Soepel taal bied pret en plesier | Netwerk24
Soepel taal bied pret en plesier
Deur Melvyn Minaar, Vredehoek 04 September 2020 05:00
Ai, hoe mooi is Afrikaans nie. Op 1 deser gebruik Johan van Wyk die word "pilkaatse" alte vrolik in sy rubriek. Elders skryf Christiaan du Plessis sonder 'n sweempie ironie van "oortollige sterftes".
Ja-nee, dis die een ding van ons moedertaal wat my telkens so aan die keel gryp: die buigbare skeppingsvermoë daarin. Jy kan letterlik Afrikaanse woorde maak, opgrawe of 'n kinkel gee en mense sal dit verstaan en gebruik. Hulle verkneukel aan die soepelheid wat die dood in tye van die pes, bv., oortollig maak.
Dis jammer dat ons taal soms so in die politieke drif vasval. Of domheid. As die baas van die woordeboek in daardie politieke versoeking kom, as stryders om sg. Standaardafrikaans vergeet van grammatika se wonderlike boukuns, en joernaliste sensitiwiteit vir die beeldkrag van "eietyds" teenoor "kontemporêr" en "grondwet" in plaas van "konstitusie" verloor, ondermyn hulle die skeppingsmoontlikhede van wat as 'n "lewende taal" bekend was.
Toe "in" "op" se plek oral op ons landkaart ingeneem het, het die subtiele boodskap van dorpe, stede en hul mense verdwyn. Dis nie dat "boks" en "drein" verkeerd is nie, maar hulle lê bra vlak in die mond.
Klink "gehalte" nie meer oortuigend nie as "kwaliteit"?
Vir my is dit nie 'n taalstryd teen indringers nie, maar 'n oppervlakkigheid wat die kans verspeel om soveel meer kleurvol en presieser die regte, gepaste Afrikaanse woord en uitdrukking te gebruik. Dis ook soveel meer pret – veral in hierdie dae van verspotte "sosiale kommunikasie"! (My kop jeuk nog aan die gedagte dat daar te veel dooies is.)