Die gebeurtenis wat as katalisator moet dien en twee faksies moet versoen, lyk nie vir my na Forster se grootste probleem nie. Hy sou eerder op sy spoor moes teruggaan en die teenstrydighede in die gemoed van sy alomteenwoordige verteller deeglik onder die loep moes neem.
Van hierdie teenstrydighede getuig die drie motto-aanhalings tot hierdie essay. Een aanhaling is van 'n karakter; die ander twee is van die alomteenwoordige verteller. Teenstrydighede in die gemoed van karakters is volkome in orde, maar die alomteenwoordige verteller is veronderstel om 'n Olimpiese afstand tot karakters en gebeure te h� - of hy moet op sy minste die skyn van konsekwentheid handhaaf.
Die filmweergawe van Maurice kan as 'n aanvulling en 'n strukturele versterking van die oorspronklike roman gesien word.
Ons het Maurice weer eens aan die Merchant Ivory-vennootskap te danke. Anders as met Room with a view (1986) en Howard's End (1992), is die draaiboek nie van die meesterlike draaiboekskrywer Ruth Prawer Jhabvala nie. Sy het nie baie geloof gehad in die liter�re gehalte van Maurice nie, maar het gesuggereer dat 'n toneel bygeskryf word waarin Clive se holderstebolder vlug Griekeland toe, weg van sy romantiese gesel Maurice af, gemotiveer word. 'n Universiteitsmaat van Clive en Maurice, ook met politieke aspirasies, soos Clive, word in 'n sekslokval gelei deur 'n soldaat in medewerking met die polisie, en word geboei weggelei van die verleidingstoneel af. Einde van 'n politieke loopbaan; einde, waarskynlik, van enige "gentleman's vocation". En di� lot wil die ambisieuse Clive tot elke prys vermy.
Clesant het uiteraard suiwering nodig, wat hy net by 'n vrou sal kan kry - 'n "ordentlike" vrou, as sy broer se "sondeval" in ag geneem word. En s� 'n vrou is Dorothea, w�t sy moeder en Uncle Vullamy ook mag dink en s�.
Op 'n winteraand, gestrand in Londen, besluit Clesant op 'n skielike aandrif om die stoombaddens in Jermyn Street, digby Piccadilly, te besoek - dieselfde Baddens wat ook deur Oscar Wilde besoek is. 'n Neutrale ontmoetplek, sonder sosiale hi�rargie�. Die onbewuste het natuurlik sy redes waarvan die rede nie weet nie. Die leser weet dalk meer as Clesant, want hy onthou die toneel waar Lance in 'n warm bad geluier het, tot die misnoe� van Clesant. Die "koue klont" het al weer begin vorm in Clesant se hart, en d�s wat hom na Jermyn Street gestuur het.
Wie ontmoet hy in die newels van die stoomkamer? Niemand anders nie as Martin Whitby; Whitby, wat as Utopie� 'n geestesbeeld het van 'n saal waarin jong mans aan toue swaai.
Martin se lewe was 'n lewe tussen vrouens. Eers is hy deur sy ma opgevoed, sy pa op die agtergrond, sodat hy nie 'n sterk manlike rolmodel gehad het nie. Lady Borlase het gesuggereer dat hy mans in sy lewe nodig het, en hoe kan hy beter by sy eie manlikheid uitkom anders as om in mansgeselskap te begin beweeg? S� ontstaan die re�ling dat Martin een maal die maand "boy's night out" het, sonder enige verpligting om tuis met sy vrouvolk daaroor te gesels.
En dit kan die somtotaal van hul lyflike aanraking wees. Die gesprek tussen Martin en Clesant in die newels van 'n stoomkamer l� egter buite my vermo�; net die genie van 'n Ruth Prawer Jhabvala kan hieraan reg laat geskied.