Besige lyfie, slim breintjie
JY LEES NOU Besige lyfie, slim breintjie
Dié ma weet van babakamers
Hoe meer jou kind nou beweeg, hoe beter gaan hy waarskynlik eendag op skool vaar. Moedig beweging dus aan!
In die vroeë lewensjare is beweging een van die sleutels tot jou baba se breinontwikkeling. Dit oefen sy sintuie, leer hom om beheer oor sy lyfie te kry en help hom om die wêreld te verken. Hoe kan jy agterkom of jou baba se brein na wense ontwikkel?
Help jou baba
Help jou baba beweeg
Gee jou baba die geleentheid om soveel moontlik te beweeg. Een van 'n baba se eerste maniere om te kommunikeer is deur te beweeg.
Die Johannesburgse ontwikkelingspesialis dr. Melodie de Jager sê hoe meer bewegings jou baba uitvoer, hoe meer word sy sintuie gestimuleer en daardeur brei sy kennis van die wêreld uit.
Dinge wat beweging inperk, sluit in die gebrek aan 'n voldoende en veilige ruimte en 'n doek of klere wat te styf of te los sit. Jou baba moet vry wees om te kan beweeg en moet veilig voel om dit te kan doen.
Anro-mari Cohen, 'n fisioterapeut van Vredendal, sê dat beweging die manier is waarop jou kleinding motoriese vaardighede ontwikkel. "Kinders wat met selfvertroue beweeg, is geneig om later in hul lewe te floreer.
Jy is dus nou al besig om aan jou kind se toekoms te bou." Die maklikste manier om jou baba aan die beweeg te kry, is om te speel. "Spel leer jou kind om sy eie kreatiwiteit te gebruik terwyl sy verbeelding, behendigheid en fisieke, kognitiewe en emosionele vermoë 'n hupstoot kry," sê Anro-mari.
Dit werk alles saam om jou kind se brein en lyfie gesond te laat ontwikkel. Hy leer ook van jongs af om die wêreld om hom te betrek en interaksie met ander te bemeester. Doen die volgende om beweging aan te moedig:
Sit jou baba gereeld op sy maag op 'n veilige oppervlak neer sodat hy kan leer beweeg. (Moet hom net nie so laat slaap nie.)
Sit of kniel op die vloer voor hom en roep hom sodat hy nader kom.
Hou sy handjies vas en trek hom op sodat hy op jou skoot staan.
Plaas 'n kussing of handdoek onder sy bors sodat hy meer van sy omgewing kan sien en met sy hande teen die vloer kan druk.
Laat jou baba op jou knie of voet perdjie ry terwyl jy sy handjies vas hou.
Speelgoed wat hy kan stoot of trek sal hom aanmoedig om te beweeg.
Speel saam met sagte balle om hom aan te moedig om te beweeg.
Interaksie met ander babas, kleuters, kinders en troeteldiere bevorder ook beweging.
Voordele van beweging
Een van 'n baba se eerste skynbaar onbeheerde bewegings is om sy koppie te draai om te suig. Met die hulp van sulke refleksbewegings leer hy mettertyd om beheerde bewegings uit te voer.
Net babas wat onwillekeurige reflekse suksesvol met beheerde bewegings vervang, kan met die wêreld om hulle begin kennis maak. Eers wanneer baba geleer het om om te rol, begin hy werklik sy omgewing verken en ontdek.
Teen drie en 'n half jaar oud behoort 'n kind se primitiewe reflekse deur postuurreflekse vervang te wees. Postuurreflekse hou ons liggaam regop en in lyn, en help met balans, koördinasie en postuur. As hulle beweeg, leer kinders belangrike waarnemingsvaardighede en begrippe soos "binne", "buite", "bo-op" en "onder".
Beweging stimuleer ook die ontwikkeling van babas se sintuie. 'n Baba wat kruip, voel verskillende teksture en materiale. Babas wat goed beweeg leer vinniger om onafhanklik te wees en met ander te speel en te kommunikeer.
Navorsing wys dat babas wat flink beweeg vinniger leer praat en ook 'n beter taalvermoë het.
'n Baba se vermoë om dinge bewustelik te onthou, ontwikkel op dieselfde tyd waarop hy begin loop.
Beweging leer kinders hoe om begrippe te verbind met die handelinge wat hulle uitvoer, en dit is noodsaaklik vir hul ontwikkeling, sê Anro-mari. "Met beweging word nuwe inligting geïntegreer en in die brein vasgelê. "Elke keer wanneer jou kind op 'n georganiseerde manier beweeg, vind brein-aktivering en -integrasie plaas wat nuwe leergeleenthede skep," sê sy.
Beweging maak ook beter bloedvoorsiening na en van die brein moontlik, wat beteken dat voedingstowwe, water en suurstof wat nodig is vir gesonde breinfunksie volop is.
Die verskillende stadiums van motoriese ontwikkeling soos sit, kruip en loop is 'n aanduiding van hoe jou baba se brein ontwikkel. Môre se verstandelike sukses word gebou op vandag se balans, postuur en koördinasie.
As beweging nie na wense plaasvind nie, bly die ontwikkeling van die liggaam en brein agter. Elke normale voltermynbaba beskik in die eerste lewensjaar oor 'n aantal primitiewe of oorlewingsreflekse wat deur sekere dele van die brein beheer of onderdruk word.
As dié reflekse nie op die regte tyd onderdruk word nie, kan dit later inmeng met die ontwikkeling van balans, motoriese beheer, oogwerking, oog-hand-koördinasie en waarnemingsvaardighede. Dit beïnvloed weer kinders se leervermoë en sosiale gedrag en lei tot emosionele probleme.
Baba, peuter en kleuter
Simptome en oorsake van 'n moontlike ontwikkelingsagterstand sluit in:
Jou baba begin laat praat, sit of loop.
Hy wys teen agt maande oud geen belangstelling in speletjies soos waar's-hy-daar's-hy nie.
Hy verstaan op twee jaar oud nie die funksie van gewone voorwerpe soos 'n foon of haarborsel nie.
Hy het 'n geskiedenis van herhaalde oor-, neus- en keelinfeksie.
In sy eerste 18 maande het hy siektes gehad wat 'n hoë koors, ylkoors of stuiptrekkings tot gevolg gehad het.
Hoe vroeër jy ingryp, hoe beter kan ontwikkelingsagterstande behandel word.
Anro-mari Cohen, 'n fisioterapeut van Vredendal, sê beweging ontstaan deur die interaksie van veelvoudige prosesse soos perseptuele, verstandelike en motoriese vaardighede van jou kind, en dan ook die interaksies tussen jou kind, die taak en die omgewing.