'Net-wittes'-advertensie: Só sê die wet | Maroela Media
M-Net het Dinsdag gesê hy kon steeds nie kontak maak met die werwingsagentskap wie se advertensie vir 'n pos by dié kanaal vir "Engelssprekende wit persone" sedert die naweek opslae in die media gemaak het nie.
Maroela Media het vroeër berig dié televisiereus het 'n werwingsagentskap die trekpas gegee nadat dié agentskap die afgelope naweek "sonder sy medewete" 'n storm ontketen het toe hy 'n pos by dié kanaal op 'n "rassistiese, onwettige en skandelike" wyse geadverteer het.
Yolisa Phahle, M-Net se uitvoerende hoof, het vroeër gesê die organisasie sal nie skroom om streng optrede, insluitend optrede van 'n dissiplinêre aard, te neem indien 'n ondersoek sou toon dat 'n M-Net-personeellid by die skep van die advertensie betrokke was nie.
Anton van der Bijl, hoof van Solidariteit se Sentrum vir Billike Arbeidspraktyke, sê dié advertensie is inderdaad ongrondwetlik en diskriminerend.
Van der Bijl sê artikel 6 van die Wet op Billike Indiensneming (Wet 55 van 1998) verbied diskriminasie van enige aard – direk of indirek en met betrekking tot ras, geslag en so meer.
"Dié advertensie was 'n tipiese voorbeeld van diskriminasie wat ook teenstrydig met die wet is. Indien dit instrumenteel sou wees vir die pos dat 'n wit persoon dit móét doen, sou die maatskappy met diskriminasie kon wegkom. Dit is ongelukkig nie die geval nie, wat beteken die advertensie het die wet oortree," sê hy.
Van der Bijl sê die wet laat wél regstellende aksie toe, maar nie in só 'n mate dat 'n wit persoon as gevolg daarvan verhoed word om vir 'n spesifieke pos aansoek te doen nie.
"Artikel 15 wys daarop dat regstellende aksie in werking gestel mag word – maar sub-artikel 15(3) wys daarop dat 'n werkgewer geen kwotas mag instel wat regstellende aksie betref nie. Dit beteken dat 'n swart en/of wit persoon nie benadeel mag word as gevolg van regstellende aksie nie – 'n swart persoon sou byvoorbeeld volgens dié wet 'voorkeurbehandeling' kon ontvang, maar dit mag nie 'n wit persoon verhoed om vir 'n pos aansoek te doen of om ten minste in aanmerking te kom daarvoor nie."
Hy sê in dié geval was dit onwettig vir die werwingsagentskap om anderskleurige persone uit te sluit. Hoewel die advertensie onvoorwaardelik teruggetrek is, sou 'n anderskleurige persoon vergoeding in 'n hof van M-Net kon eis.
"In dié geval sou daar nie eise kon wees nie, omdat die advertensie teruggetrek is. Maar indien hierdie advertensie deur M-Net goedgekeur sou gewees het, sou 'n anderskleurige persoon hulle [M-Net] byvoorbeeld hof toe kon neem om vergoeding te eis of selfs te eis dat hy in die pos aangestel was. Hy sou kon aanvoer dat hy die werk sou kry indien hy nié anderskleurig was nie."
Van der Bijl sê dié werwingsagentskap sou nie daarin kon slaag om in 'n hof te verduidelik waarom 'n wit persoon dié werk beter as 'n anderskleurige persoon sou kon doen nie.
M-Net het gesê sy ondersoek na die voorval duur steeds voort.
Snaaks. 'n Vriend van my se werksaansoeke is herhaaldelik afgekeur omdat hy wit is. Hulle het dit reguit vir hom gesê. Nie by Mnet nie, by verskeie ander maatskappye. Dis nonsens dat hulle nie uit hulle pad uit gaan om wit mense te benadeel nie.
En as die advertensie gelees het slegs swart Engelsprekende mense?
Mag ek dan nou maar die vraag vra? Wat van al die advertensies op al die werwingsbladsye wat se slegs BEE kandidate kan aansoek doen of sal oorweeg word?
Geld dieselfde vir tenders? Soos bv. vele onlangse tenders wat enige firma uitsluit wat nie BBBEE 1 of 2 is nie? Dit is slegs moontlik om BBBEE 1 en 2 te wees as jy swart is.
Ek kyk gereeld na posadvertensies vir werk en dit is tog opvallend hoe baie poste wat geadverteer word dit in geen onduidelike terme stel dat dit 'n Regstellende aksie pos is nie, nou wat is die verskil.