JY LEES NOU Wingerdboerdery in Suid-Afrika
Daar is onsekerheid oor presies watter soort vrug Eva gepluk het, maar een ding staan vas: "Noag was 'n boer, die eerste wat 'n wingerd geplant het." (Gen. 9:20). Druiweboerdery is dus sekerlik een van die oudste soorte boerderye bekend in die wêreld.
Baie eeue later is Jan van Riebeeck na die Kaap gestuur om groente te plant. Dit was egter ook nie lank daarna nie of die eerste wingerde word in Suid Afrika gevestig – dus ook hier te lande een van die oudste tipe boerderye.
Die Wes-Kaap is steeds verreweg die grootste druiweproduserende gebied in die land, maar heelwat druiwe word ook langs die Oranjerivier en selfs tot in Limpopo geproduseer. Nou wonder 'n mens, ná al die jare, hoe lyk wingerdboerdery vandag in Suid-Afrika.
Noag het reeds van sy druiwe wyn gemaak en dit is seker steeds die mees bekende produk van druiweboerdery. Tog word groot hoeveelhede ook as vars produkte (tafeldruiwe) en droëvrugte bemark. Kleiner hoeveelhede word gebruik vir konfyt, inlê en ander doeleindes.
Die verhouding in die gebruik van druiwe soos in die 2010-oesjaar gerealiseer, word in figuur 1 hieronder uitgebeeld. Die totale druiwe-oes vir 2010 was sowat 1,7 miljoen ton ter waarde van meer as R7 miljard. Daarvan is sowat 72% gepars vir die maak van wyn en sappe, 15% is as vars vrugte bemark (dit sluit die uitvoer van tafeldruiwe in) en sowat 12% is gedroog. Slegs 1% is vir ander doeleindes gebruik.
Hoewel die hoeveelheid wat op die varsmarkte bemark is, die afgelope 10 jaar (blou stafies in figuur 2) min gewissel het, het die uitvoer oor die tydperk (rooi stafies) aansienlik toegeneem. Dit lyk dus asof daar tog heelwat ruimte vir die verdere produksie en veral die plaaslike bemarking van tafeldruiwe is. Pryse het rondom R11 700 per ton vir uitvoer gewissel en net meer as R7 000 per ton op plaaslike markte.
Die bruto waarde verdien uit die bemarking van tafeldruiwe was net oor die R3 miljard. Die groen lyn in figuuur 2 dui aan hoedat dit veral sedert 2006 die hoogte ingeskiet het. (Lees op regter as).
Gedroogde druiwe het egter verlede jaar 'n goeie seisoen beleef toe meer as 202 000 ton gedroog is. Dit is die eerste keer dat die 200 000 ton-kerf oorskry word. Die vorige hoogste was in 2007 toe net meer as 176 000 ton gedroog is. Hoewel die volume druiwe wat gedroog is, die afgelope 10 jaar met 45% toegeneem het, het dit van jaar tot jaar aansienlik gewissel met laagtepunte in 2005 en 2009 (figuur 3).
Die bruto waarde van die druiwe wat gedroog is, was R509 miljoen. Dit is 'n toename van 245% van die bruto waarde van gedroogde druiwe in 2001. Die skerp styging het veral sedert 2005 plaasgevind (rooi lyn in figuur). Hoewel dit 'n groot toename is, bly dit verreweg die kleinste inkomste uit druiweverbouing.
Verlede jaar was die plaaslike wynverbruik 346 miljoen liter, wat sowat 2% meer is as die vorige jaar. Dit werk uit op sowat 7 liter per kop van die bevolking. As dit klink of Suid-Afrikaners dorstig is, ons is 62ste op die internasionale lys met Luxembourgh (63,2 liter per kop), Portugal (46,5 liter per kop), Italië (42,3 liter per kop) en Frankryk (39,1 liter per kop) wat die eerste vier plekke inneem.
Die produksie en bemarking van tafeldruiwe, veral plaaslik, kan egter heelwat verbeter gemeet aan ander produkte, soos appels en lemoene. Dit is ook opmerklik dat buitelandse tafeldruiwe geleidelik ál meer op die winkelrakke van sommige kettingwinkels te sien is.
Dit dui op 'n besliste groter vraag na tafeldruiwe, 'n gaping wat sekerlik deur plaaslike produsente gevul kan word.
Kortbegrip vir Landboustatistiek - 2011
Ek is n lang man wat hou van eerlikheid. Om n lewens maat te he wat my maaitjie kan wees, regte pelle. Ek bly op die plaas waar ek werk, maar is ook naby die stad. hou daarvan...
Ek is n baie sagte geaarde mens. Mal oor diere en ook ander mense se geselskap. Ek is n persoon met baie liefde om baie liefde te gee, en so ook te ontvang. Ek is n baie oop...