.: Die Profeet Sagaria - 06 (Vyfde Naggesig – Die Goue Kandelaar en Twee Olyfbome)
Die Profeet Sagaria - 06 (Vyfde Naggesig – Die Goue Kandelaar en Twee Olyfbome)
Verlede week het ons gesien dat die vierde naggesig wat Sagaria ontvang het, die fokus gevestig het op geestelike hindernisse wat die volk van God moes oorkom en hoe dit geëindig het met 'n verwysing na die Messias wat as loot sou uitspruit uit die Huis van Dawid.
Die vyfde gesig lei die tweede stel van gesigte in en dit het, soos die vorige gesig, 'n plaaslike impak en gaan voort en toon aan hoe diegene wat 'n nuwe "posisie" in die Here ontvang het, hul werk in diens van die Here moet voort sit. Dit fokus dan spesifiek op die rol wat Serubbabel as burgerlike leier sal moet speel, veral in die lig van politieke teenstand wat hy ervaar en veral druk wat hy ervaar om die voltooiing van die tempel te verhaas.
Uiteindelik eindig hierdie gesig met 'n Messiaanse profesie wat beide die koning en die priester behels.
Sag.4:1-14 ~ Die engel wat vir my die gesigte moes uitlê, het teruggekom en my wakker gemaak, net soos 'n mens uit sy slaap wakker gemaak word. 2Hy het vir my gevra: "Wat sien jy?" maar hy het self voortgegaan: "Ek het gesien daar is 'n kandelaar, heeltemal van goud; bo-op is 'n oliebak met sewe tuite en sewe lamppitte in elkeen. 3By die kandelaar is twee olyfbome, een regs van die oliebak en een links." 4Ek vra toe vir die engel wat vir my die gesigte moes uitlê: "Wat beteken dit, Meneer?" 5Hy het geantwoord: "Weet jy nie wat dit beteken nie?" Ek het gesê: "Nee, Meneer." 6Toe sê hy vir my: "Hier is die boodskap van die Here aan Serubbabel: Nie met mag en krag sal jy slaag nie, maar deur my Gees, sê die Here die Almagtige." 7Selfs die grootste berg sal voor Serubbabel 'n gelykte word. As Serubbabel die laaste klip van die tempel op sy plek sit, sal die mense roep: "Mooi, mooi!" 8Daarna kom die woord van die Here tot my: 9Serubbabel se hande het hierdie tempel se fondamente gelê, sý hande sal dit klaar bou. Dan sal julle weet dat die Here die Almagtige my na julle toe gestuur het. 10Moenie die dag van klein dingetjies gering ag nie. Die mense sal bly wees wanneer hulle sien Serubbabel gaan aan met die bouwerk. Daardie sewe oë op die klip voor Jesua is die oë van die Here wat oor die hele wêreld kyk. 11Toe vra ek vir die engel: "Wat beteken daardie twee olyfbome weerskante van die kandelaar?" 12En verder het ek ook vir hom gevra: "Wat beteken die twee bondels olyftakkies langs die twee goue pype waaruit die goudkleurige olie stroom?" 13Hy het vir my gesê: "Weet jy nie wat dit beteken nie?" en ek het gesê: "Nee, Meneer." 14Toe sê hy: "Dit is die twee gesalfdes wat in diens staan van Hom aan wie die hele aarde behoort."
3. DIE GOUE LAMPSTAANDER (vv.1-2):
Sagaria moes vir 'n oomblik aan die slaap geraak het en die engel wat die gesigte vir hom verklaar, maak vir Sagaria wakker, sodat hy die volgende gesig met hom kan deel (nog 'n baie duidelike bewys dat hierdie naggesigte gedurende een en dieselfde nag vir Sagaria gegee is).
Die engel wat tot dusver in gesprek met Sagaria was, is nou meer aktief betrokke as met die vorige gesigte en hy wag nie vir Sagaria om te vra wat die gesig beteken nie – nee, hy vra vir Sagaria wat hy sien en sonder om vir Sagaria te wag om te sê wat hy sien, skilder die engel die prentjie self.
· Die Inligting (vv.1-2):
Die engel sê vir Sagaria dat hy 'n goue lampstaander sien met sewe vlamme of ligte. Ons sien in v.12 dat daar 'n oliebak met sewe tuite bo-op die kandelaar was. Uit hierdie oliebak het daar konstant olie gevloei na die lamppitte sodat die vlamme permanent kon brand – onuitblusbaar dus.
Wanneer 'n mens die prentjie in jou geestesoog sien, dink jy onmiddellik aan die bekende Joodse Menora, maar tog was hierdie lampstaander heeltemal anders a.g.v. o.a. die oliebakke. Daar is mense wat reken dat die beskrywing van hierdie kandelaar nie so duidelik is nie en daarom kom sommiges daarby uit dat daar slegs sewe lamppitte en net sewe vlamme/ligte was, maar die meeste vertalings is dit eens dat elke tuit wat uit die oliebak geloop het, sewe vlamme elk gehad het, wat beteken dat daar 49 vlamme in totaal dus was. Hierdie detail is egter nie die kruks nie – die betekenis van hierdie lamp en vlamme is egter die kruks.
· Die Interpretasie:
Daar bestaan geen twyfel daaroor dat die goue kandelaar God se uitverkorenes verteenwoordig nie – aanvanklik Israel en dan later die Nuwe Testamentiese Kerk. Waarom sê ek dat daar geen twyfel bestaan oor die betekenis van hierdie kandelaar nie? Omdat verskeie Skrifverwysings dit bevestig. Jesaja het die volgende van Israel gesê ~ Kom, Jerusalem, laat skyn jou lig! Vir jou het die lig gekom, die magtige teenwoordigheid van die Here het vir jou lig gebring. 2Daar is donkerte oor die aarde, duisternis oor die nasies, maar oor jou gee die Here lig, oor jou verskyn sy magtige teenwoordigheid. 3Nasies kom na jou lig toe en konings na die glans van die nuwe dag wat vir jou aangebreek het (Jes.60:1-3). In Jes.62:1 sê Jesaja ~ Ter wille van Sion sal ek nie swyg nie, ter wille van Jerusalem sal ek nie stilbly nie totdat daar vir hom redding deurgebreek het soos 'n nuwe dag, soos die lig van 'n brandende fakkel.
In die Nuwe Testament noem Jesus Sy dissipels, die lig vir die wêreld (Matt.6:15) en in Luk.12:35 sê Jesus vir Sy dissipels ~ Wees gereed, die heupe omgord en die lampe aan die brand! (Luk.12:35). In Openb.1:20 vind ons 'n ekwivalent vir Sag.4:2 wanneer Jesus vir Johannes sê ~ En dit is die verborge betekenis van die sewe sterre wat jy in my regterhand gesien het, en van die sewe goue lampe: die sewe sterre is die leraars van die sewe gemeentes, en die sewe lampe is die sewe gemeentes. Die sewe lampe is die sewe gemeentes – Sagaria se lamp (met nege-en-veertig vlammetjies) dui dus onteenseglik op die Kerk van die Here Jesus Christus. Die Kerk wat die Ligdraer in die wêreld moet wees.
Die feit dat die kandelaar van goud gemaak was, dui verder op die suiwerheid; die kosbaarheid en die onvernietigbaarheid daarvan. Die feit dat die vlammetjies permanent brand en die feit dat daar so baie is, dui op die menigvuldige wyses waarop die kerk (gelowiges) hul lig laat skyn in hierdie wêreld.
Die betekenis van die olie wat voortdurend na die vlamme vloei is nie heeltemal duidelik nie, maar verwys na alle waarskynlikheid na die Heilige Gees en die krag van die Heilige Gees wat God se kinders bekragtig om hul lig te laat skyn in die wêreld. Waarom verwys die olie na die Heilige Gees – omdat olie:
- ...'n smeermiddel is en die doel met 'n smeermiddel is om wrywing teen werk en gevolglik gladheid in funksionaliteit tot gevolg te hê.
- Olie is 'n geneesmiddel. Ons sien in Luk.10:34 dat olie en wyn as mengsel in Bybelse tye gebruik was om wonde te genees. Daar is niemand wat die mens se gewonde hart beter kan genees as juis die Heilige Gees nie.
- Olie verskaf lig. Dit is die Heilige Gees wat die gelowige se pad verlig en hom uit die duisternis lei.
- Olie verskaf hitte. Dit is die Heilige Gees wat die ongelowige se hart warmer lat klop en laat reageer op die roepstem van die Here. Sonder die Heilige Gees kan geen mens na Christus Jesus toe kom nie.
- Olie versterk. Olie verskaf krag aan die liggaam.
- Olie versier. Olie was nooit in Bybelse tye gebruik wanneer mense getreur het nie – net wanneer daar fees gevier is, of wanneer eer aan die Here gebring is (2 Sam.12:20).
- Olie is 'n poleer- of poetsmiddel. Dit word gebruik om growwe oppervlaktes glad te maak en dit is presies wat die Heilige Gees met ons doen – Hy poets daardie growwe kante in ons lewe, totdat dit glad is (al neem dit soms lank en ingrypende behandeling).
Die kerk kan alleenlik 'n getuie in hierdie wêreld wees deur die werking van die Heilige Gees.
Die onmiddellike verklaring dus vir hierdie beeld van die kandelaar en oorvloedige olie is dat die tempel herbou gaan word, maar nie deur menslike krag en energie nie, maar wel deur die Gees van die Here self.
4. DIE TWEE OLYFBOME (v.3):
Die engel sê ook vir Sagaria dat daar twee olyfbome weerskante van hierdie kandelaar staan, trouens dit staan bo-oor die kandelaar.
· Die Inligting (v.3):
Olyfbome het tot vandag toe, ryk simboliese betekenis in Israel. In die Psalms word dit gebruik om mense wat regverdig is in die oë van die Here, uit te beeld ~ ...ek staan sterk soos 'n welige olyfboom; ek is in die huis van God en ek steun altyd daarop dat Hy vir my sorg (Ps.52:8). Olyfbome is ook simbool van kinders ~ ...jou seuns is rondom jou tafel soos jong olyfboompies (Ps.128:3b).
Hierdie olyfbome is simbool van die priesterlike en koninklike ampte in Israel (ons sal netnou daarna kyk wanneer ons by vv.12-14 kom) wat verteenwoordig word deur Josua en Serubbabel.
Die olyfbome is die bron van 'n konstante vloei van olie wat die kandelaar aan die brand hou en hierdeur wil hierdie gesig sê dat alhoewel Serubbabel, wat die tempel moet herbou, beperkte middele het om die bouwerk te voltooi, daar 'n ingrepe van God Almagtig is wat sal toesien dat al die middele (dit sluit die krag en moed en motivering in) beskikbaar sal wees en dat die tempel se bouwerk voltooi sal word.
5. SERUBBABEL WORD BEMOEDIG (vv.4-10a):
In vv.4-10 vind hier 'n baie interessante wending plaas. Sagaria vra vir die engel wat die gesig beteken waarop die engel amper verbaas klink as hy vra: Weet jy nie wat dit beteken nie? Die engel gaan dan voort in v.6 en hy praat deur Sagaria, met Serubbabel – dit is amper asof hier so tussen die verduideliking van die gesig deur, 'n terloopse privaat gesprek plaasvind, nl. 'n gesprek tussen die engel en Serubbabel.
Die engel sê vir Serubbabel dat die tempel nie voltooi sal word deur menslike prestasie nie – ja die mens sal nie net agteroor kan sit en kyk hoe die tempel vanself verrys nie; hulle sal hard moet werk, maar hulle sal die werk nie in eie krag self kan voltooi nie, al doen Serubbabel wat – al sou hy soos in koning Salomo se tyd, dwangarbeid in die hele Israel instel en 'n arbeidsmag van dertigduisend man bymekaar bring, sal dit steeds nie genoeg wees nie en sê die Here vir hom ~ Nie met mag en krag sal jy slaag nie, maar deur my Gees, sê die Here die Almagtige (v.6b) – die Here sal die uiteindelike "voltooier" van die tempel wees, trouens dit sal so 'n magtige ingrepe van God se kant wees, dat selfs (in die woorde van v.7a) die grootste berg voor Serubbabel 'n gelykte (sal) word. Daarmee saam sal geen teenstand of hindernis of wat ook al wat in Serubbabel se pad mag kom, enigsins 'n probleem wees nie.
V.7b is glad nie goed vertaal in die NAV nie – kom ek lees die OAV en die ESV vir julle ~ En hy sal die sluitsteen te voorskyn bring onder uitroepe van: Genade, genade oor hom! (OAV) en die ESV …and he will bring forth the top stone with shouts of "Grace, grace to it!" Wat is 'n sluitsteen? Ek is hoegenaamd nie 'n siviele ingenieur of 'n argitek, of 'n bouer om dit te verduidelik nie, maar op my eenvoudige manier sal ek dit soos volg verduidelik: Wanneer 'n geboëvenster of deur, of gewel gebou word, word die boog van onder af gebou en die stene/klippe word in plek gehou tot die laaste klip aan die heel bokant in plek gesit word. Hierna word die stutte verwyder en dan is dit asof die sykante uitskop, of na benede wil val, maar die boonste klip dien dan as teenwig en keer dat die boog in duie stort – beide boë aan die kante, druk dus teen hierdie sluitsteen vas.
Hier in v.7b word daar waarskynlik verwys na hierdie laaste klip (soos die NAV dit vertaal – en dít is nie die swak vertaalde gedeelte waarna ek verwys het nie) wat in plek geplaas word en wat dan aanduiding daarvan is dat die gebou voltooi is.
Wanneer hierdie laaste klip of sluitsteen in plek geplaas word en die einde van die bouproses aandui, sê die engel vir Serubbabel, sal die mense (en hier kom die swak vertaalde gedeelte) uitroep: Mooi, mooi! Die OAV vertaal hierdie uitroep met: Genade, genade oor hom! Die ESV vertaal dit met, Grace, grace to it! Wat beteken dit en tot wie of wat word hierdie uitroep gerig? Toe die volk dit uitgeroep het, was dit 'n gebed tot die Here, om te vra dat die Here hierdie nuut herboude tempel sal seën en die feit dat hulle die woord "genade", of "seën" twee keer uitskreeu, dui op 'n geïntensiveerde vorm.
In vv.8-9 gaan die engel voort en hy gee die versekering dat die tempel voltooi sal word (516 v.C.) en die gevolg daarvan sal wees dat die volk bo alle twyfel sal weet dat Sagaria waarlik 'n profeet van God is.
Haggai het in Hag.2:3 van die tempel gesê ~ Wie is onder julle nog oor wat hierdie huis in sy vroeëre heerlikheid gesien het? En hoedanig sien julle dit nou? Lyk dit nie net soos niks in julle oë nie? Haggai was uiters pessimisties oor die kanse dat die tempel weer herbou sal kan word en waarskynlik was die volk (insluitende Sagaria en Serubbabel) op presies dieselfde golflengte van pessimisme, daarom dat die engel vir hulle sê, dat hulle nie pessimisties moet wees oor die bykans onmoontlike taak wat op hande is nie, nl. die herbou van die tempel. Hulle het maar klein begin en dit lyk nie asof dit enigsins moontlik is om dit te voltooi met sulke beperkte middele en mannekrag nie, maar die engel verseker hulle dat die almagtige, alomteenwoordige en alwyse God die bouer van hierdie tempel is – Hy wat die klip met die sewe oë is, sal die projek voltooi.
6. SAGARIA WEER IN DIE PRENTJIE (vv.10b-14):
· Die Inligting (vv.10-13):
In v.11 gaan die gesprek tussen die engel en Sagaria weer voort en vra Sagaria na die betekenis van die olyfbome en dan spesifiek die bondels olyftakkies en die twee goue pype. Met die tweede verduideliking van die olyfbome deur die engel word daar op nog meer detail ingegaan t.o.v. die bome en die goue pype waardeur goue olie stroom. Dit is duidelik dat hierdie twee pype van die bron van die olie, nl. die twee olyfbome, direk na die kandelaar loop en die kandelaar met 'n permanente stroom van olie voorsien.
Weer is die engel verbaas dat Sagaria nie in staat is om die gesig vir homself te verklaar nie, maar hy gaan voort en hy verskaf die verklaring aan Sagaria in vv.12-14.
Eerstens is daar 'n verwysing na twee bondels olyftakkies. Hierdie bondels is waarskynlik takkies met trosse vruggies vanwaar die olie kom wat deur die twee pype na die kandelaar vloei. Nie alleen is Josua en Serubbabel gesalf met olie nie, maar daar vloei ook olie vanuit hulle voort en dit beteken dat die Here die bome laat groei en laat vrug dra, maar hierdie twee manne is die kanale deur wie die olie, die Heilige Gees vloei, ten einde 'n seën vir die lampstaander, die volk van die Here te wees.
Die kruks van hierdie gesig wat handel oor 'n kandelaar en twee olyfbome, is dat God vir Serubbabel en Josua sal bemagtig om die heilige tempel te herbou en dit opsigself is 'n geweldig belangrik en bemoedigende boodskap vir die post-ballingskapsvolk van God.
Teologies word hier in hierdie gesig drie geestelike waarhede beklemtoon:
· Met God is alles moontlik (Matt.19:26 ~ Maar Jesus het hulle aangekyk en vir hulle gesê: By mense is dit onmoontlik, maar by God is alle dinge moontlik).
· God laat Sy wil geskied in hierdie wêreld, deur menslike diensknegte wat spesiaal bemagtig word deur die Heilige Gees vir die taak (Hag.2:5 ~ My belofte wat Ek met die uittog uit Egipte aan julle gemaak het, sal Ek nakom: my Gees sal altyd by julle bly. Moenie bang wees nie!).
· God se werk is nie afhanklik van mense se inisiatief nie (v.6b ~ Nie met mag en krag sal jy slaag nie, maar deur my Gees, sê die Here die Almagtige).
· God verheug Hom in die kleine (v.10 ~ Moenie die dag van klein dingetjies gering ag nie... Esra 3:12 ~ Baie van die oueres onder die priesters, die Leviete en die familiehoofde wat nog die eerste tempel geken het, het hardop aan die huil gegaan toe hulle sien hoe die fondamente van hierdie tempel gelê word. Baie ander het luidkeels van vreugde gejubel).
Ons het gesien dat die olie wat die kandelaar voed met brandstof, tekenend is van die teenwoordigheid, die bemagtiging en werking van die Heilige Gees in en deur die kerk (en daarom alle gelowiges) van die Here Jesus, dit dui derhalwe vir ons op die permanente teenwoordigheid van die Here self. Die Here bring met Sy teenwoordigheid lig in donker omstandighede. Dit is die teenwoordigheid van die Here wat vir Serubbabel die motivering moes wees om die tempel te voltooi.
Net so min as wat Serubbabel die tempel op eie inisiatief sou kon voltooi, net so min kan nuwe lewe onder lidmate van die kerk op eie inisiatief en inspanning tot stand kom. Egte toewyding aan die Here is iets wat deur die Gees in mense bewerk word. Net God kan dit doen. Mense beskik nie oor die mag om die Gees te manipuleer om Hom te laat doen wat hulle graag wil hê Hy moet doen nie.
Ons leer ook uit hierdie naggesig van Sagaria dat die Here se manier om 'n groot werk te doen, baie dikwels 'n klein begin het, maar die uiteindelike resultaat het geweldige, ingrypende en belangrike gevolge.
Soos wat die kandelaar verteenwoordigend was van die post-ballingskap gelowiges en vandag van die Kerk van Christus, ís die Ware Lig, Jesus Christus self ~ Ek is die lig vir die wêreld. Wie My volg, sal nooit in die duisternis lewe nie, maar sal die lig hê wat lewe gee (Joh.8:12), maar vir nou het Hy dit goed geag om Sy lig deur die Kerk en deur elke gelowige in hierdie wêreld te laat skyn.
Vir ons as individuele gelowiges, moet ons altyd in gedagte hou – nee, moet ons daaraan vashou dat, net soos die olie nooit ophou vloei het in Sagaria se naggesig nie, net so beskik ons oor 'n ewigdurende bron van krag wat voortspruit uit die lewende en ewige Olyfboom en omdat ons hierdie konstante teenwoordigheid van die Here ervaar, kan ons ook rus in die wete dat ons nooit uit Sy hand sal val nie ~
Ek gee hulle die ewige lewe, en hulle sal in alle ewigheid nooit verlore gaan nie. Niemand sal hulle uit my hand ruk nie (Joh.10:28) – ja, ons dwaal dikwels af en ja, ons val dikwels in ernstige sonde, maar God is ook 'n genadige God.
Boodskap deur Kobus van der Walt – Vaaldriehoek Gereformeerde Baptistegemeente (Drie Riviere) – Sondag 07 Desember 2014