Uncategorized | Loer Toer
[Die derde in ‘n reeks van drie poste]
Die laaste oggend het ek die tuine afgeneem, die hoof Boeddha-beeld en verskeie interessanthede.
Beeld en hooftempel
Die non het kom gesels met ons en ons attent gemaak op die ou monnik wat ‘n meditasie doen op die buitelyn van die tempelhof. Hy is oor die negentig, sê sy, en al jare afgetree. Ek hou hom dop en voel die eeue van die Boeddhisme in sy wandelgang aan, ‘n geskiedenis vanaf 300 n. C. toe Boeddhisme eers uit Indië hier verskyning gemaak het.
Die ou monnik
Ou Monnik by tempel
Ek kom op ‘n Tao-rots af, ‘n simbool wat eintlik veel ouer as die Boeddhisme self is. ‘n Rots van dié soort is gewoonlik ‘n simbool van die wordende chaos in die heelal en is sentraal aan Taoisme wat seker uit die oertyd in China al gevolg is.
My besoek aan Yuongpyeongsa was op ‘n manier die vaarwel aan my jaar se verblyf en klasgee in Suid-Korea. Dit was in Meimaand en die natuur was op sy mooiste. Vir Boeddhiste is die natuur sentraal aan hulle geloofsisteem. Weereens, gaan dit oor Aarde en Gees wat ‘n eenheid vorm, siel en liggaam, ‘n idee in ‘n doudruppel weerspiëel. Vir dié rede het alles waarde en is alles deel van mens se genesing en geestelike groei. Hierdie drie dae is by my nou. Sal altyd wees.
Die heelal in ‘n doudruppel
NEFERTITI – “Die Mooi Een kom”
Meer as veertig jaar gelede het ek die voorreg gehad om die Nefertiti-beeld se besigtig in die Charlottenburg Paleis, Berlyn, waar dit destyds uitgestal was. (Huidig, Neue Museum, Berlyn.) Het ek dit, as ‘n jong man, waardeer? Wat beteken dit om so iets te waardeer?
Die hierogliewe noem haar “Die Mooi Een”
Dit het my seker imponeer, maar wat ek meer onthou het, was die inligting dat Duitse argeoloë Egipte verbied is, juis vir “steel” van groot patrimonie. Soos die Britte met die Elgin-Marmerbeelde, skop die Duitsers vas: Nefertiti is ons s’n.
T.S. Eliot sê ons dat kuns nie oor die jare verbeter nie. Geen kunstenare voor of ná die Egiptiese millennië het weer bereik wat hulle so mildelik bereik het nie – die balans tussen gestileerde en natuurlike uitbeelding. En nêrens sien mens dit so sterk as in die Nefertiti-beeld, wat seker 1350 jaar voor Christus geskep is, ‘n werk uit duisende jare se kunsgeskiedenis.
Is die beste toe bereik?
Ek kan onthou dat ek wel gedink het, Hoe kontemporêr is hierdie skoonheid nie! So kontemporêr as iemand soos Angeline Jolie uit Hollywood uit en dit in die jaar 2016. Maar Nefertiti is slanker, meer elegant en ja, gestileerd. Kyk jy, sien jy die energie, ‘n karaktertrek van soveel Egiptiese beelde, dit wat deur die natuur inspireer is.
Die kuns van die Khoi-San is vir my die voorlopers van daardie energie. Die diere in Khoi-San-kuns is lewensgetrou, van die mees akkuraat in die kunsgeskiedenis – en meestal staties. Maar die mens, ryklik gestileerd, is vol beweging en energie. In die Egiptiese kuns word dié teëpole een.
Khoi-San jagters, Castellon, Spanje
Nefertiti, voel ek, bereik die uitbeelding van ‘n godin. Tog is die gelaat sensueel. Sy kyk ver, oor mense, oor stede, oor landskappe, oor die kurwe van die aarde na vreemde sterrestelsels. Mona Lisa, in teenstelling, kyk na jou en sy wil-wil glimlag – ‘n kleiner wêreld, dié.
Is ek nader aan waardering van die Nefertiti-beeld? Is enige iemand? Hoe kan ons ooit iets ten volle waardeer wat so hemels is, so aards?
Begin ons haar waardeer?
Nefertiti – internaute.com
Nefertiti − kingtutone.com
Khoi-San jagters – Castellon, Spanje (bron verloor)
Egiptiese soldate − nilewavetravel.wordpress.com
Nefertiti − femmecelebres.com
Mark Twain – skrywer, humoris