Issue 3, 2012 Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe - Volume 9,
Volume 13 (2016) Volume 12 (2015) Volume 11 (2014) Volume 10 (2013) Volume 9 (2012) Volume 8 (2011) Volume 7 (2010) Volume 6 (2009) Volume 5 (2008) Volume 9,
&apos;n Perkroniese herbeskouing van Rembrandt van Rijn : selfaanbieding binne &apos;n gebroke-kosmos-raamwerk : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 639 –675 (2012)
Die voorkoms, frekwensie en aard van seksuele misbruik deur jong vroulike seksoortreders in &apos;n inwoonsorgsentrum : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 676 –698 (2012)
Alhoewel die seksuele misbruik van kinders deur volwassenes goed in die wetenskaplike literatuur gedokumenteer is, blyk dit dat daar &apos;n vakuum aangaande die jong vroulike seksoortreder bestaan. Die voorkoms, frekwensie en aard van seksuele misbruik onder vroulike jeugdiges in &apos;n inwoonsorgsentrum is deur middel van verkennende en beskrywende navorsing vanuit die kwalitatiewenavorsingsparadigma met kwantitatiewe elemente ondersoek om genoemde leemte te help aanspreek. Die steekproef het uit 29 deelnemers bestaan wat volgens &apos;n gestratifiseerde, doelgerigte steekproef getrek is. Inwoning by &apos;n spesifieke inwoonsorgsentrum, geslag (vroulik) en ouderdom (7 tot 18 jaar) het as insluitingskriteria gedien. Data is deur middel van gestruktureerde onderhoude ingesamel. Beginsels van die begrondingsteorie is benut om die rou data te prosesseer. Temas wat aangaande die navorsingsverskynsel geïdentifiseer is, omvat die deelnemers se psigososiale agtergrond, die voorkoms, frekwensie en aard van die seksuele handelinge, die tyd en plek waar die seksuele handelinge plaasgevind het, asook inligting rakende die rapportering daarvan en tegnieke wat slagoffers ontwikkel het om hulleself teen die seksuele handelinge te beskerm. Die resultate toon dat die meerderheid van die deelnemers in die inwoonsorgsentrum op die een of ander wyse by die seksuele handelinge betrokke is, enersyds as slagoffer en andersyds as oortreder. Die meerderheid van die oortreders is tussen 13 en 14 jaar oud. Dit het na vore gekom dat die seksuele handelinge in die nag veral in die meisies se slaapkamers plaasvind en gedurende die dag in die TV-vertrekke, badkamers en kombuise van die onderskeie wooneenhede van die kinders en versorgers. Sommige deelnemers beweer dat hulle nie hulp ontvang het met die aanmelding van die seksuele misbruik nie. Hulle het gevolglik strategieë ontwikkel om hulleself daarteen te beskerm. Aanbevelings aangaande beleid, die praktyk en die uitbou van die teorie deur verdere navorsing word ter afsluiting gemaak.
Die Chinese virtuoos-pianis Lang Lang en sy model Vladimir Horowitz, die "Laaste Romantikus" : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 699 –742 (2012)
&apos;n Algemene bewering is dat die hedendaagse klassieke pianis as &apos;t ware teer op die oorblyfsels van &apos;n oorgelewerde tradisie van die eens dinamiese virtuoos van die Romantiek (Taruskin 1995:140; Rockwell 1991:123; Barth 1991:554). Hierdie siening aangaande die hedendaagse klassieke pianis se status in die musiekgeskiedenis word aangehelp uit die pianiste se eie geledere. Die verlange na &apos;n vergange tydperk of die sogenaamde "goue eeu van die pianistiek" het al &apos;n refrein in die literatuur oor klavierspel geword (Dubal 2004:xiv; Hamilton 2008:3-4, 10). Ook die Chinese virtuoos-pianis Lang Lang (Anon. 2003) roem op sy verbintenis met die "Laaste Romantikus" in die vorm van sy onderwyser Gary Graffman: "Mr. Graffman is a pupil of [Vladimir] Horowitz, so there is a great, great tradition there." Die doel van hierdie artikel is om die hedendaagse klaviertradisie as &apos;n moontlike voortsetting van &apos;n vervaagde Romantiese klaviertradisie, met spesifieke verwysing na Vladimir Horowitz as die "Laaste Romantikus" se invloed op Lang Lang as die "toekoms van klassieke musiek" (Anon. 2003), te ondersoek.
David Beresford Pratt : die mens agter die sluipmoordpoging : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 743 –804 (2012)
Hierdie artikel ontleed die motiewe van David Pratt om op 9 April 1960, tydens die Unie Skou, die destydse eerste minister, dr. Hendrik Verwoerd, te skiet. Daar is drie moontlike motiewe ter sprake. Een storie wat destyds in omloop was, is dat Verwoerd &apos;n verhouding met Pratt se Nederlandse vrou gehad het en dat die skietvoorval deur wraak motiveer kon wees. Die prokureur-generaal, adv. W.R. Rein, het moeite gedoen om hierdie bewerings nie in die hof te laat opduik nie. Hoewel die tese vergesog klink, kan dit moontlik &apos;n leidraad in &apos;n ander rigting bied wat meer lig werp op die krisis in Pratt se huwelik, wat sy verlosser-sindroom versterk het. &apos;n Tweede tese is jare later opgestel deur die vennoot van Pratt se neuroloog. Dr. Allan Bird het in sy memoires beweer dat sy kollega, dr. Solly Jacobson, wat &apos;n lid van die verbode Kommunistiese Party was en ná die Rivonia-klopjag landuit gevlug het, kop in een mus was met Pratt. Volgens hom het hulle die sluipmoord saam beplan. Jacobson sou dan getuig dat Pratt weens epilepsie ontoerekeningsvatbaar is sodat hy nie strafregtelik tereg moes staan nie. Die derde scenario, wat ook deur die hof aanvaar is op grond van die psigiatriese verslae van verskeie neuroloë wat destyds aan die hof voorgelê is, is dat Pratt op die ingewing van die oomblik gehandel het. Hy was manies-depressief en het aan &apos;n psigotiese verlosser-sindroom gely. Die tipiese metodiek wat regsgeleerdes benut om gevallestudies te beoordeel, word aangewend om vas te stel watter bewering die mees waarskynlike is. Die doel van die artikel is om &apos;n histories meer gebalanseerde beeld van David Pratt as mens te skep. Die studie het dus beoog om meer uit te vind oor Pratt se persoonlike omstandighede. Getuienis uit verskeie regsgedinge waarin Pratt betrokke was, is as uitgangspunt geneem om sy privaatlewe beter te belig. Die leemtes is aangevul deur destydse koerantberigte en ander optekeninge van tydgenote wat hom geken het.
Gemeenskap vandag. Ontologie, abstraksie en plek : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 805 –833 (2012)
In die artikel word op &apos;n histories-spekulatiewe wyse nagedink oor die begrip gemeenskap, en in die besonder oor die krisis waarin gemeenskap sigself in die moderne en laat-moderne wêreld bevind. Ter wille daarvan om &apos;n hermeneutiese sleutel te ontwikkel met behulp waarvan genoemde krisis onder woorde gebring kan word, word in die eerste deel van die artikel breedvoerig stilgestaan by &apos;n hedendaagse interpretasie van die Platonies-Aristotelies-Christelike tradisie. In die besonder word gefokus op die ontologie ten grondslag van laasgenoemde en veral op die feit dat dit die werklikheid self as &apos;n deelnemende gemeenskapsgebeure verstaan het. Hiervolgens word die werklikheid gekenmerk deur die wederkerige samespel tussen die "ekstatiese" en die "substantiewe" (oftewel die gemeenskap tussen die "transendente ander" en die "immanente self"). Met behulp van laasgenoemde uiteensetting word in die tweede afdeling gefokus op enkele belangrike strukturele eienskappe van die modernisme. In die besonder word gefokus op die feit dat die modernisme poog om die ontologie van die tradisie weg te doen deur die "substantiewe" (of die "immanente self") vanuit die werklikheid as gemeenskapsgebeure te abstraheer en tot &apos;n selfstandige - selfstaande, outonome - entiteit uit te roep. In en deur dié abstraksie van die self uit sy ekstatiese verhouding met die ander is die idee-historiese voorwaardes neergelê vir die hedendaagse verskynsel van die vryswewende individu. Laasgenoemde rig sy lewe nie meer in ooreenstemming met die gemeenskap in nie, maar in ooreenstemming met sy private keusevryheid. In die laaste afdeling word met behulp van die ontleding van die modernisme kortliks gefokus op &apos;n hedendaagse gemeenskap, te wete die Afrikaners. In die besonder word aangevoer dat die Afrikaners as kultuurgemeenskap reeds vanaf hulle vroeë historiese oorsprong gekenmerk word deur die dubbelsinnige aanwesigheid van sowel die tradisionele opvatting van gemeenskap as die moderne afwesigheid daarvan. Vanaf hulle vroegste oomblikke bevind hulle hulle tussen die aansprake van die tradisie en die moderne klem op die keusevryheid van die individu. Laasgenoemde word geïllustreer by wyse van die spanning in hulle politieke denke tussen die tradisionele beroep op &apos;n transendente ander en die moderne oproep tot outonome selfstandigheid, maar ook by wyse van die verwikkelde samespel tussen die moderne klem op "ruimte" en &apos;n tradisionele sin vir "plek". Die krisis van gemeenskap onder Afrikaners kan vanuit hierdie tussentoestand tussen tradisie en moderniteit waarin hulle hulle altyd alreeds bevind, verstaan word.
The first part of the article links up with a contemporary interpretation of the Platonic-Aristotelian-Christian tradition and its understanding of "community". By means of an appeal to tradition as interpreted by theologian and philosopher David L. Schindler the underlying ontological premises of the above-mentioned crisis are explored. It is argued that tradition understood "being" in dramatic terms as a participatory event, i.e. an event marked by the duality-in-unity of the transcendent and the immanent. Being (esse) does not happen otherwise than in and through immanent beings&apos; reaching out and participation (communio) in transcendent being. Understood as a communal event, being shows itself in terms of three structural modes, namely being as "being from" (esse ab), "being in" (esse in) and "being to" (esse ad). In terms of the communal movement between these structural modes of being, the latter is experienced not only as a gift from sources beyond the subject (esse ab), but also as marked by its own substance, essence or nature (being in), as well as a thankful response in the form of a virtuous return (esse ad) to the same sources of origin. In terms of the communal logic that characterises being, the relationship between the two ecstatic modes of being (being ab and being ad) and substantial being (being in) is marked by reciprocity. The ecstatic and the substantial do not exclude each other, but are mutually dependent.
Die omskakeling van werklikewêreld-take na pedagogiese take ten einde &apos;n taakgebaseerde sillabus te ontwerp : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 834 –869 (2012)
Die doel van die artikel is om te verduidelik hoe werklikewêreld-take binne die taakgebaseerde sillabus na klaskamertake omgeskakel word. Dit is &apos;n opvolgartikel van twee artikels wat in LitNet Akademies gepubliseer is - sien Adendorff (2010 en 2012b). Die eerste artikel het gekyk na die rol van behoefte-analises, terwyl die tweede artikel die multiperspektiefbenadering tot taakkompleksiteit in &apos;n taakgebaseerde sillabus bespreek het. Een van die vraagstukke en probleme in verband met die taakgebaseerde teorie is dat dit lyk soos die lukrake kies van take wat niks met mekaar te doen het nie. &apos;n Besluit oor die eenhede van klaskamer-aktiwiteite en die volgorde waarin hulle uitgevoer moet word, vorm die basis van sillabusontwerp. Sillabus is &apos;n breë en komplekse begrip en word somtyds as sinoniem vir kurrikulum gebruik. Volgens Nunan (2004:216) is &apos;n sillabus die subkomponent van &apos;n kurrikulum, wat die taalinhoude spesifiseer en orden. Nunan (2004:25) verskaf &apos;n diagrammatiese raamwerk wat verduidelik hoe die omskakeling van teikentake na pedagogiese take plaasvind voordat by taakontwerp uitgekom word. Die ESOHK-model (oftewel die Eenvoudige Stabiele Outomatiserende Herstruktureringskompleksiteitsmodel - my vertaling vir Simple Stable Automatisation Restructuring Complexity Model, of SSARC Model) van Robinson (2010) waarin hy hierdie proses van omskakeling uiteensit, is gebruik in die ontwerp van &apos;n taakgebaseerde sillabus vir kampuskommunikasie. Voorbeelde van pedagogiese take vir klaskamergebruik word gegee. Benewens die gradering en ordening van take met die oog op &apos;n taakgebaseerde sillabus is daar verder na die metodologiese prosedure vir die toepassing daarvan in die klaskamer gekyk. Willis (1996:38) verskaf &apos;n bruikbare raamwerk wat toegepas is in die ontwerp van taakreekse of individuele take. Een van die ander vraagstukke binne die taakgebaseerde benadering is die plek en aard van grammatika in die sillabus. In die artikel sal hierna gekyk word met &apos;n voorkeur aan gebruik van fokus op vorm bo fokus op vorme. Voorbeelde van gefokusde en ongefokusde pedagogiese take word verskaf.
Task-based language teaching is an approach to language teaching which is organised around tasks and not language structures. To design a task-based syllabus certain design procedures are preferred by course and syllabus designers. The starting point is an assessment of learners&apos; needs and a selection of appropriate topics, as well as what the learners want to do with the language. Secondly, the target tasks must be specified by finding or creating relevant texts to help build up the task sequences. When this has been achieved it must be organised into a syllabus by assessing the levels of difficulty of the texts. Teaching materials must be refined to further determine the task sequencing of the syllabus. Finally, language activities for focus on form must be designed.
The aim of this article is to explain how real-world tasks can be converted into pedagogic tasks in a task-based syllabus. It is a follow-up article to two articles published in LitNet Akademies - see Adendorff (2010 and 2012b). The first article focused on the role of needs analysis, while the second article discussed a multi-perspective approach to task complexity in a task-based syllabus.
Syllabus is a broad and complex concept and is often used as a synonym for curriculum. According to Nunan (2004:216) a syllabus is the subcomponent of a curriculum which specifies and sequences language content, while Robinson (2010:244) explains that a syllabus serve "the external purposes of coordinating practical decisions" in and across classrooms, institutions, local and national sectors and agencies, countries and cultures. Nunan (2004:25) provides a framework to explain how to convert real-world tasks into pedagogic tasks before task design. The starting point is real-world tasks which need to be changed into pedagogic tasks. These pedagogic tasks must then be used as either repetition or activation tasks. In the language exercises the focus is placed on lexical, phonological and grammatical exercises and the communication activities are the middle road between pedagogic tasks and language exercises.
"Net domastrant vir spite" : grepe uit die lewensgeskiedenis van S.V. Petersen : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 870 –886 (2012)
Die digter S.V. Petersen se lewensgeskiedenis is relatief onbekend. Die studies in literatuurgeskiedenisse is onlangs aangevul met &apos;n aantal kritiese beskouings en waardebepalings van sy lewe en werk. Die mens Petersen in sy onmiddellike omgewing is steeds net in buitelyne geteken. Hierdie artikel wil &apos;n paar grepe uit die lewensgeskiedenis van Petersen naspeur en hervertel, verifieer met dokumentêre en ander bewyse en in verband bring met sy skryfwerk. Die aspekte waarop gefokus word, is die problematiek rondom sy herkoms en genealogie, gebeure waarin sy woonhuis &apos;n leitmotief is en sy briefwisseling met die digter P.J. Philander. Daaruit kom &apos;n verwikkelde beeld van die digter na vore wat verdere lig op die mens en sy werk werp.
"Net domastrant vir spite" : moments in the life history of S.V. Petersen
Relatively little is known about the life story of the Afrikaans poet S.V. Petersen. The entries in literary histories concentrate on his literary work and contain little information on his life and times. A few recent critical studies supplement these with new perspectives on his writing and provide interesting background material and context. However, the human being Petersen in his immediate surroundings and contact with family and friends is still sketched only in broad outlines.
The aim of this article is to broaden the existing biographical information and scholarship on S.V. Petersen and his writing by recounting a few moments in his life history, verified with archival documents, letters, interviews and other texts and related to his writing. The article starts with a discussion of issues pertaining to life writing. Factual representation and narration of a life history are some of these issues. The accomplished and prolific Afrikaans biographer (the late) J.C. Kannemeyer&apos;s approach to his subject matter and methodology illuminates these issues.
Plek en ingeplaaste skryf. &apos;n Teoretiese ondersoek na ingeplaaste skryf as ekopoëtiese skryfpraktyk : geesteswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 887 –928 (2012)
Ekopoësie gaan, volgens Skinner (2001:7), oor die verhouding tussen mens en natuur in die omgewing wat ons deel - huis, of plek, soos dit in taal verwoord en ingebed word. Dit veronderstel &apos;n skryfpraktyk wat deel is van die proses wat die plek leefbaar en huislik maak. Wanneer plek in die ekogedig aangespreek word, geskied dit binne die raamwerk van &apos;n aantal kernterme - Buell (2005:65) praat van "emplacement" en Russo (s.j.:2) van "emplaced writing" en "writing within". Buell (2005:63), &apos;n vooraanstaande navorser binne die ekokritiese beweging, identifiseer drie onlosmaaklike dimensies van plek: (i) die fisiese materialiteit van die omgewing, (ii) die sosiokulturele persepsie en linguistiese konstruksie van plek en (iii) die individuele en persoonlike verwantskap en verhouding met die plek. Hierdie artikel stel ondersoek in na die teorie van plek aan die hand van die genoemde drie merkers van Buell teen die breë agtergrond van die ekopoësie en die ekokritiek. Ek stel voor dat emplacement en emplaced writing met ingeplaastheid en ingeplaaste skryf vertaal word. Ek stel ook die term en konsep ingeplaaste lees as teoretiese nuutskepping voor om die verwantskap van die leser met die ekogedig en met die natuurlike omgewing wat daarin aangespreek word, te definieer. Nog &apos;n nuutskepping wat voorgestel word, is die term en konsep plektyd as teenstellende teoretiese beginsel van ruimtetyd. Daarmee word bedoel dat plektyd nie &apos;n ruimtelike abstraksie soos ruimtetyd is nie, maar in die werklikheid gesitueer is en berus op die belewing van plek binne reële tyd. Die artikel toon aan hoedat ingeplaastheid sentraal is aan omgewingskryfaksies en gesien kan word as een van die mees basiese identifiseerbare eienskappe van ekopoësie. Die artikel sluit af met &apos;n omvattende vertaalde glossarium van bestaande literêre terme asook die nuutskeppings ingeplaaste lees, plektyd en verhalende materie wat voorgestel word.
Ecology as a discipline studies the interrelationships among all organisms, human and non-human, and their environment or place; ecocriticism and ecopoetics have been defined as the relationship between people and nature and the environment that we share - the house or eco in which we all live - as articulated and embedded in language. In the field of literature it conceptualises a writing practice that is part of the process of making place habitable and it investigates the relationship with the natural environment in terms of literary reading and writing practices and the cultural products of such practices.
Jonathan Skinner, founder of the journal ecopoetics, has described ecopoetics as follows: "Eco" here signals - no more, no less - the house we share with several million other species, our planet Earth. "Poetics" is used as poesis [sic] or making, not necessarily to emphasize the critical over the creative act (nor vice versa). Thus: ecopoetics, a house making. (2001:5)
Introducing the discipline of ecopoetics within Afrikaans literature, Smith (2012:15), in her article, "Die aard van ekopoësie teen die agtergrond van die ekokritiese teorie met verwysing na enkele gedigte van Martjie Bosman", has offered an encompassing definition of ecopoetry as poetry that does not deal exclusively with nature and ecological questions, but is searching for a way in which, through language, it appreciates and understands the coherence and co-existence of humankind and nature and to express these as actions.
She continues by saying that destabilisation of the text results in the reader&apos;s becoming aware of the inherent tension in the poem and looking critically at the human-nature relationship, thus resulting in action. This action in turn aims to be instrumental in creating a changed social consciousness and ideology, thus the political nature of ecopoetry. Through the establishment of a new totality or a new concept of beauty, a new "home" or "place" is created, a place we share with all other species on the planet.
The article draws on the work of researchers such as Lawrence Buell and Linda Russo and introduces a place-centred approach to the understanding and analysis of poetry texts. Buell, a prominent researcher in the area of ecopoetics, believes that the restructuring of people&apos;s concept of place is a fundamental dimension of both lived experience and art (2005:ix). Redefining place is necessary because of the vulnerability of place and the constantly shifting relationship between being human and the physical context of existence. Buell identifies three inextricable ways in which place is represented in a text. Place refers to (i) the physical materiality of the environment, (ii) the social-cultural perception and linguistic construction of place and (iii) the individual&apos;s personal relationship with and affinity to place (2005:63).
Om die Skrif tot stilte te bring : gewaarwordinge oor Afrikaanse Bybelse spiritualiteit : godsdienswetenskappe
Litnet Akademies : &apos;n Joernaal vir die Geesteswetenskappe, Natuurwetenskappe, Regte en Godsdienswetenskappe 9, pp 929 –951 (2012)
Stilte is &apos;n belangrike tema in tradisionele spiritualiteitskrywes, maar speel geen rol in die Afrikaanse Bybelwetenskappe nie. Met die Bybel as kenbron en optrede as kenmerk van "Afrikaanse spiritualiteit" kom stilte nie as &apos;n sterk geloofsuitdrukkingswyse hier voor nie. Tog is daar twee sentrale momente in die Afrikaanse Christelike belewenis waar stilte sterk figureer, wat elk uitgewys en kortliks fenomenologies omskryf word. Verder word vier voorkomste van stilte uitgewys: negatief, in kerklike debatvoering en rondom seksualiteitsgesprekke, en positief, met &apos;n meer inklusiewe tipe liberalisme rondom godsdiens in die openbare sfeer, en as eksistensiële belewenis van eksegete. Dit word alles gedoen binne die teoretiese raamwerk verskaf deur die relatief nuwe akademiese dissipline van die Bybelse spiritualiteit.
Spirituality may be understood as the way in which human beings internalise impulses of faith that reach them in various ways, and how they then give expression to these internalised faith impulses in order to communicate in some way the awareness they have come to hold as sacred. Although silence is a recurring theme in the tradition of spirituality writing, it plays no role as a topic in Afrikaans Bible scholarship. With the Bible as the primary source of "Afrikaans spirituality" (conceptualised here within the open parameters of a Weberian ideal type), and with taking action as its primary characteristic, silence is by no means a prominent element within this form of spirituality. These two aspects find their roots within the salvation by grace understanding of earlier Dutch Calvinism, which also led among Afrikaners to a strong missionary awareness, and within the pioneering "can do" mentality which is typical of Afrikaans culture. From these historical impulses quietism of any kind has no place as an expression of faith.