You are here: Home » Content » Natuurwetenskappe Graad 6 » Om die faktore wat die oplosbaarheid van materiale beïnvloed te bepaal
Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.This content is ...In these lensesGETIntPhaseNS Tags6th Afrikaans Course LO1:AS6.1.1 LO1:AS6.1.2 LO1:AS6.1.3 Assignment This module and collection are included inLens: Siyavula: Natural Sciences (Gr. 4-6)By: SiyavulaModule Review Status: ApprovedCollection Review Status: Approved
MemorandumOpdrag 12:1. In watter glas los die suiker die vinnigste op?In die glas met die warm water.2. Verduidelik waarom dit gebeur het.Oplosbaarheid van ‘n stof hang ook af van die temperatuur.Opdrag 13:(Groepwerk)1. Hoeveel teelepels suiker kon jy in die glas water oplos?Die hoeveelheid hang af van individuele eksperimente.2. Gesels in groepe wat jy sou kon doen om nog suiker in dieselfde water op te los.Die water (oplossing) kan warm gemaak word. Wanneer die suikerkristalle (opgeloste stof) nog fyner gemaak word.Opdrag 14:Waarneming: Die water het verdamp en klein kristalle het gevorm: kopersulfaatkristalle. Onder die mikroskoop vertoon die kristalle as klein kubusse of blokkies.Gevolgtrekking: Wanneer ‘n oplossing staan, vind die teenoorgestelde van die oplosproses plaas: die opgeloste stof word weer ‘n vaste stof in die vorm van kristalle.Opdrag 15:1. Is die hoeveelheid en die soort oplosmiddel in al drie gevalle dieselfde?Ja.2. Watter stof het na die eerste teelepel die minste opgelos?Mieliemeel.3. Is mieliemeel onoplosbaar?Ja.4. Watter stof het die meeste opgelos?Sout.Gevolgtrekking: Alle stowwe is nie ewe oplosbaar nie.Opdrag 16:1. Wat sien jy?Olie los nie op nie. ‘n Mens bly die oliedruppels in die water sien.2. Waar is die olie?Terwyl jy roer, lyk dit of dit met die water gemeng is, maar sodra ‘n mens nie meer roer nie, dryf dit weer bo-op die water.3. Kan olie in water oplos?Nee.4. Wat is die rede vir bogenoemde antwoord?Oliedeeltjies word baie sterk na mekaar aangetrek. Waterdeeltjies kan nie tussen hulle inbeweeg nie. DUS: onoplosbaar in water.Opdrag 17:1. Wat gebeur? Die naftaleen vlokkies los nie op in water nie, maar wel in die brandspiritus.2. Kan jy verduidelik waarom dit gebeur het?Naftaleen vlokkies is onoplosbaar in water.3. Voltooi:Naftaleen los maklik in brandspiritus op, maar is onoplosbaar in water.LEERDER AFDELING
InhoudAKTIWITEIT: Om die faktore wat die oplosbaarheid van materiale beïnvloed te bepaal [LU 1.1, LU 1.2, LU 1.3]Die oplosbaarheid van ‘n stof hang af van die:temperatuur; soort stof; en soort oplosmiddel.OPDRAG 12Om vas te stel hoe temperatuur oplosbaarheid beïnvloed.Benodigdhede: suiker‘n glas met koue water‘n glas met warm water‘n teelepelGooi ‘n teelepel suiker in die glas koue water en ‘n teelepel suiker in die glas warm water. Moenie die water roer nie. Hou goed dop wat gebeur.Wat neem jy waar?1. In watter glas los die suiker die vinnigste op?_____________________________________________________________________2. Verduidelik waarom dit gebeur het._____________________________________________________________________KOM ONS ONTHOU DIE VOLGENDE BEGRIPPE IN VERBAND MET OPLOSBAARHEIDSuiker is OPLOSBAAR in water.Die suiker is die OPGELOSTE STOF.Die water is die OPLOSMIDDEL.Die suikerwater is die OPLOSSING.WARMTE bespoedig die oplossingsproses.‘n Versadige oplossing:Water kan net ‘n sekere hoeveelheid van ‘n opgeloste stof soos suiker bevat. Wanneer daar niks meer van ‘n opgeloste stof in ‘n oplosmiddel kan oplos nie, sê ons dit is ‘n versadigde oplossing.Dit is hoe ‘n versadigde oplossing lyk.
(Vergelyk die skets hierbo met die vorige skets en maak seker dat jy duidelik die verskil raaksien)Opdrag 13 (Groepwerk)Om ‘n versadigde oplossing voor te berei.Benodigdhede: glas kraanwaterwitsuiker‘n teelepelMaak die glas half vol kraanwater. Gooi ‘n lepel suiker in die glas en roer tot dit opgelos het. Los nog ‘n lepel suiker in die water op. Hou aan om lepels vol suiker op te los totdat jy agterkom dat die suiker glad nie meer kan oplos nie.Wat neem jy waar?1. Hoeveel teelepels suiker kon julle in die glas water oplos?_____________________________________________________________________2. Gesels in groepe wat julle sou kon doen om nog suiker in dieselfde water op te los?____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________OPDRAG 14Om kristalvorming te ondersoek.Maak ‘n versadigde oplossing van blouvitrioel (kopersulfaat) en water. Gooi ‘n bietjie van die oplossing in ‘n piering en laat staan vir ‘n dag. Skryf jou waarneming en gevolgtrekking neer. Jy mag ‘n mikroskoop gebruik.Waarneming:____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Gevolgtrekking:________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________OPDRAG 15Om vas te stel hoe die soort stof oplosbaarheid beïnvloed.Benodigdhede: 3 skoon glasesoutmieliemeelswawel3 teelepelskraanwaterGooi presies dieselfde hoeveelheid water in elke glas. Voeg een teelepel sout by die eerste glas en roer versigtig. Tel hoeveel teelepels sout bygevoeg kan word totdat die oplossing versadig is. Herhaal die eksperiment met mieliemeel en weer met swawel.Wat neem jy waar?1. Is die hoeveelheid en die soort oplosmiddel in al drie gevalle dieselfde?_____________________________________________________________________2. Watter stof het ná die eerste teelepel die minste opgelos?_____________________________________________________________________3. Is mieliemeel onoplosbaar?_____________________________________________________________________4. Watter stof het die meeste opgelos?_____________________________________________________________________Gevolgtrekking:__________________________________________________________________________________________________________________________________________Nie alle stowwe is ewe oplosbaar nie. Die oplosbaarheid hang af van die soort stof.OPDRAG 16Nog ‘n eksperiment om aan te toon dat alle stowwe nie in water oplos nie.Benodigdhede: ‘n glas kraanwaterkookolie‘n teelepelMaak die glas half vol water. Gooi ‘n bietjie olie bo-op die water. Roer die olie en water ‘n paar minute lankWat neem jy waar?1. Wat sien jy? __________________________________________________________________________________________________________________________________________2. Waar is die olie?_____________________________________________________________________3. Kan olie in water oplos?_____________________________________________________________________4. Wat is die rede vir bogenoemde antwoord?___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________SOOS WATER OP ‘N EEND SE RUGOns sê dit vir mense wat nie deur probleme ondergekry word nie.Wanneer ‘n eend water op sy rug kry, rol dit af . Hy word glad nie nat nie! Eende se vere is olierig. Water en olie kan nie mengnie, daarom loop water van eende se vere af.Die meeste water- en seevoëls het olierige vere.Pikkewyne en ander seevoëls raak baie swaarwanneer hulle met olie bedek word wanneer die see met olie besoedel is. Hulle kan glad nie opvlieg nie en verdrink dan later.Om hulle te red, moet hulle afgewas wordmet ‘n soort opwasmiddel sodat die olie van hul vere kan afwas.Wanneer hulle skoon gewas is, mag hulle nie dadelik weer in die see losgelaat word nie, want hulle sal deurnat word en baie koud kry.Die voëls moet dan tussen twee tot drie wekelank in ‘n plek bly totdat hul vere weer met hulle eie spesiale olie bedek is.APDRAG 17Om vas te stel hoe die oplosmiddel oplosbaarheid beïnvloed.Benodigdhede: water brandspiritus twee glasflesse naftaleenvlokkies (of maak motbolletjies fyn)Gooi ‘n bietjie water in een fles en ‘n bietjie brandspiritus in die ander een. Voeg ‘n teelepel naftaleenvlokkies by elke fles en roer.Wat neem jy waar?1. Wat gebeur?_____________________________________________________________________2. Kan jy verduidelik waarom dit gebeur het?_____________________________________________________________________3. Voltooi:Naftaleen los maklik in _____________________ op, maar is onoplosbaar in ____________________.ONTHOU:Ons het nou in al die eksperimente behalwe die laaste eenWATER as die oplosmiddel gebruik. Daar is egter baie ander oplosmiddelswat gebruik kan word, soos brandspiritus, paraffien, ens.
AssesseringLeeruitkomste 1:Die leerder is in staat om met selfvertroue op weetgierigheid oor natuurlike verskynsels te reageer, en om binne die konteks van wetenskap, tegnologie en die omgewing verbande te ondersoek en probleme op te los.Assesseringstandaard 1.1:Dit is duidelik wanneer die leerder ondersoeke beplan: bespreek die vrae wat nodig is vir ondersoek en beskryf die tipe inligting wat benodig word om die vrae te beantwoord;Assesseringstandaard 1.2:Dit is duidelik wanneer die leerder ondersoeke uitvoer en data versamel;Assesseringstandaard 1.3:Dit is duidelik wanneer die leerder data evalueer en bevindings kommunikeer.
« Previous module in collection Om vas te stel wat die term “oplosbaarheid” beteken
Next module in collection » Om die voordele van water as oplosmiddel te bespreek
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on Mar 29, 2009 8:07 am +0000. Add to a lens