Sakkie Spangenberg : Jesus van Nasaret
Resensie: Jesus van Nasaret
BoekWurm het vir ons 'n resensie van Sakkie Spangenberg se nuwe boek Jesus van Nasaret geskryf. Uitgewer: Griffel, Kaapstad, 2009.
"...'n Lywige boek waaraan Spangenberg die laaste tien jaar geswoeg het en waarskynlik die mees omvattende populêre inleiding tot die kritiese Bybelwetenskappe van die laaste twee of drie dekades wat al in Afrikaans verskyn het. Vir die eerste keer publiseer Spangenberg in die taal van die Gereformeerde susterkerke 'n boek wat dieselfde doen as wat Karen Armstrong en Bart Ehrman al in Engels gedoen het – die popularisering van 'n gesprek wat dekades lank onder Bybelwetenskaplikes en progressiewe teoloë gevoer word, maar nie juis aan kerklidmate bekend gestel is nie..." So skrywe Johannes de Villiers in 'n artikel in Rapport oor Prof. Sakkie Spangenberg se nuwe boek Jesus van Nasaret.
Prof. Sakkie Spangenberg skryf in 'n gemaklike, leesbare trant. Hiermee saam goeie teologies-wetenskaplike navorsing. En hierdie kombinasie maak die boek 'n waardevolle bydrae tot enige soekende se boekrak. Wat Spangenberg regkry is om eers die lesers bewus te maak van die 'bril' waarmee hulle die Bybel lees, om dit raak te sien – daardie dogmatiese bril waarvan die kerk en kategese reeds van vroeg af ons sienings gevorm het, en vandag steeds in kerk eredienste gepropageer word. Die fokus van hierdie 'bril' is die 'meesterverhaal van die Westerse Christendom' wat steun op die Evangelie van die sonde, die kruis en die verlossing. Spangenberg help jou om hierdie dogmatiese bril af te haal, en na die Bybel te kyk met Bybelwetenskaplike oë.
Spangenberg doen besondere moeite om elke Bybelboek wat hy bespreek, binne sy historiese en sosio-kulturele konteks te plaas. Hy raak vrae aan soos: Wat het aanleiding gegee tot die skryf van hierdie boek of brief? Wanneer is dit geskryf? Vir wie is dit geskryf? Wat het dit vir daardie tyd se mens beteken? Hy wys duidelik dat die Bybel nie op een vlak gelees kan word nie, maar dat daar verskillende en selfs weersprekende vlakke bestaan. Die Bybel het 'n lang ontstaansgeskiedenis, en meer as een outeur het daaraan geskryf. Natuurlik het hulle wêreldbeeld heeltemal anders as ons s'n gelyk, en hul uitkyk op die lewe was baie anders. En met die insigte van die Bybelwetenskappe sien jy dat byvoorbeeld Genesis nie oor die 'sondeval' gaan nie, dat Jesus nie in Jesaja voorspel word nie, en dat die skrywers van die Nuwe Testament elkeen 'n ander Jesus vir ons voorhou!
Jesus was 'n Jood wat die Joodse godsdiens en gebruike beoefen en nagevolg het. In die tradisie van die Ou Testament was hy 'n profeet en wysheidsleraar wat sy wysheid aan mense meegedeel het. Die evangelie wat Jesus dus verkondig het, was die 'koninkryk van God', nie toekomstig en bonatuurlik nie, maar as kritiek teen die Romeinse Ryk in sy tyd. Die Christelike tradisies (soos ons dit vandag ken) wat rondom Jesus ontwikkel het, het eers in die eerste eeu na sy dood beslag gekry. Dogmatiese uitsprake is gemaak oor sy aard, sy wese en sy werk. Dit geld vir konsepte soos die 'Drie-eenheid' en die 'Twee-natureleer', konsepte wat niemand regtig verstaan nie.
Spangenberg wil Jesus van hierdie dogmas bevry, Hom terugplaas in die Joodse wêreld waarvandaan Hy kom, en sodoende ons help om Jesus en sy wêreld beter te verstaan. Die belangrikste bydrae van hierdie boek is dat dit die uiters belangrike insigte van die Bybelwetenskappe op 'n verstaanbare wyse toeganklik maak en sodoende help met die gesprek tot sinvolle soeke na 'n eietydse spiritualiteit.