Leitz Brievenbakje Style granaatrood | Calipage
Kantoormateriaal Kantoormateriaal Bureau-accessoires BrievenbakjesLeitz Brievenbakje Style granaatrood
Referentie: 5254028 Merk: Leitz Granaatrood
Afmetingen 7.3 cm breedte x 35.7 cm hoogte x 25.6 cm lengte
Granaatrood, rug van 7,5 cm. Verskillende soorte hormone word in die liggaam afgeskei, met verskillende biologiese rolle en funksies. (klik om leesbaar te vergroot)
’n Hormoon is ’n chemiese prikkelstof wat deur bepaalde kliere in veelsellige organismes afgeskei word. Dit word deur die bloedvatstelsel na verafgeleë organe gestuur om fisiologie en gedrag te beheer. Dit is in teenstelling met senuoordraers, waarvan die invloed meestal by sinapse uitgeoefen word.
Hormone word gebruik om tussen organe en weefsel te kommunikeer vir die regulering van geestelike en fisieke gedrag, soos spysvertering, metabolisme, asemhaling, weefselfunksies, sintuiglike waarneming, slaap, stres, groei en ontwikkeling, beweging, voortplanting en buie. Hulle beïnvloed verafgeleë selle deur aan spesifieke reseptorproteïene in die teikensel te bind, en dit lei tot ’n verandering in die selfunksie. Wanneer ’n hormoon aan ’n reseptor bind, het dit die aktivering van ’n seintransduksiepad tot gevolg. Dit kan lei tot seltipespesifieke reaksies.
Hormone is soms deel van ’n eenvoudige en soms van ’n ingewikkelde stelsel. Om te weet of ’n klier meer of minder hormone moet afskei, maak die liggaam gebruik van negatiewe terugkoppeling. ’n Belangrike deel van die brein wat hierby betrokke is, is die hipotalamus. Dit bepaal die hoeveelhede van verskillende hormone in die bloed en reageer hierop deur self hormonale of senuboodskappe aan die endokriene kliere te stuur en daardeur word produksie van hormone gestimuleer of geïnhibeer.
Endokriene of buislose kliere is kliere wat hul produkte direk in die bloed wat deur die klier stroom uitskei. Eksokriene kliere daarteenoor skei hul produkte na buite uit. 'n Voorbeeld hiervan is die maagsapkliere, wat hul produkte direk in die maag afskei. Wanneer die hormone in die bloedstroom beland, word hulle na spesifieke teikenselle of organe in die liggaam vervoer waar hulle 'n reguleringsfunksie uitoefen.
Hoewel daar reeds 'n baie lang tyd gegis is oor die aanwesigheid van besondere lewendgewende stowwe in die bloed en ander liggaamsvloeistowwe, is daar eers in die 20ste eeu belangrike wetenskaplike en praktiese vordering op die gebied gemaak.
Die wetenskap wat hom vandag besig hou met die studie van hormone en hormoonproduserende kliere, staan bekend as endokrinologie. Daar is wyd uiteenlopende verskille in die reguleringsfunksie van verskillende hormone. Sommige beheer metaboliese en groeiprosesse in die liggaam, ander reguleer weer slegs die sintese van ander hormone, Verskeie hormone het op verskillende prosesse in die liggaam 'n gesamentlike uitwerking, maar lok op ander plekke presies teenoorgestelde reaksies uit. Dit is duidelik dat al die reaksies onderhewig is aan 'n baie fyn balans en kontrolestelsel wat verseker dat al die betrokke prosesse normaal funksioneer. In hierdie balans speel terugvoerbeheer 'n baie belangrike rol.
Die skildklier (tiroïed), wat voor in die nek rondom die lugpyp geleë is, produseer twee hormone: kalsitonien, 'n proteïenhormoon wat die kalsiumvlak in die bloed verlaag, en tiroksien, 'n aminosuurderivaat wat by alle werweldiere in dieselfde vorm voorkom. Tiroksien word afgeskei na stimulasie deur die hipofisehormoon TSH. Jodium is nodig vir die sintese van tiroksien en dit maak die skildklier die belangrikste verbruiker van jodium in die liggaam.
Tiroksien speel 'n belangrike rol by die sellulêre metabolisme van die meeste organe in die liggaam en verseker dat die nodige metaboliese tempo gehandhaaf word, selfs by volledige fisieke en geestelike rus. Hierdie metabolisme in rus, die sogenaamde basale metabolisme, kan gemeet word en verskaf 'n goeie aanduiding of die skildklier behoorlik werk. By diere het die hormone benewens 'n metaboliese funksie ook 'n invloed op die metamorfose van paddavissies tot amfibieë, of die verskynsel dat voëls, soogdiere en reptiele hul vere, pels of vel verloor, en op die ontwikkeling van horings by bokke.
Die klein paratiroïedkliere, gewoonlik 4 in getal, lê agter, maar soms binne-in die skildklier. Hulle is verantwoordelik vir die sintese van paratormoon, ŉ hormoon wat beheer uitoefen oor die kalsium- en fosforkonsentrasie in die bloed. Dit mobiliseer hierdie stowwe uit die beenstelsel en reguleer die uitskeiding van fosforverbindings deur die niere.
Die vroulike geslaghormone, estrogeen en progesteroon, word hoofsaaklik in die eierstokke gevorm. Die uitskeiding is onder beheer van die gonadotrope hormone van die hipofise. Hierdie hormone speel 'n rol in die ontwikkeling van vroulike geslagskenmerke en in talle liggaamsprosesse soos menstruasie en swangerskap. Testosteroon is die manlike geslagshormoon wat vanaf puberteit die manlike geslagsontwikkeling bepaal. Dit bepaal ook die libido of geslagsdrang. Die hormoon word gevorm in sekere selle van die testis (Leydig se selle) en die sintese word gereguleer deur die interstisiële selstimulerende hormoon (lSCH) van die hipofise.
Insulien is reeds aan die begin van die eeu vir die eerste keer geïsoleer en word vandag algemeen gebruik in die behandeling van diabetes. Dit is 'n betreklik klein proteïenmolekule en is van weë sy geneeskundige belang een van die eerste proteïene wat met behulp van genetiese manipulasie in bakteriese selle gesintetiseer is. Benewens insulien word glukagon ook deur die pankreas geproduseer. Die werking daarvan is in groot mate teenoorgesteld aan die van insulien.
Hormone is 'n wyd uiteenlopende reeks organiese verbindings, Die hipofisehormone soos die groeihormoon, ACTH, tiroïedstimulerende hormoon (TSH), follikelstimulerende hormoon (FSH) en ISCH is almal proteïene of peptiede, soos ook die pankreashormone insulien en glukagon, en ook 'n hele aantal ander hormone soos kalsitonien, paratormoon, ensovoorts. Ander hormone soos die skildklierhormoon tiroksien en die bynierhormone adrenalien en noradrenalien is aminosuurderivate. Die geslagshormone behoort almal tot dié reeks steroïedverbindings. Dit is verbindings met 'n gehidrogeneerde siklopeen-tenofenantreen-ringstelsel. Daar kan verwag word dat hormoonverbindings almal op verskillende maniere sal werk.
Tog kan twee verskillende meganismes op sellulêre vlak onderskei word. In die een tipe meganisme dring die hormoon self nooit die sel binne nie, maar bind dit aan 'n reseptor op die selmembraan. Verskeie hormone, soos byvoorbeeld ACTH, bind op die manier aan die seloppervlak en aktiveer daardeur die sintese van sikliese 3'5'-adenosienmonofosfaat (AMP) in die sel. Hierdie sikliese AMP speel 'n belangrike rol in die werking van baie hormone en sy uitwerking berus daarop dat dit sekere chemiese modifikasies aan proteïene in die sel kan aanbring. Hierdeur word die nodige veranderinge in die sel geïnduseer. Die tweede meganisme verskil van die eerste in soverre die hormoon self die sel binnedring en aan 'n reseptor in die sitoplasma bind. Tiroksien, die groeihormoon en die steroïedhormone reageer op die manier. Die presiese chemiese interaksies wat plaasvind, is in bale gevalle onbekend of word nog nagevors.
Die gevolg van die interaksie is egter gewoonlik dat die sel sekere ensieme of ander proteïene begin produseer wat 'n rol speel in die reaksies wat deur die hormoon gereguleer word. Die hormoonwerking berus dus op die aktivering van bepaalde gene wat in 'n "rustende" toestand in die teikensel aanwesig is.
↑ "Hormones". MedlinePlus (in Engels). U.S. National Library of Medicine. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Julie 2016.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Hormoon&oldid=2208182"
Last edited on 16 Junie 2020, at 23:18
Die bladsy is laas op 16 Junie 2020 om 23:18 bygewerk.