SA wil eintlik R350 miljoen vir Kuba geeKuba se vlag. (Foto bloot ter illustrasie: Yamil Lage / AFP) Die hofrekord in AfriForum se aansoek teen die regering se beplande R50 miljoen-skenking aan Kuba wys dat die algehele bedrag van die skenking eintlik R350 miljoen beloop. Dít het aan die lig gekom nadat die burgerregtegroep se regspan dié hofrekord as deel van sy hersieningsaansoek aangevra het. Volgens die rekord het die regering ingestem tot ŉ ooreenkoms met Kuba waarvolgens die R50 miljoen slegs as die eerste betaling sou dien in ŉ skenking wat eindelik meer as ŉ kwartmiljard rand sal beloop. Die regering is vroeër vanjaar hof toe gesleep oor sy planne om ŉ reusebedrag aan Kuba te skenk. Die Pretoriase hooggeregshof het ŉ interdik teen die skenking toegestaan en later die regering se aansoek om verlof tot appèl daarteen van die hand gewys. Reiner Duvenage, veldtogbeampte vir strategie en inhoud by AfriForum, sê weens die jongste bevindinge sal AfriForum se regspan nou ŉ aanvullende beëdigde verklaring opstel. “Hierdie kontrak om R350 miljoen te skenk strook nie met die wette van Suid-Afrika nie en dit is heeltemal irrasioneel om só ŉ buitensporige skenking in hierdie moeilike tye te maak,” sê Duvenage. “Ondanks hierdie verregaande nuus is AfriForum meer optimisties as ooit tevore dat ons hierdie skenking sal stuit.” Naledi Pandor, minister van internasionale betrekkinge en samewerking, het tydens haar departement se begrotingsrede gesê Suid-Afrika is daartoe verbind om “in solidariteit met ons broers en susters in Kuba op te tree” aangesien dié land vroeër “skouer aan skouer saam met ons vegters gestaan het in die stryd om vryheid en ons dus moet help as ons kan”. Die skenking sal onder meer aangewend word om voedseltekorte in Kuba te help verlig. Die aankondiging daaroor is egter wyd gekritiseer, gegewe die stygende werkloosheidsyfer en armoede in Suid-Afrika. Lening onder vergrootglas Die DA dring nou ook daarop aan dat die ouditeur-generaal (OG), Tsakani Maluleke, ŉ dringende oudit van ŉ destydse lening wat aan Kuba toegestaan is, moet doen. Die versoek volg nadat dit aan die lig gekom het dat die regering sedert 2018 reeds meer as R147 miljoen aan Kuba geleen het. Volgens Willem Faber, DA-lid van die portefeuljekomitee oor internasionale betrekkinge en samewerking, het pres. Cyril Ramaphosa in antwoord op ŉ geskrewe parlementêre vraag onthul dat oudpres. Jacob Zuma in 2010 ŉ leningsooreenkoms met Kuba aangegaan het nadat hy dié land besoek het. In hierdie ooreenkoms het die regering onderneem om miljoene rande aan Kuba te skenk. R63 miljoen hiervan is reeds aan Suid-Afrika terugbetaal. Die DA is nietemin ernstig bekommerd oor die lening, aangesien dit “baie onverantwoordelik is van Suid-Afrika om geld aan enige land te leen”. “Ons het een van die hoogste werkloosheidsyfers ter wêreld, ons ekonomie is aan flarde ná die wanbestuur van die Covid-19-pandemie en ons gaan gebuk onder jare lange staatskaping en korrupsie deur die regerende party,” sê Faber. “Die ANC-regering se regverdiging van die lening, asook sy voorneme om ŉ verdere R50 miljoen aan Kuba te skenk, is laakbaar.” Die DA sal die OG ook vra om te bepaal of die jongste skenking nie moontlik deel is van ŉ geldwasseryskema waar die geld net weer by korrupte amptenare beland nie.