Sirkeltuin | Boendoe se blog argief
Tags: Angola, Tuinery
Pas nadat ek in Bom Jesus aangekom het, het ek begin met 'n groentetuin. Dis was 'n nood leer bid-situasie: groente is vrekduur in die winkels (Shoprite) en alhoewel mens dit goedkoper by die straatverkopers kry, is die gehalte nie watwonders nie.
Die suksesvolste jaar was die eerste jaar. Dit moes 'n gelukskoot gewees het, want ek kon die volgende twee jaar net nie weer die resep regkry nie. Veral die tamaties was 'n reuse sukses: groot, geurige rooi vrugte. Tamaties het later by almal se ore uitgeloop. Ek het tot my hand aan tamatiekonfyt en -blatjang gewaag, wat nie te vrot uitgekom het nie.
Intussen is daar so baie nuwe huise gebou dat daar nou net nie meer plek is vir 'n groentetuin nie. Om sonder groente, veral tamaties, spinasie en kruie, te gaan, is egter net nie 'n opsie nie. Op die internet het ek van 'circle gardens' gelees. Dit slaan nie baie plek in beslag nie, verg nie baie inspanning nie, en is maklik om in stand te hou. Of so word daar belowe. Dit het (en nog steeds) na 'n baie goeie idee geklink.
Dis maklik. Jy merk 'n sirkel af, 1 m in diameter, verwyder die 'topsoil', sit dit eenkant. Dan grawe jy die 'subsoil' uit, tot omtrent kniediepte. Diè word ook eenkant gehou. Dan word 'n 2 liter plastiekbottel in die middel van die gat gesit. (Nadat jy 16 gaatjies in rye van 4 daarin gemaak het.) Enige ou tuingemors of kompos (in my geval, ou gras) word onder in die gat gesit, omtrent 2 cm dik. Volgende 'n 8 cm laag 'subsoil'. Die hele storie word goed natgemaak, en dan begin jy met die volgende laag tot jy uiteindelik by die 'topsoil' eindig. Jy kan dan jou saadjies saai/saailinge uitplant. Die idee is dat die bottel net elke week volgemaak moet word. Die sponseffek van die grond-en kompos en die water wat uit die bottel drup, sal plantwortels aanmoedig om af te groei. Die eindresultaat behoort sterk, gesonde plante te wees.
Pas terug in Angola, probeer ek toe hierdie groentetuintjies. Merk vir my drie netjiese sirkels uit, en begin grawe. En grawe. Ek was vir ses maande in Suid-Afrika, wintertyd. Die hitte van Bom Jesus het my onkant gevang, glad nie meer gewoond daaraan nie. Die vyf 'gardeners' kyk my met medelye aan. Ek weier om hulp te vra. Die aanwysings het gesê dis glad nie 'labour intensive' nie. Ek het egter ook vergeet hoe hard en klipperig die grond is. In my geestesoog het ek twee netjiese hopies grond gesien: een met 'topsoil', 'n ander met 'subsoil'. Op die ou einde was daar een groot, deurmekaar hoop grond en klippe wat rond en bont gelê het.
Een sirkel het my langer as 'n week geneem. Ek kon die hitte nie uitstaan nie. Die ander twee uitgemerkte sirkels het gelukkig vervaag en later verdwyn. Almeida, my lang, stadige tuinboy, kon dit later net nie meer vat om my gespartel te aanskou nie. Een oggend het hy my saggies uit die pad gedruk en met die pik daar ingespring. In die proses 'n dreinpyp stukkend geslaan, maar hy het 'n stuk plastiek rondom die pyp gedraai en met grond 'gepad'. Einde van die probleem. Tot dusver.
Die res wàs maklik. En lekker. Ek het spinasie gesaai, en toe ek begin Januarie daar weg is, het dit al welig gestaan. En dis regtig waar: jy maak die bottel net eenkeer 'n week vol, en dis die einde van jou bekommernis oor die tuin. Die deklaag ou gras wat ek bo-op gesit het, verhoed verdamping en ook dat onkruid oorneem.
Die tuiniers, wat aanvanklik kopskuddend na my gekyk het, het intussen bietjie respek vir die klein, ronde tuintjie gekry. Ek't mos gesien hoe hulle elke oggend eers na die beddinkie kom kyk het voor hulle hul gereedskap uit die stoepkamer kom haal het…