Pinkster 2009 » Somerstrand Gemeente
Posts Tagged 'Pinkster 2009'
Blote kennis help nie regtig baie ver nie. 'n Mens moet saam met die kennis en in afhanklikheid (houding) van die Gees vaardighede aanleer, soos om te let op die mense wat oor jou pad kom. Soos jy dit inoefen en dit 'n gewoonte raak, so begin jy leer hoe dit werk om oor grense te gaan. En die wonder is dat só 'n gewoonte vir ander ook geleer kan word (oordraagbaar).
Lukas, die enigste "heidense" skrywer in die Bybel, skryf twee boeke in die Nuwe Testament: die Evangelie van Lukas en die Handelinge van die Apostels.
Dit begin in Jerusalem, bereik die Griekse Jode, sprei dan na Samaria en bereik die baster-Jode. 'n Ethiopiese Jood volg, waarna die evangelie eenvoudige die kulturele en etniese walle oorspoel en regdeur Asië tot in Europa versprei. Pragtig om te sien hoe die verhaal in Jerusalem begin en in Rome eindig – van Joodse hoofstad tot Wêreld hoofstad.
Die storie wat ons gaan lees is eintlik die hoogtepunt van die gemeente Jerusalem se geskiedenis. Hierna sou dit baie moeiliker gaan, omdat daar 'n grootskaalse vervolging sou uitbreek en die lidmate oor die hele wêreld versprei is. Van 'n grens-oorsteek-kant is dit natuurlik positief, maar van 'n gemeente funksionering kant baie moeilik om te hanteer.
Op 'n manier het dié gemeente uiteindelik gesterf sodat ander die lewe kon hê.
Kom ons lees Handelinge 6:1-7.
Die gemeente het geweldig uitgebrei – meer as 5 000 Jode het al by die gemeente aangesluit (4:4). Hulle het wel verskeie kere konflik belewe met die Joodse Raad wat hulle gedreig het (hfst. 3-5) – dit was immers 'n beweging wat 'n mens nie kon afmaak as van verbygaande aard nie – maar die gelowiges kon nog ongehinderd voortgaan met hulle daaglikse byeenkomste by die tempel, die maaltye wat hulle met blydskap en in alle eenvoud van huis tot huis geëet het en die lofprysing wat hulle tot God gesing het (2:46).
Hulle het ook al konflik beleef met Ananias en Saffira wat gelieg het oor die hoeveelheid geld wat hulle juis vir die onderlinge versorging gegee het, maar dit is uitgesorteer, nogal brutaal (hfst. 5). Daar het 'n ongelooflike mededeelsaamheid geheers: mense het hulle besittings nie net vir hulleself gehou nie, maar daarvan verkoop, en die geld vir die apostels gebring om uit te deel volgens elkeen se behoefte (4:35).
Maar gou het 'n volgende probleem sy kop uitgesteek: die Griekse weduwees is afgeskeep en ongelyk behandel met die Joodse weduwees in hierdie onderlinge versorging (hfst. 6).
Interessant is dat die woord dissipels of leerlinge eintlik hier gebruik word – μαθητῶν. Dit word hierna in Handelinge die algemene woord waarmee alle gelowiges beskrywe is, anders as in die Evangelies waar dit net vir die 12 dissipels gebruik is. Later sou in Antiochië die naam Christene ook gebruik word, volgelinge of dissipels van Christus wat die algemene naam vir gelowiges in die wêreld geword het.
Hulle moes dus 'n keuse maak – hulle bedien óf die tafels, óf hulle bedien die woord.
Hulle besluit om sewe mans te kies, wat 1) bekend moes wees – d.w.s. 'n mate van gesag moes hê – 2) hulle moes vol van die Heilige Gees wees – dit is 'n term wat gereeld gebruik word in Handelinge – en 3) hulle moes wysheid hê – hier word heel moontlik gedink aan praktiese wysheid.
Die sewe (lyk na 'n amptelike titel – vgl. Filippus wat in Hand 21:8 as "een van die sewe" aangedui word) het almal Griekse name, wat heel moontlik beteken dat hulle Helleniste was, d.w.s. buitelandse Griekse Jode, en met hulle aftrede in Jerusalem in die Here Jesus begin glo het. Die enigste uitsondering is moontlik Nikolaus, wat 'n Antiochiër van geboorte was wat die Joodse geloof (hulle is proseliete genoem) en daarna die Christelike geloof aangeneem het.
Die sewe word die hande opgelê om hulle vir hulle taak toe te rus. Dit was 'n ou gebruik. Ons lees bv. van Moses wat Josua die hande opgelê het toe die leierskap na Josua oorgedra is (vgl Num 27:23; Deut 34:9). Die volk het ook die Leviete die hande opgelê met hulle toewyding (Num 8:10). Met die uitstuur van die eerste sendelinge in Handelinge 13, Saulus en Barnabas, doen die gemeente dit weer (13:3).
Lukas sê: die woord van God het verder versprei, die getal gelowiges in Jerusalem het geweldig toegeneem, selfs 'n groot aantal priesters het gelowig geword – hulle word 'n mega-gemeente!
Handelinge 6 is die afsluiting van die eerste fase van die uitbreiding van die evangelie na Pinkster, wat in 6:8 nou 'n volgende grens, dié na Samaria en Afrika, gaan oorsteek. Dit is dus baie insiggewend dat dié verhaal juis hier vertel word.
Een grens wat ek vermoed ons al so gewoond geraak het, is die grens tussen Klema en Somerstrand gemeente. Dit is wonderlik dat ons Pinkster saam vier. Maar dit is regtig die enigste tyd in 'n jaar wat daar sinvolle kontak tussen ons onderskeie lidmate is. Ons vergaderings het die minimum kontak weens 'n ongelyke verteenwoordiging.
'n Mens sien dit ook in die optredes in die volgende paar hoofstukke.
En let op hoe die Gees verskillende strategieë gebruik – as die swart slawe uit Noord-Afrika en Egipte nie wil luister nie, dan kies die Gees 'n Ethiopiër, 'n ontmande, praat nou van grense wat oorgesteek word!, en bereik deur hom sy doel.
Om oor die grense van ons eie gemeenskap te beweeg lyk vir ons na 'n moeilike taak en dit is ook. Daar is egter 'n ander werklikheid – die werklikheid van die Gees wat brûe bou ten spyte van.
Die effek van die Christendom is ongelukkig deur die eeue dat dit die kerk en gemeentes selfgerig maak – ons vind ons bestaan in onsself – en dit sit baie dieper in ons gene as wat die meeste van ons sal wil toegee.
Dit is nie altyd so maklik om brûe te bou nie. Maar ek het hierdie pragtige verhaal onlangs gelees wat 'n mens moed gee.
'n Leraar van 'n gemeente in Namibië, wat in 'n eerlike worsteling is om los te kom van selfgerigtheid, maar wat nie aldag slaag daarin nie – twee tree vorentoe en dan weer drie terug soos met baie van ons – raak betrokke by 'n gemeenskapsentrum in Katatura, 'n swart woonbuurt in Windhoek.
Hulle vra hom om betrokke te raak by hulle dagsorgsentrums, en spesifiek by die opbou en instandhouding van die sentrums se infrastruktuur. Die plekke is weinig meer as 'n kaal stuk grond met 'n plat sinkplaat dak en 'n paar mure nie.
Aangesien hy 'n praktiese mens is, is hy van baie waarde vir die skole en word hy gou 'n vertroueling vir van die leiers en personeel. Hy maak toilette reg, ry bou materiaal aan en so leer hy ook die kinders ken, word lief vir hulle, spandeer tyd saam met die personeel en die kinders. Dit word 'n passie – 'n nuutgevonde passie vir 'n leraar aan die verkeerde kant van 50.
Of … sê nou maar net dit is die manier waarop die Gees God se nuwe wêreld bou, deur 'n middeljarige wit man te gebruik om 'n brug te raak tussen twee gemeenskappe wat mekaar eintlik nog nie ken nie?
2.4 Dit beteken dat ons sal moet identifiseer met die "ander"
Kenosis – om jouself leeg te maak – is 'n ingesteldheid. Dit is om nie net behoeftes as 'n probleem te sien wat jy buite jouself oplos sonder dat jy daardeur aangeraak word nie. Dit is om volledig te identifiseer met die behoeftiges en vanuit daardie houding te leef.
Kenosis is dus die teenoorgestelde as selfhandhawing en selfvervulling, maar 'n gesindheid om ter wille van die ander of in die plek van die ander te gaan staan en leef – soos wat Christus mens geword, slaaf geword en in ons plek gesterf het.
In Handelinge was die behoeftiges veral die weduwees. Vandag is die behoeftiges in ons gemeente miskien nie soseer arm nie, maar miskien alleenlopers.
Luke Pato maak die punt in die boek Faith in Action dat die "single common issue for all Africans, the single common experience, the single defining question, is the issue of suffering." Hy is oortuig dat dit nie help om dit te ignoreer of selfs te probeer ontsnap nie.
Dit het met baie faktore te make, maar armoede en die uitbuiting daarvan deur ander mense vorm baie keer die hart daarvan. Soos Nobelprys-wenner JM Coetzee in The Master of Petersburg sê: "The poor live in their hunger as fish live in water. The real forces have their origin in the centres of power, in the collusion of interest that takes place there."
En raak betrokke, en leer hoe die Here jou wil gebruik om te groei in 'n mens vir ander mense. Maphela Ramphele noem dit: "a ministry of service to the least amongst us."
Iets wat ons baie kan help hiermee, is om verlos te word van ons skaarsheid mentaliteit. Kyk die enigste rede hoekom 'n mens jou hand toehou as jy met behoeftes gekonfronteer word, waarvoor jy wel die middele het om te help, is as jy dink daar is nie genoeg vir jou en vir hulle nie.
Vanuit God se hoek is daar oorvloed. Hy het die vermoë om te sorg … en Hy doen dit ook … baie keer deur jou bydrae.
Maar terwyl ons weet dat die verskil wat jy aan een mens se lewe maak, 'n groot impak het op die hele sisteem, is dit ook so dat armoede en sy meelopers MIV en Vigs en geweld en werkloosheid, 'n sistemiese probleem is wat op 'n groter skaal hanteer moet word.
Van die grootste probleme rondom armoede is die privatisering deur groot maatskappye van allemansgoed soos lug, water en grond. Dit maak die lewe van die mense aan die onderkant van die sosiale – en gemeenskapsleer onmoontlik, en skep die omgewing vir wat ons ken as armoede.
Die van ons wat 'n invloed het op die sisteem, of dit nog gaan hê, kan gerus die aanhaling van Nicoloas Berdyaev in gedagte hou: "food for myself is a physical concern; but food for my neighbour is a spiritual concern." Ons moet beter doen met die uitwissing van armoede en van behoeftiges se legitieme regte. Soos ons ook hier in Handelinge sien.
Armoede het 'n ontmenslikende effek. Dit skend jou menslike waardigheid, dit benadeel jou lewe, dit maak jou liggaamlik en geestelik siek, dit vertroebel familie-wees en verhoudings, dit benadeel kinderopvoeding en belemmer ontwikkeling wat weer in 'n bose siklus jou weerloosheid verhoog en werkloosheid bevorder en morele waardes bedreig. Die syfers is ontstellend:
'n Groot woonstelblok in hulle gemeente het 'n groot klomp minder-bevoorregte gesinne. Hulle het uitgereik na hulle en 'n na-skoolse projek geloods in hulle kerksaal, waar skoolkinders toegang het tot rekenaars, in veiligheid kan studeer en op die koop toe 'n ete kry.
Ons leer by Filippus hoe die Gees hom lei om die etniese grens na die Ethiopiese amptenaar oor te steek (Handelinge 8) en deur hom na Afrika – en ons dink na oor die 3 groot vrese van Afrika: 1) voorvaders, 2) heksery en towery, 3) onreinheid.
 Pato, LL 2008 "The unbearable lightness of being African." in Faith in Action. Njongonkulu Ndungane – Archbishop for the Church and the World. p 242. SR Jones (ed).
 Aangehaal deur Louw, D 2008 in sy hoofstuk "Sickness and health in an African Context" in Cura Vitae. Illness and the healing of life in pastoral care and counselling, p 153.
 Ramphela, M 2008 "Leadership in our Time." in Faith in Action. Njongonkulu Ndungane – Archbishop for the Church and the World. p 279. SR Jones (ed) Lux Verbi.BM: Wellington.
Written by Chris van Wyk on 24/05/2009 . Posted in Chris van Wyk
Die grootste verskil wat die evangelie maak, lê nie in wat IN mense gebeur nie, maar wat TUSSEN mense gebeur. Verhoudings tussen mense is die plek waar ware gemeenskap gebeur. Dit is ook waar van die Drie-enige God self. Hy is in 'n intieme verhouding met Homself, Vader, Seun en Gees. God vra dit dus nie net van ons nie. Hy is in verhouding met Homself.
Ons mens-wees kom daarom tot sy reg wanneer ons in positiewe waarderende omgee-verhoudings met ander lewe. Elkeen van ons is 'n ketting, 'n band wat mense verbind. Telkens as ons uitreik na mekaar in gemeenskap en versorging gee dit sin en betekenis aan ander en ons eie lewe.
Dit is ook waar van die uitbreiding van gemeentes en die vestiging van die evangelie en die koninkryk. Geloof in Christus in 'n spesifieke plek en deur spesifieke mense het reg deur die geskiedenis te make met die bereidheid van gelowiges om grense na ander oor te steek.
In dié mate wat die Woord gestalte kry in 'n gemeenskap, in dié mate brei die invloed van Christus uit of krimp dit in. Die effektiwiteit en weerstandigheid van die Christelike geloof is direk verbind aan gelowiges en gemeentes se vermoë tot: "acts of cultural translation by which the Christians of any community make their faith substantial within that community" (Walls The Cross-cultural process in Christian History, 13).
Lied 444 – Kom kyk! Kom kyk! Kyk alles word nuut! – koor 1x, gemeente 2x – staan
Lied 456 – Loof, heel die skepping, loof die Heer – koor
Lied 450 – Vader, Seun, Heil'ge Gees, hoe sal ons u heerlikheid kan verwoord – sit
Julle gaan Ark toe vir Pinkster – almal, geen kategese, geen toepassing, net GroeiGoggas!
Lied 442 – Gees van God wat in my woon, breek die Woord vir my – koor vers 1, gemeente vers 2 – sit
Ons kan ons moeilik indink in die chaos wat in Israel geheers het in die 12de en 11de eeu v.C. Die boek Rigters vertel vir ons 'n hele paar keer dat "elkeen gedoen het wat reg is in sy eie oë" (17:6; 21:25). Daar was min mense wat die moed gehad het om die regte goed te doen.
Selfs die Rigters wat in die naam van God optree, het ernstige karakterfoute gehad.
Kom ek skets vir jou twee van hulle:
Nommer een – hy is bang en kruip in die veld weg waar niemand hom kan bykom nie, hy is sarkasties as die Engel van die Here aan hom verskyn: "Ekskuus meneer …" sê hy as die engel vir hom sê die Here is by hom, en jy kom agter dat agter die beleefdheid ernstige wantroue sit. Of wat van hierdie antwoord: "As U so vriendelik wil wees, doen tog vir my 'n wonder …" waarmee jy duidelik sien hy dink net mooi niks gaan gebeur nie. En as die wonder gebeur, en hy moet optree, dan bly hy wantrouig, agteraf, gaan bv. in die nag en breek die Baäl altaar af, en skuil dan agter sy pa as die mense vir hom kwaad is. Die ergste is, dat as hy die oorwinning behaal raak hy arrogant en wreed, en op die koop toe geldgierig. As hulle hom wil koning maak, vra hy net geld! En sy seun is nog erger, dié maak 69 van sy broers dood (een het weggekom) omdat hy geen kompetisie vir sy koningskap wil hê nie. 'n Vrou moes 'n maalklip op sy kop gooi om Israel van hom ontslae te laat raak.
Gideon en sy seun Abimelek
Maar dit is gelukkig nie al wat in die boek Rigters staan oor hulle en die ander rigters nie!
Oor al twee van hulle skryf die Bybel dat die Gees van die Here op hulle was, hulle gelei het, hulle omvou het met sy krag en hulle gebruik het om die volk van Israel te verlos van hulle vyande.
Wat onmiddellik vir ons moet sê: God kies baie keer randfigure uit om sy werk te doen. Hy steek die grense oor na mense en Hy deins nie terug vir die karakterfoute van sy mense nie, maar doen sy werk ten spyte daarvan.
Josef wat behalwe vir so 'n bietjie arrogansie in die begin, een van die wysste mense ooit was en die rede was dat die hele volk Israel in Egipte, sommer saam met die Egiptenaars, bewaar gebly het.
Dawid, wat wel sy gebreke gehad het, maar van die mees roerende gedigte en liedere geskep het, waarvan ons vandag nog sing, en 'n ongelooflike dapper held was.
Paulus, wat met onverskrokkenheid die pad deur die Midde-Ooste en Europa plat gestap het en 'n hele beskawing aan die evangelie blootgestel het.
Maar, dit is net een kant van die verhaal.
Daar is 'n ander lyn in die Skrif, mense wat baie gebreke gehad het, mense wat jy eintlik amper wil sê, ek wil jou nie ken nie, wat ook deur God gebruik is.
Want sien, God se Gees werk nie net met die gesondes nie. Nee, Hy steek altyd grense oor. En as Hy grense oorsteek, steek Hy die grense baie keer oor met mense wat allerhande gebreke het of wat onaansienlik is of aan die onderpunt van die sosiale leer is.
En dit is waar die verandering gebeur – tussen ons en God en tussen ons en mense.
Ek wou dus vanoggend hier begin, by die randfigure, by Gideon, en Jefta en Simson voordat ons vannaand en verder na die meer prominente of dan uitnemende karakters in die Bybel gaan kyk en spesifiek die wyse waarop God met hulle grense oorgesteek het.
Kom ons lees die verhaal van Manoag, sy vrou, die eintlike kontakpunt met God, en die geboorte van hulle seun, Simson – Rigters 13.
Die geskiedenis van Simson het 'n besondere karakter.
Meer gebeurtenisse as by enige ander leier word hier van hfst. 13-16 vertel.
Die verhaal vorm 'n pragtige eenheid wat tot 'n klimaks oploop.
Ons fokus vandag op die begin daarvan.
Die Israeliete het weer gedoen wat verkeerd is in die oë van die Here. Die Here gee hierdie keer Israel vir 'n baie langer tyd as vantevore in die hand van hulle vyande oor – 40 jaar lank. Die vyand kom nie hierdie keer uit die ooste, soos by Jefta nie, maar uit die weste. Die Filistyne het wes van Kanaän, in die kusstrook by die Middellandse See, gewoon.
Dié vrou is kinderloos. Die Engel van die Here verskyn dan aan haar, nie aan haar man nie, en belowe vir haar 'n kind. Sy, die kinderlose, sal swanger word en haar skande sal weggeneem word.
Interessant is dat sy in fyn detail opdrag kry hoe sy moet lewe en hoe die kind moet lewe – totaal toegewy aan die Here.
Let op – God kies nie 'n vooraanstaande gesin nie. Hy kies randfigure, soos 'n mens in die unieke alleenloper Terminator van 'n man Simson gaan sien. Hy kies wie Hy wil, mense na wie Hy die grense oorsteek, mense in wie Hy Sy heerlikheid en krag kan ten toon stel.
Let ook op – die vers aan die einde van die hoofstuk: "Simson het groot geword en die Here het hom geseën: die Gees van die Here het hom … begin lei." Daar staan letterlik: God het sy treë begin bepaal.
En regdeur kom hierdie leiding van God na vore. Hoewel Simson se optrede altyd heel uitsonderlik bly: hy is 'n alleenloper, sonder 'n leër, word daar meer as met die ander rigters gesê: die Gees van die Here het hom sterk gemaak (kragtig op hom gekom – sê die oorspronklike).
'n Mens sien dit ook in die vreemde verhale van sy liefde en ontberinge met vroue. Kyk, hoewel Simson sy lewe lank 'n nasireër was, d.w.s. hy het nie wyn gedrink nie, en hy nie sy hare geskeer nie, behalwe die een keer aan die einde van die verhaal, weet ons dat hy nie juis 'n sedelike reus was nie. Hy het die vermoë gehad om, heel naïewelik wil dit voorkom, in sy liefde vir vroue deurgaans vernietigende verhoudings aan te knoop.
Maar, en dit is só diepsinnig, die skrywer van Rigters verseker ons, dat op 'n manier die Here juis met sy swakheid 'n plan gehad het. Hy verklaar selfs in 14:4 dat die Here hierdie insidente beskik het, omdat Hy 'n geleentheid wou skep om die Filistyne te straf.
Wat beteken ons moet versigtig oordeel. Telkens is dit weens die strik wat 'n vrou vir hom stel, dat hy 'n hele boel Filistyne kan vernietig. En dit is waarvoor God hom geroep het. Die Here het dus in en deur Simson se menswees die verlossing van Israel beplan.
En op 'n manier verrig hy sy grootste verlossingdaad toe hy op sy swakste is, oë uitgesteek, in die tempel van Dagon, en in sy laaste doodskreet die hele tempel op die Filistyne aftrek. In sy dood raak hy eintlik 'n Christusfiguur, Christus wat ook deur sy dood die oorwinning behaal het.
God steek grense oor na randfigure. Hy gebruik hulle in sy koninkryk, selfs mense wat ons vandag net sou afskryf. Gideon, Jefta en Simson.
As dit die aard is van God, as dit is hoe Hy werk, kan ons nie eintlik anders werk nie. Ons sal moet leer om sagter te oordeel oor mense. Ons sal moet leer om self grense oor te steek na mense wat ons uit ons gemaksones neem, waar ons bereid is om selfs verander te word op pad na die koninkryk van God.
Dié week gaan ons gesels oor verskillende grense – en ek nooi jou uit om baie bewus te wees deur die dag watter mense oor jou pad kom, dat ons daaroor kan gesels en daar 'n verandering kan kom.
Dit is die uitdaging. Stap die pad saam met my. So kan die wonder gebeur, dat God ons gemeente ook oor sy grense stuur en 'n verskil maak in hierdie wêreld.
Daar's altyd 'n lewe wat jy nog kan leef
Daar's altyd 'n grens om verby te beweeg
Stef Bos – Komatiepoort 2009
Lied 443 – Wind kan jy nie sien nie – niemand sien dit raak – koor
Jesus steek grense oor deur gender – die verhaal van die Samaritaanse vrou by die put
God werk in Rigters natuurlik nie net deur randfigure nie.
Ons lees darem ook in Rigters van Otniël wat 'n besondere leier was, al weet ons min van hom. Otniël was 'n seun van Kenas, 'n jonger broer van Kaleb. Kaleb was een van die verkenners wat die aanvanklike poging ondersteun het om die beloofde land binne te trek . Otniël is dus een van die oorlewendes uit die woestyntyd, saam met Kaleb. En dit is betekenisvol. God het hom die geleentheid gegee om die beloofde land binne te trek.
Maar ons weet egter genoeg van hom om die volgende vier goed van hom te kan sê:
Hy was dapper.
Toe sy oom Kaleb iemand vra om die stad Kirjat-Sefer in te neem, het hy dit gedoen.
Hy het baie vernuf gehad.
Kaleb het sy dogter, Aksa, wie se naam beteken "ornament", uitgeloof vir die oorwinnaar. Otniël het dus 'n baie goeie motivering gehad vir dié geveg.
Maar, Otniël het nie net 'n oog gehad vir 'n goeie vrou nie, wat sy lewe soos 'n ornament kan versier nie, maar ook vir wat sy vir hom kon beteken.
Want toe sy by hom kom, oorreed hy haar om vir haar pa landbougrond te vra, en dié gee toe vir haar grond met standhoudende water.
Maar die belangrikste wat ons van hom lees, is dat die Gees van die Here op hom was.
Daarom kon die Here hom gebruik om die volk te bevry toe daar 'n bedreiging van die Mesopotamiërs kom.
Hy was dus die modelrigter, wat die skrywer van die boek as riglyn of maatstaf gebruik vir die ander rigters:
Die Gees van die Here was op Hom en hy het nie net die Mesopotamiërs oorwin nie, maar veertig jaar lank vrede geniet in die land.