Kerk-wees in tye van korona – Getuienisaksie
'n Lidmaat was sy hande by die handewasstasie van sy kerk in Malawi
"Vraag en antwoord 1 van die Heidelbergse Kategismus kry 'n nuwe betekenis", het 'n Suid-Afrikaanse kollega vir my gesê. En selfs toe ons 'n kerkdiens bygewoon het, het 'n Malawiese pastoor hierdie ou woorde gebruik: "Vraag 1: Wat is jou enigste troos in lewe en in sterwe? Antwoord: Dat ek met liggaam en siel in lewe en in sterwe nie aan myself nie, maar aan my getroue Verlosser, Jesus Christus behoort. Hy het met sy kosbare bloed vir al my sondes ten volle betaal en my uit alle heerskappy van die duiwel verlos. Hy bewaar my op so 'n wyse dat sonder die wil van my hemelse Vader, geen haar van my kop kan val nie. Alles moet inderdaad tot my saligheid dien. Daarom verseker Hy my ook deur sy Heilige Gees van die ewige lewe en maak Hy my van harte gewillig en bereid om voortaan vir Hom te lewe".
Dit is opvallend dat mense in krisistye, ook hier in Afrika, teruggaan na hierdie antieke troosboek. In hierdie bydrae sal ons probeer om iets te weerspieël van hoe kerke in Suider-Afrika die corona-krisis hanteer.
Waar my Malawiese kollega ons aangemoedig het om die Heidelbergse Kategismus te gebruik, is daar pastore in Afrika wat nie van die Bybel of tradisie gebruik maak nie. Die bekende Nigeriese T.B. Joshua wat duisende aanhangers het, het geprofeteer dat die corona-virus op 27 Maart sou stop. Ons weet nou wat die uitkoms is. 'n Ander gesaghebbende verklaring is deur die Tanzaniese president, John Magufuli gemaak. Hy het verklaar: "Ons sluit nie gebedsplekke nie. Dit is waar daar ware genesing is. Corona is die duiwel en kan nie in die liggaam van Jesus oorleef nie." Dit is 'n angswekkende dualisme wat mense vals hoop bied. Dit is geluide wat ons ook hoor op die Whatsapp-groep van ons kerk.
Nog 'n opmerking kom van 'n regeringspersoon in Malawi: "Ons moet in sak en as sit en na God bekeer, anders sal ons almal sterf." Ons is dankbaar dat hy in die openbaar tot bekering oproep. Maar wanneer hy dit op hierdie manier doen, raak mense paniekerig.
Ons is aangenaam verras deur die stem van die Katolieke in Malawi. Alhoewel hul vieringe beëindig is, kom die Katolieke leke nog steeds saam in self-georganiseerde dienste in klaskamers, ens. maar sonder 'n priester. Of hulle sluit aan by die Pinkster-kerkies. Hulle algemene klag is hoekom die kerk aan Satan oorgegee het.
In 'n openbare skrywe beskryf die Katolieke Kerk die kerk as "die toevlug vir onderdruktes, wat nou verlate lyk. Vir die armes is daar nou niks anders oor as die onderdrukkende, selfsugtige en korrupte politieke leierskap nie." (Die Katolieke is nie bang nie).
"Opskorting van openbare massas is nie 'n uitdrukking van 'n gebrek aan geloof nie, maar 'n daad van geloof: die behoud van die lewe. Die Bybel is vol gevalle waar God se getroue mense gekies het om die lewe te bewaar in plaas daarvan om roekeloosheid met geloof te verwar." Voorbeelde word genoem soos: Noag met die sondvloed, Jesus en Maria wat met die Kind, Jesus na Egipte gevlug het, en Jesus self wat die duiwel teëgestaan ​​het met die woorde: "Moenie die Here, jou God, toets nie." (Lukas 4: 9-12).
Dis ook interessant om te sien hoe sommige hier in Malawi die corona-krisis verduidelik. 'n Kerkleier hier het my byvoorbeeld daarop gewys dat die corona-virus deur 5G-maste veroorsaak word. 'n "Moderne" instrument soos die 5G-stelsel word as die oorsaak van die krisis beskou. Dit toon die liefde-haat-verhouding wat mense in Afrika met die moderniteit het. Want aan die ander kant sluit kerke en regerings in Afrika ook aan by die Westerse beheer-denke van die moderniteit: die virus moet onder beheer gebring word, sodat dit hopelik verdwyn.
Dis is opvallend dat die Rooms-Katolieke Kerk in Malawi die voortou geneem het deur verskeie vorme van higiëne-maatreëls, soos handewasstasies, in die middel van Maart in kerkgeboue in Malawi in te stel, miskien geïnspireer deur die hoofkwartier in Rome. Sulke eenvoudige higiëne-reëls kan 'n groot verskil in Afrika maak in die bekamping van klassieke siektes, soos cholera.
Dit is interessant om te sien dat die kerke, naas die sakegemeenskap, ook die belangrikste dryfkragte is vir die implementering van hierdie maatreëls.
'n Ander manier waarop kerke 'n verskil maak, is deur sogenaamde sendinghospitale. Die meeste van die tyd is hospitale wat deur die kerk bestuur word, beter georganiseer as staatshospitale. Die Nkhoma-hospitaal van die CCAP Kerk in Malawi-sentraal het byvoorbeeld betyds begin om beskermende toerusting vir die hospitaal en die gesondheidsentrums in die streek aan te koop. Die hospitaal ondersteun hulle elf gesondheidsentrums in die streek met beskermende items, soos seep, gesigsmaskers en handskoene. 'n Tent is ook by die ingang van die hospitaal op Nkhoma aangebring, waar inkomende pasiënte allerhande toetse ondergaan voordat hulle in die hoofhospitaal-gebou ingaan. Boonop is die nodige suurstofvoorrade geïnstalleer.
Ook op ander punte gebruik verskillende kerke moderne middele tydens die krisis. Die ryker kerke het oorgeskakel na aanlynvieringe, die lidmate lewer hul offerandes via internetbankdienste en doen Bybelstudies via Zoom. 'n Ander vennoot (Timothy Leadership Training) in Malawi versprei 'n Bybelstudie op sosiale media onder die tema Wees lief vir jou naaste in die corona-pandemie.
Dis dikwels moeiliker vir die armes om kerk op afstand te hou. Hulle het nie die middele om 'n aanlyn-gemeenskap van heiliges uit te leef nie. Die corona-krisis het 'n groot impak op die voortbestaan ​​van die onderste laag van die bevolking. In verskeie lande in Suider-Afrika is daar 'n grendeltyd. Hoe moet mense wat afhanklik is van die informele ekonomie nog geld verdien? Hulle werk vandag om vanaand brood op die tafel te hê. As hulle nie vandag mag werk nie, sal hulle vanaand nie kos hê nie.
Kerke wat die middele het, soos in Suid-Afrika en Namibië, help deur voedselbanke in te stel of deur 'kospakkies' uit te deel.
Laat ons bid vir inspirasie vir kerke hoe hulle lidmate kan versterk word deur God se Woord, selfs in hierdie tyd van die corona-krisis, veral as daar nie tegniese middele is nie. Kom Skepper Gees, vernuwe u kerk.
Ds. Willem-Henri den Hartog, dominee van die Protestantse Kerk in Nederland en Suider-Afrika streekskoördineerder van GZB (Gereformeerde Zendingsbond) en vennoot van Getuienisaksie.