Die lang reis | SkalkSkryf
« `n Lang reis
Wors leer vlieg »
Die lang reis
Januarie 30, 2011 deur Louwie
Dit wil voorkom asof die geskiedenis van Heidelberg so effe duister is. Een bron wil dat Andries Gouws in 1725 die plaas Doornboom besit het en dat hy grond verkoop het waarop die dorp toe gestig is.
Wikipedia het dit egter dat ene Louis Fourie in 1716 die plaas Doornboom besit het, in 1728 het hy sy huis daar gebou en dat die kerk van Riversdal grond by hom gekoop het vir 5,000 Pond. Hulle het toe op die grond `n kerk gebou en die dorp het rondom die kerk ontstaan.
Die Doornboom postal is vandag `n museum wat, vreemd genoeg, nie gedurende die Desember vakansie oop is nie!
Heidelberg het ook die "claim to fame" dat dit die verste punt Suid is waar die Boeremagte die Engelse aangeval het. Die aanval was op 13 September 1901. Wat mens nou laat wonder; Riversdal aan die Oostekant van Heidelberg en Swellendam aan die Weste is vooruitstrewende, moderne dorpe met nuwe woongebiede en industriële gebiede, maar Heidelberg is `n erg agtergeblewe ou dorpie met baie min wat nuut of vooruitstrewend is. Is die dorp destyds gestraf vir sy aandeel in die aanval deur die Boere teen die Engelse? Was die Engelse dus die eerste wat "regstellende aksie" toegepas het?
Die dorpie met sy ou geboue het tog die potensiaal om die Tuinroete se eie Dullstroom te kan word. Duisende karre jag op die hoofpad verby en baie gooi brandstof in by die motorhawe, koop kos by die Wimpy en jag dan weer verder. Maar antie Pam met die goue ding het haar agentskap se penne daar ingekap met die gevolg dat eiendomme ongoddelik duur is en geen entrepreneur met `n bietjie kommonsense sal daar `n erfie koop en hoop om `n lewe uit `n tuisnywerheid of kunswerkies te maak nie.
Ons betrek ons tydelike woning. Die honde vind dit erg opwindend en snuffel die plek van kant tot kant deur. Bonna voeter in `n slykpoel van `n visdam in en stink soos `n baie ou krokodil toe ons haar uitvis. Is glo teen die reels om in die visdam rond te karring, dit versteur glo die delikate ekologiese ballans van die fauna en die flora (wat lyk of dit lank reeds hulle ballans verloor en uitgesterf het.)
`n Ou tante van oorkant die pad, soort van opsigter oor die plek, kom kyk of ons tevrede is met ons blyplek. Ek vermoed sy kom kyk of sy tevrede is met die intrekkers uit Sodom en Gomorra. Sy vertel van die skoolhoof wat op `n tyd in die huis gebly het en die stadsklerk of iets en nog ander belangrike mense met die verloop van tyd. Sy vertel ook van die gaatjies onderhemp brigade aan die oorkant van die straat, van die opgeskote dogters daar waarvan een se boyfriend by hulle in die huis bly en met die dat waterbeperkings ingestel is, het sussie en boyfriend besluit om water te spaar en nou bad hulle elke aand saam. Gumpf, brom ons besoeker. Sy kan mos saam met haar suster bad. Daai dogters is nie ryp nie, sê sy, daai dogters is gaar!
Gaar of te not, die meisiekinders is seksie aanmekaar gesit, maar ek dink die hele lot van hulle is doof of skeel. Nie een van hulle sal jou terug groet as jy hulle in die aangesig kyk en sê goeie dag, of goeie more of good evening nie. As die meisie besig is om haar boyfriend se kar te was en te stofsuig terwyl hy met `n bottle bier op die stoep na haar sit en kyk en jy loop verby en sê hi, dan duik sy net so onder die dashboard weg en maak of sy jou nie sien nie.
Kersoggend rëen dit sag. Ons besluit om Stilbaai toe te ry en te kyk hoe dit daar lyk. Stilbaai het `n reuse groot dorp geword sederd ek laas daar was. Die platdak vissershuisies is nog daar, maar daar is nou paleisagtige, blink-nuwe huise teen die rante gebou. Die Boerevolk kry duidelik baie swaar.
Ten spyte van die rëen is die strand vol mense, maar net `n handvol is dapper genoeg om te swem. Ons loop in die rëen op die strand, eenkant omdat honde nie tussen die baaiers toegelaat word nie. Bonnie, ons Scotty, geniet die sand en see gate uit, veral die poele tussen die rotse. Aangesien dit Kersdag is, bederf ons ons self met roomys. Normaalweg laat wederhelf se suiker haar nie toe om curly cones te eet nie, maar wat de duiwel, dis nie elke dag krismis nie.
Ons besluit om, soos ons landlady aanbeveel het, na Vermaaklikheid toe te ry. Daar is glo huise met `n besonderse argitektoniese aanslag. Eers verdwaal ons `n bietjie en kom by Jongensfontein uit. Ook `n mooi ou dorpie aan die see. Meer gemaak vir hengel as vir swem lyk dit. Ons vra pad en word beduie na `n grondpad wat beduie Blombos, `n ent terug in Stilbaai se rigting.
Van Blombos weet ek uit vorige ondervinding. Jare terug was daar `n erge muggie uitbraak daar (Culicoides grahami). Dit kon ook in die anale aangeteken gewees het as die muggiebeleg van Blombos. Mens en bees moes dit ontgeld. Die klein bliksempies (die Engelse het die gepaste naam van "no-seeums vir die goed) het enige ding wat asem haal getakel en gebyt (en net soos by die mens, is dit die wyfies wat byt, nie die manne nie!) Die enigste manier waarop jy jou huis kon verlaat sonder om vol knoppe gebyt te word en van jou kosbare bloed beroof te word, was om jouself te panser met `n dik baaitjie, handskoene, langbroek, hoed op die kop en `n sykous masker oor die kop. Die ander manier was om op te hou asem haal, wat natuurlik nie `n baie praktiese manier van doen is as jy nog lewe nie. Muggies word aangetrek deur koolsuurgas. Solank jy dus nie asem haal nie, sal hulle dink jy is `n klip en jou nie aanval nie.
Die ander rede waarom Blombos bekend is, is dat dit een van die min plekke op Aarde is waar die reuse goue mol voorkom (Chrysospalax treveyani). In der waarheid kom die goue mol net in Afrika voor en nêrens anders in die hele wêreld nie.
Die oulike gedierte, op die rand van uitwissig, is so groot soos `n klein huiskat en kan tot 550 gram weeg as dit volwasse is. Dit grawe tonnels van tot 20 sentimeter wyd, is `n nagdier en vreet insekte.
Boere is nie vriende van die blinde gatgrawers nie en maak ernstig jag op hulle. Die rede is dat die tonnels wat die molle grawe so diep is dat, as `n bees daarin trap breek dit gewoonlik sy been. Ploegtyd val trekkers gereeld vas in die netwerk van tonnels tot groot frustrasie van die boere, daarom dus die onvrede en eensydige oorlogverklaring.
Op ons Krismis tog deur Blombos is daar egter geen teken van `n blom nie, en ook nie regtig `n bos waaroor jy kan huis toe skryf nie. In der waarheid is daar nie juis `n aanduiding dat daar `n plek soos Blombos is nie. Die grondpad is sonder genade sleg, maar omdraai kan jy ook nie want om elke draai verwag jy Vermaaklikheid. Van vermaak is daar egter nie sprake nie. Hier en daar sien jy `n eensame huisie wat half snaaks gebou is, maar ook nie so aardig dat jy kan dink dit is die argitektoniese wonderwerke waarvan daar geskrywe staan nie. Is maar soort van hartbeeshuisies met `n krom skoorsteen.
Wat voel na omtrent twee dae te perd se ry, kom ons op Vermaaklikheid af. As dit langs die see gelê het kon dit deurgegaan het as `n vissersdorpie. So teen die rante geleë is dit maar `n uitgebreide plaasopstal met die Duivenshok rivier wat daar verby loop. Daar is geen siel in die "dorp" te sien nie. Synde Kersdag is die inwoners samgetrek by die skoolsaal vir `n kersdiens. Selfs in die kerkhof is daar geen spook wat rondhang nie, ons vermoed hulle is dalk ook by die kerkdiens.
Die dorpie is glo "steeped in history" maar nergens kry jy enige inligting omtrent hierdie bevaamde geskiedenis nie, nie eers op die web nie. So, as iemand weet waar kom die plek vandaan en waarom die vreemde naam, laat weet asseblief. Op die oog af is daar regtig niks vermaakliks aan Vermaaklikheid nie.
Ons neem `n paar fotos en ry verder in die rigting van Witsand. Moeg en uitgeput keer ons terug na Ouma se Villa. Die gaar meisiekinders groet ons steeds nie, al is dit Kersfees. Selfs die kat wat elke dag soos `n standbeeld op die stoep sit is nie vriendelik nie.