Ons kan in hierdie hoofstuk sewe kenmerke uitken wat die persoonlike verhoudings van 'n volgeling van die Here Jesus raak:
In verse 1 tot 4 sien ons wat Jesus sê van nederigheid. Slegs wanneer ons die nederigheid van 'n kind het, kan ons 'n burger van God se koninkryk wees. Persoonlike ambisie, prestasie, belangrikheid ensovoorts, het nie 'n plek in 'n Chisten se lewe nie.
In verse 5 tot 7 sien ons hoe groot 'n Christen se verantwoordelikheid teenoor ander mense is. Die grootste van alle sondes is wanneer iemand 'n ander persoon leer om te sondig, veral as dit 'n swakker of jonger broer of suster is.
In verse 8 tot 10 sien ons wat Jesus sê van selfverloëning. Christene moet soos atlete wees vir wie geen opoffering of harde oefening te veel is om hulle doel te bereik nie. Hulle moet soos verantwoordelike studente wees wat alle ontspanning en vermaak sal prysgee sodat hulle hulle kursus met sukses kan voltooi. 'n Christen moet enigiets uit sy lewe weer wat hom daarvan kan weerhou om volkome gehoorsaam te wees aan God.
In verse 11 tot 14 sien ons hoe ontsettend baie God vir ons omgee, en daarom moet ons in ons omgang met ander mense, daardie omgee van God wat ons self ervaar, ook vir ander hê. Christene dink nie in terme van skare nie; hulle dink in terme van enkel persone. Vir God is elke individu belangrik en moet gevind word. Hierdie persoonlike omgee van Christene, is dit wat die evangelie van Jesus Christus so dinamies maak
Dissipline is ook baie belangrik. In verse 15-20 sien ons ook dat vergifnis en genade nie kan maak dat diegene wat sondig of verkeerd optree, toegelaat moet word om daarmee aan te hou nie. Sulke mense moet begelei, aangespreek en gedissiplineer word, indien dit nodig is. Dit word altyd gedoen in nederige liefde en nie selfregverdige oordeel nie.
Soos ons sien in verse 19, is die samehorigheid en saambid van Christene belangrik. Individualiteit is die teenoorgestelde van Christenskap.
Die sewende kenmerk van 'n ernstige volgeling van Jesus, is 'n gesindheid van vergewensgesindheid, soos wat Jesus vir sy dissipels geleer het in verse 23-35. Ons moet mekaar vergewe soos wat God ons, deur die bloed van Jesus Christus, vergewe het.
Matteus 18:1-4 Jesus se antwoord op die dissipels se vraag oor wie die belangrikste in die koninkryk van die hemel is, was vir hulle 'n groot openbaring. Jesus roep 'n kindjie nader en sê vir hulle dat, tensy hulle verander en soos kindertjies word, sal hulle nie in die koninkryk van die hemel kom nie. Die blote feit dat die dissipels so 'n vraag gevra het, is 'n bewys daarvan dat hulle geen idee het van wat die koninkryk van die hemel is nie. Jesus sê vir hulle dat hulle moet verander. Dit sê vir ons dat hulle nie reg is soos wat hulle is nie. Vir 'n burger van 'n spesifieke koninkryk, is daardie koninkryk vir hom belangriker as hyself. Solank as wat 'n persoon homself as die belangrikste ding in die hele wêreld beskou, draai hy sy rug op die koninkryk van God. Die groot vraag in hierdie lewe vir elke mens, is wat sy uiteindelike doelwit is. As ons die koninkryk van God wil bereik, moet ons omdraai en in die teenoorgestelde rigting beweeg.
Jesus roep 'n klein kindjie nader en sê dat so 'n kindjie die eienskappe besit wat mense van God se koninkryk moet hê. 'n Klein kindjie kan nog die wonder van die lewe geniet; hy vergeet en vergewe maklik. Kinders beskik oor drie kwaliteite wat van hulle 'n simbool maak van burgers van die koninkryk:
Hy of sy is nederig. 'n Klein kindjie hou nie daarvan om op die voorgrond te wees nie. Dit is eers wanneer kinders groter geword het en die kompeterende lewe waarin ons leef, hulle beïnvloed, dat hulle verander.
'n Klein kindjie is afhanklik. Hy dink nooit dat hy die lewe op sy eie kan aanpak nie. Wanneer ons ons afhanklikheid van God besef, dan kom daar 'n nuwe krag en 'n nuwe vrede in ons lewens.
'n Kindjie het volkome vertroue. Hy of sy glo instinktief dat sy ouers vir hom net die beste wil hê en in al sy behoeftes sal voorsien.
Matteus 18:5 Die versorging van kinders is iets wat gedoen word vir Jesus self. Om 'n kind te leer, groot te maak en liefde te gee, is iets wat ons nie vir onsself doen nie, maar vir die Here Jesus self. Ons ontvang daardeur sy seën en sy teenwoordigheid in ons lewens. Om vir 'n klomp ongehoorsame, rustelose kinders skool te hou of hulle te versorg, is geen maklike taak nie. Wanneer onderwysers of versorgers egter kinders van kleinsaf leer wie Jesus is, hoe lief Hy ons het, en om aan God ons Vader gehoorsaam te wees, dan doen hulle werk met groot ewigswaarde. Elkeen wat hierdie taak verrig, sien iets van die heerlikheid en glorie van Jesus self raak in elke kind waarmee hy of sy werk.
Matteus 18:6-7 Ons sien in hierdie verse dat daar klem gelê word op die groot verantwoordelikheid wat ons het wanneer ons ander mense leer. Die Jode het geglo dat die mees onvergeeflike sonde, is om ander mense te leer om sonde te doen. Die rede daarvoor was dat hulle gesê het dat as ons self sondig, dan dra ons die gevolge daarvan en kan ons dalk vergifnis verkry. Wanneer ons egter 'n ander persoon leer om te sondig, dan leer hy weer iemand anders en so gaan dit aan totdat 'n kettingreaksie van sondes aan die gang gesit is.
Daar is niks in die lewe so erg as om 'n persoon se onskuld te vernietig nie. Vir so 'n persoon is dit beter dat hy met 'n meulsteen aan sy nek in die diepsee verdrink (vers 6). Hierdie meulsteen, die Griekse woord daarvoor is mulos onikos, was so groot en swaar dat dit deur 'n donkie getrek moes word. Verdrinking was 'n Romeinse straf, maar nooit vir die Jode bedoel nie. Vir die Jode was verdrinking 'n simbool van uitermate vernietiging, en as ons mooi na Jesus se goedgekose woorde hier kyk, dan sien ons dat 'n persoon wat 'n ander laat struikel, nie net met 'n geweldige swaar meulsteen aan sy nek in die see gegooi moet word nie, maar ook nog in die diep see, ver weg in 'n eensame plek.
Ons leef in 'n sondige wêreld met baie versoekinge, maar dit is 'n Christen se plig om struikelblokke uit die weg te ruim en nooit die oorsaak daarvan te wees dat dit in ander se pad geplaas word nie.
Matteus 18:8-9 Jesus se woorde sê vir ons dat geen offer of geen straf te groot is nie, as dit ons kan help om die ewige straf van God vry te spring. Matteus gebruik die Griekse woord aiõnios hier. Dit beteken "sonder ophou, omdat dit aan God behoort". Verskeie van die Joodse Apokriewe boeke praat van 'n straf wat ewigdurend is en waarvandaan daar geen terugkeer weer sal wees nie. Omdat hierdie hele gedeelte oor kinders gaan, kan ons dit ook van toepassing maak op "kinders in die geloof". Enigeen wat 'n verkeerde invloed het op diegene wat nog jonk in die geloof is, en skade aanrig aan die gemeenskap van die gelowiges, moet afgekap en uit die liggaam van Christus verwyder word.
Een ding is seker, 'n persoon of 'n ding wat vir ander 'n verleiding is, moet verwyder word, hoe pynlik dit ook al is. As ons so iets toelaat om te floreer, sal die straf wat gaan volg, veel erger wees.
Matteus 18:10 'n Siening wat die Christelike geloof vanuit die Joodse geloof oorgeneem het, is dat elke kind sy eie bewaarengel het wat daardie kind oppas. Hierdie engele het toegang tot God se teenwoordigheid, in sy koninklike hofsaal, waar hulle met Hom kan praat.
Die groot waarde van elke kind, lê in die moontlikhede wat in daardie kind opgesluit is. Alles hang af van hoe daardie kind geleer en opgevoed word. Dikwels gebeur dit dat dít wat vir die goeie, en vir God bedoel is, vir die bose se doelwit aangewend word. Dit is die uitsluitlike verantwoordelikheid van die ouer, die onderwyser en ook die Christelike kerk, om toe te sien dat hierdie dinamiese moontlikhede ten goede ontwikkel. Om so 'n kind te laat struikel, om hom of haar te ná te kom, of in bose magte te laat beland, is 'n ontsettende groot sonde.
Matteus 18:11-14 Hierdie is verseker die eenvoudigste van al die gelykenisse wat Jesus vertel het. Dit is die gewone storie van 'n skaap wat weggeraak het, en 'n herder wat na hom soek. In Judea se weivelde kon 'n skaap besonder maklik wegraak. Die plato waarop hulle gewei het, is net 'n paar kilometer breed, en as die skaap 'n bietjie afgedwaal het, dan kon hy maklik in 'n kloof afval en êrens op 'n rots beland, waarvan hy nie weer kon afkom nie. Die skaapherders in Palestina was deskundiges op die gebied van verlore skape opspoor, want dit was vir hulle 'n baie belangrike taak.
In Jesus se tyd, het 'n kudde skape dikwels aan die hele dorpie gesamentlik behoort. Daar was die meeste van die tyd twee of drie skaapherders by die kudde. Dit is waarom een van hulle die ander nege en negentig kon agterlaat om na dié een wat weg was, te gaan soek. Die herders het geweldig baie moeite gedoen en groot opofferings gemaak om 'n verlore skaap te vind. Dit was 'n reël dat, al sou die herder die skaap nie lewendig kon terugbring nie, dat hy ten minste van die wol of bene moes terugbring, om te bewys dat die skaap dood is.
Mens kan jouself net indink hoedat die hele dorpie, wanneer dit al laat geword het, in afwagting was vir so 'n herder wat van sy soektog af moes terugkeer. Die vreugde moes groot gewees het om die moeë herder te sien aankom met die verlore skaap oor sy skouers, gevind en veilig. Die inwoners van die dorp sou sekerlik van vreugde uitgeroep het en om hom saamgedrom het om die storie van die skaap se redding te hoor. Hierdie kort gelykenis van Jesus leer vir ons ten minste vyf dinge oor die liefde van God vir ons as mense:
God se liefde is vir elkeen van ons afsonderlik bedoel. Die nege en negentig was nie genoeg nie. Die één wat weggeraak het, moes teruggebring word. Dit maak nie saak hoeveel kinders 'n ouerpaar het nie. Elke kind is vir hulle kosbaar en hulle het elkeen ontsettend lief. God is ook so. Hy kan nie tevrede of gelukkig wees voordat die laaste ronddwaler ook veilig in die kraal is nie.
Die liefde van God is 'n geduldige liefde. Skape is van nature baie dom diere. Hulle kan net hulleself blameer vir die gevare waarin hulle beland. Ons kan so maklik sê dat iemand vir sy eie probleme verantwoordelik is en dat ons geen simpatie met hom het nie. God is nie so nie. 'n Skaap mag dom wees, maar die herder het nog steeds sy lewe gewaag om hom te red. Mense mag dalk ook baie dom dinge doen en baie ongehoorsaam wees, en niemand anders kan blameer vir hulle eie sonde, ellende en hartseer nie; God het hulle egter nog steeds oneindig lief.
Die liefde van God is 'n soekende liefde. Die skaapherder het nie passief vir die skaap gesit en wag om self terug te keer nie. Hy het uitgegaan en na hom gaan soek. Die Jode het geglo dat slegs wanneer 'n sondaar kruipend terugkeer na God toe en smeek om vergifnis, dat hy dit sal verkry. God se liefde is egter veel meer as dit. In Jesus Christus sal Hy soek om hulle te red wat verlore is, al kos dit wat ook al.
Die liefde van God is vreugdevolle en jubelende liefde. Ons sien in hierdie gelykenis niks van hovaardige verwyte of griewe nie, net vreugde. Dit is menslik om nooit die verlede te vergeet nie en altyd 'n persoon se sondes teen hom te hou. God plaas ons sondes agter Hom wanneer ons na Hom toe terugkeer, en dan is daar net vreugde.
Die liefde van God is 'n beskermende liefde. Dit is dié soort liefde wat soek en red. Daar bestaan 'n soort liefde wat verwoestend is, maar God se beskermende liefde, red mense vir dienswerk aan ander mense. Sy liefde gee aan die afdwaler wysheid; dit maak diegene wat swak is sterk; dit maak die sondaar rein; dit maak die gevangenes vry en dit maak van ons meer as oorwinnaars, om versoekinge te kan weerstaan (Rom 8:37).
Matteus 18:15-20 Hierdie gedeelte is in baie opsigte moeilik om te interpreteer. Die probleem is dat dit meer na die regulasies van 'n kerkkomitee klink, as na Jesus se eie woorde. Toe Jesus sy dissipels geleer het, het die kerk nog glad nie bestaan nie, en hierdie woorde impliseer 'n ten volle ontwikkelde en goed georganiseerde kerk met 'n stelsel van dissipline. Wat meer is, dit maak melding van heidene en tollenaars asof hulle buitestaanders was. Tog is Jesus daarvan beskuldig dat Hy 'n vriend van die tollenaars en sondaars was. Hy sou nooit so van hulle gepraat het sonder simpatie en liefde nie. In Matteus 21:31 lees ons dat Hy aan die priesterhoofde in die tempel gesê het dat die tollenaars en die prostitute eerder in die koninkryk van God sal ingaan, as hulle. Die hele ondertoon van hierdie gedeelte laat dit klink asof daar 'n beperking is aan God se vergifnis en dat daar 'n tyd kom dat 'n persoon, as sonder hoop, verklaar moet word. Vers 18 laat dit selfs klink asof die kerk die reg het om sondes te vergewe. Daar is dus baie redes waarom Bybelnavorsers dink dat hierdie 'n byvoeging is wat later jare deur die kerk gemaak is, toe reëls en regulasies belangriker was as liefde en vergifnis.
Ons kan glo dat Jesus vir sy dissipels wou leer dat geen moeite ontsien moet word om 'n verhoudingsbreuk tussen Christene te herstel nie, en dinge tussen hulle uit te praat. Hierdie gedeelte beveel 'n reeks optredes aan wat gevolg kan word wanneer daar iets verkeerd loop tussen twee Christene:
Wanneer ons voel dat iemand verkeerd teenoor ons opgetree het, is dit die beste om ons gevoelens onmiddellik in woorde om te sit. Die ergste ding wat 'n mens kan doen, is om te loop en broei oor iets waaroor ons ongelukkig voel. Dit vergiftig ons gedagtes en ons hele lewe. Dit is baie beter om sulke gevoelens uit te spreek. Dit kom dan aan die lig en dit wys dan vir ons hoe onbelangrik dit is.
As ons voel dat ons te na gekom is, moet ons die saak persoonlik regstel. Meer probleme is al veroorsaak deur vir mekaar briewe te skryf as enigiets anders. 'n Brief word dikwels verkeerd verstaan en kan onbewustelik 'n boodskap oordra wat nie die bedoeling was nie. Die beste manier om 'n probleem uit die weg te ruim, is van aangesig tot aangesig.
Indien so 'n persoonlike gesprek misluk, dan is dit nodig om iemand met lewenswysheid saam met ons te neem. Ons lees in Deuteronomium 19:15 dat daar nie net een persoon teen iemand mag getuig nie. Die getuienis van twee of drie persone is nodig. Dit is beslis hierdie gedagte wat hier teenwoordig is, maar in hierdie geval is die getuies nodig om die proses van versoening aan te help, nie om die persoon skuldig te bevind nie. Dit gebeur dikwels dat mense diegene wat hulle die seerste gemaak het, die meeste haat. Om egter die aangeleentheid in die teenwoordigheid van 'n wyse, kalm en rustige persoon uit te praat, skep 'n nuwe atmosfeer waar daar ten minste 'n kans is waar ons onsself kan sien, soos wat ander mense ons sien.
Indien daar nog steeds nie versoening kon plaasvind nie, moet die probleem na 'n Christelike gemeenskap geneem word. Ons moet dit nie deur 'n aardse hof probeer besleg nie. Dit is net in 'n atmosfeer van Christelike gebed, Christenliefde en die gemeenskap van Christene, dat 'n persoonlike verhouding dalk herstel kan word.
Hier kom ons nou by die moeilike deel. Volgens Matteus moet 'n persoon wat verkeerd opgetree het en nog steeds weier om te versoen, as 'n heiden en 'n tollenaar behandel word. Die indruk wat 'n mens hier kry, is dat die betrokke persoon uitgeban moet word as hopeloos en verlore. Dit is egter presies dít wat Jesus nie sou bedoel nie. Hy het nooit perke aan vergifnis vir mense geplaas nie. Wanneer Jesus van die tollenaars en die sondaars gepraat het, het Hy dit altyd met simpatie en sagtheid gedoen. Hulle kan nog steeds vir Hom gewen word. Matteus en Saggeus het Jesus se beste vriende geword. Daarom kan ons hierdie stelling eerder sien as dat Jesus bedoel het dat so 'n persoon met so 'n harde hart, 'n uitdaging is wat net met liefde teruggewen kan word, net soos die tollenaars en die sondaars.
In vers 18 kry ons 'n stelling wat beslis nie beteken dat gelowiges die gesag het om iemand se sondes te vergewe nie, en sodoende so 'n persoon se ewigheidsbestemming bepaal nie. Wat dit wel beteken, is dat ons verhoudings wat ons hier op aarde bou, ewigheidsbetekenis het. Ons moet mekaar vergewe, ons moet mekaar liefhê, ons moet vir mekaar goed wees en ons moet vir mekaar bid. Dit is die dinge waarvan ons in die hemel die resultate gaan sien.
Hierdie stelling van Jesus in vers 19, is ook een van sy stellings wat ons deurdringend moet bedink, anders kan dit dalk gebeur dat ons bitterlik ontnugter en teleurgestel word in ons geloof. Ons kan nie hierdie woorde net so, sonder enige kwalifisering, aanvaar nie. Deur die jare het talle mense al saamgestem en desperaat vir verskeie sake gebid, wat nie so gebeur het nie. Dit kan groot geloofskade by mense veroorsaak wanneer hulle geleer word om iets te verwag wat nie gebeur nie. Wanneer ons egter hierdie woorde ondersoek, dan is daar 'n baie kosbare diepte daarin te vind:
Eerstens moet ons onthou dat die Here nooit selfsugtige gebed beantwoord nie. Ons is nie veronderstel om net vir ons eie behoeftes te bid nie; of om net aan onsself te dink nie. Dit kan so maklik gebeur dat as ons gebede beantwoord sou word, dat iemand anders daardeur benadeel kan word. Effektiewe gebed is wanneer in ooreenstemming, sonder enige element van selfsug, gebid word.
Onselfsugtige gebed word altyd beantwoord. Tog moet ons die basiese wet van gebed onthou, en dit is dat ons nie ontvang wat óns begeer nie, maar dat ons dít ontvang wat God in sy almag, alwetendheid en wysheid weet wat vir ons die beste is. Ons is mense wat in ons menslike harte, vrese, hoop en begeertes, deur ons gebede probeer om van toetse, swaarkry, seerkry en teleurstelling te ontsnap. God se antwoord vir ons is nooit ontsnapping nie, maar oorwinning. God laat ons nie ontsnap van situasies nie, Hy stel ons in staat om te aanvaar wat ons nie kan verstaan nie, om te volhard deur die krag wat Hy vir ons gee en dinge te hanteer wat ons nooit sonder Hom sou kon doen nie. Die perfekte voorbeeld hiervan is toe Jesus in die tuin van Getsemane gebid het: "My Vader, as dit moontlik is, laat hierdie lydensbeker by My verby gaan. Moet nogtans nie doen soos Ek wil nie, maar soos U wil" (Matt 26:39). Jesus is nie verlos van die vreesaanjaende situasie waardeur Hy moes gaan nie, maar Hy het die nodige krag daarvoor ontvang.
In vers 20 gaan Jesus voort deur te sê dat waar twee of drie in sy Naam bymekaar is, daar is Hy by hulle. Net soos wat Jesus teenwoordig is wanneer groot groepe mense in sy Naam vergader, net so is Hy ook by die klein groepies teenwoordig. Daar waar 'n gesin, 'n man en sy vrou, 'n ouer en 'n kind, saam bid in die Naam van Jesus, daar is Hy die onsienbare gas. Dit is wanneer mense begin om die waarheid van God se Woord te verdraai, om sonde, berou en vergifnis as onbelangrik teverkondig, om die werking van die Heilige Gees te misken, dat Jesus nie meer welkom voel om teenwoordig te wees nie.
Matteus 18:21-35 Ons is baie aan Petrus verskuldig omdat hy so baie en so vinnig gepraat het. Deur hierdie menslike swakheid van hom, het hy keer op keer vir Jesus aangemoedig om lering te gee wat deur al die eeue vir Christene, tot vandag toe nog, van onskatbare ewigheidsbetekenis is. In hierdie geval het Petrus gedink dat hy baie toegeeflik is. Nadat hy vir Jesus gevra het hoeveel maal hy iemand moet vergewe, dan antwoord hy sommer self dat hy dink sewe maal genoeg is. Die rabbi's het hulle volgelinge geleer dat 'n mens iemand anders drie maal moet vergewe wanneer hy telkens teenoor jou oortree. Hierdie gedagte kry ons in die profeet Amos se oordeelsprofesieë teen die nasies. Hy sê dat die Here hulle sou vergewe as hulle net drie maal sonde gedoen het, maar omdat hulle vir 'n vierde maal sonde gedoen, het Hy hulle gestraf (Amos 1:3,6,9,11,13; 2:1,4,6). Hieruit het die rabbi's afgelei dat as God se vergifnis vir drie oortredings geld, en 'n mens nie meer genade kan betoon as wat God kan nie, dan word 'n mens se vergifnis ook tot drie maal beperk. Petrus het verwag dat hy geprys sal word vir die feit dat hy dit verdubbel het en nog een daar bygevoeg het, maar Jesus antwoord dat 'n Christen sewentig maal sewe keer moet vergewe. Met ander woorde, daar is geen berekenbare perke aan vergifnis nie.
Jesus vertel dan die storie van die koning wat besluit het om sy amptenare se boeke na te gaan en Hy sê dat die koninkryk van die hemel daarmee vergelyk kan word. Een amptenaar het hom miljoene rand geskuld wat hy nie kon terugbetaal nie. Die koning het hom jammer gekry toe hy om genade gesmeek het en die man se skuld afgeskryf. Dieselfde man het egter 'n medeamptenaar wat hom 'n paar rand geskuld het, genadeloos behandel en wou hom in die tronk laat stop. Hierdie gelykenis leer ook weer vir ons sekere lesse, wat Jesus nooit moeg geword het om vir sy dissipels te leer nie:
Hierdie les is regdeur die Nuwe Testament sigbaar. Ons moet mekaar vergewe sodat ons ook vergewe kan word. Jesus het gesê: "Geseënd is dié wat barmhartig is, want aan hulle sal barmhartigheid bewys word (Matt 5:7). Net nadat Jesus sy dissipels geleer het hoe om te bid, het Hy ook hierdie les vir sy dissipels geleer dat as ons nie ander mense vergewe nie, sal ons hemelse Vader ook nie ons oortredinge vergewe nie (Matt 6:14-15). Jakobus skryf ook in sy brief dat die oordeel onbarmhartig sal wees oor hulle wat nie barmhartigheid betoon nie. (Jak 2:13). Goddelike en menslike vergifnis loop hand aan hand.
Dit is baie belangrik dat ons die kontras tussen die twee persone se skuld raaksien. Die eerste amtenaar het die koning miljoene rand geskuld wat hy vir hom afgeskryf het. Die tweede amptenaar het die eerste amptenaar net 'n paar rand geskuld. Dit was 'n astronomiese verskil. Geen mens kan iets aan ons doen wat vergelyk kan word met dit wat ons aan God gedoen het nie. Ons menslike sonde het die dood van God se eie Seun veroorsaak. Ons moet dus vergewe soos wat ons vergewe is, anders kan ons geensins hoop om genade te ontvang nie.