Freda Linde – Storiewerf
Freda Linde is die mees bekroonde kinderboekskrywer in Suid-Afrika. Haar eerste kinderboek verskyn in 1959 en 40 jaar later publiseer sy steeds pryswennerboeke.
Freda Linde is gebore op Swellendam en het grootgeword op haar ouerplaas tussen Bonnievale en Swellendam, ‘n pragtige omgewing wat die agtergrond vorm van haar eerste boek, Terug na die Mimosas, ‘n bundel essays en sketse.
Letterkundiges van destyds soos proff. F.E.J. Malherbe en Gerhard Beukes het in hul besprekings in die pers in in Ons Eie Boek die werk as iets nuuts in Afrikaans verwelkom. Vandag is dié ‘baanbrekersbundel’ egter so te sê vergete en is Freda Linde tot buite die landsgrense bekend as kinderboekskrywer.
Daar het 32 boeke van haar verskyn, waarvan 29 kinder- en jeugboeke is. Haar eerste kinderboek wat in 1959 verskyn het onder die titel van Swiera van die Waterkant word deur dr. Lydia Snyman beskryf as “die eerste kinderboek in Afrikaans met ‘n simboolstruktuur”.
Sy ontvang in 1965 die C.P. Hoogenhout-toekenning vir haar kinderboek Snoet-Aleeen, maar dis eers agt jaar later, in 1973, dat sy talle toekennings begin kry. Sy is o.a. vyf keer bekroon deur die S.A. Akademie vir Wetenskap en kuns en vier keer deur SAIBI en is verreweg die mees bekroonde kinderboekskrywer in die land.
Freda se joernalistieke loopbaan begin in 1937 by die Unie-Volkspers se koerant Die Suiderstem, waar Uys Krige voor hy oorlogskorrespondent geword het, haar aangemoedig met haar skryfwerk. Sy skryf later baie essays, sketse en gedigte onder skuilname soos J. van Velden e.a. vir die U.V.P. se tydskryf Die Naweek.
Einde 1954 volg sy vir Audrey Blignault op as redaktrise van Die Huisvrou tot sy in 1960 ‘n redaksiepos by HAUM aanvaar. In 1964 word sy uitgewersredaktrise vir John Malherbe, destydse uitgewer van kinderboeke, en redigeer Afrikaanse vertalings van oorsese bekroonde boeke.
Sy besluit einde 1971 om permanent te vryskut en besoek Namibië (destyds nog Suidwes) ‘n paar maande later. Hierdie besoek word die inspirasie vir haar drie keer bekroonde boek, Die Singende Gras.
Hoewel geëtiketteer as kinderboekskrywer, skryf sy wel af en toe vir volwassenes en bydraes van haar is opgeneem in dertien Afrikaanse prosaversamelings. Ook poësie is nog steeds ‘n belangrike deel van haar lewe.
Sy was sekretaresse van die Ingrid Jonker Gedenkfonds vir die aanmoediging van jong digters sedert die ontstaan daarvan in 1965 tot 1971.
Sy het meer as 150 kinderboeke van buitelandse skrywers, hoofsaaklik prenteboeke, in Afrikaans vertaal vir plaaslike uitgewers. Van haar oorspronklike boeke het ook ‘n aantal in vertaling verskyn – oorsee sowel as plaaslik.
Terug na die Mimosas – 1944 (Unie-Volkspers) Essays en sketse
Hersiene en vergrote uitgawe – 1958 (HAUM)
Swiera van die Waterkant – 1959 (HAUM)
Heruitgegee as Vlug na Sonnige Oewer – 1982 (Qualitas)
Vreemdeling in my stad – 1962 (Tafelberg-Uitgewers) Essays
Die Rooi Haan – 1963 (Simondium)
Snoet-Alleen – 1964 (John Malherbe
As jy kan fluit op hierdie maat – 1964 (John Malherbe) Verse vir kinders
Dakkuiken – 1965 (John Malherbe)
Botter-aas – 1966 (John Malherbe) Prenteboek
Die Stadmusikante – 1967 (John Malherbe) Prenteboek
Ken Jy die Kierangbos – 1967 (John Malherbe)
Stadsmuis en Veldmuis – 1969 (John Malherbe) Prenteboek
Maraaia Prima-donna – 1970 (John Malherbe)
Jos en die Sog – 1971 (John Malherbe)
Jos en die Bok – 1972 (John Malherbe)
Jos en Klos – 1973 (John Malherbe)
Die Kraai wat Jantjie was – 1973 (Tafelberg-Uitgewers)
Die Singende Gras – 1973 (Tafelberg-Uitgewers)
By die oog van die Fontein – 1974 (Human & Rousseau) Berymde spreuke
In die Boog van die Sekel – 1975 (Tafelberg-Uitgewers)
Die Kokkewiet en sy Vrou – 1977 (John Malherbe)
Die Sirkus – 1979 (Die Kinderpers van S.A.) Rympies
Die Gesiglose e.a. Eenbedrywe – 1980 (HAUM) Vir volwassenes
‘n Tuiste vir Bitis – 1980 (Qualitas)
Mevrou Hesseltein se Duiwe – 1985 (Tafelberg-Uitgewers)
Strepie en Kurfie – 1987 (Qualitas)
Die Fluitspeler – 1987 (Daan Retief-Uitgewers)
Maanwys – 1989 (Anansi) Prenteboek
Pienke – 1991 (Daan Retief-Uitgewers)
‘n Vlieër in die Wind – 1998 (Anansi)
Eenders en Anders – 1999 (Tafelberg-Uitgewers)
Oorspronklike boeke wat in vertaling verskyn het
Das Taubschen auf dem Dach – 1968 (Schwabenverlag, Stuttgart)
Toto and the Aardvark – 1969 (Doubleday & Co., New York)
The Red Rooster – 1969 (Constantia-Uitgewers, Kaapstad)
The Musicians of Bremen – 1972 (John Malherbe, Kaapstad)
Flucht in die Wuste – 1978 (Thienemanns, Stuttgart)
The Singing Grass – 1975 (Oxford University Press, Londen)
Jesha – 1978 (Gamsberg Uitgewers, Windhoek)
! Nais kha Namib !oa – 1979 (Gamsberg Uitgewers, Windhoek)
Schnuffel – 1981 (Maierverlag, Ravensburg)
Maraaia Prima donna, the Story of a Street-cat – 1982 (John Malherbe, Kaapstad)
The Flute Player – 1987 (Daan Retief Publishers)
The Princess of the Park – 1988 (Dias Publishers)
Polly Pink – 1991 (Daan Retief Publishers)
Mrs Hesseltine’s Pigeons – 1988 (HAUM, Pretoria)
1965 – C.P. Hoogenhout-toekenning vir Snoet-Aleen
1973 – Tienie Holloway-medalje vir Jos en die Bok
1974 – C.P. Hoogenhout-toekenning vir Jos en Klos
1974 – Scheepersprys vir jeuglektuur vir Die Singende Gras
1975 – C.P. Hoogenhout-toekenning vir By die Oog van die Fontein
1976 – W.A. Hofmeyrprys vir Die Singende Gras
1978 – C.P. Hoogenhout-toekenning vir Die Kokkewiet en sy Vrou
1983 – Scheepersprys vir jeuglektuur vir ‘n Tuiste vir Bitis
1985 – Tienie Holloway-medalje vir Die Keiserkroon
1989 – Alba Bouwer-prys vir Strepie en Kurfie
1990 – Goue medalje van die Namibiese Kinderboekforum vir Die Singende Gras (retrospektief toegeken)
2000 – M.E.R.-prys vir Eenders en Anders
Ander pryse en toekennings
1982 – Silwer medalje van die uitgewer Qualitas vir Vlug na Sonnige Oewer
1987 – Toekenning vir ‘besondere prestasie en dienslewering’ van die Hoërskool Jan van Riebeeck
1961 – Eerste prys in Die Landstem se Letterkundige wedstryd van 1960 vir twee versamelings essays.
Sy het oor die jare ook verskeie pryse in ander letterkunde wedstryde verower. Die mees onlangse was ‘n eerste prys in Daan Retief-Uitgewers se kinderboekwedstryd van 1990.
Inligting verskaf deur Freda Linde, Junie 2000
PrevVorigeMarzanne Leroux van der Boon