Koronavirus: Die pligte van 'n werkgewer teenoor 'n werknemer - Corona Krisissentrum
Tuis / COVID-19 / Koronavirus: Die pligte van 'n werkgewer teenoor 'n werknemer
Koronavirus: Die pligte van 'n werkgewer teenoor 'n werknemer
Terwyl die Koronavirus tans in Suid-Afrika versprei, is dit normaal dat mense bekommerd is oor hulle gesondheid asook werksekerheid en hoe die virus hulle persoonlike toekoms kan raak. Dit is egter belangrik dat mense nie paniekerig raak en benoude spronge neem wat toekomstige gevolge kan hê nie. Tree verantwoordelik op en lig jouself in oor onsekerhede.
Wat die Koronavirus betref, geld die beginsels van 'n veilige en gesonde werksomgewing soos voorgeskryf in die Wet op Beroepsgesondheid- en Veiligheid wat bepaal dat die werkgewer die plig het om alle risiko's in die werkplek te identifiseer en te analiseer en toepaslike maatreëls in plek te stel om sy werknemers daarteen te beskerm.
Solidariteit het met Advokaat Hanlie van Vuuren, hoof van Beroepsgesondheid- en Veiligheid by Solidariteit, gaan gesels oor die implikasies van die Koronavirus en die implikasies wat dit moontlik op die werkplek, werknemers asook werkgewers kan hê.
"Werknemers moet ingelig word oor die gevare in die werkplek en hoe dit aangespreek word en opleiding ontvang om die beskermende maatreëls effektief toe te pas. Ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid- en Veiligheid (No. 85 van 1993), wat ook bekendstaan as die BGV-Wet, is werkgewers verplig om 'n veilige en gesonde werksomgewing daar te stel en mag werkgewers ook, vir sover dit redelik uitvoerbaar is, nie toelaat dat 'n werknemer enige werk doen tensy die nodige voorsorgmaatreëls getref is om die gesondheid en veiligheid van persone by die werkplek te beskerm nie. Die BGV-Wet bepaal ook dat alle werknemers 'n plig het om verantwoordelikheid te aanvaar vir hul eie en hul kollegas se veiligheid en gesondheid in die werkplek," het sy gesê.
Saamgelees met die grondwetlike regte op lewe, 'n gesonde en veilige werksomgewing en liggaamlike integriteit is daar dus geen twyfel dat alle werknemers in Suid-Afrika die reg het om te weier om onder gevaarlike of ongesonde werksomstandighede te werk nie. Hierdie reg word nie spesifiek in die BGV-Wet genoem nie, maar wel in die Wet op Veiligheid en Gesondheid in Myne (No. 29 van 1996) wat van toepassing is in die mynbedryf.
Wat is die pligte van werkgewers teenoor werknemers ingevolge die BGV-Wet?
Die pligte van werkgewers ingevolge die BGV-wet:
Artikel 8 plaas werkgewers onder die verpligting om sover dit redelikerwys uitvoerbaar is:
•	'n veilige en risiko vrye werksomgewing daar te stel en te onderhou;
•	bedreigings vir gesondheid of veiligheid van persone verbonde aan enige werk wat verrig word, enige artikel of substansie wat geproduseer, geprosesseer, gebruik, gehanteer, opgeberg of vervoer word en enige bedryfstoerusting of masjinerie wat in sy onderneming gebruik word, te identifiseer; en
•	vas te stel watter voorsorgmaatreëls getref moet word om die genoemde bedreigings uit te skakel. Dit sluit die verskaffing van persoonlike beskermende uitrusting in.
Maar nie net werknemers moet by die werk beskerm word nie. Alle werkgewers, insluitend persone in hulle eie diens, het ook die verantwoordelikheid om vir sover dit redelikerwys uitvoerbaar is, sy onderneming op so 'n wyse te bedryf dat persone wat nie in sy diens is nie en wat regstreeks geraak word deur sy bedrywighede, nie daardeur aan bedreigings vir hul gesondheid of veiligheid blootgestel word nie.
Die BGV-Wet verwys herhaaldelik na die term "redelik uitvoerbaar" en definieer hierdie begrip dan ook in artikel 1. Om te bepaal of iets "redelikerwys uitvoerbaar" is, moet die volgende faktore oorweeg word:
•	Die ernstigheidsgraad en omvang van die betrokke bedreiging of risiko
•	Die stand van geredelik beskikbare kennis betreffende daardie bedreiging of risiko en van enige metode om die bedreiging of risiko te verwyder of te verminder
•	Die beskikbaarheid en geskiktheid van metodes om daardie bedreiging of risiko te verwyder of te verminder
•	Die koste daaraan verbonde om daardie bedreiging of risiko te verwyder of te verminder in verhouding tot die voordele wat daaruit voortspruit
Die pligte van werknemers ingevolge die BGV-Wet:
Ingevolge die bepalinge van artikels 14 en 15 van die BGV-Wet, word daar van werknemers, onder andere, vereis om:
•	redelike sorg te dra vir sy eie veiligheid en gesondheid en dié van ander persone wat geraak mag word deur sy optrede of versuim;
•	sy samewerking aan die werkgewer te gee om dit moontlik te maak dat die pligte en vereiste ingevolge die Wet uitgevoer of nagekom word;
•	enige wettige opdrag wat aan die werknemer gegee word, uit te voer en die gesondheids- en veiligheidsreëls en -prosedures wat voorgeskryf is deur sy werkgewer in die belang van gesondheid of veiligheid gehoorsaam;
•	onveilige of ongesonde toestande so gou moontlik by die werkgewer of gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger vir sy werkplek aan te meld;
•	insidente waarby hy/sy betrokke is en wat sy gesondheid kan beïnvloed of wat 'n besering aan homself veroorsaak het, voor die einde van daardie skof by sy werkgewer aan te meld of so gou doenlik daarna;
•	nie enige voorwerpe ten aansien van beroepsgesondheid en -veiligheid te beskadig of te misbruik of daarmee in te meng nie.
Uit bogenoemde is dit duidelik dat die werkgewer die plig het om 'n veilige en gesonde werksplek daar te stel asook die plig om gevare en bedreigings vir veiligheid en gesondheid te identifiseer en aan te spreek deur dit uit te skakel of die bedreiging te versag. Dit is egter onderhewig aan dit wat redelik uitvoerbaar onder die omstandighede is. In die lig van die feit dat werknemers met verskeie mense werk, is dit redelike te verwagte dat 'n werkgewer die nodige voorsorgmaatreëls sal tref om sy/haar personeel teen die virus en enige ander oordraagbare siekte, sal beskerm.
Advokaat van Vuuren se advies aan werknemers is om met hulle werkgewers in gesprek te tree en te versoek dat voorsorgmaatreëls (waarvan handreinigers slegs een metode is) in plek gestel word wat die oordrag van die virus kan voorkom of ten minste beperk. Sou 'n werkgewer nie gehoor gee nie, kan 'n werknemer die departement van indiensneming en arbeid kontak en vra dat 'n inspekteur die aangeleentheid ondersoek.
Indien jy enige ander vrae het rondom die Koronavirus en die invloed van die virus op jou werk, besoek gerus die volgende skakel waar jy vrae kan plaas wat deur 'n regskenner beantwoord sal word: https://corona.org.za/