LAPA Uitgewersportaal Archives | Page 2 of 28 | LitNet
LitNet Du Toitskloof Wyne | LitNet Eerste Slukkie 2018-02-14
LAPA Uitgewers LAPA Uitgewersportaal 2018-02-01
"Die wenners van LAPA se Jeugromankompetisie vir 2017 is pas bekend gemaak, en aanhangers van dié genre kan uitsien na drie uitsonderlike wenverhale wat later vanjaar die rakke gaan tref. Twee gesoute gunstelinge en ’n opwindende nuwe stem wat deur die ATKV-Skryfskool geslyp is, dit maak drie wenverhale wat jong lesers se asem gaan wegslaan."
Du Toitskloof | LitNet Eerste Slukkie: Rose vir Roselle deur Rosita Oberholster
LitNet Du Toitskloof Wyne | LitNet Eerste Slukkie 2018-01-31
LitNet publiseer uittreksels uit boeke wat pas verskyn het. Lees ’n gedeelte uit Rose vir Roselle deur Rosita Oberholster, aangebied deur Du Toitskloof Wyne.
LitNet publiseer uittreksels uit boeke wat pas verskyn het. Lees ’n gedeelte uit Bewustelik joune deur Elsa Winckler, aangebied deur Du Toitskloof Wyne. Ou delwerstaal is propvol mooi skatte | Netwerk24
Deur Jana Luther 18 Januarie 2020 00:00
Van die ou sosiolek van diamantgrawers is daar vandag maar min gebruikers oor, maar van die tyd toe die diamantkoors hoog geloop het, getuig ’n klein skat inskrywings – meer as 700 – in die WAT.
Waar dorpe en stede uit delwerskampe verrys het, hardloop mans (en vroue) eens resies. Wie eerste kom, lê die grense van die beste kleims vas deur op elke hoek ’n delfpen in te kap – ’n stafie met die naam en nommer van die delwer.
Om jou kleim te mag omdolwe, het jy ’n prospekteerliksens nodig.
Vind jy ’n gelukkie, moet jy van die mynkommissaris ’n delwersliksens aanvra.
Jy moet kleimgeld betaal, anders kan ’n ander delwer jou kleim oorpen. Of ’n jomper kom in die nag, trek jou penne uit en kap syne in.
’n Onwettig afgepende kleim, is ’n fop- of dommiekleim.
Die delwerstaal is deurspek met Engels.
Met delfhamer en -pik word die gruis losgemaak. Die kleimeienaars en deelwerkers, of sjêries, verwyder die handrof – groterige klippe – met die hand. Dan word die emmers in siwwe omgekeer.
Eers skud die tapper die bobbejaan- of rofsif, die bybie (na ’n Amerikaner met die van Babe), meer dikwels “dommie” genoem.
Maar op die ou end is die meeste diamante maar jammerklippies.
Die groot skommelsif word heen en weer gestoot, in sy houtraam gewieg – gebybie – om die fyner gruis van die dommierof en sand te skei.
Dommierof, of tjommel, is klippe groter as diamanthoudende gruis. Saam met die handrof word dit vlugtig deurgekyk: Daar loop ’n legende van ’n skaapkopdiamant.
In ’n slingerwasmasjien, of met ’n handsif in ’n balie, word die gruis gegraviteer sodat die swaarste klippies afsak in die porrel – die modderwater.
In die graviteer- of klassif word die growwe van die fyner klippies geskei.
Die sandsif, daarna, hou die kleinste diamantjies.
In die gruis word verskillende klipsoorte aangetref: doppe, hongerklip, olieklip, kaiings, klinkers, aartappel- en patatklippe, koring, askoekies, ertjies, moerbeie, kwarts, kristal, haelkorrels, bokhael.
Geelpitjies; beenklippies, ook vetklippies genoem; en swart blokkies is ’n teken van die aanwesigheid van diamante.
So ook swaar, glad gespoelde klippe met verskillend gekleurde stene in hul samestelling, sodat dit lyk of daar om elkeen ’n band is. Vandaar die naam “bantom” uit “bandom”, ook “bantam”: aartappelbantom, bessiebantom, groenblaarbantom, koedoebantom.
Tussen al dié klip soek-soek die delwersoë na ’n kleurtjie, ’n blinkklippie, al is dit maar ’n sanddiamantjie, ’n mellie, mekkeltjie of skerfie.
Soms is daar ’n amber, bierbottel, frossie of koutie, melkie, of keppie in die sif.
As jy die dag gelukkig is, ’n duimkop, kalfs- of osoog.
Die ware blinkoog is ’n glasie, helder en deursigtig, soos ongekleurde glas.
“Jammer hy’s nie groter nie,” word gesê.
Of met ’n makdiamant, onwettig bekom: “Jammer hy’t ’n man in die kliptronk laat beland.”
Luther versamel woorde by afrikaans-vandag.co.za.
Meer oor: Jana Luther | Taal