Tšwela pele ka bophelo!
Re fihlile mafelelong a marega a matelele, mo re ilego ra lekwa ke go tonya gabohloko ka dithempheretšhara tša Nagagodimo, diphefo tše maatla tše di tšutlilego Kapa le baerase ye mpsha ya mpshikela ye e ilego ya dira gore batho lefaseng ka bophara ba nyake tlhokomelo ya kalafo.
Le ge e le gore re be re thothomela marega, GEMS e be e le gare e oketša maloko a yona go fihla go baholegi ba ka godimo ga milione. Re bile le Kopanokakaretšo ya ngwaga ka ngwaga ye e atlegilego kudu ka Nelspruit, ra lokolla lenaneo le lekaone la dipoelo tša ditšhelete, ra tsebagatša wepsaete ye mpsha ya DotMobi semmušo le ditirelo tše mmalwa tša maloko a mafsa tše di akaretšago tirelo ya go Hwetša tshedimošo ya Kholego ya SMS, Lenaneo la tša Boimana le Tirelo ya Tekodišišo ya Go phela gabotse ya GEMS. O ka bala tše ntši ka ga tše ka mo kgatišong ye ya facets.
Mola e hlongwago, GEMS e phethagaditše mošomo wa yona wa go tliša dikholego tša tlhokomelo ya kalafo tša go se bitše kudu le tša boleng go bašomi ba ka tirelong ya setšhaba.
Ka ge e na le baholegi ba go feta ba milione bao ba ngwadišitšwego, GEMS bjale e thuša 2% ya setšhaba sa Afrika Borwa ka tlhokomelo ya kalafo. Ge motho a lemoga gore 55% ya maloko a GEMS e be e sa hwetše thušo ya tša kalafo mo nakong ye e fetilego, go bohlokwa gore GEMS e thomile go fa setšhaba se se ka bago 1% dikholego tša sekimi sa kalafo mo lebakeng la mengwaga ye meraro.
Gape mo maregeng a re ile ra ruthufatšwa ke mangwalo a mantši a go goga maikutlo ao a amogetšwego go tšwa go maloko nageng ka bophara bjalo ka karolo ya phadišano ya GEMS Sisonke. Re leboga dikanegelo tše di botse tše le re filego tšona. Mangwalo a go kuka maikutlo ao re a hweditšego ke bohlatse bja gore GEMS e na le tema ye bohlokwa yeo e ralokago mabapi le go phela gabotse le khutšo ka mogopolong wa maloko a yona. Go kaone go tseba gore GEMS e be e dula e hlokometše maloko ebile ka mehla e tšwela pele go hlokomela maloko ge ba re nyaka. Re lebeletše go le botša tše dingwe tša dikanegelo tše ka dikgatišong tša facets ya ka moso.
Bathopasefoka ba phadišano ya GEMS Sisonke ba tla tsebagatšwa moragonyana ka mo kgatišong ye ya lengwalo la ditaba.
Ka ntle le go lahlegelwa ke se sengwe, ke swanetše go lebogiša bathopasefoka ba phadišano le leloko le lengwe le le lengwe leo le kgathilego tema.
Marega ka mehla a latelwa ke mpshafatšo ye mpsha le bophelo bja seruthwane! Ke ka mo "mpshafatšong ye mpsha ye" ke thabago go fa maloko kgatišo ya facets ya kotara ya boraro.
Ga nke ke kgotsofatšwa di dikatlego tše di fetilego, ke thabile go le tsebiša gore kgatišo ya facets ya kotara ya bobedi bjale e a hwetšagala ka sebopego sa elektroniki wepsaeteng ya GEMS ka ye nngwe le ye nngwe ya dipolelo tša semmušo tše 11 tša Afrika Borwa. Ka 2012 re tla be re na le tshedimošo ka moka ya Sekimi se ka dipolelo ka moka tša semmušo.
Ke tshepha gore le tla ipshina ka kgatišo ye ya facets.
Go phela ka HIV/AIDS ke taba ya sephiri gomme go imatlafatša ga go nyake gore o dire gore tlhohlo ya gago ya sephiri e be pepeneneng. Ka go le lengwe, ntwa ya gago kgahlanong le HIV/AIDS e ka dula e le sephiri ka mo o nyakago e eba ka gona.
Aid for AIDS (AfA) ke Khamphani ya Taolo ya Bolwetši bja HIV/AIDS ye e šomelago GEMS go go fa thekgo ya sephiri ye o e hlokago ge e le gore o na le HIV. Ba ka go thuša gabonolo ge o nyaka tshedimošo ka botlalo ka ga bolwetši bjo. Ge o eya go bona go nyaka thušo, o a ithuša ka go tšea taolo ka diatleng tša baerase gomme wa e bušetša go wena.
Eunice , morutiši, o ile a utolla ka ga maemo a gagwe a gore o na le bolwetši bjo mengwaga ye šupa ye e fetilego ge a tšea sephetho sa go dirwa diteko ka morago ga ge leloko le lengwe la lapa le hlokofetše. "Karolo ye boima ke go tseba maemo a gago. Go ingwadišetša go lenaneo la Taolo ya Bolwetši bja HIV la GEMS, leo le laolwago ke AfA, go ra gore ke tla hlahlwa le go eletšwa ke dingaka tše di nago le maswanedi le gore ke ile ka kgona go hema moya wa go imologa."
Ka ntle le go se ipshine goba ga diabe tša bolwetši bjo, go na le tsela ye re ka tšwago go bjona. "Ke be ke lapišitšwe le go gatelelwa ke mogopolo ke bjona," gwa realo Eunice, "Ke be ke sa kgone go robala bošego ka ge ke be ke tshwenyegile. Mafelelong ge ke ingwadiša go lenaneo la AfA, ba be ba sa fele pelo ebile ba kwešiša. Ba ntlhalošeditše gore ge ke na le HIV gomme go se na le sehlare se ke se nwago, ge go nyakega, go swana le go tlogela mabati le mafasetere a ntlo ya gago a se a notlelwa le ge o tseba gore mahodu a etla. Ke be ke thabišitšwe ke gore ke tšere sephetho sa go rwala maikarabelo, le ge e le gore ke a tseba gore ga se phošo ya ka gore ke na le HIV."
Go na le batho ba bantši, ba go swana le Eunice, bao ba tšerego sephetho sa go rwala maikarabelo a boleng bja maphelo a bona ka lebaka la gore ga ba nyake gore HIV e be le maikarabelo go mahu a bona. AfA e aba ditirelo ka moka tša kalafo tše o tlago di nyaka. Gape ba go fa tshedimošo ya mohola ka ga bolwetši bjo ye o ka bego o sa e tsebe.
Sifiso , mongwaledi wa tša tshepedišo, o hweditše gore AfA e mo thušitše go bušetša go phela bokaone mmeleng ka fase ga taolo ya gagwe. "Ba ntsebišitše lenaneo la "Positive Living" leo le ntaetšago ka moo nka phelago bophelo bja ka bjo bofsa. Go na le tshedimošo ka ga go dira gore dilo tša ka di dule di hlwekile le go hlatswa dikenywa le merogo ya ka gore ke se hwetše ditshwaetš tša dipaktheria. Gape ba mpoditše gore ke dijo dife tše di ntoketšego gore ke di je le gore ke swanetše go itšhidulla gakae le gore ke swanetše gore ke robale gakaakang. Gabotse, ke ikwa bokaone gonabjale go feta ka moo ke ilego ka ikwa ka gona peleng. Go a makatša, ke ikwa tše o ka rego ke bile le mathomo a mafsa bophelong."
Lenaneo la Taolo ya Bolwetši bja HIV la GEMS, leo le laolwago ke AfA, le thuša Eunice le Sifiso go imatlafatša, mola Sekimi sona se hlokometše tše dingwe tše bohlokwa. Kalafo e hlokometšwe kgafetšakgafetša gore go fihlelwe dipoelo tše di lekanetšego. Dingaka le bašomi ba ka laporathoring ba netefatša gore molwetši yo mongwe le yo mongwe o nwa dihlare tša melaba gore maphelo a bona a tšwele pele ka tlwaelo. Molwetši yo mongwe le yo mongwe o hwetša keletšo ya maleba, ka ge maikutlo a bona le go phela gabotse ka mogopolong go se bohlokwa fela go bona eupša le gape go bao ba ba ratago. "Pele ga ge ke ingwadiša go lenaneo la AfA, ke be ke dula ke tshwenyegile ka lebaka la gore ke be ke tseba gore ke na le HIV gomme ba lapa la ka ba be ba kgona go bona gore ke na le kgatelelo ya mogopolo. Ke be ke swana le leru le leso leo le kadietšego godimo ga ntlo gomme ke be ke ikwa tše o ka rego ke phošo ya ka. Bjale ka gore ke nwa dianthiretherobaerale (ART) dilo di bonala di le sekeng ka gae. Ka nnete ke ile ka swanelwa ke go fetoša bophelo bja ka gannyane, eupša ke be ke swanetše go dira bjalo. Bokaone ke ge nka tšea matsapa a go nwa dihlare tša ka ka nako le go apara jeresi ge go tonya, go phala gore ke itesetše ke hlokofale," gwa realo Sifiso.
Go tshwenyega ga se gwa ka gwa direla motho yo mongwe tše kaone! Go dira gore dilo di mpefale go tšwela pele.
Go bolela go a šitišwa, go phela bophelo bja mohola go a lahlega gomme go tšewe diphetho tše di se nago le bohlale di a tšewa. Se ke seo se diregago gonabjale ka nageng ya rena le lefaseng ka bophara mabapi le "mpshikela wa dikolobe", "mpshikela wa mexico" goba baerase ya H1N1, le ge e le gore bašomi ba kalafo ba diphrofešenale ba tšea matsapa ao a kwagalago a go tsebiša setšhaba ka ga dintlha tša bolwetši bjo.
Lucille Blumberg, Hlogo ya Taolo ya Malwetši ka go Sehlongwa sa Bosetšhaba sa Malwetši a go Fetela (NICD), o re tsebiša gore H1N1 ga se baerase ye e bolayago; "Ge o lebelela kelo ya mahu le kelo ya tlhakatlhakano ye e bakwago ke bolwetši bjo, ga bo kotsi kudu go swana le mpshikela wo o tlago ngwaga le ngwaga marega. Ke nagana gore go bohlokwa gore batho ba tsebe gore mpshikela wo o tlago ngwaga ka ngwaga marega o ka baka bolwetši bjo bompe kudu, bja go swana le pneumonia. O ka ba le go hlakahlakana mmeleng ka lebaka la bolwetši bja mpshikela wa ngwaga ka ngwaga wo o tlago marega gomme batho ba bolawa ke ona ngwaga o mongwe le o mongwe."
Go ya ka NICD, go na le dipego tše ntši tša mpshikela wo o tlago ngwaga le ngwaga marega ka mo nageng mo lebakeng le. Lebaka la gore mpshikela wa dikolobe e be tlhobaboroko ke fela ka lebaka la gore ke baerase ye mpsha. Batho ga se ba šireletšwa go yona go swana le dibaerase tše dingwe tša mpshikela, tšeo ba šetšego ba bile le tšona. Le ge go le bjale, go swana le mpshikela wo o tlago ngwaga le ngwaga marega, mpshikela wa dikolobe ga se wa swanelwa go tšewa gannyane.
Naa o beakanyetša go tšwa mošomong ka lebaka la bogolo e se kgale Ge e le gore o nyaka go tšwela pele ka go ba leloko la GEMS, o swanetše go re tsebiša bonyane go šetše kgwedi e tee pele ga ge o nyaka go tšwa mošomong go netefatša gore dikholego tša gago tša tlhokomelo ya kalafo di tšwela pele di sa šitišwe?
Go tsebiša e sa le nako go dumelela Sekimi go go fetišetša ka go maemo a phenšene kgweding yeo o tšwago mošomong ka yona, ka ntle le mathata a itšego.
Ge e le gore o leloko la bjale la Sekimi gomme o nyaka go tšwela pele bjalo ka motho yo a tšwelego phenšene, ga o swanelwe ke go tlatša foromo ye mpsha ya dikgopelo.
Ge e le gore o šetše o na le lengwalo go tšwa go Kgoro ya Ditšhelete ya Bosetšhaba leo le tiišetšago gore thušo ya gago ke ya motho yo a tšwelego phenšene, o kgopelwa ga mmele, go opša ke hlogo, go fetelwa ke bolwetši mafahleng, go gohlola le go ba le dinko tša mamila. Mpshikela wa dikolobe o fapana le mpshikela wo o tlago ngwaga le ngwaga marega ka dika tše dingwe; malwetši a go swana le mafahla a bohloko, letšhologo le go tlabatlaba ke dibete a begilwe. Balwetši ba bangwe ba itemogetše dika tše tše mpe mola e le gore ba bangwe, ba bantši, ba itemogetše malwetšana a mannyane.
Ge e le gore o itemogela dika tše di ngwadilwego ka godimo, etela ngaka ya gago pele ga ge o ka ya bookelong goba pele ga ge o reka oseltamivir (Tamiflu), sehlare sa mpshikela wa dikolobe. Le ge e le gore dingaka tše dingwe di laela balwetši gore ba reke Tamiflu ka ntle le go tiišetša gore molwetši o na le bolwetši bjo, ba bangwe ba dumela gore go nwa sehlare se ge o se na bolwetši bja mpshikela wa dikolobe go go dira gore o tle o be kotsing ya go fetelwa ke bolwetši bjo ka moso - ge o enwa mohuta wo wa sehlare kgafetšakgafetša kudu, dibaerase di tla dira gore sehlare se se ke sa alafa bolwetši bjo. Se se ra gore ge o ka fetelwa ke mpshikela wa dikolobe gomme wa tloga o nyaka gore o šomiše Tamiflu e ka se šome ka mo e swanetšego go šoma ka gona. Ka tsela ye e swanago le yeo, ngaka ye e kgonago e ka se tsoge e šišintše gore molwetši a nwe anthipayothiki ya go thibela bolwetši bjo, ka ge e tla fokotša bokgoni bja bona bja go fola malwetši a dipaktheria.
NICD e eletša gore tsela ye e šomago kudu ya go efoga mpshikela wa dikolobe ke go latela magato a tlwaelo a go thibela bolwetši bjo kudukudu. Hlokomela kudu go hlapa diatla tša gago kgafetšakgafetša le gabotse gomme o oketše go nwa diela. Gape o ka oketša go nwa bithamine C le B. Sa mafelelo, dira dilo tša go kwagala tše mmago ka mehla a go botšago gore o di dire: apara diaparo tše borutho, eja merogo ya gago gomme o robale e sa le nako!
go re romela lona. Se se netefatša gore re šoma kgopelo ya gago gabotse ka mo go kgonagalago.
Ditokomane ka moka tše di nyakegago di tla romelwa go Sekwama sa Phenšene ya Bašomi ba Mmušo (GEPF) gore thušo ya gago e tle e amogelwe. Kgopelo ya gago e tla dula e sa emetše poelo go fihla ge re amogela tumelelo ya thušo tšwa go GEPF.
Le ge go le bjalo, o ka kgetha gore dikholego tša thušo ya gago di tiišetšwe ke GEPF. Ka pela ge tumelelo ya gago ya go lefa 100% ya ditšhelete tša gago tša kalafo bjalo ka motho yo a tšwelego phenšene e phethagatšwa, ge GEPF e tiišetša gore o tla hwetša thušo yeo, karolo ya thušo yeo o šetšego o e lefile e tla bušetšwa go wena. Ge o ka tšea sephetho sa go šomiša kgetho ye, o kgopelwa go tlatša foromo ya tumelelo, ye o ka e taoneloutago bjalo ka karolo ya foromo ya go dira Dikgopelo ya Motho yo a tšwelego Phenšene go www.gems.gov.za.
GEMS e hlametše maloko a Ruby, Emerald le Onyx dikholego tša meno go netefatša gore maloko a yona a hwetša tlhokomelo ya meno ya go seketša tšhelete ya maemo a godimo. Go bohlokwa gore o hwetše tekolo ya meno kgafetšakgafetša.
Bala dikarabo tša dipotšišo tše di botšišwago kgafetšakgafetša tše di lego ka mo fase go ithuta tše ntši ka ga kholego ye bohlokwa ye.
Naa ke mollwane ofe wa kholego wo ke nago le wona go ditirelo tša tlhokomelo ya meno?
Ditirelo tša kalafo ya meno (tša ka ntle ga bookelo) tša maloko a Ruby di lefša ka kelo ya 100% ya Sekimi gomme di laolwa ke Akhaonte ya Dipolokelo tša Kalafo ya Motho (PMSA). Kgetho ye e na le mollwane wa R2 000 ka moholegi ka ngwaga ge motho a hwetša kalafo ya meno ya go a babalela/go tsenya a mangwe ka bookelong. Kalafo ye e kgethegilego ya meno ka bookelong e laolwa ke Dikholego tša Fasefase tše di Beilwego (PMB).
Maloko a Emerald a na le kholego ya kalafo ya meno ye e nago le mollwane wa mohlakanelwa wa R6 300 ka moholegi mo mengwageng ye mengwe le ye mengwe ye mebedi. Dikleimi di lefša ka kelo ya Sekimi ya 100%. Gape go na le mollwane o monnyane wa kalafo ya meno ya go a babalela/go tsenya a mangwe wa R1 050 ka moholegi. Mollwane wo o abelanwa le mollwane wa kalafo ya meno ya ka bookelong gomme o hwetšagala mengwaga ye mengwe le ye mengwe ye mebedi.
Kholego ya kalafo ya meno ya maloko a Onyx e na le mollwane wo o abelanwago le mollwane wa kalafo ya meno ya ka bookelong wa R10 418 ka moholegi mengwageng ye mengwe le ye mengwe ye mebedi. Dikleimi le tšona di lefša ka kelo ya Sekimi ya 100%.
Go dikgetho ka moka; maloko a na le maswanedi a go hwetša kelo ya yona le go fetša gabedi ka ngwaga (e tee dikgweding tše dingwe le tše dingwe tše tshela) tše di tlago lefša go tšwa go mollwane wa kalafo ya meno wa motheo goba go kholego.
Naa bjale ge ke nyaka kalafo ya meno ka fase ga seemo sa go se kwe bohloko ka kakaretšo?
O swanetše go hwetša tumelelo pele go dirwa ditshepedišo ka moka tša kalafo tše di nyakago go se kwe bohloko ka kakaretšo goba go idibatšwa. Pele ga ge o ka dirwa kalafo ya mohuta wo, ngaka ya gago ya meno e swanetše go fa mabaka ao a hlalošago go nyakega ga seemo sa go se kwe bohloko ka kakaretšo goba go idibatšwa. Ditumelelo ka moka tša kalafo ye tša baholegi ba mengwaga ya ka godimo ga ye 8 di swanetše go fiwa mabaka ke ngaka ya meno ye e alafago.
Ka kgopelo netefatša gore o hwetša tumelelo ya peleng ge o romelwa bookelong bonyane diiri tše 48 pele ga ge o ka alafša, ka ntle le ge e le maemo a tšhoganetšo.
Ga go hlokege gore o hwetše tumelelo ya peleng ge o pipa leino le ge o tsenya leino le lengwe; le ge go le bjale, se se laolwa ke melawana ya Sekimi le ditshepedišo tša tlhokomelo ya meno tše di laotšwego.
Naa bjale ge ke nyaka go hwetša kalafo ya meno ye e kgethegilego?
Ikgokaganye le GEMS go 0860 00 4367 pele ga ge o ka hwetša kalafo efe goba efe ya meno ye e kgethegilego, go tiišetša gore o na le dikholego tšeo le gore tshepedišo yeo ya kalafo e tla thušwa. Leano la kalafo leo le ngwadilwego kakanyetšo ya ditshenyegelo leo le tšwago go ngaka ya gago ya meno le tla thuša go tseba kholego ya gago ye e lego gona. Se se tloga se le bohlokwa kudu pele ga ge o ka dirwa kalafo ya meno goba pele ga ge o ka hwetša kalafo efe goba efe ya go amana le yona. Dikalafo ka moka tša bofokodi bja meno di swanetše go dumelelwa pele. Ditshepedišo tše dingwe tša kalafo ya meno di ka se dumelelwe ka lebaka la melawana ya Sekimi le ditshepedišo tša tlhokomelo ya meno tše di laotšwego. Mohlala wa se ke go tsenya meno, gomme ga go akaretšwe ke Sekimi.
Batho bao ba etelago dikantoro tša rena tša dilete ba ka no ba ba kgahlilwe ke tebelelego ya tšona ye e kgahlišago. Go fa maina lefsa ga dikantoro tše go sepelelana le tebelelego le maikutlo a dikgokagano ka moka tša GEMS. Dikantoro di bonagala gabotse le go tsebja ka pela.
Re ikgantšha ka go tsebagatša wepsaete ya sellathekeng ya GEMS DotMobi go wena - ye ke tirelo ye nngwe ya maithomelo ye e hlamilwego ke GEMS, e gopola ka wena.
Dinyakišišo di bontšhitše gore batho ba bantši ka Afrika Borwa ba fihlelela inthanete ka dillathekeng tša bona go feta ka dikhomphutha tša bona. Ke ka lebaka leo re hlamilego wepsaete ye go netefatša gore ditirelo tša inthaneteng tša GEMS di a hwetšagala go maloko a rena a mantši ka mo go kgonagalago.
Ka GEMS DotMobi, o fihlelela tshedimošo ya mabapi le dikleimi tša gago, dikholego le tše dingwe tše ntši - kae goba kae, le ge o se kgauswi le khomphutha. Phihlelelo ya inthanete sellathekeng sa gago le gona ke ye nngwe ya ditsela tša go se bitše tšhelete ye ntši go fihlelela wepsaete ye - letlakala la wepsaete ya tlwaelo ya GEMS DotMobi le tla go bitša fela magareng ga sente e tee le disente tše nne go le fihlelela!
GEMS DotMobi e hlametšwe go go fa phihlelelo go sekimi sa gago sa kalafo le go tshedimošo ye bohlokwa ya Sekimi se ge o ntše o sepela. Gabonolo bula poraosara ya inthanete gomme o tlanye m.gems.gov.za ka sekgobeng sa aterese go ya wepsaeteng ya GEMS DotMobi.
Fihlelela dintlha ka moka tše bohlokwa tša boikgokaganyo tša Sekimi.
Tshedimošo ye ntši e tlišwa ka gare ga seatla sa gago, ye e fihlelelwago ka go kokobetša gabonolo ga mmalwa sellathekeng sa gago. Lebelela kgatišo ye e latelago ya WEB SMART yeo re tlogo ahlaahla wepsaete ka botlalo le go go fa dintlha tše bohlokwa.
Ka go karolo ya boraro ya kgatišo ya rena ya WEB SMART, re lebelela kudu letlakala la gae la wepsaete ya GEMS.
Poloko ye e mpshafatšwa nako le nako ge selo sa go kgahliša se hlaga ka lefaseng la GEMS. Dimpshafatšo tša tshedimošo tše di sa tšwago go dirwa di akareditšwe: tshedimošo ka ga Kopanokakaretšo ya Ngwaga ka ngwaga ya GEMS, tsebišo ka ga ditirelo tše difsa le ge dikantoro tša rena tša dilete di sepetšwa, kgokagano le diaterese tša tšona tše mpsha e ile ya bewa polokong.
Karolo ye e ka hwetšwa thwii kgauswi le poloko ya ditsebišo. Dikanegelo tše ke ditsopolwa tše bohlokwa tše ka tlwaelo di bolelago ka ga ditirelo tše mpsha tše di abjago ke GEMS, goba tshedimošo ye bohlokwa ya maloko, ya go swana le phadišano ya GEMS Sisonke ye e sa tšwago go tsebagatšwa goba matseno go tirelo ya go Hwetša tshedimošo ya Kholego ya SMS.
Naa mafelelong o utollotše gore o lahlegetšwe ke karata ya gago ya boleloko goba o nyaka go Kgopela setifikeiti sa motšhelo?
Go thoma ka la 1 Oktoboro 2009, o ka kgopela dilo tše le tše dingwe ka sedirišwa sa rena se sefsa sa tirelo ya megala ya diiri tše 24 ya go itirela ye mohola.
Gopola gore re nyaka nomoro ya gago ya boleloko le nomoro ya gago ya Pukwana ya Boitsebišo ge o dira dikgopelo, ka ntle le ge o kgopela diforomo. Lebelela tlhalošo ka botlalo ya tirelo ye ka kgatišong ye e latelago ya facets.
Go tliša ditirelo tše kaone le go kgotsofala ga maloko di bohlokwa go rena! Re nyaka go netefatša gore maitemogelo a gago a go šoma le rena a a kgahliša dinakong ka moka. Dinyakišišo tše mpsha ka ga go Kgotsofala tše di theilwego wepsaeteng go tsebagaditšwe gore o kgone go re botša gore re šoma gabotse bjang.
Dinyakišišo ka ga go Kgotsofala tše di theilwego wepsaeteng di tla re thuša go tšwela pele go kaonafatša kabo ya rena ya ditirelo go wena gomme di hwetšagala ka go karolo ya Maloko a Inthaneteng ka wepsaeteng ya rena.
Eya go www.gems.gov.za gomme o kokobetše LOGIN ka lehlakoreng la nngele godimo ga letlakala. O tla bona lepokisi la Online Solutions moo o swanetšego go tsena gona bjalo ka leloko go fihlelela dinyakišišo ka go karolo yaMaloko a Inthaneteng. Ge e le gore ga se wa hlwa o eba le nomoro ya PIN, o tla swanelwa ke go ingwadišetša yona pele ga ge o ka fihlelela dinyakišišo. O ka dira se inthaneteng. Go ngwadiša nomoro ya gago ya PIN go tla go fa phihlelelo go sedirišwa sa Maloko a Inthaneteng, moo o tlago lekola dikleimi tša gago le dikholego.
O tla hwetša dinyakišišo go menyu wa ka nngeleng, ka fase ga Healthcare Expenditure. Klika gabonolo fela mo lefelong leo o nyakago go le ela gomme dipotšišonyakišišo tša maleba di tla tšwelela.
Ge o šetše o feditše go tlatša dipotšišo, thobe SUBMIT gomme dikarabo tša gago di tla romelwa thwii go GEMS. Dikarabo tša gago di bohlokwa go re thuša go tšwela pele go kaonafatša tirelo ya rena.
Go swana le wena, re nyaka gore dikholego tša gago di fetše ngwaga - re netefatša gore o hwetša dikholego tše kaone tša tlhokomelo ya kalafo tše di ka fago wena le ba lapa la gago tlhokomelo ya kalafo ye kaone ye e kgonagalago.
Ditsela tše pedi tše re go thušago ka tšona go dira seo ke ka lenaneo la Bagwera ba GEMS la SMS le tirelo ya go Hwetša tshedimošo ya Kholego ya SMS.
Nageng ka Bophara, baabi ba tlhokomelo ya kalafo ba go swana le Dingaka tša malwetši ka moka, dingaka tša meno, borakhemese, bašomi ba go thobolla marapo, bašomi ba tša monagano, bašomi ba go alafa bothata bja go bolela, tša go lekola mahlo, bjalobjalo, ba saenne go ba ba GEMS'. Baabi ba ba ditirelo tša tlhokomelo kalafo ba dumetše go se lefiše maloko a GEMS ditefišo goba dife tša tlaleletšo le ditefo tše di sepelago le tša tše di filwego.
o swanetšego go se dira fela go hwetša 'Mogwera GEMS' lefelong la geno ke go romela SMS ye bonolo 33489 (SMS ye nngwe le ye nngwe e lefišwa R1.50).
e tla fetola semeetseng ka SMS gomme ya go fa ya dintlha tša kgokagano tša go fihla ka dingaka tša meno tše tharo tše di ka Pretoria North tšeo di lego 'Bagwera ba GEMS'.
ba ditirelo tša tlhokomelo ya kalafo ba go feta ba 10 000 bao ba šomago mafapheng a 35 ba ingwadišitše lenaneong la 'Bagwera ba GEMS' mola e semmušo ka Oktoboro 2007. Ga o ke o be kgole le "Mogwera" ge o hloka.
ya go Hwetša tshedimošo ya Kholego ya SMS e go kgontšha gore o tsebe gore o sa na le dikholego dife. Ge o nyaka go etela ngaka goba o nyaka go kalafo ye itšego ya setšeri, o ka lekola dikholego tše o nago le tšona ka go romela go 33489 (SMS ye nngwe le ye nngwe e lefišwa R1.50).
ya kgato ka kgato ya go šomiša tirelo ya go Hwetša tshedimošo ya Kholego SMS e rometšwe go wena ka poso, gomme tlhahlo ye e hwetšagala gape ka go ya kotara ya bobedi ya facets. Gape o ka fihlelela tlhahlo ye ya kgato ka kgato ya GEMS, ka go etela www.gems.gov.za. Ka boripana, se o swanetšego se dira ke go romela SMS: Kholego, nomoro ya leloko, legoro la kholego, khoute ya yo a go botilego go 33489.
e tla go fetola semeetseng ka SMS gomme ya go fa tshedimošo ya ka ga dikholego tša gago tše di hwetšagalago.
Eja gore o phele: O se ke wa ja dijo tše ntši go feta ka fao mmele o nyakago ka gona.
Eja mehutahuta ya dijo: Dijo go tšwa dihlopheng ka moka tša dijo (phrotheine, setatšhe, dikhapohaetreite le diminerale) di a hlokagala gore o di je. Leka go ja hlapi, dimake, merogo le dikenywa tše o sa di jego ka mehla.
Lekanyetša dijo: Ge o eja dijo tša khalori ye ntši, kgetha dijo tša go alela sebakeng sa dijo tše kgolo. Eja dijo tša gago le mogwera gomme o se ke wa otara dijo dife goba dife tše ntši.
Eja dikenywa tše ntši, merogo, dijo tša mabele, le dinawa: Leka go ja dijo tše di lego tše nanana ka moo o ka kgonago ka gona.
Enwa meetse a mantši: Bontši bja rena re phela re se na meetse mmeleng. Leka go nwa bonyane digalase tše 6-8 tša meetse ka letšatši.
Fokotša dijo tša swikiri, tša letswai le ditšweletšwa tša mabele tše di šomilwego gape.
Efoga seneke sa gare ga bošego.
Tšwela pele ka bophelo!
Naa o ikwa o na le kgatelelo ya mogopolo mošomong Le ge e le gore kgatelelo ya mogopolo ke karolo ye e tlwaelegilego ya bophelo bja gago bja ka mehla, kgatelelo ya mogopolo go fetišiša e šitiša bokgoni bja gago bja go šoma gabotse ebile e bea go phela gabotse mmeleng le maikutlo a gago kotsing?
Itlhokomele: Go kaonafatša go phela gabotse mmeleng le maikutlo a gago go tla thuša go fenya kgatelelo ya mogopolo ya mošomo. Go itšhidulla, go ja le go phela bokaone di bohlokwa.
Efoga ditlwaedi le maikutlo a go se loke: Tseba maikutlo a go se loke ao a oketšago kgatelelo ya gago ya mogopolo gomme o šome ka ona. Go tšea nako.
Thoma ka tše bohlokwa gomme o beakanye: Lekanetša dilo tša bophelo bja gago ka go ipha nako ye e lekanago ya ditiro tša mešomo ka bobedi le go tšeo e sego tša mošomo, gomme o romele batho ge o kgona.
Kaonafatša dikamano mošomong: Dikamano tše kaone le bašomi ka wena di ka feletša ka kgatelelo ye nnyane ya mogopolo.
Ka Matšatši a Tekodišišo ya Go Phela gabotse a GEMS ao a swaretšwego mafapheng a lena, go itšhidulla ke ye nngwe ya dilo tšeo lena, maloko a rena, le ilego la go bona bjalo ka selo seo le ratago go se dira kudu. Ka moka re a tseba gore go itšhidulla go bohlokwa eupša gape re a tseba gore go tloga go le boima go thoma. Tše ke dikeletšo tše mmalwa tša go GO thuša go thoma tseleng ya go ba motho yo a itekanetšego mmeleng le go phela gabotse mmeleng.
Go thoma gabonolo go lokile: O se ke wa emela tše ntši kudu go wena! Thoma ka go nanya gomme o tšwele pele ka lebelo la gago. Go thoma ka lebelo kudu le go ikgapeletša go ka feletša ka dikgobalo gomme o ka kwa o fentšwe pele ga ge o ka thoma.
Letšetša mogwera: Go itšhidulla le mogwera, wa ka mphatong goba wa ka sehlopheng go ka thuša go dira gore o dule o hlohleleditšwe.
Go na le mananeo a go itšhidulla a mang le mang: E ka ba mmele wa gago o le wo mokaakang, mengwaga goba maemo a go itekanela mmeleng, o ka itekanela mmeleng! Go na le mananeo ao a kgethegilego ao a dumelelago batho ba digole, goba batho bao ba sa folago bolwetši goba ba sa tšwago kalafong ya setšeri go kgatha tema ka boitšhidullong. Yoga le go rutha bobedi di loketše go efoga kgatelelo ya mešifa le ya malokologo.
Hlokomela: Dikeletšo tše tša go phela gabotse mmeleng ga di tšeye sebaka sa keletšo ya kalafo ye o e fago ke moabi wa ditirelo tša gago tša tlhokomelo ya kalafo. Go hwetša tshedimošo ka botlalo ka ga go ja dijo tša phepo le tša go phela gabotse, letšetša mogala wa tlhokomelo ya kalafo go 0860 00 4367.
Re ile ra amega maikutlong kudu pelong ke mangwalo ao re ilego ra a amogela go tšwa go maloko a rena ao a ilego a tsenela phadišano ya GEMS Sisonke ka bontši bja bona.
Go ile gwa kgahliša go amogela mangwalo ao a kgethegilego a mantši ka tsela ye. Re leboga batho ka moka bao ba ilego ba tšea nako ya go tsenela phadišano ya GEMS Sisonke - re leboga ge le ile la re tsebiša gore re dira dilo tše ntši gabotse. Re ile ra angwa kudu ke ditshwaotshwao tša lena tša ka moo GEMS e le hotšego mo re ilego ra palelwa ke go kgetha mothopasefoka o tee wa bo 1 le wa bo 2.
Batho ba babedi ba mathomo ba tla ya leeto la Mafelelong a beke go akaretšwa go namela sefofane, go thwalelwa rena ba babedi ba mathomo sefatanaga, madulo le dijo ka phrobenseng ye ba e ratago.
Mary Gama, morutiši, ka KZN, yo morwa wa gagwe wa dibeke tše pedi a bego a babja kudu o be a na le mathata a go hema. GEMS e ile ya rulaganya gore sefofane se tle se mo iše Pietermaritzburg Medi-Clinic moo a ilego a dula bookelong dibeke tše pedi. Lehono ke lesea la dikgwedi tše seswai le legolo leo le phetšego gabotse!
Suzan Malindi, mongwaledi wa tša tshepedišo go tšwa Mafatsane, yo lesea la gagwe la ngwanenyana le ilego la tšhungwa ke teripi ge le se no belegwa. GEMS e lefile ditshenyegelo ka moka gomme o ka re ke "monna wa bobedi" go yena. Ka maswabi monna wa gagwe o ile a mo tlogela ka lebaka la gore o be a nagana gore o tlo lefa ditšhelete tša bookelo! Molaetša wa Suzan go mang le mang yo a tsenelago GEMS ke gore a iketle le go ipshina ka ditirelo tše di abjago!
Re lebogiša bathopasefoka ba rena ba phadišano ya Sisonke. Thoma go kgoboketša dikanegelo tšeo gonabjale gore le wena o kgone go ba mothopasefoka ka phadišanong ya ngwaga wo o tlago.
Faith Motlhabane, motlanyimogolo wa tshedimošoa go tšwa Krugersdorp, yo mmagwe a ilego a babja o tsenetše GEMS bjalo ka motho yo a botilego leloko. Tshepedišo ye e tšere fela matšatši a mabedi. Mo mengwageng ye mebedi mmago Faith o ile a hloka go dira diophareišene tše pedi - bobedi bja tšona di ile tša thekgwa ke GEMS ka mašeleng. Ka maswabi o ile a hlokofala ka Matšhe ngwaga wo, eupša re leboga GEMS, o ile a fiwa sebaka sa bobedi bophelong.
Leon Crause, morutiši go tšwa Robertson, o ile a swanelwa gore di-calluses di tlošwe dikoduntšung tša gagwe, go tsenywe letolo le lengwe le tlhaselo ya pelo! O leboga go ba le thušo, go loka le go ba le lešoko tše a di amogetšego go tšwa go Sekimi. GEMS e ile ya fa yena le ba lapa la gagwe khutšo ya mogopolo - e sego fela gore ba lefile se sengwe le se sengwe, eupša gape ba netefaditše gore o hwetša kalafo ye kaone ye e kgonagalago.
O se ke wa šomiša karata ya gago ya boleloko ka morago ga go tšwa mošomong!
GEMS e diretšwe fela bašomi ba mmušo. Ga go motho yo e sego leloko la bašomi ba mmušo yo a ka šomišago GEMS. Ge o ka tšwa mošomong wa mmušo, ka kgopelo o se ke wa leka go šomiša karata ya gago ya boleloko ya GEMS go hwetša ditirelo tša tlhokomelo ya kalafo. Dikleimi dife goba dife tše o lefšago tšona goba moabi wa ditirelo tša tlhokomelo ya kalafo ka morago ga ge o tšwele mošomong wa mmušo, di tla swanelwa ke go bušetšwa morago ka go lefša GEMS.
Keletšo ya tlhokomelo ya kalafo ya maloko a GEMS bjale e hwetšagala ka go letša mogala. Letšetša Mogala wa tša Kalafo wa GEMS go 0860 00 4367 go hwetša keletšo ya tlhokomelo ya tša kalafo ya mahala le ya sephiri. O ka kgopela go bolela le mooki yo a nago le maitemogelo yo a ngwadišitšwego ka ga tša maphelo a gago le matshwenyego a go phela gabotse mmeleng.
Mogala wa tša Kalafo o hwetšagala ka Mošupologo go fihla ka Labohlano go thoma ka 08h00 go fihla 17h00 le ka Mekibelo go thoma ka 08h00 go fihla ka 12h00.
Ge o letšetša Mogala wa tša Kalafo o ka emela go hwetša keletšo ye e nago le tsebo ya gore o ka etela khemeseng neng go reka dihlare tše di hwetšwago khaontareng, ge o ka nyaka keletšo ya ngaka ya gago goba ge o ka swanelwa ke go ya phapošing ya maemo a tšhoganetšo. Mogala wo o go fa phihlelelo ya ka pela ya tshedimošo le keletšo tša maphelo tša mahala, kudukudu go maloko ao a dulago kgole le ngaka ya malwetši ka moka goba kgole le bookelo.
Ka kgopelo hlokomela: Tirelo ye ga e tšeele sebaka maikutlo a moabi wa ditirelo tša tlhokomelo ya kalafo.
Ka kgatišong ya kotara ya bobedi ya facets, re begile ka ga ditirelo tše di latelago tše di tsebagaditšwego go dira gore bophelo bja gago bo be bonolo.
Lenaneo la Boimana le fa maloko ao a imilego thekgo, thuto le keletšo kgatong ye nngwe le ye nngwe ya boimana bja bona le ka morago ga ge ba feditše go belega.
Matšatši a Tekodišišo ya Go Phela gabotse a rena a tliša ditirelo tša tekodišišo ya maphelo go wena mošomong wa gago. Tirelo ye e go kgontšha go bona dikotsi tša maphelo e sa le ka pela, gore o kgone go thibela goba go fokotša go gola ga malwetši.
Tebelelo ya GEMS' go bomenetša ke ye nngwe ya GO HLOKA KGOTLELELO. Re kgopela gore le re thušeng go bega bomenetša goba kgonagalo ya bomenetša bjo bo ka dirwago ke maloko, baabi ba ditirelo tša tlhokomelo ya kalafo goba bakgathatema. Lokologa go letšetša mogala wa rena wa tša bomenetša wo o sa tšweletšego leina la motho wa mahala go 0800 21 2202 ge o ka tseba se sengwe seo le rena re swanetšego go se tseba. Go lwantšha bomenetša ke maitapišo a sehlopha.
Naa o be o tseba gore ga go motho yo a dumelelwago go ba leloko la dikimi tša kalafo tše pedi ka Afrika Borwa ka nako e tee Se se kgahlanong le molao ebile se bonwa bjalo ka bomenetša. Pele ga ge o ka dira dikgopelo tša go ba leloko la GEMS goba la sekimi se sengwe sa kalafo, gopola go tšwa sekiming sa kalafo seo o lego leloko la sona gabjale?
Bjale o ka fihlelela kgatišo ya elektroniki ya kotara ya bobedi ya kgatišo ya facets ka polelo ye o e ratago wepsaeteng ya GEMS.
Tšhupetšo go dipolelo ka moka tše 11 tša semmušo e tla bontšhwa. Mo o ka kgetha go bona lengwalo la ditaba ka polelo ya geno. Mošomo o šetše o thomile wa go fetolela dipoledišano ka moka tša Sekimi ka 2012.
Naa ngaka ya gago ke ya makgonthe?
Lekgotla ya Diphrofešene tša Maphelo ya Afrika Borwa (HPCSA) e sa tšwa go lemoša setšhaba ka ga dipapatšo tše ntši kudu tša batho bao ba bolelago maaka a gore ke dingaka. Re kgopela gore le hlokomeleng batho ba ba dirago bomenetša, ka ge kleimi efe goba efe ye e rometšwego ya go aba tirelo ye e sego ya dirwa ke setsibi sa tša maphelo yo a nago le nomoro ya boingwadišo ye e nepagetšego e ka se lefše ke GEMS. Itšhireletše! Re kgopela gore o kgopele go bona nomoro ya boingwadišo ya mošomi ofe goba ofe wa phrofešenale yo o mo gononelago.
Re aba thušo ya tlhokomelo ya tša kalafo - e sego go feta fao, e sego ka fase ga fao!
GEMS e aba thušo ya tlhokomelo ya kalafo ya boleng bjo bokaone, ya go se bitše kudu go bašomi ba mmušo - e sego go feta fao, e sego ka fase ga fao. Ge motho yo mongwe a ka tla go wena a go eletša ka ga GEMS gomme a leka go go rekišetša ditšweletšwa tša ditirelo tše dingwe tša ditšhelete tša go swana le dipholisi tša poloko, inšorentshe ya bophelo ka moka, inšorentshe ya lebaka le lekopana goba le ge e ka ba thušo ya go tlo tsena bookelong, o kgopelwa go lemošwa gore ga se baemedi ba GEMS. GEMS ga e šomiši badiredi bao ba romelwago bathong go tsebiša bašomi ba mmušo ka ga boleloko bja GEMS le ka ga ditšweletšwa tše dingwe tša inšorentshe. Sekimi se na le sehlopha sa batho bao ba dirago ditlhagišo tša dileteng bao ba fago bašomi ba mmušo tshedimošo ka ga GEMS.
Melawana ya dihlare ya Sekimi e diretšwe go šireletša dikholego tša gago le go netefatša gore dihlare di fiwa ka maleba le gore ga di kotsi go wena. Melawana ye ga se ya direlwa go go gana ka kalafo, ka dihlare goba ka phihlelelo go dikholego tša gago.
Dihlare tše dingwe di ka ba kotsi le go ratwa go šomišwa bošaedi ge di sa šomišwe ka maleba. Ka fase ga melawana ya Sekimi se sefsa, palo ye nnyane ya diphilisi e tla dumelelwa mo nakong ye itšego, gomme go hlakanya dihlare tše itšego go ka se bušetšwe tšhelete. Melawana ye gape e tla netefatša gore dihlare tše di laetšwego le go fiwa wena ke tša maleba go ya ka mengwaga ya gago le bong bja gago.
Ge o ka ba le dipotšišo dife goba dife o kgopelwa go se dikadike go ikgokaganya le GEMS go 0860 00 4367.
Lebelela tshedimošo ya gago ya dikholego tša 2010 tše di tlago tla ka posong mathomong a Nofemere.
Bjale ka molwetši, o mošomiši wa ditirelo le ditšweletšwa tša kalafo. Bjalo ka mošomiši o na le tokelo ya go tseba gore o tlo lefišwa bokae go hwetša ditshepedišo tša kalafo le go bona ngaka pele ga ge o ka dumela go hwetša ditshepedišo tša kalafo goba pele ga ge o ka hwetša kalafo.
Netefatša gore o tseba ditšhelete tše a go lefišago tšona go bona ngaka goba go hwetša ditshepedišo tše itšego tša kalafo.
Botšiša ge eba moabi o lefiša dikelotefišo tša Sekimi - ke tokelo ya gago go tseba!
Go ka no ba le phapano ka kelotefišong ya Sekimi le kelotefišo yeo moabi wa ditirelo tša tlhokomelo ya kalafo wa gago a ka di lefišago.
O tla swanelwa ke go lefa tšhelete ye e šetšego ge e le gore moabi wa gago o lefiša go feta dikelotefišo tša Sekimi ye e sa lefšego ke sekimi sa gago sa kalafo.