Die boek Psalms is seker een van die rykste en aangrypendste boeke in die Bybel. Die betekenis van die meeste Psalms kan nie werklik gepeil word deur dit net te lees nie. Die Psalms behoort eintlik gebid te word, juis omdat dit so is dat daar in die Psalms, anders as in die ander boeke van die Bybel, nie baie oor God gepraat word nie, maar veel eerder met God gepraat word.
Dan is daar ook Psalms - soos Psalm 88 - wat van 'n ander, tipiese, menslike ervaring praat, naamlik die van totale moedeloosheid en wanhoop. In Psalm 88 sien ons sien die skrywer van die psalm in geen stadium van sy gebed enige lig nie. Hy gaan as 't ware onder in sy wanhoop en moedeloosheid. Daar is talle ander Psalms in die Bybel waarin die skrywers daarvan ook van hulle moedeloosheid en wanhoop praat - Psalms soos Psalm 74, 79 en 82 - maar nêrens in hierdie Psalms sien ons breek die lig tog vir die skrywers daarvan deur, iewers kry die donker wolk sy silwer randjie en kom daar uitsig en hoop.
Wat, broers en susters, kan 'n mens so moedeloos en vol wanhoop maak? Baie meen dat, veral op grond van verse 4-6 waar die skrywer sê dat sy swaarkry vir hom te veel geword het en dat hy tussen die grafte en dooies leef, dat hy vir sy bekendes afskuwelik geword het (vers 9) en dat sedert sy jeug al wegkwyn (vers 16), dat die skrywer aan een of ander ernstige siekte gely het - moontlik melaatsheid. Indien dit waar is, kan 'n mens jou net voorstel watter vorme van intense pyn wat hy moes verduur (in 'n wêreld waar daar nog nie moderne pynstillers was nie), en hoe dit moes gevoel het om deur almal verwerp te word, omdat hy onrein sou wees, en letterlik tussen die grafte moes lewe, juis omdat hy nêrens elders welkom sou wees nie. Heeltemal alleen, sonder sy geliefdes, net met sy pyn en eensaamheid. En kom ons wees maar eerlik, broers en susters: almal van ons wat al te make gehad het met terminaal siek mense met baie pyn, weet hoe pyn en eensaamheid 'n mens so kan aftakel dat jy alle waardigheid en selfrespek - soms jou ganse persoonlikheid - kan verloor.
Hoe kom 'n mens deur so 'n krisis? Mense wat al iets beleef het van werklike fisiese en geestelike lyding - soos totale wanhoop en moedeloosheid - wys gewoonlik op drie dinge wat hulle deur so 'n krisis gedra het: die herinnering aan beter dae in die verlede, die onderskraging van familie en vriende, en die hoop op God en sy genadige uitkoms, al is dit anderkant die graf. Sonder hierdie drie sake, sê baie, sou hulle nie deur hulle krisis kon kom nie.
Die feit van die saak is egter, broers en susters, dat die boodskap van die evangelie is dat God, al lyk dit nie altyd vir ons so nie, en al dink hierdie Psalmskrywer nie so nie, ons nooit alleen laat nie. Dat God in die diepste van die mens se nood by hom is. Hoekom kan ek dit met soveel stelligheid sê?
Of kom ons sê dit nog anders: die kruis sê vir ons dat droefheid, pyn, dood, sorge en wanhoop deel van die lewe van 'n Christen is en sal bly. Hierdie dinge sal ons bly treiter. Dit sal altyd by ons wees. Dit is deel van die lewe. Deur aan Christus te behoort, of dan, deur vir Christus aan die kruis te kyk, beteken nie dat hierdie dinge in 'n oomblik in ons lewens uitgewis word nie. Maar deur na die kruis te kyk sê vir ons dat Jesus hierdie dinge alles namens en vir ons kom ly en deurleef het, en kom oorwin het. Niks sal vir ons te erg en te veel wees nie. Nie eers die dood nie.
En dit word aan ons gewaarborg. Sy leë graf is daarvan die versekering. Sy leë graf sê vir ons dat die dood nie, soos vir die skrywer van Psalm 88, ons permanente metgesel sal bly nie. Nee, God is nou, na die kruis, die Metgesel wat die lewe leefbaar maak, ook in ons angs, moedeloosheid, pyn en wanhoop, tot in die dood, en daarna.
Die geloof in God, broers en susters, in die Jesus wat saam met ons is in al ons swaarkry, is dus nie 'n uitweg uit die lewe nie, maar 'n wonderlike uitweg in die lewe. Geloof in die God beteken dus nie dadelik al die antwoorde op al ons vrae, angs, ellende of moedeloosheid nie, maar dit beteken dat die lewe werklik draaglik en leefbaar word.
Dit bewaar ons van die ondergang aan ons sorge en leed, soos met die skrywer van Psalm 88 gebeur het. Dit bring vir ons die bevrydende wete dat selfs die dood vir die gelowige nie die einde is nie, maar die begin, en dat die graf nie maar net 'n toegegooide gat met grond is nie, maar iets wat weer kan en sal oopgaan. Maar ook dat die genadige trou van God ons elke dag sal dra in ons feitlik daaglikse belewing van menslike ellende en bekommernis.
Salig is hulle wat hierdie kruisevangelie werklik so glo, want hulle sal werklik kan lewe in hierdie lewe. En as ons mooi dink, is dit eintlik baie eenvoudig.