Suid-Afrika se vuurtoringwagters is besig om te verdwyn. Die tegnologie het hulle taak oorgeneem. Martin Peterson, vuurtoringwagter van die Groot Vispunt Vuurtoring, is een van die laaste vier wat nog dié beroep beoefen.
Hy gaan sit langs die groot, oop venster. “Alles gaan oor respek. Respek vir die vaarders se veiligheid op die oop see en, respek vir die natuur.”
Seker die twee hoofelemente in n vuurtoringwagter se karakter, want die vuurtoring se skynsel is húlle verantwoordelikheid, en jy moet mal wees oor die ongerepte natuur , want dit is meestal waar n vuurtoring staan.
Sy pa was n vuurtoringwerker, hy het sy loopbaan by die Kaap Columbine-vuurtoring naby Paternoster aan die Weskus begin, vertel Martin.
“Toe word hy na die Kaap St Francis-vuurtoring in die Oos-Kaap verplaas. Daar het hy toe my ma ontmoet en daar is ek toe gebore – 51 jaar terug.
Maande later het die hawekaptein na die Kaap St. Frances-vuurtoring gegaan en daar vir Martin, hard aan die vee, aangetref.
Martin vou sy arms oor sy maag. “Hy het my toe gevra- wil jy hierdie werk doen vir die res van jou lewe of wil jy verdere opleiding vir n vuurtoringwagter ontvang? Ek is toe Kaap toe vir verdere opleiding en hier is ek nou n vuurtoringwagter.”
Hy het by verskeie vuurtorings regoor die land diens gedoen tot hy by die Groot Vispuntvuurtoring aan die buitewyke van Port Alfred beland het – sy eie stukkie natuurhemel waar hy ook “professor” in visvang geword het, skerts hy.
“Elke keer wanneer ek kom visvang, groet ek die see, en as ek iets uitgetrek het, sê ek dankie vir die see. Soos ek gesê het – alles gaan oor respek.”
Hy het ook nog steeds groot respek vir sy taak, al skakel sy Groot Vispuntvuurtoring ook al outomaties aan en af. In die na-nag of vroegoggend loer hy nog steeds of die vuurtoring skyn, want die tegnologie kan jou in die steek laat, verduidelik Martin.
Die wind wip ons amper van die vuurtoring toe ons deur die deurtjie na buite op die nou balkon gaan. Martin ken al die dril: “Kom net hier om die draai, dan is ons uit die wind.”
“Dit is nie n lekker gevoel nie,”sê hy, “maar soos die maatskappy en die tegnologie verander, so moet jy maar ook saam met dit verander.”