Sing terwyl die bomme val – Christastories
Sing terwyl die bomme val
Ons moet sing, al is dit dan net in ons gedagtes, om die bangmaak-dinge weg te jaag.
11 Comments on Sing terwyl die bomme val
Ek het 'n trotse reputasie as 'n boekwurm, een waaraan ek gereeld werk. Van kleins af al, baie dikwels tot ergernis van ander, raak ek verlore in die wêreld tussen die blaaie van 'n boek. Met die jare het ek darem 'n bietjie meer selfdissipline aangeleer en minder huistakies en ander pligte afgeskeep om te kan lees, maar ek is nog steeds altyd besig om ten minste twee boeke tegelyk te lees.
'n Deel van my bomskuiling
Ek weet nie of dit in die gene oorgedra is nie – my pa was ook baie lief vir lees en ten minste twee van my susse ook, maar ek was regtig meer trots as geskok toe ek uitvind dat my jongste meisiekind Wilbur Smith en Harry Potter verkies wanneer haar Engelse juffrou die voorgeskrewe boek in die klas lees! Dankie tog dat dié juffrou maar oë toegeknyp het en dat sy, toe ek haar eendag oor 'n koppie koffie daaroor vra, verduidelik het: "Man, daardie kind ken haar voorgeskrewe boek uit haar kop uit!" (Die betrokke voorgeskrewe boek was George Orwell se Animal Farm en ek kan getuig dat sy dit wél baie goed geken het!)
In elk geval, lees is een van my groot liefdes. Daar is min genres waarvan ek nie hou nie. Ek het 'n grootmens geword voordat ek die wonder van volwasse fantasie ontdek het: Game of Thrones was nog nie 'n televisiereeks toe ek vir dae aaneen tussen kastele, konings, drake en ridders weggeraak het nie. Trouens, dit was eers toe die TV-reeks die boeke ingehaal en verbygesteek het, dat ek die laaste reeks móés kyk om my nuuskierigheid te bevredig. Biografieë fassineer my – mense het sulke verstommende lewens. Misdaad, moord, mediese fiksie gryp my aan. Distopiese fiksie solank dit nie té veel eise aan my verbeelding stel, en my positiewe denkwyse te veel uitdaag nie. Romantiese fiksie, solank dit nie te stroperig is nie. Selfs rillers, maar dit moet my darem nie te lank en te veel laat ril nie.
Historiese fiksie is egter my gunsteling. Veral oorlog-stories boei my, en dit sluit sommer alle oorloë in. Tog is stories wat tydens die Tweede Wêreldoorlog afspeel, telkens dié wat ek kies. Daar is net iets in die omstandighede, die drama en die karakters van daardie tyd wat my betower. Hitler, Churchill, Roosevelt, Stalin, Dunkirk, Auschwitz, Pearl Harbor, Stalingrad, Hiroshima … ek weet nie hoeveel boeke daaroor ek al gelees het nie, en elke keer is dit 'n ander perspektief, ander hartseer, nuwe feite, en telkens val dit my op hoe dieselfde veldslag beide 'n oorwinning én 'n neerlaag is, afhangende van wie die hoofkarakter is. Ek moet erken dat ek gewoonlik terwyl ek só 'n boek lees, heelwat tyd op die internet deurbring om plekke en gebeure na te gaan of nóg meer daaroor te lees. Feite is inderdaad dikwels vreemder as fiksie!
Een van die aspekte van daardie verskriklike oorlog wat my nog altyd aangegryp het, is die bomskuilings: bestaande kelders wat ingerig is vir mense om te skuil teen lugaanvalle, en ook spesiale strukture wat opgerig is vir daardie doel. 'n Mooi ware storie waarop ek afgekom het, is dat Julie Andrews se pragtige sangstem juis in só 'n skuiling ontdek is toe haar gesin met sang die tyd verwyl en die oorlog-geluide probeer demp het. Daar is mos, dankie tog, gewoonlik iets positiefs wat uit elke negatiewe situasie voortspruit.
Veral in Brittanje was daar baie huise wat nie kelders gehad het nie, en daardie mense is voorsien van sink-skuilings wat hulle dan moes oprig, in 1.2 meter grond moes begrawe en dan ook met ten minste nog 38 cm grond moes bedek. Mense het dikwels dan sommer hierdie grond wat bo-oor hulle skuilings moes wees, met blomme of meer gereeld met groente beplant, en selfs kompeteer oor wie in die buurt se skuiling die mooiste gelyk het, terwyl hulle dan ook die kos-skaarste help beveg het. Dit herinner my baie aan ons klomp wat so verbete bak en kook terwyl ons skuil!
'n Anderson-lugaanvalskuiling uit die Tweede Wêreldoorlog wat nog behoue gebly het.
Dit is juis die skuil-proses wat my aan die dink gesit het, omdat dit soveel ooreenkomste het met ons huidige situasie. Ons kruip ook maar weg – in ons geval sit ons nie in die donker en luister hoe vliegtuie hulle dodelike vragte oor ons koppe afgooi nie, maar ons sit in ons huise en probeer 'n onsigbare virus oorwin.
Wat ons ken as "inperking", word in baie state in die VSA shelter-in-place genoem. Dit is vir my 'n mooi term, met 'n meer optimistiese ondertoon. Skuil in jou plek. As ek die woord shelter naslaan, kry ek mooi dinge soos beskutting, beskerming, toevlug … alles dinge wat ek elke mens toewens.
Ongelukkig weet ek dat nie elkeen 'n huis het wat 'n skuilplek of 'n toevlug is nie. Vir daardie mense is hierdie inperk-tyd sekerlik 'n nagmerrie. Vir my is die ergste van die skuiltyd dat ek van my kinders en hartsmaats afgesluit is. Gelukkig is die een met wie ek my skuiling deel, iemand wat sorg en help. Ek is jammer vir mense wat nie so gelukkig is nie.
Een van die dae kom ons uit, en maak vir ons 'n nuwe werklikheid. Hopelik gaan ons dan ook dit wat oorgebly het van ons ou, bekende wêreld meer waardeer. Onthou hoe die wêreld verander het na Vigs ontdek is? Bebloede rugbyspelers wat voortspeel en later lyk asof hulle in bloed gerol is, is iets wat ons nou nie meer sien nie. Na 9/11 is lughawens totaal anders as toe 'n mens toegelaat is om 'n mes aan boord van 'n vlug te neem, solank die lem nie langer as 4 duim was nie. Beide hierdie veranderings is goed. Na Corona gaan ons seker nie meer verjaardagkersies bo-op 'n koek doodblaas en daarna daardie koek eet nie. Ons gaan ander se persoonlike ruimte meer respekteer, meer hande was. Sportmanne gaan minder lek, snuit en spoeg. Ouers gaan meer simpatie hê met onderwysers, ons almal gaan meer respek hê vir gesondheidswerkers. Openbare ruimtes gaan hopelik skoner wees – dit alles klink vir my goed.
Dit gaan nie meer toegelaat word nie!
Ja, dit is vreesaanjaend. Wêreldleiers lyk nie altyd of hulle weet waarvan hulle praat nie. In die VSA het al meer mense gesterf as tydens die Viëtnam-oorlog. Mense ly honger. Mense raak opstandig. Nie almal gehoorsaam die reëls nie. My kinders bly albei in plekke waar die virus 'n baie groter werklikheid is as hier waar ek skuil. Dan moet ons maar soos Julie Andrews en haar gesin maak. Ons moet sing, al is dit dan net in ons gedagtes, om die bangmaak-dinge weg te jaag.
As Julie Andrews se stiefpa haar nie in die bomskuiling laat sing het nie, moes die wêreld dalk sonder haar stem klaarkom!
Tags Afrikaans, boeke, inperking
← Musings on masks → Saadjies vir later … 'n kykie na die vordering!
11 replies on "Sing terwyl die bomme val"
Kyk nou net hoe manjifiek som jy ons situasie op! Goed gedoen, Christa, jou positiwiteit is totaal aansteeklik!
christa in thailandsays:
Sing, Una, sing!! En ek hoop die kwarantyn-kwartet daar in Johannesburg sing ook! Liefde vir julle almal. ♡
Jy is persoonlik een van my gunsteling skrywers, hoor.🤗
Sjoe! Wat 'n heerlike kompliment, dankie Una!!
Ek bedoel dit. Die wysheid wat jy openbaar verstom my telke male.
Ek het nounet Papillon begin lees, gaan ek daarvan hou?🤔
Ek dink jy gaan. Toe ek dit vir die eerste keer probeer lees het, was ek nog op skool en het moed opgegee omdat dit vir my te lank uitgerek was en ek, tipies kind besef ek nou, nie wou "suffer" tot by 'n gelukkige einde nie – en my pa het geweier om vir my te sê OF daar 'n gelukkige einde was. Jare later toe ek dit weer lees, het ek dit baie geniet, al is daar partykeer baie detail. Dis regtig 'n "grootmensboek". Laat weet hoe jy dit ervaar.