Nuuskommentaar: Zuma se geheime siekte – die boemerang-effek van geheimhoudingOudpres. Jacob Zuma by die Zondo-kommissie. (Foto: AP) Ondanks ’n politieke landmynveld moet daar oplossings gevind word vir die probleme wat oudpres. Jacob Zuma se hoof van sy mediese span met die beoogde geheime getuienisaflegging voor die Zondo-kommissie tot gevolg gaan hê. Die komplekse regsgevolge en politieke belange gaan die bevolking wantrouig maak en ander probleme veroorsaak. ’n Spotprent het in Daily Maverick verskyn waarin die spot gedryf word oor oudpres. Zuma se geheime siekte wat sy geskiktheid om voor die Zondo-kommissie te getuig glo onmoontlik maak. Zuma se regspan sal slegs die sluier teenoor Zondo kan lig as die leier van die mediese span privaat en vertroulik verslag aan Zondo kan lewer, waartoe Zondo ingestem het. Die probleem is egter dat die kommissie, soos ander kommissies, ingestel is om die waarheid rakende ’n sekere saak te bepaal en openbaar te maak, soos wat die Seriti-kommissie veronderstel was om met die wapenskandaal te maak. Volgens die spotprent ly Zuma aan ’n stewige lys siektes, waaronder “Acute Excusemia, Truthophobia, Bosasa Virus, Guptoid Infection en Nkandla Miasma”, en is die leier van die mediese span ene dr. Schabir Schaik. Op ’n ernstiger noot. Volg Zuma se regspan nou ’n briljante strategie of sleep hulle Zuma se reeds gehawende reputasie net nog dieper die gemors in? Is die aansoek nie maar ’n tipe de facto-skulderkenning nie? Die stilbly-deel van die ooreenkoms kan omtrent oor net een aspek op geldigheid aanspraak maak, naamlik ontoerekeningsvatbaarheid, geen verstandelike of geestesvermoë. Omdat opset deel van aanspreeklikheid vir ’n misdaad is, is dronkenskap tydens die pleeg van die misdaad dikwels ’n belangrike verweer teen aanspreeklikheid. Ons ken almal die tipiese voorbeeld van iemand wat dronk bestuur, en dan in ’n ongeluk betrokke was. Die dronkbestuurder se turf behoort te sit, want “om te drink om nie te weet wat aangaan nie” gaan nie werk nie, omdat dronkbestuur self ’n ernstige misdaad is. Dus is verkas van die ongelukstoneel en eers weer meer as twee uur ná die ongeluk terugkeer ’n “oplossing” omdat die bloed se alkoholvlak binne twee uur ná die ongeluk gemeet moet word. Dit is nou ’n misdaad om ’n ongelukstoneel te verlaat wanneer daar beserings of sterftes was voor die polisie opgedaag het. Iewers gaan iemand se turf sit. Om die essensie van die gebeure te probeer geheim hou, gaan byna geheel boemerang. Feitlik enigiemand kan maak of hy/sy getuies is, en dan ’n wolhaarstorie opdis wat weens die geheimhouding ryp is vir die publiek se behoefte aan die souserige weergawes. In Zuma se geval moet die redes tot die mediese velde beperk bly. Zuma se mediese en regspanne kan dus nie aanvoer Zuma se getuienis kan die werklike skuldiges motiveer om Zuma te vermoor nie. Kortom, dit is moeilik om jou ’n ander scenario in te dink as waar geldige redes slegs binne die raamwerk van die geestesgesondheid van die getuie kan wees. Van oudsher was dit ’n groot probleem om van ’n leier, veral ’n diktator, ontslae te raak as die leier se verstand hom verlaat het. In ’n studie deur prof. Francois Retief en andere is bevind dat Julius Caesar ten tyde van Brutus se moordaanval op hom ’n breingewas gehad het. Lees meer hier. Soortgelyke vrae word gevra oor ander leiers wie se optrede later irrasioneel begin raak het (dikwels wreedheid ingesluit) soos Alexander die Grote en Herodes. Die ooreenkomste tussen hierdie optredes en die simptome van onder meer gewasse op bepaalde plekke in die brein is ondersoek. Een van twee eietydse voorbeelde is oudpres. Ronald Reagan van die VSA wat uiteindelik aan Alzheimer se siekte dood is. Met pres. Donald Trump se verkiesing as president het ’n psigiater met ’n petisie onder psigiaters en sielkundiges begin om Trump se afsetting op grond van beweerde geestesongesteldheid te eis. Dit het gou die handtekeninge van 60 000 psigiaters en sielkundiges gehad. In Suid-Afrika was daar sterk gerugte dat ’n statutêre staatsgreep op oudpres. PW Botha uitgevoer is omdat veral een neurochirurg verskil het van PW dat die dokters hom 100% gesond sou verklaar het ná sy beroerte. Verskeie gesaghebbende en betroubare bronne betwis dit egter. Die algemene reël dat dokters nie ’n diagnose van ’n pasiënt sonder die pasiënt se instemming bekend mag maak nie, skep potensieel probleme, soos landsburgers se grondregtelike reg om te weet teenoor die pasiënt se reg op privaatheid. Veral in gevalle soos selftoegediende demensie kan die pasiënt en sy naasbestaandes openbaarmaking erg vernederend ervaar, veral omdat selftoegediende demensie byna uitsluitlik die gevolg van alkoholisme is. Tog kan geen land bekostig dat hy deur ’n ontoerekenbare leier regeer word nie. Zuma is wel reeds afgesit, maar in die komplekse nepotisme-ring en patronaatskap het Zuma steeds enorme invloed onder die skare van bedenklikes wat niks goeds vir die land inhou nie. ’n Manier moet gevind word dat die publiek weet wat die politici se agendas is, dat hulle goed ingelig is oor die planne van die bepaalde politikus (of politici), en hoe uitvoerbaar dit is. En die politici moenie hul lywe (en neuse) Pinocchio kom hou nie.