Red só Afrikaans as voertaal by die PukDie sameflansing van die Potchefstroomse Universiteit en die Noordwes Universiteit (NWU) se twee ander kampusse was van meet af net ŉ uitgestelde egskeiding van ŉ “gedwonge huwelik”. Die Asmalitiese model het as oogmerk die onderploeg van die Christelike en Afrikaanse karakter van die Potchefstroomse Universiteit gehad. Intelligente leiding deur dr. Theuns Eloff, bygestaan deur die kundige prof. Marlene Verhoef met haar taalbestuur, het die Afrikaanse karakter van die Potchefstroom-kampus van die NWU binne die konteks van die nuwe grondwetlike bedeling ŉ staanplek gegee. Dit is ŉ model vir ander universiteite, so het almal beweer. Ras is uit die universitêre konteks verwyder. Taaldiversiteit is immers in artikel 6 van die Grondwet 1996, soos gesertifiseer deur die Grondwetlike Hof in 1996, vasgelê. Wat die Grondwet-skrywers voorsien het, was ŉ regering wat taaldiversiteit sou bevorder. Die aftakeling en uitskuif van Afrikaans as vak uit die meerderheid skole in die Noordwes-provinsie, en ook in ander Noordelike provinsies, nieteenstaande die feit dat Afrikaans in hierdie streke ŉ voorkeur-gebruikstaal is, was ŉ opsetlike politieke regeringsbesluit. ŉ Bedoelde of onbedoelde gevolg daarvan was dat daar te min swart studente deur die skoolstelsel opgelewer is om ook by Afrikaanse universiteite die “transformasiemodel” van die regering te verwesenlik. Ek skryf dit direk daaraan toe dat die regering grondwetbreuk gepleeg het deur nie behoorlike taalwetgewing, soos die Grondwet in subartikel 6(4) vereis het, binne 2 jaar na inwerkingtreding van die Grondwet in 1996 te aanvaar nie. Die ondermyning van die status van Afrikaans binne die staatsdiens en gevolglik die ekonomiese nut van Afrikaans, binne hierdie wetgewende vakuum, is ook deur die regering so ondersteun. Die resultaat van die ondermyning van ander Afrikaanse universiteite, byvoorbeeld die Universiteit van Johannesburg, om kursusse in Afrikaans aan te bied, het die natuurlike gevolg gehad dat die Afrikaanse gemeenskap van die Noorde hul kinders eerder na die Potchefstroom-kampus van die NWU vir opleiding gestuur het. Prof. Dan Kgwadi Bron: www.nwu.ac.za Die nuwe visekanselier, prof. Dan Kgwadi, se ongekwalifiseerde endossering van die “uitdagings”, wat in die verslag van die “internasionaal-geleide evalueringsondersoekspan” met bepaalde verwysing na die herevaluering van die taalbeleid ten einde toegang te verbeter en die aanwys van ŉ ondersoekspan na aanleiding van die ontgroeningspraktyke, waaronder “kulturele aspekte”, wat klaarblyklik nie sosio-linguïste en sosio-linguïstiese navorsing ingesluit het nie, het onmiddellik gewys dat die rol wat hy gegee is om te vervul, te groot is vir hom. My aanvanklike indruk is dat Kgwadi se poging om die Potchefstroom-kampus van die NWU te verengels, duidelik aantoon dat hy nie bekend is met sosio-linguïstiese navorsing oor die potensiële negatiewe uitwerking van Engels aldaar nie. Hy stel klaarblyklik nie belang nie en hy het reeds bewys hy het ŉ verskuilde agenda van onverdraagsaamheid teenoor Afrikaans en Afrikaanssprekendes se regte. Voordat Afrikaans by die Potchefstroom-kampus die rampspoedige pad deur verengelsing – soos by die universiteite van Stellenbosch, Johannesburg en Vrystaat – met die Kgwadi-plan van transformasie daarvan begin loop, moet daar nóú opgetree word. Die saak van Afrikaans en om in Afrikaans as wetenskapstaal te mag studeer, sonder die verdringing van Engels, is ŉ eerbare en proteswaardige saak. Die optrede sal minstens drievoudig moet wees. Beplande gesofistikeerde protesaksies wat die riglyne van nie-geweldadige protes, soos toegepas deur dr. Martin Luther King Junior in die VSA, behoort deur die studenteleiers georganiseer te word. Wettige massaoptredes behoort die aanvangsfase van die protes te wees. Studente moet op grootskaal optree sodat enkele individue nie “voorbeelde” van streng onderdrukkende optrede word nie. Weens die leierskapsproblematiek in die Afrikaanse gemeenskap, en te midde van die feit dat die akademici te die Potchefstroom kampus – hoewel ŉ hele aantal oor groot potensiaal beskik om die leiding dan verder te neem – nie in hierdie stadium hulle koppe gaan uitsteek nie, moet die studente die leiding neem. Protes-voorbeelde van studente wat tot radikale omwentelinge gelei het, is oorbekend. Die protesaksies van studente van Parys in 1968 en die uitkringende optredes daarna en dié in Timisoara in Romenië van Desember 1989, wat tot die val van die berigte Nicolae Ceausescu gelei het, kom onmiddellik by my op. Tweedens, benewens hierdie studenteprotes, behoort kundige regspanne saamgestel te word om die verengelsingsaksie van Kgwadi, Blade Nzimande & Vennote in die hof te opponeer. Derdens moet die voorbereiding gedoen word vir die afskeiding van, wat ek die “Vrye Potchefstroomse Universiteit” noem, van die NWU. Kgwadi se pos as visekanselier van die NWU word dus nie geraak nie aangesien die NWU sonder die Potchefstroom-kampus bly voortbestaan. Diegene wat hierdie beweging mag opponeer, verkry onmiddellik verlof om te mag swyg sodat hulle ná die tyd wel hulle poste kan behou. Oudstudente, academici, ouers en studente kan in die skadu van die verkiesingsveldtogte voormelde organisasie begin en vinnig vorentoe neem. Die doelstrewe van só ŉ Vrye Potchefstroomse Universiteit, as outonome nie-rassige Afrikaanse tersiêre instelling ten behoewe van Suider Afrika, is grondwetgetrou. Só ŉ strewe is ook in verset teen ŉ nie-grondwetlike en afremmende swart fascistiese ideologie gekamoefleerd in die term “transformasie” wat die hele Suid Afrikaanse samelewing tot ŉ voor-1994 rassisme verkanker. Hierdie sosiale en kulturele dekonstruksie-proses moet onmiddelik in sy vier spore gestuit word. Studente van Potchefstroom, ons wag op julle en Stellenbosch sal volg!