Welkom by Ghetto Art Gallery — alternatief
Ghetto Art Gallery, met graffiti deur Zola Tsotetsi.
Ghetto Art Gallery, ’n grys gebou met kleurvolle graffiti, is geleë in Birdstraat 135, in die middel tussen Stellenbosch, Kayamandi, Cloetesville, Idasvallei, Klapmuts, Jamestown en die omringende plase. Die eienaars, Bongo Flepu en Vuyo Migijima, hoop dat hierdie ligging sal help om mense van al hierdie verskillende areas na die gallery te lok. Dit is in kontras met die meeste gallerye in Stellenbosch wat hoofsaaklik gerig is op wit en ryk inwoners van die dorp en op toeriste. Daarteenoor is Ghetto Art Gallery toeganklik vir almal.
Flepu en Migijima hoop om só nie net mense wat nie gewoonlik na gallerye toe gaan aan kuns bloot te stel nie, maar ook om ’n platform te bied vir opkomende kunstenaars wat nog nie deurgebreek het tot die elite kunskringe nie. Sodoende bied hulle ’n diens vir die gemeenskap en sorg dat die kuns wat hulle uitstal uniek is en nog nie elders te siene was nie. Op 17 April, toe ek die gallery besoek het, tref veral die werk van Anathi Tyawa en dié van Lunga Kama my oog. Tyawa vermeng in sy skilderye Christelike en Xhosa simboliek en tradisies op treffende maniere, en Kama neem groot swart en wit foto’s van die menslike liggaam
Foto’s deur Lunga Kama, beeldhouwerk deur Jacques Buys.
Soos op die foto’s gesien kan word, is die gebou waarin Ghetto Art Gallery gehuisves word self ook treffend. Dit was vroeër ’n Bokomo-meul en dele van dié verlede is steeds sigbaar. Flepu en Migijima noem dat die gebou se voorkoms deels die gevolg is van hul beperkte begroting, maar dat hulle besef het dat ’n onafgewerkte voorkoms gepas is vir ’n ghetto kunsgallery. Migijima noem byvoorbeeld dat die ligte se drade hom herinner aan die elektrisiteitsdrade in die townships, waar verskillende huishoudings onwettig elektrisiteit deel. Hy hou ook van die feit dat die geskiedenis van die gebou en van die dorp bewaar word.
Migijima en Flepu is albei self ook kunstenaars wat in Kayamandi woon. Flepu se skilderye en foto’s word ook in die gallery uitgestel en Migijima is ’n dromspeler, danser en akteur. Hulle ken dus eerstehands die hustle wat nodig is wanneer ’n kunstenaar hulle kuns met die wêreld wil deel en hulle kon ook die behoefte vir ’n ruimte soos die Ghetto Art Gallery identifiseer. Hulle het ontmoet deur die Kayamandi Creative District-projek (KCD) wat die verandering van huise in klein gallerye ten doel gehad het. Hulle het egter albei ’n ruimte van hul eie begeer en het lank probeer om befondsing en skeepshouers in die hande te kry om daarin ’n gallery te begin. Uiteindelik het hulle in Januarie van hierdie jaar by die deur van Andi Norton (bestuurder van Imagine Inc) beland. Norton het hulle verwys na Rose Jordaan, wat die gebou vir hulle beskikbaar gestel het. Die Stellenbosch Munisipaliteit het dit ook vir hulle moontlik gemaak om besigheidsklasse by te woon. Na jare se harde werk, kon hulle dus in ’n relatief kort tyd hulle droom bewaarheid. Migijima beklemtoon dat dit egter nie net goeie geluk is nie, maar die gevolg van jare se harde werk:
Flora Tytu hoop om haar handwerk by die gallery te verkoop.
Die idee is dat Ghetto Art Gallery nie net ’n gallery is nie, maar dat daar ook werkswinkels aangebied word, handwerkprodukte verkoop word en allerlei vertonings plaasvind. Hulle is nog besig om die kamer waarin geleenthede en vertonings sal plaasvind op te knap. Christo Kleinhans, van die groep The Young Folks, gaan betrokke wees by die reël van vertonings. Een aanvanklike plan is dat “Jam Sandwich”-tipe samewerkings sal plaasvind, met ander woorde dat uiteenlopende groepe saam liedjies sal skryf. Ghetto Art Gallery sal dus ook ’n ruimte wees waar kuns geskep word en nie net uitgestal word nie.
Vuyo Mgijima, Christo Kleinhans en Bongo “Kwela” Flepu.
Flepu beëindig ons gesprek met die imprompto opvoering van een van sy gedigte, ’n gedig waarin die Ghetto Art Gallery se houding dat kuns geskep kan word uit die alledaagse enonwaarskynlike saamgevat word:
Foto's deur C-J Sidego.
stellenbosch, kuns, kunsgallery