Staatskaping-ondersoek: ‘Regering moet samewerking gee’Adjunkhoofregter Raymond Zondo. Foto: Getrude Makhafola/ANA Adjunkhoofregter Raymond Zondo, voorsitter van die kommissie van ondersoek na bewerings van staatskaping, het Maandag ŉ beroep op Suid-Afrikaners gedoen om na vore te kom met inligting en bewyse wat die kommissie in sy ondersoek kan bystaan. Zondo het die eerste dag van die kommissie se sittings geopen en gesê die reaksie van die publiek op ŉ vroeëre beroep om na vore te kom met inligting, was teleurstellend. “Ek wil die publiek versoek om na vore te kom met inligting. Ons weet daar is baie mense daar buite wat bewyse het. Dit baat nie die land of die kommissie om hierdie inligting te weerhou nie,” het hy gesê. “Hierdie kommissie is ŉ geleentheid vir ons almal om die land te help en by te dra. Mense in munisipaliteite en plaaslike regering kan moontlik inligting hê. Ons vra julle om na vore te kom en die kommissie by te staan.” Zondo het gesê die kommissie sukkel met ŉ voortgesette gebrek aan samewerking van amptenare in regeringsdepartemente. Hy sê die staatsekuriteitsagentskap is ook nie juis gretig om te help om die personeel wat deel vorm van die ondersoek top-sekuriteitsklaring te gee nie. Volgens Zondo het hy al twee keer aan Nhlanhla Nene, minister van finansies, geskryf om hom te vra om in te gryp in die gesloer deur sy departement se beamptes wat die finansiering van die ondersoek hanteer. “Die minister het by twee geleenthede suksesvol ingegryp. Die kommissie benodig die volle samewerking van almal – regeringsdepartemente moet hul volle samewerking gee,” het hy gesê. Ajay en Atul Gupta. Foto: ANA Voormalige pres. Jacob Zuma het die kommissie op die been gebring om ondersoek in te stel na bewerings dat die Gupta-familie onbehoorlike invloed oor die regering en staatsinstansies uitgeoefen het en miljarde rande deur onwettige kontrakte met die staat bekom het. Dit het gekom na aanleiding van voormalige openbare beskermer, Thuli Madonsela, se verdoemende staatskapingverslag waarin talle top-regeringsbeamptes, politici en hoofde van staatsentiteite by die staatskapingbewerings betrek is. Zuma het aanvanklik probeer om deur middel van ŉ hofaansoek ŉ stokkie te steek voor die bekendmaking van die verslag, maar dit is uiteindelik in November 2016 bekendgemaak. Zondo het die hooggeregshof genader om die geallokeerde tydsraamwerk van 180 dae na twee jaar te laat verleng om die kommissie genoeg tyd te gee om sy werk af te handel. Die hof het vroeër vandeesmaand dié versoek toegestaan. Getuies wat na verwagting vandeesweek voor die kommissie sal verskyn, sluit in Mcebisi Jonas, voormalige adjunkminister van finansies, Themba Maseko, voormalige regeringswoordvoerder; Vytjie Mentor, voormalige ANC-LP; en Phumla Williams, die huidige regeringswoordvoerder.