Ka gare ga peakanyo ya toka, ditiro tša bosenyi gantši di šongwa ka tsela ya peakanyo ya tokatefetšo. Ge fela ba ahlotšwe ke kgorotsheko, basenyi ba a otlwa, e ka ba ka go ba bea ka tlase ga paka ya tlhapetšo ya tokišo, paka ya kgolego, tefo ya faene goba motswako wa dikgetho tšekhwi tša kotlo.
Kgoro ya Ditirelo tša Tokišo, le ge go le bjalo, e ile ya tšea sephetho sa go tsweletsa Tokapušetšo bjalo ka setlapele se bohlokwa. Malebiša akhwi a theilwe godimo ga kwešišo ya bosenyi bjalo ka tiro kgahlano le mohlokofatšwa le setšhaba mme e nepišitše go lokiša ditlhaelelotheo ka go tshepetšo ya toka ya bosenyi. Ga se ya nepiša go tloša tokatefetšo lebakeng le le kopana eupša go phagamiša tshepetšo ya toka.
Kamanong ya Ditirelo tša Tokišo, Tokapušetšo e ka hlaloswa bjalo ka boikarabelo bja pušetšo go bosenyi. E gatelela bohlokwa bja tema ya bahlokofatšwa, maloko a malapa le setšhaba ka go ba tsenya ka mešogofela ka go tshepetšo ya toka. Gape e ikemišeditše go dira gore basenyi ba be le boikarabelo go batho bao ba ba hlokofaditšego le pušetšo ya ditahlegelo le bohloko bjo bo kwelwego ke bahlokofatšwa.
E beakanyetša sebaka sa poelanyo, poledišano, therišano le tharollomathata tšeo di ka tswalago phodišo, moya wo mogolwane wa polokego le seemo se sekaone sa go bušetša mosenyi setšhabeng.
Ga go na le tlhalošišo e tee yeo e ka akaretšago mahlakore ka moka a a lego gona a kgopolo ya Tokapušetšo, fela ditlhaloso tše di latelago tša ditsebi mo tabeng yekhwi di a sedimoša.
Tokapušetšo e gatelela bohlokwa bja go phagamiša tema ya bahlokofatšwa le maloko a setšhaba ka go ba tsenya ka mešogofela ka go tshepetšo ya toka, gomme basenyi ba rwadišwa boikarabelo go batho bao ba ba hlokofaditšego gomme gwa beakanyetšwa mabaka a a nabilego a poledišano, therišano le tharollomathata tšeo di tlogo tswala moya wo mogolwane wa polokego ya setšhaba, kwano ya leago le khutšo go bohle ba amegilego.
Tokapušetšo ke tsela ya go dira toka gore phodišo e tle e kgone go phethagala gomme se se tsenya gare dielemente tše bohlokwa tša: boipiletšo bja gore motho a ikarabele go seo a se dirago; phodišo; e šomana le seo se senyegilego; e šomana le maikutlo le ditaba tše di a akaretšago; e šomana le kotsi ya bosenyi, eupša gape le tshenyo ya peakanyo ya toka ya bosenyi.
go laetša kgathotema ye e tletšego le kwano go tsoma boikarabelo bjo bo tletšefgo bja maleba go fodiša seo se bego se sentšwe go kopanya seo se bego se arogantšwe; le go tiišetša setšhaba go thibela kotsi ye nngwe gape.
Ditirelo tša tokišo - kgonagalo ya phokotšego ya kgorotlano le ditlhaselo, kgonagalo ya kgathotema ye e oketšegilego ya basenyi ka go mananeo a tsošološo le kamego ye e oketšegilego ya setšhaba.
Ke mananeo afe ao a ukangwago go ba karolo ya Tokapušetšo?
Maikutlo a kwelano go mohlokofatšwa le dihlopha tša thekgo.
Ka ge Tokapušetšo e theilwe godimo ga tshepo ya gore bosenyi bo hlola mahloko go bahlokofatšwa, ditšhaba le basenyi, go pepeneng gore mahlakore ka moka a maswanedi, a swanetše go tsenywa ka go boikarabelo go bosenyi.
Go na le dika tše di laetšago gore Tokapušetšo e thomile go gata ka mošito wo mogolo lefaseng ka kakaretšo. Mekgatlo ya gare ga mebušo e ela Tokapušetšo hloko. Gareng ga 1999, Komiti ya Ditona ya Khansele ya Yuropa e ile ya amogela tigelo mabapi le tšhomišo ya poelanyo mererong ya kotlo.
Kgato ya semolao e fokoditše mapheko a semolao goba a peakanyo go ya go tšhomišo ya mananeo a pušetšo, e hlotše dikgwaletšo tša semolao tša tšhomišo ya maneno a pušetšo, e hlahlile le go hlama mananeo a pušetšo gomme e šireletša ditokelo tša basenyi le bahlokofatšwa bobeding bja bona.
Palo ya mananeo a pušetšo e a gola lefaseng ka bophara. Go na le mananeo a go feta 500 a poelanyo kua Yuropa le a go feta 300 kua USA. Tekolo ya mananeo a pušetšo le diprotšeke kua Kanada e ile ya fetša e na le mananeo a go feta 100.
Kgopolo ya Tokapušetšo ga se ye mpsha ka gohlegohle mono Afrika-Borwa gomme go na le mabaka moo ditheo tše di šetšego di šomišwa ka tsela ye itšego.
Komiti ya Nnete le Poelano ya go tsebega yeo e ilego ya tsinkela makgopo ao a bego a dirilwe godimo ga batho ba Afrika-Borwa, e be e le maitekelo a Tokapušetšo maemong a magolwane. E be e emela kamogelo ya nyako ya gore bahlokofatšwa ba hwetše tharollo ye itšego ya maemo a go hlokofatšwa ka go hlatsela ka ga maitemogelo a bona le go dumelelwa go kwa seo bahlolabosenyi godimo ga bona ba bego ba tlo se bolela.
Kgoro ya Tlhabollo ya tša Leago e etile pele Lenaneo la Matlafatšo ya Mohlokofatšwa leo nepo ya lona e lego go tliša bahlokofatšwa ba bosenyi garegare ga peakanyo ya toka ya bosenyi. Leano la Setšhaba la Thibelo ya Bosenyi le le hlalosa bjalo ka, "boikarabelo go khuetšokhuetšo ya bosenyi godimo gas mohlokofatšwa. Mola ka tharedi le thuša go fokotša bosenyi, mohola wo mogolo wa lona ke go ela šedi ka tlhonamo diphišegelo tša mohlokofatšwa. Ka kakaretšo go amogelwa gore matlafatšo ya bahlokofatšwa e fokotša tlhokofatšo ya sekontari, e hlohleletša tšhomišano le tshepetšo ya toka ya bosenyi, e tiišetša boitshwaro bjo bo dumegago bja leago, e šoma bjalo ka lepheko go basenyi goba bao e kago ba basenyi gomme ya hlatloša thekgo ya setšhaba ya peakanyo ya toka ya bosenyi."
Kgopolo ya tirelo ya kgapeletšo ya setšhaba, ye e dirwago ke bao ba senyeditšego setšhaba ka lebaka la maitshwaro a bona a bosenyi, e thomile go tuma ka Afrika-Borwa. Tirelo ya setšhaba ke modiro wo o bonalago wa diatla wo o dirwago ke basenyi go hola ditšhaba tšeo di amegilego. E ka bewa godimo ga basenyi bao ba ahloletšwego dipaka tša tokišo ye e hlapeditšwego ke dikgorotsheko.
Ka morago ga diphetošo di sekae tša Molao wa Ditirelo tša Tokišo gareng ga 1995, komiti ya gare ga ditona e ile ya hlangwa ka taelo ya gore e ke e lekole ka semolao phetogo ya peakanyo ya tlhokomelo ya bana le bafsa ka Afrika-Borwa.
Ge go thalathalwa ditšhupatsela tša morero wa phetošo ya peakanyo ya tlhokomelo ya bana le bafsa, komiti e ile ya šišinya gore: "mokgwa wa go tsinkela batho ba bafsa ba ba lego mathateng a molao o swanetše go tsenya gare: tharollo ya phapano, kamego ya lapa le setšhaba ka go tšeosephetho, kgelošo le ditamolo tše di theilwego setšhabeng."
Go šomana le boitshwaro bja bosenyi ke taba ye e raraganego ya leago yeo e ka se kego ya šongwa ka kgontšho ke tokatefetšo fela. Go fodiša dintho tša bosenyi go swanetše go ba le tshepetšo yeo e fago dibaka tša poelano, poledišano, therišano le tharollomathata, gomme mohlokofatšwa le setšhaba ba swanetše go ba garegare ga tshepetšo. Kgoro ya Ditirelo tša Tokišo e ikgafetše go nolofatša tshepetšo yekhwi, eupša e itshepile kwešišo le thekgo ya batho ba naga ye.
Thekga Tokapušetšo gomme o gaše lentšu.
E rulagantšwe le go phatlalatšwa ke Bolaodi bja Ditirelo tša Setšhaba ya Kgoro ya Ditirelo tša Tokišo - bjalo ka tirelo go setšhaba.