Andries Wessels se resensie kan allermins beskou word as ’n soort kontrole-resensie vir Bennie Griesel s’n. Wessels is ’n gesiene akademikus en die kere dat hy boeke geresenseer het, het hy homself met oortuiging laat geld. Maar ek kon nie help om tog sy resensie as ’n soort kontrole te lees nie, en ongeldig soos my gebruik ook was, beaam hy vanuit sy hoek die strekking en oordeel van die Kaapse juris. Wat my wel tot ’n mate kwel, is die feit dat Wessels die eggenoot is van die boek se uitgewer. Die feit dat hy ingestem het om die resensie te skryf, suggereer dat hy geen probleem daarmee gesien het nie. ’n Mens moet ook aanneem dat as hy nie van Kobra gehou het nie, hy dit sou geskryf het.
Joan Hambidge het vir my gevoel ’n bietjie minder gereeld bocke geresenseer vanjaar as in die verlede, soveel so dat ek al begin wonder het wat aan die gang is. Sy kom hierdie keer amper rumoerig aan die gang. Mens slaak eintlik ’n sug van verligting. Hambidge is terug. Daarna pak sy rustig haar indrukke uit, op ’n manier wat paslik hulde bring aan Immelman se bydrae in die verlede om Afrikaners oor hul gunsteling-onderwerpe aan die lees te kry.
Nog ’n besielde keuse van resensent. Om ’n voormalige Springbok-kaptein en -keurder te kry om ’n boek oor rugby te bespreek, is ’n uitstekende besluit. Veral omdat Wynand Claassen bekend is daarvoor dat hy nie ’n groefwandelaar is nie. Hy het ’n paar bedenkinge oor Stephen Nell se boek, maar in die geheel is dit ’n resensie wat duidelik maak dat hier geen sensasionalisering aan die orde is nie. Claassen kon miskien een of twee van die brokkies “vergete nuus” aangehaal het om die leser te interesseer.
Baie resensente het al probeer om te beskryf presies wát die essensie van Dana Snyman se bekoring is. Min het dit nog reggekry soos Charles Smith: “Hy is die argeoloog wat met sy soeklig in die grot soek waar die Afrikaanse denkpatroon vir dekades geheers het – en nou verdwyn. Met sy pen lig hy die seil van die nuwe Suid-Afrika op en kyk wat ons was en dalk steeds is.” Genoeg om te weet of mens op dieselfde golflengte is as die resensent. Die res van die resensie is vir hierdie leser oorbodig. Netjies. Vir bewonderaars soos ek. Maar ek kan my indink dat daar lesers sal wees wat nie van Snyman se soort weltschmerz hou nie, en sal voel dat dit tyd is dat Snyman krities bespreek moet word.
“Nie sommer enige ou gaan hiervan hou nie,” sê Roestoff. Nou ja, mens kan dit seker ook sê van boeke oor snydokters , vuilisverwyderaars en die verpleërs van terminaal siekes. Die punt is seker tog dat die skrywer dit regkry, of nie regkry nie, om in ’n tyd waarin die Suid-Afrikaanse polisiediens met agterdog en openlike minagting bejeën word, ’n boek te skryf waarin die gesonde kern van dié diens beskryf word. Blake fokus op Charles Miller, ’n speurder wat Piet Byl na die kroon steek – en waarskynlik sal wen ook. Roestoff se resensie bevat ’n element van verleë wees oor die smetterige terrein waarop hierdie geregsdienaars hulle moet begewe, en sy as joernalis ook, maar die resensie self dien uitstekend in sy doel.
Eintlik ‘n lekkerlees-artikel hierdie, eerder as ’n resensie. Amanda Botha is ’n gesoute joernalis, en die manier waaop sy hierdie boek en sy inhoud hanteer, is vol warmte en deernis, en ’n groot liefde vir die kontrei waaroor die boek handel. Sou ’n kritiese resensent dit anders benader het? Moontlik – maar’n mens moet sekerlik ook in ag neem dat Botha daardie keuse kon gemaak het voordat sy geskryf het, en dat haar jare se ondervinding deurslag gegee het.
Sulke opmerkings laat my agterdog oor die resensie as geheel groei – en eintlik is dit nie nodig nie as mens hierdie laaste opsommende paragrawe ignoreer. Ek kry die gevoel dat die lastige paragrawe geskryf is vir ouers, onderwysers en bibliotekarisse. Daar is ander maniere om sulke inligting oor te dra, en as mens die resensie fyn lees, kry jy al daardie indrukke sonder dat dit met ‘n lepel aan jou gevoer word.