So sonder ’n horlosie of bestemming stap ek en my man Marc in die namiddagson by die geteerde hoofpad af. Die kamera se sluiter raas aanmekaar, maar daar’s geen manier wat hierdie stuk staal landelike Kuba se gloed na ’n lang dag kan vasvang nie. Maar ek hou aan probeer.
Die pad maak ’n draai en die uitsig raak net mooier. Ons is in Viñales – ’n klein dorpie in die Pinar del Río provinsie waar die rooi grond kluitjierig en lekker vir tabakgroei is.
My lens soek-soek ’n bok of ’n bees of selfs ’n klein gehuggie wat ek kan afneem, en wragtag sien ek doer in die verte ’n boer wat vir my waai. Marc, waai terug.
Kyk, ek’s maar ’n bitter versigtige reisiger, en waai nie sommer vir ’n vreemdeling nie. Paranoia? Kan wees. Daardie ongemaklike oomblik wanneer iemand begin gesels in Spaans en jy glimlag breed met verwarde oë? Heel moontlik.
“Kan ek jul dan môre op ’n staptoer deur die area vat? $10, dan wys ek vir julle die plaas en ons klim daai berg uit,” beduie hy met sy tabakgevlekte vingers.
Die dou lê nog dik oor die gras toe ons by die plaas aankom. “Ramon het gebel, hy’s binnekort hier – hy ry net gou van sy huis af,” verduidelik ’n skamerige man wat ons ingewag het. Groot glimlagte help om die vreemde Spaanse woorde te vertaal, en ons knik innig terwyl ons honderd keer dankie sê.
Die plaaspad sny koek tussendeur klein plantasies terwyl kaalbolyf-boere die grond ploeg. My stadsjapie oë besef dat hierdie nogals ’n groterige plaas moet wees. Ek bou vir ’n minuut lank ’n vraag met Spaanse woorde in my kop voor ek vra aan wie die plaas nou eintlik behoort.
Hy vertel ook dat 60% – 70% van alle grond met die hand bewerk word. Harde werk, maar ’n mens sien die trots in die boere se oop gesigte soos ons verbyloop. As ek nou reg kan onthou, moet die boere ook 60% van hul oes terug aan die staat gee.
Saam met die son klim ons die berg uit – wat eintlik maar meer ’n kalksteenformasie is – en bekyk die valleie van Viñales tot ons oë nie meer kan nie. Ons kyk na die lande, die kluitjiegrond en die twee-os-ploegskare. Ons kyk na eeu-oue kalksteenformasies en die ou Plymouths en Chevrolets wat elke nou en dan verby rammel. Ons kyk saam met Ramon na sy stukkie land, en ek wonder hoeveel magies daar tuis is om te voed.
So hoe kan ’n mens ‘nee dankie’ sê as die gulhartigheid van Kuba se mense aan jou deur kom klop? Jy soek maar ’n ekstra geldjie en koop drie.