PressReader - Sarie: 2019-01-01 - Maak geld aan­lyn: d­rie vroue ver­tel
Maak geld aan­lyn: d­rie vroue ver­tel
D­rie vroue – een bied aan­lyn te­ra­pie, die an­der En­gels­klas­se, en nog een skryf leef­styl­blogs en gee gri­meer­les­se – ver­tel hoe die di­gi­ta­le wê­reld vir hul­le werks­moont­lik­he­de ge­skep het
Sarie - 2019-01-01 - Januarie Inhoud - DEUR MARGUERITE VAN WYK
‘In­ter­net­te­ra­pie is ’n nuwe ten­dens’ La­ris­sa Ernst, siel­kun­di­ge wat ook aan­lyn kon­sul­teer
“Al­ma­lis ver­bind op die in­ter­net, soos neu­ro­ne in ’n reu­se­brein,” het S­te­phen Ha­w­king, die ont­sla­pe B­rit­se fi­si­kus, eens ge­sê.
Die won­der daar­van is dat ons die he­le wê­reld kan be­reik mits ons ’n re­ke­naar en in­ter­net­ver­bin­ding het.
Chris­ta Mor­ri­son, ’n Suid-a­fri­kaans ge­bo­re di­gi­ta­le do­sent ver­bon­de aan die M­cmas­ter-u­ni­ver­si­teit in Ha­mil­ton, Ka­na­da, voeg by: “Di­gi­ta­le teg­no­lo­gie kon­nek­teer, ver­an­der en ver­groot die moont­lik­he­de van el­ke ver­brui­ker, be­sig­heid en ma­sjien. Ons voel en sien die uit­wer­king op per­soon­li­ke, plaas­li­ke en in­ter­na­si­o­na­le vlak.”
’n Be­sig­heid hoef nie meer in ’n ge­bou be­dryf te word nie. Dit kan e­ni­ge plek ge­re­gis­treer word, en die wer­kers en be­mar­kers kan oor die land- en tyds­gren­se heen ver­sprei wees, met diens­le­we­ring wat 24 uur per dag kan plaas­vind, ver­dui­de­lik Chris­ta.
“Mo­bie­le di­gi­ta­le teg­no­lo­gie, die cloud, da­ta en kuns­ma­ti­ge in­tel­li­gen­sie skep ’n nuwe e­ko­sis­teem waar­in nuwe pro­duk­te, diens­te, werks­rol­le en ge­leent­he­de aan­hou ont­wik­kel,” sê sy.
Maar ter­self­der­tyd, maan sy, moet jy in dié om­ge­wing leer om dui­de­li­ke gren­se te stel so­dat men­se jou nie e­mo­si­o­neel uit­buit nie. “Kry ook ge­noeg oe­fe­ning om van stres ont­slae te raak. En maak se­ker dat jy te al­le tye on­kreuk­baar op­tree, net soos in die ‘ werk­li­ke’ lewe.”
La­ris­sa Ernst, ’n aan­lyn siel­kun­di­ge wat tans in Leu­ven, Bel­gië, woon, en die twee Ka­pe­naars Ne­lia Vi­vierSy­ming­ton, ’n aan­lyn En­gels­kon­sul­tant, en Bai­ley S­chnei­der, ’n leef­styl­blog­ger en ra­dio- en te­le­vi­sie­per­soon­lik­heid wat gri­meer­les­se en vi­deo-blogs (vlogs) op You­tu­be aan­bied en so­si­a­le me­dia soos In­sta­gram, Fa­ce­book en T­wit­ter in­span vir be­mar­king, ver­tel meer. La­ris­sa Ernst was nie spyt toe haar man, Le­on, skep­pen­de hoof by ’n re­kla­me-a­gent­skap, in 2017 ’n pos in Bel­gië aan­vaar nie. Sy is mal oor reis. En wa­fels, fri­tes, sjo­ko­la­de en Bel­gie­se bier het bui­ten­dien haar hart ver­o­wer.
Met A­me­lia, haar twaalf­ja­ri­ge stief­dog­ter, en hul twee span­joe­le, C­har­lie en Lay­la, woon die ge­sin knus in die u­ni­ver­si­teit­stad Leu­ven. La­ris­sa werk as siel­kun­di­ge by haar tuis­prak­tyk as­ook ’n Vlaam­se prak­tyk in Leu­ven en Brus­sel. Sy gee ook aan­lyn te­ra­pie.
“My aan­lyn prak­tyk het toe­val­lig ont­wik­kel,” ver­tel sy. Toe hul­le in 2015 van P­re­to­ria na Kaap­stad ver­huis het, wou heel­par­ty van haar P­re­to­ria-kli­ën­te haar steeds sien en aan­lyn te­ra­pie was die op­los­sing. La­ter het sy ook met in­ter­na­si­o­na­le kli­ën­te be­gin werk. “Dit was lo­gies om ook in Bel­gië dié roe­te te volg.”
Aan­lyn te­ra­pie is ’n in­ter­na­si­o­na­le ten­dens en na­tuur­li­ke e­vo­lu­sie van die teg­no­lo­gie. Heel­par­ty SuidA­fri­kaan­se siel­kun­di­ges bied nou ook dié ek­stra diens aan, sê sy. “Na­vor­sing wys in­ter­net­te­ra­pie is dik­wels net so doel­tref­fend soos tra­di­si­o­ne­le be­ra­ding.”
La­ris­sa het gou be­sef wat­ter be­hoef­te daar aan die diens in die bui­te­land is, ver­al on­der Suid-a­fri­ka­ners. “Hul­le wil met ’n Suid-a­fri­ka­ner hul hart deel.”
Par­ty men­se voel wel on­ge­mak­lik met die vi­deo-op­roep en mis die per­soon­li­ke kon­tak. “An­der is weer bly dat hul­le aan­lyn te­ra­pie ty­dens mid­dag­e­te by die werk kan kry.” >
< La­ris­sa is dank­baar dat sy ook Suid-a­fri­ka­ners op die af­ge­leë plat­te­land kan be­reik.
Haar eer­ste keu­se is om men­se aan­vank­lik per­soon­lik te ont­moet voor be­ra­ding aan­lyn be­gin. “Dit is nie al­tyd moont­lik nie. Nie al­mal is ge­skik vir in­ter­net­te­ra­pie nie. Pro­ble­me soos de­pres­sie en angs kan oor die in­ter­net be­han­del word, maar psi­go­ses of self­dood­ge­dag­tes verg baie de­li­ka­te te­ra­pie. Kli­ën­te met dié toe­stan­de ver­wys ek el­ders vir te­ra­pie in ’n tra­di­si­o­ne­le om­ge­wing.”
La­ris­sa raai kli­ën­te aan om ’n ge­re­gis­treer­de siel­kun­di­ge te kies, het­sy by die re­gu­le­ren­de lig­gaam in die land waar hul­le woon, of by ’n in­ter­na­si­o­na­le lig­gaam.
Aan­lyn kli­ën­te be­reik haar deur per­soon­li­ke ver­wy­sings of ad­ver­ten­sies op me­die­se web­tuis­tes.
In­ter­net­te­ra­pie pas haar om­dat sy haar werks­u­re kan be­paal. “Maar dit verg self­dis­si­pli­ne. In Bel­gië werk som­mi­ge siel­kun­di­ges saans tot 22:00. Ek is pas­sie­vol oor my werk, maar wil nie uit­brand nie.” Nóg ’n voor­deel is dat sy wê­reld­wyd kan werk, selfs as sy reis. So­lank sy haar oor­fo­ne, skoot­re­ke­naar, pri­vaat­heid en in­ter­net­ver­bin­ding het. Maar dit stel ook uit­da­gings. “Bel­gië is in die win­ter ’n uur ag­ter Suid-a­fri­ka. As ek dus om ne­ge­uur sog­gens in die Bel­gie­se win­ter met Suid-a­fri­ka­ners kon­sul­teer, is dit nog stik­don­ker.” Daar is ook baie tyd­so­nes tus­sen Bel­gië en, by­voor­beeld, Hong­kong en Ka­na­da. “Par­ty­keer werk ek of die kli­ënt die tye ver­keerd uit. En soms moet ons voor­af al­ter­na­tie­we plan­ne maak in­ge­val die in­ter­net­ver­bin­ding swak gaan wees.”
Tog meen sy die glo­bal vil­la­ge skep, dank­sy die in­ter­net, ein­de­lo­se sa­ke­moont­lik­he­de –“mits ons wak­ker is en kre­a­tief dink”.
www.la­ris­sa­ernst.com “Dis die ‘mak­lik­ste, moei­lik­ste’ werk ooit – met teg­no­lo­gie en band­wyd­te as daag­lik­se duw­wel­tjies, as­ook kli­ën­te wat el­ke les op sy eie me­rie­te be­oor­deel.”
So gesels be­kroon­de leef­styl­joer­na­lis Ne­lia Vi­vier-sy­ming­ton, wie se lewe in 2015 oor­nag ver­an­der het toe die tyd­skrif waar­voor sy ge­werk het, toe­ge­maak het. “Ek het ge­bid vir ’n nuwe bloei­tyd en nog nooit te­rug­ge­kyk nie.”
Ne­lia gee die af­ge­lo­pe d­rie jaar aan­lyn En­gels­klas­se. Sy werk via vir­tu­e­le klas­ka­mers of plat­forms. Haar kli­ën­te is on­der an­de­re Ko­re­a­ne, Ara­bie­re en Tur­ke, en hul ou­der­dom­me wis­sel van vyf tot tag­tig. “Ek ver­kies om deur in­ter­na­si­o­na­le diens­ver­skaf­fers of sko­le te werk. Die leer­ders kon­tak die in­stel­lings, wat weer be­spre­kings vir my dag­boek doen.”
Sy ver­tel dit is be­lang­rik om be­tyds en goed voor­be­reid te wees. As sy nie stip­te­lik is nie en haar leer­ders gee haar ná ’n in­ter­net­les swak “pun­te”, is dit neu­sie ver­by.
In haar “nuwe lewe” vleg Ne­lia al haar vaar­dig­he­de saam. Met haar hon­neurs­gra­de in siel­kun­de en joer­na­lis­tiek aan die U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch (US) het sy ’n ste­wi­ge ag­ter­grond in mens­wees en ’n goeie al­ge­me­ne ken­nis, en dra­ma was een van haar Ba-hoof­vak­ke. Soms speel sy selfs siel­kun­di­ge via die ku­ber­ruim. “Ek neu­rie slaap­lied­jies vir oor­moeg Oos­ter­se sie­le­tjies met tier­mam­mas, ka­ra­o­ke met nuk­ke­ri­ge tie­ners en help met a­ka­de­mie­se taal­ver­sor­ging en in­ter­na­si­o­na­le ek­sa­men­be­ge­lei­ding.”
Om op te hou werk was fi­nan­si­eel en e­mo­si­o­neel nooit ’n op­sie nie. “Ek dank die Va­der die in­ter­net bied dees­dae so baie moont­lik­he­de.”
Ne­lia sê sy mis nie die joer­na­lis­tiek nie. “Ek was uit­ge­brand ná ja­re se ar­ti­kels skryf.” Maar sy moes haar eers be­kwaam voor sy kon weg­val en klas­gee, en het haar TESOL- en TEYLT­kwa­li­fi­ka­sies ( Te­a­ching En­g­lish to S­pea­kers of Ot­her Lan­gua­ges en Te­a­ching En­g­lish to Young Le­ar­ners and Teen­a­gers) met lof be­haal. “Daar is ve­le op­lei­dings­in­stel­lings, ook aan­lyn, waar­deur jy dié kwa­li­fi­ka­sie kan be­haal.”
Een van haar groot­ste uit­da­gings is om klas­gee kre­a­tief aan te pak. “Ek skep my eie les­plan­ne en doen soms na­vor­sing na ge­lang van leer­ders se be­hoef­tes. Dik­wels voer ons bloot ’n heer­li­ke ge­sprek en selfs siels­ge­sprek­ke.” Sy doen ook kor­po­ra­tie­we kon­sul­ta­sies, soos die voer van “kam­ma-on­der­hou­de” met leer­ders as voor­be­rei­ding vir werk­sof vi­sum-on­der­hou­de.
Ne­lia werk so­wat agt uur per dag. “Ek ver­kies ’n plooi­ba­re roos­ter om­dat my pa Par­kin­son se siek­te het en my ma al ’n be­roer­te ge­had het. Soms gaan ek lang ruk­ke in die Ka­roo kui­er om hul­le te ver­sorg en werk dan glad nie.
“Ek is ook ver­knog aan lang ont­by­te met my seun, Roc­co, ’n stu­dent, kre­a­tie­we kui­er­og­gen­de met vrien­de of som­mer net ’n dag van boek­lees en sjo­ko­la­de eet. Dít was my nooit be­sko­re toe ek as joer­na­lis moes jaag van een na ’n vol­gen­de sper­tyd nie. Op vyf­tig-plus het my siel vry­heid no­dig.” Uit­da­gings is daar wel. “On­ge­luk­kig sit ek met dié werk lang ruk­ke voor die re­ke­naar en kry min oe­fe­ning en dus rug­pyn. Die tyds­ver­skil­le tus­sen Suid-a­fri­ka en an­der wê­reld­de­le, ver­al die Ver­re Oos­te, is ook las­tig. Dit bring soms ei­en­aar­di­ge werks­u­re mee – ná mid­der­nag of baie vroeg sog­gens. Dit kan met ’n mens se so­si­a­le pro­gram in­meng. Dit ge­beur ook soms dat be­spre­kings op die nip­per­tjie
‘Dank­sy die teg­no­lo­gie ge­bruik ek ál my kwa­li­fi­ka­sies’ Ne­lia Vi­vier-sy­ming­ton, aan­lyn En­gels-kon­sul­tant
ver­an­der en dan moet jy nood­ge­dwon­ge jou re­ë­lings wy­sig. Maar as jy geld wil ver­dien, moet jy jou daar­by aan­pas.”
Tog het jy met dié ti­pe werk so­veel moont­lik­he­de, meen sy. Sy en haar man, Alan Mckin­non, ’n spe­si­a­lis in e­lek­tro­nie­se vei­lig­heid, wat ook deel­tyds En­gels aan­lyn gee, wil van­jaar ’n ruk lank in S­pan­je En­gels gee in ruil vir va­kan­sie­ver­blyf. “In die toe­koms wink ’n no­ma­die­se leef­wy­se. Wat kan lek­ker­der wees as om te reis met ’n re­ke­naar?”
‘Op ’n goeie dag kry my leef­styl­blog 51 000 klieks’ Bai­ley S­chnei­der, leef­styl­blog­ger, ra­dio- en Tv-per­soon­lik­heid, so­si­a­le­me­dia- jun­kie, met haar eie You­tu­be­ka­naal
Die in­ter­net is haar speel­veld.
Bai­ley S­chnei­der, be­kend vir haar blog Va­nil­la Blon­de, ge­bruik die in­ter­net daag­liks vir na­vor­sing vir haar ra­di­o­pro­gram van 9 tot 12 op Smi­le 90.4 FM. Dié pro­gram en haar blog be­mark sy op so­si­a­le me­dia, waar sy op In­sta­gram 14 700 vol­ge­lin­ge, 27 900 vol­ge­lin­ge op T­wit­ter en 6 000 op Fa­ce­book het. En dan bied sy gri­meer­les­se en vi­de­o­blogs (vlogs) op haar You­tu­be-ka­naal Va­nil­la Blon­de with Bai­ley aan.
Bai­ley is ge­troud met So­cra­tes Ge­or­gi­a­des, ook be­kend as DJ Sox, en hul klein­tjie, Ge­or­ge (1½), is ’n hand­vol. “Dit is uit­da­gend om al die bal­le in die lug te hou,” er­ken sy. “Ver­al om my You­tu­be-ka­naal ge­reeld op te da­teer. Maar dees­dae moet jy veel­sy­dig wees. Die in­ter­net bied so­veel moont­lik­he­de.”
Bai­ley het ’n graad in kom­mu­ni­ka­sie­kun­de met in­lig­tings­teg­no­lo­gie as hoof­vak aan die U­ni­ver­si­teit van Jo­han­nes­burg (UJ) ver­werf. Haar loop­baan het af­ge­skop met ra­dio. “Ek het al­les uit­pro­beer, van kam­pus- tot kom­mer­si­ë­le ra­dio en die [Kaap­se] in­ter­net­sta­sie 2o­ce­ans­vi­be Ra­dio.”
Toe be­gin sy in 2010 haar blog. Een van haar eer­ste in­skry­wings was oor ’n room wat jy self tuis kan maak en wat waar­borg om ge­wig te laat weg­smelt. “Ek het so­wat 51 000 klieks ge­kry en die in­ter­net het ge­gons.”
Kort voor lank het lesers haar ge­vra om haar mooi­maak­ge­hei­me te deel. “Ek was nog al­tyd mal oor g­ri­me­ring en haar­wen­ke en be­gin toe haar­sti­le­rin­gen gri­meer­les­se op my eie You­tu­be­ka­naal aan­bied. Dit is ’n uit­vloei­sel van my blog en ’n spe­si­a­le diens aan my lesers. Een wat ek dees­dae ’n bie­tjie af­skeep om­dat ek te min tyd het.
“Die bo­nus is dat my blog en You­tu­be-ka­naal geld maak son­der dat ek veel hoef te doen. Dit is ook ’n kre­a­tie­we uit­laat­klep en ho­pe fun en so lek­ker om te­rug­voe­ring van men­se te kry. En ek ge­niet die na­vor­sing wat ek moet doen daar­voor.”
Bai­ley sê sy doen al­les self – van redigering en ver­fil­ming tot draai­boek- skryf. “Iets wat lank duur as jy dit goed doen. Dit verg ge­duld en be­plan­ning.” Boon­op is You­tu­be oor­ver­sa­dig, meen sy. “As jy dus werk­lik wil uit­staan, moet jy u­niek wees. Ge­luk­kig is ek mal oor al­le as­pek­te van my werk en ek bly leer.”
Werks­aan­bie­dings vir ra­dio en te­le­vi­sie stroom in dank­sy haar goeie be­mar­king op In­sta­gram en Fa­ce­book. “Ek plaas mooi fo­to’s, vi­deo’s en in­te­res­san­te teks. En ek skryf en plaas vi­deo’s oor per­soon­li­ke er­va­rings. Men­se wil deel in jou reis, ver­al in dié in­ter­net-era, waar din­ge soms on­per­soon­lik kan raak.”
Vol­gens Bai­ley het sy nog al­tyd ge­hou van uit­da­gings. “Ek glo as ie­mand an­ders iets kan doen, kan ek ook. Ver­al blogs en You­tu­be is die reg­te plek vir my, het ek be­sef.”