Anderkant die spieël deur Melissa Scharneck - LitNet
Elbie Adendorff 2014-04-16
Titel: Anderkant die spieël
Skrywer: Melissa Scharneck
Koop Anderkant die spieël by Kalahari.com.
Anderkant die spieël handel veral oor die tema van refleksie, soos in die titel met die woord "spieël" gesuggereer word. Die spieël-beeld bied eerstens 'n refleksie van en oor Maggie se eie ek, haar lewe en haar huwelik, maar dit bied veral 'n refleksie van en oor ontbloting en onthou. Spieëls is nie net 'n simbool van fisiese refleksie nie, maar veral van spirituele refleksie, aangesien ons ook oor die gevolge van ons dade reflekteer wanneer ons in 'n spieël kyk. Spieëls reflekteer verder net wat waarlik voor die spieël is, maar daardie waarheid is nie net die werklike waarheid nie, maar ook die waarheid wat geskep is en verbeel word.
Die simboliek verbonde aan die kyk in 'n spieël en die raaksien (of nie raaksien nie) van die waarheid en die werklikheid word treffend in die roman uitgebeeld tot waar dit die klimaks bereik wanneer Maggie al die spieëls in haar huis stukkend slaan: "Spieëls moet glo nie na die bed wys nie, anders verteenwoordig hulle 'n derde party wat op jou huwelik inloer"; "Beautify the room to mirror the beauty you want from the relationship"; "'n Vriendin van my dring daarop aan dat ek na jou spieëls en rame kom kyk."; "Ek hou dit vas soos hy my geleer het en begin by die spieël in die sitkamer. Ek slaan asof my lewe daarvan afhang. Ook al die ander spieëls (buiten een) wat ek met soveel navorsing en sorg op die perfekte feng shui-plekke geplaas het. Nou is verskeie spieëls gebreek tussen my en hom." So word die spieël-beeld dan ook vir die leser 'n spieël om in te kyk en te sien wat in haar eie lewe en huwelik aangaan.
Scharneck gee 'n sikliese samehang aan die roman deur middel van intertekstualiteit om 'n dieper nuanse aan die verhaal te verleen. Sy begin en eindig die verhaal van Maggie met die Alice in Wonderland-beeld: "Op hierdie dorp is al die slotte te groot en die sleutels te klein. Mark het my al na meer as een plek gesleep waarmee ek nie heeltemal tevrede was nie, maar dié dorp is 'n hasegat. Ek het so gevoel toe ek hier inry en ek voel nog steeds so. Dis 'n hasegat waarin ek besig is om te val." En: "Maar Alice het teruggekom uit Wonderland en ek het teruggekom uit Voortrekkersrus. Ons het oorleef, en nou wil ek nie meer soos sy wees nie. G'n mens kan lank oorleef in 'n plek waar jy een oomblik te groot en dan te klein is nie."
Enkele punte van kritiek kan tog teen die roman genoem word, soos die "mooi" slot en "gelukkige einde" wat tipies in romantiese verhale voorkom; en die enkele geforseerdhede in die taal, soos die geykte "Nou is verskeie spieëls gebreek tussen my en hom" (uit Ingrid Jonker se gedig "Bitterbessie Dagbreek"), asook die eensydige uitbeeldings van die manlike karakters as boos en sleg. Ten spyte hiervan is dit 'n roman wat vroue maar kan lees, want dit verwoord nie net die verhaal van twee vereensaamde vroue in ongelukkige huwelike nie, maar verwoord veral die verhaal van vriendskappe tussen vroue. Die bied aan die leser 'n spieël waardeur ons na vriendskappe en verhoudings in ons eie lewe kan kyk.