Die behoefte aan ŉ teologiese opleiding is die eerste keer in 1884 deur ds CW du Toit uitgespreek tydens die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika se Algemene Kerkvergadering. Dit word herhaal in 1888 deur ds MJ Goddefroy toe hy teologiese opleiding as ŉ akademiese aktiwiteit bestempel het; dus as opleiding wat deur ’n fakulteit aan ’n universiteit aangebied moes word, en nie deur ’n kweekskool nie. In 1899 besluit die Volksraad van die ou Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR) dat ŉ universiteit in Pretoria opgerig moet word. Deur bemiddeling van Genl Jan Smuts realiseer dit egter in 1908 toe die Transvaal University College amptelik sy beslag gekry het.
Die nastrewing van akademiese uitnemendheid is ’n onomstootlike waarde wat deur die Fakulteit nagestreef is regdeur sy bestaan. Op 8 Maart 2017 het Quacqaurelli Symonds World University Rankings by Subject bekend gemaak dat die Fakulteit Teologie aan die Universiteit van Pretoria onder die Top 100 teologiese opleidings in die wêreld val en die beste posisie in Afrika met sy navorsing beklee. Die navorsingsimpak van die Fakulteit is in posisie 14 in die wêreld.
Die Fakulteit is trots op sy strategiese strewe. Visie: Om ’n fakulteit te wees wat erken word vir sy betrokkenheid by lewegewende teologie en religieuse insig, van diens aan die akademie, kerk en gemeenskap. Missie: Om dit te verwesenlik, verbind ons ons daartoe om –