• Eerste Republiek van Armenië
29 743 km2 (141ste)
2 998 600 (134ste)
MOI (2014) 0,733 (85ste) – hoog
Die historiese Khor Virap-klooster, met die berg Ararat in die agtergrond
So kan die kwik in die hoofstad Jerewan in die warmste maande van die jaar, Julie en Augustus, tot 40 °C styg, terwyl die herstellingsoord Dilidjan, wat sowat 120 kilometer noord-oos van Jerewan geleë is, nat en mistige weer beleef. In Jerewan is die gemiddelde temperatuur in Januarie en Februarie -4 °C. In die hoofstad word jaarlikse neerslae van tussen 270 en 350 millimeter aangeteken. Die natste tyd van die jaar is gewoonlik tussen November en April of Mei. Sneeuvalle en sneeustorms kom in die winterseisoen gereeld voor. In hoër geleë landsdele daal die kwik ná sononder dikwels ook in die somer benede 10 °C.
Met uitsondering van enkele vogtige gebiede in Lori, Tavoesj en Sjoenik het die grootste deel van die land 'n relatief droë en koeler bergklimaat waarby die Ararat-hoogplato meer as 320 sonskyndae per jaar geniet. Laer geleë landsdele en valleie word deur 'n kontinentale klimaat met warm somers met temperature van meer as 30 °C (met uiterstes van meer as 40 °C) en koue winters gekenmerk. In Noordwes-Armenië kan die kwik in koue winters tot -45 °C daal. Die laagste temperatuur, wat ooit gemeet is, was -46 °C naby die Arpimeer. Die gebiede langs die grens met Iran is subtropies en droog.
Volgens legendes het Noag die eerste wingerdstokke teen die hellings van die berg Ararat geplant. Historiese dokumente bevestig dat die Urarteërs reeds sowat 2 800 jaar gelede wyn in die gebied verbou het.
Geologiese en geopolitiese omgewingWysig
Die huidige Republiek van Armenië beslaan net die noord-oostelike deel van die historiese Armenië, 'n land wat van die suidelike uitlopers van die Klein Kaukasus oor die Armeense Hoogland tot by die Tavros-bergreeks gestrek het.
Urartu, die eerste Armeense koninkrykWysig
Die Persiese heerskappyWysig
Urartu is in die 6de eeu v.C. deur Medië (Marastan) geannekseer wat ná 'n kort tyd op sy beurt deur die Persiërs verower is. Armenië het tot in die 4de eeu v.C. onder Persiese heerskappy gestaan. Op kulturele en godsdienstige gebied het die Persiërs beduidende invloed op Armenië uitgeoefen. So is die Armeense religie, 'n politeïstiese en spirituele geloof, deur Zoroastriese elemente deurweef.
Armenië in die Hellenisties-Romeinse tydperkWysig
In die regeringstyd van die Romeinse keiser Traianus het die destydse Parthiese koning die ooreenkoms in 114 verbreek, en ná 'n oorlog is Armenië as provinsie Armenia enkele jare lank by die Romeinse Ryk ingelyf.
Die eerste Christelike staat ter wêreldWysig
Die stryd vir die geloofWysig
Onder die bevel van Vardan Mamikonian het die Armeniërs in 451 op die Abarayr-veld 'n verpletterende nederlaag teen 'n groot Persiese leër gely. Mamikonian het saam met talle Armeense krygers in die slag gesneuwel. Nogtans het die Armeniërs hul stryd teen die Persiërs as guerilla-oorlog in die bergagtige streke van die land voortgesit. Vahan, 'n lid van Mamikonian se dinastie, het as nuwe nasionale leier in 484 in die slag van Nvarsaki 'n militêre oorwinning oor die Persiërs behaal en die geloofsvryheid in die land herstel. Armenië was nou tot 'n sekere mate onafhanklik.
Die Armeense Koninkryk van KilikiëWysig
Die Persiese heerskappy in Oos-ArmeniëWysig
Nadat die Georgiërs in die middel van die 18de eeu Oos-Armenië verower het, het ook die tsaristiese Rusland as nuwe Europese grootmoondheid belang in hierdie Kaukasusland begin stel. Armeniërs het in stilte die hoop gekoester dat die Russe as Christelike nasie meer verdraagsame maghebbers sou wees.
Wes-Armenië onder Ottomaanse heerskappy en die Armeense volksmoordWysig
Die onafhanklike Demokratiese Republiek van ArmeniëWysig
Parlementsgebou van die onafhanklike Demokratiese Republiek van Armenië
In 1918 is die onafhanklike Demokratiese Republiek van Armenië geproklameer wat hom in politieke opsig by die westerse moondhede aangesluit het. Die Verdrag van Sèvres, wat op 10 Augustus 1920 as een van die ooreenkomste, waarmee die Eerste Wêreldoorlog beëindig is, in Sèvres naby Parys onderteken is, het voorsiening vir 'n onafhanklike Armeense staat gemaak. Dit het egter nooit in werking getree nie omdat dit nie deur alle ondertekenaars geratifiseer is nie.
Armenië as Sowjet-republiekWysig
Hoofartikel: Armeense Sosialistiese Sowjetrepubliek.
In November 1920, twee jaar ná die onafhanklikheidwording van die Republiek van Armenië, is die land deur Bolsjewistiese magte uit die Sowjetunie aangeval en beset. Tegelykertyd het Turkse troepe aanvalle uitgevoer en twee Armeense stede, Kars en Gjoemri, ingeneem. 'n Sowjet-Russies-Turkse vredesooreenkoms het aansienlike grensverskuiwings meegebring waarby Armenië die westelike provinsies Kars en Ardahan aan Turkye moes afstaan, terwyl die Turkse troepe hulle uit Gjoemri onttrek het.
Spitak-aardbewing, verbrokkeling van die Sowjetunie en oorlog met AzerbeidjanWysig
'n Derde hipotese verwerp die idee van 'n migrasie uit die weste en neem aan dat die Armeniërs van oudsher die Armeense Hoogland bewoon het. Eerste presiese historiese dokumente dateer eers uit die 6de eeu v.C. - Oud-Persiese inskrifte van Behistun wat in die regeringstyd van koning Dareius ontstaan het. Daarnaas word aangeneem dat die Urarteïese beskawing 'n regstreekse voorloper van die Armeense volk was.
Volgens amptelike statistieke was Armenië se bevolking vroeg in 2013 3,041 miljoen. Daar word egter aangeneem dat die werklike inwonertal laer is – dit word op sowat drie miljoen beraam. Sedert 1991 het een miljoen Armeniërs geëmigreer om 'n nuwe heenkome in die buiteland, veral in die Verenigde State, te vind. Sowat twee miljoen Armeniërs het hulle as permanente immigrante of as arbeidsmigrante in die Russiese Federasie en hier veral in metropole soos Moskou en Sint Petersburg gevestig. Daarnaas het duisende manlike bewoners gedurende die gewapende konflik met Azerbeidjan na die buiteland gevlug om diensplig te ontduik.
Die Armeense DiasporaWysig
Gesondheid en welsynWysig
Die kerstening van ArmeniëWysig
Die Armeens-Apostoliese Kerk as deel van die oosterse kerkfamilieWysig
Staatsvorm en grondwetWysig
Volgens die amptelike stemuitslae het die huidige president van Armenië, Serzj Sarkisian, in die presidentsverkiesing, wat op 19 Februarie 2008 gehou is, 52,8 persent van die uitgebragte stemme op hom verenig, terwyl die voormalige staatshoof en opposisiekandidaat Levon Ter-Petrosian 21,5 persent van die stemme behaal het. Sarkisian is op 18 Februarie 2013 vir 'n tweede (en volgens die Armeense grondwet laaste) ampstermyn herverkies.
Die huidige regeringskoalisie bestaan sedert die laaste verkiesing op 6 Mei 2012 uit die Republikeinse Party (44,1 persent van die uitgebragte stemme) en die party "Regstaat" (5,5 persent). Die opposie in die Nasionale Vergadering met altesaam 131 afgevaardigdes, wat vir 'n termyn van vyf jaar verkies word, word gevorm deur die party Bloeiende Armenië (30 persent), die Armeense Nasionale Kongres (7,1 persent), die party Erfenis (5,8 persent) en die Armeens-Rewolusionêre Federasie (ook Dasjnake genoem; 5,7 persent).
Die partylose voormalige burgemeester van Jerewan, Karen Karapetian, is as eerste minister benoem, terwyl die langjarige Armeense ambassadeur in Parys, Edward Nalbandian, die amp van minister van buitelandse sake beklee. Galust Sahakian fungeer sedert 2014 as parlementspresident.
Wingerde teen die agtergrond van die berg Ararat wat oorkant die grens in Turkye geleë is
Die Armeense ekonomie het 'n sterk agrariese karakter. Die groot agro-industriële ondernemings uit die Sowjet-tydperk is intussen in kleiner eenhede omgeskep. Kort ná die onafhanklikheidwording in 1991 is Armenië in 'n ernstige ekonomiese krisis gedompel wat deur 'n sterk krimpende bruto nasionale produk en 'n verlaging van lewenstandaarde gekenmerk was. Eers vanaf die middel van die 1990's het die ekonomie begin konsolideer. Armoede en inflasie is verminder en die geldeenheid dram gestabiliseer. Die gemiddelde maandelike salaris het in 2013 sowat 150 000 AMD (VSA-$369) beloop.
Mynbou en energiebedryfWysig
Nywerheid- en dienstesektorWysig
Buitelandse beleggings en ekonomiese samewerkingWysig
Die doeltreffende regstelsel is een van baie faktore wat 'n gunstige beleggingsklimaat in Armenië verseker. Die grootste beleggingsprojekte word tans – naas Russiese maatskappye – deur ondernemings uit Duitsland, die Verenigde State, Frankryk, die Volksrepubliek van Sjina, Iran en Japan aangepak.
VR van Sjina 194 Kanada 90
Klassieke Armeense literatuurWysig
Die goue tydperkWysig
Armeense privaat televisieWysig
Armenia TV is deur die Sarkisian-gesin in 1997 as die eerste privaat televisiemaatskappy in die nuutgestigte Republiek van Armenië gestig. Artem Sarkisian, die gesin se patriarg, is 'n bekende televisiepersoonlikheid in die land wat ook erkenning as intellektueel, geskiedkundige en skrywer geniet. Armenia TV was 'n projek wat danksy die inisiatief van sy seuns Bagrat en Vaagn tot stand gekom het en tot die gewildste kanaal in die land ontwikkel het.
↑ 1,0 1,1 (en) "The Constitution of the Republic of Armenia (with amendments)". Constitutional Court of the Republic of Armenia. 5 Julie 1995. Verkry op 7 Desember 2013.
↑ (en) Redgate, A. E. (2000). The Armenians, Reprint, Oxford: Blackwell. p. 5. ISBN 0-631-22037-2.
↑ (en) (1996) History of Humanity: From the seventh century B.C. to the seventh century A.D., 1ste, London: Routledge. p. 128. ISBN 9789231028120.
↑ (en) (2005) Encyclopedia Americana: Ankara to Azusa. Scholastic Library Publishing. p. 393.
↑ (en) "The World Fact Book – Armenia". Central Intelligence Agency. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Julie 2010. Verkry op 17 September 2016.
↑ (hy) The population of Armenia as of 01.01.2016
↑ (hy) "Statistical Service of Armenia" (PDF). Armstat. Verkry op 17 September 2016.
↑ (en) "Armenia Population". countrymeters.info.
↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 (en) "Report for Selected Countries and Subjects". World Economic Outlook Database, April 2016. Internasionale Monetêre Fonds. April 2016. Verkry op 17 September 2016.
↑ (en) "Human Development Report 2015" (PDF). Verenigde Nasies. 2015. Verkry op 14 Desember 2015.
↑ (en) "Gini index". Wêreldbank. Verkry op 17 September 2016.
↑ Jasmine Dum-Tragut: Armenien. 3000 Jahre Kultur zwischen Ost und West. Berlin: Trescher 2011, bl. 16
↑ youtube.com: Aghet – Der Völkermord an den Armeniern. Duitse dokumentêr
↑ Dum-Tragut (2011), bl. 56
↑ Armenien – Europäische Gemeinschaft: Länderstrategiepapier für den Zeitraum 2007–2013, bl. 11
↑ Das Große Welt Lexikon in 21 Bänden. Boekdeel I. Mannheim: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus AG 2007, bl. 456
↑ Duitse Departement van Buitelandse Sake: Armenië
↑ Der Fischer Weltalmanach 2009. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag 2008, bl. 651
↑ Bundeszentrale für politische Bildung (bpb): Armenien – Das Land in Zahlen
↑ Duitse Departement van Buitelandse Sake – Ekonomie van Armenië. Besoek op 26 Julie 2013
↑ Duitse Departement van Buitelandse Sake: Armenië – Ekonomie
↑ Der Fischer Weltalmanach 2006. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag 2005, bl. 64
↑ GTAI, 5 November 2014: Wirtschaftstrends Jahreswechsel 2014/15 – Armenien. Besoek op 15 April 2015
↑ www.abendblatt.de, 6 Desember 2013: Der eingefrorene Krieg in Berg-Karabach. Besoek op 9 April 2014
↑ GTAI Germany Trade and Invest, 7 Januarie 2015: Armenien wird Mitglied der Eurasischen Wirtschaftsunion. Besoek op 15 April 2015
↑ netwerk24.com, 23 Maart 2014: Russe droom van Eurasiese Unie. Besoek op 15 April 2015
↑ Das Große WELT Lexikon in 21 Bänden. Boekdeel 1: Armenien. Berlyn: Axel Springer 2007, bl. 454
↑ Honorarkonsulat der Republik Armenien: Wirtschaft
↑ eurailpress.de: RZD: Start des Bahngeschäfts in Armenien
Wikimedia Commons bevat media in verband met Armenia.
(en) Toerismeïnligting oor Armenië op Wikivoyage
Omstrede gebiede: Abchasië - Nagorno-Karabach - Noord-Siprus - Palestina - Republiek China (Taiwan) - Suid-Ossetië
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Armenië&oldid=1630729"
Last edited on 10 Desember 2017, at 19:43