Elektriese energie en elektriese krag – wat is die onderskeid? – KragDag Gemeenskap
Wanneer ons ‘n sonkragstelsel vereenvoudig tot op die been, is daar twee prominente elemente wat die sukses van enige stelsel bepaal – drywing (in die volksmond bekend as “krag”) en energie.
Alle elektriese toerusting het ’n drywingswaarde en dit word gewoonlik in Watt aangedui op die toestel self. Die waarde wys hoeveel “krag” benodig word om die toestel te kan gebruik.
Wanneer ons sonpanele aankoop of bestudeer, sien ons dan ook op dieselfde wyse hoe die drywingswaarde aangedui word op sonpanele soos byvoorbeeld ’n 250W paneel – die maksimum hoeveelheid drywing wat ’n paneel op ’n gegewe oomblik kan genereer.
Drywing word dus aangedui in W of kW.
Dinge raak interessant wanneer die verbruik van die toestel of toerusting blootgestel of gekoppel word aan tyd. Met ander woorde, ons sit die warmwater silinder aan vir twee ure, of die sonpaneel genereer “krag” vir vyf ure. Ons kan dus sê dat wanneer ons die silinder aanskakel vir twee ure, ons wel 2kW vir twee ure lank gaan gebruik en dat daar dan 4kW-uur se energie verbruik is om die water te verhit. Die energieverbruik word dus as kW-uur of kWh (kilowatt hour) aangedui. Die munisipaliteite en Eskom verkoop energie aan klein verbruikers en in die geval van groter verbruikers verkoop hulle krag/drywing ook.
Kom ons hou die berekeninge eenvoudig ten einde die beginsels beter te verduidelik en vir die doel van hierdie artikel gaan ons suiwer fokus op kWh wat ons aankoop vir huishoudelike verbruik.
Afgesien van die 2kW kragverbruiksaanduiding op die inligtingsplaatjie van die warmwater silinder hiernaas, sien ons dan ook die waarde van 1,94kWh. Dit is die hoeveelheid energie wat in die silinder verlore gaan in ’n 24 uur siklus – dus amper 2kWh. Indien ons dan elektrisiteit aankoop teen ’n tarief van R1,60 per kWh, beteken dit dat ons R1,60/kWh X 2kWh verloor aan warmwater silinder verliese, met ander woorde R3,20 per 24 uur siklus (min of meer R100 per maand net aan verliese).
Ons kan dieselfde basiese berekening gebruik wanneer ons kyk na die drywing en energie waardes van die sonpaneel. Gestel die 250W sonpaneel word aan direkte sonlig blootgestel vir 5 ure, dan behoort ons stelsel 250W x 5ure = 1 250W-uur (1,25 kWh) te genereer. Aan die een kant het ons die energie verliese in kWh en aan die ander kant die generasie in kWh. Let op dat beide waardes in kWh verskyn. Sien beide kante as ’n weegskaal, met verliese aan die een kant en ons generator aan die ander kant. Die stelsel het nodig om gebalanseer te wees ten einde doeltreffend te funksioneer.
Daar is egter verskeie ander faktore wat in ag geneem moet word, wanneer ons ’n sonkraginstallasie oorweeg, byvoorbeeld:
Is dit ’n goeie idee om water te verhit met elektriese sonpanele?
Kan ons batterye by die stelsel voeg en hoeveel is genoeg?
Kan enige iemand ‘n elektriese sonkragstelsel installeer?
Wat sê die regulasie oor sonkrag?
Mag ek koppel aan die munisipaliteit en sal my meter agteruit draai?
* Hierdie artikel is ietwat aangepas, na die ontvang van een van die reaksies hieronder in die kommentaar.
Die skrywer van hierdie artikel, Carel Ballack, is ook die aanbieder van die Sonkraginstallasiekursus wat Saterdag 10 Maart 2018 op die KragDag terrein aangebied word. Tydens die geleentheid gaan hy verskeie interessante toeligtings doen, soos hoeveel bruikbare sonlig ons het en vir hoe lank die son skyn in verskillende streke, asook waar ons die tipe inligting kan bekom. Hy gaan ook die gemelde vrae in die artikel beantwoord en uitbrei op talle ander sonkrag beginsels.
By Carel Ballack|2018-03-16T13:08:20+02:00Maart 6th, 2018|Categories: Energie|Tags: energie, krag, sonkrag|4 Comments
About the Author: Carel Ballack
Lourens Greyling 2018-03-07 at 12:12 - Reply
Goeie dag, een groot probleem wat sonkraaggebruikers, wat onafhanklik is van die Netwerk, is die stoor van energie. Huidiglik is die stoorfasiliteit wat oor die algemeen deur verskaffers v sonkragprodukte aanbeveel word, diepsiklus gelbatterye. DIt blyk egter soos in my geval en van die bure s`n dat die gelbatterye in die handel oor die algemeen, na verloop van `n jaar, verswak, veral gedurende die laaste 2 jaar waar ons taamlik gereelde bewolkte weer hier op Mpumalanga se hoeveld ondervind. Daar is nou Lithium-yster-fosfaat batterye brskikbaar, wat ek glo die beste is,maar ongelukkig is dit nog baie duur. Is daar enige aanbevelings wat u op hieride webwerf kan maak wat die stoor van sonkragenergie meer bekostigbaar kan maak?
Dankie vir u artikel hier bo dit is insiggewend wat betref energieverbruik en die opwekking daarvan d.m.v. die son.
Dankie. Lourens Greyling. My epos: hebron.geoserv.@gmail.com
My epos: hebron.geoserv
Carel 2018-03-16 at 12:46 - Reply
Daar is heelwat faktore wat die leeftyd van jou battery bank gaan bepaal. n Loodsuur Battery bank wat reg bereken is, kan net so lank hou soos Lithium-yster-fosfaat batterye. (my persoonlike opinie)
Om die battery bank meer bekostigbaar te maak sou ek voorstel om net die kritieke laste op jou batterye te koppel. Lithium se prys het aansienlik verminder in die laaste twee jaar met die pylontech battery wat tans die goedkoopste is teen R15k vir n 2,4kWh battery.
Indien jy die punte bogenoem in meer detail wil bespreek, is jy welkom om dit op die platform te doen, of om my direk te kontak.
Ben 2018-03-07 at 14:27 - Reply
Alhoewel in leke-taal na ‘krag’ verwys word soos in ‘kragstasie’ en ‘sonkrag’, is dit baie slegte idee om in tegniese gesprek so daarna te verwys.
Dit is verkeerd en verwarrend en beslis onvanpas dat ‘n semi-tegniese artikel die totaal verkeerde gebruik van terme aanhelp en dit is selfs destruktief vir die opbou van kundigheid van lesers.
Hoekom is die volgende dan kwansuis te moeilik om reg te gebruik? Soos reeds in skool Skeinat geleer word voor matriek word krag gemeet in Newton (N) en beslis nie in watt (W) nie. Die begrip krag soos in spierkrag of gravitasiekrag is die regte gebruik van “krag” as term en begrip. “Krag” is iets wat massa (kan) laat versnel.
Selfs die gewone (nie-tegniese) woordeboek bv die HAT hier voor my, beskryf dit wat in watt (W) gemeet word wetenskaplik korrek as “arbeidstempo” of “drywing”.
1 joule (J) is dieselfde as 1N.m
1W is 1J per sekonde arbeidstempo (of tempo van energiegebruik).
1J energie of arbeid kan dan ook geskryf word as 1W.s.
Daaruit volg 1W.h = 3 600 J want 3600 s in 1 uur.
Tereg geld dat kW.h dui op energieverbruik waar handhaaf van 1kW arbeidstempo (= tempo van energiegebruik) vir 1uur lei tot 1kW.h energie gebruik. 1kW.h is dan natuurrlik 1000Wh = 3 600 000J = 3.6 MJ
Gebruik van 1kW.h vir huishoudelike energiegebruik ipv die baie klein hoeveelheid energie 1J is natuurlik gerieflik en gelukkig ook wetenskaplik korrek.
Deon Vosloo 2018-03-08 at 18:05 - Reply
Beste Dr Ben
Dankie dat jy ons daarop wys dat die definisie van “krag” in die vak fisika inderdaad ‘n ander betekenis het en dat die korrekte grootheid “drywing” of “arbeidstempo” is. Ons het egter nie voorvereistes gestel ten aansien van minimum voorkennis benodig vir die persone wat die kursus bywoon nie. In die volksmond word die begrip “electric power” vertaal met “elektriese krag” omdat “power” onder sekere omstandighede ook ‘n woordeboekbetekenis van krag het. Wat die aanbieder probeer doen het is, om dit wat in die volksmond bekend staan as elektriese krag te gebruik om die onderskeid met energie te toon. Die SI eenheid en simbool gebruik is in ooreenstemming met die korrekte bedoeling. Ek dink die bedoeling is om tydens die kursus die meer korrekte fisika term te gebruik en te verduidelik. Ek weet dat my verduideliking vir ‘n gesoute wetenskaplike met ‘n gevoel van onbehaaglikheid laat, want nie-korrekte gebruik van wetenskaplike terme laat tog maar ‘n krieweling in die binneste. Nogtans baie dankie dat jy hierdie fout aan ons uitgewys het en ons lesers geleentheid gee om hiervan kennis te neem.