#covidkinders vertel húl stories (Deel 2) - LiG Tydskrif
Tydens Jeugmaand het LiG leerders genooi om húl stories te vertel. Van Riversdal tot in Bloemfontein vertel dié tieners hoe hulle sedert Covid-19 Suid-Afrika getref het, die lewe ervaar het. Hulle is nie onaangeraak nie. Maar hulle is braaf en hulle is hoopvol. (Lees ook Deel 1)
Roosje Grobbelaar: Die hoop op 'n nuwe môre
Mia Jonck:'My groot vrees is nie Covid-19 nie'
Amy-Leigh McCarthy: 'Ek kry iets waarna ek my hele lewe smag – 'n regte familie'
Jean-Mari Orchard: 'Ek gaan die toekoms goudgeel inkleur'
Wanneer een deur toegaan, gaan 'n ander een oop. Só lui die ou spreekwoord – en ek wil dit glo, maar my hart en kop wil nie altyd saamwerk nie. Wat van Covid-19, die koronaviruspandemie, die nuwe variante, die baie mense wat sterf …?
Ewe skielik was alle deure toe, letterlik toe, die hele land was toegesluit. Oral was toe deure, toe vensters, selfs toe gordyne. Daar moes nie 'n enkele opening wees waardeur die virus kon kruip nie.
Maar tog het hy ingekom, stilletjies ingesluip, soos 'n dief in die nag. En oral waar hy gekom het, het hy verwoesting gesaai.
Hy het dinge weggeneem: ons onderrig, ons vryheid, ons tienerjare. Hy het my met vrees vervul en met baie vrae gelaat. Is dit 'n herhaling van 1918 se Spaanse Griep?
Eensklaps was dit verbode om skool toe te gaan, om saam met vriende te kuier, om partytjies by te woon, om selfs 'n maat oor te nooi. Vir my, 'n ekstrovert, was die grendeltyd 'n nagmerrie.
Daarby het my gewete deurentyd polisieman gespeel. Ek was te bang om 'n tree buite ons huis te gee. Grendeltyd het 'n enorme deel van my sosiale lewe en my sportbeoefening gekaap. Ek was sielsongelukkig – en ek was bang, bang, bang.
Aan die ander kant: Ek is bevoorreg om wonderlike ouers te kan hê. Ek kon in hierdie moeilike tyd met hulle praat. Ons kon 'n paar weke lank sit en gesels, regtig gesels. Ons kon lag, speletjies speel, saam kosmaak. Ons het weer tyd vir mekaar gehad.
Op 'n manier was ons dankbaar dat ons die gejaag na wind kon staak. Die rustigheid het my oorweldig en my báie gelukkig gemaak. My ouerhuis het my geborge laat voel.
Om aanlyn te kon skoolgaan, was nie almal beskore nie. Maar ons skool is uitstekend toegerus, en ek het opnuut besef hoe hard ons hoof en die personeel werk. Hoeveel ekstra ure hulle aan ons afstaan. Hulp was letterlik die druk van 'n knoppie ver. Daar is data beskikbaar gestel aan diegene wie s'n nie genoeg was nie. Niks was ooit te veel vir hierdie klomp toegewyde onderwysers nie.
Toe ons op 'n dag weer na die skoolgebou kon terugkeer, het die onderwysers sorgvuldig toegesien dat die nodige veiligheidsmaatreëls getref en nagekom word. Ek was nooit bang nie, selfs nie eens gespanne nie. Die noukeurigheid waarmee hulle te werk gegaan het, was 'n riem onder die hart.
Ja, die afstel van die matriekafskeid en die interskole was 'n swaar slag. Maar ek het besef dat dit die enigste uitweg is. Dat dit die beste was vir my en my maats en vir almal wat daarby betrokke sou wees.
As ek nou op alles terugkyk, besef ek weer dat aardse besittings niks werd is nie. Jou familie, jou maats, jou skool en jou geloof in die Here is die kosbaarste besittings wat jy kán hê. My ouers se liefde en hul positiewe uitkyk op die lewe het my hoop gegee. Die toekoms is mooi. Ek weet dat, as ons saamstaan, daar geen probleem of ramp of virus is wat ons ooit sal onderkry nie.
Soos ons tieners sal sê: "Bring it on!" My strydkleed is aangetrek en my swaard en skild is gereed. Ek, my maats, ons ouers en familie, ons skool – óns sal ons nie laat onderkry nie. Met ons geloof en met al ons krag sal ons die virus beveg.
Ek gaan die toekoms inkleur met die kleur van 2021 – goudgeel.
Jean-Mari Orchard is 'n 16-jarige leerling aan Hoërskool Swartland in Malmesbury.
Teresa-Jane Pieterse: 'My ma is my skuilplek'
Dis vir my lekker om te weet dat ek nooit alleen is nie. Dat daar altyd iets of iemand is wat oor my sal waak, selfs al voel dit nie so nie. Dis vir my lekker om teenwoordig te wees, om nooit nee te sê as iemand hulp vra nie, en om altyd op te daag of na die beste van my vermoë raad te gee.
Die heel lekkerste is egter om na die stories van die mense om my te luister. Om te hoor van hul oorwinnings en prestasies en hul gelukkige tye, maar ook hul hartseer en pyn.
Terwyl ek na hul woorde luister, leef ek deur dié mense. In plaas daarvan om net een lewe te leef, leef ek dus verskeie leeftye elke dag. Dit alles gee my ook 'n geleentheid om mý storie te skryf, met die wete dat iemand anders dalk op dieselfde manier deur mý leef. Dit maak my gelukkig om op hierdie manier nader aan die mense om my, nader aan God en nader aan myself te beweeg.
Ongelukkig moet alles in die lewe gebalanseerd wees, en soos wat sekere dinge my baie gelukkig maak, maak ander my baie bang.Daar is verskillende dinge waarvoor jy bang kan wees. Spinnekoppe, byvoorbeeld. Of reeksmoordenaars. Of jou ma. Jy is bang vir hulle omdat jy weet hulle kan jou seermaak.
Daar was nog altyd een ding wat my baie bang gemaak het: die onbekende. Daardie "wat as ek nie matriek deurkom nie". Die "sê nou maar ek word nie by 'n universiteit gekeur nie".
Maar as ek doodeerlik moet wees, sal ek erken my grootste vrees is dat ek eendag sal uitvind dat die stem in my kop die waarheid gepraat het. Daardie een wat aanhoudend vir my sê ek is nie goed genoeg nie. Dat my drome nie waar gaan word nie. Dat ek te lelik of te vet of te kort of te irriterend is.
Hieruit kan jy sekerlik aflei dat 'n konfrontasie met iets so onbekend soos Covid-19 nie juis vir my 'n groot plesier is nie. Dat ek dit, inteendeel, as baie erg beleef. Vandat die pandemie sy kloue hier ingeslaan het, het my lewe net een koers geken – afdraand. Ek sukkel veral met my emosies. Twee van my familielede is in die hoërisikogroep. Om van my vriende en die res van die familie te moet wegbly, is vir my dikwels net te veel.
Tot dusver was die ergste van Covid-19 vir my die feit dat ek duidelik kon sien hoeveel mense absoluut geen liefde vir hul medemens het nie. Dit is diegene wat nie eens de eenvoudigste ding sal doen soos om 'n masker te dra ten einde hul ouers of grootouers te beskerm nie.
Die pandemie het heelwat van ons af weggeneem – ons sosiale lewe, baie mense se inkomste, ons gevoel van sekuriteit en vele ander dinge. Ons kan dit nie beheer nie.
Daar is dinge wat ons wel kan beheer: om in hierdie tyd vir mekaar om te gee. Om basiese menslikheid uit te leef. Soveel mense laat dit egter agterweë.
Soos wat ek ouer word, wissel my bron van hoop voortdurend. Daar is egter, buiten my geloof, een faktor wat altyd 'n bron van hoop in my lewe sal wees: my ma. Sy is die mens aan wie ek die naaste is. My grootste ondersteuner, my inspirasie en my leier. Sy is my "wake up call", my beste vriend, my grootste "fan".
My ma is die sterkste mens wat ek ken. Nie net omdat sy die grootste denkbare berg gehad het om te klim en steeds bo uitgekom het nie. Maar ook omdat sy dit alles met soveel toewyding gedoen het.
Vir haar is ek die liefste wat ek vir enige mens is. En ek weet dat wanneer dit donker word, wanneer die lig verdwyn, sy steeds my skuilplek sal wees.
Teresa-Jane Pieterse is 'n 18-jarige leerder aan Hoërskool Vredenburg.
Thokozani Sidlabane: 'Vandag is jou enigste kans'
Vertel jou storie – skree dit, skryf dit. Sommige sal dit nie verstaan nie … Ander sal dit heeltemal verwerp. Maar baie sal jou daarvoor bedank.
Gebroke gesinne, onderdrukking, verlies, verwaarlosing en selfdood … Dít alles sal jy in my storie vind. Hierdie jaar was inderdaad vir baie van ons 'n moeilike, vermoeiende jaar … Pynlik. En soms het ons ook God bevraagteken oor hoekom juis nóú in hierdie belangrike skooljaar … Dit is belangrik dat jy jou storie moet vertel.
Ek weet hoe moeg jy is. Ek weet sommige van julle voel asof jou stem nie gehoor word nie. Jy vrees dat jy nie saak maak nie. EK het ook so gevoel, maar JY MAAK SAAK!
Almal se ervaring is uniek en terwyl ons ons verhale vertel is daar soveel wat rondom ons in die wêreld gebeur.
In hierdie pandemie besef jy hoe belangrik jou familie is. Dit was so lekker om almal na 'n lang tyd in een vuurhoutjieboksie te hê.
Die isolasie van die buitewêreld, die kansellasie van ons matriekjaaraktiwiteite is vir my die moeilikste. As hoofseun weet ek ons wou so baie doen, maar als is tevergeefs. Jou houding sal in hierdie moeilike tye bepaal wat ons wel sal bereik. Hoe meer positief jy ingestel is, hoe meer sal jy van sukses verseker wees. Daar is soveel van ons wat die negatiewe kant kies. Die nuus is 'n 24 uur-herinnering van hoe die pandemie slag-na-slag verwoestende hartseer saai. Om te sien hoe swaar ons mense kry, finansieel, emosioneel en fisies … Dit is dus belangrik om visie, moed, toewyding en 'n tikkie geloof in jou mengsel van inspirasie te gooi om voort te gaan.
Ons leef vandag in 'n onvoorspelbare wêreld. Ek vrees radikale verandering! En hierdie vrees laat soms toe dat ek gulde geleenthede mis wat op my pad kom, en ek loop dus die gevaar om stil te bly, te stagneer as ek hierdie verandering vermy. Dit is 'n onvermydelike feit dat negatiewe dinge in jou lewe gaan gebeur. Die gevoel van eensaamheid, verwerping, mislukking, onsekerheid is dinge wat my bang maak en my wêreld soms tot stilstand bring. Maar my grootste vrees is om 'n geliefde te verloor in hierdie afgryslike tyd.
Ek vind hoop in aksie. Deur die nodige stappe te neem om na die lewe te beweeg wat my hart laat sing. Ek vind hoop in opvoeding, want kennis is sowaar mag! Ek vind hoop in liefde. Ek deel graag my diepste hartsbegeertes met dié vir wie ek liefhet en laat hulle toe om my te help op my lewensreis. Soms voel ons so hopeloos en elke keer wanneer ons ten gronde is, kom die hoop van God te voorskyn – al is dit net 'n glimlag wat jou hoop gee om aan te gaan.
Elkeen op ons planeet is uniek. Ons is almal anders aanmekaar gesit. Ons talente, vaardighede en drome verskil, maar die een ding wat ons in gemeen het, is tyd. Tyd gee my hoop. Elkeen van ons het dit al beleef … tyd … 60 sekondes in 'n minuut, 60 minute in 'n uur, 24 uur in 'n dag en 365 dae in 'n jaar. Hoe jy jou tyd aanwend, bepaal of jy jou drome gaan bereik. Dit gaan nie oor hoeveel tyd ons het nie. Die belangrikste is dat ons nie tyd moet mors nie. Elke minuut wat verlore gaan is vir altyd weg. Dis soos ongeslypte diamante. Gooi dit weg en die waarde daarvan sal nooit bekend wees nie. Benut dit reg en jy kry dalk die suiwerste diamante.
Vandag is die enigste kans wat jy het. Gister is verby en môre is nie verseker nie. Maak vandag die keuse, wees vandag die verskil. Vind jou geluk in hierdie moeilike tye.
Perfeksie is buite ons bereik, maar uitnemendheid is binne ons vermoë.
Thokozani Sidlabane is hoofseun van Charleston Hill Sekondêr in die Paarl.
Klara van Niekerk: My vriende, familie en lekker aktiwiteite maak inperking beter
Mila van Niekerk: 'n Virus het my herinneringe kom steel
In die vroeë fases van die grendeltyd, het ek 'n visie gehad van hoe ek elke dag net vir ure lank in die son op die gras in ons tuin sou lê en lees, met 'n koppie tee en 'n bord vol beskuit.
Jy sien, enigiets met boeke te doen maak my gelukkig. Letterlik enigiets wat 'n storie met woorde op papier vertel, of ek die een is wat dit lees of skryf. Toe die heel eerste inperking aangekondig is, was die eerste gedagte wat deur my brein geflits het: "Great! Nou het ek meer tyd om al daardie biblioteekboeke wat ek uitgeneem het, te lees! En ek kan aan my boekidee werk! Dubbel score!"
Boeke was hoe ek kon wegkom van die bose Covid-19 wat die wêreld wou oorneem; ek glip net tussen die bladyse in en woeps! is ek nie meer hier op George, Suid-Afrika nie. Ek is saam met Harry Potter by Hogwarts en leer hoe om 'n heks te wees, of ek is saam met Percy Jackson by Camp Half Blood, besig om vir Annebeth te irriteer.
Maar, terug in die werklikheid, maak skool my soms bang.
Die meeste vorms van huiswerk of eksamen gee my 'n hol kol op die maag, en elke dag in die klas flits die volgende gedagtes deur my kop:
Het ek alles gedoen?
Sê nou die onnie skel my uit oor ek iets verkeerd gedoen het?
Ek verstaan glad nie hierdie som nie, maar ek's te bang om te vra!
Tjips, ek't my boek by die huis vergeet!
Die klas is vervelig, maar as ek nie aandag gee nie, gaan ek dop!
Skool maak my bang omdat ek sulke hoë verwagtinge van myself het. Ek dink dikwels: "Ek kan nie dop nie, ek's in die A-klas! Ek kan nie sleg doen nie, ek moet die top tien haal! Almal in my klas is super slim, ek moet my alie afwerk om by te bly!"
Ek's baie bang dat, met al die veranderinge en aanpassings wat ons moes maak as gevolg van Covid-19, ek nie op standaard sal wees nie. Of dat my gemiddeld gaan daal of dat ek slegter as 'n 7 op my rapport gaan kry.
In kort, ek's bang dat al die stres van "ek doen nie goed genoeg nie" my net erger sal laat doen, en dan stres ek al van voor af. Dis 'n neverending loop.
Miskien verwag jy, liewe leser, dat ek iets sal sê soos: "Ek mis my vriende" of "maskers", maar dis nie wat ek in gedagte het nie. Moenie my verkeerd verstaan nie, altwee van daardie stellings is een honderd persent waar. Maar die ding wat my die meeste ontstel is dat hierdie dalk die nuwe normaal is. Dat ons dalk nié binne die volgende jaar kan terugkeer na álmal by die skool, geen maskers, geen intekenbriefies of sanitizer nie.
Ek hou nie daarvan dat ek my laaste jaar van laerskool heeltemal gemis het nie. Daar was nie eens 'n afskeid nie! Net 'n plein laaste dag van skool, asof ons volgende jaar weer sou terug wees. Ja, sure. Nie asof dit die laaste dag was dat ons by ons graad sewe-onnies sou klas kry, of kon rondloop in 'n skool waar ons nou die "groot kinders", die bee's knees, dié's waarna die graad eens na opkyk, was nie. Ek hou ook nie daarvan dat ek my eerste jaar van graad 8 net helfte van die tyd daar kon wees nie en dat ons nie eens behoorlike ontgroening gehad het nie.
Ek hou nie daarvan dat hierdie spesiale jare van my af weggeneem word deur 'n verpestelike, stupid virus nie!
Maar, ek het steeds hoop.
Hierdie gaan nou wel super cheesy klink, maar ek het niks om te verloor nie, so hier is mý hooplysie:
Die feit dat die Here, my God, uitkyk vir ons en ons deur hierdie tye sal beskerm.
Almal by my kerk se Youth, wat vir mekaar bid, en God se boodskap met trots versprei.
My ouers, wat super hard werk en hul bes probeer om alles vlot te laat verloop op hierdie modderige grondpad van twee jaar.
My onderwysers wat nie moed opgee nie en nog steeds 'n manier vind om te glimlag terwyl hulle klasgee.
My "Never Give Up!"-tekening van Harrleigh Everest ('n karakter in een van die stories wat ek skryf) in my dagboek.
Jip, dis die mense en dinge wat vir my hoop gee in hierdie Terribly Plot Twisty, Unpredictable Times.