Wreedheid is aansteeklikArgieffoto Ek lees nou net weer die berig van ‘n week of wat gelede oor Solidariteit se besluit om klagtes in te dien by die SAPD, die Gelykheidshof en die Onafhanklike Verkiesingskommissie teen Siyanda Gumede en Lindsay Maasdorp van BLF oor hul haatspraakboodskappe na aanleiding van die tragedie by Hoërskool Driehoek. Ek onthou hoe daardie boodskappe my persoonlik ontstel het. Hierdie land is sieker as wat ons besef, het ek gedink. My gedagtes het my teruggeneem na ander soortgelyke uitsprake. Ek onthou ‘n swart ou op Twitter se opmerking dat daar nou gelukkig een wit mens minder is, nadat iemand die nuus gebreek het oor ‘n vriend wat pas in ‘n motorfietsongeluk oorlede is. Dis egter nie ‘n nuwe verskynsel nie. Dis meer algemeen as wat ons wil erken. Hoeveel keer moes ek as kind hoor hoe die ooms en tannies ná ‘n nuusberig oor ‘n taxi- of mynongeluk opmerk dat daar nou ten minste “minder van hulle is”. Elke mens wat tragies sterf, is iemand se kind, ouer, broer of suster, iemand se vriend . . . In ‘n stadium skryf ek ‘n artikel vir ‘n koerant oor die konflik tussen die Jode en die Palestyne na aanleiding van ‘n klomp kinders wat dood is en sit die skakel op Facebook. ‘n Man wat in daardie stadium ‘n ouderling was in ‘n gemeente waar ek vroeër die jaar gepraat het, skryf in reaksie op die berig dat alle Moslems eintlik doodgemaak moet word. “Ook die vrouens en kinders?” vra ek. “Ja,” sê hy, “die goed teel aan soos vlieë.” Ek en ‘n paar vriende het vroeg in Januarie op Inhaca-eiland in Mosambiek gaan kamp. Terug by die huis laat weet iemand my dat vier jongmense daar verdrink het. Ek soek dadelik op die internet na meer inligting oor die voorval. Dit was ontstellend. Vier jongmense van Suid-Afrika het verdrink baie na aan die plek waar ons etlike dae gelede gekamp het. Daar was in daardie stadium ‘n soektog aan die gang, al was daar eintlik min hoop dat iemand lewend gevind sou word. Ek het my die angs van die familie en vriende probeer indink. Amper meer ontstellend was van die opmerkings op sosiale media en onderaan die nuusberigte. Mense het duidelik begin agterkom dat die jongmense wat verdrink het, swart was. Meer as een persoon het dinge geskryf soos: “Hulle kan mos nie swem nie, wat soek hulle in die see?” Ander het gespekuleer dat “hulle sekerlik weer dronk was”. Van die grootste kritiek was oor die moeite wat gedoen is van Suid-Afrika se kant om met die soektog te help. Hoe dikwels lees mens hierdie tipe uitsprake op sosiale media of onderaan digitale nuusberigte. Die kommentaar onderaan Maroela Media en Netwerk 24 (om net twee te noem) se berigte is na my mening sekerlik van die swakste vorms van kommunikasie in hierdie land. Oor die algemeen. En dis ná die kommentaar gesif is! Kan jy dink hoeveel Siyanda Gumede- en Lindsay Maasdorp-tipe opmerkings daar sou wees as dit nie daarvoor was nie! Ek skryf rubrieke vir verskeie publikasies en dit wil voorkom asof dit dikwels oor en oor dieselfde mense is wat op die internet rondsnuffel om te kom galbraak. Van hulle geniet die spelletjie so, hulle het meer as een profiel. Niks goeds kan uit haatspraak kom nie. Die probleem is dat rassisme vir die rassis slegs ‘n probleem is as hy of sy aan die ontvangkant daarvan is. Daar sal heelwat minder geraas wees in hierdie land as rassiste ophou om kritiek uit te spreek teenoor ander rassiste. Dit word ‘n bose kringloop met geen goeie einde nie. In Noam Chomsky se woorde: “If it is wrong when they do it, it is wrong when we do it.”