Artikels | Wanneer dit tyd is om te aan te beweeg
Wanneer dit tyd is om te aan te beweeg? Go Back
By Ilé Schutte
Partly published in Sarie Magazine: Jan/Feb 2015
Verhoudings is ‘n noodsaaklike deel van mens-wees. Die mens is nie gemaak om sonder dit te kan funksioneer nie. Tog is verhoudings nie iets om ligteliks op te neem nie – ja, dit kan bydrae tot innerlike vreugde en vervulling, maar op die selfde tyd kan dit ook die konteks skep vir diep emosionele wonde. Elke mens is uniek en daarom is elke verhouding ook uniek. Net soos n koek die produk van sy bestandele en metode is, net so is ‘n verhouding die produk van die interaksies tussen die individue in die verhouding. Elk met hul unieke genetiese samestelling, persoonlikhede, ervaringe en blootstelling. Weens verskeie redes kan verhoudinge, net soos ‘n koek, ongelukkig ook flop.
Sielkundiges aan die Universiteit van Kansas in die VSA het ‘n studie gedoen om vas te stel watse rol jou persoonlikheid speel in die manier hoe jy met iemand opbreek. Die studieleiers is van mening dat jou verhouding met jou ouers ook ‘n merkbare rol speel in hoe jy ‘n verhouding sal beeindig.
Volgens die Kansas-navorsing is die mees algemene maniere hoe mense opbreek as volg:
Vermyding / onttrekking
Jy vermy jou maat, hou op om jou gedagtes te deel en hou gesprekke kort, of hou op om gunsies vir hulle te doen.
Jy probeer die ander persoon se gevoelens spaar deur alles op jouself te blameer, selfs al weet jy julle albei dra skuld vir die einde van die verhouding.
Jy verduidelik eerlik hoekom jy wil opbreek.
Jy word onaangenaam, stel al hoe meer eise, skimp dat die verhouding verby is, of soek rede om te baklei.
Jy betrek ander mense om die saadjie te plant dat jul verhouding jou ongelukkig maak, of kry selfs iemand anders om namens jou op te breek.
Jy vermy boodskappe van jou maat, en breek dan op deur SMS, epos of deur selfs jou Facebook-status na “enkellopend” te verander.
Afname / uitstel
Jy wag vir die regte omstandighede om op te breek, vra vir ‘n tydelike breek, of vermy opbreek in die desperate hoop dat dinge sal verander.
Breedvoerig is die potensiele probleme met die bogenoemde maniere van opbreek as volg:
Dit kan die proses onnodig uitrek of vertraag (onttrekking; toename; onpersoonlike kommunikasie; afname/uitstel). Dit kan ook onsensitief en disrespekvol oorkom (manipulasie; konfrontasie). Vae of onduidelike redes vir opbreek (self-blamering) kan weer lui tot onsekerheid en misverstande.
Uitgerekte en onsensitiewe maniere van opbreek kan potensieel meer emosionele en/of sielkundige skade doen. Hierdie skade kan lei tot letsels wat weer oorgedra kan word na opeenvolgende verhoudings. Soos bv wantroue of “insecurity”.
Onduidelike of vae maniere van opbreek kan onsekerheid veroorsaak, wat kan lei tot ongegronde aannames of afleidings aangaande die redes vir die opbreek, soos bv. “ek was nie goed genoeg nie” wat ook emosionele pyn kan veroorsaak.
As ‘n verhouding nie uitwerk nie, kan die volgende aspekte in gedagte gehou word met die doel om die verhouding te beeindig:
Empatie behels om eers jouself in die ander persoon se skoene voor te stel voor jy optree. Jy kan jouself die vraag vra: “hoe sou ek behandel wou word in dieselfde situasie?”
Net omdat jy nie meer dieselfde oor ‘n persoon voel nie, beteken dit nie jy hoef disrespekvol te wees nie. As jy eens op ‘n tyd vir daardie persoon kon omgee of lief wees, kan jy hulle nogsteeds respekteer, selfs wanneer jy met die persoon wil opbreek.
Onduidelike redes of vae boodskappe en leidrade kan onsekerheid en misverstande veroorsaak. Dit mag die proses uitrek en op die ou einde meer pynlik maak. ‘n Duidelike en eerlike rede kan moontlike onsekerhede en misverstande voorkom.
Daar is natuurlik altyd uitsonderings, soos bv:
As die ander persoon jou bedrieg of verneuk. In sulke gevalle sal skielike emosionele onttrekking te verstane wees. Ontrouheid kan egter ‘n simptoom van ‘n onderliggende probleem in die verhouding wees. Indien dit die geval is, kan dit oorkom word met die nodige hulp en ondersteuning.
“Abusive” of besitlike verhoudings. In hierdie gevalle is dit soms nodig om hulp en beskerming te kry wanneer daar gepoog word om uit die verhouding te tree. Dit is belangrik om jou eie veiligheid in sulke gevalle te verseker.
“Stalkers”. In die geval waar ‘n persoon nie die opbreek wil aanvaar nie en jou reg tot privaatheid ondermyn, sal meer drastiese stappe geregverdig wees.
‘n Goeie wenk om ‘n slegte “break-up” te vermy is egter om jouself en jou eie behoeftes sowel as die ander persoon en sy/haar behoeftes goed te ken voor jy in ‘n vaste verhouding intree. Dit kan toekomstige onsmaaklikhede en onnodige seerkry voorkom. Liefde en romanse alleen, is ongelukkig nie voldoende om ‘n verhouding te maak werk nie – dit is maar twee van die vele bestandele in die resep.