PEN Afrikaans Nuusbrief: Mei 2016 | LitNet
PEN Afrikaans Nuusbrief: Mei 2016
PEN Afrikaans PEN Afrikaans 2016-05-04
Deur sy grondwet en affiliasie met PEN International is PEN Afrikaans sowel verbind tot die bevordering van menings- en uitdrukkingsvryheid as tot die handhawing en uitbou van taalregte. As PEN-sentrum ondersteun ons PEN International se Girona-manifes oor Taalregte wat onder meer verklaar dat taaldiversiteit ’n wêrelderfenis is wat gekoester en beskerm moet word. (Die volledige manifes kan hier gelees word.)
Rakende die Universiteit Stellenbosch se omstrede konseptaalbeleid vind ons as bestuur van PEN Afrikaans dit dus noodsaaklik om stelling in te neem. Dit gaan hier immers sentraal om die inkrimping van taalregte. Ons besef egter ook terdeë dat dit ’n ingewikkelde én emosioneel gelaaide saak is. Ons verwag nie dat al ons lede met die bestuur se posisie sal saamstem nie. Inteendeel, ons bly in die eerste plek verbind tot menings- en uitdrukkingsvryheid en verwelkom gesprek oor dié aangeleentheid. Ons vra net dat lede hulle van persoonlike venyn weerhou.
Die US se konseptaalbeleid is hier aanlyn beskikbaar.
Stellingname oor die Universiteit Stellenbosch se konseptaalbeleid deur PEN Afrikaans se bestuur
Die Universiteit Stellenbosch se konseptaalbeleid is ’n dokument wat verskeie mooi gebare in die rigting van meertaligheid maak, maar met soveel voorbehoude dat daar uiteindelik bloot lippediens aan ’n grondwetlike reg bewys word. Die universiteit verbind hom met hierdie dokument slegs tot ’n eentalige kampus en leeraanbod met geen daadwerklike verpligting om Afrikaans of isiXhosa verder as akademiese tale te eerbiedig of te ontwikkel nie. Daar is, trouens, in hierdie konsepbeleid geen waarborge vir toekomstige Afrikaanse studente waarop hulle hul sal kan beroep om byvoorbeeld ten minste in Afrikaans getoets of eksamineer te word nie. Sou dié beleid aanvaar word, verkry die Universiteit Stellenbosch in der waarheid die reg om alle studente en personeel uit te sluit wat nie in Engels kan leer of doseer nie.
Die bestuur van PEN Afrikaans beskou Afrikaans as ’n nasionale bate – ’n taal wat reeds só ontwikkel is dat dit van pre-primêre tot tersiêre vlak ingespan kan word om kennis oor te dra en te verwerf. Die taal is daarmee ’n waardevolle bemagtigingsmiddel. Indien dit nêrens meer tersiêr aangebied word nie, beteken dit dat alle studente wat akademiese sukses deur middel van Afrikaans sou kon behaal, ontmagtig en uitgesluit word. Suid-Afrika kan dit nie bekostig nie.
Die bestuur van PEN Afrikaans ondersteun derhalwe die volgende stellingname van “bekommerde “akademici” verbonde aan die US ten volle – ’n posisie waarmee ook die US se Departement Afrikaans-Nederlands hom amptelik vereenselwig het:
Verset teen die skuif na ’n hegemonie van eentaligheid aan die Universiteit Stellenbosch
Die duidelike voorkeur wat Engels geniet in die konseptaalbeleid van die Vise-Rektor Onderrig en Leer van die Universiteit Stellenbosch skep die basis vir die toekomstige verwydering van onderriggeleenthede in Afrikaans en isiXhosa waarvoor daar in die huidig geldende taalbeleid van die Universiteit Stellenbosch nog voorsiening gemaak word. Dit het verder ook die potensiaal om ’n agenda van verkorporatisering en onkritiese ‘internasionalisering’ aan die universiteit te bewerkstellig en daarmee die belangrike ruimte te laat krimp en te omseil wat die studentebeweging geskep het om die dekolonialisering van Suid-Afrikaanse universiteite aktief na te jaag. Sinvolle gesprekvoering oor die rol van die universiteit in Suid-Afrika en in Afrika hou in dat die hegemonie van ’n beperkte en beperkende universele Engels betwis word en dat die rol en bemagtiging van plaaslike tale op só ’n wyse erken word dat hulle gebruik daadwerklik op ’n wesenlike en volhoubare manier uitgebrei word.
Die ondertekenaars stel voor dat gelyke erkenning aan Engels en Afrikaans gegee word as administratiewe en akademiese tale by die Universiteit Stellenbosch met ’n werklike verbintenis om ook isiXhosa as akademiese taal te ontwikkel. Op dié manier sal mettertyd voldoende voorsiening vir die belangrikste tale in die Wes-Kaap gemaak word. Terselfdertyd behoort al die amptelike tale van Suid-Afrika verwelkom te word sodat daar sodoende ’n ruimte tot stand kom vir die ontwikkeling van ’n funksionerende en diverse veeltalige samelewing.
Indien jy hierdie petisie wil onderteken, kan jy dit doen deur hierdie skakel na die Gelyke Kanse-webwerf te volg waar dié verklaring ook in Engels te vinde is.
Jy kan ook daar die Gelyke Kanse-beswaarskrif ondersteun, sou jy wou. Die inhoud van hierdie beswaarskrif kan hier gelees word.
Verskeie reaksies op die US se beleidsvoorstel en die gesprek daaromtrent, waaronder die korrespondensie tussen prof. Anton van Niekerk en Breyten Breytenbach, vind jy hier.
Trippel-7 is meer as 'n baie gelukkige nommer
Dis die woorde van Bettina Wyngaard, bekroonde skrywer en PEN Afrikaans se ondervoorsitter, wat pas saam met ses ander woordenaars geïnspireerd teruggekeer het van die geskiedkundige Trippel-7-toer deur die Noord-Kaap. Saam met Frazer Barry (liedjieskrywer van Tribal Echo), Eldridge Jason (skrywer van Gerook), Daniel Swartz (rymkletser van Rimestein), die skrywer, joernalis en dosent Anastasia de Vries, die internasionaal bekende digter Diana Ferrus en die baie gewilde jeugboekskrywer Anzil Kulsen, het Bettina op soek gegaan na onontdekte vertelkunstenaars en stories in enige vorm of taalvariant – enersyds ter viering van Afrikaanse taalverskeidenheid en andersyds ter bemagtiging van diegene wat nog nooit of bitter selde tevore ’n kans gegun is om hul verhale of talent te slyp nie. Dié sewe van Trippel-7 het gratis werkswinkels aangebied in Griekwastad, Groblershoop, Upington, Kakamas, Pofadder, Okiep en Kharkams aan 174 vertel- en leergierige aspirant-skrywers.
Hierdie syfers getuig van ’n merkwaardige opkoms en ’n brandende belangstelling, maar dit is, soos Bettina sê, net ’n deeltjie van die storie. 'n Groter deel van dié hoopvolle storie word sigbaar wanneer jy hier op die Trippel-7-fotoblad klik waar jy ook indrukke van die ander deelnemende skrywers vind.
PEN Afrikaans sien uit na die Trippel-7-bloemlesing wat in die vooruitsig gestel word. Dié boek sal ’n ander deel van al die stories agter hierdie hartverwarmende foto’s vertel. Die bundel word uitgegee in samewerking met die ATKV en behoort teen die einde van dié jaar of vroeg in 2017 te verskyn.
Nuwe Afrikaanse boeke in Mei 2016
Laastens, baie geluk en alle sukses aan ons lede wat in Mei nuwe boeke op die rakke het. Jy kan hier 'n lys aflaai van al die nuwe Afrikaanse publikasies wat vandeesmaand verskyn.