Die dae toe ʼn drie niks getel het nieRugby in die vroegste dae. (Illustrasie: RFU) Kom ons blaai terug in die geskiedenisboeke tot Maandag 27 Maart 1871 toe die eerste “toets” tussen Engeland en Skotland op Raeburn Place in Edinburg gespeel is. Dit het gevolg nadat die Skotte die Engelse vir ŉ rugbywedstryd gedaag het nadat ŉ Engelse sokkerspan ŉ span Skotte wat in Londen gewoon het, in 1870 met 1-0 geklop het. Albei rugbyspanne het uit 20 spelers (13 voorspelers en sewe agterspelers) bestaan en die wedstryd is oor twee helftes van 50 minute elk beslis. Die Skotte het as ŉ teenvoeter vir die vinnige Engelse agterspelers ŉ smal veld gebruik en 4 000 toeskouers het elkeen ŉ sjieling betaal om die toets by te woon. Een van die Engelse spelers, FS Isherwood, wat op Oxford-universiteit was, het nie opgedaag nie en ŉ Skot, BH Burns, het sy “buiging” vir Engeland gemaak. Die eerste toetsdrie is deur die Skot Angus Buchanan gedruk, maar dit het destyds geen punte getel nie. Daar kon eers punte aangeteken word as daar met die doelskop geslaag is. Vandaar die Engelse term “try” om te probeer/poog om met die doelskop te slaag om sodoende ŉ punt aan te teken. Maar net voordat William Cross met die doelskop aangelê het, is daar tien minute lank oor die drie gestry, ŉ oorstoot-skrumdrie deur die Skotse voorspelers. Die Engelse het gebrom en gekla want dié taktiek was onwettig in Engeland. Daar was destyds nog nie ŉ skeidsregter (“referee”) op die veld nie, net ŉ “umpire” wat deesdae se assistent-skeidsregter/televisieskeidsregter is. Die takie is deur ŉ Skotse dokter, HH Almond, verrig en hy het in die Skotte se guns beslis, wat die kragmeting gewen het. Die Engelse het ook ŉ drie gedruk, maar kon nie doelskop oorklits nie. Almond het dit ná die tyd geregverdig deur te sê dat wanneer daar twyfel by die beampte bestaan, hy in die span se guns moet beslis wat die minste geraas daaroor maak. Die amptelike puntetoekenning vir ŉ drie is in 1890 op een punt vasgestel. Dis tot twee punte in 1891 verhoog, en in 1893 tot drie punte vermeerder. Die puntetoekenning van drie punte het 78 jaar lank gegeld en dis sekerlik waar die Afrikaanse term “drie” vandaan gekom het. ŉ Drie het tot in 1971 drie punte getel voordat dit na vier punte verhoog is. Dit het 19 jaar lank gegeld voordat dit in 1992 tot vyf punte opgestoot is.