PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2018-09-27 - Wat op­gaan, moet weer af­kom…
Wat op­gaan, moet weer af­kom…
Mark­te in A­me­ri­ka ge­niet tans die lang­ste bul­lo­pie ooit. Dit sal eg­ter uit­ein­de­lik tot ’n ein­de kom, met we­sen­li­ke ge­vol­ge vir Suid-a­fri­kaan­se be­leg­gers.
a­me­ri­kaan­se mark­te het on­langs die lang­ste sty­g­lo­pie in die ge­skie­de­nis aan­ge­te­ken deur se­dert Maart 2009, toe dié lo­pie be­gin het, nog nie ’n en­ke­le da­ling van meer as 20% te er­vaar nie. Dit is ’n ver­bluf­fen­de stuk­kie sta­tis­tiek. Be­leg­gers op die JSE het hier­van min ge­sien. Oor die af­ge­lo­pe vier jaar het ons mark slegs so­wat 10% by­ge­voeg en is dus aan­sien­lik ag­ter mark­te in A­me­ri­ka.
Dit is eg­ter ui­ters be­lang­rik om te ont­hou dat, nes el­ke beer­mark deur ’n bul­mark ge­volg word, dit e­wen­eens waar is dat el­ke bul­mark deur ’n beer­mark ge­volg word.
Dit laat twee vrae ont­staan. Wan­neer gaan die A­me­ri­kaan­se bul­mark ein­dig? En twee­dens, wat ge­beur as dit gou­er eer­der as la­ter ein­dig? Wat as dit ons mee­sleur en plaas­li­ke be­leg­gers in ’n beer­mark laat be­land son­der om eers die oor­een­stem­men­de bul­mark te ge­had het?
Die ant­woord op die twee­de vraag is mak­lik: Dit is be­paald moont­lik en sal be­slis ’n na­re af­fê­re wees. Baie naar. Daar is eg­ter nie veel wat ons daar­aan kan doen nie, aan­ge­sien A­me­ri­kaan­se mark­te in­der­daad die toon aan­gee. Geen mark ter wê­reld kan van ’n A­me­ri­kaan­se beer ont­snap nie.
Boon­op kan die hui­di­ge se­nu­ag­tig­heid in ont­lui­ken­de mark­te ons in ’n beer­mark in­stuur en ons ons vol­le styg­mark­kwo­ta ont­sê. Die ant­woord op wan­neer die hui­di­ge bul­mark in A­me­ri­ka gaan ein­dig, is een­vou­dig on­be­kend. Ons het eg­ter ’n i­dee wat ge­woon­lik ’n bul­mark kel­der – hoë ren­te­koer­se.
Pre­sies wat­ter ren­te­koer­se hier ter spra­ke is, is de­bat­teer­baar. Die al­ge­me­ne sie­ning is dat die A­me­ri­kaan­se te­sou­rie-ef­fek­te met ’n loop­tyd van tien jaar ’n goeie aan­dui­ding is – en hul­le is tans net on­der­kant 3%. Die ma­gie­se sy­fer wat dik­wels ge­noem word as die sy­fer om te vrees, is 4,5%.
Ons het dus nog ’n ent­jie om te gaan, maar ren­te­koer­se kan vin­nig be­weeg. En na­tuur­lik kan on­voor­sie­ne ge­beu­re mark­te laat ver­swak.
Daar is baie re­des waar­om be­leg­gers ho­ër ren­te­koer­se vrees – dit jaag die kos­te van skuld vir maat­skap­pye op; dat be­leg­gers or­dent­li­ke, ri­si­ko­vrye op­brengs­te kan be­haal deur in kon­tant of staat­skuld te sit; en laas­tens dat ho­ër ren­te­koer­se waar­da­sies af­druk wan­neer die ho­ër koers as die ri­si­ko­vrye deel ge­bruik word in waar­da­sies.
Be­kyk ’n mens die A­me­ri­kaan­se tien­jaar­koer­se, is daar ver­skeie kwes­sies wat dit kan op­jaag. Mees­al kom dit eg­ter daar­op neer dat sty­gen­de in­fla­sie die Fe­de­ra­le Re­ser­we­raad (Fed) se koers op­druk – ’n si­klus wat reeds be­gin het.
In­fla­sie in A­me­ri­ka was tot dus­ver ge­tem­per, maar ons sien te­kens dat dit weer kop op­lig. Loonin­fla­sie toon ’n skerp sty­ging. Dit is ’n be­lang­ri­ke sy­fer om dop te hou, aan­ge­sien loonin­fla­sie óf ho­ër win­kel­pry­se óf la­er wins­te mee­bring as maat­skap­pye die in­fla­sie pro­beer ab­sor­beer. Dié loon­groei sal ook mee­bring dat wer­kers die ek­stra geld be­stee, wat ver­brui­kers­in­fla­sie in die al­ge­meen op druk. Dit kan die Fed se koer­se op­jaag, wat ’n ho­ër tien­jaar­koers en ge­volg­lik die ein­de van die bul­mark sal be­te­ken.
Die vol­gen­de beer­mark kom on­ge­twy­feld, ons het net geen i­dee wan­neer nie. Dit kan be­gin ter­wyl jy hier lees, of dit kan ja­re weg wees.
Nog ’n be­lang­ri­ke punt is of die mark in duie stort of ’n reg­stel­ling on­der­gaan.
Die ver­skil tus­sen ’n in­een­stor­ting en ’n reg­stel­ling is die spoed en om­vang van die af­ver­ko­ping.
’n In­een­stor­ting vind uit ’n oor­ver­koop­te po­si­sie plaas. ’n Oor­ver­koop­te po­si­sie is ’n teg­nie­se term, maar be­te­ken in we­se mark­te het reeds af­ver­koop en is aan­merk­lik swak­ker. Ko­pers ka­pi­tu­leer dan en ver­an­der in ver­ko­pers – en dit is wan­neer jy die mark in duie sien stort.
Sal dié bul in ’n beer of in ’n in­een­stor­ting ein­dig? En wan­neer sal dit ge­beur? Ek het geen i­dee nie, maar soos al­tyd sal dit nie help om daar­oor te wroeg nie. Sorg dat jy ge­hal­te-aan­de­le be­sit en weet wat jou sal laat ver­koop. En hou in al­le ge­val aan om jou beurs­ver­han­del­de fond­se te koop. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za
Die vol­gen­de beer­mark kom on­ge­twy­feld, ons het net geen i­dee wan­neer nie.