Nuuskommentaar: Ons sál selfArgieffoto: Adéle Changuion. ŉ Volk red homself. Dit was die leuse van die Reddingsdaadbond wat in reaksie op die 1930’s se depressie ontstaan het. Hierdie beweging wat deur ds. JD Kestell gestig is, se oogmerk was om die arm Afrikaner in daardie tyd deur die krag van die gemeenskap op te hef. Die Afrikaner het in die eerste deel van die 1900’s deur die krisisse van die Anglo-Boereoorlog, die 1914-rebellie en die Groot Depressie gegaan. Met elke krisis moes hulle besluit hoe hulle dit wou hanteer. Moes hulle opstaan deur die Britse Ryk? Moes hulle eerder self? Op elk van bogenoemde krisisse het hulle gereageer met ŉ antwoord vanuit die gemeenskap, vir die gemeenskap. Die Afrikaner het homself telkens ekonomies, maatskaplik en kultureel opgehef. Hulle het die beginsel destyds verstaan – indien ons nie onsself gaan help nie, gaan niemand nie. Die saamstaan wat die Afrikaner as oplossing gekies het, het hulle uiteindelik in staat gestel om self op te staan. Die Afrikaner het daarom ŉ geskiedenis van beskutting en hoop in die gemeenskap vind. Waar ons in die verlede toevlug tot mekaar geneem het, was ons byna onkeerbaar. Eerder as om van ander afhanklik te wees, het ons nog altyd die vermoë gehad om uit feitlik onoorkombare omstandighede sélf op te staan. Die vermoë om in die aangesig van krisisse geborgenheid in ons gemeenskap te vind, het ons nog altyd sterk gemaak. Maar dit wil voorkom of ons hiervan begin vergeet het na die ANC se bewindsoorname. Die politieke klimaat was van so ŉ aard dat dit byna ŉ aardsonde geword het om net Afrikaners te wil wees. Almal móés inkoop in die ANC se reënboog-projek, die ANC se manier van dink en die ANC se manier van doen. Die ANC het almal probeer oortuig dat dit onaanvaarbaar is om na jou eie gemeenskap te wil omsien – indien jy nie na die hele Suid-Afrika se belange wil omsien nie, is jy verdelend en onderdrukkend. Veral die Afrikaner-kultuur en -gemeenskap is deur die ANC gedemoniseer en as rassisties en onderdrukkend voorgehou. Enigeen wat trots ons kultuurgeskiedenis wou vier, daarvolgens wou leef of daarop wou voortbou, is as rassiste en onderdrukkers uitgekryt. Die trots het gevolglik vanuit die gemeenskap na mense se privaat lewens verskuif. Ons was dikwels te bang om in die openbaar onbeskaamd ŉ trotse Afrikaner te wees. Tog het ons hierdie trots deurentyd in ons harte beskerm. Oor die afgelope dekade heen het ons egter stilweg teruggekeer na ons kultuurtuiste in die gemeenskap. Ons het al meer begin besef dat dit geen sonde is om jou eie kultuur te koester nie. Ons mag geborgenheid in ons eie gemeenskap wil vind. Ons mag na onsself wil omsien. Ons mag aan ons eie kant wees – en ons hoef dit nie in die geheimenis te doen nie. Gister het Solidariteit die grootste opstaanprogram in hulle 118 jaar se bestaan van stapel gestuur. Die Werkherstelprogram se leuse eggo ook dié van Kestell se Reddingsdaadbond – “Ons sal self”. Hierdie program sal daarop fokus om die ekonomiese en maatskaplike krisisse wat op pad is in ons land, deur middel van die gemeenskap af te weer. Die program fokus op werk, welstand en opleiding. Die geskiedenis gaan waarskynlik ook hierdie program onthou as een van dié waardeur die Afrikaner-gemeenskap homself gehelp het. Soos wat ŉ volk homself vroeër gered het, sal ons nou weer self. Ons wil onsself help sonder om ander in te perk. Ons wil bloot nie meer van die staat of enige iemand anders afhanklik wees nie. Die program eggo tereg ook die sentiment dat ons aan ons eie kant mag wees. Die “Ons Sal Self”–lied wat saam met die Werkherstelprogram vrygestel is, verwoord die groeiende sentiment onder die Afrikaner-gemeenskap. “As jy ons nie wil lei nie As jy ons niks wil gee nie Dit keer nie Wat ons nog gaan bereik nie Ons sal self” Die musiek van ŉ volk weerspieël sy hart en die tydsgees. Afrikaanse musiek het oor die afgelope dekade ook stadigaan die veranderende sentiment onder die Afrikaner begin weerspieël. Musiek wat ŉ ruimte skep waarin dit nie net veilig is nie, maar ook prysenswaardig is om in Afrikaans oor Afrikaans en Afrikanerwees te sing. Musiek wat weer ons kultuur en tradisies met vrymoedigheid vier. Hierdie lied is die absolute vergestalting van die vrymoedigheid om weer aan ons eie kant te mag wees. Flip Buys, voorsitter van die Solidariteit Beweging, sê dikwels oor ons voorvaders: “Ons voorouers was gewone mense wat in ongewone omstandighede buitengewone prestasies behaal het.” Wanneer die Afrikaner kies om iets self te doen, is dit nogal uitsonderlik. Nie omdat ons bonatuurlik goed of begaafd is nie. Waarskynlik eerder omdat die gehardheid van Afrikane, die hardwerkendheid van Westerlinge en ŉ onwrikbare geloof in God in ons vergestalting vind. Ons is wild, sterk en innoverend. Ons is halsstarrig en godvresend. Ons is geharde pioniers wat nog altyd in die aangesig van uitdagings letterlik berge kon versit. Daar waar ons kies om iets self te doen, het ons die vermoë om buitengewone prestasies in ongewone omstandighede te behaal. Die uitdagende omstandighede wat voorlê, gaan vereis dat ons dít weer onthou. Ons mag self. Ons moet self. Ons sal self.