Die OSSEWA BRANDWAG was 'n semi-militêre organisasie gebaseer op die doktrines van Nasionale sosialisme soos ingestel deur Hitler en die Nazi Party.
Lede het 'n eed geteken in hul eie bloed, wat die erns van hul verbondenheid aan Hitler en sy verteenwoordiger, Robey Leibrandt verklaar het, onder die banier: "Vir Volk en Fuhrer".
As nasionale sosialistiese rebelle het hul hulself verbind tot:
om die land in totale chaos te bring
om Genl. Smuts te elimineer en sy vrou te ontvoer
om Sir Ernest Oppenheimer te elimineer asook alle Jode
om alle myn- en kommersiële belange te verwyder uit die hande van die Jode
om die Eerste Minister te vermoor, en om alle kabinetsministers te arresteer en te ontsetel om die mag van die Britse Ryk in S A te verbreek
Daar is 'n geheime eed van lojaliteit afgelê deur die binnekring van geharde stormtroepe, gesweer met die een hand op die Bybel en die ander op 'n rewolwer, gerig op sy bors en 'n ander een gerig op sy rug.
Hulle het onderneem:
om getrou alle opdragte onmiddellik uit te voer en onder 'n eed
om vrywilliglik te sterf in diens van Volk, Vaderland, Hitler en Leibrandt
om alle dade van verraad te wreek
om vrywillig prooi te wees in geval van verraad
om die dood van 'n mede-stormtroep te wreek
om hulself te verbind tot dade van sabotasie
om bankrowe uit te voer onder die kode naam "Operasie Karlowa" (Genl. Rudolf Karlowa – die vader van Nazisme in Suid-Afrika)
om te help met die implementering van Operasie Weissdorn wat Suid-Afrika sou oorspoel in 'n opwelling van Nazigeinspireerde geweld soos uitgevaardig deur Adolf Hitler persoonlik
Verdere betrokkenheid was by organisasies soos:
die Nazi Party en die Thule vereniging; Himmler se SS Party
die Schwarze Korps, die amptelike orgaan van die SS Swart Hemde
die Abwehr – die intelligensie- en sabotasie diens van die
Duitse Hoë Bevel
die Dienstalle Ribbentrop – die diplomatieke diens
Stormjaers / stormtroepe gebaseer op die 'Sturmabteilung'.
BLOEDVERBOND SOOS GESKRYF DEUR ROBEY LEIBRANDT
Uittreksel geneem uit 'Vir Volk en Fuhrer' – bl 130-131.
…..Leibrandt het die opgevoude stuk papier uit sy sak gehaal.
"Hendrik, ek moet aan jou my laaste geheim openbaar. Ek het jou nog nie vertel nie, dat ek 'n eed geskryf het, en wat een en elke rekruut vir Weissdorn sal moet onderteken in sy eie bloed. Dit is geheel en al bindend.
Daar is geen omdraai as dit eers onderteken is nie. Ek sal dit aan jou lees en dan vra of jy dit verstaan en of jy dit wil onderteken. Indien jy wil, moet jy dit onderteken met jou eie bloed." Leibrandt het begin lees:
"My doel en worsteling is vir die vryheid en onafhanklikheid van die Boere nasie in Suid Afrika, en die instelling van 'n Nasionale sosialistiese Staat met die ideologieë van Adolf Hitler, aangepas by die karakter van die Boere nasie. Ek erken dat slegs 'n nasie wat veg vir sy regte, 'n reg het om te oorleef en dat aksie in die vorm van offerandes en bloed die ware wil en karakter van 'n nasie en 'n individu reflekteer.
In hierdie gees verklaar ek myself bereid om te ly vir my nasie en vaderland en, indien nodig, om te sterf daarvoor.
Ek staan voor God en sweer hierdie heilige eed dat ek my Boere nasie en Vaderland getrou sal dien met my hele hart, liggaam en siel in die rigting wat aan my gegee word deur die leier van die Nasionale Sosialistiese rebelle in die persoon van Robey Leibrandt, en niemand anders van nou af tot die dood toe nie.
Onder die leuse: "'n Vegter mag sterf, maar 'n verraaier moet sterf", sal ek altyd in alle omstandighede optree, en ek sal elke opdrag ten volle uitvoer. Elke enkele geheim sal ek dra en verdedig met my lewe. Die diepte en erns waarmee ek myself verklaar as 'n Nasionale Sosialistiese Rebel, vind sy uitdrukking in die bloed waarmee ek myself vir altyd verband deur my handtekening. Ek is niks, my nasie is alles, God met ons. Die Vierkleur hoog."
Die Vierkleur was die vlag van Paul Kruger se ou Transvaalse Republiek.
Letterlik beteken dit die Vierkleur hoog. In die gees, is die betekenis so ietwat anders, deurdat dit 'n uitroep is om die vlag te laat wapper in die naam van die revolusie. Dit het 'n wyse van groet geword vir Leibrandt se volgelinge en gepaard gegaan met 'n saluut: die regterarm styf teen die liggaam, die voorarm word dan opgeruk tot ongeveer 45 grade met die palm oop. Soos in Duitsland, is dit gedoen om Hitler en die Nazi Party te salueer.
Stigting van die Ossewa Brandwag.
"Op Saterdag 4 Februarie 1939 het 'n groep besielde Afrikaners in die konsistorie van die NG-Tweetoringkerk in Bloemfontein vergader en die Ossewa-Brandwag gestig. Al die teenwoordige persone is as lede ingesweer, met aflegging van 'n plegtige eed om nie te rus alvorens die vryheid van die Afrikanervolk herwin is nie.
Die Ossewa-Brandwag (OB) se wortels was diep ingebed in die geskiedenis van die Afrikaners se stryd om die bande met Brittanje te breek, om onderhorigheid aan 'n vreemde moondheid af te sweer, om - soos in die republikeinse era - oor sy eie lotgevalle te beslis." (Van der Schyff, P.F. 1991. Die Ossewabrandwag - Vuurtjie in droë gras. Potchefstroom: Geskiedenisdepartement, PU vir CHO)
Die Afrikaners het nog altyd die begeerte gehad om selfregering te hê. Dit is vergestalt in die Voortrekkers se trek uit die Kaapprovinsie in die vroeë 1800's en die daaropvolgende Vryheidsoorloë. Gedurende die Eerste Wêreldoorlog is die 1914-1915 Rebellie nog 'n uiting van hierdie vryheidsgedagte. Met die herdenking van die Groot Trek in 1938 het Afrikaner Nasionalisme 'n geweldige opwelling en groei ondervind wat die stigting van 'n Nasionale Afrikaner organisasie gestimuleer het en die Ossewabrandwag is toe gestig.
Suid-Afrika se betrokkenheid na die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog het baie verdeeldheid veroorsaak. Die Ossewabrandwag wou dan ook nie hê dat Suid-Afrikaanse soldate betrokke moes raak nie en het gesê dat die Duitsers nie ons volk se vyand is nie.
'n Meer aktiewe groep, nl. die Stormjaers, is dan ook as integrale deel van die Ossewabrandwag gestig. Dit was dan ook hierdie groep wat verantwoordelik was vir dade soos onder andere die knip van telefoondrade, ens. Hierdie optredes het dan veroorsaak dat baie Suid-Afrikaanse soldate teruggehou moes word om stabiliteit hier in Suid-Afrika te verseker en dus nie teen Duitsland hoef te gaan veg nie.
In die Senekal en omgewing was die plaas Biddulphsberg 'n baie sentrale plek in aktiwiteite van die Ossewabrandwag en Stormjaers. Daan Erasmus, die destydse eienaar van die plaas, was 'n baie prominente figuur hierin. Verskeie vergaderings, boodskappe en reëlings is hier getref.
Stormjaers wat onder verdenking was by die polisie, en dus voortvlugtigend was, is hier gehuisves, of tydelike skuiling gebied tot hulle vervoer kon word na ander plekke.
Gebuite brandstof (petrol) is ook hier in dromme begrawe. Dit is gebruik vir aktiwiteite en organiserings. Brandstof kon andersins slegs met koeponne verkry word. Van die voortvlugtendes is dan ook hier gevang op 18 April 1944 en is Daan Erasmus as medepligtige ook gevange geneem.
So het Adv. Jan Strydom, Jannie Rigter, Johannes Cronje en Stoffel Pretorius saam met Daan Erasmus in die tronk in Bloemfontein beland. Hulle is nie aangekla nie en is slegs aangehou. 'n Ontsnapping is beplan en 'n rewolwer in die tronk ingesmokkel. Vir ontspanning is die gevangenes in die binnehof toegelaat vir stap en rook. Sondagmiddag, 11 Junie 1944, is beplan vir die ontsnapping, Nic Coetzee moes die voertuig reël om mee weg te kom. Hy het sy plig na gekom, ten spyte van 'n beenbreuk op die rugbyveld, en die voertuig by die tronk in die straat besorg en op krukke die straat af verdwyn. Die gevangenes het toe reeds vir weke aanmekaar in die rondte gestap en naby die traliedeur, waar 'n wag in die "kraaines" gesit het, gedraai. Soos gewoonlik het 'n swart gevangene die wag se koppie koffie om drie uur gebring en dié ritueel is gevolg: die traliedeur is oopgesluit en die gevangene het die wag se koffie gebring, die volgende traliedeur word dan oopgesluit en die koppie koffie word binne die "kraaines" neergesit. Dit was die teken en groot Johannes Cronje was natuurlik reg agter die koffiedraer. Een harde stamp met die knie van agter en 'n paar groot hande op die wag en die sleutels na buite was beskikbaar. Jan Rigter het gaan probeer om die alarm onskadelik te stel, maar kon dit nie reg kry nie. Hy neem toe 'n helmet, plaas dit op sy kop en salueer sy offisier D Erasmus wat rustig sit en pyp rook, en stap daarna na die wagtende motor waarin die ander reeds gesit en wag het. Hy het geweier om te hardloop vir die vyand. Daardie aand het die vier mans in die Molopo geslaap.
Daan Erasmus is deur Adv. Strydom aangeraai om nie te ontsnap nie, want as die ander weg is, sou die staat nie meer 'n saak teen hom hê nie. Hy word toe nie aangekla nie, en na 'n tyd het hy toe op 'n hongerstaking gegaan, maar het darem water gedrink. Na agt dae is hy wel aangekla en kon hy op borgtog uit die tronk uit kom. Hy was skaars 'n paar weke terug op die plaas, toe 'n vriend hom waarsku dat hy geïnterneer gaan word. Hierop vlug hy na die Wes-Kaap en skuil by verskeie vriende. Uiteindelik keer hy weer terug na Senekal en neem sy intrek in 'n kloof, later genoem Klein Duitsland. Hier het hy lank geskuil saam met Lother Sittig.
Die einde van die oorlog het vrywaring gebring en kon Daan Erasmus terugkeer na sy plaas en familie. Vir Lother Sittig, 'n Duitser van oorsprong, was dit nog gevaarlik en het hy in die kloof agtergebly, waar hy sy tyd verwyl het deur erosieslote met klipwalle te pak. Hy het eers te voorskyn gekom nadat die Nasionale Party die verkiesing van 1948 gewen het.