Regering baklei teen ophef van ramptoestandFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Unsplash) Die regering is oënskynlik nie gretig om die nasionale ramptoestand – wat die regering help om die Covid-19-pandemie te bestuur – te beëindig nie. Dít nadat die regering Solidariteit verlede week meegedeel het dat hy dié organisasie se aansoek om die ramptoestand op te hef in die hof gaan teenstaan. Die ramptoestand is die afgelope twee jaar, sedert die aanvang van die pandemie in Maart 2020, maandeliks verleng. Solidariteit het hom vroeër vanjaar tot die hof gewend in ŉ poging om die ramptoestand finaal te skrap. Dié saak word nou op 20 April in die hooggeregshof aangehoor. Die burgerregteorganisasie AfriForum het ook met ŉ afsonderlike hofgeding begin om eindelik die voortsetting van die huidige ramptoestand as ongeldig te verklaar. Volgens Solidariteit steun die regering se reaksie sy besluit om met die saak voort te gaan ondanks die beloftes wat gemaak is om die Covid-19-verwante regulasies te verslap. “Enersyds sê pres. Cyril Ramaphosa dat die regering die ramptoestand wil ophef, maar andersyds beveg hulle enige poging in die hof om juis dít te doen,” sê dr. Dirk Hermann, bestuurshoof van Solidariteit. “Dit wek die indruk dat beloftes oor die beëindiging van die ramptoestand net so leeg is soos dié van slimstede of die bekamping van korrupsie. Sonder eksterne druk sal sulke beloftes nooit verwesenlik word nie.” Solidariteit voer aan dat daar geen rede is vir die ramptoestand om steeds van krag te wees nie en dat die voorwaardes vir die ramptoestand reeds verval het, dus moet dit beëindig word. “Die ramptoestand verleen abnormale mag aan die regering vir abnormale omstandighede. ŉ Regering mag nie ŉ dag langer as wat nodig is dié magte hê nie,” sê Hermann. “Ons moet onthou dat die magte wat die regering nóú het, dieselfde magte is waarvolgens daar besluit is watter skoene gedra mag word en beveel is dat warm kos nie verkoop mag word nie. Dit is ook tydens hierdie abnormale magstoestand waar miljarde rande aan Covid-19-geld geplunder is.” Die bedoeling van die Rampbestuurswet is om reaktief eerder as proaktief op te tree en Solidariteit meen dat die regering nie meer hierdie toestand kan verleng ter wille van moontlike nuwe vlae van die virus nie. “Die wetgewing maak geensins voorsiening vir die bestuur van ŉ toekomstige pandemie met ŉ bestaande ramptoestand nie. Ons moet nou begin om Covid-19 as endemies te hanteer.” Ramptoestand ‘skadelik’ vir SA Solidariteit voer in sy hofstukke aan dat die deurlopende verlenging van die ramptoestand skadelik is vir die ekonomie asook sosiale en politieke norme in Suid-Afrika. “Ons word blootgestel aan die magsvergrype van ŉ bevelsraad sonder dat dit enigsins verantwoordbaar gehou word vir die instelling van regulasies en beperkings wat dit op mense afdwing. Mense verarm omdat hulle nie na behore kan werk nie en kinders het nie voldoende geleentheid om te leer nie. Hierdie raad se skrikbewind moet nou end kry,” sê Hermann. Die DA het ook sy misnoeë met die voortslepende ramptoestand uitgespreek en voer aan dat hoewel vlak 1 van die inperkingregulasies relatief skadeloos voorkom, dit allermins skadeloos is. “Die toerismebedryf het vroeër 10% van alle werksgeleenthede in Suid-Afrika uitgemaak, maar nou word die herstel daarvan belemmer deur vereistes soos ŉ negatiewe PCR-toets om die land binne te kom, wat net nog ŉ groter finansiële las op toeriste plaas,” sê John Steenhuisen, leier van die DA. Terwyl die res van die wêreld stadions vol toeskouers vir sportbyeenkomste en vermaakgeleenthede het, verhoed Suid-Afrika se beperkings dat die vermaaklikheidsbedryf weer aan die gang kan kom. “Tersiêre instellings funksioneer steeds op ŉ hibriede wyse wat ŉ negatiewe uitwerking op studente het vir wie aanlyn opsies nie ideaal of beskikbaar is nie. “Sommige polisiekantore en ander regeringskantore sluit ook steeds om duur en onnodige skoonmaakprosesse te ondergaan wanneer ŉ enkele Covid-19-geval voorkom,” sê Steenhuisen. Volgens die DA is dit tyd om Covid-19 op dieselfde manier as ander gesondheidsrisiko’s te behandel. “Goedkoop en vinnige Covid-19-toetse vir tuisgebruik moet gelisensieer word sodat mense self kan besluit of hulle ŉ risiko vir die samelewing inhou. Maskers moet ook slegs in hoërisiko-kontekste vereis word. “Alles moontlik moet gedoen word om ons ekonomie weer aan die gang te kry,” sê Steenhuisen. “Ons kan nie meer toelaat dat ons deur ŉ bevelsraad regeer word nie. Ons moet terugkeer na ŉ normale demokrasie,” het Hermann bygevoeg.