Slaapverwante eetversteurings – hier’s die feite - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Slaapverwante eetversteurings – hier’s die feite
Slaapverwante eetversteurings – hier’s die feite
Slaapverwante eetversteurings is eetafwykings nes anoreksie en bulimie en word gekenmerk deur abnormale of vreemde eetpatrone gedurende die nag. Terwyl die meeste van ons iewers in die nag wakker word, raak ons darem gewoonlik weer vinnig aan die slaap nadat ons ʼn glas water gedrink het en dalk ʼn draai in die badkamer gemaak het. Vir sommige is dit egter ʼn teken dat hulle die kombuis moet besoek vir iets om aan te peusel ─ ʼn bak graanvlokkies, ʼn grondboontjiebottertoebroodjie of ʼn skeppie roomys. As hulle daarna bed toe gaan, beteken dit ongelukkig ook nie dat hulle nou die res van hulle nagrus gaan inkry nie. Individue soos dié kan ʼn hele paar keer in die nag wakker word met die drang om te eet.
As gevolg van dié nagtelike etery, het so ʼn persoon geen lus vir ontbyt nie en dit kan soms ure neem voordat daar weer geëet word. Die oorsaak van nagtelike eetversteurings is nog onduidelik omdat navorsingsbevindings teenstrydig is. Diegene wat daaraan ly, het egter verskillende vlakke van angs en depressie, en baie het stresvolle leefstyle. Gesinskonflik, eensaamheid en persoonlike krisisse word ook algemeen aangetref.
Nagtelike slaapverwante eetversteuring (NS-RED, nocturnal sleep-related eating disorder) kom voor in gevalle waar die persoon in sy slaap loop. Persone soos dié loop dikwels in hulle slaap kombuis toe en berei kos voor sonder dat hulle agterna kan onthou dat hulle dit gedoen het. Indien die nagtelike slaapverwante eetversteurings gereeld genoeg voorkom, kan die persoon gewigstoename ervaar en kan die risiko vir tipe 2-diabetes groter word.
Nag-eetsindroom (NES, nocturnal eating syndrome) is ʼn nouverwante siekte wat gediagnoseer word wanneer ʼn persoon gedurende die nag by sy volle bewussyn eet. Dit moet egter nie met jou tipiese middernagtelike gepeusel verwar word nie. NES-lyers sukkel ten minste vier of vyf keer per week met slaaploosheid en glo dat hulle nie weer aan die slaap sal kan raak tensy hulle geëet het nie. Terwyl NES gekenmerk word deur ʼn oormatige etery in die nag, is dit ook nie noodwendig ooretery (bingeing) nie. Diegene wat aan NES ly, is dikwels hoë presteerders. Hul vreemde eetpatrone kan egter hul vermoë beïnvloed om te sosialiseer of werkverwante verantwoordelikhede te bestuur.
Simptome van NES sluit die volgende in:
min of geen aptyt vir ontbyt nie
eet meer kos na ete as tydens die ete
eet meer as die helfte van hulle daaglikse voedselinname na etenstyd
word herhaaldelik gedurende die nag wakker en moet dan eet voordat weer aan die slaap geraak kan word
NS-RED en NES verskil, omdat mense met NES eet wanneer hulle daarvan bewus is, terwyl mense wat aan NS-RED ly onbewus is van hulle nagtelike etery. Die afwykings is egter soortgelyk in die sin dat albei mengsels van slaap- en eetversteurings is. Albei hierdie toestande kan inmeng met ʼn individu se voeding, veroorsaak skaamte, en lei tot depressie en gewigstoename.
Wie kry slaapverwante eetversteurings?
Sowel mans as vroue is kwesbaar vir hierdie siektes, maar dis meer algemeen onder vroue. Na raming ly een uit elke 100 mense aan NES. Naastenby 5% ly aan NS-RED. Boonop neem die aantal mense wat deur hierdie afwykings geraak word met tot 17% toe wanneer ons kyk na dié met ander eetversteurings. Baie van dié individue dieet gedurende die dag. Dit kan hulle honger en kwesbaar laat vir ʼn nagtelike etery omdat hulle beheer verswak word deur slaap. In sommige gevalle het mense met slaapverwante eetversteurings ʼn geskiedenis van alkoholisme, dwelmmisbruik en ander slaapsteurnisse.
Hoe word slaapverwante eetversteurings behandel?
Behandeling van slaapverwante eetversteurings begin met ʼn onderhoud en kan oornagverblyf in ʼn slaaplaboratorium insluit, waar die breinaktiwiteit gedurende die nag gemonitor word. Medikasie kan soms nuttig wees vir hierdie afwykings ─ slaappille moet egter vermy word omdat dit verwarring en lompheid kan veroorsaak wat tot beserings kan lei.
Dit wil voorkom asof ghrelien, oftewel die “honger”-hormoon wat normaalweg afgeskei word gedurende die dag – wanneer ons veronderstel is om honger te word ─ by NES-lyers laataand en in die nag afgeskei word. Een oplossing waarna navorsers kyk, is om die patroon van afskeiding van ghrelien weer na normaal te herstel deur die pasiënt baie vroeg in die oggend aan lig bloot te stel.
ʼn Aanvulling met melatonien is nog iets wat NES-lyers kan probeer. Sommige studies het gevind dat hierdie slaaphormoon nie laataand so hoog is soos dit moet wees by NES-lyers nie. Dit kan moontlik die rede wees waarom dit vir nagtelike eters so maklik is om gedurende die nag wakker te word.
Angs en depressie word ook gekoppel aan NES. Dis egter onduidelik of dit die oorsaak of gevolg van ontwrigte slaap is. Bykomende behandelings kan dus metodes insluit om van spanning en angs ontslae te raak. Voorbeelde van hierdie metodes sluit in klasse waarin geleer word hoe om stres effektief te bestuur, opleiding in bewustheid van die self, berading, en die beperking van alkohol- en kafeïeninname. Sommige kenners beveel ook antidepressante aan wat serotonienaktiwiteit verhoog om angs en depressie te verminder en die individu genoeg te kalmeer vir verdere slaap.
Daar is egter ʼn meer natuurlike middel wat vir slaap sowel as honger en gemoedsversteurings sal help ─ ʼn koppie laevet-, effens versoete ontbytgraan wat geëet kan word sodra jy in die nag wakker word. Die koolhidraat sal die serotonien laat styg en sodoende ontspanning, versadiging en ʼn rustiger bui teweeg bring.