Ramaphosa: ‘Korrupsie tydens ramptoestand is gruwelik’Pres. Cyril Ramaphosa (Foto: Jairus Mmutle/GCIS) “Korrupsie tydens ŉ nasionale ramp is ‘n uiters gruwelike tipe misdaad, en daar gaan hard en ferm teen oortreders opgetree word.” Só beloof pres. Cyril Ramaphosa in sy jongste nuusbrief. “Geen mens sal verstaan hoe mense ten tyde van die ramptoestand nie ŉ gewete kan hê nie deur byvoorbeeld die prys van maskers met 900% te verhoog. Mens sal ook nie verstaan waarom ŉ raadslid kos wat eintlik vir behoeftiges bedoel is, vir sy of haar eie familie buit nie. Of waarom ŉ raadslid watertenks wat vir ŉ behoeftige gemeenskap bedoel is, na sy of haar eie huis herlei. “Dit is ook onmoontlik om te begryp dat iemand geld wat vir werkloses bedoel is, steel en dat sy gesin dan op ŉ inkopietog gaan en motors koop, vir huisopknappings en skoonheidsbehandelings betaal en selfs grafstene koop.” Pogings om voordeel te trek uit ‘n ramp wat elke dag mense se lewens eis, is die optrede van aasvreters. “Dit is soos ŉ trop hiënas wat ŉ gewonde prooi omsingel.” DA-leier John Steenhuisen het Ramaphosa versoek om self in die parlement verantwoording te doen oor die beweerde toekenning van Covid-19-tenders aan mense met noue ANC-bande. Ramaphosa se woordvoerder, Khusela Diko, word ook by beweerde korrupsie betrek. Haar man, Thandisizwe, het glo ŉ kontrak van R125 miljoen gekry vir die verkryging van persoonlike beskermende toerusting (PPE). Diko se man het na bewering onder meer beskermende toerusting se pryse onreëlmatig verhoog. Ramaphosa sê alhoewel almal in Suid-Afrika die reg het om sake te doen, daar ŉ werklike probleem is wat betref gesinne en vriende van politieke ampsdraers of staatsamptenare wat kontrakte van die staat ontvang. “Nie alle gedrag van hierdie aard is noodwendig krimineel nie, maar dit dra wel by tot ‘n persepsie en ‘n kultuur van nepotisme, begunstiging en misbruik. Dit ondermyn die publiek se vertroue in die integriteit van ons instellings en prosesse.” Volgens Ramaphosa maak gevalle van korrupsie Suid-Afrikaners woedend en krap dit weer ou wonde, soos staatskaping, oop waar politieke hoës op groot skaal met korrupsie weggekom het. As deel van ’n multidissiplinêre benadering om Covid-verwante korrupsie te ondersoek en te vervolg is ŉ spesiale sentrum tot stand gebring wat bestaan uit die finansiële intelligensiesentrum, die Valke, die Nasionale Vervolgingsgesag, die onafhanklike polisie-ondersoekdirektoraat, die polisie se misdaadintelligensie en speurdiens, die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, die spesiale ondersoekeenheid asook die staatsveiligheidsagentskap. “Uiteindelik berus die sukses van hierdie multidissiplinêre benadering nie net op wetstoepassing nie. Dit hang ook af van die optrede van alle individue en alle formasies binne die samelewing – van staatsamptenare tot politici, van ondernemings tot politieke partye en van die parlement tot regeringsdepartemente. Dit hang af van die waaksaamheid van burgers, godsdienstige liggame, tradisionele leiers, professionele verenigings asook die media.” Ramaphosa het die burgery aangemoedig om “die fluitjie te blaas” teen korrupte gedrag.