Ruan Josh kap terug ná talle bewerings oor maatskappyRuan Josh (Foto: Facebook) Ruan Josh, die gewilde sanger en bestuurder van Wow Music Distribution, het Maroela Media genader om sy kant van die saak te stel nadat talle bewerings in die Sondagkoerant Rapport gemaak is oor dié gelikwideerde musiekverspreidingsmaatskappy. Wow, wat in 2010 op die been gebring is deur Doepie du Plessis, die sangeres Juanita du Plessis se man en Ruan se pa, is op 16 Januarie vanjaar gelikwideer. Ruan vertel aan Maroela Media dat hy sedert 2010 by die maatskappy betrokke was as bestuurder. Nadat die maatskappy ŉ hiatus van sowat twee jaar geneem het, het Ruan weer nuwe lewe daarin geblaas aan die einde van 2014. “Vandat ons in 2015 weer ons deure oopgemaak het, was ek 100% aan die stuur van sake. Ek het al die kontrakte geteken, met al die kunstenaars onderhandel, al die vergaderings bygewoon, die personeel bestuur en die leiding geneem.” Hy vertel Wow het in 2015 en 2016 uitstekende finansiële jare gehad en het daarom die besluit geneem om sy verspreiding uit te brei na kettingwinkels landwyd soos Pick n Pay, Game, Shoprite Checkers en CNA. “Dit het baie goed gegaan en teen 2017 het ons twee bene in die maatskappy gehad – ons het ons normale verspreiding gehad wat Musica, CUM en nog in daardie stadium Look n Listen en Top CD behels het en dan ook die kettingwinkelgroepe. Met die kettingwinkels het ons ons eerste bloutjie begin loop,” sê Ruan. Hy vertel Wow het ŉ subverspreidingsooreenkoms aangegaan met Universal Music. “Hulle gee vir ons al die voorraad, dan sit ons dit in Pick n Pay vir hulle. Ek dink as ons R8 gemaak het op ŉ eenheid was dit baie. Pick n Pay wou in daardie stadium 30 000 eenhede hê, wat ŉ bestelling van omtrent R2,4 miljoen was. Dit was ook op die rug van ŉ bestelling van R4 miljoen die vorige jaar. Ons het dit mooi deurverkoop en kon almal betaal en dit het regtig goed gegaan met die maatskappy.” Ruan sê egter toe Wow reeds die eenhede klaar bestel het van Universal Music vir Pick n Pay, het Pick n Pay besluit om die bestelling te halveer. “Ons het die eenhede laat vervaardig by Universal Music op grond van hierdie ooreenkoms, so hulle kon nie die voorraad terugvat nie, want hulle sou dit nie kon verkoop op ŉ ander plek nie. En daar sit ons toe nou met omtrent R1,2 miljoen se voorraad wat ons nie kan verkoop op ŉ ander plek nie.” Dit het die maatskappy ŉ groot knou gegee. “Ek het op daardie tydstip omtrent 20 mense in my diens gehad. Die een ná die ander handelaar het besluit hulle is klaar met die fisieke musiekmark en ons was bewus daarvan dat daar ŉ afname in CD-verkope sou kom. Digitale platforms wat meer gewild begin raak is ŉ groot rede daarvoor, maar myns insiens is dat dit ook baie ekonomies gedrewe is. Die verbruiker daar buite sukkel, en ongelukkig is enige iets wat vermaaklikheid is, ŉ luukse wat mense eerste sny. Ons het uiteindelik in 2017 slegs ŉ derde verkoop van dit wat ons die vorige jaar verkoop het.” Hy gee toe dat hy die maatskappy toe al moes toemaak. “Maar ek het gevoel daar is nog ruimte en ons kan die ding maak werk. Dit was ook vir my ontsettend moeilik om te dink dat ek mense moes afdank. Dit was 20 mense wat ek geken het, ek het hulle kinders geken en ek dink dit was die grootste oorwegingspunt vir my vir hoekom ek nie gestop het nie.” Ruan sê Musica, een van die grootste musiekhandelaars in Suid-Afrika, het in 2018 besluit om oor te gaan na ŉ besendingsbasis. “Dit beteken hulle gaan jou net betaal vir die eenhede wat deur die kasregister gaan en nie vir al die eenhede wat bestel is nie. Ons moes al ons voorraad uit die winkels onttrek en dit van voor af insit, want sodoende is dit dan besendingsvoorraad. Wow sit dit as verspreidingsmaatskappy op sy eie risiko in die winkels. Volgens Ruan is dit waar die groot bloutjie met Coenie de Villiers se album, Pure Coenie, geloop is. “Ons het sy albums in die winkels gesit, maar die oomblik toe sy bemarking vir die album begin, kom die besendingskontrakte deur. Dit was nie ŉ geval dat hulle vir jou ŉ keuse gee of jy op besending wil gaan of nie – hulle het dit met almal gedoen.” Hy benadruk dat Wow openlik was met De Villiers oor Musica se nuwe kontrakooreenkomste. “Ek het met Coenie probeer praat daaroor, en ek het dit vir hom probeer verduidelik, maar sy woorde op meer as een geleentheid was: “Ek stel nie belang in besending nie, want dit is nie wat aan my gekommunikeer is deur die Wow-werknemer nie”. Coenie se kontrak stipuleer sell or return, maar dit stipuleer nie spesifiek besending nie, want nie een van Wow se kliënte was toe op besendingsbasis geteken nie, so ek het nie die nut daarin gesien om dit in ŉ kontrak te sit toe besendingbasisse nog nie ŉ realiteit was toe ons die kontrak al in 2017 met Coenie gesluit het nie.” Hy erken die bewerings dat Wow nog ŉ bedrag geld aan De Villiers verskuldig is, is waar. “Dit het ons nooit ontken nie. Ons het met hom ŉ ooreenkoms gesluit en op die tydstip wat die eerste berigte geplaas is, het ons reeds meer as 35% van dit wat ons hom skuld, afbetaal. “Ek is baie trots om vandag te sê dat elke kunstenaar se geld reeds weggesit is en die betalings begin hierdie week uitrol. En dit is nié omdat daar nou aantygings in die media gemaak word nie. Dit was van die begin af die plan om almal te betaal wat hulle toekom, maar Wow moes ongelukkig eers deur die likwidasieproses gaan.” Ruan voeg by die bewerings dat De Villiers Wow vooraf betaal het om sy album te versprei, is onwaar. “Ons ooreenkoms is ons betaal die kunstenaar op dit wat verkoop – dit is hoe ŉ verspreidingsooreenkoms werk. Ons druk die CD, stuur dit vir die winkels en as hy verkoop, betaal ek jou jou tantieme. Dit is dus onmoontlik vir die kunstenaar om my vooraf te betaal om sy CD’s te versprei. Al waarvoor ŉ kunstenaar betaal, is om die album te laat opneem. “Die eenhede wat nie verkoop nie, bly Wow se risiko, want ons het dit vervaardig en ons betaal fisies vir daardie voorraad. Wow bly die eienaar van die voorraad. Die kunstenaar bly die eienaar van die inhoud, so hy kry die grootste gros van dit wat inkom. Dit is sy inhoud, intellektuele eiendom en musikaliteit, maar die fisieke CD bly Wow se bate.” De Villiers stem saam met Ruan dat bewerings, dat hy Wow vooraf betaal het om sy album te versprei, onwaar is. “Ek het Wow nooit vooraf betaal vir enige verspreiding nie. As daar sulke bewerings in die media versprei is, is dit onwaar,” het hy aan Maroela Media gesê. “Wow se verspreiding van my vorige album, Emoji, het goed afgeloop en ek het daarom besluit om Pure Coenie ook deur Wow te versprei.” De Villiers, onder leiding van sy regsverteenwoordiger, en Wow het uiteindelik ŉ skikkingsooreenkoms aangegaan waarvan die inhoud vertroulik is, soos ooreengekom. Hy het bevestig Wow het Vrydag die skikkingsooreenkoms afgehandel kragtens die voorwaardes. “Hulle het gedoen wat hulle gesê het hulle sal doen. Mens verloor steeds inkomste op die verspreiding van ŉ album; mens kan ongelukkig nie ŉ album twee keer vrystel nie.” De Villiers het gesê hy wens Wow, Ruan en alle betrokkenes net die beste toe. Ruan Josh (Foto: Facebook) Ruan gee toe dat hy nie vinnig genoeg gereageer het toe die dalings in verkope die maatskappy in die wiele begin ry het nie. “Ek het geweier om binne ŉ week te probeer dink aan ongegronde redes om ŉ geskrewe waarskuwing aan ŉ werknemer te kon gee sodat die maatskappy die persoon sonder ‘n pakket kon afdank; so ek het vir almal pakkette betaal.” Hy sê die maatskappy het die eerste fase van afleggings gedoen en het vir al die werknemers pakkette uitbetaal. “Daarna het dinge steeds nie beter gegaan nie en vir meer as 12 maande kon ons nie ons teikens behaal nie, maar intussen moet jou oorhoofse koste soos salarisse en huur betaal word. Ons moes nog steeds alles betaal wat ons moes om net aan die gang te kon bly. Ek het uiteindelik al die fases van aflegging gedoen en dit was onmoontlik om te herstel van daar af. Ons het besluit om te likwideer.” Ruan sê hy het van die begin af met elke kunstenaar oor die likwidasie kommunikeer. “Ek en twee dames het die proses voortgesit om Wow toe te maak en ons het vir elkeen van die 17 kunstenaars hulle finale rekeninge gestuur en gesê ons gaan nou likwideer. Oor die algemeen het meeste van die kunstenaars laat weet dat hulle verstaan. Ek het van die begin af gesê ek sal hulle geld vir hulle betaal, maak nie saak hoe nie. “Ek het nooit weggehardloop van iemand nie. Die bedrag verskuldig is omtrent R4,9 miljoen en daar is omtrent 30 000 eenhede wat uit die winkels onttrek is wat op die bankrotveiling verkoop kan word om in kontant om te sit. Ons weet nie hoeveel die likwidateurs daarvoor gaan kry nie. Ek dink wat hulle gaan doen is om die kunstenaars te bel om hul eie albums te koop, want jy as kunstenaar is die beste een om jou CD’s te verkoop. Dit is jou produk, maar jy besit dit nie, want Wow het dit vervaardig. Al die voorraad behoort aan Wow, dit is dus ŉ bate vir ons. “Ons het met elke kunstenaar ŉ rekening gehad en as hy wil voorraad trek vir sy vertonings, dan betaal hy ons R25 vir ŉ eenheid, wat letterlik koste is, ek het nie eers ŉ wins daarop gesit nie, sodat die kunstenaar kan geld maak uit sy vertonings. Dít is die voorraad wat nou nog by Wow lê. “Daar is geïsoleerde gevalle waar die kunstenaars na ons toe gekom het en gesê het hulle wil hê ons moet slegs die albums versprei, want hulle het dit klaar gedruk. Al daardie kunstenaars, soos Klikkerland, Pietman Roos en Retief Burger, se voorraad is ook onttrek uit die mark uit en aan hulle terug besorg.” Hy benadruk dat dit sy persoonlike fondse is wat hy gebruik om die kunstenaars te betaal. “Dit was nooit my hart om weg te hardloop met almal se geld nie. Ek weet ŉ kunstenaar is afhanklik van sy geld; ek is ook ŉ kunstenaar. Ek weet jy verkoop net vyf tot 15 CD’s op ŉ vertoning en dan moet jy daarmee jou brandstof betaal. Maak nie saak waar jy is nie, dit is duur. Ek verstaan dit en dit is hoekom ek van die begin af met almal oop kaarte gespeel het.” Juanita du Plessis Foto: Facebook Volgens Ruan word sy ouers betrek by ŉ saak wat nie op hulle betrekking het nie. ŉ Diefstalklag teen Doepie deur die vervaardiger van ŉ bordspeletjie is aanhangig gemaak op die rug van ŉ klag teen Wow wat steeds hangend is vir dieselfde saak. Doepie is tweede verweerder in dié saak en volgens Ruan het Doepie steeds nie kennis van die klag ontvang nie. “Wow is ŉ beslote korporasie met lede. Ek is ŉ lid en my pa was ŉ lid, maar hy het al sedert 2015 geen meer belange by die onderneming nie. Hy het op die plaas gesit en saam met my ma getoer. Ons het miskien nooit die papierwerk wat dit betref behoorlik afgehandel nie, maar hy kan nie persoonlik aanspreeklik gehou word vir enigiets wat met Wow te doen het nie – Wow is ék.” Juanita Records, Juanita se platemaatskappy wat verantwoordelik is vir die opname van Juanita, haar dogter Franja du Plessis en Ruan se albums, word ook deur die media by Wow se likwidasieproses betrek. “As jy op besending gaan dan moet jy mos nou van voor af begin, so ons het al ons voorraad uit Musica onttrek, maar toe staan die rekening by hulle op R500 000 wat ons aan Musica sou moes betaal voordat ons ŉ sent by hulle kon kry en ons voorraad weer by hulle kon insit,” verduidelik Ruan. “Ons wou natuurlik hê my eie, my sussie en my ma se albums moet aanhou verkoop, en ons het gevolglik die R500 000-las net so oorgeskuif na Juanita Records toe; in effek het Juanita Records dus R500 000 aan Musica betaal om al haar voorraad te kry en verkope voort te sit. Ons verkoop nou basies sewe maande lank albums sonder om ŉ sent te sien sodat ons daai skuld kan delg – en dit is eintlik Wow-skuld. Dit is wat my ouers vir my gedoen het, anders het dit ook in die krediteureboedel gegaan. Daar is 7 000 eenhede van Juanita se CD’s verkoop om die skuld te delg, waarvan sy nie ŉ sent gesien het nie.” Hy sê sy ma kry bitter swaar oor al die bewerings. “Die hele ding het eintlik niks met my ma te doen nie. Sy moet my eintlik net ŉ pakslae gee. Sy was ŉ gewone kunstenaar wie se albums versprei is deur Wow, net soos Coenie, en dit is waar haar verbintenis met Wow eindig. “Sy is ŉ bitter sensitiewe mens, net soos ons hele familie maar is, en dit is vir haar moeilik om nou op ŉ verhoog te stap en te weet mense het waarskynlik ŉ opinie oor haar gevorm weens sensasionele berigte.” Hy voeg by dat dit egter geen verband hou met die rede waarom sy nie in November vanjaar weer te sien sal wees tydens die Afrikaans is Groot-konsertreeks in Pretoria nie. “Sy tree nou al vir 20 jaar op. Sy en my pa het al gesamentlik meer as 4 000 keer opgetree. Hy stel haar toerusting op, hy meng haar klank en hy bestuur die voertuig, elke aand. Ek dink dit is vir hulle die moeilikste om te dink nou, in ŉ oogwink, met twee of drie berigte, is 20 jaar se harde werk tot niet. Sy dink die mense is kwaad vir haar en almal praat oor haar.” Hy gee toe dat dit vir hom self moeilik was om Maandagoggend op ŉ verhoog by ŉ skool te stap. “Jy kan sien al die onderwysers het die naweek die koerant gelees en wonder wat gaan ek nou volgende doen of sê. Ek glo wel die beste manier om enige kritiek in jou lewe te hanteer is om dit te in die oë te kyk en aan te beweeg. Ek het nog nooit iets gehad om weg te steek nie en hierna kan mense sê wat hulle wil.”