Mfumo wa muganga wu endla ntirho lowukulu eka ku tlakusa ku antswisiwa ka Afrika Dzonga. Nghingiriko wa ku hundzuluxa yo tumbuluxa vaMasipala vo hava xihlawuhlawu ku ya hi mihlovo ya vanhu naswona lava tirhisekaka i goza ra nghingiriko wa nkoka ku ya eka ku pfula tindlela to va mfumo wa muganga wu hetisisa ntirho wa wona wa nhluvukiso.
ndlela yo ava nakambe leyi nga byala vaMasipala lava tirhekaka; na ku nyikana xivumbeko xintshwa xa xinawu xa mfumo wa muganga hi ku endla ntirho wa ku sungula Nawu wa Swivumbeko swa ka Masipala na Nawu wa Tisisteme ta ka Masipala.
Tani hi leswi mfumo wa muganga wu nga va na nhlawulo hi ra 5 wa Nwendzamhala hi 2000 xiphemu xa ku hundzuluxa xi fikile emakumu na sisteme ya mfumo wa muganga yi nga sungula ku tirha hi xiyimo xa lexi nga tiya?
Vupulani bya vumbano wa nhluvukiso i yinwana ya switirhisiwa swa nkoka eka mfumo wa muganga ku kota ku fikelela ntirho wuntshwa wa wona lowo hluvukisa. Ku hambana hi tlhelo ra leswi vupulani byi swi endleke eka mikarhi leyi yi nga hundza, sweswi Vupulani bya vumbano wa nhluvukiso byi voniwa tani hi ntirho wa vufambisi bya Masipala, tani hi xiphemu xa sisteme ya vumbano bya vupulani na vuhangalasi. Nghingiriko wa IDP wu endleriwe ku fikelela swiboho swa timhaka to fana na bajete ya Masipala, vufambisi bya misava ya tiko, ku tlakusa nhluvukiso wa ikhonomi ya muganga na ku hundzuluxa tindhawu hi nghingiriko wa ku vulavurisana, ya nandzelerisano na nghingiriko wo twisiseka. Vulawuri byo tala bya swa miganga (ngopfu-ngopfu Huvo ya Vuyimeri bya Vuhundzuluxi) a byi ri hava matimba yo fambisa nghingiriko lowu wa ku pulana. A ku ri hava nghingiriko lowu ringetiweke ku tirhisiwa ku pulana, naswona a ku ri hava sisteme ya ku pulana leyi nga twisisekaka ku ya hi programu. Hambi swi yimile hi ndlela yo tano, hinwavo lava a va ri eka IDP ya khale va dyondzile hi nghingiriko wa nkoka ya xiyimo xa le henhla.
Ku na programu ya vuleteri bya tiko hinkwaro bya timinijere ta ka masipala, va-ofisiri va swa xitekiniki, tikhanselara na vativi va swa vupulani lebyi katsaka na lava tirhaka eka vaMasipala hinkwavo.
Sisteme ya tiko hinkwaro ya vuseketeri bya Masipala wa le kusuhi (PIMSS) yi sunguriwile hi xiyimo xa vuseketeri bya provhinsi etisentareni tani hi mhaka ya ntiyiso.
VaMasipala vo tala, SALGA, tindzawulo swifundzankulu swa mfumo wa muganga na programu ya tindzawulo ta tiko ti vile kona eka nghingiriko lowu nga tswala nhundzu leyintshwa ya swiletelo ya IDP. Hikokwalaho ndzi na ku tshemba leswaku, eku heteleleni nkandziyiso lowu wu ta va xiletelo lexi nga ta pfuna na swona wu ta nyika matimba eka nwina hinkwenu lava nga katsiwa eka nghingiriko wa IDP leyi nga ta endla leswaku IDP yi va xitirhisiwa lexi nga ta langutana na swilaveko swa rihanyo na ikhonomi ya vaaki hi ntlhontlho?
Xana ku fanele ku lulamisiwa yini?
Swilaveko swa nawu ku ya hi ku lulamisa nghingiriko lowu faneleke ku tirhisiwa ya IDP.
Phepha leri lavekaka: Nghingiriko wa ku pulana na xivumbeko.
Nghingiriko wa ku lulamisa.
Vuleteri lebyi Nyikiwaka hi Dokumente leyi.
Xiphemu xa 5: Ku pfumeleriwa.
Vuleteri bya II byi tiyimiserile ku pfuna vufambisi bya masipala ku kumisisa ku tilulamisela ku tirha eka nghingiriko wa IDP. Hikokwalaho i mhaka leyi khumbaka vupulani bya vupulani.
nkomiso wa miehleketo ya ku lulamisela nghingiriko wa IDP, ku hlamusela leswi koxaka ku lulamisiwa na leswaku hikokwalaho ka yini 1.
ku andlariwa na nhlamuselo na swilaveko swa ku tilulamisela ka nawu 1.
nkomiso wa tidokumente (na leswi swi nga laha ndzeni ka tona) lowu faneleke ku vumbiwa tani hi nghingiriko wa ku lulamisiwa (1.
swikombiso swinwana swa ku kombisa leswaku nghingiriko wa vululamisi wu fanele ku va njhani emakumu ku tlhela ku xiyisisiwa leswi kumekaka laha ndzeni ka xiletelo lexi (Xiletelo xa II) leswi kombetaka leswaku xi ta ku rhangela njhani ku ya eka switepe swo hambana hambana swa vululamisi na mitirho leyi faneleke ku endliwa (1?
Ku pfampfarhuta Pulani ya Vumbano wa Nhluvukiso swi lava ku pulana loku nga tekaka tinhweti ta kaye ta ku lulamisela nghingiriko wa ku pulana hi ku katsa na vapfuni vo hlayanyana ku suka ehandle ku ya endzeni ka yindlu ya vaMasipala. Nghingiriko lowu yi lava ku lulamisiwa kahle yi tlhela yi lunghiseriwa. Yi lava xilo xo fana na pulani ya bindzu?
Mitirho ni vutihlamuleri swi fanele ku vekiwa erivaleni ka ha ri ni nkarhi naswona vapfuneti lava tirhaka va le ndzeni va fanele ku aviwa hi nghingiriko lowu faneleke.
Malunghiselelo ya ku lulamisa ya fanele ku sunguriwa naswona mianakanyo ehenhleni ka ku va eka xipano xa swirho, tikomiti na tiforamu ma fanele ku endliwa.
Programu leyi yi nga ta tshikelela eka vupulani bya migingiriko yi fanele ku lulamisiwa kahle, xipimelo xa nkarhi na swilaveko swa xipfuneto xa nghingiriko wa vupulani. Vuxokoxoko byo tano bya nghingiriko wa vupulani i bya nkoka swinene ku endla leswi faneleke na ku hlangana ni vaveki vanwana va xandla (ngopfu ngopfu exikarhi ka vaMasipala va muganga ni va xifundza)?
Ku yingisa ko hlawuleka ku fanele ku anakanyiwa eka maendlelo lama faneleke hi ku tirhisiwa na tindlela leti faneleke ku landzeriwa ku endlela leswaku vaaki na vanhu lava va khumbekaka ku hoax xandla kumbe ku veka mbono ya vona hi nkarhi lowuya wa nghingiriko wa vupulani: Lava faneleke ku katsiwa leswaku va veka xandla kumbe mbono, lava faneleke ku byeriwa leswaku va fanele ku va kona eka xiteji xo karhi xa nghingiriko lowu wu endliwaka naswona njhani Leswi swi fanele ku anakanyiwa nkarhi wa ha ri kona leswaku va ta tiva ku tivisa vanhu nkarhi wa ha ri kona na ku nyikana hi nkarhi lowu lavekaka leswaku va ta heta nkarhi wa ha ri kona?
Swo fana na leswi swi tiyisekile ni le ka maendlelo yo tirha hi wona na magoza lama ya tirhisiwaka ku lulamisa ndzingano ni swirho hinkwaswo leswi khumbekaka swa le handle tani hi vaMasipala vanwana, swifundza na swiphemu swinwana swa mfumo. Migingiriko yo tano yo lulamisa ndzingano yi fanele ku anakanyiwa eka xiyimo xa lexi bohaka, hi ku landzelela xivumbeko lexi nga hlengenyeriwa ku endlela ndlela nghingiriko wa ku pulana lowu taka hi matlhelo hinkwawo loku ku koxaka vululamisi ka ha ri ni nkarhi?
Munhu u fanele ku tiyisisa leswaku tidokumente hinkwato leti ti lavekaka, leti ti faneleke ku tekeriwa enhlokweni eka mhaka leyi ya nghingiriko wa ku pulana ta tiveka naswona ta kumeka. Leswi swi vula na maphepha ya xinawu na vuleteri, ku pulana na maqhinga lama humaka eka xiphemu lexi xa Provhinsi na xa mfumo wa tiko na vanyiki vanwana va le handle?
Ku ya hi switepe swa malunghiselelo hinkwaswo mpimaniso wa nxavo wu fanele ku endliwa eka ndlela hinkwayo ya ku pulana.
Ntirho lowu wa ku lunghisela wa IDP i ntirho wa vufambisi bya masipala. Nghingiriko wa ku lunghisa yi fanele ku engetela eka vutiyimiseri bya ndhawu eka masipala ka nghingiriko wa va ka IDP. Hikokwalaho ku hava ni munhu na unwe loyi a nga endlaka ntiyisiso wa mianakanyo ya vufambisi leyi nga katsiwa endzeni. Xiletelo xa II xi fanele ku pfuna mufambisi wa masipala ku endla malunghiselelo ya ntirho hi ndlela yo vevuka leyi kongomeke?
Leswaku ku ta tiyisisiwa swiyimo swinwana swa nkoka swa mpimo wa le hansi swa nghingiriko wa IDP na ntirhisano wa ntiyiso exikarhi na le ndzeni ka matlhelo hinkwawo ya mfumo, ku lulamisa ka nghingiriko wa ku pulana wu endliwile nawu eka Nawu wa Tisisteme ta Masipala wa 2000. Nawu lowu a wu vuli nchumu lowu hambanaka na ku tiehleketela swilaveko leswi lavekaka ku lulamisela leswi nga longoloxiwa laha henhla?
a Ku amukeriwa kanghingiriko lowu nga humeseriwa ehandle hi ku va wu tsariwile ehansi hi masipala unwana na unwana wa muganga kumbe wa xifundza loyi a faneleke ku kombisa ku pulana, ku kunguhata, ku amukela na ku langutisisa IDP. Dokumente leyi nga tsariwa ya nghingiriko wa IDP hi ku komisa yi ta vitaniwa Pulani ya nghingiriko eka xikombiso lexi. Pulani ya nghingiriko?
nongonoko lowu kombisaka nkarhi wo karhi wa switepe swo hambana hambana swa ku pulana?
Maendlelo ya matirhelo lama faneleke, migingiriko na tindlela ta ntsundzuxo na ta lava nga kona va mifumo ya miganga, swirho swa mfumo, lava nga khoma swa xikhale na vanwana lava khumbanaka naswona eka nghingiriko wa ku kunguhata IDP?
Ku tivisiwa ka tipulani na swilaveko swa ku pulana na ku boha hinkwaswo eka masipala ku ya hi nawu wa mfumo wa tiko na wa xifundza nkulu?
b Ku amukeriwa ka xivumbeko xa ku hlangahlanganisa ku kurisiwa ka ku pulana hi provhinsi xa va masipala lexi bohaka xikanwe vamasipala va provhinsi na va mfumo wa muganga eka xifundza xexo leswi faneleke ku tiyisisa ntsundzuxo wa vuxiyaxiya na ku ringanisela ka nghingiriko wa ku pulana ka masipala wa provhinsi na vamasipala va mifumo ya miganga yo hambana hambana?
Loko Pulani ya nghingiriko yi fanele ku vekiwa eka ntsundzuxo lowu nga fanela na mifumo ya miganga naswona leyi nga fanela hi ku burisana na vona, Xivumbeko xi fanele ku vekiwa eka nghingiriko wa ku tsundzuxiwa ni vamasipala va mfumo wa muganga endzeni ka provhinsi?
Pulani ya nghingiriko na xiyimo xa Xivumbeko xa provhinsi swi fanele ku sungula hi nghingiriko wa mahika ya ku hlanganeriwa, leyi nga ringanisiwa hi mukhuva wa kahle hi nkarhi wa ku lulamisela ku ri va ta kota ku tiyisisa tipulani ta nghingiriko ta vaMasipala va muganga lava nga eka xiyimo xa xinwe na Xivumbeko lexi kombisaka nkunguhato wa vaMasipala hinkwavo. Nghingiriko wa vupulani lebyi, na ku leteriwa swi lava malunghiselo lama nga ta leteriwa?
Pulani ya nghingiriko xikanwe na Xivumbeko swi fanele ku nyikiwa MEC wa mfumo wa muganga xikanwe na IDP leyi nga amukeriwa eku heleni ka nghingiriko wa ku lulamisa?
Nghingiriko wa ku pulana na xivumbeko i maphepha mambirhi ya nkoka lama vulavurisanaka. Nghingiriko wa ku pulana i xitirho xa vufambisi bya Masipala unwana na unwana (mfumo wa muganga na wa provhinsi) loyi a pfunaka hi vufambisi bya tindlela ta ku landzeleriwa ta IDP siku rinwana na rinwana. Xivumbeko tani hi xitirhisiwa xa vuleteri xa provhinsi lexi pfunaka ku tiyisisa nghingiriko wa ku lulamisa loku fambisanaka eka provhinsi na le ka xiyimo xa mfumo wa muganga. Swiphemu swinwana swa nghingiriko wa ku pulana na xivumbeko swa fana, swinwana swi laveka ntsena eka rin?
Pulani ya nghingiriko yi fanele ku hetisisa ku tirha ka pulani ya bindzu kumbe pulani leyi tirhisiwaka ku endliweni ka nghingiriko wa ku landzeleriwa wa IDP. Yi fanele ku vuriwa hi ndlela yo olova leyi nga ta kombisiwa hinkwavo ya leswaku ku ta humelela yini, xi endliwa hi mani, a ri na mani, kwihi naswona yi fanele ku katsa na mpimo wa ntsengo.
Hikokwalaho, ku fanele ku va dokumente ya xiyimo xa le henhla, leyi nyikanaka hi ku langutisa ku ya hi swivumbeko.
Kasi masipala unwana na unwana u ntshunxekile ku tsala tsalwa hi nghingiriko wa yena, ku na nongonoko lowu nga xaxametiwa wa leswi faneleke ku katsiwa lowu nga pfunaka hi ku nyika xifaniso xo hlantsweka xa ku komba leswaku ku ya hi nawu na swilaveko swa ntiyiso leswi nga vuriwa laha henhla swi nga katsiwa?
Ku hangalasiwa ka mitirho na timfanelo eka nghingiriko wa IDP 1?
Swivumbeko swa huvo / ndhawu na malunghiselelo ya nghingiriko wa IDP 1?
Programu ya ku tirha lEYI nga ni mpimo wa nkarhi na switirhisiwa leswi lavekaka 4?
Maendlelo ya matirhelo na tindlela ta vaaki na lava va swi nghenelaka naswona swi va khumba 2?
Maendlelo yo tirha hi wona na tindlela ta ku ringanisa 1?
Mpimo wa nxavo wa nghingiriko wa ku pulana 1?
Ntirho wa xivumbeko i ku tiyisisa leswaku nghingiriko wa ti-IDP ta xifundza na ta ti-IDP ta mfumo wa muganga ti hlanganisiwile naswona ti nga byelana hi vuswona. Loko tindlela leti fambisanaka ti fanele ku hlanganisiwa hi nghingiriko wa ku rhelela, munhu u fanele ku pfumela eka nkarhi lowu nga hlanganisiwa ka swivandla. Leswi swi ta endliwa hi ku landzelela xivumbeko . VaMasipala va swifundza va le ku lulamiseni ka xivumbeko . Tani hi leswi yi faneleke ku pfumelelana na masipala wa muganga kutani tani hi leswi swi faneleke ku va xiswona hi ku tirhisiwa hi vaMasipala hinkwavo ku ri tshaku ra ku lulamisela nghingiriko wa vona Wa ku lulamisa, Xivumbeko xi fanele ku pfumelelana ehenhleni ka xiteji xo sungula xa nghingiriko wa malunghiselelo.
Programu ya Xivumbeko na nkarhi wa kona 1?
Swiphiqo. Maendlelo yo tirha hi wona na tindlela ta ku landzelela ku ringanisa na ku tsundzuka 1?
Tipulani ta ku boha na swilaveko swa ku pulana ku ya hi Xifundza?
Ku tirhisiwa ka nghingiriko wa IDP ya ntiyiso eka vaMasipala hinkwavo hi Xivumbeko yi fanele ku kambiwa kahle hi swifundza leswaku hi ta kota ku lulamisa laha swi lavekaka loko vaMasipala vanwana va tsandzeka ku fambisana na mikarhi leyi vekiweke?
Nawu lowu bohaka swilaveko swa ku pulana eka xiyimo xa xifundza?
Ku nga swiyenge swinharhu leswi fanelaka ku va xiphemu xa xivumbeko na nghingiriko wa ku pulana ka xiyenge xinwana na xinwana. Programu ya ntirho; xiyenge xa ku ringana, na xiyenge xa Nawu lowu bohaka na swilaveko swa ku pulana. Programu ya ku tirha ka vaMasipala yi ta hambana ngopfu na programu ya ku tirha wa xivumbeko . Tiprogramu leti ti fanele ku paluxiwa, kutani ke ti fanele ti tsariwa kahle hi masipala hi vuyena, a langutile mikarhi leyi nga vekeriwa. Tindlela ta ku ringanisiwa na nawu wa ku boha na swilaveko swa pulana swi ta fana ku sukela eka xivumbeko xa xifundza na nghingiriko wa ku pulana. Hikokwalaho, va nga tekeriwa ku sukela eka xivumbeko?
Swi vuriwile khale leswaku ku lulamiseka ka nghingiriko wa ku pulana i ntirho wa vufambisi tani hi vululamisi bya pulani yinwana na yinwana ya bindzu. A yi koxi vutivi byo karhi bya phurofexinali yo karhi. Hambi ku ri vutivi bya vatsundzuxi. Hakelo ya nghingiriko wa vululamisi a yi fanelanga ku va tsalwa ntsena (Nghingiriko wa ku pulana), kambe ku fanele ku va nakambe vufambisi lebyi nga lulamisiwa kahle, lebyi nga na mahika ya ku pulanela emahlweni?
b Hi mintlawa ya vaaki na lava swi va khumbhaka lava nga nyikiwa nkarhi wa ku va xiphemu xa huvo leyi lulamisaka, na c Huvo ya swa timali leyi ringanisaka switirho leswi lavekaka eku endlela ku pulana kumbe nghingiriko wa ku pulana hi switirho leswi nga kona.
Ku fambisa tindlela ta ku tsundzuxa na ku kuma vatirhi eka huvo ya nghingiriko wa IDP i ntirho wukulu wa ku tilulamisela ntirho lowu. Hi matimba lawa yo enta, nkarhi wo ringana nhweti a wu fanelanga ku va wu enerile?
Xiletelo xa II xi kongomisile eka ku veka vufambisi bya masipala eka xiyimo xa ku kota ku vumba nghingiriko wa ku pulana na xivumbeko handle ka vuseketeri lebyi humaka ehandle na hi ndlela na swilaveko swa Nawu wa Tisisteme ta Masipala wa 2000, na swilaveko swa ntiyiso swa ndlela swa ku fambisa nghingiriko wa ku pulana. Vuleteri byi ta nyikiwa hi ku kongomisa eka yinwe ya ntirho wa swa vululamisi?
Ku tsundzuka hi ku hangalasa mitirho leyi faneleke ku endliwa na vutihlamuleri.
Ku kunguhata swivumbeko swa nhlengeletano na malulamiselo ya ndhawu eku endliweni ka nghingiriko wa ku sungula wa IDP.
Eka xinwana na xin?
a Malunghiselelo lama lavekaka ya swilo leswi faneleke ku lunghisiwa na leswi nga ta kumiwa ndzetelo lowu nga eka nongonoko ku endliweni ka nghingiriko wa ku lulamisa leswi katsaka na swivumbeko leswi nga tsundzukiwa ku endlela tidokumente ta leswi nga ta kumiwa; na b Leswi nga endzeni ka nghingiriko wa ku pulana na xivumbeko ; h.l. miehleketo ya ku endla switsundzuxo leswi faneleke ku tekiwa ku ya hi muxaka wa tindlela ta IDP, kumbe nghingiriko lowu faneleke ku tsundzukiwa loko ku endliwa miehleketo yo tano.
Leswi nga endzeni ka xiletelo xa II, leswi kombetaka leswaku nghingiriko wa IDP wu endlisiwa ku yini, a va swi ku endla leswaku swo hlayiwa leswi nga endzeni ka ndzetelo I na III ematshanweni ya yona, leswi ku nga tshaku ra ku twisisa loku nga enta ka nghingiriko wa IDP. Ku twisisa loku i ka nkoka ku lulamisela nghingiriko wa IDP ya masipala wo karhi hi nghingiriko wa ku hundzuka naswona leyi nga fanela hi langutile xiyimo xa muganga. Xikongomelo xa ku komisa switsundzuxo leswi nga eka xiletelo xa II I ku veka swiletelo leswi eka vundzeni bya ku lulamisela ndlela na pulani?
I yinwe ya swilaveko swa ku ri mafambiselo ya huvo ku va la ya kahle ya rhelela leswaku lava nga ta swi nghenela va ta kota ku lemuka leswaku vutihlamuleri bya vona hi byihi na bya vanwana hi byihi. Hikokwalaho, i yinwana ya malunghiselo ya nghingiriko wa ku pulana ka IDP ku tiyisisa leswaku ku na ku twisisa ko hlantsweka ka mitirho hinkwayo leyi lavekaka, na le ka vanhu kumbe mintlawa leyi nga ta sungula mitirho leyo?
Programu ya vanhu na vayimeri lava nga yimeriwa ku va va sungula mitirho na vutihlamuleri.
Tindlela ta ku rhumela leti ku nga pfumelelana hi swona, leswi hlamuselaka nghingiriko wa mitirho na vutihlamuleri hi ku enta.
Mitirho leyi faneleke ku endliwa hi masipala yi fanele ku akisiwa nkarhi wa mitirho leyi nga ta tiyisisa vutihlamuleri lebyi fambelanaka na mitirho.
Mufambisi wa masipala, endzhaku ka ku tsala nhlamuselo wa mitirho eka vanhu leswaku va swi khomela emahlweni ku ya hi mitirho yo hambana eka komiti ya IDP na ku amukeriwa hi komiti nkulu huvo kumbe meyara kumbe komiti leyi nga hlawuriwa hi tikhanselara.
Nsusumeto wa ku hangalasa mitirho na vutihlamuleri exikarhi ka masipala na vatirhi va le ndzeni.
Mfumo wa muganga wa masipala.
Ku lulamisa, ku tiyisisa na ku amukela pulani ya nghingiriko wa vufambisi.
Vatlangi hinkwavo lava nga fanela va katsiwile hi nghingiriko wa kahle.
Mitirho ya muchini leyi nga fanela na tindlela leti a ti fanele ku landzeleriwa ku endlela ku tirhisana na vaaki na ku tirha ka vona ku tirhisiwile.
Ku pulana swi tekiwa ku ya hi nkarhi na xedulu.
Nghingiriko wa ku pulana wu fambelana na timhaka ta ku hisa eka masipala, leyi ku nga nghingiriko wa ku sungula na leyi lavaka ku kombisana.
Nghingiriko wa ku pulana ka vanhu yi va leyi korisaka.
ku amukela na ku pfumelela IDP.
Ku hundzula IDP ku ya hi miehleketo ya MEC wa mfumo wa muganga.
Ku tiyisisa leswaku pulani ya bindzu ya lembe, bajete na vafambisi va matirhelo ya misava swiboho swi fambelana naswona swi kongomisiwile eka IDP.
Vaaki, vatshami na lava swi va khumbe ka (vanhu vakhale) ku katsa na varhangeri va xintu.
Ku yimela leswi tsakisaka na ku engetela eka vutivi na mianakanyo eka nghingiriko wa ku pulana.
byela mintlawa leyi swi tsakelaka, vaaki na minhlengeleta, hi migingiriko leyi nga fanela ku pulani na leswi nga ta kumeka endzhaku ka swona.
Ku langutisisa timhaka, ku ta ni mianakanyo ya ku veka swilo hi ku landzelelana, ku burisana na ku ta ni mhaka ya makumu.
Ku nghena eka timhaka ta miehleketo ya ku sungula projeke na / kumbe ku ti kambisisa.
A. Mitirho ya vona yi fana ni ya mfumo wa muganga ya vaMasipala kambe yi fanelana hi ku lunghiselela ka masipala wa xifundza.
B. Mitirho ya ku hlanganisa ya mfumo wa muganga wa masipala.
Ku tiyisisa ku ringanisa loku nga anama eka ti-IDP ta vaMasipala eka huvo ya xifundza.
Ku tiyisisa ku ringanana ka ku leha exikarhi ka xifundza xa masipala na masipala wa muganga ku ya hi ku pulana.
Ku fambisa ku ringana ko leha wa IDP ni swiphemu swin?
Ku lunghiselela chapu ra ku tirha lesi nga hlanganeriwa hi masipala wa muganga , provhinsi na vatirhi va tiko hinkwavo na lava va tivaka ngopfu hi timhaka leti.
Mfumo wa Xifundza nkulu?
Kutiyisisa ku ringanana loku nga anama ka IDP eka masipala wa xifundza endzeni ka xifundza nkulu?
Ku tiyisisa ku ringanana hi ku leha xiphemu xa le xikarhi ka xiphemu xa tindzawulo ta xifundza?
ku letela xiphemu xa ndzawulo ya xifundza nkulu leti tirhaka swona eka na ku ngetelele ka vona loku lavekaka eka nghingiriko wa ku pulana ka masipala; na ku va letela leswaku va ta kota ku kambela ti-IDP na ku ringanisa minongonoko ya vona ya swiphemu na bajete hi ti-IDP?
Mafambiselo ya swa timali lama nga ni nkoka eka minyikelo ya xifundza nkulu ya IDP?
Ku kambela programu ya tindlela ta IDP.
Ku letela nghingiriko wa ku hetisa mpfilungano lowu nga ta va kona eka ti-IDP leti fambelanaka.
Ku pfuna vaMasipala endzeni ka nghingiriko wa ku tshaha IDP laha swi lavekaka.
Ku nghenela nghingiriko wa ku ringanisa hi swifundza na vaMasipala.
Ku nghenela timhaka ta vufambisi bya xifundza nkulu na nghingiriko wa vufambisi?
Lava seketelaka / vativi lava pulanaka.
Vatsundzuki, ti-NGO, swivandla swa PIMS, Vatirhi lava pulanaka va masipala.
Vatirhi va le handle lava endlaka ntirho wo fambelana ni wa ku pulana va fanele ku tsundzukiwa ka mitirho leyi vatirhi lava swi tivaka ngopfu va nga ri kona.
Hambi vatirherhi va ntshungu va hambana va nga va ni vutivi bya mitirho leyo, ku na ku halaka ka timhaka. Hikokwalaho a hi ku hambanisa ka mitirho hi munyiki wa mitirho.
ku nyikana hi tindlela / vuleteri ya xitekiniki eka nghingiriko wa vufambisi bya IDP.
Ku letela ka tichapu ta ku pulana.
Tidokumente ta leswi kumekaka eka migingiriko ya ku pulana.
Ku dyondza ko hlawuleka kumbe ku katsa ka leswi fambelanaka na leswi.
Ku tiyisisa IDP swi ringanisiwile hi xifundza nkulu na tindzawulo ta bajete ya tiko?
Vativi lava tivaka swa ku pulana va nga va vapulani va xidoropa kumbe va xifundza, vapulani va ku antswisa kumbe vativi vanwana lava nga katsana ni ku antswisa na ku pulana ka ndhawu?
Ku ehleketa, ku amukela na ku nyika mpfumelelo wa IDP.
Ku pfumelela vanhu lava nga hlawuriwa ku va va rhangela mitirho yo hambana, migingiriko na vutihlamuleri bya tindlela na ku tshaha.
Tikhanselara hi tona ti hlanganisaka masipala, mfumo na vaaki.
Hlanganisa nghingiriko wa ku pulana eka xifundza xa vakheti na / kumbe tiwadi.
Va yimela ku lunghisa ku tsundzuka ka vaaki na lava swi va khumbhaka.
Ku tiyisisa pulani ya bindzu ya lembe, na bajete ya masipala swi hlanganisiwa naswona swi vekiwe eka IDP.
Mufambisi wa masipala kumbe mutirhi nkulu loyi a yimeleke ntirho wa mufambisi wa IDP u fanele ku fambisa na ku langutisisa nghingiriko wa IDP.
Ku lunghiselela nghingiriko wa ku pulana.
Ku Lunghisela nghingiriko wa ku pulana.
Ku teka vufambisi hinkwabyo na ku kambisisa nghingiriko wa ku pulana.
Ku tiyisisa leswaku vatlangi hinkwavo va katsiwile kahle.
Ku hlawula vanhu lava nga ta tirha mitirho yo hambana hambana.
Va va na vutihlamuleri bya vufambisi bya siku na siku bya nghingiriko wa ku tshaha.
Ku tiyisisa leswaku nghingiriko wa ku pulana wu va leyi vanhu hinkwavo va swi nghenelaka, nghingiriko wa matshalatshala naku sungula na ku ringanisela na ku korisa xiphemu xa swilaveko swa ku pulana.
Hlamula leswi vuriwaka hi ntshaho wa IDP ku huma eka vaaki, hi ku anama, ku ringanisa na swiphemu swinwana swa mfumo ku korisa huvo ya masipala?
Hundzula IDP ku ya hi MEC wa mfumo wa muganga na ku navela ka yena.
Hambi mufambisi wa masipala a hlawula mitirho yinwana eka mufambisi wa IDP leswaku a nwi endlela wa ha ri loyi a nga na vutihlamuleri a tlhela a bohiwa hi swona?
Tinhloko ta tindzawulo na vatirhi vakulu.
Ku nyikana hi vutekiniki lebyi nga fanela, xiphemu xana xiviko xa swa timali eka ku lavisisa swilo leswi nga ta vekiwa ku ya hi laha swi lavekaka.
Ku katsakanya na switivi swa xitekiniki eku tekela enhlokweni na ku hetisisa matshalatshala na tiprojeke leti nga kombisiwa.
Ku nyikana hi mahungu ya ndzawulo na ya vutirhisi na mali ya bajete.
Ku va ni vutihlamuleri eka ku lunghisela mahundzulelo ya ntshaho wa IDP ku nyikana na masipala ku endlela ku pfumelana na MEC wa mfumo wa muganga hi ku ringanisa.
Sungurisa nghingiriko wa ku tirha.
Nyika lava swi va khumbhaka mpfumelelo wo katsiwa eka nghingiriko wa ku endla xiboho.
Ku tirha loku ka swivumbeko ku fanele ku langutisa leswaku i mani loyi a tirhaka, ematshanweni ya mani, eka swilo swihi, ku ya hi huvo yihi na eka vuswikoti byihi?
Vamasipala va fanele ku tsundzuka malunghiselelo lama nga kona, va ma tirhisa va tlhela va ma amukela loko swi laveka, na ku alana na ku kopa mitirho yinwana ya muchini.
Malunghiselelo lama nga tekeriwa enhlokweni swi ta tekiwa tani hi xiletelo xa vunyingi bya vamasipala va xifundza na va muganga. Mufambisi wa IDP, komiti ya ku rhangela IDP na Foramu ya vuyimeri bya IDP tani hi swivumbeko leswi lavekaka ku ya eka IDP hinkwayo leyi faneleke ku sunguriwa eku sunguleni kutani yi ta nghenisiwa eka xiletelo.
Xipanu xa projeke ya ku tirha yi ta va ntsongo kambe ku ri xipanu lexi tirhaka leyi nga sunguriwa hi ndzawulo ya vamasipala lava swi va khumbhaka eka vufambisi bya ku sungula naswona laha swi kotekaka vaaki lava swi va khumbhaka swa yona projeke leyi. Xipanu xa projeke ya ku tirha yi ta fanela eka swa le handle swa xiphemu xa 3 naswona yi ta vuriwa kwalomo hi xitalo nghingiriko wa ku pulana 3.
Malunghiselelo ya huvo hinkwawo ma susumetile laha henhla swi fanele ku yimisiwile enkarhini wa ku sungula IDP eka xiyimo xo tani hi xipanu leswi nga swi khomela emahlweni na leyi fambisaka nghingiriko wa ku sungula.
Mukhuva wa malunghisetelo / swivumbeko leswi faneleke ku sunguriwa.
Marito yo hlamuseleka lama faneleke ku tirhisiwa eka yinwe ya malunghiselelo / swivumbeko leswi?
Nghingiriko lowu nga ta tirhisiwa ya ku hlawula.
Programu ya vanhu lava pfumeleke na / kumbe mintlawa leyi faneleke ku yimeriwa.
Nghingiriko wa ku ti khoma.
Swirho leswi nga hlawuriwa swi tiva mitirho.
Hlamusela nkarhi wa ku rhumela eka mufambisi wa IDP na komiti ya ku rhangela.
Kumisisa mufambisi wa ntiyiso wa IDP, va langutile nkoka wa IDP, mikarhi ya mufambisi wa masipala na vanhu vanwana?
Kumisisa na ku hlawula vanhu lava nga fanela ku rhangela komiti ku tiyisisa leswaku timhaka hinkwato (xik. LED; ndhawu, timali ta tindlu ta masipala) ti na munhu unwe loyi a nga na vutihlamuleri?
Ku hlamusela marito ya ku kombisa na nghingiriko wa swirho swa Foramu ya vuyimeri bya IDP.
Lava swi va khumbaka lava nga engeteriwa na lavo ka va nga ti lulamisanga / mintlawa leyi nga yimeriwangiki leyi nga lavaka gqhweta nkulu?
Vatirhi lavakulu va hofisi.
Ku hlawula mintlawa leyi swi kotaka / swirho leswi nga hlawuriwa ku ya hi xiyimo xa.
Ku hlawula swirho na ku byela vaaki va muganga.
Mitirho na matimba leyi faneleke ku hlawuriwa.
Mufambisi wa masipala, kumbe mufambisi wa IDP ematshanweni ya yena, i munhu loyi a nga na vutihlamuleri bya ku rhangela nghingiriko wa ku pulana lowu nga hlanganisiwa ku antswisa nghingiriko lowu. Ku hlawuriwa ka munhu wa ntiyiso I ka nkoka eka nghingiriko wa IDP naswona yi lava ku endliwa tani hi xitepe xo sungula lexi ya ka eku lulamisela nghingiriko wa ku pulana ku suka loko mufambisi wa IDP a ri munhu loyi a nga na vutihlamuleri bya nghingiriko wa ku pulana?
Mufambisi wa IDP u fanele ku va munhu loyi a nga tiyimisela loyi a nga na mpfumelelo wa ku katsa lava swi va khumbaka.
Vutihlamuleri bya ku lulamisela nghingiriko wa ku pulana.
Ku katsiwa ka vatlangi hinkwavo ku ngopfu ngopfu vatirhi va le hofisi?
Leswaku mikarhi ya landzeleriwa.
Leswaku nghingiriko wa ku pulana wu ringanisiwile hi ku anama na ku leha naswona, yi ya hi swilaveko swa tiko na swa xifundza nkulu?
Leswaku leswi swi lavekaka eku heteleleni swi tsariwile.
Ku va mutshami wa xitulu wa komiti ya ku rhangela.
Ku fambisa ka vatsundzuxi.
Komiti ya vurhangeri yi fanele ku tirha hi xitekiniki leyi nga na tinhloko ta tindzawulo leti nga ti nyikela na vatirhi va hofisi lavakulu lava nga ta seketela mufambisi wa IDP ku tiyisisa nghingiriko wa pulani leyi oloveke. Mufambisi wa IDP u fanele ku va ni vutihlamuleri bya ndlela kambe u ta va loyi a nyikela vanhu mitirho eka swirho swa komiti ya vurhangeri. Eka vamasipala laha ku nga na vatirhi lava nga fanela va khansele lava lavaka ku va xiphemu xa komiti ya vurhangeri va fanele ku katsiwa. Hikokwalaho eka timhaka nandzeleriso wa ntiyiso wu fanele ku landzeleriwa.
Leswi humaka eka xiphemu xa ndzawulo ya provhinsi na lava seketelaka.
Ku fambisa, nkomiso na ku humesa tidokumente leti nga kumeka.
Va endla switsundzuxo swa leswi faneleke ku va endzeni.
Ku lulamisa, ku letela na tidokumente ta nhlengeletano.
Mutirhi wa masipala u fanele ku thoriwa ku lulamisela, ku letela na tidokumente ta nhlengeletano. Ntirho wu fanele ku va wa mupulani wa masipala kumbe munhu loyi a tirhaka ntirho wo fana na lowu.
Ku ya hi byongo bya chapu, vuhambanyisi bya mahungu na swirhambo, muitirhi u fanele ku seketeriwa hi mufambisi wa tiko.
Foramu ya vuyimeri bya IDP i xivumbeko lexi vumbisisaka xi tlhela xi tiyisisa vuyimeri na ku tirhelana eka nghingiriko wa IDP. Ku hlawuriwa ka swirho ku ya eka Foramu ya vuyimeri ya IDP ku fanele ku vekeriwa eka ndlela yo hlawula leyi tiyisisaka vuyimeri bya swa mbango na rihanyo.
Yimela ku rhandza ka valandzeri lava nga eka nghingiriko wa IDP.
Nyikana hi maendlelo yo tirha hi wona ku endlela ku angulana, burisana na ku endla xiboho exikarhi ka lava swi va khumbhaka ku katsa na mfumo wa vamasipala.
Tiyisisa mbulavulo exikarhi ka vatirhi va vuyimeri bya lava swi va khumbaka ku katsa na mfumo wa masipala.
Ku kambisisa ku tirha ka ku pulana na nghingiriko wa ku sungula.
Ku lulamisela, ku letela na tidokumente ta nhlengeletano na chapu ya foramu ya vuyimeri bya IDP yi nga lava ku seketeriwa hi mupulani wa le henhla; e.
Ajenda, vuleteri na tidokumente ya nhlengeletano.
Nkatsakanyo wa foramu ya vuyimeri bya masipala wa xifundza wu fanele ku katsa tikhanselara hinkwato ta DM na ku tiyisisa vuyimeri bya swa mbangu, ku katsa lava swi va khumbhaka hi ku hangalaka ka xifundza na vayimeri va timhaka ta xifundza hi ku hangalaka.
Yinwe ya swilo swa nkoka emhakeni ya ku hlanganisa nghingiriko wa ku pulana na ku antswisa eka ku katsakanya ka vaaki na huvo ya lava swi va khumbhaka eka nghingiriko lowu. Ku tirhisana ka vanhu lava swi va khumbhaka naswona va swi tsakela ku tiyisisa leswaku IDP yi vulavula hi timhaka ta ntiyiso leti nga na vutivi hi vaaki va masipala. Xiphemu xa 3 laha henhla xi vulavula hi malunghiselo lamantsongo lama lavaka ku sunguriwa eka ku tiyisisa ku tirhisana ka ntiyiso. Xiphemu xi ta ya emahlweni xi nyikana hi xiletelo xa xinwana lexi masipala a lavaka ku xi ehleketa loko a antswisa ku tirhisana ka vaaki hi tindlela leswaku va ta hlangana hi nghingiriko wa vona wa ku pulana na ku antswisa. Ku kuma vutivi byo hlayanyana eka mhaka ya xinawu na papila ra milawu ra xivumbeko xa vaaki na lava swi va khumbhaka eka timhaka ta mfumo wa muganga, vamasipala va fanele ku yisa xiletelo xa I swiletelo swa hinkwavo swa IDP Xiletelo IV (Bokisi ra switirho) swi nyikana hi switirho na matshalatshala ya ku tirha?
Nghingiriko wa leswaku vaaki va swi tirha hi ku amukela khansele.
Mitirho ya vanhu vo hambana hambana enkarhini wa nghingiriko wa ku tirha xik. Tikhanselara, komiti ya ku rhangela ya IDP, muyimeri wa Foramu ya IDP, vatirhi vanwana va hofisi, vatsundzuxi na vanwana na van?
Tindlela ta ku tlakusa vuyimeri bya mintlawa leyi nga hlanga hlangana?
Tindlela hi tlhelo ra mitirho ya muchini ya swiphemu swo hambana hambana swa maendlele?
Switirho leswi nga kona swa ku tirha.
Nkarhi wa nhlengeletano / chapu.
Ndhawu leyi nga fanele laha ku nga khomeriwaka nhlengeletano / chapu.
Switirho leswi nga fanela swa ku tirha.
Nghingiriko wa ku hangalasa mahungu. I ndlela yinwana ya ku nyika lava swi va khumbhaka ku nyikana hi vonelo ra xiboho lexi nga teka hi khansele?
Ku tiyisisa ku tirha ka vaaki, nawu wu lava leswaku vamasipala va vumba nghingiriko wa ntiyiso leyi nga ta pfuna hi ku tirha.
I mani loyi a nga ta ka a nga vi kona, kambe a fanele ku tsundzukiwa eka timhaka tinwana (xik.
Ntsengo wa ku va kona wu nga vekiwa eka xiyimo xa lexi nga ta pfumeleriwa loko vatlangi va nkoka va tivisiwa leswaku swi ta ya hi ku rhandza ka vona ku va eka nkatsano eka nghingiriko wa ku pulana naswona a hi ntirho lowu va nga ta wu hakeleriwa.
Eku antswiseni matshalatshala ya ku va kona, masipala u fanele ku tiyisisa leswaku ku vumbiwa swiyimo leswi nga kotekaka eku endlela ku va kona ka vaaki loku nga ka ntiyiso naswona lowu nga humelela.
Vaaki na lava swi va khumbhaka va fanele ku tivisiwa hi xikongomelo xa masipala xa ku sungula hi nghingiriko wa ku pulana lowu hlanganisiweke ya ku antswisa. Hi ku endla hi nghingiriko lowu masipala u fanele ku tiyisisa leswaku tindlela leti nga fanela ta midiya (xik. Xitichi xa rhadiyo xa vaaki, maphepha ya mahungu endzeni ka akhawunti ya masipala na swinwana na swinwana) swi tirhisiwa leswaku mahungu ya ta kota ku fikela vanhu vo tala hi laha swi nga kotekaka. Ku hava lava swi va khumbhaka lava faneleke ku titwa va nga laviwi kumbe va nga ri va nkoka. Eku hlawuleni ka nghingiriko lowu nga fanela ya midiya, masipala u fanele ku languta nxavo wa ku tirhisa matirhelo lawa ya muchini. Xikombiso, swi nga va swa nxavo wa le henhla ngopfu ku hangalasa mhaka eka phepha ra mahungu, hikokwalaho leyi yi nga mhaka leyi nga ta ka yi nga hi pfuni?
Mihlengeletano ya vaaki na lava swi va khumbhaka va fanele ku rhambiwa leswaku va ta tsarisa tani hi swirho swa foramu ya vuyimeri bya IDP. Masipala na yena u fanele ku endla mahungu ya lava nga ta ka va nga vi kona tani hi foramu ya vuyimeri, kambe va ta lava ku tsundzukiwa eka switeji swo hambana hambana swa nghingiriko wa vufambisi?
Matirhiselo ya ririmi leri nga fanela swi pfumelela hinkwavo lava swi va khumbhaka ku va kona va nchunchekile. Komiti ya vurhangeri ya IDP yi fanele ku tsundzuka xilaveko xa ku kumisisa toloki leyi nga ta yimela nkarhi laha vanwana va lava nga ta va kona va nga ta ka va nga nchunchekangi hi matirhiselo ya ririmi rinwana?
Tindhawu ta nhlangeletano ya vaaki ti ta ku byela leswaku vanhu va ta ta hi xitalo. I swa nkoka ku ri ndhawu leyi yi nga kamberiwa ku olovisela hinkwavo lava swi va khumbhaka. Xik. Yi fanele kuri vanhu va kota ku fika loko va tirhisa swikhandziyi swa hinkwavo leswaku lava pfumalaka mimovha ya vona va ta kota ku fika.
Tidokumente leti nga tshahiwa ti fanele ku kumiwa hi vanhu hinkwavo, vaaki na lava swi va khumbhaka.
Dokumente ya IDP ri fanele ku fikeriwa hi lava swi va khumbhaka hinkwavo.
Tikhopi ta IDP leti nga hetiseka ti fanele ku va kona eka vaaki hinkwavo na lava swi va khumbhaka. Swi nga pfuna ngopfu ku komisa leswi nga ta humelela endzhaku ka ku pulana xik. Xivono xa masipala, swikongomelo na swinwana na swinwana eka tindzimi yo hambana hambana leti fambelanaka na xifundza xexo xa masipala?
Ku khutaza vaaki va kona.
Mfumo wa masipala, ku ya hi komiti ya IDP na tikhanselara, va fanele ku tirhisa matshalatshala hinkwawo, ehenhla na ku tlula ku vumba xiyimo xa lexi nga fanela, ku khutaza vaaki leswaku va va kona.
Wunwana wa maendlelo yo tirha hi wona lama tiyisisaka ku va kona ka ntlawa lowu i ku fambisa ti-NGO kumbe vanhu lava tirhaka va karhi va tiyimiserile leswi yimelaka leswi va swi rhandzaka?
Ku va kona ka vaaki a ku ringanana hi ku fambelana eka xiteji xinwana na xinwana xa ku pulana naswona a hi tindlela hinkwato ta ku va kona ti fanelaka xitepe xinwana na xinwana xa ku pulana. Ku hunguta ntsengo wa ku va kona, ku hunguta ku karhala, na ku nangutisisa ntikelo wa ku va kona maendlelo yo tirha hi wona ya ku va kona ya fanele ku hambana ku suka eka xiteji lexi ku ya eka xinwana.
Tichapu ta xiyimo xa matshalatshala ya xifundza, hi vayimeri va vamasipala hinkwavo, xiphemu xa provhinsi na tindzawulo ta tiko na vayimeri lava nga hlawuriwa va lava swi va lavaka na vanhu va mitirho.
Vayimeri va Foramu va IDP eka mfumo wa muganga.
Ku hlohletela njekanjekisano wa hangalaso ku ya hi swilo swo fana na tihuvo ta ku yingisela, nhlengeletano ya va maphepha ya mahungu na swinwana na swinwana?
Ku Pulana Projeke a Tiprojeke / minongonoko hi masipala wa xikeyili xo anama.
b Tiprojeke ta muganga ta vaaki.
Mbulavulo wo anama wa vaaki / switsundzuxo swa ndlela eka tikomiti hinkwato / mintlawa ya lava swi tsakelaka.
Nkarhi wa ku vulavula na vaaki na mintlawa ya lava swi va khumbhaka.
Nghingiriko wa Programu ya ku 5.
Pulana tirha hi Xivumbeko xa KU TIRHA.
Programu ya ku tirha i xiphemu xa nghingiriko wa ku pulana kutani ku hava xinwana ehandle ka pulani ya bindzu lexi hlamulaka swivutiso: xana i ncini lexi faneleke ku endliwa, rini, xi ta teka nkarhi wo tani hi kwihi, i mani a nga na vutihlamuleri, i mani a katsiwaka naswona i switirhisiwa swihi leswi faneleke ku tirhisiwa. Programu ya ku tirha yi fanele ku tiviwa hi vatlangi hinkwavo lava nga kona eka nghingiriko wa IDP ka tiyisisa ku va kona na ku ringanana. To tshaha programu ya ku tirha i swa nkoka ku tivana na ku twisisa, xiletelo xa III na ku tsundzuka Xivumbeko xa xifundza. A hi mahungu hinkwavo lama lavekaka eka programu ya ku tirha ya nga va kona hi xiyimo xa ku lulamisa.
Migingiriko / mitirho / leswi nga ta endliwa ku lunghiselela, ku ti boha na ku hetisisa nghingiriko wa pulani yinwana na yinwana?
Vito ra munhu loyi a faneleke ku fambisa, ku letela na / kumbe ku tsala migingiriko ya ku pulana.
Siku ro sungula na nkarhi lowu nga ta tekiwa.
Switirho leswi lavekaka (vatsundzuxi / tindhawu / ku sweka / swa timali / ku hundzuluxa) na ntsengo wa nxavo.
Tsundzuka migingiriko ku ya hi xiyimo na mikarhi leyi nga susumetiwa ku suka eka xiletelo xa III na mbulavulo wa xifundza.
Ku nyikana hi programu ya migingiriko wa chapu ya Xivumbeko xa xifundza.
Va vulavula va tlhela va pfumelelana hi programu ya Xivumbeko xa xifundza tani hi masungulo ya programu ya masipala.
Amukela programu ya ku tirha eka timhaka ta muganga ku tsundzukiwa Xivumbeko xa DM.
Ku tsundzukiwa ka swivumbeko swa tihuvo na ku hlamusela mitirho na vutihlamuleri endzeni ka swivumbeko sweswo.
Ku katsa ku ringanisa migingiriko.
Timhaka leti faneleke ku tsundzukiwa hi Xivumbeko xa nkarhi na programu ya ku tirha.
Tafula ra Xivumbeko xa mikarhi ra Xinamaketo xa 1 ri fanele ku tsundzukiwa loko ku tshahiwa programu ya xivumbeko na wa ku tirha.
Programu ya ku tirha yi fanele ku tsundzuka timhaka ta muganga (xik. Ku khomiwa ka nhlengeletano ya huvo) swi tlhela swi ringanisiwa hi nkarhi hi nghingiriko wa bajete ya masipala, ku tsundzukiwa mali leyi faneleke ku bajeteriwa migingiriko tani hi xiphemu xa nghingiriko wa IDP.
Ku tiyisisa leswaku leswi va nga ta swi kuma swa nghingiriko wa IDP a yi korwisa eka masipala, Huvo ya masipala yi ta lava ku tsundzuka na ku kombela ku hundzuka ka leswi nga ta kumiwa eka yona nghingiriko lowu ku ri leswi swi humelela hi ehleketa nghingiriko lowu nga tsundzukiwa eka xiphemu xa laha leswi nga ta kumiwa hi xiphemu xa xinwana na xin?
Ku nyikana eka Foramu ya vuyimeri bya IDP, ku kombisa leswaku nghingiriko lowu yi nga humela emahlweni ntsena loko yi amukeriwile.
Swi tsariwile etafuleni swi tlhela swi kaneriwa hi huvo ya masipala.
I swa nkoka ku ri loko huvo ya masipala yi tsundzuka leswi nga ta kumiwa endzhaku hi nghingiriko wa IDP, nghingiriko lowu yi humela emahlweni kutani a yi yimisiwanga hambi leswi kumeka endzhaku swi nga korisi. Swivulavulo swo huma eka huvo ya masipala swi ta katsiwa eka vona swi xiyaxiyiwile.
Ku Pulana 6.
Nghingiriko wa pulana ya IDP i nghingiriko wa muganga, lowu lavaka leswi nga kumiwaka na nseketelo wo huma eka swiphemu swa switeji swo hambana hambana swa mfumo. Ku nga si sunguriwa hi nghingiriko wa ku pulana masipala u fanele ku twisisa laha ku ringana ku faneleke ku va kona naswona njhani, laha endlelo leri nga tirhisiwaka, leswi swi kumiwa. Ku ringanana ka tindlela na maendlelo yo tirha hi wona lama ku nga xiphemu xa nghingiriko wa ku pulana na xivumbeko . Swi fanele ku kumiwa exikarhi ka masipala wa muganga na wa xifundza, naswona vanhu hinkwavo lava swi va khumbhaka va fanele ku byeriwa hi ku ringanana loku.
Ku na tinxaka timbirhi letikulu ta ku ringanisiwa leti lavekaka.
Exikarhi ka vamasipala na swifundza leswi khumbiwaka ku tiyisisa leswaku ku pulana ka vona na timhaka leti ti langutisiwile ti tlhela ti vulavuriwa hi ku katsana. Xifundza xi na ntirho wa ku tiyisisa leswaku ku ringanana exikarhi ka masipala wa muganga ku ta va kona rini.
Exikarhi ka mfumo muganga (vamasipala / swifundza) na swiphemu swiwana, ngopfu ngopfu xiphemu xa xifundza nkulu / tiko na tindzawulo na lava nyikanaka hi ntirho (xik. ESKOM, Telkom) ku tiyisisa leswaku IDP yi va eka xiyimo xa xinwana na nawu wa tiko na wa xifundza nkulu na swivumbeko leswaku swi ta tsundzukiwa eka ku avelana ka bajete ya tindzawulo na minyikelo ya ku langutisa swo karhi. Ndzawulo ya provhinsi ya mfumo wa muganga yi fanele ku langutisiwa ku tiyisisa swiphemu hinkwaswo ngopfu?
Leswi nga ta kumeka swi hlamuseriwile etlhelo eka tinxaka timbirhi ta ku ringanisa exikarhi ka vamasipala na swifundza leswi faneleke / exikarhi ka mfumo wa muganga na swiphemu swin?
Programu ya vatlangi lava faneleke ku katsiwa eka nghingiriko wa ku ringanisa.
Ku ringanisa swiendliwa (tani hi mahungu lama khulukaka na ku katsana ka migingiriko) ku ya hi swiphemu na ku kombetana hi nkarhi na vatlangi lava nga ta katsiwa.
Endlelo leri nga tirhisiwaka ra ku pfuna hi mpfilungano na ku ringanisa vatlangi vo hambana hambana.
Nghingiriko wa ku fika eka tindlela ta ku ringanisa leti ku nga pfumelelana hi tona ku tirhisana na nghingiriko wa hangalaso ya ku fika eka Xivumbeko.
Komiti ya IDP ya vurhangeri ku tivisa ku ringanisa swilaveko eka xiyimo xa xifundza ya chapu ra xivumbeko leyi nga vekiwa eka xiletelo xa III xa maendlelo.
Ku katsa programu ya swilaveko swa ku ringanisa na ku vulavula hi maendlelo yo tirha hi wona na ku tiyisisa ku ringanana.
Nsusumeto wa njekanjekisano na tirhelo ra muchini ra ku herisa mpfilungano kumbe ku hambana exikarhi ka masipala wa muganga na xifundza xa muganga.
DM yi va kona nhlengeletano, ku vulavula loku tsariweke ni provhinsi na tindzawulo ta tiko na vanyiki va mitirho ku kunguhata ku ringana ka masipala na xifundza, na swilaveko na leswi nga yimeriwa na ku pfumelelana hi maendlelo yo tirha hi wona.
Masipala unwana na unwana ku tsundzuka ku ringanana loko va tshaha programu ya ntirho hi xivumbeko xa nkarhi?
Ku veka ntsengo wa swilo leswi ringananaka (tani hi tichapu / tinhlengeletano) ku ya eka mali leyi nga ehansi na nkarhi lowu lavekaka.
Ku tirhisa mbulavulo lowu nga kambirhi riqingho / elektroniki / mbulavulo wa ku tsariwa hi laha swi kotekaka.
Mitirho laha va vi kona vo tala lava humaka eka tindhawu to hambana na swiphemu leswi lavaka muleteri loyi a swi tivaka. Muleteri u fanele ku va ni vutihlamuleri bya maphepha.
Ku vumbiwa ka swivumbiwa leswi katsaka swifunfza nkulu, swifundza na vamasipala na swinwana na swinwana va nga swi kota ku va tindlela leti kotekaka?
Vamasipala, va xifundza na muganga, va fanele ku ringanana eka xiyimo xa mbirhi na muakelani wa masipala eka timhaka leti va khumbhaka ha vumbirhi?
Vanhu lava nga susumetiwa lava lavaka ku katsiwa eka nghingiriko wa ku ringanisa.
Mufambisi wa huvo ya muganga ya IDP na komiti ya vurhangeri bya IDP.
Xivandla xa PIMS ya vatirhi va ku pulana.
Exikarhi ka mfumo-muganga na swiphemu / vatirhi lava nyikaka vutivi.
Mufambisi wa IDP wa muganga.
Mufambisi wa xifundza-ntsongo wa IDP.
Muleteri wa provhinsi kumbe wa tiko eka vatirhi va hofisi ya ndzawulo.
Vatirhi va kulu va hofisi lava fanelaka ku nyika ntirho ESKOM, Tihuvo ta swa Mati, Telekom sw. n. sw.
Eka tinxaka letimbirhi leti ringananaka (exikarhi ka vamasipala na swifundza kumbe exikarhi ka mfumo wa muganga na swiphemu swinwana kumbe eka vanyiki va mitirho) mitirho ya vona i yikulu ku tiyisisa ku ringanana ka le xikarhi ka masipala wa xifundza?
Mufambisi wa IDP u fanele ku tiyisisa mhaka ya muganga leswaku ku va na ku ringanana.
Ndzawulo ya Provhinsi ya mfumo wa muganga yi langute mhaka ya nkoka tani hi muleteri ku tiyisisa ku ringanana eka xiyimo xa le henhla xa xifundza - ntsongo na le xikarhi ka swifundza ntsongo leswi nga endzeni ka provhinsi?
Laha va nga na xiyimo xa lexi ringanaka, Swivandla swa PIMS (Xivandla xa Vuseketeri bya Vufambisi bya Vupulani na ku Tirhisa) leyi nga sunguriwa eka xiyimo xa xifundza, va nga seketela vufambisi na ku ringanisa ka ndlela.
Laha mhaka leyi yi nga ehansi ka masipala wa xifundza lexi nga tala xik.
Nsusumeto wa ku ringanana ku ya xiphemu.
Hikokwalaho ka xiyimo xo hambana eka xiphemu xinwana na xinwana ku ringanana ku nga va swa nkoka ngopfu kumbe swi nga vi swa nkoka na endlelo leri nga tirhisiwaka leri nga fanela swi ta hambana. Tafula leri ri susumeta swilaveko switsongo swa ku ringanisa ku ya hi xiphemu. Mikarhi leyi nga vuriwa laha hansi yi vula ku susumeta programu ya nkarhi lowu nga kombiwa eka xinamaketo xa 1?
Chapu ra matshalatshala ya xiyimo xa xifundza rd?
Tiprojeke ta ku pulana eka swikatsiwa swa xitekiniki th?
Programu ya xitekiniki ehansi ka vutihlamuleri bya provhinsi / tisekitara ta tindzawulo ta tiko.
Pulana Nawu lowu bohaka 7.
Ku tiyisisa leswaku milawu hinkwayo leyi bohaka ya tiko na provhinsi na yinwana milawu, minongonoko, matshalatshala na mali leyi nga kona swa tsundzukiwa eka nghingiriko wa IDP ya masipala kutani va fanele ku tiva hi mahungu. Kuri va tlakusa na ku hunguta nxavo. Swifundza swi fanele ku nyika vamasipala mahungu lama lavekaka?
Programu ya milawu yinwana, minongonoko na tidokumente?
DM hi ku seketeriwa hi muleteri wa IDP wa provhinsi ku lulamisela programu ya nawu wa provhinsi na mahungu man?
DM yi fanele ku yisa programu ya chapu ra xivumbeko , na ku tivisisa hi masipala na tindzawulo ta sekitara ta provhinsi, tani hi nawu kumbe minongonoko kumbe swa timali kumbe vanhu lava ku nga vulavuriwaka na vona.
Tirhisa mikarhi ya ku nghenelela ka tisekitara ta tiko na provhinsi ka sungula vanhu lava u nga vulavula hi ku ringanana na ku tshaha swilaveko swa mahungu ya tidokumente ta milawu, minongonoko na timali, ku tiyisisa leswaku IDP yi kongomisani na sekitara ya swilaveko naswona yi nga tshuneta bajete ya sekitara.
Ntsengo wa nghingiriko wa IDP wu fanele ku bajetiwa hi masipala. Bajete yi pfuna tani hi tshalatshala ra ku endla xikombelo xa ku katsiwa ka timali leti humaka eka xiyimo xa provhinsi na tiko. Swi nga pfuna na mufambisi wa masipala ku langutisisa kuri ntsengo wa ku pulana wa twisiseka hi ku fambisana ka swinwana swa tibajete. Loko nkarhi wunwana ntsengo wa ku pulana wu vonaka exiyinweni xa le henhla, munhu u fanele ku langutisisa nghingiriko wa IDP leyi nga ehansi hi ntsengo kumbe munhu u ta fanela hi ku kombela ku pfuniwa eka vanhu vanwana?
Programu ya swilo swa mali leyi nga tirhisiwa eka ntsengo wa yuniti, tinomboro ta tiyuniti na mali ya ntsengo wa swilo eka mhaka yinwe?
Mali yinwana leyi nga ngeteleriwa?
Bajete ya nkoka / matirhiselo ya swilo leswi nga langutiwa.
Leswi lavekaka swi fanele ku kombisiwa eka Programu ya xivumbeko xa nkarhi na swilaveko swa switirho ku endlela ku pulanela migingiriko?
Ku langutisiwile tafula rero, ntsengo wu ta hlayiwa wu tlhela wu komisiwa ku ya hi muxaka wa matirhiselo ya timali.
Loko ku ve mali hinkwayo hi le henhla, komiti ya vurhangeri yi ta fanele ku vulavula hi tindlela na matshalatshala ya ku kuma migingiriko leyi nga kumbe ku larisa nghingiriko lowu migingiriko ya ku pulana ka ku tshaha.
Tani hi leswi swi nga kotekiki ku nuhetela mali ya ku pulana ku nga si sungula nghingiriko wa ku pulana hi bajete ya nghingiriko wa IDP yi ta ringanisa.
Bajete ya nghingiriko wa IDP ya vukulu bya masipala wa nkhetekanyo B (hi ku wu ringanisa ku nga va ni vanhu va 100 000) mali a yi fanelanga ku hundza R200 000,00.
Swilaveko swa mahungu swi durha ngopfu. Leswi I ntiyiso eka matiko muganga laha mahungu yo karhi ya nga kona. Eka timhaka leti munhu u fanele ku tiva leswaku a hi mahungu lama nga fanela ku laviwa eku sungula ka nghingiriko wa IDP ya masipala lontshwa. Ku pulana ko twisiseka ku nga endliwa kahle hi langutile ku ringanisa ka vuswikoti.
Mali ya ku va kona yi nga kona yi nga vekiwa eka xiyimo xa va vi kona lava nga swi kotaka va tivisiwa leswaku mhaka leyi yi le ka ku rhandza ka vona ku va va katsiwile eka nghingiriko wa ku pulana kutani a hi ntirho lowu va faneleke ku wu hakeleriwa.
Ku na tindzawulo to hlaya na vayimeri lava kumaka xiphemu xa swilaaveko swa ku pulana leswi pfalaka nghingiriko wa IDP. Vaanwana va vayimeri tani hi DLA, DWAF, CMIP, LED, ISRD, na swinwana na swinwana va yimeriwile ku pfala xiphemu xa ntsengo wa ku pulana, swi tlakusiwile leswaku mintsengo ya ku pulana yi kongomisiwile ku ya hi swilaveko?
Xivumbeko hi rona tsalwa leri ringanisaka nghingiriko wa ku pulana exikarhi ka vamasipala na le xikarhi ka masipala na xifundza lexi nga fanela. Xivumbeko xi fanele ku antswisiwa eka chapu leri nga hlanganisiwa naswona yi boha masipala wa xifundza na wa muganga.
Milawu na swilandzelelo swa ku kambisisa nghingiriko wa ku pulana na Xivumbeko xa ku cinca.
Nghingiriko wa ku pulana na nghingiriko wa ku vulavula.
Xifundza xi fanele ku lulamisa chapu na programu ya wa nawu lowu bohaka na swilaveko swa ku pulana.
Lulamisa minongonoko ya vunwe na ku pfumela eka programu ya Xivumbeko?
Ku antswisa na ku pfumelelana hi nawu lowu bohaka na tidokumente leti lavekaka.
Ku amukeriwa ka xivumbeko hi huvo ya xifundza.
Xivumbeko lexi nga ta tsundzukiwa hi vamasipala hinkwana lava nga eka mindzilikano ya xifundza loko a ri ku lulamiseleni nghingiriko wa ku pulana.
Programu ya Xivumbeko i nkomiso wa programu ya migingiriko ya xifundza na programu ya migingiriko ya masipala leyi languteke migingiriko ya xifundza hinkwaxo lexi, lavaka ku tekiwa xikanwe hi nghingiriko lowu landzeriweke. (xik chapu ya xifundza hinkwaxo). Hi marito manwana xitirho xa ku ringanisa exikarhi ka vamasipala na swifundza leswi lavekaka?
Tindlela na milawu ya ku kamba nghingiriko wa ku pulana na mihundzulo ya xivumbeko.
Masipala unwana na unwana u ta va na vutihlamuleri bya ku kamba nghingiriko wa vona ya ku pulana na ku tiyisa leswaku nghingiriko wa ku pulana ka landzeleriwa tani hi leswi ku nga pfumelelana?
Masipala unwana na unwana ku tivisa masipala wa xifundza hi ku hambana ka programu ya migingiriko leyi khumbhaka migingiriko ya xifundza hinkwaxo. xik. Ku tlhelerisiwa endzhaku ka timhaka ta masipala leti nga lemukiwa na chapu ya matshalatshala ya swilaveko leswi nga tlheriseriwa endzhaku?
Vamasipala hinkwavo va fanele ku pfumelelana emahlweni ka Xivumbeko na ku hundzula.
Ku pulana ka migingiriko 2/1?
6 Ku jekajekisa ka vaaki eka tindlela tin?
10 Swiboho swa muganga. Nghingiriko wa ku pulana wu fanele ku longoloxiwa ku humelela hi nkarhi lowu wolowo?
II/12: Ku hlanganisa matshalatshala ya swifundza na masipala wa muganga.
Tiprojeke ta xiyimo xa ti fanele ku teka tinhweti timbirhi ku heta. Migingiriko ya ku pulana ka xiyimo xa ku fanele longoloxiwa leswaku ti humelela hi nkarhi wunwe?
Xiyimo xa xiyimo xa xi fanele ku teka hi ku ringanisa mavhiki ya tsevu ku xi heta. Migingiriko ya ku pulana ka xiyimo xa lexi xi fanele ku longoloxiwa eka nkarhi wolowo.
IV/2: Ku hlanganisa tiprojeke na minongonoko.
IV/4: Pulani ya lembe ya swa timali.
IV/5: Programu ya mali leyi nga vekiwa hi lembe.
IV/6: Ku hlanganisiwa ka xivumbeko xa ndhawu ya ku antswisiwa.
IV/7: Nongonoko lowu nga hlanganisiwa wa ku antswisiwa ka programu ya Ikonomi.
IV/8: Ku hlanganisiwa ka ndlela na ku hungutiwa / programu ya ku ringana ka vununa na vusati.
IV/9: Programu ya ndhawu leyi hlanganisiweke.
IV/10: Programu ya ndhawu leyi hlanganisiweke ku endlela ku sungula ka vufambisi.
IV/11: Ku kombisiwa ka ku tirha ka vufambisi.
IV/12: Ku hlanganisiwa ka programu ya ku sungula.
Xiyimo xa ku amukela xi fanele ku teka mavhiki ya tsevu ku heta ku nyikana ka MEC. Migingiriko ya ku pulana ka xiyimo xa lexi ya fanele ku longoloxiwa leswaku ya va eka xivumbeko lexi.
V/1: Ku nyika nkarhi wa swivulavulo swa provhinsi / mfumo wa tiko.
V/2: Chapu ya xiyimo xa xifundza xa ku anama (ku katsa vamasipala) ku lavisisa.
V/3: Ku nyikana hi mikarhi ya ku vulavula ka vaaki.
V/4: Ku hlanganisa / ku hlamula swivulavulo swa vaaki, ku huma eka xifundza kumbe swifundzankulu leswi nwana / tindzawulo ta tiko?
V/5: Ku amukela ka makumu hi huvo ya masipala.
V/6: Nkomiso wa xiyimo xa xifundza xa IDP ya muganga.
Pulani ya ku tlakusa mitirho ya mati.
Pulani leyi nga hlanganisiwa ya swo famba.
Matshalatshala ya muganga ya ku tlakusa ikonomi.
Ku hlanganisiwa ka ku pulana tindlela.
Xivumbeko xa tindhawu.
Tipulani ta vufambisi bya ndhawu.
Ku katsa nkoka wa ku engetela.