie goed" kom dit weer van Doreen die ouderling af. Ons besef dat as sy sulke tal begin gebruik is dit ernstige sake! Lorraine gee stadig vet maar die tarentale versnel ook maar bly voor ons in die pad.
"Dis die laaste keer wat jy hier bestuur" Doreen is nou goed boos.
Ek kon amper nie meer die tarentale hier voor die kar sien nie so naby was ons aan hulle. Een tarentaal besluit toe dat hy genoeg oefening vir die dag gehad het en draai af van die pad in die gras in en die res volg hom.
Toe ons by die plek kom waar ons dink die jagluiperd oor die pad geloop het, is daar niks te sien nie. Hy is lankal weg in die lang gras.
Die res van die pad kamp toe was in stilte, een ding wat ek geleer het is dat jy nie probeer slimpraatjies met twee dikbek vroumense maak nie!
Minette het so baie artikels geskryf dat ek elke nou en dan een op my hardeskyf raakloop. Ek het dit daar gebêre sodat dit nie moet wegraak as ek 'n rekanaar "crash" sou beleef nie, en toe vergeet waar ek dit so mooi gebêre het, net om eendag (soos vandag) weer opgespoor te word! In alle gaval, hier is hy:
VIR die vroumense (en die twee oopkop mans in die land én terwyl my goeie bui nog hou):
In vandag se tye moet 'n mens die lewe vir jouself so aangenaam moontlik maak met die minimum geld. Dis nie so moeilik nie, glo net in die ou sêding van "dis die klein dingetjies wat die verskil maak."
Sodra jy soggens jou oë oopbeur, moenie bly lê en sug oor die opstaan nie. Spring uit die bed en sit dansmusiek so hard as wat die bure dit sal toelaat aan. Hop dansend in die gang af en kook water vir die koffie, tee, suurlemoen-en-heuningkonkoksie, net waarvoor jy lus is. Kielie die kinders wakker, dis al hoe jy hulle met 'n glimlag uit die bed gaan kry. Sing kliphard vir hulle oor watter heeeerlike dag vol verrassings dit gaan wees en gooi die vensters oop, al is dit minus 20 grade buite. Suig die lug tot by jou tone in totdat elke weefsel in jou lyf gloei van lekkerkry en krummel ou brood vir die duiwe in die tuin.
Kies bont uitrustings waaroor mense moontlik gaan lag en smeer die make-up so dramaties moontlik aan so tussen die dansery deur.
Bekyk die eindproduk met 'n goedkeurende oog en sien net die goeie raak. Sê dan drie keer vir die stunner (met die gesplete haarpunte en die duisend plooie) in die spieël: Jy is ba-joe-ti-foel, jy is die gelukkigste mens op aarde, jy is skatryk. (As die kinders vra met wie jy praat, sê hulle moet dieselfde gaan doen, jy sal vanaand verduidelik.)
Net voor die kind om die skool se hoek verdwyn, skree kliphard "EK IS LIEF VIR JOU" en waai vir die suur mense wat jou kopskuddend betrag. By die werk, moontlik die plek waar jy die vinnigste 'n depro sal slaan, moet jy nooit die base te persoonlik opneem nie en altyd onthou hulle is ok-maar-net-mens.
Glip tussen een en twee uur by die boekwinkel in, en blaai deur al die nuutste publikasies oor dinge waarin net jy belangstel en dinge waaroor jy meer wil weet. Maak 'n lys van die boeke waarmee jy jouself Kersfees gaan bederf (al gaan jy dit nooit kan bekostig nie) en vertel met entoesiasme vir jou geïrriteerde kollegas oor die verstommende insigte waartoe jy oor die etensuur gekom het.
Bombardeer jou vriende en selfs vae kennisse met al die mees belaglike, opbeurende en filosofiese e-posse met 'n boodskap wat sê 'onder geen omstandighede moet iemand dit waag om dieselfde strooi vir jou te stuur nie.' Hou die hele dag daarmee aan totdat iemand die telefoon optel om jou uit te dinges en op dié manier ordentlik met jou kommunikeer deur te PRAAT.
Die aande, wat dikwels baie lank en donker voor 'n mens lê, word vinnig opgehelder met DIE SKUIMBAD. Voeg 'n klomp kerse vir ekstra effek by en by tye kan die ou glasie wyn wondere verrig. Moet nou nie dink ek is stapelgek nie, maar probeer die volgende: hou die glas voor jou oë en kyk hoe maak die kerslig sulke toorstrepe deur die wingerdvog. Magic!
En dan die heel, heel lekkerste deel van die dag. Die wegsak in die honderde kussings, toegespin in die duvet. So ver weg dat die kinders jou nie kan opspoor om te vra hoekom die mense in hierdie huis met hulleself in die spieël moet praat nie. En waar is die sogenaamde verrassings…maar jy is lankal in droomland.
Die omstrede Nic Potgieter. Omstrede in die sin dat hy snaakse nommers op plaat gesit het en snaakse opmerkings gemaak het, maar ten spyte van alles was hy 'n baie goeie konsertinaspeler met 'n baie fyn oor. Hy was ook 'n talentvolle akteur wat in 80 rolprente gespeel het! Daarbene-wens wou hy sy kennis oordra en het 'n boeremusiekskool begin wat op 'n stadium 2000 leerlinge gehad het! Baie van sy leerlinge presteer tans in die Boeremusiek-arena. Sy weduwee bied steeds Nic se konsertinalesse aan met die hulp van Kobus Fourie.
Oor minder as drie maande is dit Kerfees, hoekom bak jy nie NOU daardie Kerskoek nie, dan hoef jy nie op nommer 99 rond te spring nie, regs klik hier om 'n Kerskoekresepteboek af te laai. Stuur vir my ook 'n snytjie!
Ek besef dat Kersfees nog drie maande vorentoe is, maar daar is niks mee verkeerd om die "Krismis-gevoel" nou al te kry nie.
"HET jy al die Krismis-gevoel?" vra Gene nou die dag. Ek skud my kop. "Ek ook nie," sê Gene.
Ek dink terug aan 'n leeftyd se Kersfese en hoe die tye verander het.
Kleintyd was dit maklik om dié gevoel te kry. Ons het kalenders gehad waarvan jy van die begin van Desember af daagliks venstertjies oopgemaak het en so die dae afgetel het tot Kersdag. Die Krismis vrugtekoek was gebak en ge-brandewyn, die kalkoen het in die yskas gewag. Saans het my pa die flikkerende liggies van die kersboom aangeskakel en ek kon vir ure sit en my vergaap aan die kleurespel.
Die afwagting vir die geskenke wat ons eers Kersoggend oopgemaak het, was tasbaar. Kersvader het in die nag gekom as jy slaap en as jy Kersoggend jou oë oopmaak was die hele voetenend van die bed toegepak met geskenke.
Na die lekkerte van die persente se oopmaak, is ons kerk toe. Ons het kersliedere gesing en die dominee het uit die evangelie van Lukas die verhaal van Jesus se geboorte en die wyse manne uit die ooste gelees.
Na kerk het ons blomme op my oupa se graf in die begrafplaas gaan sit en dan terug by die huis lekker dik snye vrugtekoek saam met ons tee geniet.
Middagete was 'n feesmaal van lekkernye met kersfeesklappers en simpel papierhoedjies wat almal verplig gevoel het om op te sit.
Toe my kinders klein was, het ek opnuut weer die wonder van Kersfees deur hulle oë beleef. Die eerste keer wat hulle die flikkerliggies van die kersboom aanskou het, die eerste keer wat hulle die verrassing van 'n berg persente op 'n Kersoggend ontdek het, en my eie huiwerige pogings om in my ma se voetspore te volg en 'n kersete van my eie vir my gesin probeer voorberei het.
'n Leeftyd van Kersfese het gekom en gegaan.
Dié Kersfees gaan op sy eie manier uniek wees, maar die deurlopende tema sal tog weer daar wees. Ek het my gesin by my. Ons sal Kersoggend ons geskenke, hoe klein en nederig ook al, maar met liefde en deernis vir mekaar uitgesoek, vir mekaar gee. Ons sal kerk toe gaan en ons sal aansit vir 'n Namibiese kersete. Krewe uit Luderitz as voorgereg, 'n Grootfontein skaapboud en heerlike Swakopmund aspersies is op my spyskaart.
By die vrugtekoek bak het ek nie vanjaar uitgekom nie, maar ons sal roomys en sjokoladesous eet vir nagereg.
Ons sal terugdink aan Kersfese van ouds, Kersfese wat ons in die sneeu baljaar het en Kersfese wat ons byna van die hitte vergaan het. Alleen Kersfese en Kersfese met 'n magdom familie en vriende wat hande gevat en ons Hemelse Vader bedank het vir die Grootste Geskenk wat die mensdom nog ooit ontvang het.
So, nee, ek het nie die Kersfeesgevoel nie. Eerder 'n diep dankbaarheid en 'n deernis vir die voorreg om weer eens 'n besondere eiesoortige Kersfees tegemoet te gaan, tuis, met my dennekersboompie, en my ma en my kinders by my.
Mag die vrede en vreugde van Kersfees vanjaar vir elke Namibiër waar word. Mag die betekenis van Kersfees nooit verlore raak tussen die geskenkpapier en gestopte kalkoene nie. Mag die Lig van die wêreld nooit gedemp word deur die kersfeesliggies nie.
Eergister, toe dit oormôre was
Ek kry baie skrywes van rigtinglose raadsoekers met skryf. Behalwe vir tydrowendheid, kry ek dit nie oor my hart om hulle met 'n paar rammelsinne dieper die duister in te stuur nie. Want 'n halwe waarheid is gelyk aan 'n volle leuen. Toe reken ek om 'n hoofstuk of 3 te offer vir almal wat offertyd vra.
Ek beskou myself nie as 'n skrywer nie. Eerder 'n storieverteller. As mens 'n storie met die mond vertel, hoor 5 of 15 mense. As mens dit skryf, kom dit by 1000de uit. En 'n storielose volk is 'n dooie volk, dis al hoekom ek my stories neerskryf. Ek gaan net praat soos dit in my kop opkom; geen eerstens en tweedens nie. En julle moenie alles glo wat ek sê nie. Ondersoek self. Wat vir my waar is, is vir anderman myle daarvandaan.
So te sê elke mens het die droom om sy storie te skryf. Niemand wil in die verskiet verdwyn en nêrens bly 'n voetspoor agter nie. Alreeds as pikkie met 'n poniestert, het woorde my beheks. En summier gaan ek die eerste reël neerlê: Moenie jou gedagtebane in 'n tematiese raampie vasmaak nie. Laat jou kop loop soos hy wil. Uiteindelik sal jy kom waar jy wil wees, en die skilderdoek sal pas by die voorgrond.
So, hier ontglip ek nou my raampie en vlieg jare ver. Omtrent 1960. My ma moes Kaap toe vir 'n galsteenoperasie in die Karl Bremer. Daardie jare was dit 'n groot ding en die Kaap het amper in Kaïro gelê. Drie weke hospitaallê was normaal. Ek en Marietjie was maar so 3 en 2, en ons moes by Tannie agterbly. Tannie was my pa se suster, en sy was nie Tannie-iemand nie; sy was net Tannie. Hulle het op die buurplaas geboer en haar huis was donker en vol spoke en drake. Snags het daar 'n afkop-bobbejaan om die huis geloop. As mens fyn luister, kon jy sy ketting oor die nabankklippe hoor sleep. Maar my pa het gesê hy bring vir ons regte slaappoppe saam, as ons soet is.
Met die groetslag moes Tannie my losskeur van my ma en by die huis inhardloop, en toe die Chev ry, wegger en wegger, wou ek oom Renier se rotgif soek. Ewentwil. Elke oggend trek Tannie ons aan. Nie in speelklere nie; in stywe Sondagrokke wat Ma op haar Singer gemaak het, kompleet met bobby-socks en gespe-skoentjies. Bitter, bitter. Ergste was die bypassende broekies. Die een wat ek vurig gehaat het, was die rooi ferweel een, want die broeknaat het skeef gesit op my boudnaat. Bleddie ongemaklik. Van die gerem om die naat middel toe te skuif, het Tannie gedink ek krap in my agteroond, en gedreig met wurmmedisyne.
Net daar in die donker gang onder die bolglasportret van die stroewe ouma Basson, bedink ek 'n plan. Staan wydsbeen, buig my knietjies en druk 'n frikkadel in die broek. Toe gaan sit ek, sodat die affêre oopgepars is. Tannie was kwaad, maar ek was ontslae van die pestilensie. Vir die res van die dag kon ek frustrasieloos onder die pruimboom by die watertenk sit. Die sand gelykvee en met 'n krismisroosstokkie vir my verweg-ma 'n sandbrief skryf. Dat sy nie moet doodgaan nie; dat sy 'n galsteen en Kaaplekkers moet saambring. Eergister, toe dit oormôre was, het dit gereën en my brief was weg. Al kon ek nog nie skoolskryf nie, het ek presies geweet wat elke krulletjie, strepie en kolletjie op die sandbrief sê.
Miskien was dit my debuutpublikasie?
Miskien is dít hoe skryf werk …? Om 45 jaar later hier by Granny in England te sit met my skootrekenaar op 'n antieke tafel langs haar bed, en kwansuis 'n referaat te lewer oor skryfsake. Dan spontaan weggeruk te word na die lankvergange helmaand by Tannie toe die oor en oor skrywery van 'n sandbrief my behoud was. My groot behoud was dat ek geglo het die Here wys elke nuwe brief vir my ma in die Kaap-hospitaal. Daar was by my g'n naelbreedte se twyfel nie dat sy elke woord en nuanse daarvan kon lees en ten volle verstaan.
Dalk is vandag se skryfles vir 'n aspirantskrywer niksseggend. Indien so, moet hy 'n pruimboom en 'n krismisroosstokkie soek en eenkant gaan; begin by die begin: Skryf 'n sandbrief en glo aan die Goeie Posmeester. Eergister, toe dit oormôre was, sal jy die les begin verstaan.
DIE WA GAAN ZASTRON TOE
Die wa gaan Zastron toe,
die pad is nat en die modder die spat,
maar die wa gaan Zastron toe.
die pad is nat en die modder die spat.
Die wa, die wa, die wa gaan Zastron toe.
S.A. Volkswysie, soos opgeteken deur H. Pieter van der Westhuizen by
die huis van mev. M. Laurence (gebore Malan), Bellville
Die Dag Daarna – deur Frik Lombaard
Daar is seker baie min mense wat op moeder aarde loop wat nie een of ander tyd in hulle lewe een oggend wakker geword het en gevra het "Watter trein het my getrap". Dit is wanneer jy wakker word met daardie onbeheerbare kloppende hoofpyn, wat erger word met elke geluid wat jy hoor. Wanneer jy so snaakse nasmaak in jou mond proe en jou maag wat omgekrap is, dan weet jy, jy het n meneer van n babbelas.
Daar is natuurlik baie teorieë oor wat die oorsaak van n babbelas is, maar die geharde manne wat weet sê natuurlik vir my dat dit die Coke wat in die dop is wat die babbelas veroorsaak. Dit is ook heerlik om te kyk na mense wat te veel "coke" gedrink het om te sien wat hulle aanvang. Vandag wil ek nie oor die oorsake of die gevolge van veel drink praat nie, want ons almal besef wat die gevare daaraan verbonde is, maar vandag wil ek kyk wat veroorsaak die babbelas en hoe dit vermy kan word.
Ek het al die uitdrukking gehoor "Die drankie het teen my hakskene vasgeslaan en is nou reguit na my kop toe." Dit gebeur natuurlik wanneer jy iets drink op n leë maag. Die alkohol word binne minute in jou bloedstroom opgeneem. Wanneer jy dus weet dat jy n drankie of twee gaan geniet, eet iets vetterigs soos bv. sardientjies, kaas of vleis. Wat dan gebeur is dat die alkohol eers die vet moet afbreek voordat dit in die bloedstroom kan inkom. Alles word dan ook nie gelyk in die bloedstroom opgeneem nie.
Alkohol is mos geneig om jou redelik gereeld te laat gaan water afslaan. Dit veroorsaak een of ander onuitspreekbare reaksie in jou liggam. Die volgende oggend sit die brein uit om die gaping te vul wat die water wat uit die liggaam is agter gelaat het.
Die liggaam het natuurlikke meganisme teen alkohol wat kan help om die inname van alkohol te beperk. Wanner mens 'n skoon brandewyn drink, kry jy daardie brandgevoel in jou keel. Wanner jy agslaan op die brandgevoel sal jy natuurlik ophou drink. Maar nou het ons mense maar ons eie idees. Om die probleem van die brandende keel te oorkom gooi ons coke of vrugtesap of enige ander koeldrank by die drankie. Wanneer ons dit doen dan omseil ons hierdie belangrike meganisme.
Om te voorkom dat daardie babbelas jou die volgende oggend tref moet jy net die volgende in gedagte hou : Eet iets voordat jy begin drink. Drink een drankie per uur. Drink baie water tussen drankies. Probeer om jou drankies nie te meng nie. Hier kom koeldrank ook ter sprake. Gas koeldrank het 'n geneigheid dat wanneer dit saam met alkohol gedrink word, jou maag om te krap. Probeer eerder om droë wyne te drink. Hou by dieselfde tipe drankie. Bestel en drink rock shandy's. Dit lyk eksoties maar die paar druppels alkohol wat daarin is kan jou geen skade aanrig nie. En die beste van alles is jy kan heerlik heelaand daarop kuier sonder dat iemand agterkom dat jy eintelik niks drink nie.
Elke mens het maar sy eie geneesmiddel teen die babbelas maar tyd is die enigste geneesmiddel wat 'n babbelas laat verdwyn. Van die kure wat gedrink word is natuurlik n Bloody Mary. Party mense drink Lemon Twist en alle ander snaakse konkoksies. Een wat ek nie uitgetoets het nie maar wat blykbbar werk is Yogurt. Drink n glas yogurt die aand net voor jy gaan slaap en dit sal verhoed dat jy met die hoofpyn sal opstaan. Maar die beste geneesmiddel teen babbelas is bly weg van die drankies af of andersins hou matigheid voor oë.
Boeremusiek - Ons Kultuurerfenis
Ek hoor iemand nou die dag sê dat as iemand nog nie 'n taal of musiek vorm aangeneem het nie, dan is hy nog nie 'n mens nie! Ons beskou Boeremusiek as deel van die "Boerekultuur" omdat dit spontaan onder die Afrikaner ontstaan het met sy eiesoortige styl en wysies hoofsaaklik gespeel op die konsertina, traporrel, mondfluitjie en die viool.. Presies wanneer boeremusiek die lig gesien het, is nie so maklik om vas te stel nie. Daar is egter genoeg bewys dat dit reeds op die Groot Trek gespeel is. Daar moet in gedagte gehou word dat die plat plaat (78 opm), eers in 1899 ontwerp is en dat die eerste opnames van Boeremusiek eers in 1928 op die "Regal" etiket opgeneem is! Daarvandaan is dit maklik om die spoor van Boeremusiek te volg.
So het ons gedokumenteerde Boeremusiek begin.
Dit was dan ook 'n uitgemaakte saak dat die onthaal by troues in die 18'e en begin 19'e eeu met Boeremusiek opgevrolik is en waar die mense sommer 'n week lank partytjie gehou het as gevolg van die lang afstande wat afgelê moes word! My oupagrootjie se broer – Rooi Albertus de Jager, was 'n konsertinaspeler wat op die meeste van hierdie troues in die Verre Noord Transvaal, (Limpopo), gespeel het.
Dit was in hierdie tyd wat die Soutpansberg- settees en -polka die lig gesien het. Sy broer Rooi Chris was weer deel van die Hooggekraal orkes. Oom Hannes Buitendach het hulle goed geken!
Dit is dan ons erfenis. Nou wat doen ons daarmee?! Is dit nie ons plig om dit te bewaar vir die wat na ons kom? Die feite sê vir ons daar is al minder musikante wat Boeremusiek speel en die jong mense wat dit wel speel slaan baie maal oor na 'n ander musiek genre. So die taak is nie sò maklik nie maar dit maak ons net meer vasberade.
DIE OUKRAALLIEDJIE en Paarlberg; Wes-Kaap GEBRUIK
Danie du Plessis van Durbanville het geskryf om te vertel hoe die Oukraalliedjie sy ontstaan gehad het. Dit is 'n storie wat op Paarlberg afspeel en Danie se vertelling het sommer my gedagtes ook teruggevoer na die tyd toe ek 'n student aan die eertydse Paarlse Onderwyserskollege was.
Uit daardie gesels, gaan kuier ek toe een oggend vir Danie, en daar wys hy my toe 'n ou koerantuitknipsel van die Paarl Post wat vermoedelik uit die jaar 1951 kom. Die stuk wat hy my toe wys, is geskryf deur Manas de Villiers en die titel daarvan is, "Ou Oukraal: Beroemde uitkampplek op Paarlberg".
Manas vertel hierin van sy kinderjare, toe motorkarre nog maar skaars artikels was, en hoedat van die Paarliete toe met Kersfees- en Nuwejaarsvakansies op Paarlberg gaan uitkamp het. Soms was daar tot 60 tente op 'n plek met die naam van Oukraal bymekaar opgeslaan.
Hy vertel dat die tyd daar verwyl is met jukskei en krieket speel, skyfskiet en deur sommer net gesellig onder mekaar te verkeer. Saans het hulle om die kampvuur saamgetrek. Dit was die tyd vir voordragte, grappies vertel en saamsing. Oukrismisaande het hulle vuurwerke afgeskiet.
Ek haal eintlik Manas se storie op omdat hy die skrywer was van die baie bekende Oukraalliedjie wat gedurende die 1960's deur die sangers Sias Reyneke en Gert van Tonder, wat toe as Groep Twee bekend was, so gewild gemaak is. Manas vertel in sy artikel van 1951 dat hulle hierdie liedjie ook tydens hulle bergbyeenkomste gesing het. Hy gee dan die woorde van nog sewe ander eieskeppinge wat hulle ook daar by Oukraal gesing het.
Wat vir my baie interessant is, is dat Manas in daardie 1951 artikel soos volg vertel, "So was daar byvoorbeeld die welbekende Oukraalliedjie, wat al dikwels oor die radio uitgesaai was". Nou wonder ek maar net wie dit toe oor die radio gesing het, want ek het altyd gedink dit was Groep Twee wat dit vir die eerste keer gewild gemaak het.
Ek is natuurlik goed bekend met Oukraal, en het reeds in 1973 die eerste maal daar gaan kuier toe ek 'n eerstejaarstudent aan die eertydse Paarlse Onderwyskollege was. Hierdie kollege het in 1989 gesluit en bestaan nou nie meer nie.
Ons het daardie tyd self vir naweke daar bo gaan kamp en die hele berg vol geloop. Daar was natuurlik toe reeds rypaaie, maar ons het nie motors gehad nie.
Die Oukraal waarvan ons hier praat, lê omtrent reg in lyn met Pleinstraat, bo-op die berg. Aan die Taalmonument se kant van die berg is daar weer Krismiskamp. Dis waar die Paarlse Perold en Grundlingh families so rondom 1908 gewoonlik gaan uitkamp het.
In lyn met die Toringkerk, reg die berg uit, lê Meulwater, waar die natuurtuin vandag is. Dit is weer waar die Duitse pastoor en sy familie gedurende daardie vroeë jare saam met die Du Preez familie en ander gekamp het.
Ons moet hier in ag neem dat die Jan Phillips Bergpad, wat jou vandag die berg uit neem, eers in 1928 gemaak is. Die ouens wat daar bo gaan kamp het, moes dus alles die berg uit dra. Daardie dae se kampeertoerusting was nie so lig en kompak soos vandag s'n nie.
Besoekers wat vandag by Oukraal uitkom, sal 'n reusagtige wapen van die "Oukraal Klub" op 'n granietrots daar uitgekap kry. Dit is in 1950 deur Hentas du Plessis gedoen. By Krismiskamp is weer 'n groot klok op so 'n granietrots geverf. Dit is in 1908 deur mev Helen Perold gedoen. Hier is grafiti nou deel van die kultuur, al sou sommige dit as besoedeling van die omgewing wil beskou.
Feitlik die hele Paarlberg is vandag deel van 'n natuurreservaat. Daar is 'n hele netwerk paaie op die berg waar jy met 'n gewone voertuig kan ry. Krismiskamp is wel per motor bereikbaar, maar jy moet 'n entjie stap om by Oukraal te kom. Dan is daar ook nog die berggrootte granietrotse, by name Paarlrots, Bretagnerots en Gordonrots waarna jy kan gaan kyk.
Die Paarlse inligtingsmense behoort jou by tel 021 872-3829 nog meer inligting oor die berg en wat daar alles te sien is, te kan gee. Ry daar uit, en gaan sing dan die Oukraalliedjie daar bo.
Ek het 'n tydjie gelede ondersoek ingestel oor die oorsprong en betekenis van die woorde van doe Volksliedjie "Siembamba"
Johan skryf: Ek kry nou die dag 'n skrywe van Johan Terblans van Lichtenburg. Hy fokus meer op die konsentrasiekampe, lees gerus. Dankie hiervoor, Johan, dalk moet ek meer oplees oor die konsentrasiekampe, ons weet veels te min daaroor!
Die Slang verklaring is baie algemeen, seker omdat dit op die oog af die meeste sin maak, maar tog is daar iets meer aan die liedjie. Die vraag moet seker nie wees wat die oospronklike doel van die liedjie was nie, maar wat se betekenis dit later gekry het.
Ek tob baie oor die Vroue en kinders in die Konsentrasie kampe. Dit is 'n roof op my hart om aan hulle smarte te dink. Die atmosfeer in die kampe moes een van bittere smarte gewees het met die dood meer as self allerdaags.
24 000 Kinders + 3000 Vrouens TOTAAL 27 000. Die totale Boere bevolking Vrystaat en Transvaal was ongeveer 270 000 in daardie tyd.
Sonder om geskiedkundig heeltemal korrek te wees so 'n vinnige som:
Tydperk van Anglo-Boere Oorlog 1899-1902
Die Konsentrasie kampe was nie oor die hele tydperk nie. Dit is later begin om weerstand te breek en die Boervolk uit te wis!
Argumentsonthalwe van begin 1900.
Tydperk van kampe : 870 dae
Kinders Dood: 27 000
Sterftes (moorde) per dag: 31 per dag!!!!
Tydperk in Kampe : 870 dae
Vrouens dood: 3000
Sterftes (moorde) per dag : 3.4 per dag!!!!
Mens moet in ag neem dat ligaamlik dit 'n ruk gaan neem voordat siektes en wanvoeding sy to begin eis. Hiervoor het ek geen syfers nie. Dalk 'n maand of twee self drie!
So, as die tydpek verkort word word die moorde per dag meer. Neem ook in ag dat na Emily Hobhouse se humanitere werk die sterftes verminder het.
Ek reken dat op die piek (Koue winter voor enige verbetering in kampe) van die Volksmoord daar dalk tot 70 sterftes of self meer kon voorkom per dag. Daar was ongeveer 45 konsentrasie kampe waarvan party uiters sleg af was (tipies die areas waar boere weerstand die grootste was en die wat reen rivierbanke was) en wat ook groter bevolkings gehad het. In die kampe kon per kamp daar heewat meer kinder en vrouens per dag omgekom het, hele gesinne in 'n kort tydperk.
Die onstaan en oorsponlklike samesteller van die liedjie kon selfs dalk in die Konsentrasie Kamp gesterf het. Die liedjie kon dalk voor die oorlog bestaan het met 'n ander betekenis en is dalk toe geneem vir die situasie van Moord en doodslak in die kampe. C.Louis Leipoldt moes geweet het wat die betekenis was voor hy die Liedjie verwerk het. Ons sal seker nie beslis weet nie.
Siembamba (troetelnaam, iemand waarvoor die ma uiters lief is, saggies en teer, en klein) mama se kindjie (elke ma het dit gevoel, ander selfs al hulle kinders aan die dood afgestaan) draai sy nek om (sou dalk genadiger gewees het as die Engelse maar eerder die kinders se nekke omgedraai het as om hulle van honger en siektes te laat sterf) gooi hom in die sloot (massa graffies vir die hande vol kinder ligaampies wat begrawe moes word en wat die vrouens self moes grou. Die Engelse het die Kinders en Babas nie as mense geag nie maar iets wat weggegooi UITGEWERP en vernietig moes word!) trap op sy kop dan is hy dood (Daar was geen genade en geen hoop vir die kinders gewees nie. Hulle sou vir dae en weke al reeds geweet het dat 'n kind sou sterf.
Die liedjie in vandag se opset klink wreed en ondenkbaar, maar gesien in die agtergrond was dit 'n produk van die omstandighede. Die oorsprong was nie belangrik geag nie omdat die omstandighede so uiters was! Stel jou voor hoeveel maand, 3 maande, half jaar en jong kinders in hulle moeders se arms gesterf het.
Vegelyk met Sarie Marais wat deur 'n Boere Krysgevangene geskryf is. Die fokus was op die Vrou en Plaas. Siembamba se fokus beslis op KIND, DOOD, GRAF!!!
Dit getuig vir my dat die oorsprong van die Konsentrasie kamp / kampe af moes gewees het of daar 'n nuwe betekenis gekry het.
Ek kry die volgende sms: ABSA is besig om bankrot te speel, toe ek wou gaan geld trek by hulle OTm kry ek die boodskap: Onvoldoende fondse!
Met net drie maande oor voor kersfees besef 'n mens hoe vinnig die tyd vlieg en hoe min tyd daar eweskielik is voor die einde van 2007!
Na die "dip" vroeër in die jaar kan ons met groot dankbaarheid sê dat dinge werklik drasties verander het! Baie dankie aan almal wat hulle harte vir ons projek oopgemaak het en help om die swaarkry en nood van die minderbevoorregte mense te verlig.
Tot op hierdie stadium was dit nog nie weer nodig om vir fondse te vra nie en kon ons, ons verpligtinge goed nakom. Nou het ons kruideniersware vir 2 weke oor en die bankrekening is bitter laag. Dus moet ek nou op groot skaal weer inspring en vra en werk vir fondse/kruideniersware/klere ens. Nie-bederfbare kosse is meer as welkom asb. Vars vleis is 'n absolute luukse en so skaars soos "hoendertande" asook vars groente. Fondse vir die aankoop daarvan is nou baie nodig asb.
Onthou ook asb dat ons enige huishoudelike items en klere wat nog in 'n goeie bruikbare kondisie is nodig het.
Ons probeer funksies hou om fondse in te samel sodat mens nie altyd hoef te vra nie! Ek vra werklik net wanneer dit nodig is, en wanneer dit goed gaan gee ek ook terugvoer oor oor al ons doen en lates. 'n Mens moet nie net vra nie daar is tye wat jy ook net dankie moet sê!
Meng die meel, sout en suiker saam. Voeg die gis by.
Smelt die botter in die melk en laat effens afkoel. Voeg die melkmengsel by die droë bestanddele, saam met die eier en genoeg water om 'n sagte deeg te vorm.
Knie die deeg vir 10 minute tot glad en elasties. Plaas die deeg op 'n meelbestrooide oppervlak, bedek met gesmeerde plastiek en laat vir 15 minute rus.
Knie die deeg af en voeg die rosyne by. Knie goed sodat die rosyne versprei is. Verdeel die deeg in 2 dele en vorm 'n brood van elke deel.
Plaas in 2 broodpanne, bedek weer met gesmeerde plastiek en laat 25-30 minute rys.
Bestryk met melk, besprinkel met suiker en bak vir 20 minute in voorverhitte oond teen 200º C.
650 g volkoringmeel
Meng die droë bestanddele saam. Week die gerolde koring in 100 ml water. Meng die warm melk, water, heuning en botter en voeg by die droë bestanddele om 'n sagte deeg te vorm. Voeg die geweekte gerolde koring by. knie goed vir 10 minute tot glad en elasties. Bedek met plastiek en laat rus vir 15 minute.
Knie af, vorm 'n bol en plaas in 'n gesmeerde ysterpot.
Bedek met plasties en laat rys vir 45 minute.
Plaas die deksel wat ook gesmeer is, bo-op en bak in 'n voorverhitte oond by 200º C vir 60 minute.
200 g tuna, gedreineer
Voorverhit die oond tot 180º C.
Bespuit 'm oondpannetjie met kleefwerende middel. Soteer die ui in botter tot sag.
Verwyder van die hitte en voeg die vis by en meng deur. Voeg die res van die bestanddele by.
Meng liggies deur en skep in die bereide pan. Bedek met foelie en bak 1 uur lank. Verwyder die foelie en bak nog 10 minute lank.
250 g ontbytspek
410 g perskeskywe, gedreineer
20 ml fyn gekapte pietersielie
250 g swoerdlose spekvleis-repies
Voorverhit die oond tot 150º C. Smeer 'n plat gietysterpot met botter.
Voer die boom en kante uit met die spekvleis. Sif die bruismeel, sout en suiker saam in 'n mengbak.
Klits die eier en bier en voeg by die bruismeelmengsel.
Meng goed, voeg net genoeg water by om 'n sagte deeg te verkry.
Voeg die kaas by. Skep versigtig in die bereide pot en vou die spekvleis oor die deeg.
Plaas die deksel op en bak 60-70 minute lank. Verwyder die deksel die laaste 10 minute sodat die brood kan verbruin.
80 ml groenvyekonfytstroop
300 ml koekmeelblom
125 ml gesnipperde groenvyekonfyt
80 ml gekapte neute
Voorverhit die oond tot 160º C. Meng die botter en konfytstroop.
Voeg 50 ml van die meel by en meng. Voeg die eier by die mengsel.
Sif die orige meel, bakpoeier, sout en gemmer saam en roer geleidelik by die mengsel.
Voeg die konfyt en neute by en skep mengsel uit in gesmeerde broodpannetjie.
Bak vir 40 minute of tot die brood gaar is.
Brand salf: Neem een lepel kalkwater en een lepel lynoli, skud dit deurmakaar en sit op fyn lappiis op di brand plekke
'n Kwessie van Erkenning
'n Hele tyd terug het ek 'n epos ontvang – van die soort epos wat almal na almal "forward". Die epos het vertel van 'n iemand wat gedroom het hy is in die hemel en 'n engel wys hom rond.
In een afdeling naamlik die "Ontvangs Departement" het baie engele hard gewerk om die talle versoeke wat as gebede instroom te hanteer – gebedsversoeke van regoor die wêreld. In 'n volgende afdeling was daar net so baie engele hard aan die werk, dit was die "Versending Departement". Hier word der duisende gebedsversoeke verwerk en word die genadegawes en seëninge verpak en versend aan almal wat daarvoor gevra het.
Aan die einde van 'n lang gang was daar nog afdeling. Hierdie was egter 'n klein kamer met een verveelde engel wat daar rondsit. Die man vra aan sy toergids engel wat gebeur dan hier dat hier niks aangaan nie. Die engel was half in 'n verleentheid. "Dit is die Departement van Erkenning," antwoord hy, "dis waarheen erkennings gestuur word van al die mense wat genadegawes en seëninge ontvang het op hul gebede."
George Washington, die eerste president van die VSA, het by geleentheid gesê: "Ek is seker daar was nooit mense wie meer rede gehad het om die Hoër Hand se ingryping in hul sake erkenning te gegee as juis die mense van die Verenigde State nie. Dit bedroef my, want ek glo dat hulle hierdie tussenkoms vergeet wat so dikwels gedurende ons revolusie gemanifesteer het, of dat hulle misluk om die alvermoë van God te oorweeg wat alleen instaat is om hulle te beskerm." Ek wonder wat Washington vandag sou sê oor die erkenning wat die Amerikaners aan God gee soos wanneer hulle die Bybel en gebed uit hul skole verban?
Nader aan ons eie huis, is die ingryping van God in ons geskiedenis onlosmaaklik deel van hierdie land. Maar wat maak ons van God en sy gebod in ons samelewing, volkslewe, skole, huise, persoonlike lewe, verhoudinge? Gee ons aan die Here erkenning vir groot en magtige dade wat Hy doen en vir alles wat Hy so mildelik voorsien?
Ek weet nie van jou nie, maar ek is so skuldig. Hoeveel erkenning gee ons aan die Here vir al ons genadegawes en die oorvloed van seëninge. Ons gesondheid, ons werk, die feit dat ek vanoggend wakker geword het, nog kan asemhaal en leef, goeie vriende en familie het wat omgee. Ons aanvaar baie dinge so vanselfsprekend. Ons maak die yskas oop en daar is kos, ons draai die kraan oop en daar is water, ons stap by 'n winkel in en daar is 'n verskeidenheid van produkte, ons kry seer en daar is dokters en hospitale. Ons het soveel om voor dankbaar te wees en die Here te prys en te loof.
Hoeveel erkenning gee ons aan ons familie en vriende vir wat hulle vir ons beteken. Ons aanvaar mekaar so vanselfsprekend en daardeur verloor ons opregte waardering vir mekaar. Waardeer ons regtig die mense wat vir ons iets doen en beteken. Sê jy dankie vir daardie persoon wat uit liefde en opregtheid uit sy of haar pad gaan om vir jou tot hulp te wees.
'n Mens wat nie erkenning gee nie, is iemand wat na binnegerig is. Sy lewe draai gewoonlik om sy eie belange. Simptomaties van hierdie ek-gee-geen-erkenning-nie sindroom is ondankbaarheid, ontevredenheid, klagtes oor klein dingetjies en inhaligheid.
Een oorsaak van om nie erkenning te gee nie, is wanneer jy te maklik te veel kry. Jy begin alles vanselfsprekend ervaar. Dis eers wanneer dinge van jou weggeneem word dat jy besef hoe belangrik dit is. Dis waarom mense wat dit nie so breed het nie, dikwels veel meer erkenning gee vir wat hulle ontvang as die wat in oorvloed lewe.
Dis dalk net nodig om weer rondom jou te kyk en te sien hoeveel seëninge en voorregte jy het waarvoor jy dankbaar behoort te wees en waardering moet toon. Gee erkenning aan die Here vir al jou genadegawes. Reik uit na jou naaste, gee erkenning aan elkeen wat ietsie - al is dit ook hoe klein – vir jou doen en beteken.
"Niemand wat sukses bereik doen dit sonder erkenning van die hulp van ander nie. Die mens met selfvertroue en wysheid erken hierdie hulp met dankbaarheid." (Alfred North Whitehead)
Nie net maak jy 'n verskil in ander mense se lewens wanneer jy vir hul erkenning gee nie, maar jy verryk jou eie lewe en verdiep jou menswees.