Voorlegging in parlement oor MededingingwysigingswetPiet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga. Die Mededingingswysigingswet van 2018 is die nuwe Swart Ekonomiese Bemagtiging (SEB). Dít is die standpunt van Sakeliga nadat dié sakewaghond vandeesweek ŉ sitting van die portefeuljekomitee vir ekonomiese ontwikkeling bygewoon en ŉ voorlegging in die parlement gedoen het. Piet le Roux, uitvoerende hoof van Sakeliga, wat die sitting bygewoon het, het sy organisasie se hoofbekommernis gestel: “Die Mededingingswysigingswet van 2018 blaas ras in elke deel van die ekonomie in. Dit stel voor dat ekonomiese handelinge verskillend beoordeel word, afhangende van die ras van partye. Ingevolge die wetsontwerp sal mededingingsowerhede die mandaat hê om pryse, samesmeltings, verkrygings, aankope en ander ekonomiese handelinge verskillend vir swart en wit persone te hanteer, insluitende goedkeur, verwerp, penaliseer of beperk,” het Le Roux gesê. “Hoewel die wetsontwerp die term ‘histories benadeelde persoon’ gebruik, is die toepaslike maatstaf in wese een van ras. Die wetsontwerp bevat veelvuldige verwysings van hierdie aard, vergeleke met vier voorkomste daarvan in die huidige Mededingingswet.” Le Roux het na twee klousules in die wetsontwerp verwys: “Klousule 5 verbied firmas, wat geag word dominant te wees, om te vereis dat firmas wat deur swart persone beheer word produkte aan hulle verkoop teen ’n prys wat die vermoë van die verskaffer om sogenaamd doeltreffend deel te neem belemmer. Anders gestel, firmas wat aankope by besighede in swart besit doen, kan die risiko van regsaksie in die gesig staar indien hulle sou probeer om vir laer pryse te onderhandel. Ironies genoeg sal dit nie net mense ontmoedig om sake met besighede in swart besit te doen nie, maar dit sal ook firmas in swart besit aanmoedig om pryse te verhoog – uiteindelik ten koste van verbruikers van alle rasse.” Hy het gesê Klousule 7 van die wetsontwerp bepaal dat die toetrede tot, deelname aan en uitbreiding van firmas wat deur swart persone beheer of besit word ŉ belangrike oorweging behoort te wees om vrystelling van verbode gedrag ingevolge die Mededingingswet te bepaal. “Ingevolge hierdie klousule sou iets wat as niemededingend beskou word as ’n wit persoon dit doen, wel aanvaarbaar wees as ’n swart persoon dit doen. Dit is moeilik om te sien hoe sulke rasselektiewe wetgewing versoenbaar met die grondwetlike vereiste van algemeengeldendheid van wetgewing kan wees. Dalk belangriker selfs, sal dit boonop, wanneer potensiële vennote geag word van verskillende rasse te wees, die vertroue en respek wat tussen dié vennote nodig is skade aandoen en organiese ekonomiese normalisering ontwrig.” Le Roux beklemtoon dat, hoewel die Mededingingswet sedert die aanvaarding daarvan beperkte magte vir diskriminasie op grond van ras bevat het, die wysigingswetsontwerp hierdie oorwegings nou die middelpunt van mededingingsbeleid maak. “Dit is vir my duidelik dat die wetsontwerp doelbewus opgestel is om mededingingswetgewing in ’n SEB-voertuig te omskep. Die resultaat sal natuurlik nie die werklike bemagtiging van swart mense wees nie, maar die bemagtiging van burokrate en groter staatsbeheer oor die ekonomie ten koste van verbruikers, werknemers en beleggers van alle rasgroepe.” Klik hier om Sakeliga se geskrewe voorlegging aan die portefeuljekomitee te lees.