Wat beteken rassisme regtig?Grafika: Mnn.com (Tensy anders gemeld, kom aanhalings uit verskillende uitgawes van Beeld) Wanneer ŉ ekonoom ŉ stelling maak wat gegrond is op statistiese gegewens en daardie stelling word dan beskryf as rassisties en daarby word hy geskors, is dit duidelik daar moet ander faktore as gewone skeltaal wees wat die buitengewone reaksie onderlê. Wat is hierdie verskuilde faktor wat nooit genoem word nie maar eintlik die verskynsel van rassisme definieer? Sim Tshabalala is die uitvoerende hoof van Standard Bank waar die betrokke ekonoom geskors is. Hy skryf ŉ lang en sinvolle brief aan sy personeel oor die voorkoms van rassisme en die hoop om dit uit te roei en hy gee die volgende (vertaalde) definisie van rassisme: “rassisme is die ontkenning van volle menslikheid en van die menswaardigheid van ŉ mens of groep, op grond van hul fisieke voorkoms of etnisiteit.” Hier is weer ŉ aanduiding dat ander faktore eintlik betrokke moet wees, want die ekonoom se sogenaamde rassisme beantwoord nie aan hierdie definisie nie, aangesien hy geskryf het “More than 25 years after apartheid ended, the victims are increasing along with a sense of entitlement and hatred towards minorities …”. Sim self gee ŉ aanduiding van hierdie verskuilde faktor wanneer hy verwys na die Amerikaanse regter Oliver Wendell Holmes en sy “veronderstelling van swart minderwaardigheid”. Is dit dalk ŉ gevoel van minderwaardigheid wat sommige swartes so sensitief maak vir wat veral witmense sê? Eusebius McKaiser gebruik in “Run racist run” baie van sy persoonlike emosies om die “monster” van rassisme te veroordeel. Hy rig hom eintlik tot die blankes en glo “racism has seeped into the character of the racist even when we do not see the racist performing racist actions”. Nogtans verwys hy ook na die verskuilde faktor wanneer hy vra “why is it that we often measure ourselves … against what white people do, or have done?” Hy vertel van ŉ vrou wat “had never once in her academic career, as either student or lecturer, ever felt at home anywhere because she was a black woman …”. Op ŉ positiewe noot sien hy egter tekens van “breaking the inferiority complexes we inherited socially.” Wie sal dan tog die swart burgers van Suid-Afrika kan lei uit hulle gevoel van minderwaardigheid in wit geselskap? Nie die politici nie. Maar daar is ander leiers en gewone mense wat begin om van hulle te laat hoor. Sam Ditshego, ŉ gewone burger, skryf ŉ brief aan The Citizen waarin hy sy mense leer “Dignity is not located in seeking equality with the white man and his civilisation. It is about being oneself with all one’s own ways of being, doing and knowing.” Nog so ŉ jong man is Temba Bavuma, Protea-kolwer wat die eerste swart speler in SA geword het wat 100 lopies kon behaal in ŉ toets. Krieket is sy passie en hy is min gepla deur mense wat dink hy is ŉ kwotaspeler, sekerlik omdat hy die innerlike oortuiging het van sy eie vermoëns. Rapule Tabane, politieke redakteur van City Press skryf (vertaal) “Ons het werklik ons wit mede-Suid-Afrikaners nodig om ons te help om teen hierdie monster, rassisme, te veg …” Herman Mashaba, stigter van “Black like Me” verklaar: “Regstellende aksie is nie bemagtigend nie. Dit is beperkend, vernederend en beledigend teenoor diegene wat aan die ekonomie wil deelneem…” Moeletsi Mbeki, joernalis, kommentator en broer van die vorige president, stem saam dat swart ekonomiese bemagtiging (SEB) ŉ probleem is. “Ons land het entrepeneurs nodig en SEB skep ryk mense, om presies te wees, politici wat ryk mense word. Nà soveel jare het werkloosheid net gegroei …” Al die groepe in die land moet trots word op eie identiteit, eie kultuur en moet hard werk om ŉ staanplek in die lewe te kry, om “superior individuals” te word. Dan sal rassisme vanself verdwyn. Dr. Breytie Breytenbach