— eerste Suid-Afrikaner in die ruimte
"ELKEEN van ons het 'n droom, 'n begeerte, iets wat ons in die lewe wil verwesenlik," sê die geesdriftige jong Suid-Afrikaner op 'n mediakonferensie in Rusland. Sy blou oorpak is versier met die Suid-Afrikaanse vlag—'n duidelike aanduiding van sy onverbloemde trots op sy land van herkoms.
Terwyl hy vir sy graad in die sakewetenskap (finansies) aan die Universiteit van Kaapstad studeer het, het hy vir die eerste keer met die internet kennis gemaak. Kort voor lank was hy gefassineer deur die veranderings wat dit in saketransaksies en die gemeenskap sou bring. Dit was danksy hierdie fassinasie dat hy uiteindelik ook sy ruimtedroom kon verwesenlik.
Nadat hy sy kaartjie ontvang het om in die ruimte te reis, is Mark nege maande lank in Rusland opgelei. Hy het ook vyf dae lank in die Amerikaanse ruimte-agentskap (Nasa) se Johnson-ruimtesentrum deurgebring.
REGS: Die Internasionale Ruimtestasie, soos hy by sy voltooiing sal lyk. Mark het in 2002 'n aantal dae lank daar vertoef en proewe gedoen.
Mark het soveel Russies geleer dat hy 'n groot deel van die gesprekke tussen die sendingbevelvoerder, Joeri Gidzenko, en die grondbemanning kon volg. Die derde bemanningslid aan boord van die Sojoez-TM34-vuurpyl was die Italiaanse vlugingenieur Roberto Vittori.
Nog 'n proefneming was om vas te stel watter uitwerking mikro-aantrekkingskrag op die hartbloedvatestelsel en spiere het. 'n Derde eksperiment was vir vigsnavorsing: 'n poging om HIV-proteïene in 'n gewiglose toestand te laat kristalliseer in die hoop dat hulle, onder X-strale, 'n akkurate beeld van die virus se struktuur sou bied.
Hierdie proefnemings was onder die beheer van toonaangewende Suid-Afrikaanse wetenskaplikes van die universiteite van Kaapstad, Stellenbosch en Port Elizabeth, in samewerking met kundige Russiese ruimtewetenskaplikes.
Mark se vlug is, soos verwag kon word, met groot belangstelling in Suid-Afrika gevolg. Die lansering vanaf die Baikonoer-ruimtehawe in Kasakstan is regstreeks op die Suid-Afrikaanse televisie uitgesaai. En tydens Vredesdagvieringe in die Vrystaat-Stadion het duisende mense verwonderd toegekyk terwyl oud-pres. Thabo Mbeki met Mark gesels het kort nadat hy by die Internasionale Ruimtestasie aangekom het.
Mnr. Mbeki het ook Mark in 'n verklaring 'n dapper pionier vir Suid-Afrika en sy vasteland, Afrika, genoem.
Mark se ruimte-avontuur het op 25 April 2002 begin en 5 Mei geëindig toe die landingstuig van die Sojoez veilig in Kasakstan geland het.
SHUTTLEWORTH is in Suid-Afrika gekritiseer omdat hy soveel geld aan 'n persoonlike avontuur bestee het. Maar hy het baie van die kritiek besweer deur onder meer 'n veldtog te loods om wetenskap en wiskunde by skole te bevorder. Sy opvoedingstigting, The Shuttleworth Foundation, skep sagteware om skole in ontwikkelende lande te help.
In 2002 het Mark Shuttleworth 'n eredoktorsgraad van die Universiteit van Kaapstad ontvang vir sy "vindingryke entrepreneurskap en sy lofwaardige bydrae tot die bevordering van die wetenskap en tegnologie by die jeug".
BO: Mark Shuttleworth het bes moontlik nie so 'n gedetailleerde beeld van sy eie Suid-Afrika gesien soos op hierdie ruimtefoto nie, maar ruimtevaarders wat in 'n wentelbaan regoor ons land beweeg, sal verskillende terreinvorms kan herken. Die weswaarts vloeiende Gariep (Oranjerivier), die Kalahari, die Karoo, die Kaap en nog meer is hier heel duidelik waarneembaar. Na die ooste lyk verspreide wolke soos 'n menigte wit stippels.