Eugenius IV was die 207de pous van die Rooms-Katolieke Kerk van 1431 tot 1447. Hy was 'n kardinaal-nepoot van Pous Gregorius XII ('n broer van sy ma) en ook die oom van die latere Pous Paulus II. Tydens sy bewind op 30 Mei 1431 sterf Johanna van Arkel op die brandstapel.
Die konklaaf word gehou in die sakristie van die basiliek Santa Maria sopra Minerva omdat die Vatikaan op die oomblik nie veilig geag is nie. Tydens die voorafgaande besprekings is bepaal dat die nuwe pous die helfte van die pouslike inkomste met die kardinale sou deel en die kollege van kardinale op alle belangrike religieuse en wêreldlike vrae sou raadpleeg. Met die eerste stemming op 3 Maart 1431 word Gabriele Condulmer eenparig verkies en hy neem die naam Eugenius IV  aan. Die nuwe pous word gekroon op 11 Maart 1431 deur kardinaal Lucido de' Conti in die ou Sint Peterskerk.
Die konsilie van Basel word geopen op 23 Julie 1431, maar die bywoning was swak. Eugenius voorsien probleme met die anti-pouslike stemming en vaardig op 18 Desember 1431 ’n dekreet uit wat die konsilie opskort. Die deelnemers aan die konsilie was nie daarmee tevrede nie en op 15 Februarie 1432 bevestig hulle die stelling dat die mag van die pous ondergeskik is aan die van die konsilie. Op 29 April 1432 roep hulle die pous op om voor die konsilie in Basel te verskyn. Die pous steur hom nie daaraan nie. Die konsilie besluit dat die pous nie meer kardinale mag aanstel nie en spreek twyfel uit oor die pous se gesag. Koning Sigismund van die Heilige Romeinse Ryk (deur die pous gekroon op 31 Mei 1433) bemiddel en versoen die pous met die konsilie. Die pous woon egter nie konsilie by nie.
As gevolg van die poging van die konsilie van Basel om die mag van die pous te beperk, het die Franse koning Karel VII deur die pragmatiese sanksie van Bourges (7 Julie 1438) bepaal dat byna die hele kerk in Frankryk onder sy gesag val. Eugenius het probeer om die koning tot ander insigte te bring, maar hy slaag nie daarin nie.
Die Duitse keurvorste het aanvanklik ’n neutrale siening oor die konsilie van Basel gehandhaaf, maar op die Ryksdag in Mainz op 26 Maart 1439 besluit hulle dat kerklike benoemings deur ’n vors moontlik bly en dat die pouslike inkomste in Duitse gebiede geannuleer word. Hulle bly wel neutraal ten opsigte van die magstryd tussen die pous en die konsilies. Deur bemiddeling van Enea Silvio Piccolomini (later Pous Pius II) slaag Eugenius net voor sy dood daarin om die Duitse vorste weer onder die gesag van Rome te bring.
Deur die groeiende dreiging van die Ottomaanse Ryk soek die Ortodokse Kerk hulp by die weste. Die pous nooi keiser Johannes VIII Palaiologos en die patriarg van Konstantinopel uit na die konsilie van Ferrara. Deur die dood van Sigismund en die spanning met Basel, sien hulle dat die pous hulle nie kan help nie en wil na Basel gaan. Die pous gee hulle egter ’n groot donasie en in 6 Julie 1439 op die konsilie wat weens die pes verplaas is na Florence, word die Oosterse en die Westerse kerk herenig. Die hereniging het nie lank geduur nie, omdat die Oosterse gemeentes dit nie aanvaar het nie. Toe Eugenius in 1443 na Rome terugkeer, stuur hy wel troepe, maar die leër word by Varna verslaan in 1444.
As gevolg van die konsiliarisme en die herwinning van sy mag deur die pous is die bepalings vir die aanstelling van kardinale en die verkiesing van die pous vasgelê. Kardinale is benoem deur die volgende: