Canolafokus 57 - Canola cultivarevaluasie: Kaap
Newsletters / Archives / Canolafokus Archives / 2014 Canolafokus No 57
Canolafokus 57 Januarie 2014
Canola cultivarevaluasie: Wes- en Suid-Kaap
Figuur 1: Temperature in Swartland
Figuur 2: Temperature in Rûens
Tabel 2: Swartland 2013 saad­opbrengste
Tabel 3: Rûens 2013 saadopbrengste
Aspekte wat die keuse van canola cultivars in die Wes- en Suid-Kaap beïnvloed
Tabel 5: Swartland saad­opbrengste 2011 tot 2013
Tabel 6: Rûens saad­opbrengste 2011 tot 2013
Figuur 3: Dae vanaf plant tot blom­knopverskyning: 1ste saaidatum­proef by Tygerhoek
Figuur 4: Dae vanaf plant tot blom­knopverskyning: 2de saaidatumproef by Tygerhoek
Gemiddelde minimum- en maksimumtemperatuur in die Swartland (4 lokaliteite) vir die 2010 tot 2013 groeiseisoene
Gemiddelde minimum- en maksimumtemperatuur in die Rûens (5 lokaliteite) vir die 2010 tot 2013 groeiseisoene
Gedurende die Augustus en September 2013 was die gem. maksimumtemperatuur 3.8ºC laer as in 2010. Canolaplante was tot in Oktober groen met die gevolg dat die saad ten volle kon ontwikkel in die peule.
In die Rûens het bogemiddelde reënval voorgekom. Dit was aanvanklik baie droog in die sentrale en oostelike dele van die Suid-Kaap. Gedurende die lentemaande (Aug & Sep) het baie reën voorgekom. Dit het, soos in die Swartland, die ontwikkeling van die plante bevorder. In die Suid-Kaap (5 lokaliteite) was die gemiddelde minimumtemperatuur tydens die groeiseisoen deurgaans laer as die vooafgaande jare (Figuur 2). Die maksimumtemperatuur gedurende die lente (Aug & Sep) was 1.9ºC laer as in 2010, hoewel dit minder van 2011 (-0.2ºC) en 2012 (+1.0ºC) verskil het. Daar het nie buitegewoon baie reën gedurende Oktober voorgekom nie, maar die oesproses in die westelike dele was baie bemoeilik deur reën tot in November.
Die Swartlandproewe is die afgelope seisoen deur verskeie siektes en plae getref. Wanneer na die resultate gekyk word, moet in gedagte gehou word dat ander faktore die opbrengs kon beïnvloed het. Soos reeds genoem is die persele waar naakslakke 'n probleem was nie geoes nie. Die Darlinglokaliteit was baie nat met 'n baie hoë watertafel (150-200mm onder die oppervlak). By Grasrug het die siekte, witblaarvlek voorgekom. Die siekte is chemies beheer en die resultaat was baie goed na aanvanklike blaarverlies. Die proef by Porterville is op 'n land geplant wat nooit voor­heen canola op gehad het nie. Die plante se wortels en selfs krone is erg aangeval deur aalwurms. Die grond is getoets en baie hoë getalle van letselaalwurm het voorgekom.
In die Swartland was die gemiddelde opbrengste (2003 kg ha-1) laer as in 2012 (2300 kg ha-1) maar beter as in 2010 en 2011 onderskeidelik (1840 kg ha-1 en 1923 kg ha-1). Die proefgemiddeldes vir die Swartland het gewissel tussen 1433 kg ha-1 vir Porterville en 2485 kg ha-1 op Darling.
Hyola 50 (2316 kg ha-1) was soos in 2012, die konvensionele cultivar met die hoogste gemiddelde opbrengs gevolg deur Agamax (2127 kg ha-1). Die CL-cultivar 44Y87 (2492 kg ha-1) het die hoogste opbrengs in die proef gelewer. Dit is binne die CL-groep gevolg deur 45Y86 (2311 kg ha-1) en Hyola 575 CL (2304 kg ha-1). Al vyf bogenoemde cultivars is basters en verskil nie betekenisvol van mekaar nie. In die TT-groep het die twee bas­ters, CB Nitro HT (1778 kg ha-1) en Hyola 555 TT (1724 kg ha-1) die hoogste gemiddelde opbrengs in die Swartland gelewer. Die opbrengs van CB Nitro HT was betekenisvol hoër as die opbrengs van ATR Gem. ATR Gem het by Porterville baie swak gevaar waar aalwurms 'n probleem was, en die opbrengs negatief beïnvloed het.
Die opbrengs van die TT-cultivars (1669 kg ha-1) was egter gemiddeld 16.8% (25.6% in 2012, 24.6% in 2011 en 25.26% in 2010) laer in vergelyking met die konvensionele cultivars (2005 kg ha-1). Die gemiddelde opbrengs van die konvensionele cultivars was egter 10.5% laer as die van die CL-cultivars. Die TT-cultivars se opbrengs was 25.5% laer as die van die CL-groep. Oor die afgelope vier seisoene was die opbrengs van die TT-cultivars in die Swartland nagenoeg 25% laer as die beste groep (konvensionele of CL-groep).
In die Rûens (Tabel 3) het die proefgemiddeldes gewissel tussen 2238 kg ha-1 op Swellendam en 3781 kg ha-1 op Klipdale. Die opbrengs van die 2de saaityd by Tygerhoek was 20.2% laer as die 1ste saaityd, wat 19 dae vroeër geplant is. Die CL-cultivar 45Y88 (2492 kg ha-1) se opbrengs was betekenisvol beter as die res van die cultivars. Die konvensionele cultivar Hyola 50 (3423 kg ha-1) het die hoogste gemiddelde opbrengste in sy groep gelewer gevolg deur die oopbestuifde cultivar AV Zircon (3305 kg ha-1). Die gemiddelde opbrengs van al die CL-cultivars was >3000 kg ha-1 met die uitsondering van die kortseisoenbaster 43Y85. In die TT-groep was Hyola 555 TT (3083 kg ha-1) betekenisvol beter as die ander TT-cultivars in die Rûens.
Die gemiddelde opbrengs van TT-cultivars was 11.2% ( 22.1% in 2010, 11% in 2011 en 17.5% in 2012) laer as die gemiddelde van die konvensionele cultivars. Die verskil tussen die CL en TT-groep was 19.0%. Die opbrengs van Hyola 555 TT was slegs 9.9% laer as Hyola 50, die beste konvensio­nele cultivar.
Swartland saadopbrengste vir 2013 (kg ha-1)
Rûens saadopbrengste vir 2013 (kg ha-1)
Moontlike beskikbare cultivars in 2015 beskikbaar is geplaas volgens hul tipe en dae tot 50% blom in 2013
Moontlike beskikbare cultivars in 2015 beskikbaar is geplaas volgens hul tipe en dae tot einde van blom 2013
Swartland saadopbrengste 2011 tot 2013 (kg ha-1)
Rûens saadopbrengste 2011 tot 2013 (kg ha-1)
Dae vanaf plant tot blomknopverskyning en aantal dae wat elke fisiologiese fase in beslag neem vir die 1ste saaidatumproef by Tygerhoek
Dae vanaf plant tot blomknopverskyning en aantal dae wat elke fisiologiese fase in beslag neem vir die 2de saaidatumproef by Tygerhoek