Covid-19: 108 dae later en SA ‘steeds onvoorbereid’Pres. Cyril Ramaphosa tydens Sondagaand se toespraak. (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Ná 108 van algehele afsondering is Suid-Afrika oënskynlik steeds nie gereed om die Covid-19-pandemie die hoof te bied nie. Pres. Cyril Ramaphosa het Sondagaand aangekondig dat ŉ algehele verbod op die verkoop van alkohol dadelik weer in werking tree en het weereens ŉ aandklokreël ingestel. Ramaphosa het Suid-Afrikaners ook afgeransel omdat hulle nie by die regulasies hou nie. Regering steeds onvoorbereid Dr. Pieter Groenewald, leier van die VF Plus, sê Ramaphosa het met sy aankondiging oor die verskerping van regulasies erken dat die regering misluk het in sy pogings om die virus suksesvol te bekamp. Groenewald sê dit dien as bewys dat die regering in die duister rondtas om oplossings te probeer vind en dat hy voortgaan met irrasionele regulasies ten koste van die land se ekonomiese oorlewing. “Dit is ook duidelik dat daar verskillende maatstawwe vir verskillende sektore is. Die taxibedryf word byvoorbeeld toegelaat om teen volle kapasiteit te funksioneer terwyl die virusverspreiding besig is om sy piek te bereik, terwyl die restaurantbedryf, wat grootliks van drankverkope afhanklik is om sake te doen, nou ŉ verdere nekslag toegedien word.” Groenewald sê Suid-Afrikaners het oor langer as drie maande baie opgeoffer om die regering die geleentheid te bied om die gesondheidstelsel gereed te kry vir die piektydperk van die virus, maar die staat kon dit doodeenvoudig nie regkry nie. “Die rede hiervoor is tweevoudig: Die land se openbare gesondheidstelsel was in ŉ haglike toestand voor die koms van Covid-19 en daarna was die periode om gereed te maak gekenmerk deur ŉ vlaag van korrupsie en bedrog terwyl drakoniese en irrasionele regulasies die gesondheidstelsel se vermoë om voor te berei, verder gekortwiek het.” Groenewald sê die president het erken dat die regering nie bestaande, basiese protokolle soos die dra van maskers suksesvol kon afdwing nie, maar veel moeite gedoen is om onsinnige regulasies af te dwing soos om mense op strande in hegtenis te neem. “Die ANC-regering het na 26 jaar aan bewind gewys hy is onbevoeg om te regeer. Die land se ekonomie is vernietig, munisipaliteite is disfunksioneel en staatsondernemings is bankrot. Dit moet daarom nie as ŉ verrassing kom dat die regering op dieselfde wyse misluk het in sy poging om Covid-19 te bekamp nie.” Ramaphosa soek ‘sondebok’ Een van die Wes-Kaap se tydelike veldhospitale. (Foto: Twitter) John Steenhuisen, leier van die DA, het in reaksie gesê Ramaphosa is só vasbeslote om enige aanspreeklikheid vir die regering se mislukkings te omseil, dat hy die skuld daarvoor nou probeer pak op presies dieselfde burgers wat hy versuim om te beskerm. Hy sê die alkoholverbod en aandklokreël is ook ŉ poging om die aandag af te lei van die regering se versuim om behandelingsfasiliteite en toetskapasiteit te vermeerder. Volgens hom stel Ramaphosa nie net mense se inkomste nie, maar ook hul lewens in gevaar nadat hy Suid-Afrikaners gevra het om groot opofferings te maak sodat die regering op die pandemie kon voorberei. “Die land het geantwoord, maar die regering kan niks daarvoor wys nie.” Die DA sê daar is benewens die veldhospitale wat in die Wes-Kaap opgerig is en ŉ enkele veldhospitaal in die Oos-Kaap wat deur die private sektor opgerig is, nie ŉ enkele operasionele veldhospitaal in enige van die ander provinsies nie. Steenhuisen sê die DA-geleide Wes-Kaap het sy gesondheidsorgstelsel versterk en infeksies bestuur met ŉ aggressiewe en gefokusde toetsprogram en só die kurwe afgeplat en openbare gesondheidsorg verbeter. In die Wes-Kaap is daar in hierdie stadium steeds plek in hospitale terwyl infeksies die piek bereik, terwyl die mense in ANC-geleide provinsies veg vir suurstof en hul lewens en die geld wat openbare gesondheidsorgsentrums moes versterk, vermors is. Steenhuisen sê pleks daarvan dat toetse gedoen, kwarantynfasiliteite, hospitaalbeddens, suurstof en versorgers vermeerder word, is daar die gewone korrupsie en verdagmakery. “Die argument dat alkoholverwante trauma die stelsel onder druk plaas, is ŉ verskoning en ŉ toesmeerdery van dié versuim. Alkohol is die sondebok, nie die oorsaak nie. ŉ Aanklokreël skep die illusie van beheer, terwyl die regering duidelik geen beheer oor die ware kwessie – behandeling en toetse – het nie. Die DA het ook die verbod op besoeke aan familie verwerp en vra die vraag oor hoe dit wettig kan wees om ŉ casino of kerkdiens saam met 49 ander mense by te woon, maar onwettig is om jou eie familie te besoek. Steenhuisen sê dit ondermyn die reg op waardigheid en dit wat van mense mense maak. Hy sê ŉ meesterplan is nodig om behandeling en voorkoming te versterk en dat die regering die private sektor om hulp moet vra. “Skrap planne vir die finansiering van die Suid-Afrikaanse Lugdiens, motorfietse en e-tol en herlei dié geld na die bou van veldhospitale en die doen van toetse.” Steenhuisen sê groter samewerking is nodig om te verseker pasiënte het genoeg suurstof. Gratis gesigmaskers moet ook verskaf word aan diegene wat dit nie kan bekostig nie. Geen tyd om voor te berei (Argieffoto) Die organisasie Sakeliga sê die regering het weer halsoorkop regulasies ingestel. “Dit is onaanvaarbaar dat, ná maande om openbare beleidsresponse voor te berei – en met Covid19-gevalle wat soos verwag, maar teen ŉ stadiger pas as vermoed, toeneem – pres. Ramaphosa Suid-Afrika sonder ŉ oomblik se kennisgewing na moontlik die mees ingrypende afsonderingstaat ter wêreld terugskuif,” sê Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga. “Die gevolg van die afsonderingstaat soos ons dit leer ken het, sal wees marginale mediese voordele en omvattende skade aan lewens en lewensgehalte, danksy die wyse waarop dit toegepas is.” Le Roux sê sonder tyd om voor te berei of regsadvies in te win, staar boetes en tronkstraf ondernemings en die publiek nou vir ŉ vlaag nuwe oortredings in die gesig. “Sonder kennisgewing sal duisende ondernemings – wat sopas weer voorraad ingeneem het – nie môre kan oopmaak nie en toe moet bly omdat oopmaak nie lonend is nie. Sonder om ŉ toename in Covid‑19-gevalle in hul gebiede te ervaar, sal selfs die mees afgeleë dorpe nou dieselfde verskerping in beperkinge as die mees geraakte streke ervaar.” Hy sê polisiebeamptes moet nou boonop dadelik van een arbitrêre stel regulasies na ŉ ander oorskakel. Sakeliga se span van regs- en beleidsontleders bestudeer tans die jongste regulasies.