Versonke vastelande toe nié ’n miteArgieffoto Die onlangse aankondiging dat ’n versonke vasteland in die oseaan oos van Australië ontdek is, en waarvan Nieu-Seeland die grootste deel is wat steeds kop bo water hou, haal steeds die nuus. Die verskynsel staan as Zealandia bekend, maar het ook ’n paar alternatiewe name. Die nuus volg kort op bevestiging dat Mauritius ook op ’n brokstuk van ’n vasteland (Mauritia) ontstaan het, en nie maar bloot ’n vulkaniese eiland is nie. In 2013 het wetenskaplikes aangekondig dat hulle die oorblyfsels van ’n versonke vasteland sowat 1 500 km oos van Rio de Janeiro gevind het. Dit het gou die bynaam van die Brasiliaanse Atlantis gekry. Hierdie vastelande het almal ontstaan en gesink miljoene jare voor die eerste mense die aarde bewandel het. Nog ’n moontlike versonke vasteland wat nou gereeld in argeologie ter sprake kom, is Beringia. Dit is wel deur mense bewoon, en staan in die vakwetenskap bekend as die Beringia-stilstand. Anders as wat aanvanklik verstaan is, was Beringia nie net ’n smallerige landbrug wat van Siberië na Alaska gestrek het toe die seevlak weens die laaste groot ystydperk baie gedaal het nie. Volgens die jongste beramings was dit ’n groot landmassa wat die tuiste van mens en dier geword het, en wat ook mettertyd tot die vestiging van die mens op die Amerikas gelei het. Verlore vastelande hou vir die mens al duisende jare groot romantiek in. Die oudste legende is moontlik die bestaan van Atlantis lank voor Christus nadat Plato na die bestaan van hierdie wonderlike ryk met gevorderde tegnologie verwys het. Nog een, maar meer onlangs, is die versonke vasteland van Mu. Die oorspronklike aanspraakmaker, Augustus le Plongeon, het die ligging van Mu in die 19de eeu in die Atlantiese Oseaan geplaas. Die gedagte is dat Mu eens ŉ hoogsbeskaafde vasteland was wat weggesink het met vlugtelinge wat vir die beskawings van die Mayas en Egiptenare gesorg het. Daar is egter oorweldigend méér bewyse dat die beskawings van die Ou Wêreld onafhanklik van dié van die Nuwe Wêreld ontwikkel het. Later het James Churchward die 20ste-eeuse konsep ontwikkel dat Mu in werklikheid in die Stille Oseaan bestaan het. In die 19de eeu het die konsep van nóg ’n versonke vasteland, Lemuria, ontstaan na aanleiding van die ooreenkomste in plantegroei en dierelewe in Madagaskar en Indië. Hoewel die werklike versonke vastelande, uitgesonderd Beringia, weggesink het lank voor die mensdom bestaan het, hou die gedagte steeds ŉ bekoring in. Mu sou byvoorbeeld van 50 000 jaar gelede tot ongeveer 15 000 jaar geklede ’n florerende beskawing gehad het, en die vasteland is deur meer as 60 miljoen mense bewoon. Zealandia, waarvan die kaart ten dele met dié van Mu oorvleuel, het egter miljoene jare gelede onder die golwe verdwyn. Harde wetenskaplike feite oortuig nie almal nie. Daar sal altyd iets onverklaarbaar wees wat “net” deur onlangs versonke beskawings verklaar kan word. Die woord vir die Egiptiese songod, Ra, kom byvoorbeeld baie ooreen met ŉ woord vir dieselfde begrip op die Paaseilande. So maak verskeie godsdienste en kultusse steeds gebruik van konsepte wat uit die versonke vastelande ontwikkel het.