Duur lesse vir minderhede uit wat in Nagorno-Karabach gebeur‘n Kaart en vlag van Nagorno-Karabach. Dié onerkende republiek is ‘n produk van dispuut tussen Azerbeidjan en Armeniërs. Dit word histories deur Armeniërs beset, maar is by Azerbeidjan ingesluit ná die ineenstorting van die Sowjetunie. Nagorno-Karabach is vandag ‘n de facto-onafhanklike staat, maar word nie deur enige ander party erken nie. (Foto: Dominika Zarzycka/NurPhoto) Die afgelope weke is die oggendtemperatuur in Nagorno-Karabach ver onder vriespunt. Bedags raak dit skaars bo vriespunt. In hierdie enklawe in die Suid-Kaukasiese berge, tussen Armenië en Azerbaidjan, word van die ergste swaarkry en lyding tans beleef. Tog hoor ons niks hiervan in die internasionale media nie. Sedert 12 Desember verlede jaar blokkeer die regering van Azerbaidjan die Lachin-korridor, wat die enigste toevoerroete vir noodsaaklike items soos voedsel- en mediese voorrade aan Nagorno-Karabach is. Die gastoevoer na hierdie afgeleë, onherbergsame streek met sy 150 000 inwoners is ook ŉ paar weke gelede deur Azerbaidjan afgesny. Nagorno-Karabach word reeds vir meer as 2 000 jaar deur die Armeense Christene bewoon. In die jaar 180 voor Christus het die streek een van die vyftien provinsies van die Armeense Koninkryk geword. Vandag is 90% van die inwoners van Nagorno-Karabach steeds etniese Christen-Armeniërs. Die Armeniërs is een van die volkere wat sekerlik die afgelope eeu die swaarste deurgeloop het onder die voortdurende oorloë in Wes-Asië. As Christene is die Armeniërs deur talle volksmoorde, wat veral deur die Ottomane uitgevoer is, verpletter. Die enklawe van Nagorno-Karabach was oor die eeue heen deel van Armenië, maar in die 1920’s, ná die Sowjetisering van Armenië en Azerbeidjan as ŉ outonome streek, is dit binne Azerbaidjan ingedeel. Vanaf die 1920’s tot laat 1980’s kon die Armeniërs in Nagorno-Karabach grootliks oor hulself regeer en hul eie kultuur, tradisies en Christelike geloof in stand hou. Met die verbrokkeling van die Sowjetunie het die bevolking van Nagorno-Karabach gevra dat hulle streek by Armenië ingelyf moes word. Azerbaidjan het dit geweier en ŉ oorlog het uitgebreek. Uiteindelik kon Armenië die gebied in die vroeë 1990’s suksesvol beset en kon die Armeniërs se regte beskerm word. Intussen het Azerbaidjan egter, veral met hulp van Turkye en uit olie- en gasverkope, sy weermag drasties uitgebrei. Twee jaar gelede het Azerbaidjan die Armeniërs met ŉ brutale aanval verras, en binne weke is duisende Armeense soldate dood, is dorpies beset waar Armeniërs reeds meer as 2 000 jaar woon, en is huise, kerke en ander infrastruktuur verwoes. Met die uitbreek van oorlog in Oekraïne en talle ander internasionale politieke, ekonomiese en veiligheidsuitdagings het instellings soos die Verenigde Nasies en die Europese Unie egter hul oë gesluit vir die ernstige menseregtevergrype wat Azerbaidjan in Nagorno-Karabach pleeg. Die diktator wat Azerbaidjan regeer, Ilham Aliyev, het ŉ uitstalling met die skedels van Armeense soldate geopen en het met sy suksesvolle oorlogspoging gespog. Sy voorneme is om die etniese Armeniërs uit hulle tuiste van 2 000 jaar te verdryf. Tog het die Europese Unie verlede jaar in Julie ŉ nuwe ooreenkoms om gas uit Azerbaidjan in te voer, met Aliyev onderteken. Die oorlogsmisdade wat deur Azerbaidjan gepleeg is en die onderdrukking van die menseregte en selfbeskikkingstrewe van die Armeense volk, word bloot geïgnoreer. Die Armeniërs bevind hulself, soos dikwels in die verlede, alleen en op hulle eie. Die afgelope tyd se gebeure in Nagorno-Karabach en die internasionale gemeenskap, veral Westerse lande, se onvermoë om die Armeense bevolking te beskerm en hulle regte te erken, behoort ŉ ernstige waarskuwing aan elke minderheidsvolk, insluitend die Afrikaners, te wees dat oorlewing oor die langtermyn sal afhang van ons eie vermoë om pro-aktief te bou en te beskerm, eerder as wat dit op hoop op internasionale verdrae en internasionale organisasies se toepassing daarvan sal berus. Hierdie nuuskommentaar is deur Pretoria FM verskaf. Luister daagliks na Klankkoerant op Pretoria FM vir die jongste nuuskommentaar.