Russel was ’n persoon van eenvoud. Ek sê altyd: “Die lewe skuld jou niks.” En hierdie uitkyk glo ek het Russel ook gedeel. ’n Mens word nie gebore met taal of geloof of kultuur nie. Dit word aangeleer as ’n gevolg van ons omgewing en ons lewensomstandighede. Apartheid het ons deur wetgewing soos diere gegroepeer wat na die slagpale gelei word. Soos slagdiere is ons verdeel, geklassifiseer en van ons natuurlike sosiale menswees ontneem.
Russel Botman was bo alles ’n aktivis, gevorm deur sy belewenisse as prediker en teoloog aan die Universiteit van Wes-Kaapland. Sy werk as kerkleier is myns insiens grootliks hierdeur beïnvloed. Hy is in 2000 by hierdie fakulteit aangestel as publieke teoloog, en die Beyers Naudé Sentrum vir Publieke Teologie het deur een van sy inisiatiewe tot stand gekom. Die Russel Botman-argief word ook, heel gepas, hier bewaar. Sy aktivisme en teologie van hoop het ook gedien as basis vir sy ampstermyn as viserektor: onderwys en later as die rektor en visekanselier van hierdie universiteit.
Hy is gebore in Heidedal, Bloemfontein ’n jaar ná die 1952-Versetveldtog van die ANC, en het sy hoërskoolloopbaan (1967–1971) voltooi in Kliptown, Johannesburg, ’n lewendige gemeenskap wat gestrek het van baie arm mense tot individue met ’n gemaklike leefstyl. Russel was ook ’n kunstenaar. Hy kon ’n hele aantal gememoriseerde Engelse gedigte voordra en het in Afrikaans self ook ’n aantal gedigte geskryf waarin hy jong liefde, die droogte, afskeid en die vervlietendheid van die menslike bestaan bepeins het. As hoërskoolleerder het hy en Yasheen Bhayat, beide kranige redevoerders, ’n kernrol gespeel in die stigting van ’n drama- en debatsvereniging by Kliptown High School.1 Selfs tydens die onstuimige jare van onrus by UWK in die 1970’s het hy aangehou om poësie te skryf. Hy was ’n dromer, ’n alleenloper wat in die geheim verlief was, maar ’n ewige aktivis wat God en die samelewing bly bevraagteken het. As 21-jarige skryf hy in 1974:
Teologie was destyds vasgevang in die middel van ’n politieke stelsel. Russel het bly studeer, wyd gelees, aanhou studeer en nagraadse kwalifikasies verwerf. Deur hierdie studies, sy geloof en politieke bewussyn oor armoede en onreg het hy tot die besef gekom dat hy nie anders kan as om teologie in aksie om te sit nie. Dit het hy gedoen deur ’n vreedsame aktivis te wees. Russel Botman se uitstaande nalatenskap is opgesluit in sy vermoë om die Bybel in ’n hedendaagse konteks te kon plaas. Hy het oor die gawe beskik om te verstaan dat hy nie die middelpunt hoef te wees nie, maar dat hy wel versoening kan fasiliteer.