BYEKORF-GRAFTOMBES, Micene, Griekeland | Loer Toer
BYEKORF-GRAFTOMBES, Micene, Griekeland
Griekeland December 16, 2016 Leave a comment
Dalk spook dit hier, kom die ongemaklike gedagte by my op toe ek een van die Miceense skiereiland in Griekeland se bekende byekorf-graftombes nader. Dis nie dat ek bang is nie. Ek is doodkalm en nuuskierig. Maar die eerste aanblik van die graftombe laat my hart in my bors tamboer . . . Ek kyk na die lang onbedekte gang tussen klipmure wat horisontaal in die heuwel ingebou is en na die indrukwekkende ingang lei. Verkyk my daaraan.
Hier speel 'n trom van duisende jare
Die verbasend nou ingang, ongeveer ses meter hoog met 'n driehoekige opening bo die latei wat dit selfs hoër laat lyk, lei na die grafkelder van kalkklip. Ek stap in en beskou die koepelvormige dak. Dis gevorm deur kalkklipringe wat boontoe ál kleiner raak op mekaar te stapel, en lyk baie soos 'n byekorf. Die bouwerk en gewydheid van die graftombe beïndruk my. Hier het die Micene hulle gestorwenes begrawe. Lank voor die Griekse beskawing tot stand gekom het. Nagenoeg 1500 jaar voor Christus, in die laat-Bronstydperk.
Snitplan – 13 meter hoog, 15 meter deursnit
Die graftombe met sy kalksteenvloer is so groot soos 'n kerkie en byna 13 meter hoog. Waar is die dooies te ruste gelê? Ek sien geen teken van rakke of holtes nie. Die graftombe is leeg. Kaal. Wat ook al hier van belang was, is kennelik deur argeloë verwyder. Dit geld die ander byekorftombes in hierdie gebied natuurlik ook. Terloops, die Miceense byekorfgraftombe wat die beste behoue gebly het van die nege in Griekeland, is 'n tombe wat volgens die bekende 19e eeuse Duitse argeoloog Heinrich Schliemann die graf van Agamemnon was – Agamemnon wat natuurlik in Homer se Iliad figureer. Maar Heinrich Schliemann se teorie is intussen weerlê.
My voetstappe klink helder in graftombe op. Die akoestiek is merkwaardig. Ek roep uit om dit te toets en die eggo van my stem laat my ore tuit. Hoe het dit toentertyd hier tydens 'n begrafnisritueel met al die geweeklaag en gesing en musiek en wat ook al geklink? Ek kan my indink dat dit 'n aanslag op jou oortrommels sou gewees het.
Drie duisend jaar weerklink
Nou is dit doodstil hier. Ek voel nie kriewelrig nie. Hier is beslis geen spoke nie. Wat wel by my spook, is die verlede. Wie was die mense wat hulle gestorwenes met soveel eerbied en deernis begrawe het? Hoe het hulle gelyk? Hoe het hulle aangetrek? Hoe het hul taal geklink. Wat het ons gemeen? Watter vrese? Watter vreugde? Watter menslike kondisie? Hulle sou nooit kon dink dat 'n besoeker soos ek in die 21e eeu hier sou binnestap om 'n artikel oor hulle te skryf en foto's van die graftombe met sy mooi byekorf-ontwerp te neem nie. Net die graftombe met sy stilte het oorgebly. En ek staan en tob oor die verganklikheid van beskawings . . . die verganklikheid van alles. Bowenal van die mens.