PressReader - Weg!: 2017-08-01 - NA­MI­BIË
Na­mi­bië is nie som­mer net nog ’n plek nie. Dis ’n land waar jy tus­sen sy hart­li­ke men­se, vry­ge­wi­ge grond­paaie en oor­don­de­ren­de land­skap­pe ge­noeg arm­swaai­ruim­te kry dat jou bin­ne­ste ’n slag kan stil raak. El­ke nu­we reis hier los ’n jaar­kring vir wan­neer jy
Weg! - 2017-08-01 - Vlaggie - FO­TO’S EN WOOR­DE TOAST COETZER
Ons buur­land is ’n plek waar ’n mens se bin­ne­ste weer ’n slag stil kan raak, skryf Toast Coetzer.
Van­mô­re groet Na­mi­bië ons swie­rig met die eer­ste son­stra­le wat die wol­ke bo die kran­se aan die oor­kant van die Oran­je­ri­vier o­ran­je verf. Dit lyk am­per soos die noor­der­lig­te – die au­ro­ras. Maar ons is net hier by Noor­doe­wer, die grens­pos wat jou in­laat Na­mi­bië toe as jy van die Kaap se kant af reis. ’n Re­ën­boog dans die prent­jie bin­ne, en al­mal haal sel­fo­ne uit en be­gin fo­to’s neem.
Ek is hier saam met Rey Jan­se van Rens­burg, ’n be­ken­de 4x4-gids van S­pring­bok. Rey re­ël een keer per jaar ’n toer na die Ka­o­ko­veld en het my ge­nooi – vir die vol­gen­de 15 dae sit ek links voor saam in sy Crui­ser.
Die plan lyk só: Eers haas ons met die hoof­weë noor­de toe, na die Ku­ne­ne, dan raak ons hand­ge­meen met die Ka­o­ko­veld se skur­wer kant. Op pad te­rug draai ons vlug­tig in S­wa­kop­mund (“Een eis­bein, dan­kie!”) en Sos­sus­vlei voor­dat ons weer S­pring­bok toe ry.
Die mees­te van die toer­groep­le­de ry saam uit S­pring­bok, maar ons kry en­ke­les la­ter van­dag in Wind­hoek, en mô­re – wan­neer ons al in Ru­a­ca­na gaan wees – kom die laas­tes by. Dan sal ons 8 voer­tuie en 20 men­se wees.
Die Land Crui­ser vat die lang op­draan­de na Gr­ü­nau.“Ons het al 400 m ge­klim van die grens­pos af,” sê Rey en wys na die GPS. Dis eg­ter ’n op­draan­de wat ’n ou met ple­sier ry. In hier­die vlak­tes, van­jaar gras­geel tot op kuit­hoog­te, lê soms ’n ron­de rots, ag­ter­ge­laat deur ’n glet­ser uit ’n vo­ri­ge era. Woes­tyn­ber­ge, die A­mib, maak s­kur­we kam­me in die rig­ting waar die Vis­ri­vier­ca­nyon ver­son­ke lê.
Gr­ü­nau ver­by, wind-in, Keet­mans­hoop vir tenk vol­maak en Wim­py-kof­fie. By die En­gen loop ek my nig­gie raak wat in Groot­fon­tein woon. Na­mi­bië is só: Jy loop ken­nis­se raak of maak pad­langs nu­we vrien­de, en dít weef jou Na­mi­bië-sto­rie ster­ker.
Par­ty men­se ken die land van grens­oor­log­dae. An­der ken Suid­wes­sto­ries uit ou­ma se al­bum met ver­geel­de fo­to’s van ’n E­tos­ha­wa­ter­gat waar­uit o­li­fan­te vir e­wig wa­ter drink. An­der ken die land dalk net as dít wat Na­mi­bië van­dag vir Suid-A­fri­ka­ners in­hou: ’n be­kos­tig­ba­re va­kan­sie­be­stem­ming, vei­lig en mak­lik om op eie stoom te ver­ken, of jy nou ’n 4x4 ry of nie.
As jy nie be­ken­de men­se langs die pad ont­moet nie, is dit dalk van die plek­ke wat vir jou soos ou vrien­de voel: ’n He­ront­moe­ting met ’n Sos­sus­duin (wat dalk net ’n me­ter ge­skuif het se­dert jy laas in 1980 hier was), of ’n blye weer­siens van die Brand­berg op die ho­ri­son.
Dan is daar die nu­we paaie – paaie waar jy laas­keer moes ver­by­ry. El­ke nu­we reis na Na­mi­bië gee vir jou die ge­leent­heid om nu­we hoe­kies te ver­ken. En dís hoe­kom ek so op­ge­won­de is, want hier­die slag gaan ons de­le van die Ka­o­ko­veld sien waar ek nog nooit was nie.
En as dit jou eer­ste be­soek aan Na­mi­bië is, hoe voel dit? Dit voel soos om fa­mi­lie te ont­dek wat jy nooit ge­weet het jy het nie. Ni­ce fa­mi­lie.
Na die noor­de in ’n Crui­ser
“Cold da­wn must find me in the Kai­ser­stras­se with my sleep­ing-bag and rough de­sert clot­hes and fi­ve hund­red ci­ga­ret­tes.” Só skryf La­wren­ce G­reen in sy 1952-boek Lords of the Last Fron­tier, waar­in hy ’n reis na die Ka­o­ko­veld be­skryf. Dees­dae hoef jy da­rem nie al jou si­ga­ret­te reeds in Wind­hoek te koop nie, maar vir die Ka­o­ko­veld moet jy steeds voor­be­reid wees.
Van­dag se pad­net­werk (teer­pad tot teen die Ku­ne­ne­ri­vier) maak din­ge wel mak­li­ker as in G­reen se tyd. Ons s­taan vroeg op by die Mon­tei­ro-kamp, drink kof­fie, hap be­skuit en ry deur Wind­hoek voor­dat die ver­keer wak­ker is. In O­ka­han­dja koop die kon­vooi Piet se Bil­tong­pad­stal om­trent leeg, en op Outjo stop ons vin­nig om ’n boom­boek te koop. Die veld is van­jaar ’n fees, en ek en Rey wil se­ker maak die toer­groep weet na wat­ter bo­me ons kyk. Ons ry vér: 950 km gis­ter, 850 km van­dag. Die laas­te twee voer­tuie sluit in Ru­a­ca­na by ons aan, en teen son­on­der ry ons die dorp uit en kry met laas­te lig ’n uit­sig oor die Ku­ne­ne­ri­vier­val­lei: Dit lyk da­de­lik na ’n plek wat a­von­tuur in­hou.
Die vol­gen­de vier dae kamp ons op die ri­vier­oe­wer: van­aand by O­mun­jan­di on­der har­de­kool- en jak­kals­bes­sie­bo­me (dis nog wild hier – oor Paas­na­week wou ’n kro­ko­dil die ei­e­naars se hond vang...), mô­re in die mid­del van nê­rens wes van Swart­boois­drift waar Him­ba­bok­trop­pe die e­nig­ste ver­keer is, dan twee aan­de by E­pu­pa Falls Lod­ge & Camp met die dreu­ning van die wa­ter in ons ore, en die ma­ka­la­ni­palm­tak­ke wat saans die ster­re­he­mel bo ons ver­spleet.
In die maan­lig by E­pu­pa
Die Ka­o­ko-wit­gat (by die Dors­land­ge­denk­te­ken op die hoog­te wat oor Swart­boois­drift uit­kyk), ghab­ba­bos (’n al­om­teen­woor­di­ge grys struik), boes­man­gif (tans pienk in blom), die eer­ste kre­me­tar­te. Sta­dig maar se­ker be­gin ons die
bo­me on­der die knie kry. Ker­rie­bos, boom­eup­hor­bia, spro­kies­boom.
By E­pu­pa ont­moet ek toe­val­lig vir Kam­bu­ru T­ji­ha­ro – hy sit met ’n boom­boek oop voor hom wan­neer ek by E­pu­pa Falls Lod­ge & Camp se kroeg­dek in­stap. Voor­dat ek nog ’n tak­kie voor hom kan neer­sit, het hy die ant­woord: bos­luis­boom (die En­gel­se naam is meer aan­lok­lik: A­fri­can star-ches­t­nut).
Ons ge­sels ’n ruk oor die land­skap rond­om ons, die bo­me daar­in. Oor­kant die Ku­ne­ne­ri­vier van waar ons sit, in die ber­ge van An­go­la wat on­ge­rep daar lê, s­taan o­ral bo­me wat in die laat­herfs (dis nou Mei­maand) geel ver­toon. “Pers- en wit­stam­kan­nie­dood,” ver­dui­de­lik Kam­bu­ru.
Wan­neer die son se byt min­der raak, stap ek stroom­af langs die E­pu­pa se ve­le val­le. Krans­dui­we vlieg in die laas­te lig van rots na kre­me­tart­tak­ke. Swa­el­tjies se­kel klein en fyn deur die lug soos nin­jas­ter­re. ’n Paar an­der toe­ris­te sit op klip­pe en kyk na die skou­spel. Hier is Suid-A­fri­ka­ners, Na­mi­bi­ërs, Eu­ro­pe­ërs. Die Vic­to­ri­a­wa­ter­val is gro­ter, maar niks klop die E­pu­pa as fees vir die oog nie.
Doer was ’n Him­ba was­goed. Oor­kant in An­go­la word bok­ke kraal toe ge­jaag. En­ke­le lod­ge­lig­gies word aan­ge­ska­kel in die oe­wer­bos aan die Na­mi­bi­ë­kant.
Ek sit daar tot­dat dit don­ker word en laat dan die ri­vier in vre­de agter om heel­nag op sy eie – in die by­na vol­maan – tus­sen die kre­me­tar­te deur te dans.
G’n veld soos Ka­o­ko­veld
As jy a­von­tuur soek, dan sal jy dit in Van­zyls­pas kry. Ge­sels met e­ni­ge 4x4-har­de­baard en jy sal hoor: Van­zyls­pas is waar jy jou slag wys.
Ek was nog nooit in die or­dent­lik row­we deel van die Ka­o­ko­veld nie. Van E­pu­pa af ry ons eers suid met die C43 tot op O­kang­wa­ti, waar ons stop vir laas­te in­ko­pies. An­ders as La­wren­ce G­reen het ek nie 500 si­ga­ret­te no­dig nie, maar wel ’n paar bie­re. Ek koop twee groot Ta­fel La­gers.
Hoe­veel keer het ek al deur O­kang­wa­ti ge­ry? Twee, drie keer? Maar al­tyd het ek net op die C43-hoof­pad ge­hou, noord na E­pu­pa. Wan­neer ons van­dag wes­waarts draai hier, op die D3703, vaar ek on­be­ken­de ter­rein bin­ne. Dit is waar die werk­li­ke op­win­ding be­gin, waar el­ke nu­we uit­sig oor el­ke nu­we ru­we berg­rant iets vars be­loof. Dít is iets waar­aan ’n mens ver­slaaf kan raak.
Die D3703 is ’n amp­te­li­ke pad en aan­ge­stip op die mees­te kaar­te van Na­mi­bië, maar jy >
moet weet: b­ring jou bak­kie. En nie die een waar­voor jy jam­mer is nie. Die pad word gou twee­spoor, klip­pe­rig en ver­dwyn soos ’n veld­kleu­ri­ge slan­ge­tjie in die mo­pa­nie­veld.
Ons ry sta­dig – stop by bot­tel­bo­me, ’n warm­wa­ter­bron waar ie­mand was­goed was, in ’n sand­lo­pie vir mid­dag­e­te, el­ders on­der ’n har­de­kool­boom so groot soos ’n sen­ding­kerk. Ek sien eb­be­hout­bo­me, ’n dik-dik wat weg­skar­rel soos ’n rot.
Teen sons­on­der­gang is ons by ’n plek ge­naamd O­vi­re­va­dam, waar twee O­va­him­ba­bees­wag­ters – Ka­ka­ra Mu­hen­je en Ve­ri­mo­ro­tha T­ji­u­di­ro – vir ou­laas hul­le die­re laat drink voor­dat hul­le aan­ge­jaag word kraal toe.
Al­mal slaan tent op, en ter­wyl die vol­maan oor ons kamp op­kom, bak ons pan­ne­koek vir aand­e­te.
Van­zyls­pas be­gin waar die stip­pel­lyn op my pad­kaart op­hou. Van­dag vor­der ons deur twee kol­le­tjies op die kaart, O­tji­tan­da en O­tji­hen­de. By O­tji­tan­da vra ons toe­stem­ming en maak dan wa­ter­kan­ne vol by die dor­pie se vol ten­ke.
Met mid­dag­e­te – ons braai gou wors oor ’n klein tak­vuur, en rol dit in gis­ter­aand se oor­skiet­pan­ne­koek toe – kom vra ’n O­va­him­ba­vrou om hulp. O­tji­hen­de se son­pomp werk nie en die tenk is leeg. Mens en dier is dors.
Rey hou van ’n uit­da­ging soos hier­die, en ná ete help hy en Jar­ra van Jaars­veld (een van sy ge­reel­de toer­hel­pers – Jar­ra se voer­tuig dek ons kon­vooi se ag­ter­hoe­de) en ’n paar an­der toer­le­de om die pro­bleem uit te sor­teer. Ná ’n uur of wat se werk in die warm son pomp die wa­ter weer ’n straal­tjie in die tenk. ’n Moeë perd lig sy kop en kyk na die tenk wan­neer hy die ge­luid hoor.
Die Ka­o­ko­veld is har­de wê­reld. As toe­ris kan jy hier deur­be­weeg met die nuut­ste teg­no­lo­gie aan jou kant – ’n 4x4 met klom­pe ka­toe­ters, kos­voor­raad vir ’n maand, GPS, ’n Le­at­her­man aan jou lyf­band. Hier­die din­ge maak kort­ter­myn-oor­le­wing mak­lik, maar die O­va­him­ba wóón hier. En hul­le het dit nie al­tyd so mak­lik nie. Ry rus­tig, tyd­saam ge­noeg om tyd te kan maak om jou me­de­mens te kan help, in­dien no­dig.
Di­rek an­der­kant O­tji­hen­de ry ons die O­tji­hi­pa­berg in, en daar­mee saam Van­zyls­pas. Om­dat ons nou teg­nie­se 4x4-pad ry, stop ons by el­ke strui­kel­blok. Rey plaas vei­lig­heid voor­op – van­og­gend reeds het ons hand­sei­ne ge­oe­fen so­dat el­ke be­stuur­der weet wat be­te­ken “draai na links”, “stop”, en­so­voorts. Met ’n ra­dio in jou voer­tuig co­ach Rey jou oor taai de­le. Hy s­taan voor in die pad en wys hoe en waar jy jou wiele moet draai.
“Dis da­rem nog nie so erg nie,” skerts Rey, “jy kan hier nog in die bak­kie sit en he­kel son­der om ’n steek te laat val!”
Die jong­ste toer­lid in ons groep is Ja­co Peens (20), wat saam met sy ma, Ka­rin, en pa, Gi­de­on, ry. Hy be­sluit hy wil self die pas ta­kel, en Rey neem hom on­der han­de.
Teen son­on­der is ons in die hart van die O­tji­hi­pa­berg. Dis voor­waar ’n wil­der­nis hier­die waar jy jou trap moet ken – vroe­ër die mid­dag val Ka­rin sleg toe sy ie­wers uit­klim om ’n fo­to te neem. Ge­luk­kig is dit nie te erns­tig nie.
As ’n ou hier seer­kry – of as jou voer­tuig moei­lik­heid gee – moet jy vir jou­self kan sorg. As jou bak­kie op Mars ’n bre­ka­sie kry, sal Elon Musk dalk vroe­ër daar uit­kom om te help as wat ’n me­cha­nic jou hier in die Ka­o­ko kan kom by­staan.
Dit is nou so
Die dag breek aan met die we­te dat Van­zyls­pas se erg­ste ent­jie aar­de op die be­stuur­ders wag. Nie­mand sê dit hard­op nie, maar al­mal lyk be­noud. Eers stop ons by die uit­sig oor die Ma­rien­fluss. Doer on­der rol die wind oor gras­vlak­tes, en dis as­of ons uit­kyk oor die be­loof­de land.
Wan­neer jy tyd in ’n wa­re wil­der­nis deur­bring, ont­dek jy de­le van jou be­wus­syn waar­van jy ver­geet het. “I be­ca­me a­wa­re a­gain of a wor­ld that is beyond the i­ma­gi­na­ti­on of so­me who dwell in ci­ties,” skryf La­wren­ce G­reen oor sy tyd in die Ka­o­ko­veld. Hy was op ’n maan­de lan­ge eks­pe­di­sie – ons tyd in die Ka­o­ko is skaars ’n week, maar tog voel jy een og­gend skie­lik hoe die na­tuur jou weer mens maak.
Maar geen be­loof­de land word son­der be­proe­wing be­reik nie. Dit is nou tyd vir die gró­te. Ons kon­vooi vor­der tot voor wat Rey die “Hil­la­ry Step” noem. Die Hil­la­ry Step is berg­klim­mers se naam vir die by­na ver­ti­ka­le stuk rots­wand wat jy moet oor­kom in­dien jy jou stap­stok op berg E­ve­rest wil plant. Hier is dit waar jy jou bak­kie vei­lig moet af­kry voor­dat jy jou palms oor die sag­te gras van die Ma­rien­fluss kan streel.
Rey is eer­ste aan die beurt met sy swaar­ge­laai­de Crui­ser en sleep­wa. Die wa word van agter met ’n sterk tou ge­an­ker (vas­ge­maak aan
’n an­der bak­kie) in­ge­val hy sou gly. (Hier­die is nie iets wat jy moet pro­beer in­dien jy nie weet wat jy doen nie: Sleep­wa­ens en Van­zyls­pas is nie vrien­de nie; ’n paar wa-wrak­ke pad­langs ver­tel die sto­rie...) Rey het dit al hoe­veel keer van­te­vo­re ge­doen, en het nog tyd vir ’n grap­pie by die ven­ster uit ook: “Ek het net een steek laat val!”
Een vir een word die voer­tuie af­be­duie – dit vat lan­ger as vyf mi­nu­te per voer­tuig om die skaars 50 m pad baas te raak. Maar as “sta­dig oor die klip­pe” nou al ooit jou leu­se moes wees, dan is hiér die ge­pas­te plek. Die mees­te van die pas­sa­siers van die voer­tuie klim uit, en ons sit op ’n vei­li­ge af­stand en fo­to’s neem.
Ma­rie S­chreu­der groet haar man, Jan, voor­dat dit sy beurt is. Dit lyk as­of sy hom af­sien voor ’n groot veld­slag, as­of sy ver­wag hy gaan dalk in ’n koe­vert­jie huis toe kom.
Wan­neer al die kar­re vei­lig on­der in die Ma­rien­fluss is, t­rek ons af vir mid­dag­e­te on­der ’n mo­pa­nie. Ja­co stap een­kant toe om ’n skelm si­ga­ret te gaan rook. “Ag, hy ver­dien se­ker nou ’n si­ga­ret,” sê sy ma, wat dalk ’n paar jaar ver­ou­der het oor daai 50 m teen die berg af.
Daar is pap in die drie­poot­pot op die vuur, en men­se sit in kamp­stoe­le en kyk hoe die ster­re uit­kom. Rey en Jar­ra lê met ’n lig on­der een van die Hi­lux’e. Van­zyls­pas het ’n paar moe­re uit­ge­skud, een ding het tot ’n an­der ge­lei en nou lek die CV joints o­lie.
’n Paar ou­ens sit langs die bak­kie op krat­te en gee raad of ge­reed­skap aan. Die bos­plan wat hul­le be­raam – bind die CV joint ca­sings toe met kaas­doek en dan vas met ka­bel­strop­pe – hou so goed dat die bak­kie la­ter son­der pro­ble­me al die pad te­rug S­pring­bok toe ry.
As ek nou al­leen hier was en só iets het my oor­ge­kom, sou ek kraai­kos ge­wees het.
Ons kamp van­aand in die mid­del van nê­rens. Rey noem dit ook som­mer Camp No­w­he­re. Die vuur brand en ons eet, en dan gaan slaap ons in ons ten­te. Ek won­der daar waar ek lê voor­dat die slaap my vat: Wat as die wê­reld nou sou ein­dig, sou ek ge­luk­kig hier kon weg­wa­sem? Ek weet wat my ant­woord is.
Daar’s nog iets waar­aan ek dink: Rooi­drom. Van­dag het ons by dié be­ken­de roe­te­mer­ker suid ge­draai. Maar ’n mens kan ook wes daar draai. Dit vat jou Hart­manns­val­lei toe en, as jy reg­tig wil, oor dui­ne heen na die Ku­ne­ne­ri­vier­mond. An­der­dag, dink ek. An­der­dag vat ek daai paad­jie... >
Van ri­vie­re en woes­ty­ne
Die kon­vooi kan nou vin­ni­ger vor­der. Suid­waarts ver­by die ou mar­mer­myn na­by On­ju­va, en dan raak die land­skap o­per na­ma­te ons Oru­pem­be na­der. Op par­ty plek­ke lê daar so­veel po­me­lo­groot­te los klip­pe in die veld dat die men­se van Oru­pem­be O­lim­pie­se kam­pi­oe­ne sou wees as klip­strui­kel ’n sport was.
Oru­pem­be be­staan om­dat hier ’n fon­tein is. La­wren­ce G­reen en sy eks­pe­di­sie was ook hier. “I bat­hed a­mong the reeds, be­ne­ath a gre­at tree at the wa­ter-ho­le,” skryf hy.
Die a­na­boom s­taan steeds, maar die rie­te is weg. In hul­le plek is ’n tak­kraal waar­bin­ne mie­lies ge­plant s­taan. Ons kon­vooi talm hier – ’n kraan met skoon drink­wa­ter is in die Ka­o­ko meer kos­baar as ’n vuis vol di­a­man­te.
Rey tap ’n em­mer­tjie wa­ter en gooi dit oor my kop uit, drie keer. Dis my eer­ste “bad” se­dert die E­pu­pa­wa­ter­val, en dit sal nog dae wees voor­dat ek weer on­der ’n reg­te stort sou kon klim.
Be­hal­we vir die fon­tein is hier ’n po­li­sie­sta­sie op die bult, en ’n hal­we ki­lo­me­ter na die an­der kant toe s­taan ’n paar hui­sies en kar­wrak­ke. Dis waar­heen ons ry, om by Oru­pem­be S­hop #1 in te val. Ek be­taal met ’n glim­lag R119 vir ses lang blik­kies Ta­fel en twee koue Co­kes.
Hier­na is dit om die beurt tyd vir ri­vie­re en die woes­tyn. Van Oru­pem­be ry ons die K­hu­mi­b­ri­vier bin­ne. Ons be­gin meer wild sien: se­bras in die ver­te, s­pring­bok, gems­bok, vol­struis... en ka­meel­per­de!
Dis nog ’n ple­sier van Na­mi­bië, die ple­sier van wil­de die­re sien selfs vér bui­te die gren­se van om­hein­de re­ser­va­te.
Die “droë” ri­vier­lo­pe van die Ka­o­ko­veld is be­drieg­lik, want diep ver­skuil on­der die sand is om­trent al­tyd wa­ter. Dis hoe­kom die oe­wer­bo­me groot groei, en hoe­kom die die­re ver­al in die droë maan­de op en af in die lo­pe be­weeg.
In die deel van die K­hu­mib wat ons ver­ken, is die pro­mi­nen­te bo­me har­de­kool en mo­pa­nie. In plaas van fier en reg­op groei, groei hul­le hier krom en ge­buk­kend. Dalk die werk van eeue se wind in hier­die ont­blo­te land­skap, of ’n vloed wat el­ke paar jaar deur­staan moet word, en die wor­tels wat diép on­der­gronds moet strek na el­ke laas­te tee­le­pel­tjie wa­ter.
Hoe ook al, die K­hu­mib se bo­me is elk­een ’n mo­nu­ment. Vat jou tyd as jy een­dag hier s­taan. Be­kyk hul­le mooi, gaan groet met die hand wan­neer die an­der men­se te­rug­draai kar­re toe. Jy sal ver­baas wees hoe­veel ge­luk vriend­skap met ’n boom jou kan b­ring.
Ná ’n nag in die K­hu­mib volg ons sy loop see se kant toe, maar swenk weg voor ons die grens van die S­ke­del­kus- na­si­o­na­le park be­reik (jy het ’n per­mit no­dig om dit bin­ne te gaan).
Nou be­tree ons ’n ra­re woes­tyn­wê­reld, kaal soos ’n skoon­ge­skeer­de ken­ne­bak. Jy moet hier na­der stap aan ’n rots­blok, dit be­klim en sóék na plant­le­we, maar jy sal dit kry: klip­kurk­hout in­ge­prop soos ’n klink­na­el.
Die plan was om in die Ho­a­ru­si­b­ri­vier op te draai, en weer bin­ne­land toe te swenk na Pu­ros, maar daar ge­kom, is die Ho­a­ru­sib só nat dat dit dwaas sou wees. Jy suk­kel nie hier met ’n nat ri­vier nie: As jy sien, lê jy tot op jou as­se vas, en skie­lik hou jy nie meer va­kan­sie nie.
Plan B word be­raam: Ons ry ver­der suid na die Ho­a­nib. ’n Ent dus­kant die ri­vier t­rek ons af en soek kamp­plek – en kry dit in ’n weg­ge­steek­te hoek agter ’n los stuk woes­tyn­berg.
Teen son­on­der klim ek die kop uit om te kyk na wat rond­om my lê, soos ’n see­ro­wer die kraai­nes teen dag­breek sou be­styg. Ek be­reik die gif­boom op die spits net wan­neer die son se laas­te stra­le van sy do­ring­vin­gers weg­sy­fer.
Ek sit lank daar en ver­lus­tig my­self aan die voor­reg van hier wees. Die ruim­te rond­om my wat in­vou by die land­skap, el­ke klip aan­raak, el­ke dier. Ek sien hoe die kaart in me­kaar pas, hoe die droë woes­tyn­ri­vie­re uit die lug sou lyk, hoe die S­ke­del­kus skaars 50 km hier­van­daan oor­spoel in koue o­se­aan.
En dan sit ék ook hier, en ek is deel van hier­die won­der­li­ke, ver­draag­sa­me wê­reld.
Dis stil, be­hal­we vir soms ’n stem ie­wers on­der my waar Rey en die span aand­e­te be­rei. Ek weet die kamp­vuur brand, want ek het dit self aan­ge­steek.
Nog iets wat ek weet, is dat ek ge­luk­kig is. Na­mi­bië maak my ge­luk­kig – en wie het nie ge­luk no­dig nie? Na­mi­bië is vry­ge­wig met die uit­deel van sy skat­te: Van die mooi­ste plek­ke is mak­lik om te be­reik in e­ni­ge kar.
Sos­sus­vlei waar ons – op pad te­rug SuidA­fri­ka toe – vir twee aan­de gaan oor­staan, is so ’n plek. Ook S­wa­kop­mund, waar ons drie dae van nou af sal aan­kom met ’n lus vir Duit­se kos wat in ons mae gor. Hier­die plek­ke en an­der – die Vis­ri­vier­ca­nyon, E­tosha, die mees­te van die Capri­vis­trook, die Ka­la­ha­ri­woes­tyn, Brand­berg, Ti­ras­berg – s­taan al­mal ge­dul­dig en wag vir jou.
Toe, gaan pluk jou ge­luk.
NA­MI­BIE­SE PAAIE. Die teer­pad op die fo­to hier­bo vat jou tot by die (ge­woon­lik droë) Ru­a­ca­na­wa­ter­val. Die grond­pad teen die Ku­ne­ne­ri­vier tot by die E­pu­pa­wa­ter­val, ver­der wes van Ru­a­ca­na, is dees­dae in ’n goeie toe­stand. Hier­die is die Ka­o­ko­veld se “mak” deel wat jy re­la­tief mak­lik in e­ni­ge bak­kie of an­der voer­tuig met ’n goeie grond­vry­hoog­te kan ry. Ook die pad van Ses­fon­tein na O­pu­wo, en O­pu­wo na E­pu­pa is nie sleg nie. In­dien jy eg­ter ver­der wes wil toer, oor Van­zyls­pas en na Oru­pem­be, het jy ’n 4x4 no­dig. Hier­die spring­bok­ke (on­der) is in die ran­te na­by die Ma­rien­fluss af­ge­neem.