Hof sê oor grondonteiening-aansoekDie Wes-Kaapse hooggeregshof. AfriForum se dringende aansoek om die parlement te keer om die Grondwet-hersieningskomitee se verslag te debatteer, is van die hand gewys. Die uitspraak beteken die parlementêre debat oor die onderwerp kan Dinsdag voortgaan maar dat die kwessies waaroor meningsverskil ontstaan – spesifiek die tel van die sienings vir en teen die verandering van die Grondwet en die uitkontraktering van interpreterende werk deur die komitee aan ‘n diensverskaffer – nog bespreek sal moet word kragtens ‘n tydraamwerk wat deur die twee regspanne opgestel sal word. Wat baie duidelik is, is dat die debat oor die onderwerp Dinsdag in die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies sal voortgaan. Wat baie onduidelik is, is hoe die parlement ‘n geldige stemmery sal kan hou oor ‘n proses waarvan die geldigheid nog nie finaal vasgestel is nie. AfriForum het dié aansoek in die Wes-Kaapse hooggeregshof gebring om te keer dat die parlement se Grondwet-hersieningskomitee se verslag, om die Grondwet te wysig om onteiening sonder vergoeding moontlik te maak, deurgestoomroller en deur die parlement goedgekeur word. AfriForum se regspan wou keer dat die verslag, wat volgens die burgerregte-organisasie vol gebreke en ongeldig is, volgende week in die parlement gedebatteer word. Willie Spies, AfriForum se regsverteenwoordiger, het vroeër gesê die doel van die aansoek was om die proses te keer totdat die howe uitspraak oor dié belangrike kwessie gegee het. AfriForum was van mening dat die parlement nie ’n wesenlike besluit kan neem wat die toekoms van die land en die Grondwet gaan raak aan die hand van ’n komiteeverslag wat “absoluut gebrekkig is nie”. Die burgerregte-organisasie meen die komiteeverslag is ongeldig omdat duisende geskrewe voorleggings wat gemaak is nie oorweeg is nie. Die komitee het op 15 November in sy finale verslag aanbeveel dat art. 25 van die Grondwet gewysig moet word om die onteiening van grond sonder vergoeding duidelik in die Grondwet uit te stippel. Die verslag sal na verwagting volgende week verder gedebatteer word voordat dit na ’n verdere komitee verwys word wat wetgewing sal moet opstel oor die wyse waarop die Grondwet gewysig moet word al dan nie. Die parlement het AfriForum se aansoek teengestaan aangesien dit volgens hulle voortydig is, ŉ onwettige beteueling van die demokratiese wil is, en ŉ aanslag op grondhervorming verteenwoordig. Argumente in die saak is Donderdag aangehoor. Aan die een kant het adv. Etienne Labuschagne, vir AfriForum, aangevoer dat ongeveer 176 000 voorleggings teen die voorstel ingedien is. Sodoende is mense hul grondwetlike reg op betekenisvolle deelname aan die demokrasie ontsê. Die proses is dus onregmatig. Die voorleggings was gelykduidend in inhoud en is as herhalings deur die parlement hanteer. Baie daarvan is mense wat ŉ verklaring wat deur AfriForum versprei is, onderteken het. Labuschagne het ook aangevoer dat die parlement sy plig versaak het deur sommige van sy verantwoordelikhede uit te kontrakteer aan ŉ diensverskaffer, en dat prosedurele foute gemaak is. ŉ Korrekte besluit kan gevolglik nie op ŉ foutiewe aanname gemaak word nie. Namens die parlement het adv. Tembeka Ngcukaitobi aangevoer dat die proses nie in hierdie stadium stopgesit kan word op AfriForum se gronde nie. Hy het aangevoer dat die aansoek aan die een kant voortydig en aan die ander kant te laat is. Volgens Ngcukaitobi is die aansoek voortydig omdat die besluit of die Grondwet verander moet word, nog nie geneem is nie. Hy het voorts aangevoer dat AfriForum nog baie geleenthede sal kry om insette in die proses te lewer omdat die inhoud van enige grondwetlike verandering ŉ afsonderlike proses is. Ngcukaitobi het betoog dat gelykduidende voorleggings as ŉ enkele voorlegging hanteer word omdat dit nie ŉ referendum is nie, maar ŉ voorlegging van idees en standpunte. Hy het ook aangevoer dat AfriForum se regsoptrede ŉ aanslag teen grondhervorming is – ŉ bewering wat deur AfriForum betwis word.