Teen die tyd van sy geboorte was sy oupa aan vaderskant (Alexander II) keiser. Michail was die vierde aanspraakmaker op die troon ná sy pa en ouer broers Nikolaas II en Georgi. Ná die sluipmoord op sy oupa in 1881 word hy die derde aanspraakmaker en in 1894, ná die dood van sy pa, die tweede een. Sy broer Georgi is in 1899 oorlede. Michail word dus die vermoedelike erfgenaam van die nuwe keiser, Nikolaas II. Die geboorte van Nikolaas se seun, Aleksei, in 1904 skuif Michail tydelik terug na tweede plek, maar Aleksei het hemofilie en daar word nie verwag hy sal lank lewe nie. Toe Nikolaas op 15 Maart 1917 namens homself en sy seun abdikeer, is Michail aangewys as sy opvolger. Michail het egter die aanvaarding van die troon uitgestel totdat dit deur ’n verkose vergadering bekragtig word. Hy is nooit as keiser gekroon nie en tydens die Russiese Rewolusie van 1917 is hy gevange geneem en op 13 Junie 1918 naby Perm vermoor.
Omdat hy nooit regeer het nie, word sy broer Nikolaas II beskou as die laaste de facto-keiser van Rusland. Michail het grootliks 'n vergete voetnoot van die geskiedenis geword. Historici verwys soms na hom as Michail II, die laaste keiser van Rusland.