Op reis vir Afrikaans – Europa bied oneindige moontlikhede - Voertaal
Dus al twee professorate in Afrikaans. Beslis iets om te vier. Verder bied die Universiteit van Antwerpen (al sedert 2006)2 en die Universiteit van Leiden (sedert 2015, met Willie Burger as die mees onlangse bekleër)3 ook kursusse in Afrikaans as deel van hulle graadprogramme aan. Dat Afrikaans dus waardeer word in die Lae Lande is ’n gegewe.
ESSEN4 : Universiteit van Duisburg-Essen: vier lesings en een lesing (oop vir die publiek)
Let Wel: Dit is danksy hierdie mense (en vanselfsprekend al die ander persone elders in die wêreld wat betrokke is by Afrikaans in die buiteland) dat onderrig en navorsing in en oor Afrikaans in Europa moontlik gemaak word en ons as Afrikaanssprekendes is hulle groot dank verskuldig. ’n Mens sou na hulle kon verwys as “Afrikaanse sendelinge” – en lesers sal weet hoe moeilik die taak van ’n sendeling is. Ons moet hulle dus waardeer, troetel en ondersteun waar dit enigsins kan.
Hulle hoef of moet nie Afrikaans aanbied nie, maar hulle doen dit omdat hulle potensiaal vir die taal in Europa sien en dus besondere moeite doen om dit in hulle kursusse te betrek. Van hulle was nog nooit in Suid-Afrika nie en sommige het hulself Afrikaans geleer of bekend gemaak met Afrikaans via die internet (nuusberigte in Afrikaans), aanleergidse, die luister na Afrikaanse radioprogramme (RSG is ’n groot gunsteling), gesprekke met Afrikaanssprekendes wat toevallig in hulle omgewing is, die lees van Afrikaanse boeke met behulp van woordeboeke. Telkens was my Afrikaans tydens die huidige lesingtoer ook vir hulle goed verstaanbaar en ek kon weer hulle Nederlands goed volg. Dit het net weer geïllustreer hoe ná die twee tale aan mekaar is.
Daar was ook onverwagte bonusse tydens die reis, soos ’n besoek aan ’n dokumentasiesentrum oor Namibiese geskiedenis (Basler Afrika Bibliographien [BAB]) in Basel, asook die verkryging van Duitse taalkundebronne oor Afrikaans (by proff Heinz Eickmans en Ute Boonen in Essen) wat gevoeg kon word by die bestaande versameling van die Digitale Bibliografie van die Afrikaanse Taalkunde (DBAT) aan die NWU. Daar is waarskynlik nog talle ander skatte wat ontgin kan en moet word.
’n Reis van sewe weke oor vyf lande waartydens lesings oor Afrikaans aan nege universiteite gegee kon word, was ’n voorreg en daarvoor is ek die primêre befondser van die reis asook die organiseerder(s) van die reis veel dank verskuldig. Dan ook die mense wat my in die onderskeie stede ontvang en versorg het en bereid was om van hulle klastyd vir my lesings af te staan. Danksy almal kon ek hopelik help om nuwe deure oop te maak, nie net vir Afrikaans nie, maar ook vir Nederlands. Dit was ’n unieke geleentheid om Afrikaans te kon “bemark” via afdelings Neerlandistiek aan soveel universiteite in soveel lande. In hierdie proses is ’n groter bewuswording van Afrikaans geskep, asook van die belangrike voordeel wat studie van Nederlands aan die betrokke universiteite inhou: dat via kennis van Nederlands toegang tot ’n verdere taal op ’n ander kontinent verkry kan word.
2 In terme van ’n ooreenkoms tussen die toepaslike fakulteite van die NWU en van die Universiteit van Antwerpen waarvolgens personeel van die vakgroep Afrikaans en Nederlands van die NWU elke akademiese semester om die beurt kursusse in die Afrikaanse taal- of letterkunde aanbied. Cecilia Erasmus bied in Oktober en November ’n kursus in die Afrikaanse taalkunde aan.
3 In terme van ’n ooreenkoms tussen die fakulteit Lettere en Wysbegeerte van die Universiteit van Leiden en die SAVN. In die tweede semester van die Europese akademiese jaar word jaarliks om die beurt ’n kursus in die Afrikaanse taal- of letterkunde aangebied. Die dosent is daar vir drie maande. Vorige deelnemende dosente was Hennie van Coller (UV, 2015), Bertus en Susan van Rooy (NWU, 2016), Etienne van Heerden (UK) en Ingrid Glorie (2018), Wannie Carstens (NWU, 2018) en Willie Burger (UP, 2019). Nerina Bosman (UP) en Angelique van Niekerk (UV) sal die taak in 2020 verrig.