Muller, Gysbert Du Toit – Gemeentegeskiedenisargief
Muller, Gysbert Du Toit
Ds. Gys Muller (BA) 29/05/1924 – 06/02/2004
Gysbert du Toit Muller is op 29 Mei 1924 op Bonnievale gebore. Sy vader, ds. Cornelis Muller, was van 1923 tot 1930 die eerste predikant van die gemeente Vandermerwe op Bonnievale. Gys se vader was 'n boerseun van die plaas Valsrivier in die distrik Riversdal. Sy moeder, Christina du Toit, het grootgeword by Ceres in die Koue Bokkeveld. Haar ouers het as oupa en ouma 'n groot rol gespeel in die kindertyd van Gys, ook die ooms en tannies wat in die distrik geboer het. Gys was die vierde van ses kinders. Onder sy broers en susters tel Elise Muller (Hertzogpryswenner); Helene wat met ds. HC Kinghom getroud was en Erik (skoolhoof van Hoërskool Outeniqua) op George.
In 1930 het die gesin na die gemeente Nieuwoudtville vertrek waar die jong Gys in 1931 sy eerste skoolopleiding ontvang het. In die winter van 1932 het hulle verhuis na Calvinia in die Hantam. Hier was sy vader predikant totdat hy in 1950 emeritaat aanvaar het. Van 1932 tot 1936 was Gys 'n leerling aan die Laerskool Calvinia en van 1937 tot 1940 leerling aan die Hoërskool Calvinia waar hy in die eerste klas gematrikuleer het. Hierdie gelukkige jare in die Hantam het blywende herinneringe gebring en daar was tallose mense wat Gys se lewe verryk het.
Gys het, soos sy pa, hom geroepe gevoel om die Here as predikant in die NG Kerk te dien. Hy is in 1940 na die Universiteit van Stellenbosch waar hy die graad BA behaal het. In 1944 is hy as student aan die Teologiese Seminarium op Stellenbosch aanvaar. Hy is einde 1947 as proponent gelegitimeer. Gys was as student baie betrokke by die CSV en het in die bestuur van die universiteitstak gedien. In 1946 was hy die sekretaris met die stigting van die Kweekskoolkoor. Aan die begin van 1948 het hy as hulpleraar begin werk in die NG Moedergemeente op Worcester. Later die jaar, op 10 September 1948, is hy met handoplegging in die NG Gemeente Caledon in die Overberg bevestig.
Gys is op 8 April 1950 met Margaretha Magdalena Geyer getroud, 'n onderwyseres wat die graad BSc aan die Universiteit van Stellenbosch verwerf het. In die stadium was haar ouers, Albertus en Anna Geyer, die hoë kommissaris-paar in Londen, waar die jong dominee uit die Overberg met 'n oorsese besoek die geleentheid gekry het om in die Hollandse Austin Frair's Kerk te preek. Ds. Gys en Magriet Muller het drie kinders: Anneli van Zyl van Durbanville (getroud met Gerrit, 'n ingenieur); Christine Leuvennink ('n mediese dokter wat getroud is met Johan, verbonde aan die USop Stellenbosch) en Neels van Ceres (getroud met Alba en adjunkhoof van die Hoërskool Charlie Hofmeyr).
Op 28 April 1951 is ds. Gys as leraar van die NG Gemeente Barrydale bevestig en het die gesin sewe jaar op die skilderagtige dorpie deurgebring. Onder sy leiding is 'n kerksaal en skoolkoshuis gebou. Sy bevestiging op 16 Augustus1958 as medeleraar in die NG Gemeente Rondebosch het 'n opwindende tydperk in sy bediening ingelui. Onder sy lidmate was adv. CR Swart, eerste staatspresident van die Republiek van Suid-Afrika, dr HF Verwoerd, eersteminister, en talle kabinetslede. Hier het hy die trauma beleef van die hengelongeluk wat sy gemeentekollega en vriend, ds. Daan Rabie, verlam het. Maar hulle was ook bevoorreg om saam met ds. Jan Hanekom en dr Johan Heyns te werk, albei as studenteleraars in die gemeente Rondebosch.
Op 7 Augustus 1965 is ds. Gys du T Muller en sy gesin in die NG Gemeente Franschhoek ontvang en bevestig, 'n dorp en gemeenskap waar hy en sy gesin byna twee dekades lank sou woon en werk. In sy dienstyd het verskeie belangrike projekte op Franschhoek plaasgevind, onder meer die oprigting van 'n ACVV-huis vir bejaardes en die volledige restourasie van die historiese NG Kerk op Franschhoek wat uit 1845 dateer. Die naweek van 16 tot 17 November 1968 is die herstelde kerkgebou amptelik ingewy – die hele projek het 'n reuse R60 000 gekos. Minder as 'n jaar later is die Boland deur 'n verwoestende aardbewing getref, maar danksy die betonversterkings wat gedurende die restourasiewerk aan die mure aangebring is, was die skade aan die gebou gering. In 1972 is die kerkgebou tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. In 1981 met die eeufeesviering van Franschhoek het ds. Gys 'n gedenkdiens gelewer wat deur die destydse staatspresident, mnr. PW Botha, bygewoon is.
Na die dood van ds. Attie van Wyk was ds. Thys verantwoordelik vir die 1979-uitgawe van Uit die Beek. Hiermee is 'n tradisie voortgesit, want die gewilde dagboek se begin was baie jare gelede in die pastorie op Franschhoek. Op 3 Februarie 1985 het ds. Gys sy afskeidspreek op Franschhoek gelewer – iemand wat as prediker, pastor en gemeenskapsleier altyd sy beste gelewer het.
Sy vrou Magriet skryf oor sy lewe: "Gys was nog van die outydse soort predikante, hy het die Woord helder en duidelik met baie liefde gebring, soos 'n herder wat sy skape by die naam ken. Hy het op sy kenmerkende manier liefde en warmte uitgestraal na ander." Die leraarspaar het hulle na sy dood op Weltevrede naby Barrydale gevestig, 'n plaas wat haar ouers reeds in 1940 gekoop het toe haar pa redakteur van Die Burger was. Hier het ds. Gys en Magriet wonderlike jare saam deurgebring. Hy het hom besig gehou met skape, hoenders en 'n heerlike groentetuin. Hy het gereeld op Barrydale en in omliggende gemeentes gepreek, ook in die VGK en die Engelse Nondenominational Church op die dorp.
Ds. Gys Muller het op 6 Februarie 2004 gesterf, slegs vyf maande nadat kanker by hom gediagnoseer is. Prof Bethel Muller van Stellenbosch het die dankdiens met sy begrafnis gelei. – Dr Gerdrie van der Merwe.