‘Ongekende steun’ vir veldtog teen NWU se taalplanHoofgebou by die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit Foto: Maryke Laas/NWU. Altesaam 61 275 individue, waarvan 2 116 voornemende ouers, 5 147 studente, 4 724 ouers van huidige studente, 4220 PUK-alumni, tientalle invloedryke Afrikaanssprekendes en 20 Afrikaanse organisasies is, het Saterdag ŉ groot nee-stem teen planne om die Noordwes-Universiteit (NWU) se taalbeleid te verander, uitgebring. Dié veldtog van Solidariteit volg nadat die NWU aangekondig het dat die universiteit sy taalbeleid hersien. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit en ŉ voormalige raadslid en studenteraadsvoorsitter van die NWU, het in ŉ verklaring gesê die enorme steun vir ŉ veldtog teen ŉ Engelse NWU is ongekend. “Ses keer meer mense het aan die konsultasieproses deelgeneem as wat aan die NWU se konsultasie oor die verandering van die universiteit se handelsmerk en kleur deelgeneem het. Die deelnemers het oorweldigend nee gesê,” het Hermann gesê. In ŉ verdere verwikkeling het die konvokasie van die NWU byna eenparig ŉ resolusie aanvaar waarvolgens die huidige taalbeleid waar Afrikaans en Engels primêre onderrigtale is, gesteun word. Daar is ook besluit dat die ontwikkeling van Sotho en Tswana as onderrigtale versnel moet word. Van die bekendes wat Solidariteit se veldtog gesteun het, sluit in dr. Theuns Eloff, voormalige rektor van die NWU; die historikus prof. Hermann Giliomee; prof. Irma Eloff, die voorsitter van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns; die rubriekskrywer Leopold Scholtz; Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging; die sanger Chris Chameleon; prof. Danie Goosen, voorsitter van die FAK; dr. Pieter Mulder, ŉ oudparlementslid, regter Wim de Villiers en die taalkenner Theo du Plessis. Vyftien jaar se studenteraadsvoorsitters het ook hul steun aan die nee-veldtog toegesê. Van die organisasies wat ook teen die universiteit se nuwe taalbeleid gekant is, sluit in die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU), AfriForum, die FAK, die Voortrekkers, die Vereniging van Regslui vir Afrikaans, Afrikaans Vriendelik, Rekenmeesters vir Afrikaans, die Afrikanerbond, die onderwysopleidingsinstelling Aros, en TLU SA. “Hierdie oorweldigende reaksie is die groot saamstaan waarna Afrikaanssprekendes dikwels streef. Ons is oorweldig, maar dankbaar,” het Hermann gesê. Hy het verduidelik die groep vra kortom dat die huidige taalbeleid, wat erken word as een van die wêreld se bestes, behou word; dat Afrikaans se status as primêre onderrigmedium op die Potchefstroom-kampus behoue bly; dat daar geen afwatering van die taalaanbod is nie; en dat Afrikatale as volledige onderrigtale ontwikkel word. In ŉ volledige skrywe aan die NWU het die vakbond gestel dat die NWU se posisie rakende die primêre tale van onderrig en die verdere ontwikkeling van Setswana en Sesotho geensins duidelik is nie. In die skrywe stel Solidariteit voorts dat die geloofwaardigheid van die proses van hersiening ernstig geknou word, aangesien dit voorkom of ŉ besluit om te verengels reeds geneem is. “Die NWU doen dus juis waarteen die NWU self gewaarsku het – om ŉ instelling van parallelle eentaligheid te word,” het Hermann gesê. Volgens Hermann is die reusedeelname aan die konsultasieproses ŉ toets vir die integriteit van die NWU se konsultasieproses. “Indien mense in hul tienduisende ‘nee’ sê, is die groot vraag of die NWU steeds ‘ja’ gaan sê. Die universiteit gaan met ŉ groot vergrootglas dopgehou word om te sien of daar na die massa-reaksie geluister word,” het hy gesê. Maroela Media het vroeër berig prof. Dan Kgwadi, visekanselier van die NWU, het Maandag in die verklaring gesê bespiegeling dat dié universiteit oorweeg om in die nabye toekoms te verengels is onwaar en op waninligting gegrond. Volgens hom staan die NWU se taalbeleid nog altyd veeltaligheid voor en gaan dit so bly. Kgwadi het in sy verklaring benadruk dat die universiteit nog altyd baie duidelik meertalig was en streef daarna om sy meertalige aard te bevorder. Hy het bygevoeg die taalbeleid op die Potchefstroomkampus is in elk geval nie meer eksklusief Afrikaans nie. “Die Afrikaanse gemeenskap is nie naïef oor die mooi woorde van veeltaligheid wat nou opklink nie. Tukkies, Kovsies en Maties het ons van alle naïwiteit in dié verband gestroop,” het Hermann in reaksie op Kgwadi se woorde gesê. “Die basiese vraag is wat die taal van onderrig gaan wees as die klas 08:00 die oggend begin. Volgens ŉ werksdokument van prof. Robert Balfour, wat verantwoordelik is vir die ontwikkeling van die taalplan, gaan die taal as die klas om 08:00 begin, Engels wees. Ironies, volgens die Balfour-dokument is die NWU verbind tot veeltaligheid, maar die fases van implementering kwyn en erodeer stelselmatig die Afrikaanse aanbod af tot niks,” het Hermann gesê. Hy het gesê die groep bied ook weerstand teen die veranderings omdat dit nie net die taal is wat gaan verander nie. “Ongelukkig is dit ook so dat Engels bloot die voorwaarde vir transformasie is. Dit is nie die einde van transformasie nie; dit is die begin daarvan. Wat voorlê, is eise vir dekolonialisering, anargisme, die vernietiging van studentelewe en die radikale rassetransformasie van personeel en studente.”