JY LEES NOU Gewaarborgde beleggings: dit is wat jy moet weet
Baie mense sien glad nie kans vir beleggings wat wipplank ry nie.
Hulle het geld om te belê, maar wil die gemoedsrus hê dat die bedrag beskerm word en dat hulle niks sal verloor nie. Hulle kies dikwels gewaarborgde beleggings.
Dié soort beleggings waarborg jou groei en beskerm beleggers teen groot markverliese, al val die aandelemark of verander die wisselkoers van die rand.
Ons het by Roenica Tyson, ’n beleggingsprodukbestuurder van Glacier by Sanlam, gaan raad vra oor wat jy moet weet om die regte keuse te maak.
Jou geld word vir ’n vaste tydperk belê – gewoonlik vyf jaar. Oor die algemeen is die vereiste dat ’n eenmalige bedrag belê word en dat jy nie maandeliks kan bydra of ekstra bedrae byvoeg nie.
Daar is sekere beleggings waar die maatskappy ’n spesifieke opbrengs oor die beleggingstydperk vir jou waarborg, terwyl ander se waarborg weer verband hou met die markopbrengs.
Alle gewaarborgde beleggingsprodukte is egter nie eenders nie. Vra ’n finansiële raadgewer oor watter opsie die beste is vir jou.
Sluit die waarborg fooie en belasting in?
Wanneer jy jou geld in sekere gewaarborgde produkte belê, sal hulle gewoonlik vir jou ’n voorstelling gee van wat die uitkeerwaarde van jou belegging aan die einde van die voorafbepaalde tydperk sal wees.
Voorbeeld: Jy kry ’n meevaller van R50 000 en wil dit vir vyf jaar in ’n gewaarborgde produk belê. Die maatskappy waarborg dat die uiteindelike waarde ná vyf jaar R65 000 sal wees.
Maak egter seker wat die impak van fooie op jou opbrengs sal wees. Gaan dit die uitkeerwaarde laat verminder? En wat is die uitkeerwaarde voor en nadat belasting afgetrek is?
Maak dus seker wat die geprojekteerde uitkeerbedrag van jou belegging gaan wees met alles in ag genome. Vergelyk ook die fooie van verskillende produkte voor jy besluit.
Wie waarborg die uitbetaling?
Daar is altyd nog ’n party betrokke wat die belegging waarborg. Dit is dikwels ’n bank, of as die gewaarborgde produk ’n polis is, is dit die maatskappy wat dit onderskryf.
Maar wat gebeur as die bank of maatskappy skielik vou? Omdat dit ’n moontlikheid is, moet jy liewer by erkende beleggingsmaatskappye bly wat ’n bewese geskiedenis het en finansieel gesond is.
Finansiële maatskappye moet by die Gedragsowerheid vir die Finansiële Sektor (FSCA) of die Voorsorgowerheid (Prudential Authority) van die Reserwebank geregistreer wees.
Jy kan dit nagaan by fsca.co.za. ’n Onafhanklike finansiële raadgewer wat inligting oor verskillende maatskappye het, kan jou help kies.
(Kyk by “Kry hier nog raad”.)
Bly die waarborg dieselfde oor die hele beleggingstydperk?
Die potensiële opbrengs wat jy op gewaarborgde beleggings kan kry, verskil. Jy kan ’n produk oorweeg wat ’n bepaalde opbrengs oor die beleggingstermyn waarborg.
Dan kan jy nie enige ekstra groei daarop kry wat meer is as die gewaarborgde waarde nie. Daar is ook produkte wat gekoppel is aan die prestasie van sekere fondse of die markte.
’n Voorbeeld is wanneer jy ’n sekere opbrengs kan verdien, maar op die voorwaarde dat die mark se prestasie ook positief is.
Jy moet seker maak jy verstaan waarop die gewaarborgde opbrengs gegrond word en wat die groeipotensiaal van die produk is voor jy die belegging kies.
Vra ’n finansiële raadgewer oor ander beleggingsprodukte waar jy ook jou geld vir ’n sekere tydperk kan belê en tog groei en sekuriteit kan kry. Vergelyk die verskillende produkte sodat die een wat jy kies, inpas by jou spaardoelwitte en jou groter finansiële prentjie.
In watter geldeenheid word die opbrengs bereken?
Dit is gewild om Suid-Afrikaanse beleggings te koppel aan buitelandse fondse of markte wat op die Amerikaanse dollar of euro gegrond is.
Namate die rand se waarde teenoor die Amerikaanse dollar styg of daal, kan dit ’n uitwerking hê op die geld wat jy uitkry; daarom moet jy verstaan of ’n deel van jou belegging wel buitelandse en wis- selkoersblootstelling het.
Sekere beleggings het nie ’n wisselkoersrisiko nie en gee waarborge wat in die rand aan die buitelandse markte gekoppel is. Vra die beleggingsmaatskappy hieroor en maak seker jy verstaan alles.
Hoe toeganklik is jou geld voor die beleggingstydperk verstryk?
Die gewaarborgde beleggings het vaste beleggingstydperke en is so ontwerp dat jy eers die volle waarborg of voordeel kry as jy vir die volle tydperk belê.
Jy kan beperk word op die bedrag wat jy onttrek en op hoeveel keer jy mag onttrek.
Jy gaan weinig of geen toegang tot jou geld hê nie; moet dit dus nie as ’n noodfonds beskou nie.
Spaar liewer op ’n ander manier vir ’n noodfonds sodat jy maklik die geld kan onttrek as jy dit nodig kry. ’n Gewaarborgde belegging moet deel wees van jou groter finansiële plan.
Instituut vir Finansiële Beplanning (www.fpi.co.za)
Finansiële Tussengangervereniging van Suider-Afrika (www.fia.org.za)
Meer oor: belegging| geldsake