PressReader - Beeld: 2017-08-08 - ‘Dink ook aan toe­koms’
‘Dink ook aan toe­koms’
‘Ver­geet van gra­tis on­der­wys’
Beeld - 2017-08-08 - NUUS - Mal­her­be Nie­na­ber
Stu­den­te wat ’n stryd voer om toe­gang tot u­ni­ver­si­tei­te uit te brei, moet ook dink aan die u­ni­ver­si­tei­te van die toe­koms en wat­ter vaar­dig­he­de hul na­ge­slag­te sal be­no­dig.
Dit is die raad wat Ja­mes Mot­lat­si, voor­sit­ter van Plat­fields en voor­ma­li­ge pre­si­dent van die myn­wer­kers­vak­bond NUM, gis­ter ge­bied het op ’n ver­ga­de­ring oor stu­die­skuld met stu­den­te van die Wes-Kaap se groot­ste u­ni­ver­si­tei­te.
Mot­lat­si en Bob­by God­sell, af­ge­tre­de hoof van Ang­loGold As­han­ti, het stu­den­te toe­ge­spreek by ’n ge­leent­heid van Ci­ti­zens ZA aan die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad waar daar ge­kyk is na op­los­sings vir die stu­den­te­skuld­kri­sis.
“Jul­le moet kyk na die toe­koms, nie net vir jul­self nie, maar vir al­mal. Wat gaan die kind wat 20 jaar van nou af groot­word no­dig hê as grond­slag vir suk­ses?” het Mot­lat­si ge­sê.
Hy het vroe­ër ge­sê daar moet ont­slae ge­raak word van die ge­dag­te van gra­tis on­der­wys om­dat “niks gra­tis is nie en ie­mand uit­ein­de­lik die kos­te moet dra”.
Vol­gens Mot­lat­si moet ’n na­si­o­na­le op­los­sing ge­vind word waar­in die kos­te om te stu­deer be­paal is en kon­sen­sus be­reik is oor wat aan­vaar­ba­re woon­plek, ver­voer en toe­lae vir stu­den­te is.
Sei­pa­ti Ts­ha­ba­la­la, pre­si­dent van die UK se stu­den­te­raad, sê die doel­stel­lings van die #Fees­Mus­tFall-be­we­ging is ver­keerd ver­staan en daar is net aan­ge­neem dat gra­tis on­der­wys ge­ëis word.
“Dit gaan eint­lik daar­oor dat on­der­wys nie as ’n kom­mo­di­teit han­teer mag word en soos ’n pro­duk ver­koop word nie.”
Sy het ver­tel hoe tal­le stu­den­te en hul ou­ers al met ’n skuld­las sit nog voor­dat hul­le stu­deer en dat die skuld wat op­hoop men­se ver­hin­der om hul stu­dies te vol­tooi of voort te sit.
Som­mi­ge stu­den­te word weens his­to­rie­se skuld nie her­toe­ge­laat nie, ter­wyl an­der skuld aan­gaan net om vir hul e­lek­tri­si­teit of woon­plek te kan be­taal.
“Men­se word reeds van in­stel­lings uit­ge­sluit en moet dan al hoe meer skuld aan­gaan om toe­gang tot ge­rie­we en hulp­bron­ne te kry. Aan die ein­de van die jaar kan jy nie jou uit­slae kry nie om­dat daar nog ag­ter­stal­li­ge be­drae is.”
God­sell sê nie­mand wat kan baat vind by ter­si­ê­re on­der­rig be­hoort daar­van uit­ge­sluit te word net om­dat hul­le dit nie kan be­kos­tig nie.
“U­ni­ver­si­teits­op­lei­ding moet wel nie die e­nig­ste ma­nier wees om ’n be­staan te kan maak nie en e­ni­ge sa­me­le­wing be­no­dig am­bags­man­ne.”
Hy sê Suid-A­fri­ka­ners be­stee tans ’n gro­ter be­drag aan u­ni­ver­si­teits­op­lei­ding as wat die re­ge­ring se he­le be­gro­ting be­dra.
Dit kom neer op by­na 1 mil­joen stu­den­te aan wie min­stens R150 000 per jaar be­stee word om hul­le op u­ni­ver­si­teit te hou en te on­der­steun.
Die na­si­o­na­le ske­ma vir fi­nan­si­ë­le hulp aan stu­den­te be­taal ge­mid­deld net R67 000 per jaar aan stu­den­te.
Stu­den­te aan die U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch en die U­ni­ver­si­teit van Wes-Kaap­land wys weer daar­op dat hul­le suk­kel om be­kos­tig­ba­re ver­blyf om die kam­pus te be­kom en om vei­li­ge ver­voer te be­kos­tig, ver­al saans.
Fo­to: MI­CHA­EL HAMMOND
Stu­den­te aan die groot­ste WesKaap­se u­ni­ver­si­tei­te het gis­ter by­een­ge­kom by die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad, waar daar na op­los­sings vir die na­si­o­na­le stu­den­te­skuld­kri­sis ge­kyk is. Dit is aan­ge­bied deur Ja­mes Mot­lat­si, voor­sit­ter van Plat­fields en voor­ma­li­ge pre­si­dent van die myn­wer­kers­vak­bond NUM, en Bob­by God­sell, af­ge­tre­de hoof van Ang­loGold As­han­ti, na­mens Ci­ti­zens ZA.
Fo­to: CHRIS­TI­AAN KOT­ZE