PressReader - Landbouweekblad: 2017-11-17 - 50 JAAR GE­LE­DE SWARTWILDEBEESTE SÓ VAN UITWISSING GERED
50 JAAR GE­LE­DE SWARTWILDEBEESTE SÓ VAN UITWISSING GERED
Landbouweekblad - 2017-11-17 - Dié Week Kuier Ons By . . . -
Uit: Land­bou­week­blad, 28 No­vem­ber 1967 Dank­sy mnr. Piet Ter­blan­che, boer van Kroon­stad, en la­ter ook mnr. Hen­drik Del­port van die plaas Lang­kuil by O­den­daals­rus is die swart­wild­bees meer as ’n eeu ge­le­de van uit­roei­ing gered, skryf Hen­nie Del­port van Bot­ha­vil­le in ’n ar­ti­kel.
Lui­dens die ar­ti­kel was die swart­wil­de­bees en die (nou uit­ge­stor­we) kwag­ga al­bei die­re van die gras­vlak­te en was daar ’n we­der­ke­ri­ge aan­ge­trok­ken­heid en aan­vul­len­de be­sker­ming tus­sen hul­le — net soos daar van­dag nog is tus­sen die blou­wil­de­bees en die se­bra, wat weer die­re van die bos­veld is.
Ná die uitwissing van die kwag­ga was die swart­wil­de­bees in die 1800’s ook op pad na uit­roei­ing. Teen om­streeks 1890 was die e­nig­ste oor­bly­wen­de swart­wil­de- bees­te, so­ver be­kend, op Ter­blan­che se plaas by Kroon­stad.
Ter­blan­che, ’n ver­mo­ën­de man, het die ge­vaar be­merk en met die be­sker­ming van swartwildebeeste en an­der wild op sy ei­en­dom van dui­sen­de morg be­gin. Al­le jag is daar ver­bied.
Ná sy dood is dié wild­pa­ra­dys deur die ple­sier­soe­ken­de myn­mag­na­te en ry­kes van die Rand­se goud­vel­de ont­dek. Groot jag­par­tye is ge­re­ël en daar is on­der die wild ge­maai — so­veel so dat die swart­wil­de­bees weer op die rand­jie van uit­roei­ing was. Van die swartwildebeeste wat voor die jag­ters uit ge­vlug het, het op Del­port se plaas, Lang­kuil, be­land. Hy het be­sef wat aan­gaan en die oor­bly­wen­de wil­de­bees­te in dié ge­wes­te by­me­kaar­ge­maak — waar­mee op­nuut met die be­wa­ring van dié wild­soort be­gin is.
Mnr. Piet Ter­blan­che, in le­we boer van Kroon­stad, deur wie se toe­doen die voort­be­staan van die swart­wil­de­bees ver­se­ker is.