Eskom moet vinniger opgedeel word, skuld gedelg wordArgieffoto Die regering se beoogde plan om Eskom in drie verskillende entiteite op te deel, moet vinniger geïmplementeer word om die skuldlas wat die beleërde staatsinstansie op die regering plaas te verminder, het Tito Mboweni Woensdag gesê. Tydens sy mediumtermynbegrotingsrede Woensdag het die minister van finansies gesê dat die bal reeds aan die rol is, maar min vordering is gemaak in die implementering van die wettige skeiding van die entiteit. Die regering beoog om teen Maart 2020 Eskom se kragopwekking, transmissie en verspreiding van mekaar te skei. In vergelyking met wat by die begrotingsrede in Februarie vanjaar uiteengesit is, het die algehele uitgawes van die regering vir 2020-’21 met R23 miljard gestyg, hoofsaaklik as gevolg van bykomende hulp aan Eskom. Eskom sal oor die volgende drie jaar ŉ bykomende R161 miljard se hulp van die regering af ontvang om te verseker dat die entiteit sy deure oophou. In 2019-’20 sal die regering R49 miljard aan Eskom toewys, R26 miljard meer as wat dit in die Februarie-begrotingsrede beloof het. Tydens 2020-’21 sal die regering R56 miljard aan Eskom leen, R33 miljard meer as verwag en in 2021-’22 sal die syfer op R33 miljard staan, ook R10 miljard meer as verwag. “Die onmiddellike prioriteit is om Eskom se finansies te stabiliseer,” het die Tesourie Woensdag gesê. Die Tesourie verwag dat Eskom se gemiddelde skuld- en rente-betalings oor die volgende drie jaar R85 miljard kan beloop. “As Eskom nie sy skuld aan die finansiële markte kan terugbetaal nie, of die koste om voort te gaan te duur raak, sal die regering genoop wees om verdere hulp aan die instansie te verleen,” het dit gesê. Mboweni, die minister van finansies, waarsku egter die instansie dat die regering nie kan aanhou om “geld in hul rigting te gooi” nie. “Dit kan nie meer so aangaan nie. Eskom moet hul toerusting beter begin bestuur, operasioneel meer effektief wees, beter met sy geld omgaan en die plan om in drie op te deel vinniger implementeer. Aan die einde van die dag is dit ŉ besigheid en moet dit so bestuur word.” Een van die grootste sondaars wat tot die opbouende skuld van Eskom bydra, is die gebrek aan betaling van munisipaliteite. Tydens die 2018-’19 finansiële jaar, het plaaslike regerings se finansiële posisies aansienlik verswak. Inkomste wat nie ingevorder is nie, het met 17% gegroei, tot R147,8 miljard, terwyl uitstaande bedrae wat munisipaliteite skuld met 52,5% gegroei het tot R36 miljard. Die helfte van hierdie bedrag was aan Eskom verskuldig. Mboweni sê verder dat nuwe bykomende hulp nie langer vir Eskom in die vorm van ekwiteit toegestaan sal word nie, maar in die vorm van lenings. “As ek oortuig is dat Eskom se raad en bestuur toegewyd is om die regering se planne te implementeer, kan ons verder oor die skulddelging onderhandel.”