As gemeenskap van gelowiges is ons identiteit in Christus. Lydenstyd is vir ons 'n tyd van verwagting op iets nuuts in ons eie lewe, dat God ons lot sal verander. Ons sien hierdie tekens van verwagting in die natuur, ons sien hierdie tekens van verwagting in ons eie lewe en in ons gemeenskappe. Tydens hierdie erediens wag ons, in gemeenskap met ander gelowiges, binne die ruimte van die erediens. Ons wag nie soos mense sonder hoop nie.
Hy wat 'n pad gemaak het deur die see,
'n deurgang deur die magtige waters,
'n leër op volle sterkte
hulle is soos 'n lamppit uitgedoof.
'n "Hongerdoek" word in die liturgiese ruimte aangebring en lidmate word genooi om byvoorbeeld koerantuitknipsels en foto's wat hulle herinner aan lyding in die wêreld daarop aan te bring. Lidmate wat vas, word ook aangemoedig om dit wat hulle prysgee tydens Lydenstyd met 'n nota op die hongerdoek aan te dui. Waar daar op barmhartigheidswerk gefokus word, word niebederfbare produkte en klere by die hongerdoek neergesit en later, na afloop van die diens, uitgedeel.
(Uit Bybelmedia se Woord en Fees: Preekriglyne en Liturgiese Voorstelle vir 2012-13, Basis liturgie vir die Lydenstyd)
Lied 384 "Jesus o dink aan my (Afr + Eng)"
WET (wat soos 'n spieël funksioneer waarin ek my sonde ne tekortkominge raaksien)
(Eksodus 20:1-17 DB)
Die Here het die volgende reëls vir sy ooreenkoms met die volk gegee: "Ek is die Here. Ek is jou God. Ek het jou uit Egipte bevry waar jy slawewerk gedoen het. Net Ek mag jou God wees. Jy mag nie ander gode hê nie. Jy mag nie vir jou 'n beeld maak of iets in die skepping probeer naboots om dit te aanbid of daarvoor te offer nie. Jy mag nie beelde maak wat lyk soos enigiets wat in die lug daar bo is of soos iets hier op die aarde waarop jy bly of soos iets in die plekke in die water onder die aarde, om dit te vereer soos God nie. Ek verdra dit nie dat jy in ander gode glo nie. Ek reken met almal af wat die rug vir My draai, selfs met hulle kleinkinders en agterkleinkinders. Ek bly getrou en my liefde bly altyd staan vir duisende geslagte lank vir almal wat lief is vir My en aan My gehoorsaam is. "Jy mag nie die Here jou God se Naam sommerso gebruik nie. Die Here sal elkeen straf wat sy Naam gebruik sonder dat hy respek vir die Here het. "Onthou dat die sewende dag die Here se dag is. Jy moet ses dae lank met jou werk aangaan en jou met jou alledaagse dinge besig hou. Die sewende dag is die Here jou God se dag. Jy, jou kinders, die man en vrou wat vir jou werk, jou vee en die buitelander wat by jou bly, nie een van hulle mag op die sewende dag met elke dag se werk aangaan nie. Die Here het die lug, die grond en die see met alles wat daarin bly, binne ses dae gemaak. Op die sewende dag het die Here gerus. Die Here het daarom van die sewende dag iets besonders gemaak en dit vir Hom eenkant gesit. "Jy moet respek hê vir jou pa en jou ma. Jy sal dan lank en gelukkig leef waar die Here jou laat bly. "Jy mag nie iemand anders doodmaak nie. "Jy moenie ontrou wees aan jou man of jou vrou en by iemand anders slaap nie. "Jy moenie iets steel nie. "Moenie vir ander mense lieg en hulle bedrieg nie. "Moenie afgunstig raak op iemand anders se besittings nie. Jy moenie wens dat sy vrou of sy werkers, sy bees of sy donkie, eerder aan jou behoort het nie. Jy moenie jaloers wees op die dinge wat iemand anders het en dink dat jy dit eerder moes besit het nie."
Here, my Rots en my Verlosser. (Psalm 19)
Die geloofsbelydenis kan ook hier funksioneer.
10laat u koninkryk kom; laat u wil geskied,
13en lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die Bose.
Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid
tot in ewigheid. Amen. (Matteus 6:9-13)
of sing Lied 266 "Ons Vader wat woon in die hemel vs 1"
Dit is 'n moeilike gedeelte om met kinders te behandel. Fokus eerder op een gedagte in die teks, bv. die waarde van dinge waarmee ons wil spog.
In die fokusteks word melding gemaak van "sal Hy ons nederige liggame verander om soos sy verheerlikte liggaam te wees."
In die rekenaar wêreld is daar sagteware beskikbaar wat 2 digitale foto's inmekaar kan "skuif", kan verander, in die engels bekend as Morphing.
'n Gratis program kan afgelaai word en word soos volg adverteer:
Create your very own photo effects from your home PC and amaze your friends and loved ones! All you need is two digital photos and Morpheus Photo Morpher. The latest version lets you upload animations to popular sites like YouTube and PhotoBucket, as well as post your animation directly to Morpheus Galleries, Morpheus Software's social network. With Morpheus Galleries, you can share animations via Facebook or MySpace, and view hundreds of great animations made by other users.
Met kinders kan "verandering" so illustreer word.
Neil Boorman het besluit om letterlik elke produk in sy besit met 'n brand-kenteken (handelsmerk) op letterlik te verbrand.
Hy vertel: "Vanaf 'n vroeë ouderdom is ek geleer om aanvaar te word, geliefd te wees, as cool gesien te word, moet 'n mens die regte goed besit. Op laerskool het ek probeer vriende maak met die gewilde kinders, net om geterg te word oor ek nie die regte strepies (brand) op my tekkies het nie. Ek het by my ouers gesanik tot ek die regte skoene gehad het. Toe is ek natuurlik by die skool aanvaar en het baie gelukkig gevoel. Solank my ouers die regte brands vir my gekoop het, was daar meer pret in die lewe.
"Nou is ek 31 jaar oud. Ek leef nog steeds volgens die wet van die speelgrond, asof ek steeds op skool is.
"Die manier waarop ons ons geld spandeer, definieer wie ons is. In ons sekulêre samelewing, waar ons familie en geloofsverbintenisse vroeër ons identiteit en die sin van die lewe gedefinieer het, is daar nou Coca Cola, Apple en Mercedes Benz." [Foto van Boorman]
Wie is ons? Mens kan jou identiteit meet aan uiterlike dinge, soos die koeldrank wat jy drink (Coca Cola, Sprite, Pepsi), die tablet waarop jy werk (Apple), en die motor waarin jy ry (Mercedes, BMW of Audi). Die handelsnaam op jou T-hemp, die woonbuurt waarin jy bly, die vriende met wie jy meng. Ons leef tot vandag toe in 'n samelewing waar uiterlike kenmerke jou identiteit stempel.
In Paulus se wêreld was daar ook sulke uiterlike dinge – kom ons noem dit godsdienstige handelsmerke – waarop mens jou kon beroem. Hy noem sewe daarvan:
Op die agtste dag besny: dit beteken Paulus was 'n rasegte, gebore Jood.
Van geboorte 'n Israeliet: Hy is deel van God se uitverkore volk op aarde, 'n volk met 'n roemryke verlede wat aanspraak kan maak op God se besondere guns.
Uit die stam Benjamin: Hierdie was 'n klein stam, maar het volgens oorlewering die noordelike stamme se afgodery vrygespring. Jerusalem en die tempel was binne die Benjaminstam se jurisdiksie. Verder was Saulus, die eerste koning van Israel en Paulus se naamgenoot, afkomstig uit die Benjaminstam.
'n Egte Hebreër: Paulus was die ware Jakob, die regte taal, identiteit en kultuur, iemand wat stam uit die trotse Joodse agtergrond.
In wetsopvatting 'n Fariseër: Hy was deel van die godsdienstige groep wat erns gemaak het om God se wet na te kom.
'n Ywerige vervolger van die kerk: Paulus kon nooit vergeet dat hy op 'n stadium 'n ywerige vervolger van die kerk was nie. Hier gebruik hy daardie optrede as bewys van sy toewyding en ywer.
Onberispelik in wetsonderhouding om God se vryspraak te kry: In soverre mens deur wetsonderhouding in die regte verhouding met God kan leef, was Paulus blaamloos.
Die regte handelsmerke
Paulus was die soort mens met wie die Joodse maatjies by wyse van spreke op die skoolterrein sou wou speel. Hy het die regte handelsmerk op sy T-hemp gehad, die regte strepies op sy broek, die regte kenteken op sy tekkies. Paulus het gehad wat saam maak in die oë van mense.
Hierdie strewe is bekend vir baie moderne mense. Net soos Neil Boorman, is dit belangrik vir ons hoe ons gesien word en waarmee ons geassosieer word. Ons trek aan om in te pas by ander se verwagtings, ons gebruik die soort produkte wat ons sosiaal aanvaarbaar maak, ons soek sekerheid en sekuriteit in die bekende simbole wat waarde tot ons lewe toevoeg.
Waardeloos in verhouding tot Christus
In vers 7 is daar skielik 'n wending in Paulus se betoog. Afkoms en uiterlike simbole is skielik onbelangrik. In die lig van Jesus Christus, vervaag die uiterlike, en word die band met Jesus die beslissende verhouding in sy lewe:
Maar wat eers vir my 'n bate was, beskou ek nou as waardeloos ter wille van Christus, ja, nog meer: ek beskou alles as waardeloos, want om Christus Jesus, my Here, te ken, oortref alles in waarde. Ter wille van Hom het ek alles prysgegee en beskou ek dit as verwerplik sodat ek Christus as enigste bate kan verkry en een met Hom kan wees…. (7-9)
Christus is die deurslaggewende bate. Die dinge waarna Paulus vroeër verwys het – familie, uiterlike verbintenisse en toewyding – is nie opsigself waardeloos nie. Maar dit vervaag in belangrikheid in die lig van Christus Jesus. Sy identiteit word ten diepste nie deur die uiterlike gestempel nie, maar deur Jesus Christus. Daarom draai hy van die ander dinge weg, en fokus op Christus om Christus as enigste bate, of liewer as enigste wins te verkry. Dit herinner ons aan 1:21 waar hy sê die lewe is Christus en die sterwe wins.
'n Nuwe strewe
Daarom is daar 'n nuwe strewe in Paulus se lewe. Christus is die allesoortreffende bate in sy lewe. Hy streef daarna om Christus as enigste bate te verkry en een met Hom te wees.
In vers 12 gebruik Paulus sterk taal: Hy span homself in om alles in Christus syne te maak. Hy maak hom los van alles wat agter is, van al die brand names wat vroeër sy lewe gekenmerk het. Hy kap alle ander fondamente op, verbrand al die ou brûe agter hom. Dit gaan oor Christus en Christus alleen.
"Omdat Christus my Syne gemaak het…"
Ons moet versigtig wees vir 'n nuwe soort wettisisme. Paulus moraliseer nie. Hy roep ons nie op om Christus ons s'n te maak asof ons nie in Jesus deel as ons nie werk om Jesus te verkry nie. Hy span hom in, "omdat Christus Jesus my reeds Syne gemaak het…" (12).
Paulus se inspanning is om te groei in Christus in, omdat hy Christus reeds as Geskenk ontvang het. Hy maak Jesus syne, omdat Jesus hom reeds Jesus s'n gemaak het. Jesus het Paulus vasgegryp. Daarom gryp hy na Jesus, daarom groei hy in die identiteit wat Jesus gee, in.
Mens kan dit nie genoeg beklemtoon nie. Dis nie asof Jesus ver is, en ons net deel kry aan Jesus as ons hard werk nie. Jesus kom naby ons, Jesus raak ons aan, Jesus maak ons deel van die lewe van Vader, Seun en Heilige Gees. Daarom gee ons alles van ons kant af om in te groei in hierdie nuwe identiteit in. Christus spreek ons vry (9), en ons groei in hierdie vryspraak in.
Hoe kry mens Christus as enigste bate?
Soos reeds gesê, is Christus self die bron van die nuwe identiteit wat ons as kinders van God het. Die proses begin in die liefdevolle hart van God waardeur God ons nadertrek en ons in Christus verlos en deel maak van God se familie.
Ons groei in hierdie nuwe verhouding in deur onsself daarvoor te gee. Luister na Paulus:
Al wat ek wens,
is om Christus te ken,
die krag van sy opstanding te ondervind, en
deel te hê aan sy lyding deur aan Hom gelyk te word in sy dood,
in die verwagting dat ek self deel sal hê aan die opstanding uit die dood. (10-11)
Om Christus te ken beteken om 'n persoonlike ervaring van, 'n persoonlike verhouding met Jesus Christus te hê. Paulus praat nie van blote kopkennis nie, maar van hartskennis. Dit is kennis wat die 30 cm van mens se kop na jou hart geskuif het. Die lewende Here Jesus is by ons, en word vir ons 'n lewende werklikheid, omdat Hy ons ontmoet, en ons Hom daagliks deur Woord en gebed opsoek, en in sy teenwoordigheid deur die Heilige Gees rus.
Die krag van sy opstanding te ondervind: Jesus is nie net 'n leermeester wat ons van die mooi dinge in die lewe vertel nie. Jesus is nie net 'n goeie raadgewer nie. Jesus is die lewende Here, wat deur Jesus se Woord en Gees in mense se lewens ingryp, ons nuut maak en 'n nuwe begin met ons maak. Ons lewe nou volgens ander maatstawwe. Ons oorwin die sonde en is gehoorsaam, omdat Jesus ons help en ons begelei.
Deel te hê aan sy lyding: Die brand names waarmee ons graag assosieer, is gewoonlik tekens van sukses en rykdom. Ons was ons hare met hierdie sjampoe, want suksesvolle mense doen dit. Ons ry met daardie motor, want dit spel voorspoed en sukses. Ons skree vir die sportspanne wat hoë hoogtes behaal. Die nuwe lewe in Jesus werk soveel anders. Jesus se lyding duur steeds voort in die wêreld. Mense wat Jesus volg, neem hulle kruis op en gaan waar Hy lei. Dit verg opoffering, pyn en lyding. Tog is die onherroeplik die weg tot lewe. Die dwaasheid en magteloosheid van die kruis is die krag van God tot redding van almal wat glo. Daarom deins Jesus se volgelinge nie terug om Jesus se voortgesette lyding as merktekens van hulle lewe te dra nie.
Verwagting van die opstanding uit die dood: Jesus is die eerste wat deur God uit die dood opgetel is. Daarom leef ons in die verwagting dat God ook diegene in Christus nuut sal maak anderkant die dood. Ons uitsig op die oorwinning van God anderkant die dood, gee ons insig in die hede. Dit gee ons die moed om in Christus die wêreld te take en te verander. Dit versterk ons in ons strewe om die aarde te help genees in Jesus se Naam, om onsself te gee vir die koms van God se koninkryk in hierdie wêreld.
Let op: Paulus praat van 'n praktiese lewenstyl. Hy is nie besig om die groei in Christus as blote kopkennis te beskryf nie.
Natuurlik is daar kopkennis ingesluit: ons moet die regte dinge weet om in Christus en in gemeenskap met Hom te groei.
Maar dit verg ook 'n strewe, 'n begeerte, 'n houding en gesindheid van wil-naby-Christus-kom.
Naas hierdie strewe het mens ook vaardighede nodig, soos om met die Woord en deur gebed met Christus gemeenskap te hou. Ander geestelike praktyke, soos erediensbywoning, nadenke, praktiese diens en selfopoffering is ook belangrike vaardighede wat ons moet beoefen.
Ten slotte verg hierdie praktiese lewenstyl ook 'n lewensritme, gewoontes wat ons oor 'n lang tyd voortsit.
Ons is hartgrondig verander. God is aan die werk. God gryp ons in Christus vas. Daarom lei ons 'n lewe wat Christus vasgryp en Christus se identiteit ons identiteit maak. Alles is nuut!
Dalk tyd om vuur te maak en 'n paar uiterlike krukke waarop jy staat maak te verbrand? Tyd om Christus opnuut vas te gryp?