Daling in kospryse bereik nie verbruikers(Argieffoto: pixabay) Brandstofpryse daal die afgelope drie maande en wêreldwyd word die prys van voedselkommoditeite laer en steeds sien Suid-Afrikaanse verbruikers nie ŉ ooreenstemmende daling in kospryse op kleinhandelvlak nie. Die Pietermaritzburg Economic Justice and Dignity Group (PMEJBD) se indeks van huishoudelike bekostigbaarheid, wat kospryse van 44 supermarkte en 30 slaghuise op verskeie plekke in die land dophou, wys dat die gemiddelde koste van ŉ huishouding se kosmandjie nou op R4 805,86 staan. Die mandjie is nou R30,28 duurder (0,6%) as ŉ maand gelede, maar R586,39 duurder (13,9%) as dieselfde tyd verlede jaar. Die organisasie sê weens ŉ gebrek aan deursigtigheid, kan hy nie bepaal waar in die plaaslike waardeketting inflasie so hardnekkig hoog bly nie. “Die vraag is of die bedryf die laer koste aan die verbruiker deurgee of nie,” sê die PMEJBD. Die Reserwebank het die repokoers verlede week met 75 basispunte verhoog en aangedui dat die stap gedoen word om kosinflasie te verlaag. “As kleinhandelaars inderdaad nie die laer koste deurvoer nie, gaan ŉ verhoging in die rentekoers bloot meer lyding vir die Suid-Afrikaanse verbruiker veroorsaak. Dit gaan ons almal armer maak, werkloosheid moontlik verhoog en die ekonomie verder laat inkrimp – sonder om ŉ uitwerking op die verlaging van voedselprysinflasie te hê.” Die organisasie sê pleks daarvan om rentekoerse te verhoog, moet ŉ assessering gedoen word om te bepaal waar in die waardeketting inflasie hoog bly en dan daar in te gryp. In September was daar volgens PMEJBD se opname ŉ styging in die prys van wit brood, uie, wors, tamaties, lemoene en vleisaftrekselblokkies. Kossoorte wat 3% duurder is, sluit in bruin brood, aartappels, melk, maas en kerriepoeier. Gevriesde hoenderstukke is 2% duurder. Goeie nuus is dat die prys van kookolie, wat die afgelope paar maande die hoogte ingeskiet het, vandeesmaand met gemiddeld van R20,68 (-9%) per 5 liter-bottel gedaal het. Die gemiddelde prys van ŉ 5 liter-bottel olie is nou R210,86. Die gemiddelde koste van kernvoedselitems in ŉ huishouding se mandjie – kossoorte wat geprioritiseer word en eerste gekoop word – bly betreklik hoog. Luidens Statistieke Suid-Afrika se jongste syfers staan kerninflasie tans op 7,6%, terwyl voedselinflasie op 11,5% staan.