Boere sal self oor hul grond besluit, sê TLU SATLU SA (Foto: Facebook) Die landbouers, wat hulle grond wettig besit, sal self besluit oor die status van hulle grond, en raak nou moeg daarvoor dat ander rolspelers buite die landboubedryf voorskriftelik probeer wees oor wat met landbougrond moet gebeur, of wat landbouers met hulle grond wil doen. Daarom sal geen voorstel of gepoogde ooreenkoms wettig of aanvaarbaar wees as landbouers nie self, en in besonder die hoofrolspelers, in sodanige gesprek is nie. Dit was die reaksie van TLU SA se president, Louis Meintjes, nadat TLU SA ter elfder ure kennis geneem het van die Nasionale Forum vir Dialoog se konferensie wat op 27 en 28 Maart 2018 aangebied word in Johannesburg wat handel oor onder andere onteiening sonder vergoeding. By navraag daaroor is TLU SA in ŉ baie laat stadium ook genooi om dit by te woon. TLU SA sal dit nie bywoon nie aangesien die integriteit van die konferensie ernstig bevraagteken word, het Meintjes verduidelik. “Die vertrekpunt is onder andere ŉ algemene stelling dat grond deur kolonialisme of apartheid van swart mense gesteel is. TLU SA bepleit al lank ŉ konferensie oor die geskiedenis van grondbesit, waar alle stawende bewyse oor grondbesit op die tafel geplaas word. Die versoek val op dowe ore, want die regering is skynbaar te bang om die feite te hoor, wat waarskynlik gaan insluit dat die swart mense dan net so min reg op die grond het. “Die nuutgeskepte leuen dat landbouers grond gesteel het, moet nou tot die been oopgevlek word, sodat die geskiedenis vir eens en vir altyd geboekstaaf kan word en die toekoms sonder enige onsekerheid oor hierdie aangeleentheid aangedurf kan word. “Met verlede week se verslag van Moody’s, is dit pertinent uitgewys dat daar beleidsekerheid in die land moet kom. Landbou vra reeds lank daarvoor, maar die beleidsonsekerheid oor landbou en grondbesit word eerder met die dag al groter, veral omdat niemand meer met sekerheid kan sê of die owerheid nog verbind is tot privaat besitreg en die vryemarkstelsel nie. Dit wil eerder lyk of die ANC besig is om geleidelik na sosialisme en kommunisme te beweeg.” Meintjes het dit duidelik teenoor die organiseerders van die konferensie gestel dat niemand, ook geen ander landbou-organisasie, die mandaat het om namens TLU SA se lede, of die boere wat nie by georganiseerde landbou betrokke is, te praat nie. “Dit is absoluut belaglik en selfs uiters arrogant dat ‘n groepering mense ‘n konferensie hou oor landbouers se besitreg sonder om landbouers self daar teenwoordig te hê. Geen persoon of instansie het die reg om namens iemand anders se wettige eiendom te besluit oor die moontlike afstaan daarvan nie,” het Meintjes bygevoeg. Maroela Media het vroeër berig AfriSake het gesê die besluit van die Nasionale Forum vir Dialoog (NFD) om belangrike stemme teen grondonteiening sonder vergoeding uit te sluit, dompel dit in ŉ geloofwaardigheidskrisis weens beweerde eensydigheid. “Boonop voorspel die deelname deur pres. Cyril Ramaphosa, sleutelfigure in die regering en die grondwetlike hersieningskommissie aan so ŉ eensydige geleentheid niks goeds vir die openbare deelnameproses oor onteiening sonder vergoeding nie,” het Piet le Roux, uitvoerende hoof van AfriSake, gesê. Volgens berigte vind die NFD, geïnisieer deur onder andere Roelf Meyer, ŉ voormalige minister, eerskomende Dinsdag en Woensdag in Illovo in Johannesburg plaas. “AfriSake is nie deur die NFD genader nie, ten spyte daarvan dat AfriSake onlangs gasheer was vir ŉ hoëprofielspitsberaad vir organisasies gekant teen onteiening sonder vergoeding,” het Le Roux bygevoeg. Dié spitsberaad is op 6 Maart, binne ŉ week nadat die mosie oor onteiening sonder vergoeding in die parlement goedgekeur is, aangebied. “Dit is bygewoon deur meer as ŉ dosyn organisasies, insluitende gerekende organisasies uit die burgerlike samelewing, landbou-organisasies, ‘think tanks’ en omtrent alle politieke partye wat teen die mosie gestem het. Dit is ondenkbaar dat iets wat vandag hoop om ŉ nasionale dialoog daar te stel ons en feitlik al die organisasies wat aan ons spitsberaad deelgeneem het, kan uitsluit.” Verteenwoordigers van TLU SA het AfriSake se spitsberaad bygewoon. “Ons sal die geleentheid monitor, maar die wyse waarop hierdie NFD byeengeroep is, maak dit feitlik onmoontlik dat die verloop daarvan ŉ dialoog daarstel,” het Le Roux bygevoeg. “Deur die kritiese stemme van gerekende rolspelers van die geleentheid uit te sluit het die NFD sy geloofwaardigheid prysgegee.”