Geskryf deur David Roberts
'N Straat tydens die Groot Pes in Londen, 1665, met 'n sterfkar en roubeklaers. Welkom beelde, BK BY-NK-SA
In 1722 trek Daniel Defoe een van die groot literêre hoaxes van alle tye af. 'N Tydskrif vir die plaagjaar, noem hy sy nuutste boek. Die titelblad beloof "Waarnemings van die merkwaardigste gebeurtenisse" tydens die Groot Pes van 1665, en beweer dat dit "geskryf is deur 'n burger wat die hele tyd deurgehou het" in Londen - Defoe se eie naam is nêrens te vinde nie.
Dit was 60 jaar voordat iemand twak. Uit mondelinge getuienisse, sterfteswissels, lordemeester se proklamasies, mediese boeke en literatuur geïnspireer deur die plaag van 1603, het Defoe die hele ding opgemaak.
Onbetroubare memoires: Daniel Defoe (1660-1731) Nasionale maritieme museum, Londen.
En tog lê hierdie buitengewone boek soos die waarheid. Dit is die mees ontstellende weergawe van 'n epidemie wat ooit gepubliseer is - en dit spring nou regtig van die bladsy af in die era van COVID-19. Ons voel hoe dit was om deur 'n hoofweg te stap met niemand anders nie. Ons lees van die bevallingsbevele wat deur die regering gepubliseer is, en hoe mense daar rondom gekom het. Ons deel die benoudheid van gesinne wat die regte begrafnisse vir hul geliefdes geweier het.
Ons leer van die groot paniek omdat mense probeer verstaan ​​het waar die siekte vandaan kom, hoe dit oorgedra is, hoe dit kon vermy word, watter kans u gehad het as u dit gevang het, en - mees moderne van alles - hoe vals nuus en vals praktisyns vermenigvuldig antwoorde op al die vrae.
Buboniese plaag was natuurlik baie snaakser as koronavirus. In sy gewone vorm - oorgedra deur vlambyte - was dit ongeveer 75% dodelik, terwyl dit in sy long-tot-long vorm tot 95% gestyg het. Maar op die manier waarop dit bestuur is - en die effek wat dit op mense se emosies en gedrag gehad het - is daar vreemde ooreenkomste te midde van die verskille. Defoe het hulle almal gevange geneem.
Sy verteller, wat slegs as HF geïdentifiseer is, is gefassineer deur wat gebeur het nadat die heer se burgemeester beveel het dat slagoffers in hul huise toegesluit moet word. Wagters is buite die voordeur geplaas. Hulle kan per e-pos gestuur word om kos of medisyne te gaan haal en die sleutels saam te neem, sodat mense probeer het om meer sleutels af te sny. Sommige wagte is omgekoop, aangerand of vermoor. Defoe beskryf een wat met buskruit "opgeblaas is".
Defoe se Journal of the Plague Year.
HF raak behep met die weeklikse sterftesyfers. Hulle het sterftes volgens parogie in kaart gebring en 'n beeld gegee van hoe die plaag in die stad beweeg. Tog was dit onmoontlik om seker te wees wie direk aan die siekte gesterf het, net soos ons vandag in die BBC-nuus hoor dat mense "met" eerder as "aan" van COVID-19 gesterf het. Rapportering was moeilik, deels omdat mense huiwerig was om toe te gee dat daar 'n infeksie in die gesin was. Hulle kan immers in hul huise toegesluit word om die siekte op te doen en te sterf.
HF is ontsteld oor diegene wat tavernes oopgemaak het en hul dae en nagte deurgebring het om te drink, en bespot het teen wie daarteen beswaar gemaak het. Op 'n stadium konfronteer hy 'n groep rowers en kry daarvoor 'n stormwond van mishandeling. Later, terwyl hy een van sy minder aantreklike eienskappe vertoon, is hy bly om te hoor dat hulle almal die plaag betrap en dood is.
Hy is 'n toegewyde Christen, maar die verhale wat hom die meeste bekommer, is dit wat almal vandag nog skok, ongeag hul oortuigings. Is dit moontlik, vra hy, dat sommige mense so goddeloos is dat hulle ander doelbewus besmet? Hy kan die idee net nie vierkantig maak met sy meer vriendelike siening van die menslike natuur nie. Tog hoor hy baie stories oor slagoffers wat in die gesigte van verbygangers inasem, of besmette mans wat vroue op straat lukraak omhels en soen.
Toe prins Charles en Boris Johnson onlangs siek geword het, het ons gesê die virus "diskrimineer nie". Daarvoor het HF iets te sê. Oor al sy onsekerhede hou hy een ding vas. Die plaag het die armes onproportioneel geraak. Hulle het, soos nou, in meer beknopte omstandighede gewoon, en was meer vatbaar vir slegte raad.
Dit was in die eerste plek meer geneig om slegte gesondheid te hê soos nou, en hulle het geen manier gehad om te ontsnap nie. Naby die begin van die uitbraak in 1665 het die hof en diegene met geld of huise in die land Londen in dromerye gevlug. Toe die idee van die res van die bevolking voorgekom het, kon u nie 'n perd vir liefde of geld vind nie.
'Here, wees u genadig met Londen.' Hedendaagse Engelse houtsny op die Groot Pes van 1665.
Gedurende die joernaal vertel HF dat hy hoop dat sy ervarings en advies vir ons nuttig kan wees. Daar is veral een ding wat regerings uit die boek kan leer - en dit is moeilik. Die gevaarlikste tyd, berig hy, was toe mense dink dit is veilig om uit te gaan. Dit was toe die plaag weer opgevlam.
Peseliteratuur is a genre in eie reg. So, wat trek skrywers en lesers tot so 'n wrede onderwerp? Iets miskien nie heeltemal gesond nie. Vir skrywers is dit die kans om 'n wêreld te ontdek waarin fantasie en werklikheid plekke verruil het. Ons is afhanklik van die skrywer as heldhaftige verteller, wat die afgryse in kaart bring soos die beste nuusverslaggewer.
Vir lesers is dit die gevoel dat u saam met hom tot aan die rand van die plaagkuil kan sluip en die verhaal kan vertel. Vir sy slotwoorde gee HF vir ons 'n doggerelgedig wat sy gevoelens en ons s'n opsom:
'N Vreeslike plaag in Londen was
In die jaar vyf-en-sestig,
Wat honderdduisend siele gevee het
Weg: tog leef ek!
David Roberts, professor in Engels en nasionale mede-onderwyser, Birmingham City University
Jy is hier: Tuis > Lewe > Reis en kreatiwiteit > Defoe se weergawe van die groot plaag van 1665 het vandag 'n opwindende parallel geword