Wit mense het grond wettig bekomKallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum. Foto: Reint Dykema Wit mense het grond wettig bekom. Hiér is die feite: Onteiening sonder vergoeding is niks anders as diefstal nie. Ten spyte hiervan het die regerende party, die ANC, tydens hul nasionale konferensie in Desember 2017 sonder skaamte en ten aanskoue van die buitelandse beleggersgemeenskap ’n partybeleid van onteiening sonder vergoeding aanvaar en aangedui dat die Suid-Afrikaanse Grondwet gewysig moet word om dít moontlik te maak. Op 27 Februarie vanjaar het die ANC die beleid opgevolg deur ’n parlementêre mosie van die EFF te steun om ’n proses te begin om die Grondwet te wysig om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak. Dié mosie is gevolglik oorweldigend met 241 stemme teenoor 81 aanvaar. Die EFF en ANC poog om hul planne vir onteiening sonder vergoeding te regverdig deur ’n leuen voor te hou dat wit eiendomseienaars diewe is wat hul eiendom onwettig bekom het. “Om bloot terug te vat wat van jou gesteel is, is nie diefstal nie,” lui die argument. Hierdie leuen word soveel keer herhaal dat dit deur ’n groeiende aantal mense vir die waarheid aangesien word. Afrikaners en minderhede oor die algemeen het rede om ontsteld te wees oor hulle as “diewe” voorgehou word. Die geskiedenis in die lande waar minderhede onder die tirannie van die meerderheid deurgeloop het, wys dat alles begin het met uitsprake wat die betrokke minderhede tot sondebok verklaar en beledig het. Dit is ’n gevaarlike pad waarop die ANC en EFF hul begewe. Verder hou die ANC en EFF se onteieningsplanne nie net vir grondeienaars ’n bedreiging in nie, maar ook vir almal wat eiendom besit. Indien die Grondwet gewysig word om die beginsel van onteiening sonder vergoeding te regverdig, is daar geen waarborg dat ander eiendom – van welke aard ook al – veilig sal wees nie. Buitelandse beleggers besef dat die minagting van eiendomsreg ook hulle beleggings sal bedreig. Die Zimbabwe-voorbeeld wys duidelik watter vernietigende uitwerking onteiening sonder vergoeding op ’n land se ekonomie en al sy inwoners het. Om die Zimbabwe-scenario te help voorkom, is dit ’n goeie begin dat teenstanders van onteiening sonder vergoeding oor argumente beskik om die leuen – dat wit mense wat eiendom besit diewe is – met selfvertroue te kan weerlê. Hier is ses argumente wat gebruik kan word: Lank voor die voorgeslagte van Julius Malema, Cyril Ramaphosa of my eie voorgeslagte hier aan die suidpunt van Afrika aangekom het, het semi-nomadiese Khoi en nomadiese San reeds die land deurkruis. My voorgeslagte het vanuit Europa in die omgewing van Kaapstad die land binnegekom, terwyl Malema en Ramaphosa se voorgeslagte vanuit sentraal-Afrika suidwaarts getrek het. Dit is dus onvanpas vir Malema of Ramaphosa om wit mense as “kolonialiste” en “diewe” te beskou, sonder om hulself in dieselfde kategorie te plaas. In E.L. Pringle se navorsingsverslag getiteld An Assessment of the 1913 Native Land Act word uitgewys dat, in die afwesigheid van tegnologie om grondwater te benut, slegs 30% van Suid-Afrika se grondgebied vir permanente menslike vestiging geskik was. Voor die koms van tegnologie uit Europa om grondwater te onttrek, sou 70% van Suid-Afrika se grondgebied dus nie permanent bewoon kon word nie. Daar kan dus geen sprake wees daarvan dat die hele land bewoon was toe wit mense hier aangeland het nie. Gedurende die vroeë 1820’s het Mzilikazi, een van die Zoeloe-koning Shaka se generaals, weggebreek en saam met sy volgelinge ’n skrikbewind bekend as die Mfecane teen ander stamme in die binneland van Suid-Afrika gevoer. Die stamme wat die binneland bewoon het, het voor Mzilikazi se aanslag gevlug. Groot dele van hierdie gebiede is in die proses grootliks onbewoon gelaat. Met die aankoms van die Voortrekkers in hierdie grootliks onbewoonde gebiede kon daar dus geen sprake daarvan wees dat die Voortrekkers mense op groot skaal van hul grond verdryf het nie. Die Voortrekkers het na my mening die stamme wat onder Mzilikazi deurgeloop het ’n guns bewys toe hulle, onder leiding van Andries Potgieter en Piet Uys, Mzilikazi en sy volgelinge verslaan en oor die Limpoporivier verdryf het. Die Voortrekkers het die gebied wat deur Mzilikazi beheer was in besit geneem, soos die gebruik destyds ná ’n konflik was. Eers daarna het van die vlugtende stamme na die gebied begin terugkeer en is aan hulle grond in spesifieke gebiede gegee. Een van die voorbeelde van hoe die Voortrekkers grond met wettige ooreenkomste bekom het, is die ooreenkoms wat in 1846 met die Swazi-koning aangegaan is. Die gebied tussen die Olifants- en Krokodilrivier is in ruil vir beeste aan die Trekkers gegee. In 1855 is ’n soortgelyke ooreenkoms vir die Lydenburg-distrik aangegaan. In dieselfde jaar het die Swazi-koning ook die gebied langs die Pongolarivier geskenk om by die Voortrekkers se nuwe republiek gevoeg te word. Die Swazi-koning se doel hiermee was om ’n buffersone teen aanvalle deur die Zoeloes te skep. Daar is ook ander voorbeelde van ooreenkomste, wat die mite die nek inslaan dat die Voortrekkers bloot op groot skaal grond gesteel het. Verwysings na die 1913-wet op grondbesit word graag deur die ANC gebruik om hul pogings om miskenning van eiendomsreg te regverdig. Die ANC meld gerieflikheidshalwe nie dat die wet slegs op 45% van Suid-Afrika se grondgebied van toepassing was nie. Die wet was nie van toepassing op die destydse Kaapprovinsie, wat 55% van die land se grondgebied beslaan het nie. Die ANC meld ook nie dat grond van Suid-Afrika en sy buurstate soos Lesotho, Swaziland, Zimbabwe en Botswana (wat almal destyds Britse kolonies was en waarvan groot dele deur swart mense bewoon is) ook in die oorweging van die toedeling van grond in aanmerking geneem is nie. Die huidige grondeienaars het óf self hul grond wettig aangekoop, óf regmatig geërf van hul voorgeslagte, wat die grond deur harde werk bekom het. Daar bestaan dus geen gronde vir stellings dat huidige wit grondeienaars diewe is nie. Bogenoemde ses argumente poog geensins om te probeer voorgee dat daar nie wel gevalle was waar swart mense hul grond onregverdig verloor het nie. Waar bewyse van sulke gevalle bestaan, moet dit reggestel word. Die grondrestitusieproses maak reeds hiervoor voorsiening. Dit is egter ’n minderheid van gevalle en dit kan geensins as argument gebruik word om te probeer aanvoer dat grond op groot skaal “gesteel” is nie. AfriForum en elkeen wat nou valslik as “diewe” voorgehou word, het gegewe die feite die volste reg om hulself teen beledigende uitsprake en valse beskuldigings van diefstal te verdedig. Dit beteken ook dat AfriForum en ander voorstaanders van die beskerming van eiendomsreg met selfvertroue plaaslik en internasionaal ’n stryd kan en moet voer teen die planne vir onteiening sonder vergoeding wat Suid-Afrika tans bedreig.