ATKV: Wêreldboekedag 2020 en die VVA se boektrommelprojek | LitNet
Die viering van Wêreldboekedag op 23 April was vanjaar nog meer relevant as ooit tevore.
As gevolg van die COVID-19-pandemie en die inperking wat daarmee gepaard gaan, kan die wonder van die geskrewe woord gebruik word om eensaamheid en 'n gebrek aan stimulering teen te werk.
Nie net volwassenes sal hierby baat vind nie. Ouers het waarskynlik ook nou meer tyd om vir hul kinders voor te lees.
Ter viering van die ATKV se 90ste verjaardag vanjaar val die klem veral op lees.
Die Vriende van Afrikaans, 'n divisie van die ATKV, besef dat die huidige tydvak meer uitdagings aan veral kinders stel. Hoe gemaak met kinders wat hulself met skoolwerk moet help, maar nie met begrip kan lees of glad nie kan lees nie?
Die volgende statistieke het in die artikel "Help om leeskultuur te bevorder in Nasionale Boekweek" op Netwerk24 verskyn:
Net 14% Suid-Afrikaners lees aktief, terwyl 58% van huishoudings nie 'n enkele boek in besit het nie.
'n Derde van alle ouers vertel nie vir hul kinders stories nie en nog 50% het nog nooit vir hul kinders 'n boek voorgelees nie.
Verdere studie in 27 lande toon dat kinders 'n veel groter kans op sukses in die lewe het as hulle grootword in 'n huis waar so min as 20 boeke is.
Ons weet ook dan byna 80% van graad 4-leerders nie met begrip kan lees nie (PIRLS).
Deur voor te lees vir kinders, kan jy hulle lewenslange lesers maak, maar ook sorg dat hulle optimaal sal kan leer. Deur kinders aan die regte boeke en stories bloot te stel, kan ons hul bemagtig en goeie waardesisteme aanleer.
Ons glo dat geletterdheid en 'n liefde vir lees kan lei tot kinders wat onafhanklik kan dink, en kan help in die ontwikkeling van empatiese wesens wat vir hulself sal kan sorg en en hul regte ken.
Lees is die grondslag van alle leer-aktiwiteite. As mens in ag neem dat 'n kind meer leer in die periode van 0 tot 6 jaar as wat hy/sy vir die res van hul lewens sal leer, kan daar nooit te vroeg met voorlees en lees-aktiwiteite begin word nie.
Wat as jy nie geskikte boeke het om vir jou kind voor te lees nie?
Vertel vir hulle stories.
Luister na stories op die radio.
Gebruik ou tydskrifte of boeke, knip prentjies uit en maak jou eie storie op.
Speel speletjies – voer die storie op.
Kommunikasie – praat met jou kind en betrek hom of haar by die vertel van stories.
Vra hulp en kry leiding by opvoeders, kundiges, ens.
Besoek die ATKV se Facebookblad en kyk en luister na stories.
Die belangrikste ding om te doen of vir jou kind te gee is liefde, aandag en tyd. As ons vir ons kinders voorlees, besef hulle dat lees belangrik is omdat ons tyd daarvoor maak.
Ouers moet self 'n voorbeeld stel deur te lees want kinders doen wat volwassenes in hul omgewing doen. Navorsing in Nederland het ook bewys dat as jy vir 10 minute per dag vir jou kind voorlees, jy die kind instaat stel om jaarliks duisende nuwe woorde aan te leer.
Ongelukkig is boeke vir die meeste skole en mense 'n luukse. Die VVA wil kinders deur middel van die boektrommelprojek so vroeg as moontlik aan die wêreld van woorde en stories blootstel. Daar moet 'n leeskultuur geskep word en kinders moet in 'n woordryke omgewing grootword. Ons glo dat 'n leeskultuur aangeleer kan word. Net soos wat goeie sportmanne moet oefen om die beste in hul sport te word, so moet 'n mens ook elke dag lees om 'n goeie leser te word. Lees moet deel van 'n roetine word.
Die VVA se vlagskipprojek is sy boektrommels vol heerlike boeke wat aan verdienstelike skole en goedbestuurde kleuterskole besorg word en ook sy voorleesprojek wat die belang van voorlees in elke huis wil tuisbring.
Die VVA se boektrommelprojek bestaan uit:
'n boekverspreidingsprojek (boektrommels aan verdienstelike kleuterskole, Graad R-klasse en grondslagfase-klasse);
boekopvoeding en storievoorlesings vir kinders sodat hulle die waarde van boeke kan besef en 'n liefde vir lees ontwikkel;
voorleeswerkswinkels en leeskonferensies vir ouers, ander belangstellendes en opvoeders (VKO-praktisyns);
'n leesondersteuningsprojek (Doen en Leer).
Met hierdie uitgebreide boektrommelprojek wil die VVA jaarliks probeer om 'n groter impak te maak tot die ontwikkeling van 'n leeskultuur in gemeenskappe landwyd, sodat kinders – eerste-, tweede- en derdetaalsprekers van Afrikaans – in woordryke omgewings met toegang tot die regte boeke kan grootword en die vreugde en bemagtiging van lewenslange lees en leer kan ervaar en benut.
Danksy verskeie donasies, borge en vennootskappe kan die VVA jaarliks meer as 50 trommels nasionaal versprei.
Ten spyte van ons ywer en vordering met die projek, is 50 boektrommels 'n druppel in die emmer gegewe ons omstandighede in Suid-Afrika.