Published: 2015-01-05 Views: 892
In ons tyd het die begrip van gesag 'n redelike negatiewe konnotasie. Feitlik in die hele Westerse wêreld word gesag meestal met agterdog bejeën. Die vryheid van die individu word meestal veel hoër geag as die gesag van instansies of owerhede. Die neiging van die jeug om gesag te verwerp, is deur die eeue natuurlik welbekend.
Deels kan mens dit verstaan. Die geskiedenis, in die onlangse en verre verlede is vol van voorbeelde waar gesag misbruik is - meestal tot nadeel van die onderdane en tot voordeel van die gesagsfiguur. Die uitoefening van gesag deur 'n gesagsfiguur spruit dikwels uit die bevrediging van selfsugtige behoeftes van die mens. Baie keer is die besluite van gesag nie goed deurdag nie en bloot impulsief, maar tog word onderwerping van mense daaraan afgedwing. Dis natuurlik outokrasie of, in 'n sterk vorm, tirannie.
Tog kan mens gesag nie wegwens nie. In elke groep mense wat daar bestaan word daar bewustelik of onbewustelik gesagstrukture gevestig - hoewel die norme op grond waarvan gesag toegedig word aan individue beslis wissel. Soms is dit gegrond op ouderdom, soms gegrond op fisiese sterkte, soms op die feit wie eerste daar was, soms wie die hoogste geleerd is, of die meeste geld het.... Voeg maar enige groep individue bymekaar , en nie te lank nie of die gesagsverhoudinge begin groei - sigbaar of onsigbaar - en meestal gaan dit gepaard met een of ander vorm van konflik.
Die beginsel van gesag word in die Skrifte gesteun. God het alle gesag immers self daar gestel. (Lees Rom 13) Om die waarheid te sê in die beginsel van gesag lê daar 'n groot misterie van God opgesluit, want God eer gesag, en Hy eer ook die opregte onderwerping aan gesag. Die voorbeeld word baiekeer genoem van die oorbekende geval oor hoe Hy Sarai beskerm het in die heidense koning se harem ten spyte van Abraham se swakheid en bedrog.
Vir elke mens het gesag 'n onderkant en 'n bokant. Die onderkant is hoe jy gesag ervaar wat oor jou uitgeoefen word, en hoe jy daarteenoor optree. Die bokant is op watter wyse jy weer gesag uitoefen teenoor dié wat onder jou gestel is. Hoe jy die onderkant en bokant van gesag in jou lewe verwerk, is baie relevant tot jou geestelike welsyn
Kom ons praat eers oor die bokant. Ek dink God verwag van die Christen om gesag op 'n ander wyse uit te oefen as wat die wêreld dit doen. (Luk 22:25&26) Goddelike gesag word uitgeoefen in nederigheid, in diensknegshoedanigheid, ter beskerming, tot heil van die ondergeskikte. Die Here sal ook rekenskap eis van elkeen wat gesag verkeerd uitoefen. Goddelike gesag is 'n gawe en nie 'n verdienste nie, en opstand teen gesag hoef nie deur die gesag bestry te word nie - as die gesag van God is, sal Hy dit self bevestig. Mense met Goddelike gesag sal nie andere manipuleer om hul eie doelwitte te kan haal nie.
Nou die onderkant. Ek dink dis waar ons die meeste faal. Ons het almal 'n streep eiesinnigheid in ons - om die waarheid te sê dis deel van ons volwassenheid : om jou eie baas te wees. Noodwendig sal ons wil, en die van die mens wat God bo ons as gesag gestel het, nie altyd ooreenkom nie. Dis wanneer ons getoets word. Dis wanneer ons te voorskyn kom met redenasies of rasionaliserings of manipulasiemetodes of dreigemente of ignorering of blatante opstand. Dis nie in die 95% of 99% van die gevalle waar ons met ons gesag saamstem dat ons onderwerping getoets word nie, maar juis in die 1% of 5% van die gevalle waar ons verskil. Dus is 95% gehoorsaamheid eintlik gelyk aan ongehoorsaamheid! So wys ons duidelik uit hoe vlak ons geloof in God is, en hoe min ons Hom ken. God verlang gehoorsaamheid - en Hy sal sorg vir die res. Dit is vir ons meestal te veel om te aanvaar - tot ons eie geestelike nadeel.
Gesag is 'n geestelike beginsel. As ons wil vorder op ons pad met Hom is dit die een les wat ons een of ander tyd sal moet leer uit Sy hand.