Krisis met Sassa-toelae: Geld is ‘net weg’Foto bloot ter illustrasie. (Foto: Sassa News/Facebook) Dit is maar enkele weke voor Kersfees en talle Suid-Afrikaners sukkel om hul maatskaplike toelae uit die Suid-Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid (Sassa) en Posbank te kry. Dít nadat Posbank vandeesweek aangekondig het dat begunstigdes met ŉ Posbank-uitgereikte gouekaart nie vandeesmaand hul toelae by ŉ kitsbank kan onttrek nie omdat misdadigers die netwerk teiken. Die onttrekking van toelae vir Desember is intussen opgeskort en begunstigdes word versoek om hul toelae by kleinhandelhandelaars soos Shoprite, Checkers, Usave en Pick n Pay te onttrek. Dit is egter nie so eenvoudig nie, sê begunstigdes. Kesha Els van Lady Grey in die Oos-Kaap se man is maar een van talle mense wat geen geld op hul kaart het nadat hulle dae gelede die kaart niksvermoedend by ŉ kitsbank gebruik het nie. Die kleinhandelaar op die dorp sê óók daar is geen geld op die kaart beskikbaar nie. “Ons geld is weg. Ons balans is maar R4,” sê Els. Els vertel dat haar skoonseun vroeër vandeesweek namens haar man na ŉ kitsbank op Lady Grey is om sy maandelike toelaag te onttrek. Die stelsel het aanvanklik ŉ foutboodskap gewys voor haar skoonseun meegedeel is dat die transaksie nie afgehandel kan word nie. Haar skoonseun is intussen na die plaaslike poskantoor om die probleem aan te meld. “Hy kon egter nie ŉ woord inkry nie,” vertel Els. Daar is bloot aan hom gesê om sy selfoonnommer te verskaf. Hy het intussen ŉ boodskap ontvang dat ŉ vorm ingevul kan word indien die kontant nie binne 48 uur beskikbaar is nie. Dit kan egter nog tien dae neem voor die geld beskikbaar is. “En ek wed jou dit gaan dan steeds nie beskikbaar wees nie,” sê Els. Els is self ŉ Sassa-begunstigde en het genadiglik nog nie haar kaart by ŉ kitsbank gebruik nie. Sy het ŉ kleinhandelaar gebruik om die kontant te kry. Sy is egter onseker hoe hulle die maand gaan oorleef sonder haar man se toelaag. “Ons het nog ŉ bietjie van my geldjies oor, maar daarna is daar niks. Ons kan nie huur betaal nie. Ons weet nie wat om te doen nie. “Dis net weg.” Sommige begunstigdes het hulle intussen tot sosiale media gewend om hul ongelukkigheid te kenne te gee. Een vertel dat sy by die kitsbank flou geword het. ŉ Ander sê sy het dae laas geeët. Bridget Masango, die DA se woordvoerder oor maatskaplike ontwikkeling, sê dié party is die afgelope paar dae oorval met oproepe, e-posse en WhatsApp-boodskappe van desperate begunstigdes wat steeds nie toegang tot hul toelae kon kry nie. Die party is veral bekommerd oor die begunstigdes in landelike gebiede wat ver van ŉ kleinhandelaar woon en die bietjie geld wat hulle het, moet gebruik om groot afstande af te lê om toegang tot hul toelae te kry – net om met hul aankoms uit te vind dat geen geld beskikbaar is nie. Die petrolprys het vandeesweek met 59 sent per liter gestyg en vervoerkoste word ŉ al hoe groter probleem. “Nie net sal vervoer na en van hul toelae-toegangspunte duurder word nie, maar hulle het toenemend minder elke maand om aan basiese benodigdhede te bestee,” sê Masango.