Lees 'n uittreksel: Die onderwêreld is in rep en roer in Peet Venter se jongste misdaadroman, Een vir een | The Reading List
Kaptein Fritz Hartzer ondersoek die moord op taxibaas Baloyi en die Rus Slović, invloedrykes in Gauteng se georganiseerde misdaad. Ook binne misdaadbaas Don Knox se kringe is roeringe.
Is iemand besig om die grootkoppe in georganiseerde misdaad een vir een uit te haal, of is dit bloot die gevolge van hulle toenemende kompetisie met mekaar?
Gelukkig is die ou lewe darem nie gatkant rondom nie.
Die snye in Slović se hemp dui sterk op steekwonde en as ek die saak so beskou, lyk dit of hy 'n hele paar van die goed opgedoen het. Dit lyk nie of hier 'n bloedspoor in die omgewing is wat kan aandui of hy op eie stoom hier gekom het of iewers anders vermoor is en hier neergesit is nie. Wat in elk geval 'n simpel ding sal wees om te doen. Alhoewel, met georganiseerde misdaad weet mens nooit.
Daar is ekshibisioniste onder hulle wat opsluit hulle werk moet uitstal. Vryheid van uitdrukking, noem hulle dit.
'Het julle nie 'n seiltjie om oor die man te sit nie?' sê ek maar iets. Hoekom sal ek nou moeilik wees?
Beide skud hulle koppe. 'Nee, Kaptein,' brei een uit.
'Is julle nie veronderstel om van die goed in julle voertuie te hou nie?'
Die woordvoerder haal sy skouers op. 'Ander mense vat dit.'
'Is dit die man wat ingebel het?'
Beide uniforms knik bevestigend. 'Meneer Combrink,' brei die woordvoerder uit.
Ek loop nader. 'Môre. Meneer Combrink?'
'Môre,' sê die man. 'Ja, Johannes Combrink. Noem my sommer JC.' Hy spreek dit op die Engelse manier uit: Jay See.
'Ek is Fritz Hartzer, speurafdeling.'
'Ek kom stap vroegoggend en laatmiddag met Gogga hier in die park,' vertel JC sonder dat ek hoef te vra. Hy lig sy hand waarin hy die leiband vashou net genoegsaam om my te laat verstaan dat wat aan die ander end vas is, Gogga is.
'Woon jy in die omgewing?'
'Ja, daar in Burger's Court.' JC beduie met sy sakhand skuins by my kop verby na Lilian Ngoyistraat se kant toe.
'Woonstel- en foonnommer?'
'Hoe vroeg was jy hier in die park?'
'Knap ná vyf. Dis net 'n paar minute se stap van die woonstel af. Ek was verras om meneer Slović hier te sien. Ek het eers gedog …'
'Wel, nie kén nie. Ons het kennisgemaak, maar nooit werklik gesels nie. Aanvanklik het ons mekaar net gegroet, maar hy het so eensaam gelyk, toe stel ek my eendag aan hom voor. Hy was nie 'n baie spraaksame man nie. Ek weet nie of hy maar net inkennig van geaardheid, of selfbewus oor sy taalvaardigheid was nie. Sy Engels was nie te waffers nie, maar heel verstaanbaar. Hy het darem vir my vertel dat hy van Serwië kom en nog nie lank in die land is nie en dat hy daar in Cedar Court woon.' Hy beduie weer met sy sakhand skuins by my verby.
Ek weet waar Slović gewoon het, maar steeds nie wat in die sak is nie. 'Wanneer was dit?'
'Wanneer het julle ontmoet?'
'O. Ek het hom sowat ses, sewe maande gelede die eerste keer hier gesien. Dit was kort ná Emma, my vrou, se dood. Maar dit kan wees dat hy langer hierheen gekom het. Met Emma se siekte kon ek vir 'n ruk nie …'
'Hoekom was jy dan verras?'
'Ekskuus?' vra turbotong JC met 'n ondertoon wat my laat wonder of daar iets met my taalvaardigheid skeel.
'As julle mekaar reeds vir ses, sewe maande hier raakloop, hoekom was dit 'n verrassing om hom vanoggend hier te sien?'
'O. Nee, hy het nooit soggens gekom nie. Net smiddae. Om die duiwe kos te gee as die weer dit toelaat, uiteraard. Soms was hy vir 'n paar dae nie hier nie, al was dit mooiweer. Ek vermoed dis tye wat hy moes weggaan vir sy werk. Hy het nie vir my gesê wat hy vir 'n lewe doen nie en ek het ook nie gevra nie. Nietemin, hy het altyd op hierdie bank gesit, van so skuins voor sononder af. Ek weet nie hoe lank hy gewoonlik hier gesit het nie, want wanneer ek teen sononder huis toe gaan, het hy nog hier gesit. Dit hang natuurlik ook van die seisoen af, nè. In die winter gaan die son vroeër onder as in die somer. Maar as mens die gemiddeld neem, kan jy seker sê ek gaan so om en by sesuur huis toe. Gogga moet sy aandete om ses-dertig kry, sien, anders maak hy dit nie tot die oggend om sy besigheid …'
'En toe jy hom vanoggend hier sien sit?'
'Ja, toe ek hom vanoggend hier sien sit, dog ek eers hy het een of ander toeval gehad. Dalk 'n beroerte, jy weet. Emma het beroertes gehad, 'n hele reeks, die een erger as die vorige. Nietemin, toe ek naderkom, dis nou vanoggend, sien ek die bloed en bel die noodnommer.'
Liewe hemel, kon Slović nie 'n minder spraaksame persoon gekry het om hom hier dood te kom kry nie?
'Het jy iemand of iets anders gesien wat verdag lyk?'
'Wel, nou nie verdag in die letterlike sin nie, meer ongewoon,' sê hy. 'Die boemelaars wat daar in die orkeskoepel slaap, was reeds weg toe ek hier kom. Die reëling is dat hulle soggens vir my wag, want wanneer hulle laatmiddag terugkom is ek reeds huis toe. Soos ek sê, Gogga kry sy aandete …'
'Hoekom wag hulle soggens vir jou?'
'Ek bring vir hulle iets te ete. Brood en vrugte.' Liefdadige JC hou die sak voor my gesig.
'Drie,' sê hy.
'Weet jy wat hulle name is?'
'Die professor, Flippie en Gerrie.'
'Gerrie en Flippie noem hom só. Ek weet nie wat sy regte naam is nie. Ek vra liewer nie te veel uit oor persoonlike dinge nie, jy weet. Daar het dalk iets in hulle lewe gebeur wat …'
'Weet jy wat Gerrie en Flippie se vanne is?'
Ek wag dat hy verduidelik hoekom nie, maar hy doen dit nie, wat my effens van koers af gooi. 'Kan jy hulle vir my beskryf?'
'Ja. Gerrie het ligte hare, lank. En 'n volbaard. Hy lyk nog jonk, groot en forsgebou. Hy laat my nogal aan 'n boer dink, want hy dra kakieklere. Ek het op 'n plaas grootgeword en my oorlede pa het altyd kakieklere gedra wat hy by die koöperasie …'
'En die ander twee? Die professor en Flippie?' Hemel, mens moet een of ander lisensie hê om met hierdie man te praat.
'Flippie se hare is donker. Hy lyk ouer as Gerrie, ook lank van lyf, maar nie so fors nie. Alhoewel, sy arms is gespierd. Seningrige spiere in die voorarms, soos iemand wat lank harde handearbeid gedoen het. My oorlede pa se arms het ook …'
'En die professor?' Wat is dit met die man en sy oorlede pa?
'Hy lyk na die oudste. Gemiddelde lengte en skraal van postuur. Hy moes eens beter daaraan toe gewees het, want hy dra 'n pak en das. 'n Grys pak en 'n rooi das. Elke dag dieselfde pak en das, uiteraard. En hy dra 'n bril. Dis seker hoekom hulle hom die professor noem.'
'Kan ek maar bel as ek met jou wil praat?' Dit laat my voel of ek 'n gat vir myself grou. 'Bedags, natuurlik.'
'Ja, seker. Ek is 'n pensioenaris en meestal tuis. Jy kan saans ook bel, tot so negeuur, halftien, dan gaan ek bed …'
'Jy sal 'n volledige verklaring moet aflê. Pretoria-Sentraal. Weet jy waar dit is?'
'Ja, op die hoek van …'
'So gou moontlik, asseblief.' Ek weet waar die plek is! Ek flippen werk daar!
'Natuurlik. Ek sal dit sommer vandag doen. Ná Emma se heengaan het ek nie juis baie …'
'Het jy vervoer? Ek kan iemand stuur.'
'Ek sal sommer stap, dis mos net 'n paar blokke,' sê hy.
Ek gee 'n visitekaartjie vir hom, wat so goed is soos 'n graaf om die gat mee dieper te grou. 'Bel my asseblief as iets jou byval. Enigiets wat dalk kan help. Enige tyd.'
Hy vat die kaartjie, kyk daarna. 'Goed … Kaptein.' Hy sê 'Kaptein' asof hy 'n openbaring gehad het. 'En bel my gerus as jy hulp nodig het.'
'Dankie. Dan kan jy maar gaan.'
Hulpvaardige JC knik en loop. Gogga kriewel saam. Inderdaad soos 'n wolruspe. 'n Grote. Gogga? Paslik. Nogal.
'Wat sê hulle?'
'Hulle raas oor ons toegemaak het. Hulle sê dis hulle right om shortcut deur die park te vat, dis die public place,' sê die een wat met my praat. Ek weet nie wat ek aan die ander een gedoen het nie.
'Sê vir hulle as hulle nie so gestaan en raas het nie, kon hulle lankal gewees het waar hulle wil wees.'