Ingeboude kompas – Jeugfokus
Die geskreeu van rubber doof uit terwyl die stof weer tot bedaring dans. Vandag is nie die dag wat Gerhard by hierdie kruising wil vashaak nie. Hy het slegs 20 minute voordat sy onderhoud begin. Die nuwe werk bied soveel belofte. Dit is die kans van 'n leeftyd wat hy net nie kan misloop nie.
Gerhard weet net nie wat om by hierdie kruispad te doen nie. Hy het al by baie T-aansluitings gestop. Jy draai links of regs. Hy is ook een van die min mense in Suid-Afrika wat weet hoe om 'n verkeersirkel te gebruik, maar hierdie kruispad is nie gebruikersvriendelik nie. Daar is geen straat wat reguit loop soos die GPS sê nie, maar 'n kruispad met drie paaie na links en drie na regs. Die eerste afdraai na regs is toe onder die doringdraad en voel net onverantwoordelik. Daardie pad sal nie 'n slim opsie wees nie. 'n Draai na links is in die regte rigting, maar watter afdraaipad neem hy?
Jongmense en alle gelowiges bevind hulself soms by kruispaaie soos Gerhard s'n. Ons leef met die verwagting dat jy dalk net twee keuses het. 'n Keuses tussen reg en verkeerd. Goed en sleg. Wanneer ons egter by besluite en uitdagings in die lewe kom, word ons gereeld met 'n meer komplekse wêreld gekonfronteer. Reg en verkeerd is nie in alle omstandighede so voor die hand liggend nie.
Kategese materiaal probeer met die jare om jongmense vir kruispaaie voor te berei. Die probleem is egter dat meeste kruispaaie soos T-aansluitings hanteer word. Daar is net een regte pad en die ander pad (of soms paaie) is verkeerd. Kategese materiaal plaas hierdie kruispaaie onder die vergrootglas en gee dan die regte antwoord aan die jongmense. Jy mag nie vloek nie! Egskeiding is verkeerd! Wees gehoorsaam aan gesag! Moenie aan groepsdruk toegee nie!
Om eerlik te wees, is sommige kruispaaie meer soos 'n T-aansluiting. Dwelms bly gevaarlik. Die probleem is dat alle kruispaaie nie so eenvoudig is nie. Wat as 'n huwelik meer skade begin veroorsaak as wat dit goeddoen? Wat as 'n gesagsfiguur soos 'n onderwyser van jou iets onredelik verwag? Is groepsdruk verkeerd as dit 'n positiewe gesindheid verwag? Hierdie komplekse "grys-areas" was ook altyd daar en sommige kategese materiaal het probeer om voorskrifte of riglyne vir hierdie "grys-areas" te gee. Jongmense bly egter op hulle tone en dink nuwe vrae uit. Die een student wonder: "Watter drankie haal sy oë van matigheid af" en die tiener paartjie sukkel om te verstaan "Hoe vêr is te vêr" as hulle na 'n praatjie oor die "swemklere reël" luister.
Sommige tieners beleef hierdie kruispad op sy intensste as hulle oor hulle toekoms begin dink. Wat moet ek na skool doen? Moet ek gaan studeer of werk of 'n gap jaar vat? Wat is my roeping? Hoe volg ek God se plan vir my lewe? Wat gebeur as ek 'n passie vir meer as een ding het?
Ek wonder of die tyd nie verby is om klinkklaar maklike antwoorde op hierdie vrae te probeer gee nie. Kategese materiaal kan op geen verstaanbare manier so geskryf word dat dit die regte rigting vir elke persoon by elke kruispad uitwys nie. Ek dink ook nie kategese materiaal is baie geslaag as dit vir jongmense 'n klomp moets en moenies probeer leer nie. Kom ons fokus in kategese eerder op waardes wat in Christelike beginsels gevestig is. Hierdie waardes kan hulle in verhouding met God; in die Woord, by die kerk, huis en wêreld aanleer.
As jongmense selfbeheersing aanleer, gaan dit die manier beïnvloed wat hulle drank hanteer. Dit gaan ook 'n rol speel as hulle met ekologie omgaan. Indien tieners respek vir hulself en ander het, behoort hulle respekvolle besluite in hulle romantiese verhoudings te neem. Hierdie waardes werk soos 'n kompas wat jongmense deur die lewe lei: 'n Kompas wat rigting aandui en ons help om onsself te oriënteer. Ek wonder ook soms: Is dit nie dalk moontlik dat ons alle uitdagings tot T-aansluitings wil vereenvoudig, omdat ons die Bybel as 'n GPS hanteer, al is dit eerder nader aan 'n kompas ?
Hoe help dit vir Gerhard? Hy kan 'n kompas uithaal en kyk. Hy weet links is die regte rigting en met sy kompas kan hy aanhou om in die regte rigting te beweeg. In ons persoonlike lewe, help die kompas jou om verantwoordelike besluite in moeilike situasies te neem. Daar is wel iets wat ons kruispaaie anders as Gerhard s'n maak. Ons staar nie alleen in stofstrate af nie. God is langs ons om ons deur die kompas en in die wêreld te lei.