Onvoldoende regulasies oor handreinigers in SAHandreiniger (Foto: Maroela Media) Suid-Afrika het ŉ hoogs problematiese mark vir handreinigers, omdat regulering van dié produk vrywillig is en baie maatskappye daarom nie aan die veiligheidstandaarde voldoen nie. Navorsing wat tans gedoen word by deur die Universiteit van Pretoria onder leiding van dr. Willeke de Bruin ondersoek die langtermyn effekte van handreinigers op verbruikers, asook die gebrekkige regulasie oor dié produkte. De Bruin sê sy het oor die onderwerp begin wonder toe sy eendag in ŉ winkel was en moes kies uit sowat 30 verskillende handreinigers op die rak. Aangesien sy toe reeds baie opgelees het oor handreinigers, kon sy ŉ ingeligte besluit maak, maar die deursnee verbruiker het waarskynlik nie dieselfde kennis nie. Dr. Willeke de Bruin (Foto: Verskaf) Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) moet ŉ handreiniger verkieslik bestaan uit slegs vier bestanddele – alkohol (ten minste 70%), water as verdunner, gliserol vir bevogtiging en waterstofperoksied wat verhoed dat bakterieë vorm. Daar moet sover moontlik geen kleurmiddels, geurmiddels of parfuum ingesluit word nie. De Bruin sê dat daar nog nie genoeg navorsing gedoen is om te weet watter effek ŉ verskeidenheid ekstra bestanddele op die effektiwiteit van die produk sal hê nie, en daarom is dit beter om ŉ handreiniger te gebruik wat slegs dié vier bestanddele bevat. Volgens De Bruin is dit uiters belangrik vir handreiniger om 70% tot 80% alkohol in die vorm van etanol of isopropielalkohol te bevat. “Ten opsigte van die verbruiker word daar nie genoeg klem gelê op die alkoholinhoud nie. Ons weet ons moet handreinigers gebruik, maar baie mense weet nie dit is oneffektief sonder die 70% alkohol nie. As die handreiniger minder as 60% alkohol bevat kan jy dit net sowel nie gebruik nie,” sê sy. In die navorsing word daar gekyk na 60 produkte van verskillende winkels in die formele en informele mark. Terwyl die meerderheid van die produkte voldoen het aan die peil van 70% alkohol, was daar sekeres wat tot so min as 53% alkohol bevat het, al staan daarop dat dit 70% alkohol bevat. “Dit skep ŉ valse indruk van veiligheid by die verbruiker, want jy dink jy koop iets wat jou gaan veilig hou en beskerm, maar dit dien eintlik nie sy doel nie en is totaal oneffektief.” De Bruin beklemtoon dat seep en water die beste manier is om jou hande skoon te maak. Sy sê ŉ groot rede vir kommer is dat Suid-Afrikaanse handreinigers nie gereguleer word nie. Daarom kan enigeen dit maak en verkoop as die winkel dit toelaat, en die verbruiker weet dan nie of dit voldoende beskerming bied nie. Waarvoor om versigtig te wees Van die gevare wat ongereguleerde handreinigers inhou, is dat dit metanol kan bevat, wat skadelik kan wees as dit oor ŉ lang tyd gereeld gebruik word. “Metanol kan toksies wees en kan selfs in ernstige gevalle tot sterftes lei, soos wanneer dit gedrink word. Wanneer dit bykomende bestanddele bevat, kan dit ook meer vir ŉ kind soos koeldrank lyk en kinders kan dit per ongeluk drink.” Nog ŉ gevaar waarvan talle mense nie weet nie is dat alkohol kan ontplof as dit in ŉ warm plek gelaat word en daarom moet dit liefs nie in ŉ motor gelaat word nie. Handreinigingstasies (Foto: Maroela Media) Die alkohol in handreinigers kan ook skadelik wees as dit in iemand se oë beland. De Bruin sê ouers moet bedag wees daarop dat spuitbottels met handreiniger in winkels gereeld op ooghoogte vir kinders kan wees en só in hul oë in kan spuit. Wees ook versigtig daarvoor om handreiniger oor ŉ lang tydperk te gebruik sonder enige bevogtiger, want droë hande kraak en die krake kan weer plek maak vir ander mikro-organismes om te ontwikkel. Hoe kan verbruikers veilige besluite neem? De Bruin sê hoewel daar baie min produkte is wat reguleer word, is daar wel ŉ paar wat aan die Suid-Afrikaanse Buro vir Standaarde (SABS) se standaard voldoen. Daarom moedig sy mense aan om reinigers te koop met die SABS se handelsmerk op. “Verbruikers kan begin deur die etiket te lees en seker te maak die produk bevat minstens 70% alkohol. Die naam en die adres van die maatskappy moet daarop wees, daar moet aanwysings op wees en dit moet ŉ bondelkode op hê.” Indien die winkel waarheen jy gaan nie ŉ etiket op sy bottel handreiniger het nie, sê De Bruin jy as verbruiker het die reg om ŉ etiket aan te vra, om seker te maak jy word beskerm. Indien hulle nie ŉ etiket kan voorsien nie, mag die winkel se bestuur jou nie daarvan weerhou om jou eie reiniger te gebruik nie. Rede vir kommer De Bruin sê daar is beslis rede vir kommer oor regulasies in die Suid-Afrikaanse mark vir handreinigers. “Die verpakking het nie altyd al die inligting op het nie, omdat daar nie altyd genoegsame alkohol in is nie en omdat die meerderheid reinigers ŉ klomp ander bestanddele bevat en ons weet nog nie hoe dit die effektiwiteit van die produk beïnvloed nie. Dit gebeur alles omdat die produkte nie reguleer word nie. “Vir ŉ land soos Suid-Afrika, en baie ander lande in die wêreld waar handreinigers nie reguleer word nie, is dit kommerwekkend want jy as verbruiker is geregtig op ŉ produk wat kan sê wat dit doen en wat dit bevat.”