Nuuskommentaar: Eindfluitjie vir Zuma?Pres. Jacob Zuma by die gedenkdiens Foto: Skermskoot van regstreekse uitsending van eNCA Die Madiba-nuusoorheersing het gister ‘n interessante tussenspel gehad toe berigte die rondte begin doen het dat pres. Jacob Zuma die omstrede Snoerwet onderteken het. Hoewel dit baie gou geblyk het ‘n wolhaarstorie te wees, het die nuus bitter vinnig versprei. Hoewel daar vanuit die staanspoor groot verbasing was dat Zuma juis nou sou kies om so ‘n omstrede wet te onderteken, was die verrassing nie so groot dat die storie eers vir waarheid ondersoek is voor dit die wêreld ingestuur is nie. En hierin lê die werklike slegte nuus vir Zuma… sy reputasie loop hom so vooruit dat selfs ervare joernaliste op sigwaarde van die onwaarskynlike die ergste van hom glo. Tot krediet van die joernalistieke beroep… die waarheid is gou vasgestel en daar is met ewe groot ywer om verskoning gevra dat dit gebeur het. Sou Zuma die wet onderteken het, sou dit dadelik enorme implikasies vir die land inhou. Verslaggewers Sonder Grense (VSG) finaliseer nou sy jongste persvryheidsindeks. VSG het die ANC reeds telkemale die afgelope aantal jare gemaan dat dié wetsontwerp nie ongestraf sal bly nie. Intussen het die land op die persvryheidsindeks bly tuimel. Waar Suid-Afrika in 2003 nog die 21ste mees persvrye land ter wêreld, en die mees persvrye land in Afrika was, het Suid-Afrika aan die begin van 2013 tot die 52ste plek teruggesak. Verskeie Afrikalande is nou meer persvry as Suid-Afrika, waaronder Namibië (19), Ghana (30) en Niger (43). Telkemale die afgelope aantal jare het VSG aangedui dat die blote oorweging van hierdie wetsontwerp een van die hoofredes is waarom die land so die kreeftegang op die indeks gaan. Die ondertekening van die wetgewing sou boonop saamval met VSG se ondersoek na die SAUK se beweerde aanvanklike verswyging, onder skynbare politieke druk, van die uitjouery wat Zuma ten tyde van die Madiba-gedenkdiens deur ‘n deel van die skare te beurt geval het. Kort voor Mandela se heengaan het Transparency International bekend gemaak dat Suid-Afrika tot die 72ste posisie op die korrupsie-persepsie-indeks teruggesak het. In 2010 het Suid-Afrika nog die 54ste plek beklee. Dat die land onder Zuma se presidentskap byna 20 plekke op die indeks kon terugsak (nog voor die Nkandla-bevindings van die Openbare Beskermer daarby verreken kon word) het in die konteks van die Madiba-nuus geswig. Selfs al word die feit buite rekening gelaat dat Suid-Afrika ook op ander indekse soos die indeks vir mislukte state, die innovasie-indeks en die geweldsindeks agteruit boer op sy reeds bedenklike posisie, is dit duidelik dat ‘n groot deel van die wêreld Zuma se presidentskap as sleg vir die land, indien nie ‘n ramp nie, ervaar. Mandela se afsterwe het Zuma se gebreke net verder beklemtoon. Binne Suid-Afrika het die Zuma-“bashing” in felheid toegeneem, maar op die oog af nie sy grondvlaksteun genoegsaam aangetas om die ANC te laat herbesin oor sy voortgesette presidentskap nie. Selfs na die yslike gedenkdiens-verleentheid lyk dit of die ANC eerder simptome as oorsake wil aanspreek. Oud-pres. Thabo Mbeki het nou in ‘n klaarblyklike verwysing na Zuma en Zuma se lakeie voorgestel dat die ANC nuwe leiers kry. Onlangs het hy, in klaarblyklike verwysing na Zuma (hundred percent Zulu boy) se Zoeloefikasie van die land se topstrukture, die huidig leierskap van “tribalism” beskuldig. Dit is kort hierna deur Winnie Madikezela-Mandela geëgo. Ook die bekende dr. Barney Pityana het pas versoek dat Zuma moet bedank. Vroeër vanjaar was emeritus aartsbiskop Desmond Tutu in die nuus toe hy gesê het hy gaan nie volgende jaar sy kruisie by die ANC trek nie. Verskeie senior ANC-leiers uit die Mandela- en Mbeki-eras laat toenemend blyk hulle meen die ANC is sy morele kompas kwyt. Op 1 April vanjaar – Aprilgekdag – het die opskrif van Maroela se “nuuskommentaar” soos volg gelui: “Zuma se herontplooiing.” Hoewel baie ooglopend tong in die kies geskryf is om nie dalk iewers ernstig opgeneem te word nie, klink die “redes” wat destyds vir die “herontplooiing aangevoer” is, baie na die redes wat nou aangevoer word hoekom Zuma die trekpas moet kry. Omtrent al wat nou bygekom het, is die verwikkelinge in die vakbondwese, veral rondom eers die opkoms van Amcu en toe die tweespalt binne Cosatu. In die Cosatu-stryd kom Zuma-lojalisme tot ‘n groot mate teen Zuma-afvalligheid te staan, en die impak van “tribalism” word al hoe groter hierin. Geoordeel op dié week se tussenverkiesingsuitslae in die Tlokwe-stadsraad kan die ANC se volharding met Zuma se president en gesig vir die verkiesing wel onrustigheid in die ANC bly veroorsaak, maar kom dit by kruisie trek gaan slegs ‘n bygeloof dat ‘n stem vir die ANC die kiesers se hand sal laat afval voorkom dat die kruisies maar weer by die ANC getrek word. Zuma kan slegs homself blameer dat die wolhaarstorie oor die ondertekening van die snoerwet so geloofwaardig geklink het. Hy het immers onlangs ook die wet onderteken wat dit moontlik gemaak het om die e-tol in werking te stel nog voor die hofprosesse afgehandel is. Sy gereelde omstrede uitsprake wat die land enorme skade berokken is goed bekend. En so verkry die onwaarskynlike en selfs onmoontlike skielik wiele van geloofwaardigheid. Die meeste ontleders meen Zuma sal nog ‘n geruime tyd die politieke valbyl oorleef, maar dit is ook duidelik dat die druk om Zuma se politieke doodsklok aan die einde van die Mandela-era te lui, sterk aan die opbou is. Zuma gaan dit inderdaad onmoontlik vind om met die statuur wat nou van Mandela gebou is mee te ding, en om dit te oorleef gaan nie maklik wees nie. Maar Zuma het homself al telkemale as politieke Houdini bewys.