Portefeuljekomitee ontmoet bestuur van beleërde SA ExpressSA Express (Foto: Facebook) Die parlementêre portefeuljekomitee oor openbare ondernemings het met die uitvoerende hoofde van SA Express (SAX) vergader. Dit is ŉ poging om die finansiële probleme te probeer ontrafel wat vandeesweek gelei het tot die opskorting van die streekslugdiens se vlugte weens sogenaamde erfenisskuld van R71 miljoen. “Die komitee hoop op ŉ spoedige en volhoubare ooreenkoms tussen SA Express en die Lughawensmaatskappy van Suid-Afrika (Acsa),” het Khaya Mgaxa, voorsitter van die komitee, gesê. Acsa het Donderdag bevestig hy het die staatsbeheerde lugdiens verbied om van enige van sy aanloopbane op te styg of te land weens wanbetaling wat nou al ŉ geruime tyd duur. Volgens Acsa verhoed vertroulikheid hom om bekend te maak presies hoeveel SA Express hom skuld. Sy bestuurders vergader egter al vir etlike maande met bestuurders van die lugredery om die uitstaande betaling vir passasierskoste, landing- en parkeergeld te vereffen. Vrydag het die parlementêre portefeuljekomitee oor openbare ondernemings gesê SAX se tussentydse uitvoerende hoof, Siza Mzimela, het die opskort van vlugte toegeskryf aan historiese probleme, waaronder ŉ swak balansstaat, kredietlyne wat gevries is, likiditeitsprobleme, ou skuld en ŉ beduidende maandelikse kontantrekening. Dít het gelei tot lae personeelmoraal, ŉ groot getal vakante bestuursposte en ŉ gebrek aan verantwoordbaarheid. ŉ Hele aantal kontrakte is boonop deur derde partye gedoen, wat tot nóg onkoste vir die redery gelei het. Die komitee, wat tans besig is met ŉ oorsigbesoek om eerstehands inligting in te win oor die bedrywighede en probleme by staatsbeheerde ondernemings (SBO’s), het ook gehoor dat die R1,2 miljard wat die redery in Februarie vanjaar gekry het om te herkapitaliseer, net gebruik mag word om sy staatskuld te delg. Dit was boonop nie naastenby genoeg om alles te betaal nie. Dit het SAX sonder enige bedryfskapitaal gelaat, nadat RMB boonop ŉ oortrokke fasiliteit aan SA Express opgeskort het. “Hoewel die redery ŉ oortrokke fasiliteit van R300 miljoen kan verseker, is dit onderhewig aan staatswaarborge,” het die komitee gesê. SAX se omkeerplan berus op ŉ inspuiting van hulpbronne, maar dit wat ontvang is, is gebruik om skuld te delg, eerder as vir die koste van huidige en toekomstige bedrywighede. Mgaxa het die gesê SA Express se versoek vir ŉ regeringswaarborg van R300 miljoen moet in ag neem dat die land ernstige geldprobleme het en dat daar na alternatiewe oplossings gesoek moet word as die waarborg afgekeur word.