Sterkfontein-reservaat steeds gesluit: ‘Gee terug ons dam’Inwoners van die gebied, asook gereelde besoekers aan die oord, sê dit is nou lankal tyd dat sake na normaal terugkeer. (Foto: Charl Wewege) Terwyl dit in die verlede by die Sterkfonteindam en -natuurreservaat gewemel het van besoekers – veral kranige vissermanne – was daar die afgelope paar maande weinig teken van lewe by dié eens gewilde oord. Vissermanne en sakelui is woedend omdat die reservaat naby Harrismith – en op die grens tussen die Vrystaat en KwaZulu-Natal – sowat 19 maande nadat beheer daarvan aan die departement van gesondheid oorgegee is, steeds nie weer sy deure vir die publiek oopgestel het nie. Die oord is in Mei verlede jaar aan die gesondheidsdepartement oorgegee sodat dit as ŉ kwarantynfasiliteit vir Covid-19-gevalle in die Vrystaat gebruik kon word. Sedertdien was dit taboe vir enige gewone besoekers. “Dit lyk meer soos ŉ spookdorp as enigiets anders,” sê ŉ gids wat in die verlede gereeld vissermanne op die gewilde dam vir veral vlieghengel-uitstappies begelei het. “Die gordyne van die chalets is dig toegetrek en daar staan geen voertuie in die motorhuise nie. Dit lyk nie soos jy sou verwag ŉ plek sou lyk wat gebruik word nie,” sê hy. Vissermanne en ander besoekers, ook dagbesoekers, het gewoonlik deur die munisipale oord toegang tot die dam verkry. Die dam kan steeds gebruik word, maar nie deur die oord nie. Ander opsies om toegang tot die dam te kry is veel duurder, of die toegangsroetes sleg. Die gids, wat hoop dat besoekers binnekort weer na die oord sal mag terugkeer, wil nie sy naam genoem hê nie uit vrees dat dit verhoudings tussen hom en amptenare kan versuur wanneer die reservaat weer sy hekke oopmaak. “Ons soek ons dam en ons reservaat terug – as jy dit nie meer as Covid-19-fasiliteit gebruik nie, heropen dit dan.” Nog ŉ inwoner van die gebied sê die gastehuis wat sy in die omgewing bedryf het, moes sy deure sluit nadat gaste, hoofsaaklik vissermanne, opgedroog het. Die vrou sê die perseel word nou permanent verhuur en sy moes noodgedwonge ŉ ander bron van inkomste vir haarself begin genereer. Charl Wewege, ŉ inwoner van die gebied en kranige visserman wat help om besoekers en gidse met mekaar in verbinding te bring, het onlangs ŉ petisie begin in ŉ poging om meer druk op die owerhede te plaas om die oord weer oop te stel. In die petisie sê Wewege daar is geen rede waarom die dam nie vir sport- en ontspanningsdoeleindes oopgestel kan word nie. Dit is boonop ŉ groot toeriste-aantreklikheid en “die brood en botter vir talle visvang- en toerismegidse”. Die Sterkfonteindam lê op die grens tussen die Vrystaat en KwaZulu-Natal en lok veral hengelaars en avontuursport-entoesiaste. (Foto: SA Tourism) Dr. Mbulelo Nokwequ, hoof van die Vrystaatse departement van ekonomiese en kleinsakeontwikkeling, toerisme en omgewingsake (Destea), sê hy hoop die oord kan die naweek reeds minstens vir hengelaars en kampeerders heropen word. Die departement van gesondheid het die oord reeds weer aan Destea oorhandig, maar Nokwequ sê ŉ behoorlike bateopname moet eers gedoen word voordat die chalets byvoorbeeld weer vir besoekers oopgestel word. Maroela Media verneem heelwat skade is glo aan fasiliteite aangerig. Volgens Nokwequ sal die bateopname ook hierna kyk, asook na enige bates wat moontlik vermis of beskadig is. Chalets sal ook grondig skoongemaak word. Daar is egter nog geen tydsaanduiding van wanneer die chalets weer vir die publiek beskikbaar gestel gaan word nie. Dr. Roy Jankielsohn, DA-leier in die Vrystaat, sê die dam is ŉ belangrike bron van inkomste en een van die min plekke waar plaaslike inwoners en ander besoekers kan kom uitspan. Jankielsohn sê dit lyk nie of daar onwilligheid by die owerhede is om die oord te heropen nie, maar dat dit klaarblyklik met heelwat burokratiese rompslomp gepaard gaan. “Niemand wil hulle tot ŉ besluit verbind nie. Die regering wil hom nie verbind tot enigiets nie, nie eens visvang nie.”