Nuwe grondeise stopgesit tot nadere kennisgewingArgieffoto: Reint Dykema “Nuwe eisers wat wens om ou eise wat voor 31 Desember 1998 ingedien is te betwis, mag slegs opgeneem word as belanghebbende partye tot sulke sake sover hulle deelname kan bydra tot die vasstelling of verwerping van sulke eise,” het Armand Greyling, regs-en-beleidsontleder by AfriSake, gesê. AfriSake het in September 2016 die grondeisehof as amicus curiae (vriend van die hof), tesame met ander belanghebbende partye, genader om die stand van sogenaamde nuwe grondeise met betrekking tot ou eise op te klaar. Dit volg nadat die konstitusionele hof die Wysigingswet op die Herstel van Grondregte (no. 15 van 2014) as ongeldig verklaar het in die Land Access Movement-saak op 28 Julie 2016. Onsekerheid het geheers oor die manier waarop die grondeisehof te werk sou moes gaan met nuwe grondeise, want die konstitusionele hof het die Grondeisekommissie ingevolge ’n interdik verbied om enige nuwe eise wat ingedien is ingevolge die Wysigingswet te verwerk. “Die uitspraak gee ons regskundige sekerheid oor hoe die grondeisehof te werk sal gaan met die hantering van ou en nuwe eise onderskeidelik. Die hof het wesenlik besluit om voorkeur aan ou eise te gee, asook om die konstitusionele hof se besluit dat nuwe eise nie verwerk mag word nie – andersins as die erkenning van ontvangs daarvan by die Grondeisekommissie – te eerbiedig. Dit is, tensy ’n nuwe eis die geldigheid van ’n ou eis regverdig teenstaan – in welke geval die hof sal toelaat dat nuwe eisers bystaan in die bepalings van die meriete daarvan,” verduidelik Greyling. Daar is bevind dat die parlement nie daarin geslaag het om behoorlike openbare deelname in die aanvaarding van die wetsontwerp te bevorder nie. Hulle het nou twee jaar om die wetgewing te herverorden en indien hulle nie daarin slaag nie, sal die konstitusionele hof moet ingryp.