Augustus 30, 2017 in Uncategorized
Crito kry tot in sy murg lekker wanneer 'n resensie soos dié van Jean Meiring oor Eben Venter se Groen soos die hemel daarbo (Netwerk24) verskyn. Die vorige keer dat so iets gebeur het, was in Julie verlede jaar, toe Elmari Rautenbach geskryf het oor Valda Jansen se Hy kom met die skoenlappers.
Die saak staan só: Die grade van positiewe resensies is uiteenlopend. Mens kry swak geskrewe resensies. Mens kry onbetrokke, afstandelike akademiese besprekings. Jy kry gloeiende resensies wat oorhel na reklame en jy kry ewe gloeiende resensies wat die belesenheid van sowel outeur as resensent belig. Mens kry positiewe besprekings wat lesers net wil inlei in die vreugdes van die boek en jy kry positiewe besprekings wat vir die skrywer die binnevet van die boud gee omdat daar nog swak plekke in die kunswerk te bespeur is.
En dan kry jy die briljante besprekings waarin die resensent dit regkry om sy/haar geesdrif in ruime mate oor te dra in taal wat tintel – dog ook duidelik getemper deur die wete dat dit nie die resensent se waardigheid behoef om nou ál die boek se heerlikhede uit te blaker nie.
Wat die leser dan in Jean Meiring se resensie aantref, is die geesdrif en verkneukeling van iemand wat die lees van 'n spesifieke boek verruklik én sanerend gevind het; 'n resensent wat verbande lê sonder om opdwingerig te wees. Iemand wat, om Opperman se beskrywing opnuut te gebruik, kolporteur is vir die boek op die sinvolste moontlike manier.
Dit is asof Venter vir Meiring aanspoor om self kreatief te skryf. Daar is talle voorbeelde hiervan in die resensie; ek sal graag wil hê dat die mense by WAT moet kennis neem van "gordellose lendene". Meiring se geesdriftige vloed van gedagtes is só netjies en beheersd dat 'n mens wil hande klap vir iets soos: "Daar roep dr. Spiteri veelal Michel Foucault die kamer binne, én Aristoteles en die breë Griekse ideëryk. As ambrosia bied sy vir Simon afrodisiakum en kairos aan."
Maar gaan lees self by http://www.netwerk24.com/Vermaak/Boeke/afrikaanse-romansier-se-sonderlinge-stem-20170827
Crito is uit sy kassie uit oor hierdie resensie. Mag daar nog vele boeke wees wat só 'n reaksie by Jean Meiring uitlok!
Corné Coetzee se debuutdigbundel, Nou, hier het twee resensies by Netwerk24 uitgelok, albei deur digters van formaat. Louis Esterhuizen s'n in Boeke24 en Joan Hambidge s'n in Rapport Boeke. Dit is albei voorbeelde van wat ek hierbo beskryf as positiewe resensies wat die leser wil inlei na die goeie hoedanighede van die bundel, sy vreugdes.
Esterhuizen en Hambidge se aanpak verskil aansienlik, maar uiteindelik probeer hulle albei die nuus oordra dat hier 'n nuwe digterstem is wat baie ernstig opgeneem moet word. Dit is 'n blye verwelkoming, sekerlik, maar ook vir die digter 'n teken dat sy begryp en waardeer word, en wie se tegniese vernuf hoog aangeslaan word.
Hambidge spreek ook die een aspek in die bundel aan wat sekerlik in die jare hierna vir 'n nagraadse student baie stof vir 'n verhandeling sal gee, naamlik Coetzee se nawoord, waarin sy ontken dat die gedigte outobiografies is.
Laat vandeesweek se ander resensies as gelees beskou word.
Van Smuts tot Scholtz
Augustus 23, 2017 in Uncategorized
Nou goed, terug op Afrika-bodem. En die eerste resensie wat Crito lees, is een oor Jan Smuts: Van boerseun tot wêreldverhoog (Rapport Boeke). Dié boek onder redaksie van Kobus du Pisani kom uit 'n universiteitsomgewing wat voorheen een van die bastions van Afrikaner-nasionalisme was, Potchefstroom.
Daar is soveel subtekste en vreemde gewaarwordinge wat by mens opkom terwyl jy die resensie lees, dat ek dit aan lesers sal oorlaat om hulle self te gaan verkneukel daaroor.
Wat wel gesê moet word, is dat dit 'n boek is, te oordeel na die bespreking, wat getuig van groot geloof in die onderwerp. Dit kos 'n spesiale soort vasberadenheid om in hierdie dae van Black First Land First en Wit Monopolie-kapitaal 'n navorsingsprojek oor die groot Sap saam te stel. Nooit weer sal Crito die term Dopper-hemel ydelik gebruik nie.
Presies hoeveel verander het sedert een van PU vir CHO se beroemdste allumni op 2 Februarie 1990 die groot ommekeer aangekondig het, besef 'n mens as jy Chris Burgess se resensie van hierdie boek lees en jouself afvra of enigiemand tussen 1948 en 1990 dit ooit sou gewaag het om aldaar 'n navorsingsprojek van hierdie omvang aan te pak oor Jan Smuts.
Wat my veral posiitief stem van Burgess se bespreking, is dat hy nie skroom nie om aan te dui dat Smuts 'n sleutelrol in ons geskiedenis gespeel het, en sy internasionale aansien verdien het. Die maklike uitweg sou wees om vir lief te neem met die modieuse opvatting dat ons geskiedenis eintlik in 1974 begin.
Jan Taljaard skryf vir Rapport Boeke oor Kleinboer se Hierdie huis. Soveel goeie dinge is al oor hierdie boek geskryf, weke gelede. Wat kan Taljaard skryf wat nuut is? Dit is sekerlik ook die vraag waarmee hy self geworstel het.
Die antwoord wat hy uiteindelik gevind het, is vir Crito veelseggend. Taljaard het alles oorweeg en uiteindelik besluit "Kleinboer se ongelooflike vermoë om die een perfekte Afrikaanse sin na die ander perfekte Afrikaanse sin op papier neer te pen wat van Hierdie huis 'n besondere roman maak."
'n Mens hoef eintlik nie eens verder te lees aan die resensie nie. Taljaard het die een aaspek van die roman geïdentifiseer wat só belangrik is dat Crito dadelik die boek sal koop. As 'n resensent dit van enige boek sê, sit Crito regop. As Jan Taljaard, wat koerantlesers as woordsmid ken en hoog ag, dit aldus beskryf, is dit die beste stempel van goedkeuring wat 'n boek kan kry.
Abel Esterhuyse se bespreking van Leopold Scholtz se Ratels aan die Lomba (ook Rapport Boeke) het Crito in meeste opsigte geboei. Dit is nou as mens sy flou aanloop ignoreer – kan die akademici nooit leer dat koerantlesers se aandag geboei word deur sterk inleidings nie? Wie wil nou werklik 'n resensie lees wat begin met 'n opmerking soos "Leopold Scholtz het al verskeie boeke en akademiese artikels oor Suid-Afrika se militêre betrokkenheid in Namibië en Angola die lig laat sien"? Hy kon eerder sy slot aangepas het vir 'n sterk inleidende paragraaf: "Scholtz slaag uitmuntend daarin om die gebeure waaraan die Charlie-Eskadron in Oktober 1987 blootgestel was, te kontekstualiseer en te beskryf. Sy werklike bydrae is egter in die menslike element van oorlog wat belig word – die rou emosies en harde individuele werklikhede waarmee soldate gekonfronteer word."
Die resensie self is deeglik in sy omvattendheid – maar ek mis een stukkie inligting. Dít is of Scholtz enigsins die sluier lig oor die beriggewing van die koerant waaraan hy destyds verbonde was, Die Burger, oor die menslike sy van die grensoorlog, en of Scholtz dit goed gevind het.
Daar was ook resensies oor 'n digbundel van Corné Coetzee en Dan Snyman se jongste, maar later meer daaroor.
Augustus 15, 2017 in Uncategorized
Groot verskoning, my aandag is op die oomblik nie by resensies oor Afrikaanse literêre werke nie, maar by Salzburg en die wonderlike wêreld van Mozart en musiek.
Daar is darem een resensie wat my aandag kon weglei van Garancia en Netrebko (deesdae blond) en Wozzeck – Louise Viljoen se ressensie-essay op LitNet oor Etienne van Heerden se Die wêreld van Charlie Oeng.
Dis 'n kragtoer. Hoe dieper mens in die essay in lees, hoe meer besef jy hoe baie mens die belesenheid en insig van hierdie besonderse resensent mis.
Meer gaan ek nie sê nie. Selfs mense wat agter skuilname wegkruip moet nou en dan 'n verposing neem.