Plan vir private Afrikaanse skole kry stoomRoedolf van der Westhuizen is die uitvoerende hoof van die MOS-inisiatief wat private Afrikaanse skole wil uitbou en ontwikkel. Foto: Verskaf. Die behoud en uitbou van gehalte-onderrig in Afrikaans het pas nuwe momentum gekry nadat die Trust vir Afrikaanse Onderwys (TAO) Sondag die MOS-inisiatief (Moedertaal in Onafhanklike Skole) bekendgemaak het. Dié inisiatief beoog om ŉ netwerk van volhoubare, enkelmedium, onafhanklike Afrikaanse skole te skep wat reg oor Suid-Afrika bedryf sal word. MOS wil binne die volgende twee jaar ŉ vlagskip private Afrikaanse skool op die been bring, maar terselfdertyd die saadkapitaal wat dit van TAO ontvang het, gebruik om in bestaande private skole te belê, kleiner skole uit te bou en selfs kleuterskole te koop. Dié skole sal oop wees vir almal wat onderrig in Afrikaans wil ontvang, gemeenskapsgerig wees en boonop bekostigbaar wees terwyl dit hoë standaarde en innoverende leer handhaaf. “Dit lyk ongelukkig nie of die regering tans die politieke wil het om elkeen se reg te beskerm om in ŉ openbare onderwysinstelling onderrig te ontvang in die taal van hulle keuse nie,” verduidelik Roedolf van der Westhuizen, die inisiatief se uitvoerende hoof. “Tog bied Afrikaanse openbare skole steeds onderwys van ŉ uitstaande gehalte en het van die beste suksessyfers in die land, maar die risikofaktor vir hierdie skole word al groter. Skole word dikwels gedwing om oor te skakel na dubbelmediumonderrig wat die gehalte-onderrig in Afrikaans negatief beïnvloed.” Volgens hom is die MOS-inisiatief ŉ pro-aktiewe alternatief wat nie in kompetisie is met openbare skole nie. “Ons wil fokus op die plekke waar daar nie meer voldoende Afrikaanse skole is nie. Die idee is om bestaande skole en kleiner, enkelmedium Afrikaanse skole wat veg om oorlewing oor te koop of te help bedryf. Daarna sal nuwe skole gebou word.” Van der Westhuizen (37) is ŉ geoktrooieerde rekenmeester van beroep. Hy het by Deloitte in Bermuda gewerk, maar het later ook ŉ pos – soortgelyk aan finansiële direkteurskap – by die enigste hospitaalgroep in dié land beklee. “Dit was vir my wonderlik om te dink ek kan met my beroep as ŉ rekenmeester ŉ verskil maak aan ŉ land se gesondheid. Elke finansiële besluit, wat in my afdeling by die groep gemaak is, was gemik met dié gedagte in die voorgrond. “Ek beskou my rol as die nuwe uitvoerende hoof van die MOS-inisiatief in dieselfde lig en ek glo ek sal hier ŉ verskil kan maak,” het Van der Westhuizen bygevoeg. MOS bestaan uit ŉ houermaatskappy met drie filiale; ŉ eiendoms- of beleggingsmaatskappy, ŉ bedryfsmaatskappy wat die bestuur van skole sal hanteer en ŉ dienstemaatskappy wat sekuriteit en ander dienste aan skole sal voorsien. Volgens dr. Theuns Eloff, voorsitter van die inisiatief se direksie, was dit belangrik om iemand soos Van der Westhuizen aan boord te kry. “Die hoof van hierdie inisiatief moet kan besluit wat ŉ goeie belegging sal wees omdat so ŉ onafhanklike skolegroep kommersieel moet werk sodat die winste weer terug in die skole geploeg kan word. Van der Westhuizen het nie net ŉ finansiële agtergrond nie, maar hy is ook ŉ oud-Affie, oud-Puk en ŉ entrepreneur met ŉ passie vir Afrikaanse onderwys,” het Eloff gesê. Hy meen dié inisiatief “breek tans nuwe grond” omdat daar dalk enkele private Afrikaanse skole is, maar nog nie ŉ skolegroep wat hom op onafhanklike Afrikaanse onderrig toespits nie. Die private skole ŉ stewige bedrag saadkapitaal van TAO ontvang maar volgens Eloff is dit belangrik om nog beleggers te lok en vir hulle ŉ goeie opbrengs op hulle kapitaal te verskaf. “Ons wil tegelykertyd in die noorde en suide met die inisiatief se werk begin sodat ons dadelik kan sê hierdie skole is oop vir almal. “Die bou en daarstel van ŉ Afrikaanse onderwyspyplyn wat oor 17 jaar van ŉ skoolloopbaan strek gaan nie oornag gebeur nie, maar ons sien uit na die uitdaging. Die behoefte is groot en dit is elke Suid-Afrikaner se reg om in hulle moedertaal onderrig te word,” het Eloff bygevoeg. MOS-inisiatief se direksie bestaan verder uit Eric Wasserman, ŉ finansiële kundige wat voorheen by Absa was, Quinton Adams, ŉ Wes-Kaapse sielkundige en entrepreneur, en prof. Debra Meyer, ŉ dekaan by die Universiteit van Johannesburg en trustee van die TAO. Die Afrikaanse Onderwysnetwerk (AON) met Daan Potgieter, oudskoolhoof van Hoërskool Waterkloof, is MOS se suster-inisiatief van die TAO en fokus daarop om gehalte Afrikaanse onderrig by openbare skole te ondersteun en uit te bou.