'n La Nina-stelsel is gevestig - ProAgri
by Specialist Writer 1st December 2021, 2:13 pm 132 Views Comments Off on 'n La Nina-stelsel is gevestig
Deur Johan van den Berg, Onafhanklike Landbouweerkundige
Gemiddelde tot bogemiddelde reënval word verwag vir Desember en eerste deel van Januarie vir die Somerreënvalgebied terwyl verdere reen moontlik is vir die Winterreënvalgebied in die eerste deel van Desember.
November 2021 is gekenmerk deur baie wisselvallig verspreide reënval met die meeste reën wat oor die noordelike, sentrale en suidoostelike dele voorgekom het. Dit is as gevolg van die vloei van tropiese vog oor Angola en oor Botswana. Intense laagdruksisteme of afsnylaagdrukstelsels het oor gedeeltes van die land begin ontwikkel soos oor gedeeltes van die Tuinroete met George wat tussen 100mm en 200mm gekry het.
Swaar neerslae het ook oor Gauteng voorgekom in die laaste week van November met tussen 60mm en 100mm asook in Giyani en Marken in Limpopo waar meer as 60mm gemeet is op 22 en 23 November. Swaar reën en hael het ook skade veroorsaak in Klerksdorp in die Noordwes Provinsie. "Ontydige" reënval van meer as 20mm het ook voorgekom rondom 27 November oor groot dele van die Wes-Kaap wat 'n groot negatiewe impak kan hê op veral ongestroopte wintergrane.
Daar was 'n gebied in die oostelike dele van Noordwes provinsie en aangrensende dele van die Vrystaat en Mpumalanga wat baie min reën gekry het gedurende November en die eerste effektiewe reënval eers in die laaste week van November gekry het en boere kon eers teen die einde van November in hierdie gebiede begin plant.
Gedeeltes van die Oos-Kaap bly baie droog en distrikte soos Steytlerville, Willowmore en Jansenville met slegs ligte neerslae wat tot op hede voorgekom het. Alhoewel baie van die droogtegeteisterde gebiede van die Noord-Kaap redelike goeie reënneerslae in Oktober gekry het, was daar 'n gebrek aan opvolgreën en het baie hoë temperature ook voorgekom. Dit het veroorsaak dat die droogtetoestande voortduur en herstel van weiding kon nog nie plaasvind nie. Sprinkane begin ook weer 'n ernstige probleem word.
Die vlak van opgaardamme in die Somerreënvalgebied is oor die algemeen baie goed met damme in die Vrystaat omtrent nog gemiddeld 88.3% vol met die Gariep op 90%, Vaaldam op 78.8% vol en die Vanderkloofdam op 86.4%. Daar is vanjaar 'n baie groot vloedrisiko indien swaar reënneerslae gaan voorkom in die opvanggebiede van die groter opgaardamme want die bufferkapasiteit van damme is min. Sommige damme in die Oos-Kaap bly op kritieke lae vlakke of byna leeg met die Koegadam op slegs 10.6% wat 'n geringe verbetering begin toon teenoor vorige maande toe dit onder 5% was. Wes-Kaapse damme is op baie gunstige vlakke en gemiddeld 80.7% vol maar die reënseisoen is byna verby.
Die watervlak van die Karibadam is op 28% teenoor 23% verlede seisoen dieselfde tyd terwyl die Katzedam in Lesotho op 69% is en die Mohale dam op 35% wat beter is 'n maand gelede. Die Hardapdam in die suide van Namibië is op 52% van vol volume.
Die huidige La Nina-gebeurtenis is op hierdie stadium nog geklassifiseer as 'n swak La Nina met al die Nino-gebiede tussen 0.5°C en 1.0°C koeler as normaal. Dit word egter verwag dat temperature verder gaan daal tot ongeveer 1.3°C koeler as normaal teen die einde van Desember wat dan as 'n matige La Nina geklassifiseer kan word met omtrent dieselfde intensiteit as in 2020/21. Voorspellings toon dat die huidige La Nina sal voortduur tot in Maart/April 2022.
Vroeë aanduidings toon dat die 2022/23 seisoen tussen Neutraal en El Nino gaan word nadat die huidige La Nina verdwyn het in die winter van 2022. Alhoewel Suidelike Afrika in 'n natter siklus is tot ongeveer 2025 kan die verwagte El Nino hierdie natter siklus tydelik verbreek in 2022/23.
Die Suidelike Ossilasie Indeks (SOI) as indikator van die invloed van see-oppervlaktoestande op oorliggende weerstelsels in die Nino-gebiede bly vir die vyfde agtereenvolgende maand in 'n positiewe fase of La Nina-neigend. Op 'n skaal van -30 (sterk El Nino) tot +30 (sterk La Nina) is die 30-dae lopende SOI tans op +12.1 wat 'n swak tot matige La Nina verteenwoordig. Wat egter belangrik is, is die vaste La Nina-neigende patroon sedert Julie 2021.
Die Indiese Oseaan Dipool (IOD) is nou in 'n neutrale fase en sal daar bly vir die komende maande.
Met die La Nina wat gevestig is en die Indiese Oseaan wat nou oorgegaan het in 'n neutrale fase is vooruitsigte positief vir gemiddelde tot bogemiddelde reënval vir die grootste deel van die Somerreënvalgebied. Met minder as verwagte reënval tot op hede oor die oostelike dele van die land gedurende Oktober en November 2021, is daar egter sterk aanduidings van swaar reën wat kan volg in hierdie dele gedurende Desember. Globaal lyk dit asof die La Nina se effek effens vertraag is maar dat die impak wel sal deurwerk, alhoewel 'n bietjie later.
Kort- tot mediumtermynvoorspellings is positief vir bogemiddelde reënval oor die sentrale tot oostelike dele van die land in die eerste en tweede week van Desember en dan veral baie gunstig in die laaste week tot tien dae van Desember en die eerste week van Januarie. Vooruitsigte is minder gunstig oor die westelike dele ek sal moontlik eers verbeter in die laaste week van Desember.
Langertermyn is vooruitsigte baie positief vir die tweede deel van die seisoen oor die sentrale tot westelike dele maar droër toestande is moontlik rondom Februarie oor die oostelike dele.
Temperature sal oor die algemeen gemiddeld tot ondergemiddeld wees as gevolg van die verwagte reënval en baie bewolkte toestande maar die westelike dele kan warm tot baie warm toestande ervaar.
Verdere reën kan voorkom in die eerste week van Desember tot ongeveer 8 Desember en meer as 10mm tot 20mm kan verwag word. Koue fronte beweeg steeds oor die suidelike binneland en saam met relatief sterk laagdruksisteme wat oor die suidoostelike Atlantiese Oseaan ontwikkel, veroorsaak dit reën oor die Winterreënvalgebied. Baie bewolkte toestande gaan vir die grootste deel van die eerste helfte van Desember voorkom en kan baie negatief wees vir omtrent alle gewasse.
Daar is ook 'n moontlikheid van verdere reën voor Kersfees.
Met die ontwikkeling van die huidige La Nina-verskynsel is dit moontlik dat daar somerreënval kan voorkom in die mid tot laatsomer as gevolg van somerreënvalstelselsels wat suidwaarts beweeg oor Namibië en westelike dele van die Noord-Kaap.
Reenvaltoestande begin verbeter oor die noordelike dele en bogemiddelde reënval word verwag vir Desember vir die gebied rofweg noord van Otjiwarango. Die mees waarskynlikste tyd vir reën is in die tydperk vanaf 10 tot 24 Desember. Die sentrale dele kan vanaf ongeveer 18 tot 24 Desember redelike goeie neerslae verwag terwyl daar in die suidelike dele slegs ligter neerslae kan voorkom net voor Kersfees.
Die La Nina-verskynsel is nou gevestig alhoewel tans nog as 'n swakkerige gebeurtenis maar behoort verder te ontwikkel tot 'n matige verskynsel.
Reënvalvooruitsigte is baie positief vir Desember en eerste deel van Januarie vir die grootste deel van die Somerreënvalgebied met die uitsondering van die westelike dele.
Die Winterreënvalgebied kan steeds verdere reën verwag in die eerste deel van Desember.
Vrywaring: Die outeur of Santam of enige ander partye in die dokument genoem of aangehaal, waarborg geensins die akkuraatheid, volledigheid of betroubaarheid van die inligting in die dokument nie. Enige aksies of besluite wat geneem word op grond van die inligting in hierdie dokument word op eie risiko geneem en sal die outeur, Santam of enige ander partye genoem in die dokument geensins verantwoordelik wees vir enige verliese of skades in verband met die gebruik van die inligting soos wat dit voorkom in hierdie dokument nie.