Van kruidenierspakker tot mediese dokter | Maroela Media
Dr. Xolani Hadebe (Foto: Facebook)
'n 27-jarige man wat ná skool kruideniersware moes pak by 'n plaaslike supermark op sy tuisdorp, het Dinsdag sy lewenslange droom verwesenlik toe hy sy graad MBChB (geneeskunde) aan die Universiteit Stellenbosch (US) verwerf het.
Xolani Hadebe, oorspronklik van Piet Retief in Mpumalanga, is die eerste in sy familie om 'n tersiêre graad te verwerf. "My ouma was siek toe ek klein was en ek moes na haar omsien. Sy het my begin 'dokter' noem voor haar dood en dis van daar af dat ek 'n dokter wou word," verduidelik Hadebe Woensdag aan Maroela Media, 'n dag ná sy gradeplegtigheid in Stellenbosch.
"Dit voel vanoggend nog onwerklik. Ek glo dit nie, dit is 'n droom. Veral as jy al so lank daarvoor werk."
Hy vertel dat Dinsdag "maar 'n emosionele dag was" met sy ma en vyf sibbe wat ver gereis het om dié dag saam met hom te vier. "Dit was veral emosioneel om my ma so gelukkig en trots te sien." Dit is juis dié gedagte aan sy ma wat hom dwarsdeur sy studie oor die afgelope sewe jaar gemotiveer het.
Hadebe vertel hy het in 'n klein landelike skool op Piet Retief matriek behaal waarna hy vasbeslote was om medies te gaan studeer. Sy ma werk haar lewe lank as huishulp en kon destyds nie bekostig om hom te laat studeer nie. Steeds het hy oral aansoek om toelating vir medies gedoen: Medunsa (nou die Sefako Makgatho-Universiteit vir Gesondheidswetenskappe), Universiteit van Kaapstad, asook Pretoria, Vrystaat en KwaZulu-Natal. Tevergeefs. Hy is nie by een van dié universiteite aanvaar nie.
"Nadat ek soveel keer afgekeur is, het ek geweet dat daar geen manier was dat my ma verder my universiteitsaansoeke kon bekostig nie. Tóé besluit ek om in die plaaslike Spar te gaan werk."
Dié werk was een van die moeilikste dinge wat Hadebe nog moes doen, aangesien hy kos vir sy voormalige klasmaats gedurende dié tyd moes pak. Hy vertel dat hy soms agter die rakke gaan wegkruip het sodat hulle hom nie kon sien of jammer kry omdat hy in die supermark werk, terwyl hulle verder studeer het nie.
Hy was egter vasbeslote om eendag nes sy klasmaats verder te gaan studeer met net een doel voor oë – om 'n dokter te word.
Hadebe het sowat 'n jaar en 'n half by die supermark gewerk waartydens hy sy hele maandelikse salaris net so weggesit het vir die dag wanneer hy eindelik vir medies aanvaar sou word. Hy vertel dat hy die een ná die ander afkeurbriewe van universiteite ontvang het. In dié stadium het hy egter nié van Universiteit Stellenbosch geweet nie. "Op 'n klein plekkie soos Piet Retief weet jy nie van 'n plek soos Stellenbosch nie."
Dit is eers nadat 'n vriend hom van dié universiteit vertel het dat hy in 'n internetkafee gaan sit en sy aansoek gestuur het.
Hadebe vertel dat hy nooit dié dag sal vergeet toe hy die oproep kry dat hy eindelik vir medies by US aanvaar is nie. "Ek het dié dag 'n werksessie bygewoon. My foon het gelui en ek het na buite gegaan om te antwoord. Ek was verheug. Ek was toe al so gewoond daaraan om afgekeur te word. Ek moes die vrou oor die foon vra om haar woorde te herhaal."
Hy vertel dat hy nie kon wag om sy ma te vertel nie. Sy ma het nie 'n selfoon gehad nie en hy het huis toe gehardloop om die blye nuus met haar te deel. Sy het begin sing en dans van blydskap. "Daardie dag en my gradeplegtigheid is twee dae wat my altyd sal bybly."
Dr. Xolani Hadebe het Dinsdag sy lewenslange droom verwesenlik toe hy sy graad MBChB (geneeskunde) aan die Universiteit Stellenbosch (US) verwerf het. (Foto: Facebook)
Hadebe is eindelik twee jaar ná skool op 21-jarige ouderdom na Stellenbosch om sy droom van dokter word te verwesenlik. Hy vertel dat dit egter nie maklik was toe hy eindelik in die Eikestad aanland nie. "Dit was 'n kultuurskok. Ek het nog nooit so baie mense van verskillende kulture ontmoet nie. My huistaal is isiZulu en ek het moeilik Engels gepraat," sê Hadebe vandag in vlot Engels.
Dit het egter mettertyd beter geraak en hoewel hy soms lui wou raak, het die blote gedagte aan sy ma en sy familie hom aangemoedig om hard te werk. "My ouma sou vandag so trots gewees het," sê hy.
Hadebe sal vanaf volgende jaar sy twee jaar lange internskap by Madadeni Provinsiale Hospitaal in Newcastle, KwaZulu-Natal, voltooi. Hy sien veral daarna uit dat sy nuwe tuiste nader aan sy ouerhuis op Piet Retief is.
Hadebe vertel dat hy sedert sy eerste jaar op universiteit maar net twee keer 'n jaar kon huis toe gaan. Ja, 'n deel van hom is wel hartseer om Stellenbosch te verlaat. "Ek het oor die jare ook familie hierdie kant gemaak, maar ek sal kom kuier."
Dan lê sy gemeenskapsdiensjaar voor waarna Hadebe in 'n spesifieke mediese rigting wil spesialiseer.
Sy aanvanklike plan was om in chirurgie te spesialiseer, maar hy sal waarskynlik deur die loop van sy internskap sien waarin hy werklik belangstel. "Ek gaan dit tyd gee voor ek besluit."
Op 'n vraag wat sy boodskap sal wees aan jong mense wat graag verder wil studeer, maar nie die geleentheid het nie, antwoord hy: "Om hard te werk is beslis die moeite werd. Jou agtergrond definieer nie wie jy is of waarheen jy op pad is nie. Wees nederig, sluk jou trots, behandel ander met respek en werk hard."
You are an inspiration for most of the younger generation that do not want to work hard or get their hands dirty to get somewhere!