Trapsuutjie verander van kleur oor hul Sakeleier van die Jaar | IOL Business Report
Opinion / 23 April 2019, 07:00am / Adri Senekal de Wet
Wat is dit in Dr Iqbal Survé wat Independent Media se kompetisie so verskriklik ontstel?
As redaktrise van Business Report (BR) het ek baie artikels geskryf, en elke keer as ek Doc se naam noem, word ek aangeval. Dan is ek sy Embongi, (praise singer), of sy Queen Bee, of wat ookal. Sommige gaan so ver en beweer Doc skryf my artikels, en al wat ek doen is om te wag op sy instruksies.
Vandag skryf ek weer ‘* storie oor Survé. Met die verwagte implikasies. Laat my toe om in my moedertaal my weergawe van Doc met die wat verder wil lees te deel.
Ek het Survé bykans 25 jaar gelede ontmoet; ek was ekonomiese redaktrise by Sake Rapport. Dit was laat een Vrydag middag by die ou kantoor van Rapport in Doornfontein. Die Sake redakteur was oorsee en ek moes instaan. Onder groot druk om die markverslag te skryf, net kort voor "deadline", merk ek twee jong Indiër manne op.
Hulle loop op en af by my kantoor verby en beweer hulle het ‘* onderhoud met Marlene Britz; sy was nie daar nie, en ek maak verskoning dat ek onder druk is en vra dat hul herskeduleer. Die een man lyk toe so teleurgesteld, en se hulle vlieg ongelukkig dieselfde aand terug Kaap toe. Ek vra toe maar wat is hulle storie. “Ons gaan op die Johannesburgse Aandelebeurs (JEB) noteer in die volgende paar weke,” se die een man. Ek los alles. Noteer? In my kop dink ek die man is gek. Daar was bitter min noterings - dit was gedurende '* erge ekonomiese afswaai fase, en, om eerlik te wees, die mense is, wel, "anders-kleurig".
“Wat gaan julle noteer meneer, en wie is julle?”, vra ek uit blote nuuskierigheid. “Ek is Dr Iqbal Survé en my kollega is Mo Kajee, hy is die finansiële bestuurder. Ons gaan Sekunjalo noteer. Ons besigheid behels beleggings in die visbedryf, gesondheidsorg en tegnologie. Ons het ook ‘* fabriek wat produkte vir hospitale produseer, en ons besit aandele in Health & Racquet. Ek is ‘* mediese dokter, maar het my beroep as dokter opgegee en besluit om die besigheids-wereld te betree,” se die man ewe trots. Hy vertel van sy verhouding met Nelson Mandela wat hom inspireer het om die sake-wereld te betree.
Nou hier is ‘* storie, weet ek onmiddelik. Ek bel die fotograaf, Jan Botha, en vra hy moet ‘* foto van die twee manne neem, en ek begin skryf. Die artikel verskyn die Sondag op bladsy 3 in Sake Rapport. Ek dink die opskrif was "Swart maatskappy gaan beurs toe". Ek sal die artikel soek en her-publiseer.
Wat hierna gebeur het is eintlik die storie. Die nou ontslape redakteur van Rapport, Dr Izak de Villiers, konfronteer my die eerste Dinsdag nadat die artikel verskyn het. Sake Rapport op sy tafel, met my bladsy 3 artikel oop, vra hy my in suiwer Afrikaans, “Senekal, wat soek die koelie in my koerant?" Ek verduidelik van die notering, die eerste in ‘* lang tyd, maar ek word versoek om sy kantoor te verlaat. Ek het gedink my loopbaan as jong joernalis is verby. Ek is nie afgedank nie, net gewaarsku.
Ek het die notering gevolg. Dit was suksesvol, maar het min blootstelling gekry. Hoe Sekunjalo dit reg gekry het om genoteer te bly is ‘* wonderwerk.
Survé het nietemin as sakeman uitgestaan, tot so mate dat hy as “Sakeleier van die Jaar” deur Naspers aangewys is. Sekunjalo is vele male aangewys as top Empowerment Company van die jaar, onder sy leierskap. In 2010 bel ek hom en vra of daar vir my ‘* geleentheid by Sekunjalo is. Hieroor gaan ek ‘* boek skryf. Dit blyk asof dit die enigste manier is om die pad wat Survé geloop het met die wereld te deel.
Ed Herbs het Sondag ‘* artikel in Rapport as "vryskut joernalis" geplaas. Lees dit maar or Naspers se platform. Dit is ironies dat dieselfde publikasie wat Survé as Sakeleier gekies het, hom vandag wil vernietig. Ek vra weer, waarom?
Hy is nie korrup nie, hy is ‘* entrepreneur en ‘* wereld-bekende sakeleier. Wie is jy Ed? Bou jy ondernemings en neem derduisende mense in diens? Dra jy Suid-Afrika se beste belange op jou hart, of word jy, soos Jacques Dommisse, betaal om “Iqbal uit te haal”.
Ek daag jou en Dommisse vandag uit vir ‘* ope debat oor Survé. Op enige platform. Dan kan Jacques onder eed sweer of dit waar is dat “Koos Bekker ‘* spesiale ondersoek afdeling geskep het om Iqbal uit te haal”.
WATCH: Now is the time to upskill youth in readiness for 4IR – Survé