14 Julie 1883 | GK Postmasburg gestig – My Dopperdagboek
Julie 13, 2018 Julie 14, 2018 • morneweb
Die vooraansig van die 110 jaar oue kerkgebou van die Gereformeerde Kerk Postmasburg. (FOTO: Gustav Opperman)
Nederige begin vir eerste Dopperkerk in streek
Die eerste gemeente in Griekwaland-Wes is ná verskeie besoek deur van ds. Jan Lion Cachet, indertyd leraar van die Gereformeerde Kerk Philipstown, op hierdie dag, ook ’n Saterdag, onder bokseile op die plaas Vaalwater (of Zwartkop) met 47 belydende lidmate gestig.
Dit het oorspronklik as “Grikwaland West” bekendgestaan. Twee jaar later is op die plaas Ploegfontein van oudl. A.J. Viljoen ’n kerk en skool gebou.
Ds. J.A. (Koos) van Rooy, van 1895 tot 1898 Postmasburg se eerste Gereformeerde leraar. Dié foto is in 1959 geneem toe hy as 90-jarige die oudste emeritus predikant was op die Kerk se eeufees te Rustenburg.
In 1888 is ’n boukommissie aangewys en in 1890 het die kerkraad besluit om ’n voorlopige kerkgebou op te rig op Blinkklip nadat die regering dit as dorp uitgegee en twee erwe aan die Gereformeerde kerk geskenk het.
Blinkklip se naam is in 1892 na Postmasburg verander ter nagedagtenis van ds. Dirk Postma, die Gereformeerde Kerk se eerste leraar, wat in 1890 oorlede is.
Reeds in 1890, twee jaar voor die naamsverandering, het die boukommissie op Blinkklip ’n plan aan die kerkraad voorgelê vir die bou van ’n klipkerk van 55 by 36 vt. In daardie stadium was £159.1.6 tesame met 144 skape, ses osse, twee koeie en vyf stene seep beskikbaar om die boukoste te bestry. Die gebou is op 28 Februarie 1891 ingewy.
Ds. J.A. van Rooy is in 1895 as eerste leraar beroep. Ná sy vertrek in 1898 het die gemeente baie agteruitgegaan weens die Tweede Vryheidsoorlog en tydens die vryheidstryd is die kerkgebou erg beskadig.
In dié moeilike tyd het ds. Taetse Hamersma die gemeente met wysheid as konsulent gelei. Hy was leraar van die Gereformeerde kerk Philipstown van 1893 tot 1922.
In Februarie 1904 het die kerkraad besluit om die voorlopige kerk van kerkbanke te voorsien. Twee jaar later is ’n kommissie aangewys om ’n nuwe kerkgebou met 300 tot 400 sitplekke te beplan.
Die kerkgebou is in 1908 in gebruik geneem en dié foto enkele jare daarna geneem. Let op die oorspronklike dak.
Op 8 Desember 1906 is die hoeksteen gelê. Daaragter is die 1906-uitgawe van die Almanak van die Gereformeerde Kerk, ’n uitgawe van Het Kerkblad en die handtekeninge van die kerkraad en boukommissie in ’n houer geplaas.
Vier maande later het die kerkraad besluit dat die gebou van Jonasklip gebou moes word en dat die koste nie £1 000 te bowe moes gaan nie. T.A. Scribante is as bouer aangestel, terwyl broeders P. Jooste en L. Snyman die weerhaan geskenk het. Dié gebou is toe op 16 Mei 1908 in gebruik geneem.
Ina Biermann Dankie vir hierdie interessante geskiedenis. My pa (P.J. Pretorius) het grootgeword op Postmasburg. My oupa (ook P.J. Pretorius, gebore in 1890) was baie jare onderwyser daar. Dit was nadat hy as jong seun die Anglo-Boere-Oorlog oorleef het waarin sy pa gesneuwel het. Die Engelse het hulle plaashuis en die hele plaas afgebrand.Hy was die enigste van sy ma se kinders wat die oorlog oorleef het. My oupa het vertel dat hy na die oorlog skape opgepas het terwyl hy sy skoolboeke saamgedra het om te leer. Later het hy sy onderwysersopleiding aan die Pêrel onderwyskollege ontvang.