Aan die boer, vergewe ons…Foto: Bennie van Zyl (word met vergunning op Maroela Media gepubliseer) Nicole Viljoen Ek is nie ŉ boer nie, ek en my man het ŉ hoewe buite Bloemfontein waar ons met lusern boer en ŉ paar skape het. Vandag was vir my ŉ sieldodende dag. Ons Damara-ram Oupa het vandag net gaan lê. Hy het goeie jare gehad en het vir ons baie dragtige ooie gegee. Ek moes hom in die koelte insleep want hy kon nie meer staan nie. Hy en ŉ ander ram het baie baklei en ek glo hy het skade aan sy skedel opgedoen. Met dit gesê: Hy was ook al oud. Hy het nooit honger gely nie, daar is goed na hom omgesien en hy het nooit swaar tye geken nie. Ek het by hom gesit en huil, mooi met hom gepraat en dankie gesê. Ek het my man gebel en gereël dat ons werker hom uit sy ellende verlos. Dit het my laat nadink. My hart bloei vir die boer wat sy haelgeweer moet laai en die besluit neem om sy beeste te skiet. Om in die kraal of land in te stap en jammer te sê vir sy Skepper dat hy dit nou moet doen – my hart bloei vir die boer. As ek só gevoel het oor een skaap waarna ek moes omsien, hoe hartverskeurend is dit nie vir ŉ boer wat sy beeste in die oë moet kyk en saggies vir hul jammer sê voordat hy die sneller trek nie? Hoe hartseer moet jy voel om in jou diere se oë te kyk en hul honger aan te voel? My hart bloei vir die boer wat sy hande in die stof druk terwyl hy op sy knieë in sy land is en bid vir reën. My hart bloei vir die boer wat slapelose nagte het en wonder of hy en sy familie ŉ toekoms het. My hart bloei om te dink hoe moeilik dit is om huis toe te gaan en in jou vrou en kinders se oë te kyk. Dan talm jy dalk eerder maar nog ŉ paar minute op die land om jouself reg te ruk. My hart bloei vir die vroue van daardie boere wat hulpeloos bystaan en kyk hoe haar man deur hel gaan. My hart bloei vir die werkers wat nie weet of hulle nog werk gaan hê nie. My hart bloei vir die diere wat langs die drade afhardloop agter die boer se bakkie aan en smeek vir kos. Die hulpeloosheid wat ŉ boer moet voel terwyl hy sy leë hande optel en sê hy het niks nie. Hy hét nie kos nie. My hart bloei vir die boer soos hy trane stort en homself verwyt omdat hy nie kan voorsien nie. Die hulpeloosheid moet oorweldigend wees. Die verwyt moet ŉ donker skaduwee oor die boer gooi. Ek kyk vanaand na my bord en besef dat alles wat op daardie bord is van ŉ boer af kom. Ek besef toe hoe ek nooit net gaan sit het en dankie gesê het vir ons boere nie. Ek het skaam gekry. Ek het gesukkel om te eet. Ek was oorval deur hartseer. Boere, vergewe ons. Vergewe ons dat ons nooit besef het watter invloed julle eintlik op ons lewe het nie. Vergewe ons dat ons alles vanselfsprekend neem. Van vleis wat mooi verpak is tot groente wat vars en mooi gewas is. Mense besef nie as hulle ŉ produk in ŉ winkel optel hoeveel bloed en sweet in daardie kos ingegaan het nie. Vergewe ons dat ons dink dat kos ŉ reg is. Dat kos altyd daar sal wees. Ons besef nie dat dit môre weg kan wees nie. Vergewe ons dat ons nie besef hoe goed julle vir ons is nie. Ek glo vas julle is die mense in hierdie land wat die minste vra maar die meeste nodig het. Julle maak nooit geraas as dit sleg gaan nie. Julle sak net neer op jul knieë en bid. Julle vertrou dat daar vir julle voorsien sal word. Ek lees van boere wat in hul krale gaan sit en die sneller trek, wat die dood verkies bo die hartseer. “A captain never leaves his ship they say.” Ek kan my nie eens indink hoe desperaat en hartseer ŉ boer moet wees om dít te doen nie. Niemand wil gesien word as ŉ teleurstelling nie. Nie vir sy medemens, sy grond of sy diere nie. Dit maak my hart bitter swaar. Vergewe ons dat ons net ons koppe skud en julle jammer kry, dat ons ŉ “post like” sonder om twee keer te dink en dan net aangaan met ons daaglikse lewe. ŉ “Like” op Facebook maak nie dat jou diere kos kry nie, ŉ “like” bring nie reën nie, ŉ “like” red nie lewens nie. Ons opinies verander nie jou realiteit nie. Ek voel mense wat nie boere is nie, is te bang om eintlik te besef wat aangaan. Ons verkies om nie daaraan te dink nie. Ons gooi ŉ blinde oog. Ons verkies om te glo dat alles okei gaan wees. Vergewe ons. Ek dink nie mense wil hartseer wees nie. Soos ek vandag gevoel het oor een dier kan ek my nie indink hoe ek sou voel oor ŉ kraal of ŉ land vol diere nie. Vergewe ons dat ons nie jul desperaatheid kan voel nie. Ons weet nie wat dit is om ŉ vrag vol vee net te wil weggee omdat ons nie kos vir hulle het nie. Ons kla oor plante wat in ons tuine doodgaan en oor hoe onregverdig die lewe is. Ons verstaan nie hoe dit voel om in ŉ land te gaan staan in die stof, op te kyk na die hemel en te vra “hoekom”, terwyl die hartseer jou oorkom nie. Ons verstaan nie, vergewe ons. Ons verstaan nie die vertroue wat julle toepas nie. Ons kan soveel van julle leer. Vergewe ons dat ons nie altyd kan help nie. Ons het julle en alles wat julle vir ons doen vanselfsprekend geneem. Boere moet mos dit doen. Dit is julle werk. Vergewe ons arrogansie. Vergewe ons dat ons nie besef hoe groot die liefde is wat julle het vir die grond waarop julle boer nie. Die liefde, deursettingsvermoë en geloof wat dit vat om ŉ land te voed nie. Ek sien op na elke boer, groot en klein. Ek wil julle laat weet dat julle in my gebede is. Ek wil julle laat weet dat julle die grondslag van die land is en dat sonder julle ons niks kan doen nie. Hou moed, hulp is oppad. Hou moed, mense bid vir julle. Hulp is oppad! Hou moed, ons het julle nodig.