'N Lys van sielkundige afwykings in die DSM-5
'N Lys van sielkundige afwykings
Die term sielkundige afwyking word soms gebruik om te verwys na wat meer algemeen bekend staan ​​as geestesversteurings of psigiatriese versteurings. Geestesversteurings is patrone van gedrags- of sielkundige simptome wat verskeie areas van die lewe beïnvloed. Hierdie siektes skep nood vir die persoon wat hierdie simptome ervaar.
Alhoewel nie 'n omvattende lys van elke geestesversteuring is nie, sluit die volgende lys enkele van die hoofkategorieë van afwykings wat in die Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesversteurings (DSM) beskryf word. Die nuutste weergawe van die diagnostiese handleiding is die DSM-5 en is in Mei 2013 vrygestel. Die DSM is een van die mees gebruikte stelsels vir die klassifikasie van geestesversteurings en bied gestandaardiseerde diagnostiese kriteria.
1 - Neurodeontwikkelingsstoornisse
Neurodeontwikkelingsversteurings is diegene wat tipies gediagnoseer word tydens kinderskoene, kinderjare of adolessensie. Hierdie sielkundige afwykings sluit in:
Intellektuele gestremdheid (of Intellektuele Ontwikkelingsversteuring) is vroeër as verstandelike afwyking verwys. Hierdie tipe ontwikkelingsversteuring kom voor 18 jaar voor en word gekenmerk deur beperkings in beide intellektuele funksionering en adaptiewe gedrag.
Beperkings tot intellektuele funksionering word dikwels geïdentifiseer deur die gebruik van IK-toetse , met 'n IK-telling tussen 70 en 75 wat dikwels die teenwoordigheid van 'n beperking aandui. Adaptiewe gedrag is diegene wat praktiese, alledaagse vaardighede soos selfversorging, sosiale interaksie en lewensvaardighede behels.
Globale ontwikkelingsvertraging is 'n diagnose vir ontwikkelingsgestremdhede by kinders onder die ouderdom van vyf. Sulke vertragings hou verband met kognisie, sosiale funksionering, spraak-, taal- en motoriese vaardighede. Dit word algemeen gesien as 'n tydelike diagnose vir kinders wat nog te jonk is om gestandaardiseerde IK-toetse te neem. Sodra kinders die ouderdom bereik waar hulle 'n gestandaardiseerde intelligensietoets kan neem, kan hulle met intellektuele gestremdheid gediagnoseer word.
Kommunikasie-afwykings is diegene wat die vermoë beïnvloed om taal en spraak te gebruik, verstaan ​​of op te spoor. Die DSM-5 identifiseer vier verskillende subtipes van kommunikasieafwykings: taalversteuring, spraakklankversteuring, kinderverliesvloeistoornis (stottering) en sosiale ( pragmatiese) kommunikasieversteuring.
Outisme-spektrumversteuring word gekenmerk deur volgehoue ​​tekorte in sosiale interaksie en kommunikasie in verskeie lewensgebiede, asook beperkte en herhalende patrone van gedrag. Die DSM spesifiseer dat simptome van outisme spektrumversteuring gedurende die vroeë ontwikkelingsperiode teenwoordig moet wees en dat hierdie simptome beduidende inkorting in belangrike lewensgebiede moet insluit, insluitende maatskaplike en beroepsfunksionering.
Aandag-tekort hiperaktiwiteitsversteuring word gekenmerk deur 'n aanhoudende patroon van hiperaktiwiteit-impulsiwiteit en / of onoplettendheid wat inmeng met funksionering en bied hom in twee of meer instellings soos tuis-, werk-, skool- en sosiale situasies voor. Die DSM-5 bepaal dat verskeie simptome voor 12-jarige ouderdom teenwoordig moes gewees het en dat hierdie simptome 'n negatiewe uitwerking op sosiale, beroeps- of akademiese funksionering moet hê.
2 - Bipolêre en Verwante Disorders
Bipolêre versteuring word gekenmerk deur veranderinge in bui, asook veranderinge in aktiwiteit en energievlakke. Die wanorde behels dikwels verskuiwings tussen verhoogde buie en depressieperiodes. Sulke verhoogde buie kan uitgespreek word en word na manie of hipomanie verwys.
In vergelyking met die vorige uitgawe van die DSM, sluit die kriteria vir maniese en hipomiese episodes in die DSM-5 'n toenemende fokus op veranderinge in energievlakke en aktiwiteit, asook veranderinge in bui.
Manie word gekenmerk deur te veel opgewonde en selfs hiper te voel. Periodeë van manie word soms gekenmerk deur gevoelens van afleiding, prikkelbaarheid en oormatige vertroue. Mense wat manie ervaar, is ook meer geneig om betrokke te raak by aktiwiteite wat negatiewe langtermyn gevolge kan hê, soos dobbel en inkopies.
Depressiewe episodes word gekenmerk deur gevoelens van intense hartseer, skuld, moegheid en prikkelbaarheid. Gedurende 'n depressiewe tydperk kan mense met bipolêre versteuring belangstelling verloor in aktiwiteite wat hulle voorheen geniet het, slaapprobleme ervaar, en selfs gedagtes van selfmoord het.
Beide maniese en depressiewe episodes kan vreesaanjaend wees vir beide die persoon wat hierdie simptome ervaar, sowel as familie, vriende en ander geliefdes wat hierdie gedrag en gemoedskofte waarneem. Gelukkig, toepaslike en effektiewe behandelings , wat dikwels medikasie en psigoterapie insluit , kan mense met bipolêre versteuring help om hul simptome suksesvol te bestuur.
3 - Angsversteurings
Angsversteurings is diegene wat gekenmerk word deur oormatige en aanhoudende vrees, bekommernis, angs en verwante gedragsversteurings. Vrees behels 'n emosionele reaksie op 'n bedreiging, of daardie bedreiging werklik of waargeneem is. Angs behels die afwagting dat daar 'n toekomstige bedreiging kan ontstaan.
In 'n opname wat in die Argief van Algemene Psigiatrie gepubliseer is , is daar beraam dat soveel as 18 persent van Amerikaanse volwassenes aan ten minste een angsversteuring ly.
Tipes angsversteurings sluit in:
Algemene angsversteuring wat gekenmerk word deur oormatige bekommernis oor alledaagse gebeure. Terwyl sommige stres en bekommernis 'n normale en selfs algemene deel van die lewe is, behels GAD bekommernis wat so oormatig is dat dit inmeng met die welsyn en funksionering van 'n persoon.
Agorafobie word gekenmerk deur 'n uitgesproke vrees vir 'n wye verskeidenheid openbare plekke. Mense wat hierdie siekte ervaar, vrees dikwels dat hulle 'n paniekaanval sal ondervind in 'n omgewing waar ontsnapping moeilik kan wees.
As gevolg van hierdie vrees, vermy diegene met agorafobie dikwels situasies wat 'n angsaanval kan veroorsaak. In sommige gevalle kan hierdie vermydingsgedrag 'n punt bereik waar die individu selfs nie hul eie huis kan verlaat nie.
Sosiale angsversteuring is 'n taamlike algemene sielkundige afwyking wat 'n irrasionele vrees vir gekyk of geoordeel word. Die angs wat deur hierdie afwyking veroorsaak word, kan 'n groot invloed hê op die individu se lewe en maak dit moeilik om op skool, werk en ander sosiale instellings te funksioneer.
Spesifieke fobies behels 'n uiterste vrees vir 'n spesifieke voorwerp of situasie in die omgewing. Enkele voorbeelde van algemene spesifieke fobies sluit in die vrees van spinnekoppe, vrees vir hoogtes, of vrees vir slange. Die vier hoof tipes spesifieke fobies behels natuurlike gebeurtenisse (donderweer, bliksem, tornado's), mediese (mediese prosedures, tandheelkundige prosedures, mediese toerusting), diere (honde, slange, insekte) en situasionele (klein spasies, huis toe, ry) . Wanneer gekonfronteer word deur 'n fobiese voorwerp of situasie, kan mense misselijkheid, bewing, vinnige hartklop ervaar, en selfs 'n vrees om dood te gaan.
Paniekversteuring is 'n psigiatriese wanorde wat gekenmerk word deur paniekaanvalle wat dikwels lyk asof dit uit die bloute kom en vir geen rede nie. As gevolg hiervan ervaar mense met paniekversteuring dikwels angs en bekommernis oor die moontlikheid van 'n ander paniekaanval.
Mense kan begin om situasies en instellings te voorkom waar aanvalle in die verlede plaasgevind het of waar hulle in die toekoms kan voorkom. Dit kan in baie areas van die daaglikse lewe betekenisvolle gestremdhede veroorsaak en maak dit moeilik om normale roetines uit te voer.
Skeidingsangsversteuring is 'n soort angsversteuring wat 'n oormatige hoeveelheid vrees of angs met betrekking tot die skeiding van aanhegtingsyfers behels. Mense is dikwels bekend met die idee van skeidingsangs, aangesien dit verband hou met jong kinders se vrees dat hulle nie van hul ouers afwyk nie, maar ouer kinders en volwassenes kan dit ook ervaar. Wanneer simptome so erg word dat hulle inmeng met normale funksionering, kan die individu gediagnoseer word met skeidingsangsversteuring.
Simptome behels 'n uiterste vrees om weg te wees van die versorger of aanhangsel figuur. Die persoon wat aan hierdie simptome ly, mag vermy om weg van die huis af weg te gaan, skool toe te gaan of om te trou om naby aan die aanhangsel te bly.
4 - Trauma en Stressor-verwante Disorders
Trauma- en stressorverwante siektes behels die blootstelling aan 'n stresvolle of traumatiese gebeurtenis. Hierdie is voorheen gegroepeer met die angsversteurings, maar word nou as 'n afsonderlike kategorie van afwykings beskou.
Ontwrigtings ingesluit in hierdie kategorie sluit in:
Akute stresversteuring , wat gekenmerk word deur die opkoms van ernstige angs binne 'n tydperk van een maand na blootstelling aan 'n traumatiese gebeurtenis soos natuurrampe, oorlog, ongelukke en getuienis van 'n dood.
As gevolg hiervan, kan die individu dissosiatiewe simptome ervaar, soos 'n gevoel van veranderde realiteit, 'n onvermoë om belangrike aspekte van die gebeurtenis te onthou, en lewendige terugflitse asof die gebeurtenis herhalend was. Ander simptome kan verminderde emosionele responsiwiteit, ontstellende herinneringe van die trauma, en probleme met positiewe emosies ervaar .
Aanpassingsversteurings kan voorkom as 'n reaksie op 'n skielike verandering soos egskeiding, werksverlies, einde van 'n noue verhouding, 'n skuif of 'n ander verlies of teleurstelling. Hierdie tipe sielkundige afwyking kan beide kinders en volwassenes beïnvloed en word gekenmerk deur simptome soos angs, prikkelbaarheid, depressiewe bui, bekommernis, woede, hopeloosheid en gevoelens van isolasie.
Na-traumatiese stresversteuring kan ontwikkel nadat 'n individu 'n stresvolle lewensgeval ervaar het. Simptome van PTSD sluit episodes van herleef of herleef die gebeurtenis, vermy dinge wat die individu herinner aan die gebeurtenis, gevoel op die rand, en negatiewe gedagtes. Nagmerries, terugflitse, woede uitbarstings, probleme om te konsentreer, oordrewe wanhopige reaksie en probleme om aspekte van die gebeurtenis te onthou, is slegs 'n paar moontlike simptome wat mense met PTSD ervaar.
Reaktiewe aanhegtingsversteuring kan ontstaan ​​as kinders gedurende die eerste paar jaar van kinderjare nie normale gesonde verhoudings en aanhangsels met volwasse versorgers vorm nie. Simptome van die siekte sluit in onttrek van volwasse versorgers en sosiale en emosionele versteurings wat voortspruit uit patrone van onvoldoende sorg en verwaarlosing.
5 - Dissosiatiewe Disorders
Dissosiatiewe versteurings is sielkundige afwykings wat 'n dissosiasie of onderbreking in aspekte van bewussyn insluit , insluitende identiteit en geheue .
Dissosiatiewe versteurings sluit in:
Dissosiatiewe amnesie behels tydelike verlies aan geheue as gevolg van disassosiasie. In baie gevalle is hierdie geheueverlies, wat net vir 'n kort tydperk of vir baie jare kan duur, 'n gevolg van 'n soort sielkundige trauma.
Dissosiatiewe amnesie is veel meer as eenvoudige vergeetagtigheid . Diegene wat hierdie wanorde ervaar, kan onthou sommige besonderhede oor die gebeure, maar kan nie herroeping van ander besonderhede rondom 'n omskrewe tydperk nie.
Dissosiatiewe identiteitsversteuring , voorheen bekend as meervoudige persoonlikheidsversteuring, behels die teenwoordigheid van twee of meer verskillende identiteite of persoonlikhede. Elkeen van hierdie persoonlikhede het sy eie manier van waarneming en interaksie met die omgewing. Mense met hierdie afwyking ervaar veranderinge in gedrag, geheue, persepsie, emosionele reaksie en bewussyn.
Depersonalisering / derealiseringsversteuring word gekenmerk deur 'n gevoel van buite jou eie liggaam te wees (depersonalisering) en word afgesluit van die werklikheid (derealisering). Mense wat hierdie wanorde het, voel dikwels 'n gevoel van onwerklikheid en 'n onwillekeurige ontkoppeling van hul eie herinneringe, gevoelens en bewussyn.
6 - Somatiese simptome en verwante afwykings
Voorheen verwys na onder die opskrif van somatoformafwykings, word hierdie kategorie nou bekend as somatiese simptome en verwante afwykings. Somatiese simptome versteurings is 'n klas van sielkundige afwykings wat prominente fisiese simptome behels wat nie 'n diagnostiese fisiese oorsaak mag hê nie.
In teenstelling met vorige maniere om hierdie versteurings te konseptualiseer, gebaseer op die afwesigheid van 'n mediese verduideliking vir die fisiese simptome, beklemtoon die huidige diagnose die abnormale gedagtes, gevoelens en gedrag wat voorkom as gevolg van hierdie simptome.
Ontwrigtings ingesluit in hierdie kategorie:
Somatiese simptoomversteuring behels 'n bekommernis met fisiese simptome wat dit moeilik maak om normaal te funksioneer. Hierdie bekommernis met simptome lei tot emosionele nood en probleme om die daaglikse lewe te hanteer.
Dit is belangrik om daarop te let dat somatiese simptome nie aandui dat die individu sy of haar fisiese pyn, moegheid of ander simptome verswak nie. In hierdie situasie is dit nie soseer die werklike fisiese simptome wat die individu se lewe ontwrig nie, aangesien dit die uiterste reaksie en gevolglike gedrag is.
Siekte angsversteuring word gekenmerk deur oormatige kommer oor die feit dat 'n ongediagnoseerde mediese toestand is. Diegene wat hierdie sielkundige versteuring ervaar, bekommer te veel oor liggaamsfunksies en sensasies, is daarvan oortuig dat hulle 'n ernstige siekte het of sal kry, en nie gerusgestel word wanneer mediese toetse negatief terugkom nie.
Hierdie bekommernis met siekte veroorsaak beduidende angs en nood. Dit lei ook tot veranderinge in gedrag soos om mediese toetse / behandelings te soek en situasies wat 'n gesondheidsrisiko inhou, te vermy.
Gesprekstoornis behels die ervaar van motoriese of sensoriese simptome wat nie 'n verenigbare neurologiese of mediese verduideliking het nie. In baie gevalle volg die wanorde 'n werklike liggaamlike besering of stresvol, wat selfs 'n sielkundige en emosionele reaksie tot gevolg het.
Faktiewe wanorde , wat vroeër sy eie kategorie gehad het, word nou ingesluit onder die somatiese simptoom en verwante siektes kategorie van die DSM-5. 'N Gevallige versteuring is wanneer 'n individu opsetlik siektes skep, verval of oordryf. Munchausen-sindroom, waarin mense 'n siekte opdoen om aandag te trek, is een ernstige vorm van fatsoenlike wanorde.
7 - Voedings- en eetversteurings
Eetversteurings word gekenmerk deur obsessiewe bekommernisse met gewig en ontwrigtende eetpatrone wat negatiewe impak op fisiese en geestesgesondheid het. Voedings- en eetversteurings wat vroeër gediagnoseer is tydens kinderskoene en kinderjare, is in hierdie kategorie in die DSM-5 verskuif.
Tipes eetversteurings sluit in:
Anorexia nervosa word gekenmerk deur beperkte voedselverbruik wat lei tot gewigsverlies en 'n baie lae liggaamsgewig. Diegene wat hierdie wanorde ervaar, het ook 'n bekommernis en vrees om gewig te kry, asook 'n verwronge siening van hul eie voorkoms en gedrag.
Bulimia nervosa behels binging en neem dan uiterste stappe om te vergoed vir hierdie binge. Hierdie kompenserende gedrag kan insluit self-geïnduseerde braking, die misbruik van lakseermiddels of diuretika, en oormatige oefening.
Ruminasieversteuring word gekenmerk deur die voorgekoude koue of verslindde voedsel om te spoeg of dit weer te sluk. Die meeste van diegene wat geraak word deur hierdie siekte is kinders of volwassenes wat ook ontwikkelingsvertraging of intellektuele gestremdheid het. Bykomende probleme wat uit hierdie gedrag kan voortspruit, sluit in tandheelkundige verval, esofageale ulkusse en wanvoeding.
Pica behels die soek en verbruik van nie-voedsel stowwe soos vuil, verf of seep. Die wanorde raak die meeste kinders en diegene met ontwikkelingsgestremdhede.
Binge-eetstoornis is vir die eerste keer in die DSM-5 bekendgestel en behels episodes van binge-eet waar die individu oor die algemeen 'n ongewoon groot hoeveelheid oor die loop van 'n paar uur gebruik. Nie net mense oorleef nie, maar hulle voel ook asof hulle nie beheer oor hul eet nie. Binge eating episodes word soms veroorsaak deur sekere emosies soos gelukkig of angstig, met verveling, of na stresvolle gebeurtenisse.
8 - Slaap - Wakings
Slaapstoornisse behels 'n onderbreking in slaappatrone wat tot nood lei en die werking van die dag beïnvloed.
Voorbeelde van slaapstoornisse:
Narkolepsie is 'n toestand waarin mense 'n onverskillige behoefte aan slaap ervaar. Mense met narkolepsie kan 'n skielike verlies aan spiertonus ervaar.
Insomnia wanorde behels dat jy nie genoeg slaap kan kry om gerus te voel nie. Terwyl alle mense op 'n stadium slaapstoornisse en onderbrekings ervaar, word slaaploosheid as 'n siekte beskou as dit vergesel word deur beduidende nood of gebrek aan verloop van tyd.
Hypersomnolensversteuring word gekenmerk deur oormatige slaap gedurende die dag of langdurige slaap. Mense met hierdie toestand kan gedurende die dag aan die slaap raak by onvanpaste tye soos by werk en skool. Benewens hierdie oormatige slaperigheid, kan mense met hipertensie ook angs, geheueprobleme, aptytverlies, stadige denke en disoriëntasie ondervind wanneer hulle wakker word.
Asemhalingsverwante slaapstoornisse is diegene wat asemhalende anomalieë insluit, insluitende slaapapnee en chroniese snork wat tydens slaap kan voorkom. Hierdie asemhalingsprobleme kan tot kort onderbrekings in die slaap lei wat tot ander probleme kan lei, insluitend slapeloosheid en slaperigheid in die dag.
Parasomnias behels versteurings wat abnormale gedrag bevat wat tydens die slaap plaasvind. Sulke versteurings sluit slaapwandel, slaapverskrikkinge, slaap praat en slaap eet.
Onrustige bene-sindroom is 'n neurologiese toestand wat ongemaklike sensasies in die bene en 'n onweerstaanbare drang om die bene te beweeg om die sensasies te verlig, behels. Mense met hierdie toestand kan in die bene steek, kruip, brand en kruipende sensasies in die bene lei, wat lei tot oormatige beweging wat dan met slaap inmeng.
Slaapstoornisse wat verband hou met ander geestesversteurings, asook slaapstoornisse wat verband hou met algemene mediese toestande, is van die DSM-5 verwyder. Die jongste uitgawe van die DSM bied ook meer klem op samevattende toestande vir elk van die slaapwakkerstoornisse.
Hierdie verandering, verduidelik die APA, "onderstreep dat die individu 'n slaapstoornis het wat onafhanklike kliniese aandag regverdig, bo en behalwe enige mediese en geestelike afwykings wat ook teenwoordig is, en erken die tweerigting- en interaktiewe effekte tussen slaapstoornisse en mediese en geestelike afwykings . "
9 - Ontwrigtende, Impuls-Beheer- en Gedragsversteurings
Impulse-kontrole-afwykings is diegene wat 'n onvermoë om emosies en gedrag te beheer, veroorsaak, wat skade aan jouself of ander veroorsaak. Hierdie probleme met emosionele en gedragsregulering word gekenmerk deur aksies wat die regte van ander skend, soos die vernietiging van eiendom of fisieke aggressie en / of diegene wat in stryd is met maatskaplike norme, gesagsfigure en wette.
Soorte impuls-beheer afwykings:
Kleptomania behels die onvermoë om die impuls te beheer om te steel. Mense wat kleptomania het, sal dikwels dinge steel wat hulle nie regtig nodig het nie of wat geen werklike geldwaarde het nie. Diegene met hierdie toestand ervaar toenemende spanning voordat hulle diefstal pleeg en daarna verligting en bevrediging voel.
Pyromania behels fassinasie met vuur wat lei tot dade van vuur wat die self en ander in gevaar stel.
Intermitterende plofbare siekte word gekenmerk deur kort uitbarstings van woede en geweld wat buite verhouding is vir die situasie. Mense met hierdie wanorde kan in kwaad uitbarstings of gewelddadige optrede uitbreek in reaksie op alledaagse ergernisse of teleurstellings.
Gedragsversteuring is 'n toestand wat gediagnoseer word by kinders en adolessente onder die ouderdom van 18, wat gereeld sosiale norme en die regte van ander oortree. Kinders met hierdie wanorde vertoon aggressie teenoor mense en diere, vernietig eiendom, steel en mislei en oortree ander reëls en wette. Hierdie gedrag lei tot beduidende probleme in 'n kind se akademiese, werk- of sosiale funksionering.
Opposisie-uitdagende wanorde begin voor 18 jaar en word gekenmerk deur uitdaging, prikkelbaarheid, woede, aggressie en wraak. Terwyl al die kinders soms uitdagend optree, weier kinders met 'n opposisie-uitdagende wanorde byna volwasse navrae aan volwassenes, en betree gedrag om ander doelbewus te irriteer.
10 - Substansverwante en verslawende afwykings
Substansverwante versteurings is diegene wat die gebruik en misbruik van verskillende stowwe soos kokaïen, metamfetamien, opiate en alkohol insluit. Hierdie afwykings kan stofgeïnduceerde toestande insluit wat tot baie geassosieerde diagnoses kan lei, insluitende dronkenskap, onttrekking, die opkoms van psigose, angs en delirium.
Voorbeelde van stofverwante afwykings:
Alkoholverwante afwykings behels die verbruik van alkohol, die mees gebruikte (en dikwels oorbenutte) middel in die Verenigde State.
Cannabis-verwante versteurings sluit in simptome soos die gebruik van meer as oorspronklik bedoel, voel nie in staat om op te hou met die gebruik van die geneesmiddel nie, en bly gebruik ten spyte van nadelige gevolge in die lewe.
Inhalasie-gebruiksversteuring behels die inaseming van dampe van dinge soos verf of oplosmiddels. Soos met ander stofverwante siektes, ervaar mense met hierdie toestand drange vir die stof en vind dit moeilik om te beheer of ophou om betrokke te raak by die gedrag.
Stimulerende gebruiksversteuring is 'n nuwe kategorie wat nou in die DSM-5 voorkom, wat die gebruik van stimulante soos meth, amfetamiene en kokaïen behels.
Tabakgebruiksversteuring word gekenmerk deur simptome soos die gebruik van meer tabak as wat beoog word, moeilikheid om terug te keer of op te hou, drange en negatiewe sosiale gevolge as gevolg van tabakgebruik.
Die DSM-5 sluit ook dobbelstoornis onder hierdie klassifikasie in. Die Amerikaanse Psigiatriese Vereniging verklaar dat hierdie verandering "die toenemende en konsekwente bewyse weerspieël dat sommige gedrag, soos dobbel, die breinbeloningsisteem aktiveer met effekte soortgelyk aan dié van dwelmmiddels van misbruik en dat simptome van dobbelstoornis tot 'n sekere mate soos substansgebruiksversteurings lyk. . "
11 - Neurokognitiewe Disorders
Neurokognitiewe versteurings word gekenmerk deur verworwe tekorte in kognitiewe funksie. Hierdie afwykings sluit nie diegene in waarin gestremde kognisie by geboorte of vroeg in die lewe teenwoordig was nie.
Tipes kognitiewe versteurings sluit in:
Delirium , ook bekend as akute verwarrende toestand, wat oor 'n kort tydperk ontwikkel (gewoonlik paar uur of 'n paar dae) en word gekenmerk deur steurnisse in aandag en bewustheid.
Groot en ligte neurokognitiewe versteurings het die primêre kenmerk van verworwe kognitiewe afname in een of meer areas, insluitende geheue, aandag, taal, leer en persepsie. Hierdie kognitiewe versteurings kan te wyte wees aan mediese toestande, insluitende Alzheimer se siekte, MIV-infeksie, Parkinson se siekte, middel / medisyne gebruik, vaskulêre siekte, en ander.
12 - Persoonlikheidsversteurings
Persoonlikheidsversteurings word gekenmerk deur 'n volgehoue ​​patroon van wanadaptiewe gedagtes, gevoelens en gedrag wat ernstige verhoudings tot verhoudings en ander lewensareas kan veroorsaak.
Tipes persoonlikheidsversteurings sluit in:
Antisosiale persoonlikheidsversteuring word gekenmerk deur 'n lang verontagsaming van reëls, sosiale norme en die regte van ander. Mense met hierdie afwyking begin tipies simptome gedurende die kinderjare, het probleme om empatie vir ander te hê, en het geen berou vir hul vernietigende gedrag nie.
Vermydende persoonlikheidsversteuring behels ernstige sosiale inhibisie en sensitiwiteit vir verwerping. Sulke gevoelens van onsekerheid lei tot beduidende probleme met die individu se daaglikse lewe en funksionering.
Borderline persoonlikheidsversteuring word geassosieer met simptome soos emosionele onstabiliteit, onstabiele en intense interpersoonlike verhoudings, onstabiele selfbeeld en impulsiewe gedrag.
Afhanklike persoonlikheidsversteuring behels 'n kroniese patroon van vreeslike skeiding en 'n oormatige behoefte om versorg te word. Mense met hierdie versteuring gaan dikwels betrokke raak by gedrag wat ontwerp is om versorgingsaktiwiteite in ander te gee.
Histrioniese persoonlikheidsversteuring word geassosieer met patrone van uiterste emosionaliteit en op soek na aandag. Mense met hierdie toestand voel ongemaklik in instellings waar hulle nie die middelpunt van aandag is nie, vinnig veranderende emosies het, en mag betrokke raak by sosiaal onvanpaste gedrag wat ontwerp is om die aandag van ander te lok.
Narcissistiese persoonlikheidsversteuring word geassosieer met 'n blywende patroon van oordrewe selfbeeld, selfgesentreerdheid en lae empatie. Mense met hierdie toestand is gewoonlik meer geïnteresseerd as met ander.
Obsessiewe-kompulsiewe persoonlikheidsversteuring is 'n deurlopende patroon van bekommernis met orde, perfeksionisme, onbuigsaamheid en geestelike en interpersoonlike beheer. Dit is 'n ander toestand as obsessiewe kompulsiewe versteuring (OCD).
Paranoïede persoonlikheidsversteuring word gekenmerk deur 'n wantroue van ander, selfs familie, vriende en romantiese vennote. Mense met hierdie siekte sien ander voornemens as kwaadwillig, selfs sonder enige bewyse of regverdiging.
Skisoïede persoonlikheidsversteuring behels simptome wat insluit dat dit losgemaak word van sosiale verhoudings. Mense met hierdie siekte is gerig op hul innerlike lewens en is dikwels onverskillig teenoor verhoudings. Hulle vertoon gewoonlik 'n gebrek aan emosionele uitdrukking en kan koud en afsonderlik lyk.
Skisotipale persoonlikheidsversteuring bevat eksentrisiteite in spraak, gedrag, voorkoms en denke. Mense met hierdie toestand mag vreemde oortuigings of "magiese denke" ervaar en probleme met verhoudings tot gevolg hê.
Sielkundige afwykings kan ontwrigting veroorsaak in daaglikse funksionering, verhoudings, werk, skool en ander belangrike domeine. Met toepaslike diagnose en behandeling kan mense egter verligting kry van hul simptome en maniere ontdek om effektief te hanteer.
> American Psychiatry Association. Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesversteurings (5de uitg.). Arlington: American Psychiatric Publishing; 2013.
> Amerikaanse Psigiatriese Vereniging. Hoogtepunte van veranderinge van DSM-IV-TR na DSM-5; 2013.
> Kessler, RC, Chiu, WT, Demler, O., & Walters, EE Voorkoms, erns en comorbiditeit van twaalf maande DSM-IV afwykings in die National Comorbidity Survey Replication (NCS-R). Argiewe van Algemene Psigiatrie. 2005; 62 (6): 617-27.