PressReader - Kuier: 2014-09-24 - Ge­leerd
Met haar ou­ers wat vroeg in haar tie­ner­ja­re ge­sterf het, ken sy van swaar­kry. Sy het dit eg­ter oor­kom en dank­sy ’n beurs, ver­trek sy eers­daags om in A­me­ri­ka te stu­deer. DEUR na­di­ne wil­li­ams
Kuier - 2014-09-24 - Seks -
Dok­tor Ve­ni­cia M­cG­hie (53) is nie ie­mand wat ooit jam­mer vir haar­self ge­voel het nie, ten spy­te van al die te­rug­slae, want sy het ge­weet as jy glo daar is ’n le­wen­de God, dan is e­nig­iets moont­lik.
As ’n do­sent aan die U­ni­ver­si­teit van Wes-Kaap­land (UWK) en die ont­van­ger van die ge­sog­te Ful­brig­ht S­cho­lars­hip in A­me­ri­ka, is Ve­ni­cia van­dag ’n be­wys al woed die storms in jou le­we, jy steeds ’n suk­ses van jou­self kan maak.
Die Ful­brig­ht S­cho­lars­hip is ’n in­ter­na­si­o­na­le uit­ruil­pro­gram wat deur die A­me­ri­kaan­se re­ge­ring ge­borg word. Dié me­rie­te­beurs word jaar­liks aan by­na 800 men­se wê­reld­wyd toe­ge­ken, waar on­der an­de­re stu­den­te, s­ko­lie­re en on­der­wy­sers in A­me­ri­ka kan stu­deer, klas­se aan­bied, aan se­mi­na­re deel­neem of na­vor­sing kan doen.
Maar Ve­ni­cia se suk­ses het nie so mak­lik ge­kom nie. Sy is die twee­de oud­ste van vyf kin­ders en het met haar on­der­wy­ser-ou­ers in Pot­chef­stroom groot­ge­word. Dié do­sent kan jou ook ’n ding of twee ver­tel van ’n goeie pak slae, waar­voor sy al­tyd ge­reed was wan­neer sy en haar broer iets stouts aan­ge­vang het.
“My kin­der­ja­re was die bes­te ja­re van my le­we. Sorg­vry en lek­ker, be­slis ja­re wat ek al­tyd sal ont­hou.”
Op 13-ja­ri­ge ou­der­dom het Ve­ni­cia haar ma aan die dood af­ge­staan. Twee jaar la­ter het haar pa ook ge­sterf.“Toe hul­le weg is, het die uit­da­gings be­gin. Nie­mand kon meer vir my en my broers en sus­ters sorg nie. Ons is on­der die voog­skap van my tan­te ge­plaas. Sy kon nie vir al­mal sorg nie, want sy het ook haar eie vyf kin­ders ge­had. Ek en my sus­ter moes gaan werk het so­dat ons in die huis kon uit­help en daar­om het ek nie skool klaar­ge­maak nie.”
Sy dink te­rug aan haar eer­ste werk.“Met geen werk­on­der­vin­ding was die e­nig­ste werk wat vol­op be­skik­baar was, om kom­buis­werk te doen.”
Ve­ni­cia het die werk met toe­wy­ding ge­doen, want daar was ’n be­hoef­te by die huis, maar sy het al­tyd ge­weet sy was be­stem vir gro­ter din­ge.“Ek het ge­weet ek moes werk­er­va­ring op­bou en ook geld ver­dien, so dit was ’n be­gin. Daar­na het ek by ’n skoen­fa­briek in die dorp ge­werk en la­ter was ek ge­luk­kig om werk as ’n ad­mi­nis­tra­tie­we k­lerk by die des­tyd­se Pot­chef­stroom U­ni­ver­si­teit vir Chris­te­li­ke Ho­ër On­der­wys (van­dag be­kend as Noord­wesU­ni­ver­si­teit) te kry.”
Op ’n na­week sou jy haar ag­ter die stuur­wiel in haar oom se taxi kry. Maar sy het nooit fo­kus ver­loor nie; in­teen­deel sy was vas­be­ra­de om ’n be­ter le­we vir haar­self te maak. Daar­om het sy be­sluit om haar ma­triek deur ’n kor­re­spon­den­sie­kur­sus te vol­tooi.
Hoe­wel Ve­ni­cia baie trots was op haar­self, het haar pas­sie vir stu­deer glad nie haar man be­ïn­druk nie.“Ek het jonk ge­trou met ’n man wat tien jaar ou­er was as ek. Hy (my eks­man) het glad nie daar­van ge­hou dat ek stu­deer het nie en ge­du­rig met my ba­klei daar­oor.”
Sy was moeg vir die ba­klei­e­ry, moeg daar­van dat haar kin­ders moes sien hoe hul pa fi­siek hul ma aan­rand. Dis toe dat sy be­sluit het om haar man te los.
“Op 13 De­sem­ber 1985 het ek be­sluit om saam met my twee kin­ders Pot­chef­stroom, al­les wat be­kend was aan my, te ver­laat en ’n nuwe be­gin op ’n on­be­ken­de plek te maak. Ek het reg­tig ’n le­ap of faith ge­neem, want be­hal­we dat ek nie­mand in S­tel­len­bosch ge­ken het nie, het ek ook nie eens ’n werk ge­had nie. Al wat ek ge­weet het, is dat ek so ver as moont­lik weg van my eks­man af moet kom, want hy het tel­ke­ma­le ge­dreig om my dood te maak, sou ek hom ver­laat.”
Die pad vo­ren­toe was nie mak­lik nie, want sy moes haar kin­ders al­leen groot­maak. Maar sy was be­reid om hard te werk en op­of­fe­rings te maak. Ter­wyl sy vol­tyds by UWK ge­werk het, het sy haar kin­ders ver­sorg én deel­tyds stu­deer. Sy het haar BA-graad vol­tooi met lin­guis­tiek, En­gels en I­siX­ho­sa as hoof­vak­ke. Sy het ge­hou van wat sy leer en toe ook haar hon­neurs- en mees­ters­graad in lin­guis­tiek ge­doen.
“Na­graad­se stu­die was nog lek­ker­der en ek het be­sef ek wil in die a­ka­de­mie wees. Ek wou ’n goeie do­sent wees en het toe my na­graad­se ho­ëron­der­wys-di­plo­ma ge­doen. My eer­ste pos as do­sent was in 2000 by die Vry­staat­se Tech­ni­kon in Bloem­fon­tein. In 2002 het ek ’n pos as do­sent in a­ka­de­mie­se ont­wik­ke­ling by UWK aan­vaar, waar ek steeds werk­saam is.”
Ve­ni­cia het ook haar dok­tors­graad in op­voed­kun­de aan die U­ni­ver­si­teit van S­tel­len­bosch vol­tooi. Sy ver­trek eers­daags na A­me­ri­ka om haar na­vor­sing by die U­ni­ver­si­teit Mis­sou­ri in St. Lou­is te gaan doen.
Aan jong­men­se wat voel dit is nie vir hul­le be­sko­re om groot din­ge te be­reik nie, sê sy:“Dit is in­der­daad pro­ble­me en uit­da­gings wat ’n mens sterk maak en ook van jou ’n be­ter per­soon maak. Daar is geen si­tu­a­sie wat ge­heel en al ho­pe­loos is nie. Waar daar ’n wil is, is daar ’n weg.”
Dok­tor Ve­ni­cia M­cG­hie het ’n ge­sog­te beurs ge­kry om in A­me­ri­ka te gaan stu­deer.