Dit is laatmiddag en hier is bykans g’n mense op Langebaan se hoofstrand nie. ’n Drawwer sukkel oor die sand, terwyl ’n kelnerin – nog in haar uniform – strandlangs huis toe stap ná haar lang skof.
Verderaan staan ’n gesin en lyn natmaak – hulle silhoeëtte strak teen die vurige oranje weerkaatsing op die strandmeer.
Vlieërplankryers is sekerlik die enigste mense wat bly is as die wind pomp. En Langebaan het behoorlik ’n besigheid van wind gemaak. Die dorp word beskou as een van die beste plekke ter wêreld om vlieërplank te ry. Hier is blyplekke, opleidingskole en winkels wat toerusting verhuur vir mense wat van heinde en ver kom om hiér hulle vlieërs in die wind te laat bol.
Selfs in die winter wanneer die wind op sy makste is, rits twee vlieërplankryers heen en weer op die strandmeer. Rynard Visser ruk tot stilstand in die vlak water naby my terwyl sy pêl, Tanner Fourie, nog doer anderkant toertjies doen.
“Ons trek ons duikpakke aan en kom strand toe elke keer as die wind lekker lyk,” vertel Rynard, ’n Langebaan-local. “Die wind is flouerig vandag, maar ons maak ’n plan. Ons gebruik net groter vlieërs, so maklik soos dit.”
As die wind begin waai wanneer jy hier vakansie hou, sit die DStv af en kom kyk hoe dié vlinders van die see op die water bokspring en bollemakiesies maak.
Wanneer die selfdoengogga jou byt, byt hy hard. En as jy so knap is soos dié leser, bou jy sommer jou eie yskaslaai vir jou voertuig.
Vir Ben Swart van Brackenfell is daar niks lekkerder as om ’n selfdoenprojek aan te pak en in die proses ’n paar rand te spaar nie. Wanneer hy en sy gesin die pad vat, sleep hulle ’n bielie van ’n boswa wat hy self gebou het en die Prado het ook sy eie geboude laaistelsel agterin. (Lees die selfdoen-artikel vir die laaistelsel hier).
Maar met die laaistelsel op sy plek het die 52 liter-yskas net effens te hoog gesit vir hom en sy vrou, Mariëtte, om ’n koue enetjie gemaklik te kan uithaal. Dit sou nie deug nie, want hy het die laaistelsel juis gebou om braaitoerusting te bêre, en as daar gebraai word, het ’n mens lafenis nodig. Toe besluit Ben hy gaan sy eie yskaslaai bou.
Die yskaslaai pas bo-op die laaistelsel. Dit bestaan uit ’n raam en spore wat bo-op die laaistelsel vasgebout is, en ’n staallaai waarin die yskas sit.
Ons kortetjies kan nou ook in die yskas sien om ’n bier uit te haal! Ek kan nie aan ’n nadeel dink nie.
Maak seker die spoor is die regte lengte wanneer jy meet, anders gaan die yskas dalk ’n bietjie te laag “hang”.
3 Gly-gly. In elk van die twee hoeke op die basis het Ben ’n laer vasgesit, sodat die laai daarop kan in-en uitgly.
4 Op sy plek. Die raam is bo-op die laaistelsel vasgebout. Ben het ’n 2 mm-plaat vooraan vasgesweis waarop die laai kan lê, en ’n teflonstrook daaroor gesit sodat die laai lekker kan in- en uitskuif.
5 Hy’s stewig hoor. Links voor aan die spore het Ben ’n knip aangesit sodat die laai nie rondgly wanneer hy toe is nie.
6 Reg vir die langpad. Die laai waarin die yskas sit, het ’n ekstra stukkie plaat wat uitsteek sodat die knip daaraan kan haak.
Almal sit deesdae met oorfone op, en doefdoefmusiek wat in jou ore blêr is die norm. Doen jy moontlik jou gehoor skade aan?
In ’n studie wat deur die Universiteit van Iowa gedoen is, en in die Joernaal van Neurowetenskap gepubliseer is, is bevind dat die spesifieke weefsels, wat deur die oor geproduseer word, se funksie is om 'n gesonde verbinding tussen die haarselle en neurone, wat verantwoordelik is om elektriese seine na die brein te stuur, te verseker. Wanneer hierdie haarselle beskadig word, word die produksie van dié weefsel belemmer.
Probleme om ’n persoon vanuit ’n ander vertrek te hoor – of as die persoon wegkyk terwyl hy/sy met jou praat.
As jy agterkom dat jy hoor wanneer iemand praat, maar jy kan nie altyd presies hoor wat hulle sê nie.
As ’n familielid of vriend vir jou sê dis tyd vir ’n gehoortoets. Dit beteken ander persone begin dit al besef, hoewel jy nie noodwendig dit al self agtergekom het nie.
“Virale infeksies, waarvan ’n mens moontlik onbewus is, kan ook gehoorverlies veroorsaak. Gewoonlik is dit 'n skielike probleem.
"As jy opstaan met ’n skielike dowe oor, moet dit as ’n mediese noodgeval beskou word omdat onmiddellike behandeling die skade moontlik kan verhoed,” sê Yolandé.
Indien jy geraasblootstelling van enige aard het, moet jou gehoor ten alle tye beskerm word deur die gebruik van oorpluisies of oorfone, sê Yolandé.
As jy agterkom dat daar enige verandering in jou gehoor is, moet jy dadelik daarna laat kyk. Vroeë behandeling is die sleutel tot baie beter uitkomste op die langtermyn, meen sy.
“’n Skielike verswakking in gehoor of ’n skielike begin van ’n suising of sonbesiegeluid in die oor moet dadelik aangespreek word.”
“As gehoorverlies onbehandeld gelaat word, vind ’n verswakking in die senuweebane en die ouditiewe korteks in die brein ook plaas. Dit kan op die lang termyn veroorsaak dat spraak nie meer so goed deur die brein ontvang en verwerk kan word nie – in dié stadium sal beperkte hulp vir die probleem beskikbaar wees.”
’n Oudioloog is ’n persoon wat in die evaluering van die gehoorstelsel en die gehoor spesialiseer, asook die behandeling van gehoorprobleme waar nodig. Om die naaste oudioloog aan jou te kry, besoek die Suid Afrikaanse Oudiologievereniging (South African Association of Audiologists (SAAA)) se webwerf.