Hart's Kiekies deur Lynelle Clark - Welcome to Kreativ Collectiv
Hart's Kiekies deur Lynelle Clark
by Lynelle Clark | Jan 13, 2021 | Blog posts | 0 comments
Kliek—en nog 'n terugflits so duidelik soos die vorige.
Kliek—wens jy was hier.
Kliek—vergeet van hom. Hy het.
Kliek—Soos kortstondige flitse spoed ons verhouding voor my verby.
Elke keer dat ek my ooglede knip, is daar nog 'n herinnering; nog 'n grepie van ons saamwees kristal helder in my gedagtes. Hoekom het ons nooit foto's van ons geneem nie? Dit is 'n vraag wat ek myself baie afvra.
Daar is niks tasbaar van ons kortstondige verhouding nie, maar tog speel die tonele gedurigdeur in my geestesoog af dat ek nie anders kan as om in afwagting my oë oop te maak met die hoop om hom daar te kry nie.
Sy peinsende oë priemend op my ingestel; sy glimlag wat my knieë lam gemaak het en my hart gesmelt het. Gevolg deur die ondeunde laggie wanneer hy in 'n stoute bui was.
Die manier wat hy sou vra: "Is dit nog nie tyd vir 'n bier nie?"
Die tye wanneer hy staaltjies van sy lewe vertel het en ek net kon luister. Vasgevang in die oomblik van sy nostalgiese bui.
Nooit was daardie oomblikke op film vasgelê nie. Maar dit is vasgenael in my geheue. So werklik dat dit voel ek kan my hande uitstoot en hy sal daar wees —voor my.
Hoe harder ek probeer om te vergeet, hoe meer spring hy op in my gedagtegang. Hy bly deel van my lewe. Soms is die onthou so ongevraagd. Soms raak ek moeg vir dit. Vir die onthou. Dit mergel my uit. LOS MY UIT! Wil ek dan skreeu. Hy het sy keuse gemaak en die seer vloei oor die damwalle wat ek probeer bou het.
So verloop meeste van my dae—in tweestryd gewikkel tussen verlange, onthou en herlewing. Tussen woede en teleurstelling.
Ek het nie foto's nodig nie. Die realiteit van ons saamwees leef nog helder binne my—selfs nou jare later.
Waar ek ookal gaan - hy is daar. Onbewustelik is ek altyd op die uitkyk en hou ek 'n deur dop met die verwagting dat ek hom gaan sien.
Dan volg die teleurstelling wanneer hy nie opdaag nie. Dit is soms so oorweldigend dat dit voel of my hart opnuut weer uit my borskas geruk word.
Die absolute alleenheid oorweldig my wanneer ek na my foon kyk en daar geen boodskap van hom is nie. Die stille bewys dat ons nie meer is nie.
"Is als reg met jou?" Henriette kyk na my met groot vraagtekens in haar helder blou kykers. Outomaties knik ek my kop en gee haar 'n skalkse glimlag.
"Jy is al die heel dag besig met jou eie gedagtes, als reg met die kinders?"
"Vroeg, moet sesuur op die lughawe wees."
Vir 'n paar oomblikke rek daar 'n gemaklike stilte tussen die twee vriendinne terwyl hulle die eentonige werk van kombuis skoonmaak afhandel. Wanneer hulle klaar is, dryf die soel lug van die aand hulle na buite. Met 'n waarderende sug gaan sit elkeen in hul geliefkoosde stoel en staar in die donker dieptes in. Kondensering vorm teen elkeen se glas en maak 'n water ring; so nou en dan word die stilte verbreek deur die plasing van 'n glas op die glasblad. Elkeen verdiep in haar eie gedagtes.
Hettie en Meisie bly al vier jaar saam. Hulle het die eerste dag dat Meisie begin werk het by Jansen Prokureurs ontmoet. Die onderhoud is gevoer deur Dr. Jansen snr, Hettie se pa. Meisie is aangestel as assistent vir Prokureur Henriette Jansen of Hettie soos haar vriende haar ken. Hul vriendskap het vinnig geblom. Hulle het mekaar in soveel aspekte aangevul.
'n Gemaklike samesyn het praat dikwels oorbodig gemaak en Hettie het Meisie vinnig touwys gemaak oor die wel en weë van die klein dorpie aan die Weskus. Meisie, oorspronklik afkomstig van die Wes Rand het na haar egskeiding haar weg op haar eie aangedurf.
Hettie was twee maal getroud, albei kere so traumaties dat sy nooit daaroor praat nie en Meisie het dit so aanvaar. Albei het kinders: groot volwasse mense met hul eie lewens en hulle sien of hoor maar min van hulle. Hettie het Meisie genooi om by haar groot huis in te trek: in 'n suite van haar eie – kompleet met private kombuis en sitkamer - om die huis te vul soos wat sy dit gestel het.
Met tye kom al die kinders kuier en word die huis 'n regte tuiste waar die vriendelike gelag van mense-stemme die stilte in die lang gange verbreek.
Vroeër is die huis gebruik vir menigte deftige onthale en die Jansens was bekend vir hul gasvryheid. Na Mev. Jansen se afsterwe het Dr. Jansen onttrek van die samelewing en afgesonder in 'n gastehuis op die landgoed nie ver van die hoofhuis af nie. Elke Sondag middag is hy daar vir die middagmaal, netjies uitgevat in 'n driestuk pak en strikdas net om weer stilweg te verdwyn na sy eie plek.
Meisie en Hettie is twee eensame vrouens wat geleer het om saam te werk, saam onder een dak te woon en pak allerlei projekte gesamentlik aan. Van stokperdjies tot dien op verskeie rade in die omgewing. Dit is selde wat hulle nie bymekaar is nie en die kontrei se mense het dit so aanvaar.
Dié jaar het Meisie besluit om vir vriende en familie te gaan kuier in Gauteng – nadat sy 'n uitnodiging vir 'n troue ontvang het. Hettie bly alleen agter. Dit is die eerste keer dat Meisie teruggaan.
Hettie het al agtergekom dat haar vriendin al hoe stiller geword het hoe nader die datum gekom het. Al het sy gebrand van nuuskierigheid het sy nie gevra wat aangaan nie. Dat Meisie nie aldag by haar was nie, is gewis. Maar sy kan nie anders as om haar stiptelik aan te kyk nie. Die vrae sigbaar in haar kykers.
"Sien jou môre oggend."
"Dit is regtig nie nodig nie." En Meisie skuifel weg so asof daar iets swaars op haar rus.
Hettie staar haar vriendin agterna. Sy is bewus van die verlange wat so diep in Meisie se hart weggebêre is. Hoekom dit juis nou weer sy kop moet uitsteek weet sy nie. Sy het geleer om nie vrae te vra nie, want Meisie praat nie daaroor nie.
Net eenmaal het sy haar sluier gesak—in 'n aand van te veel wyn drink, het sy haar hart oopgemaak en Hettie kon net luister na haar vriendin se hartseer—haar rede vir vlug van die Wes Rand af. 'n Kortstondige liefdesverhouding wat haar met baie vrae agter gelaat het.
Met stywe drukkies neem die twee vriendinne afskeid. Hettie wag totdat Meisie by die hekke instap voor sy ook haar weg baan deur die vroeë oggend skare.
Meisie gespe haarself in die stoel, vandag het sy 'n sitplek gekry langs die gang. Sy weet sommer dit gaan 'n lang vlug wees soos mense en trollies by haar gaan verby beweeg in hul haas. In plaas daarvan dat dit haar omkrap, maak sy haar oë toe en raak weg in 'n sluimerende wêreld van verlange en drome. Na 'n gister wat nooit sal wees nie.
"Baie goed—die kinders stuur groete. Die kleintjies word nou woelig. Ek raak skoon moeg net om na hulle te kyk." Meisie se gesig straal soos altyd wanneer sy van haar kinders praat.
"Chrissie-hulle se huis is uiteindelik klaar. Dit lyk werklik pragtig met al die nuwe verbouings."
"Goeie genugtig." En Hettie zoom in op die foto maar Meisie skuif die foto so dat sy nie die beeld kan sien nie.
" Maar weet jy, hulle is gelukkig en geseënd. Ek gun dit vir hulle." Meisie draai om en pak haar tas verder uit diep in haar eie gedagtes gekeer.
Hettie hou haar vriendin dop vanwaar sy stelling ingeneem het op die rusbank wat 'n uitsig het oor die private sitkamer en 'n gedeelte van die gemanikeerde tuin. Die oop patio deur laat 'n koel windjie inwaai en so nou en dan bol die gordyne. Uit pure baldadigheid. Die sonstrale laat strepe oral oor die mat en die plek lyk vrolik met die vars blomme wat sy nog daardie môre in haar vriendin se suite geplaas het.
Nog 'n fotoraam verskyn vanuit die dieptes van die tas en word versigtig neergesit op 'n ronde tafeltjie nie ver van waar Hettie sit nie. Vir 'n paar oomblikke staan Meisie stil voor die raam terwyl 'n vinger oor die glas getrek word. Hettie kon sweer sy sien 'n traan, maar kon haar ook verbeel het. Meisie draai weg en raak doenig in die slaapkamer. Kas deure word oop en toe gemaak. Laaie word toegestoot met 'n finaliteit. 'n Anderse stilte heers in die stel kamers.
Hettie wonder hoe dit regtig gegaan het. Sy fokus opnuut in op haar huismaat. Die lyne op haar gesig, stroef en droewig. Haar skouers is vorentoe gebuig.
"Ag dankie tog. Ek het gedink ons gaan nooit daardie man tevrede stel nie." Meisie glimlag tevrede—bly dat die moeilike man uiteindelik uit hulle lewe is.
"Hy het nie verduidelik nie, jy weet mos. Die man praat net die nodigste." Meisie sug net. Die onthou lê net onder oppervlak. Sy wens Hettie wil nou loop. Sy wil alleen wees. Maar nee sy staan. Mnr Joubert moet ook nou nie sukkel nie. Sy is nie lus vir mans nie.
"Maar hoekom—dit is nie my verjaarsdag nie?"
"Hulle het gevoel om vir jou iets te koop, daar is iets van die kleinkinders ook." Merk sy op.
"Ek sal hulle 'n luitjie gee om dankie te sê." En sit die pakkies onder haar arm in. Sy sal later kyk. Meisie broei en sy is nuuskierig.
Nog 'n fotoraam verskyn, dié een is groter as die voriges en die figure duidelik uitgebeeld in die outydse silwerraam. Die bruid en bruidegom staan glimlaggend langs mekaar in 'n hul trougewaad. Formeel en deftig staan die man daar, elke haar op sy plek. Sy baard netjies getrim, das bietjie skeef. Die bruid straal in 'n sagte pienk pakkie. Die bruidegom se arm om haar vol lyf.
Langs hom staan Meisie ewe deftig in haar lig groen rokkie wat hulle nog saam uitgekies het. Meisie lyk vrolik en jeugdig langs die egpaar. Die bruidegom se arm rustig om haar skouers—soos ou vriende.
Sy ken nie die blondekop vrou aan sy regtersy persoonlik nie. Meisie self het net eenmaal haar naam genoem, Alida Breytenbach, 'n weduwee wat nou weer gelukkig lyk in die nuwe man se arms. Sy straal behoorlik terwyl sy opkyk na haar bruidegom – wie vir daardie vlietende oomblik na Meisie kyk. 'n Kyk wat meer sê. Of verbeel sy haar?
Meisie stap weg van die tafeltjie en hang die einste rok in die hangkas op. Hettie kon nie anders as om die fotoraam op te tel en te bestudeer nie. Dit vertel meer as wat Meisie sê en sy moes haar oë 'n paar keer knip om dan te onthou - die man wat sy nog net eenmaal - ook op 'n foto—gesien het.