Vloedwaters verslind kosbare besittingsWeke later is Bev Saunders se matte steeds nat en die hele huis grys van die modder. (Foto: Megan Swart/Maroela Media) Drie weke nadat die Vaalrivier oorstroom en sommige huise aan die oewer in Parys verwoes het, is inwoners steeds besig om die oorblyfsels van hul lewe op te tel. “Alles – my hele huis, my hele lewe – is weg.” Dít is hoe Bev Saunders voel terwyl sy na haar modderbedekte huis in Brielstraat kyk. Die afgetrede Saunders is al langer as 15 jaar ŉ inwoner van dié straat. Haar dogter en kleindogter woon saam met haar in die huis. Volgens Saunders is baie van haar besittings verwoes – van haar beddegoed tot ingeboude kaste wat onherstelbare waterskade opgedoen het. “Ek het haastig al my troufoto’s, foto’s van my kinders toe hulle jonger was en selfs my ma se troufoto’s in staalhouers gesit in die hoop dat dit teen die water beskerm sal word, maar nie eens dít is gespaar nie.” Versamelstukke wat Saunders oor die jare heen van oor die wêreld gekoop het, is ook verwoes. Tafeldoeke uit Namibië en linne uit Kenia en Turkye, wat moontlik nooit weer vervang sal kan word nie, is deurtrek met modder en rivierwater. Sy sê sy kon wel daarin slaag om van haar tapisserieë uit Egipte te red, hoewel talle kunswerke en ander versamelstukke waterskade opgedoen het. “Ek hoop om van die stukke uit te droog, maar daar is ŉ klomp goed wat bloot nou net weggegooi moet word.” Weke later is haar matte steeds nat en die hele huis grys van die modder. Selfs ŉ muur wat aan Saunders se bure se erf grens is platgetrek. (Foto: Megan Swart/Maroela Media) Saunders vertel dat sy op 17 Februarie alleen by die huis was toe sy massas water na haar huis sien stroom het. Die water het skynbaar die draaie van die rivier gemis, oor ŉ plaaslike park gestroom en reg in Saunders se huis ingestroom. “Ek het blitsig al die deure toegemaak en handdoeke by al die gleuwe ingedruk. Dit het deels gewerk, want die meeste water het toe by my oprit ingegaan na die motorhuis toe. Dit het egter deur die agterkant van die huis gestroom en om die huis beweeg, terwyl water van voor af in die huis begin stroom het.” Die sleurkrag van die water het selfs ŉ muur wat aan haar bure se erf grens, platgetrek. Saunders het gespook om van haar besittings op tafels, beddens en enige hoë oppervlakke te pak, maar het vinnig besef dat sy en haar geliefde diere uit die huis moet padgee. “Teen die tyd dat die Dierebeskermingsvereniging (DBV) by my kon uitkom om te help om my diere te vervoer, was ek reeds kniediep in die water,” sê sy. “Om te sien hoe die gebeure afspeel, was angswekkend gewees.” Saunders en haar gesin bly nou by vriende, terwyl sy alles wat nie beskadig is nie, oppak om te stoor. Hoewel haar huis verseker is, gaan die basis van die huis byna heeltemal vervang moet word. Bouers sal al die kaste in die kamers en kombuis moet uitruk en vervang, die vloer vervang en selfs dele van die huis wat waterskade opgedoen het, verwyder en vervang. Dit is onduidelik wanneer hierdie herstelwerk gaan begin en vir hoe lank dit gaan duur. Saunders sit egter nie in sak en as oor hierdie katastrofe nie en meen dit kon veel erger gewees het. “Ek het veel beter hiervan afgekom as die meeste ander mense. Party inwoners het geen versekering nie en het letterlik hul hele lewe verloor,” sê sy. Verdere skade op die dorp Die park oorkant Venusstraat was ŉ paar weke gelede nog onder water nadat die rivier oorstroom het. Sedertdien het die watervlakke aansienlik gedaal om die skade te wys wat agtergelaat is. Stukke gras is uitgegrawe, bome is platgetrek en selfs ŉ brug wat twee woongebiede met mekaar verbind, is so erg beskadig dat dit onveilig is om daarop te ry. Diegene wat in die woongebiede aan die oorkant van die brug woon, het dikwels van dié brug gebruik gemaak om op die dorp te kom. Noudat dit beskadig is, moet hulle etlike kilometers verder ry om van die dorp en sy fasiliteite gebruik te maak. Hoewel die Ngwathe- plaaslike munisipaliteit oënskynlik reeds met die proses begin het om die brug te herstel, is dit onduidelik wanneer die brug weer oopgestel sal word. ŉ Wag wat in die park geplaas is om te keer dat mense die brug oorsteek, sê die munisipaliteit het onlangs ŉ reusagtige boom uit die rivier gehaal om te keer dat dit verdere skade aan die brug verrig. Dié boom is glo ook deur die oorstromings platgetrek. Hy is self onseker oor die tydsraamwerk vir die herstel van die brug, maar meen dat dit “binnekort” gaan gebeur. Die paaie aan die oewer van die rivier het ook erge skade opgedoen en is skynbaar meer slaggat as pad. Sommige inwoners het reeds werk daarvan gemaak om die slaggate tydelik met sand te vul, maar wag nog op grootskaalse herstelwerk aan die paaie.