Die pen se skerpkantFoto: Pixabay.com Deur dr. Christo Pretorius Die Joods gebore politieke filosoof en denker, Hannah Arendt, het met haar besoek aan die post-Wêreldoorlog-Duitsland opnuut haar waardering vir die Duitse taal uitgespreek. Om weer haar moedertaal te hoor en te praat was vir haar iets besonders. Taal, volgens Arendt, bevat mag en krag. Dit is ŉ instrument, ŉ stuk gereedskap waarmee die mens nie net die werklikheid bevraagteken nie, maar ook die werklikheid vorm. Taal is uniek aan die mens en volgens sosioloë is dit dié vermoë wat tot die mens se sukses bydra, omdat dit samewerking op terreine soos die wetenskap en ekonomie fasiliteer. Dit is die middel waardeur waardes en ideale geskep en oorgedra word van die kateder tot die kansel. Maar dit kan ook in die mens se hand ŉ middel wees waarmee beswadder, vernietig en die werklikheid verdraai word – en dan vind mens dat die pen ook ŉ skerpkant het. Hiervan getuig die daaglikse politieke retoriek en aantygings wat deur Afro-sosialiste teen Afrikaners van stapel gestuur word. Begrippe soos kolonialiste, imperialiste en rassiste word Afrikaners in dieselfde asem toegesnou. Die geskiedenis van Afrikaners word onmiddellik met bondelbegrippe, soos “apartheidsverlede” en “kolonialisme” omsingel en veroordeel. Hierdie bedenklike strategie is nie nuut nie. Die oorsprong daarvan strek terug na die betrokkenheid van die Sowjetunie by Afro-sosialiste en die bydrae van hierdie magte tot die taalregister van die Suid-Afrikaanse politiek. Die skrywers, Irina Filatova en Apollon Davidson, het in hulle publikasie The Hidden Thread: Russia and South Africa in the Soviet Era, nie net die bande tussen die SAKP, ANC en Sowjetunie beskryf nie, maar ook gewys op die onmisbare ondersteuning wat die SAKP/ANC geniet het. Die geweldige ondersteuning sluit in die formulering en benutting van taal, van propagandastrukture, van begrippe soos imperialisme, nasionaal-demokratiese rewolusie en ŉ spesiale soort kolonie waar die koloniale magte werkers deur die grond en ekonomie uitbuit. Onberekenbare ure is volgens die navorsing afgestaan om begrippe te formuleer wat die massas tot rewolusionêre aksie sou oprui, die Afrikaner sou isoleer en ŉ “swart onafhanklike staat” tot gevolg sou hê. Die skep van ŉ “swart onafhanklike staat” was nie die finale doel nie, maar slegs ŉ fase na die volgende doel – “’n sosialisties ingerigte staat van en vir die werkersklas”. Die aanvanklike inisieerders van die strategie het intussen beleef dat sosialisme rampspoedige gevolge het en hulle hiervan gedistansieer. Afro-sosialistiese bewegings soos die ANC en EFF het egter nie. Hierdie begrippe en die gevolglike strategiese raamwerke is huidjie en muidjie deel van die groeperinge se daaglikse taal en gang. Trouens, in 1969 het ŉ ANC-beraad te Morogoro, Tanzanië, die dokument “Strategy and Tactics of the ANC” gebaar. Hierdie dokument is deurlopend aangepas en is tot op hede die grondslag vir Afro-sosialistiese taal en strategie. Kritiek teen die dokument, teen die grondslae hiervan of die implikasies sal dadelik en hewig vertolk word as “rassisme” en ŉ “imperialistiese aanslag” deur “grondhonger wittes, kapitaliste of ideologiste van apartheid”. Of Suid-Afrika hierdie soort taal nog kan bekostig, is te betwyfel. Indien taal bydra tot die werklikheid of selfs vorm daaraan gee, dan is ŉ ruimer woordeskat nodig as die ANC en EFF se nou verouderde begrippe, strategie en taktiek. En internasionaal word ŉ ruimer taal gepraat: minderheidsregte, selfbeskikking, multi-kulturele ruimtes, ekonomiese werklikhede en afwentelende demokrasie. Sonder ŉ verruiming van die Suid-Afrikaanse taalregister met hierdie begrippe bly die werklikheid skraal.