Home » Columns » Afrikaans » Brandpunt » ‘Once in a Blue Moon’
BRANDPUNT: Conrad Brand kyk na die oorsprong en betekenis van die ‘Blou Maan’…
By Conrad Brand on 5 September, 2012 12:57 pm in Brandpunt, Popular stories / 2 comments
Once in a Blue Moon’ of ‘Eendag op ‘n reëndag’ is hoe ons ‘n besondere geleentheid beskryf wat nie aldag gebeur nie. (Wag, daar val gereeld reën op dié eiland, selfs tydens droogte, so die laaste sêding het seker meestal op ons Vaderland betrekking). Elkgeval, Vrydag 31de Augustus was so ‘n geleetnheid, dit was ‘n “Blou Maan”.
Maar waar kom die term vandaan? Daar is soveel misterie gekoppel aan die Blou Maan en die oorsprong daarvan. Daar is twee offisiële definisies vir ‘n Blou Maan:
Die idee van ‘n Blou Maan as die tweede volmaan in ‘n maand het gespruit uit ‘n artikel deur James Hugh Pruett genaamd “Once in a Blue Moon” in die Maart 1946 uitgawe van Sky and Telescope tydskrif. Pruett het met behulp van die 1937 ‘Maine Farmer’s Almanac’, sy definisie gestaaf en as volg geskryf:
“Seven times in 19 years there were — and still are — 13 full moons in a year. This gives 11 months with one full moon each and one with two. This second in a month, so I interpret it, was called Blue Moon”
Daarna is dit as definisie in die sewentigs deur wetenskaplikes oor die radio gebruik, in die tagtigs as voorgeskrewe boeke vir kleuters en dit was selfs gebruik as die offisiële definisie vir die bordspeletjie Trivial Persuit.
Wetenskaplikes en geleerdes het egter hul wysvingers geswaai vir die eerste definisie en het dieselfde bron gebruik en die volgende gevind. Elke seisoen (Winter, Lente, Herfs en Somer) het gewoonlik drie volmane, maar as ‘n seisoen ‘n vierde volmaan het, mag die derde, ‘n Blou Maan genoem word. Die volgende Blou Maan volgens dié definisie sal op 21.08.2013 wees.
Daar is natuurlik ook ‘n derde tipe Blou Maan en die een wat meeste van ons romanties assosieer met die term. Dit is wanner jy ‘n regte blou maan te siene kry. Ja, ‘n regte blou maan! Dit het egter geen geheimsinnige of helende kragte nie, maar kom gewoonlik na groot bosbrande of ‘n vulkaniese uitbarsting voor, waar die lug gevul word met as en stof. As dié partikels in die lug die regte grootte is – ongeveer 1 mikron breed (een miljoenste van ‘n meter) tree hulle soos ‘n kleur-filter op en gee die maan ‘n blou skynsel. Wolke van water druppels, ys kristalle of fyn korrelige sand kan dieselfde doen.
Wel, soos ek gesê het Vrydag 31.8.12 was ‘n ‘Blou Maan’ en ‘n dag wat ek nie sommer sal vergeet nie, dit was die bekendstelling van my eerste boek op Amazon. Ek het eers later die waarde van die term besef en moes toe wonder hoeveel mense op dié ongewone dag kon sê dat hulle (miskien onwetend soos ek) iets spesiaals gedoen of selfs ontvang het. Wie kon sê, “Ag dit gebeur nie gereeld nie, net so ‘Once in a Blue moon’.
Vir meeste Suid-Afrikaners was die Blou Maan die aankondiging van opwinding; Lentedag en later sou Suid-Afrika ook ses medaljes by die paralimpiese spele verower, wêreld rekords het gespat, maar regoor die wêreld was dit weereens ‘n mensel van gemoed. Die Blou Maan het Vrede, Opwinding en Geluk gebring, maar vir ander was dit Vrees, Angs en Ongeluk, maar ook Hoop dat more beter sal wees.
Afrikaans, Blou Maan, Blue Moon, South Africans in London About the author
Kersfees in EngelandBrandpunt: Snoekbraai!Oor die waarde van negehonderd pondPart-time job opportunity for Afrikaans speakers in UKOor die vyfring-fanfare van 2012. Deel II. Latest Stories
Trisa Hugo says:	5 September 2012 at 8:33 pm	Wat ‘n besondere gebeurtenis so op die Blue Moon!
Reply	Conrad says:	6 September 2012 at 5:07 pm	Dankie Trisa