Covid-19: Ras wél faktor vir regeringshulp aan ondernemingsKallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum. (Foto: AfriForum) Dit blyk dat ras wél ŉ rol sal speel wanneer geld toegeken word aan klein, mediumgrootte en mikro-ondernemings (KMMO’s) tydens die algehele afsondering wat eersdaags in Suid-Afrika geld. Verskeie organisasies het Dinsdagoggend woedend gereageer nadat ŉ regeringsdokument uitgelek is waarin die vereistes vir finansiële hulp aan KMMO’s gestipuleer word. Hiervolgens moet 51% van die onderneming in swart besit wees alvorens dit kwalifiseer om regeringshulp. Khumbudzo Ntshavheni, minister van kleinsakeontwikkeling, het Dinsdag teruggekap en gesê dit was bloot ŉ konsepdokument wat intussen gewysig is en dat dit nie waar is dat besighede 51% in swart besit moet wees om voordeel te trek uit reddingsboeie vanaf die regering nie. “Ons gaan alle ondernemings reg oor Suid-Afrika help, maak nie saak wat hul ras is nie. Ons sal wel seker maak dat die ondernemings wat ons bystaan, verteenwoordigend is van die nasionale demografie,” het die minister tydens ŉ toespraak Dinsdag gesê. In ŉ voorafgaande toespraak sê Mmamoloko Kubayi-Ngubane, minister van toerisme, ook dat raskategorieë as kriteria gebruik sal word om te verseker dat nie net een ras baat vind by finansiële hulp vanaf die regering nie. “Ons sal ook bestaande kriteria vir swart ekonomiese bemagtiging, wat reeds in die sektor geld, in ag neem,” sê sy. Ander kriteria sluit in dat ten minste 70% van werknemers Suid-Afrikaanse burgers moet wees. Voorkeur sal ook gegee word aan ondernemings wat deur jongmense, vrouens en gestremdes besit word. “Die minister ontken miskien dat besighede 51% in swart besit moet wees om vir finansiële hulp te kwalifiseer, maar dit is duidelik dat ras steeds sal bepaal of en hoeveel hulp ondernemings sal ontvang,” sê Kallie Kriel, hoof van die burgerregte-organisasie AfriForum. Kriel sê elke onderneming in die land kan onder die potensiële ekonomiese gevolge van die virus ly en dit is nie afhanklik van mense se ras nie. “Deur hierdie kriterium daar te stel, misken die ANC wit ondernemings se bydrae tot die ekonomie, asook werkskepping in ŉ land waar die werkloosheidskoers hemelhoog is en heel moontlik net gaan styg weens die virus. Dit is nie nou die tyd vir die ANC om sy rassistiese ideologieë te dryf deur verder teen wit ondernemings te diskrimineer nie,” sê Kriel. Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga. Foto: Morné Prinsloo AfriForum het ’n aanmaningsbrief aan die regering gestuur waarin die regering versoek word om duidelikheid te gee oor die raskriteria in verband met finansiële steun aan KMMO’s. “Ons wil dit op skrif hê dat die regering nie ras as kategorie sal gebruik om te bepaal watter ondernemings finansiële hulp ontvang nie. Indien die regering nie teen môre-aand hierop antwoord nie, sal AfriForum voortgaan met regsoptrede om die regering te verhoed om hierdie kriteria in werking te stel,” sê Kriel. Die sakeorganisasie Sakeliga het ook uitgevaar teen die beweerde kriteria. “Die departement het bevestig dat die konsepdokument wat aan die media gelek is en ras in ag neem, wel ŉ regeringsdokument is. Die webblad waar jy moet aansoek doen om hulpverlening vra ook heelwat rasvereistes. Dit sê vir ons dat dié vereiste ernstig opgeneem word,” sê Piet le Roux, Sakeliga se hoof- uitvoerende beampte. “Die Covid-19-krisis is allesbehalwe die tyd vir die regering om BEE-kriteria toe te pas. Dit is tyd vir ŉ buitengewone opheffing van oorbodige ideologiese ingrepe sodat die klein- en mediumgrootte ondernemings van hierdie land ons kan ophef uit die ekonomiese put wat ons nou binnegaan,” sê Le Roux. Sakeliga nader tans die departement van kleinsakeontwikkeling vir duidelikheid oor hierdie aangeleentheid en is van plan om enige en alle nodige maatreëls te tref om te verseker dat bystand aan KMMO’s beskikbaar is, ongeag ras. Wil jy op hoogte bly van alle nuus oor Covid-19 op Maroela Media? Klik hier om in te teken op ŉ daaglikse nuusbrief.