Vroue Landbouvereniging van Kaapland | VLVK Dankie-persoon: Johannes Möller
Home>Announcements >VLVK Dankie-persoon: Johannes Möller
Posted by VLV in Announcements, Kongresse 07 Jan 2019
VLVK sê dankie aan Johannes Möller vir sy positiewe bydrae tot georganiseerde landbou in Suid Afrika.
Johannes Möller se deur oop vir almal
JOHAN NORVAL skryf die volgende oor Johannes Möller
Elke landstreek kan spog met besonderse bakens, plantegroei en, les bes, sy mense. Só is die Noord-Kaap met sy aardse mense wat onherroeplik verknog is aan die onherberg­saamheid van onder meer die kliprante en die rooi duine van die Kalahari.
Mnr. Johannes Möller, voormalige voorsitter van Agri SA, is só ’n mens. Met reg kan hy beskryf word as die sout van die aarde wat met ’n ongekunsteldheid in die goedheid van sy medemens glo.
Op besoek aan Johannes en sy vrou, Delene, op die familieplaas Vaalhoek by Keimoes, waar hy groot geword het en van vroeg af reeds in die landbou belang gestel het, val ’n paar dinge jou dadelik op: Gasvryheid, gulhartigheid en beskikbaarheid. Maar Johannes het al dié eienskappe gehad lank voordat hy die hoogste sport in die georganiseerde landbou bereik het. Moenie dat die grapjas-mondering jou flous nie. Daar is ’n vasberadenheid in sy leierskap wat te voorskyn kom wanneer die omstandighede dit vereis.
En dan is hy elke joernalis se droom: Hy praat in volsinne, wat boonop sin maak nadat dit neergepen is. Die Möllers se oopdeurbeleid kan deurgevoer word na hul huis wat letterlik oop staan vir een en almal. Die 62-jarige Johannes is in die distrik Keimoes gebore en is die vierde geslag wat op die familieplaas boer.
Op Stellenbosch het hy die graad B.Sc. hon (landbou, landbou-ekonomie en diereproduksie) verwerf. Hy vertel dat hy besonder trots is met die gelukwensing van een van sy leermeesters, prof. Eckart Kassier, ná sy verkiesing tot voorsitter van Agri SA. Dit was tydens sy studentejare op Stellenbosch dat hy sy ‘‘linker- en regterhand’’, Delene, ontmoet en sy hom daarna kansel toe gesleep het. Sy het die sielkunde bestudeer en Johannes sê skertsend, of dalk heel ernstig, dat sy die vak vandag steeds op hom misbruik.
Toe die egpaar hulle 36 jaar gelede op die plaas gevestig het, het Johannes hom uit die staanspoor by die georganiseerde landbou aangesluit. “Ek het op ons eerste boerevereniging-vergadering van Friersdale voorsitter geword sonder dat ek eens ’n gedagte gehad het hoe dit werk.” Op haar beurt leef Delene haar hartstog uit om die kinders van die omgewing deur geletterdheidsprogramme op te hef.
Die egpaar se kroos is wyd verspreid. Die oudste, Jolene, is ’n onderwyseres in Melbourn wat met kinders met outisme werk. Danette is ’n kernfisikus by die Koeberg-kragsentrale naby Kaapstad en getroud met Jacques Dreyer, ‘n ingenieur, ook werksaam by Koeberg en het ‘n dogtertjie Emma 9 maande oud,. Ernst, die laatlam, het na voltooing van sy graad teruggekeer plaas toe. Hy is die vyfde geslag Möller wat die boerdery voortsit.
Die hoofvertakking van die Möller boerdery is kleinvee, naamlik dorpers. Dan is daar ook Boerbokke wat vir ’n bepaalde nismark bestem is, en ’n Nguni -kudde waarvan die aanteeldiere as speenkalwers bemark word. Op Vaalhoek word sultana-druiwe gekweek. Dit is bestem vir die droëvrugtebedryf as rosyne, wat aan die gebied se pakkers gelewer word vir uitvoer.
Die Möllers het ’n betroubare werkmag van sowat 12 mense en gebruik kontrak- en seisoenwerkers.
In 2017 tree hy uit as President van Agri SA, maar bly betrokke by Agri Securitas se Oudit en Risiko komitee, asook by die watersake afdeling van Natuurlike hulpbronne beleidssentrum. Verder is hy betrokke by die ontwikkeling van ‘n slim ramphulpstrategie as deel van ‘n risiko verlagings benadering vir SuidAfrikaanse Landbouers.
Verder staan hy aan die hoof van ‘n Leierskap Ontwikkelings Program wat gesamentlik aangebied word deur Agri SA en Landboufakulteit van die Universiteit van Stellenbosch. Hy is ook weer betrokke in sy gemeenskap en dien op die Palm Oord Trust van die NG Kerk Keimoes. Dit is die aftreeoord in Keimoes en saam met die lede van die Trust wil hulle die Oord ontwikkel tot ‘n bekostigbare, hoëgehalte, boomryke aftree-oord op Keimoes.
Wie het ooit kon droom dat ’n boer uit die Kalahari die roer van Suid-Afrika se georganiseerde landbou sal sou oorneem?
Ek het Johannes Möller leer ken as ’n man wat toegewy is aan die georganiseerde landbou – en een wat kan vasbyt. In die jare dat die Noord-Kaaplandse Landbou-unie stormagtige tye beleef het, het hy bo uitgekom – tot die voordeel van die landbou in sy streek. Hy het ’n uitgebreide kennis en is behoorlik op die hoogte van gebeure. En van watersake kan jy hom niks leer nie.
My persoonlike ervaring van Möller het egter nie net met die georganiseerde landbou te make nie. Ek het die voorreg gehad om saam met hom na sy “dink-boom” in die Kalahari-duine op Vrouenspan naby Noenieput te gaan. Dit het so gebeur: As joernalis van Landbouweekblad wou ek oor sy stelsel van waterpypleidings vir sy vee berig. Só het ek saam met hom die pad gevat plaas toe – met gesprekke wat wissel van landbousake tot oorbeweide veld wat kaal duine tot gevolg het – en ’n pap band op die koop toe.
Hoe nader ons aan die plaas kom, hoe meer kon ’n mens sien hy is in sy element. Oor die naam Vrouenspan, vertel hy die storie van ’n groep vroue en kinders wat jare gelede langs die pan kamp opgeslaan en aan malaria omgekom het. Ons het nie net gekom om te kuier nie en hy wys trots sy aangepaste Dorpers wat in die Kalahari moet kan oorleef.
Water vir die vee is uiters belangrik – soveel meer nog in dié snikheet omgewing. Daarom bestaan die hele waterstelsel uit tenks, pleks van damme, om verdamping te keer, en sonkrag-pompe met kilometers pype wat tenks verbind sodat kampe nie sonder water kan raak nie.
So in die gesels vertel hy my dié boom is sy spesiale “dink-boom”. “Ek kom altyd onder hom sit wanneer ek dink.” En sy “dink-boom” werk, want hy was een van dié leiers in die ge­organiseerde landbou wat werklik ‘n verskil kon maak vir die Landbouers van Suid-Afrika.
Cornie Swart, President van Agri Wes-Kaap, Karien van Schalkwyk, VLVK President en Johannes Möller, uitgetrede President van Agri SA en VLVK Dankie Persoon vir 2018.