PressReader - Beeld: 2017-07-13 - K­ri­sis dreig oor siek­te se be­han­de­ling
K­ri­sis dreig oor siek­te se be­han­de­ling
Beeld - 2017-07-13 - News - El­sa­bé B­rits
’n Wê­reld­wye k­ri­sis dreig met die be­han­de­ling van die sek­su­eel oor­draag­ba­re siek­te go­nor­ree om­dat dié bak­te­rieë weer­stan­dig teen an­ti­bi­o­ti­ka ge­raak het.
In Suid-A­fri­ka, soos in die mees­te an­der lan­de, is die e­nig­ste uit­weg nu­we an­ti­bi­o­ti­ka of ’n ent­stof.
Die Wê­reld­ge­sond­heids­or­ga­ni­sa­sie (WGO) het on­langs sy jong­ste be­vin­dings ge­pu­bli­seer in ver­skeie na­vor­sing­stuk­ke wat hy van ken­ners aan­ge­vra het. Dit is in ’n ver­slag van The Lan­cet In­fecti­ous Di­se­a­ses, as­ook in ’n ar­ti­kel in die vak­joer­naal PLOS ge­pu­bli­seer.
Die drie be­kend­ste mid­dels wat ge­bruik word om go­nor­ree mee te be- han­del, werk nie meer op­ti­maal nie en in som­mi­ge aan­ge­mel­de ge­val­le glad nie.
Vol­gens die WGO doen 78 mil­joen men­se dié siek­te jaar­liks op.
Die weer­stan­dig­heid teen die mid­del si­prof­lok­sa­sien in Suid-A­fri­ka is tus­sen 31% en 70%.
Dit is ’n k­ri­sis, want in 97% van die lan­de waar­voor da­ta be­skik­baar is, is daar nou weer­stan­dig­heid teen dié mid­del. Die WGO sê as weer­stan­dig­heid teen ’n mid­del 5% of meer is, kan daar nie meer be­wys word dat dit werk nie.
Weer­stan­dig­heid teen die mid­del a­si­tro­mi­sien in Suid-A­fri­ka is tus­sen 6% en 31%. 81% van die lan­de is nou weer­stan­ding.
In Suid-A­fri­ka is die weer­stan­dig- heid teen die mid­del ke­fa­los­po­rien (’n kom­bi­na­sie­mid­del van ke­fik­siem en/ of kef­tri­ak­soon) nou tus­sen 0.1% en 5%.
In 66% van die lan­de is weer­stan­dig­heid nou teen dié be­han­de­ling be­reik.
Dié mid­dels word eer­ste ge­bruik word wan­neer ie­mand die bak­te­rieë het.
Dr. Te­o­do­ra Wi, me­die­se be­amp­te van mens­li­ke voort­plan­ting by die WGO, sê die bak­te­rieë wat die siek­te ver­oor­saak, is slim. Hul­le ont­wik­kel tel­kens weer­stan­dig­heid teen nu­we an­ti­bi­o­ti­ka wat ont­wik­kel word.
Die be­vin­dings uit die da­ta van 77 lan­de kan eg­ter net ’n deel van die pro­bleem wys om­dat tal­le la­e­in­kom­ste­lan­de nie die stel­sels het om on­be- han­del­ba­re in­fek­sies aan te meld nie.
In­tus­sen het an­der na­vor­sing die eer­ste tree ge­gee na ’n moont­lik op­los­sing.
Die me­nin­go­kok­ka­le-B-ent­stof het in ’n kli­nie­se toets in Nieu-See­land ge­wys dit kan men­se teen go­nor­ree be­skerm. Dit is van 2004 tot 2006 aan 14 000 tie­ners ge­gee, lui ’n stu­die­ver­slag in The Lan­cet.
Die ent­stof MeNZB is ont­wik­kel en toe­ge­dien om ’n uit­bre­king van me­nin­gi­tis te keer en is nie meer be­skik­baar nie, maar die an­ti­ge­ne (die kern van ’n ent­stof) is nog in baie lan­de be­skik­baar.
Al ver­skil die siek­tes en die oor­drag daar­van, is daar ’n ge­ne­tie­se oor­een­koms van 80% tot 90% tus­sen die bak­te­rieë, blyk uit die na­vor­sing.
Fo­to: NATIONAL INSTITUTES OF HEALTH
So lyk die bak­te­rieë wat go­nor­ree ver­oor­saak on­der ’n mi­kro­skoop.