Ndzi sungurile ku dzuka nyuku hi ku chava. Mbilu yi ba hi swigingi wonge a ndzi phikizana ni hanci hirivilo. Ndzi twe wongeku ngo va ni loyi a ngakotaka ku haha a ndzi susa ehenhla ka xibebe, kambe a ku ri hava loyi a vona khombo leri handle ka mina ntsena. Ndzi ehleketile ku tlula exibebeni, swikwembu swi ndzi arisa swi ku u nga ringeti mhaka yeleyo. 5. Swa antswa ku fa hi ndlala ku tlula ku lahlekeriwa hi ndziho wa matilo hiku koxa swo karhi ematshan’wini ya swo karhi eka ntirho lowu munhu a wu endleke. Mbulavulo wakwe, tani hi wa Mboxani, wu landzeriwe hi ku phokoteriwa lokukulu ka mavoko. Leswi swi nyanye ku n'wi hlanganisa nhloko. A a nga ta hela a swi tivile leswaku a ku phokoteleriwa yini. Hikwalaho ka ku tirhisiwa ka nawu wa khale ka matiko-xikaya eka swifundzankulu swo hambana hi 1994, milawu yo hambana a yi tirhisiwa etindhawini to hambana ta Riphabliki. Swifundzankulu swin'wana swi herisile milawu ya swifundzankulu leswi yi nyikiweke swona, loko milawu leyi ya ha tirhisiwaka eka tindhawu tin'wana ta le Mpumalanga na le Eastern Cape, xikombiso Nawu wa Mintengo ya Ndhauvko ya Milandzu ya Vugevenga wa le KwaNdebele, 1984, na Nawu wa Tihuvo ta Swifundza, 1982, a yi fanelanga ku tirhisiwa eMpumalanga na le Eastern Cape. Ku na xilaveko xo endla Nawu wa Palamende lowu nga ta lawula vutihlamuleri ni mintirho ya varhangeri va ndhavuko eka mafambiselo ya vululami. Leswi swi ta lava leswaku ku herisiwa milawu hinkwayo leyi fambisiwaka hi mfumo wa rixaka na milawu yin'wana na yin'wana ya swifundzankulu leyi lawulaka vutihlamuleri bya vurhangeri bya ndhavuko eka mafambiselo ya vululami naswona leyi nga herisiwangiki hi tihuvo to endla milawu ta swifundzankulu leswi khumbekaka. Ku na xilaveko xo kondletela ku herisiwa ka swiphemu swo hambana swa milawu ku endlela leswaku ku herisiwa rimba ra milawu leri nga kona na ku simeka Nawu wa Palamende wun'we lowu faneleke ku tirhisiwa eRiphabliki hinkwaro. Swifundzankulu swi fanele ku nyikiwa nkarhi lowu ringaneke ku herisa milawu ya swona emhakeni leyi.