Sentiment onder boere steeds baie swak | Netwerk24
Deur Hanlie Stadler 16 September 2019 12:04
Vertroue in die landbousektor is steeds laag. Foto: Unsplash
Sakevertroue in die landbou het in die derde kwartaal minimaal verbeter. Dis egter steeds onder die neutrale vlak 50 punte, wat beteken dat landbou-ondernemings negatief bly oor saketoestande.
Agbiz en die Nywerheidsontwikkelingskorporasie (IDC) se indeks staan nou weer op 46 punte, dieselfde as in die eerste kwartaal, teenoor die 44 punte in die tweede kwartaal. Dít nadat die indeks einde 2018 tot 42 punte geval het, die laagste in byna tien jaar.
Die peiling is in Augustus en September onder die hele spektrum landbou-ondernemings gedoen.
Die indeks meet tien faktore en die meeste van hulle is laer as die langtermyngemiddelde van die indeks, wat sedert 2001 gemeet word.
Faktore wat in die derde kwartaal gedaal het sluit in omset, inkomste, kapitaalinvestering, ekonomiese groei en die koste van finansiering vir landbou-ondernemings. Laasgenoemde is ’n positiewe faktor.
Die vertroue oor omset het veral in die somergraan- en wolbedryf skerp gedaal, volgens Wandile Sihlobo, die ekonoom wat die indeks saamstel. Die wolbedryf is onder druk omdat China wolinvoer vanuit Suid-Afrika verbied het weens die uitbreking van bek-en-klouseer vroeër vanjaar.
Die daling van nege punte in die subindeks oor kapitaalinvestering kenmerk volgens Sihlobo nie die hele landboubedryf nie. Sekere landbou-ondernemings wat met wyn, lewende hawe en graan werk, voel meer positief oor kapitaalinvestering.
In die afgelope tyd word kommer oor verskepingshawens se infrastruktuur en oor bioveiligheid ook genoem as belangrike bronne van kommer wat investering en groei in die boerderybedryf kan beperk.
“Die konsekwente punte wat ons aanhou hoor van leiers in landbousake is dat die gebrek aan helderheid oor grondhervorming en waterregte ’n bedreiging bly wat die potensiële uitbreiding van vaste investering kan kniehalter.
“In die afgelope tyd word kommer oor verskepingshawens se infrastruktuur en oor bioveiligheid ook genoem as belangrike bronne van kommer wat investering en groei in die boerderybedryf kan beperk.”
Landbou-ondernemings is ook baie negatief oor die vooruitsigte vir ekonomiese groei, met dié subindeks wat net 24 punte meet. Die landbou is in ’n resessie nadat dit in die eerste kwartaal 13,2% ingekrimp het en in die tweede kwartaal met 4,2%.
Sihlobo sê enige verbetering in vertroue is altyd ’n goeie ding, maar die indeks is nou al vyf kwartale lank om en by 50 punte. “Ons is bekommerd as die indeks lank op dié vlakke vassteek, kan dit investering in die sektor laat daal, hoewel dit nog nie die geval is nie.”
Baie van die faktore wat sakevertroue in die landbou laat daal het, het niks met beleid te doen nie, soos die droogte. “Maar daar is ook faktore binne beleidmakers se bereik, soos duidelikheid oor grondhervorming en waterregte, groter investering om biosekerheid en hawe-infrastruktuur te versterk. Dié sake moet voorkeur kry ten einde ’n verbetering in sentiment te bewerkstellig, waarna investering en landbou se ekonomiese fortuin sal verbeter.”
Meer oor: Rentekoers | Ekonomie | Boerdery | Sakevertroue | Landbou
Navorsing oor voeding vir skape nou makliker