Mei | 2012 | Om te probeer verstaan
Waarom ek nou die dag opgestaan het in die kerk en gewys het ek stem nie saam nie
Posted on Mei 12, 2012 by Retha Faurie | 18 Kommentaar
(Nota, bygevoeg Feb. 2014: Toe ek die onderstaande gedeelte geskryf het, het ek nog die predikant die voordeel van die twyfel gegee oor sy motiewe, en hoe bereid hy sou wees om versigtiger te wees as hy eers weet so 'n buite-konteks boodskap (dit was buite konteks die dag toe hy dit gepreek het, konteks het eers in die daaropvolgende weke gevolg, wat nie noodwendig dieselfde mense in die kerk sou hê nie) moedig vroue-mishandeling aan. Hy het toe nog nie by my gekuier om die saak te bespreek en my in trane gelos nie. En ek het nog nie van sy ander gedrag af besef dat hy nie leer uit kritiek nie, en nie 'n kans sal gee vir die gekorrigeerde, binne-konteks boodskap om gehoor te word nie. Ek weet nou dat opstaan in die kerk basies die enigste manier was wat ek kon wys, vir die gemeente, dat daar 'n ander skrif-getroue manier van dink oor die saak is.)
Ek het nou die dag opgestaan in die kerk, my arms gekruis, en met my gesigsuitdrukking vir die predikant gewys ek stem nie saam nie. Hy het my gevra om te gaan sit, ek het "Nee, Dominee", geantwoord. Toe dreig hy om die ouderlinge te kry om my uit te gooi, oor iemand wat in stilte wys sy verskil "die goeie orde van die erediens versteur." Dit het in Welkom gebeur op 22 April, en my naam is Retha Faurie. My gemeente se naam en my dominee s'n is nie nou belangrik nie. Ek wil nie oor my gemeente of die predikant skinder nie. Ek het verskoning gevra vir my gedrag, want ek is nie meer seker dis die beste manier om 'n teenstem te wys nie. Ek is ook nie seker dat mens oor "goeie orde" moet dreig om iemand wat in stilte protesteer uit te jaag nie, maar dis 'n ander saak. Hier is wat ek glo oor Efes 5:21-6:10, en waaroor die meningsverskil gegaan het: Glo jy dat kinders na hul ouers moet luister? Ja, ek glo dit. Glo jy dat werknemers na hul werkgewers moet luister? Ja, ek glo dit. Ek glo ook dat werkgewers na hul werknemers moet luister. Die teksgedeelte sê immers: "Efe 6:9 En, here (slaaf-eienaars), doen dieselfde teenoor hulle" (OV – Ek gebruik die Ou vertaling oor hy hierdie vers meer letterlik uit Grieks vertaal as die Nuwe.) Glo jy dat gelowige vroue aan hulle mans moet onderdanig wees? Tot sover die Afrikaanse woord "onderdanig 'n korrekte vertaling van die Griekse hupotasso is, (Hier en hier is ander idees oor hoe om dit te vertaal) en "moet" 'n aanvaarbare vertaling van die passive/middle voice waarin dit geskryf is, ja. Eweneens glo ek dat gelowige mans aan hulle vroue moet onderdanig wees.(Tot sover die Afrikaanse woord "onderdanig" 'n korrekte vertaling van die woord "hupotasso" is, en "moet" 'n aanvaarbare vertaling van die passive/middle voice waarin dit geskryf is, natuurlik). Die teks sê immers dat alle gelowiges uit eerbied vir Christus aan mekaar onderdanig moet wees. En die gevolgtrekking, as ek so alles glo in hierdie gedeelte? Dat daar nie drie hierargieë beskryf word nie. Daar staan slawe moet gehoorsaam wees aan eienaars, en eienaars moet slawe dieselfde behandel. Dieselfde as wat? Dieselfde as die presies voorafgaande: Gehoorsaamheid. Daar staan vroue moet onderdanig wees, maar ook dat alle gelowiges aan mekaar moet onderdanig wees. Daar word niks uniek van vroue verwag nie. Die enigste van die drie waarin daar nie wedersyds van albei die laagste se rol gevra word nie, is kinders/ ouers. Kinders word gevra om gehoorsaam te wees aan ouers, ouers nie andersom nie. Maar dan, die kind-ouer verhouding is ook uniek daarin dat kinders die gehoorsaamheid-rol ontgroei, dis nie 'n lewenslange hierargie nie. Daarom is dit nie so vreemd dat God alle gelowiges roep tot onderdanigheid an mekaar, slawe om eienaars te gehoorsaam en eienaars om dieselfde te doen, maar kinders om ouers te gehoorsaam en nie andersom nie. Nou ja, toe ek in protes opgestaan het, het die predikant só gepreek:
Glo jy dat kinders na hul ouers moet luister? Glo jy dat werknemers na hul werkgewers moet luister? Glo jy dat gelowige vroue aan hulle mans moet onderdanig wees? As jy op al hierdie vrae ja antwoord, weet jy mos dat hier drie permanente hierargieë beskryf word.
Nou ja, dis 'n slegte mis-verteenwoordiging van die argument: Baie gelowiges glo al daai dinge, plus ander wat ook in dieselfde Bybelgedeelte staan, en glo nie in drie permanente hierargieë nie. Maar die hoofrede waarom ek opgestaan het en my teenstem gewys het, was oor ek gedink het die dominee se hart sit op die verkeerde plek, en dat wat hy vertel lyding en swak verhoudings in party huishoudings kan veroorsaak. Die 2de gebod wat met die grootste gelyk staan vertel immers: Jy moet jou naaste liefhê soos jouself. En sy preek oor lewenslange hierargieë, het ek op daardie oomblik geglo, was teen die liefdesgebod. Intussen het ek uitgevind hy prober beslis nie teen die liefdesgebod preek nie. Sy twee preke sedertdien is grootliks wat ek ook glo, pragtig uitgedruk, maar sonder die woordverklarings wat dit onmiddelik in die regte konteks sou plaas.
Die week daarna, 29 April was die preek oor "Hoe is die man die hoof van die vrou?" Die dominee het pragtig gepreek oor 'n hoofskap wat baie met bron wees van goeie dinge te doen het. Maar hy het ongelukkig nie vertel dat, kragtens baie skoliere, die woord wat met "hoof" vertaal word bron eerder as leier beteken nie. Baie mense glo die Bybel dat die man die hoof/kop van sy vrou is, maar glo nie in manlike leierskap nie. Hulle verstaan die Bybel bloot anders. Die uitlating van daardie feit (betekenis van kephale in ou Grieks) wys nie dat 'n man-as-diktator manier om dit te verstaan dalk 'n fout is nie.
6 Mei was die preek oor hoe die vrou onderdanig moet wees. Die hoofindruk was uiters positief – dit het gegaan oor gelykheid, hoe sy moet saamwerk met die goeie wat die man gee, en was insiggewend oor hoe mens skriftuurlike beperkings op onderdanigheid uit die gedeelte kry. (Dit was ook effens dubbelsinnig, maar dis seker onvermydelik. Die dubbelsinnigheid lê daarin dat die predikant enersyds gepraat het van wedersydse onderdanigheid, en nogtans van eensydige onderdanigheid, asof daardie eensydige onderdanigheid enersyds dieselfde beteken as Ef 5:21 se wedersydse onderdanigheid, en andersyds iets meer intensief. Maar die wisselwerking tussen Ef. 5:21 en :24 is iets waarmee mense aan albei kante van die debat sukkel.)
Alles in ag genome, glo ek nog steeds hy praat asof alle gelowiges soos hy moet dink oor die saak terwyl dit nie so is nie. Selfs sy held, Bill Hybels, stem klaarblyklik nie met hom saam nie. Maar aangesien ek nie meer glo dat hy gesag bo die liefdesgebod stel nie, vervaag hierdie tot minder belangrike details. En daarom, selfs as opstaan in die kerk die regte manier sou wees om protes aan te teken, is dit, noudat ek sy konteks ken, nie meer vir my so belangrik dat ek sou wou opstaan nie.