PressReader - Beeld: 2017-07-14 - Ren­te­koer­se: SA word steeds ge­byt
Ren­te­koer­se: SA word steeds ge­byt
S­tyg dit in VSA, byt ons spit af
Beeld - 2017-07-14 - Sakenuus - Han­lie S­tad­ler
Suid-A­fri­ka is ná Tur­kye die kwes­baar­ste land wan­neer die ont­wik­kel­de wê­reld ren­te­koer­se be­gin ver­hoog.
Vol­gens Pe­ter At­tard Mon­tal­to van die Ja­pan­se be­leg­gings­bank Nomu­ra is die mees­te lan­de in Oos-Eu­ro­pa, die Mid­de-Oos­te en A­fri­ka iet­wat be­ter daar­aan toe as ty­dens die so­ge­naam­de ta­per tan­trum van 2013.
Dit was toe die Fe­de­ra­le Re­ser­we­raad (Fed), A­me­ri­ka se sen­tra­le bank, be­gin het om sy pro­gram van ef­fek­te-aan­ko­pe, wat be­gin is kort ná die wê­reld- e­ko­no­mie­se kri­sis van 2007-’09, af te skaal.
Se­dert De­sem­ber 2015 ver­hoog die Fed ren­te­koer­se baie ge­lei­de­lik en hy gaan ook bin­ne­kort be­gin om die $4 500 mil­jard se ef­fek­te op sy boe­ke te ver­koop.
An­der sen­tra­le ban­ke – soos die Bank van Ka­na­da, die Eu­ro­pe­se Sen­tra­le Bank (ESB) en die Bank van En­ge­land – is ook op die punt om ef­fek­te te ver­koop of ren­te­koer­se te ver­hoog.
Die om­ge­wing van lae ren­te­koer­se in die ont­wik­kel­de wê­reld was ’n par­ty­tjie vir die ont­lui­ken­de e­ko­no­mieë, waar­heen geld ge­vloei het soos wat in­ter­na­si­o­na­le be­leg­gers op­brengs na­ge­streef het.
Mon­tal­to be­skryf die ein­de van die par­ty­tjie die “leeg­maak van die pons­bak”.
Hy sê die mees­te ont­lui­ken­de lan­de het ’n la­er te­kort op hul lo­pen­de re­ke­ning.
Tur­kye is eg­ter baie kwes­baar om­dat hy steeds ’n e­nor­me te­kort het, baie hoë in­fla­sie be­leef en die land se skuld­vlak­ke vin­nig s­tyg.
Suid-A­fri­ka volg om­dat sy in­fla­sie ook nog be­trek­lik hoog is en die skuld­vlak­ke steeds groei.
Daar was eg­ter ’n “merk­waar­di­ge” ver­be­te­ring in die land se lo­pen­de re­ke­ning.
Dit plaas Suid-A­fri­ka in ’n be­ter po­si­sie as in 2013, selfs al is staat­skuld on­langs tot rom­mel­sta­tus af­ge­gra­deer. “In ge­heel ge­sien, re- ken ons die streek is nou baie min­der kwes­baar en het ’n gro­ter ver­moë om ek­ster­ne ren­te­koers­skok­ke te trot­seer . . . hoe­wel die vloei van geld na ver­skil­len­de ba­te­klas­se die be­pa­len­de fak­tor sal wees.”
Die rand en die Turk­se li­re het van Mei tot De­sem­ber 2013 met die mees­te ge­val van al­le lan­de in die streek – die li­re met 23% en die rand met 20% teen­oor die dol­lar.
Mon­tal­to sê Suid-A­fri­ka het nou re­ëel po­si­tie­we ren­te­koer­se (dus ’n ren­te­koers van ho­ër as die in­fla­sie­koers), wat die land iet­wat min­der kwes­baar maak. Hy be­skou dit as een van die re­des waar­om die Re­ser­we­bank nié die ren­te­koers in Ju­lie sal ver­laag nie.
Suid-A­fri­ka staan wel op die punt om weg­ge­laat te word uit die wê­reldin­deks van staats­ef­fek­te (WGBI), wat tot ’n uit­vloei van ka­pi­taal kan lei.
Lae ren­te­koer­se in die ont­wik­kel­de wê­reld het daar­toe ge­lei dat in­ter­na­si­o­na­le be­leg­gers hul geld na ont­lui­ken­de mark­te soos Suid­A­fri­ka ge­neem het om ’n be­ter op­brengs te ver­kry.