PressReader - Beeld: 2017-05-06 - Drie pre­si­den­te, die roos, di­a­loog en die toe­koms
Drie pre­si­den­te, die roos, di­a­loog en die toe­koms
O Ro­se thou art sick.
Die eer­ste vers­re­ël van die B­rit­se dig­ter Wil­li­am Bla­ke se ge­dig “The Sick Ro­se” is gis­ter deur T­ha­bo M­be­ki aan­ge­haal op die Na­ti­o­nal Foun­da­ti­ons Di­a­lo­gue I­ni­ti­a­ti­ve (NFDI) se eer­ste ver­ga­de­ring.
“Die roos wat ons in 1994 ge­plant het, is siek. En die vraag is nou hoe om daar­op te re­a­geer.”
Hy vra dat die di­a­loog, wat deur ’n groep stig­tings be­gin is, daar­toe lei dat ge­wo­ne men­se moet praat.
“Die men­se voel baie is nie reg nie oor wat nou in ons jong de­mo­kra­sie ge­beur of nie ge­beur nie,” meen hy.
Vir die voor­ma­li­ge pre­si­den­te M­be­ki, FW de K­lerk en K­ga­le­ma Mot­lant­he moet die hui­di­ge na­si­o­na­le stand van sa­ke ui­ters kom­mer­wek­kend wees ná al­les wat hul­le op­ge­of­fer het, het Na­na N­go­be­se-Nxu­ma­lo, di­rek­teur van die Al­bert Lut­hu­li-stig­ting, in haar ver­wel­ko­ming van die drie ge­sê.
Vol­gens haar skep die tyds­be­re­ke­ning van die na­si­o­na­le di­a­loog ’n “spe­si­a­le oom­blik” in die land waar­in bur­gers in die naam van die grond­wet­li­ke de­mo­kra­sie moet sê din­ge kan nie lan­ger so aan­gaan nie.
Mot­lant­he het on­der meer ge­pleit om gro­ter sta­bi­li­teit in die staats­diens en met kern­aan­stel­lings. Vol­gens hom kom en gaan re­ge­rings, maar daar is ’n gro­ter deur­lo­pend­heid van er­va­re en be­kwa­me di­rek­teurs-ge­ne­raal en se­ni­or amp­te­na­re no­dig vir doel­tref­fen­de diens­le­we­ring.
Uit vrae van­uit die ge­hoor het dit gou ge­blyk dat voor­ma­li­ge pre­si­den­te wat ver­tel hoe goed die Grond­wet is en dat daar­by ge­hou moet word, vir baie nie ge­noeg gaan wees nie. Waar is die stem van die nu­we ge­ne­ra­sies in die di­a­loog? wil som­mi­ge weet.
De K­lerk gee ge­lyk dat die “on­der­ste 40% van die be­vol­king”
Daar was ’n be­moe­di­gend ge­meen­skap­li­ke taal oor die hui­di­ge po­li­tie­ke kri­sis
se ar­moe­de drin­gend aan­dag verg. Maar hy maan dit kan net ge­beur as die e­ko­no­mie­se koek gro­ter word en daar­voor is ’n sta­bie­le om­ge­wing vir be­leg­gers no­dig.
Die ver­skei­den­heid van rol­spe­lers oor die Suid-A­fri­kaan­se spek­trum heen was in­druk­wek­kend. Daar was ’n be­moe­di­gend ge­meen­skap­li­ke taal oor die hui­di­ge po­li­tie­ke kri­sis, kor­rup­sie, die nood­saak van die op­per­ge­sag van die reg en ras­po­li­tiek.
Daar gaan ge­wis nie oor al­les kon­sen­sus wees nie. Maar ten min­ste het die groot skrik oor staat­skaping baie rol­spe­lers laat be­sef se­ke­re din­ge moet nou uit­ge­praat word. En as dit die ba­sis van ’n ak­sie­plan vorm, sal die NFDI be­slis ’n his­to­rie­se i­ni­si­a­tief wees. En die on­der­gang be­gin van die­ge­ne wat Bla­ke in sy ge­dig be­skryf:
The in­vi­si­ble worm,
That flies in the nig­ht
In the ho­w­ling storm:
And his dark se­cret lo­ve Does thy li­fe de­stroy.