You are here: Home » Content » Afrikaans Huistaal Graad 5 » Informatiewe tekste
OM DIE HOOF- EN ONDERSTEUNENDE GEDAGTES IN 'N INFORMATIEWE TEKS TE IDENTIFISEER
Die volgende leesstuk is vir stillees bedoel. Wanneer jy dit klaar gelees het, moet jy probeer om die hoofgedagte in die stuk in een sin te skryf.
ONS EET SAAM
Gewoonlik is aandete die hoofmaaltyd vir die lede van 'n huisgesin. In ons moderne, gejaagde tyd is dit egter nie altyd moontlik om al die gesinslede gelyktydig aan tafel te hê nie. Redes daarvoor kan byvoorbeeld wees dat ouers soms laat werk of kinders moet 'n geleentheid by die skool bywoon.
Om te eet terwyl jy televisie kyk, moet die uitsondering eerder as die reël wees. Die ideaal is dat almal saam sal aansit, die televisie sal afskakel en mekaar se geselskap sal geniet terwyl geëet word. Dit het natuurlik wonderlike voordele: elkeen kan vertel hoe sy of haar dag verloop het en jy kan sommer hoor wat met die ander gedurende die dag gebeur het. Verder kry jy die wonderlike geleentheid om by jou ouers te leer wat goeie tafelmaniere is sonder dat daar met jou geraas word oor wat jy verkeerd doen – solank jy net gewillig is om te leer wat reg is! Weet jy hoe om tafel te dek? Help jy ooit opruim na ete?
Die verdere voordeel is natuurlik dat kos baie lekkerder smaak as daar 'n gemoedelike atmosfeer om die tafel heers. HOOFGEDAGTE
b) Aan water redes kan jy dink waarom 'n gesin nie gereeld saam aan tafel eet nie?
So maak mens aan tafel
'n Mens leer jou hele lewe lank. Wanneer jy nog jonk is, is daar meer om te leer, omdat daar meer dinge is wat jy nie weet nie of wat jy nog nie kan doen nie. Jy leer by die huis en jy leer by die skool, maar jy leer ook op ander plekke. Iets wat ons maar liewer moet leer terwyl ons nog jonk is, is goeie tafelmaniere. Miskien eet jy eendag saam met jou ouers of maats by 'n restaurant of 'n hotel. Watter vurk of mes of lepel gebruik jy vir die verskillende geregte? Iemand gaan beslis raaksien hoe jy jou aan tafel gedra en dan gaan dié persoon iets oor jou te sê hê. Kom ons maak seker dat dit iets moois sal wees. Aktiwiteit 1.2 sal ons daarmee kan help.
OM VRAE VIR 'N ONDERHOUD OP TE STEL
Jy gaan met iemand van jou keuse 'n onderhoud voer oor tafelmaniere. Voordat jy daarby kom, probeer om eers minstens vyf van jou eie vrae op 'n los vel papier te skryf. Al die vrae moet oor tafelmaniere handel, byvoorbeeld: Hoe behoort mens aan tafel te sit? Hoe kou 'n mens? ensovoorts.
Wanneer julle daarmee klaar is, sal julle opvoeder toesien dat julle in groepe van so vier of vyf elk verdeel. Sit koppe bymekaar en kyk of julle saam 'n lys van tien vrae oor tafelmaniere kan saamstel. Maak kort aantekeninge van almal se idees sodat jy jou eie lysie van vyf vrae kan aanvul.
Skryf nou die tien vrae onder mekaar neer. Nommer hulle (a) tot (j).
OM 'N ONDERHOUD TE GERBRUIK OM INLIGTING TE VERKRY
Reël 'n onderhoud met 'n volwasse persoon (verkieslik jou ma) ten minste twee dae vooruit. Sê vir haar waaroor die onderhoud gaan en hoeveel vrae jy het om vir haar te vra. Indien sy dit verkies, kan jy die vrae vir haar vooruit gee sodat sy kan weet wat jy gaan vra. Kom met haar ooreen ongeveer hoe lank die onderhoud sal duur (onthou, jy moet aantekeninge van haar antwoorde maak!) en wanneer dit sal plaasvind.
OM TERUGVOERING EN AANWYSINGS OP 'N LOGIESE MANIER TE GEE [LU 2.1.4]
OM GEBALANSEERDE EN OPBOUENDE TERUGVOERING TE GEE [LU 2.2.2]
'n Paar minute nadat die fliek begin het, word die rustige atmosfeer meteens versteur deur 'n paar jong seuns en meisies wat taamlik luidrugtig binnekom. Hulle soek in die donker na hulle sitplekke en moet verby ander mense skuur om by hulle plekke te kom. Hulle sit twee rye voor ons drie maats. Dis sommer gou duidelik dat hierdie laatkommers nie juis respek vir andere se regte het nie. Hulle trap met hulle voete teen die rugleunings voor hulle en praat sommer hard! Hulle krap raserig in die houers met springmielies en laat lekkergoedpapiere kraak. Later skiet hulle springmielies in die lug op sodat dit ver van hulle af op ander mense val .........
Wel, die gevolg van hulle aanstootlike gedrag was dat die bestuurder die vertoning tydelik gestaak het en hulle gevra het om die teater te verlaat. Wat 'n skande!
a) Skryf 'n paragraaf van drie sinne oor hoe mens jou in 'n fliek behoort te gedra.
b) Wat dink jy van die laatkommers se optrede? Was hulle ...
As daar nog iets is wat julle van goeie tafelmaniere behoort te weet, maar wat nog nie genoem is nie, sal julle opvoeder julle daarvan kan vertel. Dit kan nogal interessant wees.
Noudat jy meer weet oor goeie tafelmaniere, moet jy jou kennis gaan toepas. Die beste is om van goeie maniere 'n gewoonte te maak. Wys vir jou gesinslede en ander familie dat jy weet ... so maak mens aan tafel!
KONTROLELYS(moet saam deur die groeplede ingevul word)Merk die toepaslike kolom
Almal in die groep het vrae vir die onderhoud voorgestel.
Ons het 'n deeglike bespreking oor die voorgestelde vrae gehou.
Ons het na mekaar geluister en mekaar kans gegee om te praat sonder om mekaar te onderbreek.
Ons kon die inligting wat ons tydens die onderhoud aangeteken het, in goeie sinne neerskryf.
Ons het nuwe kennis oor tafelmaniere opgedoen.
Ons het alreeds begin om van hierdie nuwe kennis tuis toe te pas.
Nog meer oor die Selfstandige Naamwoord
In 'n voige module het jy meer oor die selfstandige naamwoord geleer en veral aandag gegee aan verkleinwoorde en getal (enkelvoud en meervoud). Nog iets wat ons oor selfstandige naamwoorde kan leer, is dat baie van hulle ook 'n geslagsvorm het, m.a.w. 'n manlike en vroulike vorm. Jy sal dalk die meeste van hulle ken, maar jy moet tog versigtig wees met die spelling daarvan.
Voltooi die tabel hieronder. Gebruik jou woordeboek as jy twyfel oor die korrekte spelling.
a) Dis belangrik dat 'n gesin tyd maak om saam aan tafel te wees en mekaar se geselskap te geniet.
b) Leerders gee verskeidenheid redes.
Elke leerder skryf eie vrae neer.
Antwoorde in volsinne.
Groepbesprekings en terugvoering.
a) Elke leerder se paragraaf bestaande uit drie sinne.
b) Eie menings.
7. heer / meneer
Next module in collection » Oor werkwoorde en nog meer
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Jun 30, 2009 3:22 am +0000. Add to a lens