Jan Rabie se huis - Minette Brink
Jan Rabie se huis
IN Strandloperstraat op Onrusrivier staan ‘n verlate huisie geduldig en wag.
Nie ‘n opvallende huisie nie, inteendeel, ‘n huisie so toegegroei en toegemaak dat ‘n mens hom maklik in die verbyloop sal verbykyk in ruil vir die indrukwekkende woning oorkant die straat.
Maar vir die gelukkiges was dié ‘n huisie vol weet, van woorde, van herinneringe, van tye wat vir ewig verby is.
Jan Rabie se huis.
Ek leun ongenooid oor die skewe tuinhekkie en probeer met oë toe en ander sintuie oop om ‘n stukkie van die wonders wat daarbinne was, te voel.
Te luister na die gesprekke wat oor bottels rooiwyn, bakke seekosse en ryprooi tamaties, uit hierdie tuin, tussen die legendes van ons menswees gevoer was.
Om te probeer sien wat Marjorie Wallace kaalvoetig onder die gedruis van Uys Krige en Chris Barnard se stemme geskilder het. Om André P. Brink se bydraes te probeer verwerk en te wonder, waar is die betowering van woordsamesyn nou heen?
Om te leer hoe om net een keer met die intensiteit van ‘n Ingrid Jonker lief te hê en die moed te kan kry om Breytenbach se woorde te steel en vir ‘n man in ‘n ver, ver land te sê, ek mis jou so, ek stik vir jou ‘n brief.
Maar die vensters bly stom en al wat beweeg is die swart waghond wat huil.
En ek wil huil omdat ek niks ooit kan vashou nie, omdat ek nie die agteruit vooruitgang van die mensdom kan terughou nie. Want die towenaars van toé is almal hier weg.
En ek is seer omdat ek nie deel kon wees en met kindsbene die kans gehad het om onder tafelpote daarbinne te lê en kennis van die aand vir die donker vorentoe op te doen nie. Omdat dit nooit weer só mens sal wees nie.
Sewe dae by die Silbersteins was nie lank genoeg nie, mnr. Leroux, en waarheen moet ek heen met al Breytenbach se boenks om die druppende waterkraan in my tuin?
Het ek die geld gehad sou ek die huisie wou betaal en hom net so laat staan vir vorentoe se onthou. Uit dankbaarheid vir hulle wat my lewe met woorde vol boeke en boeke vol drome kon vul.
Want weldra sal die stootskrapers van ontwikkeling ingestoot kom en plek maak vir knophuise vol nikswetende vakansiegangers en niemand sal ooit glo dat dit heiligskennis is nie.
En aan die straatkant van die tuinhekkie is daar net die skerp lig van realiteit en die waghond se blaf en al wat ek kan doen is om te vra, seën my, Jan Rabie, seën my met insig om jou huisie se spoke myne te maak, sodat ek in ‘n laaste poging wél eendag die kans kry om my eie woordhuis te bou.
En wanneer die tyd aanbreek om my vleeshuis te verlaat, mag ek die eer van my eerste glas rooiwyn saam met jou aan die anderkant kry?
Tot dan sal ek elke kans benut om jou en jou vriende lewend te hou en al julle woorde in my hart bewaar, want ek kan die stootskrapers van alle kante hoor kom.
In Strandloperstraat op Onrusrivier staan ‘n verlate huisie geduldig en wag en toe ek die skewe tuinhekkie onder my arms loslaat, kon ek sweer ek het iemand hoor fluister: my hand van stof kan die rotse nie trotseer nie, maar die meeue kan…