Mabuza-bedanking ŉ geleentheid om Eskom reg te rukJabu Mabuza, gewese raadsvoorsitter van Eskom (Foto: Nhlanhla Phillips/ANA) Die bedanking van Jabu Mabuza as voorsitter van Eskom Vrydag is ŉ gulde geleentheid om ŉ onafhanklike plaasvervanger aan te stel wat kan fokus op die kritiek noodsaaklike finansiële operasionele herstrukturering wat die sukkelende kragvoorsiener benodig. “Dapper optrede is nodig om die nuwe sleutelposte op raadsvlak met die nodige vaardighede te vul. Terselfdertyd moet die uitvoerende span versterk word deur vaardige huidige werkers wat tot dusver op die kantlyn geskuif is,” het Ghaleb Cachalia, die DA se woordvoerder oor openbare ondernemings, gesê. “Die tyd vir kaderontplooiing is verby.” Cachalia meen daar is plaaslik en internasionaal groot vaardigheid beskikbaar. “Die DA is bereid en in staat om te help om ŉ lys van individue saam te stel wat moontlik dié sleutelposte kan beklee.” Volgens hom moet die inkomende voorsitter oor ervaring in die ontwerp en inwerkingstelling van verskeie nuwe sake-inisiatiewe in die internasionale infrastruktuursektor beskik – en dít moet kragopwekking insluit. Onderhandelingservaring en kennis van onder meer onafhanklike operateurs en die nasionale energiereguleerder is uiters belangrik vir dié pos. Cachalia sê die nuwe posbekleër moet ook ŉ onkreukbare rekord in behoorlike en etiese bestuur hê. “Dit is nóú die tyd om op te tree. Die aanstellings moet niks te doen hê met kleur, partyverbintenis of politieke plooibaarheid nie. “ŉ Versuim om op te tree in ooreenstemming met dié noodsaaklike vereistes gaan net nóg pligversuim tot gevolg hê – en dit is iets wat Suid-Afrika kwalik kan bekostig. In die woorde van [die filosoof] Seneca: ‘Geluk is wat gebeur wanneer voorbereiding en geleentheid ontmoet’. Ons doen ŉ beroep op pres. Cyril Ramaphosa en minister van openbare ondernemings Pravin Gordhan om dienooreenkomstig op te tree.” Cachalia sê Eskom as entiteit is geskoei op ŉ argaïese ontwerp en kan nie in sy huidige formaat voortbestaan nie. Dringende verandering aan die struktuur is nodig en die raad kan nie vooraf tot mislukking gedoem word nie. Volgens hom het die DA Ramaphosa en Gordhan al herhaaldelik gevra vir ŉ vergadering om as Suid-Afrika – sonder partypolitiek – te praat oor oplossings vir Eskom se probleme. Die DA se hoofsweep in die parlement, Natasha Mazzone, het vroeër ŉ privaatledewetsontwerp by die portefeuljekomitee oor energie en minerale hulpbronne ingedien, maar min. Blade Nzimande het hom nie eens verwerdig om die vergadering daaroor by te woon nie, sê Cachalia. “Die ANC- en EFF-komiteelede gaan net voort om hulle gebrek aan kennis oor die verandering wat dringend by Eskom nodig is, duidelik te maak.” Cachalia sê hy herhaal sy uitnodiging dat daar buite partypolitiek samesprekings gehou moet word om die krisis te pak.