Ferdinand Deist : Tussen Angs en Sekerheid - Gedagtes rondom gebed
Resensie: Tussen Angs en Sekerheid –
Gedagtes rondom gebed
Ferdinand Etienne Deist is op 9 Augustus 1944 op Piketberg gebore.
Hy het in 1997 op 'n vroeë ouderdom in Heidelberg, Duitsland, aan 'n hartaanval gesterf.
Sy studieveld was Antieke en Nabye Oosterse Studies en Ou Testament. Tydens sy laaste drie jaar was hy betrokke by die vertaling van die Bybel.
Deist het verskeie akademiese en religieuse boeke geskryf. Hy het ook sy hand baie suksesvol gewaag aan ligte humoristiese kontrei-literateur. Die Andrew Murray-prys is vir die eerste keer in 1980 aan sy boek oor gebed, Tussen Angs en Sekerheid, toegeken.
Ferdinand het graag informele gespreksgroepe oor religieuse sake gelei. Hy was altyd bereid om sy ryke kennis en wysheid met mense rondom hom te deel. Boonop was hy 'n gesogte spreker. Hy het ook 'n weeklikse rubriek in Die Burger behartig.
Hy was 'n baie spesiale gesinsman en was op 'n praktiese manier by ander mense betrokke. 'n Staaltjie wat hy graag vertel het, was hoe hy sy kinders van tyd tot tyd na Danville in Pretoria geneem het, sodat hulle oë bietjie kan "oopgaan."
Hy het altyd 'n vonkel in sy oog gehad en die lewe geniet. Hy was sy tyd ver vooruit en het 'n mens met nuwe gedagtes gedaag en het nooit gehuiwer om tot op die been eerlik na alles te kyk nie.
Tussen Angs en Sekerheid – Gedagtes rondom gebed, Lux Verbi.BM, eerste uitgawe 1978, vyfde druk 1984. Eerste uitgawe nuwe formaat 2007.
Hierdie dun boekie van 126 bladsye het Ferdinand twee en dertig jaar gelede vir "homself" in die herfs geskryf. Dit bestaan uit twaalf hoofstukke: kort en bondig sonder enige fieterjasies. Niemand sal ooit weer dieselfde na gebed, in die trandisionele sin van die woord, kyk nadat hy hierdie boek gelees het nie. Dit is dan ook verstaanbaar dat die eerste Andew Murray-prys hieraan toegeken is.
Deist vertel hoe hy dit bevrydend ervaar het toe hy een maal gelees het van 'n prominente teoloog wat nie meer sin in gebed gevind het nie. Hy het self reeds as teologiestudent oor die sin van gebed begin worstel.
"Dis nie dat ek nie meer in gebed geglo het nie. Ek het. Maar ek kon nie bid nie."
Hy sê die boek is bedoel vir mense wat nie kan bid nie, al wil hulle ook.
Die temas van "angs" en "sekerheid" word telkens belig.
"Miskien het ons denkbeeld van God te eng geword vir die misterie van God. Miskien laat ons brutale sekerheid geen plek vir die Godsgeheim nie ... Miskien het ons te groot sekerheid alles verdring. Maar eienaardig genoeg, die teendeel van die stellige sekerhede kan ook die grond van die ontsnapte Godsgeheim wees. Soos ons sekerhede kan ook ons angs ons alle fantasie ontneem en alle soeke na die geheim in ons doodsmoor.
"Die geheim van die lewe en die geheim van God het soek geraak tussen angs en sekerheid ... Die ruimte van die misterie word beset deur stellige wetes en matelose onsekerheid. En daar is weinig om ons te help herinner aan die ontgane misterie, of om ons weer daarna op soek te laat gaan ... Die angs vir die angs laat ons aan ons sekerhede klou, terwyl ons weet dat dit onsekerhede is.
"Om in die alledaagse gesloer of in die koue van jou angs bewus te word van God se teenwoordigheid en van sy handpalm op jou, dit is egte gebed."
Geen woord is nog op my tong nie
Of kyk! O Here, U weet daarvan.
Van voor en van agter sluit U my in,
En U plaas u handpalms op my.
Wat is dít anders as gebed?, vra Deist.
"Gebed is 'n lewenswyse. Gebed is om in alle omstandhede bewus te wees van God se teenwoordigheid en om te weet God is vir my.
"Om in gebed die besef te kry dat God inderwaarheid God is, bring weer perspektief op doen en late van mense ... Ons weet dat die waarheid en die finale oplossings nie binne die vermoë van enigeen van ons lê nie. Ons weet dat wat ons hier doen, relatiewe waarde het, altyd aan verbetering onderworpe is."
Die Nederlandse digter, De Génestet, skryf:
Gij hebt de Waarheid, eedle vrouw?
Vergeef, dat ek meteen
Het nog maar half gelooven wou –
Ik dacht, God had se alleen.
Hierdie boek, is veel meer as "gedagtes". Dit is 'n bron van wysheid wat tydloos is. Vir my is dit soveel meer merkwaardig omdat dit 32 jaar gelede geskryf is. Dit adem 'n vars eietydse spiritualiteit waarna soveel vandag smag.
Dit oorskry die 5 sterre! 'n Absolute moet.
Deur Rothea Kleynhans, 'n vryskut-joernalis. Sy het 'n besonderse belangstelling in religie en spiritualiteit. E-pos:
Elegie vir Ferdinand
deur Lina Spies
Dit het weer lente geword,
My vriend, op Stellenbosch:
die loom klanke van duiwe bekoor
want die winter is verby
en die reëntyd is oor,
dit het verbgegaan
soos my etensuur van pyn
toe trane getap het in my kos
en gemeng het met my wyn:
'n radiostem het onbewoë en formeel
Ons sonder omhaal meegedeel
Jy is van ons af weggeruk
In die Europese voorjaar,
In Heidelberg, die stad van jonkheid en geluk.
Hierdie lentedae is stralend en efemeer,
Omfloers met jou afwesigheid.
Van Wyk Louw had gelyk:
Alles is deurweek van sterflikheid.
Daar's niks romanties aan:
Die wete van ons eindigheid maak seer.
Jy sal bly gewees het om te weet
Henriëtte hou tussen sekerheid en angs
Nog aan die lewe vas
Al lê onder haar oë
Die skaduwees van leed:
Sy moet swaarder dra
Aan jou nie-hier-wees
As ons wat jou vriende was.
Jy het gesê om by die Uitmeter van die tyd
Te skuil met ons verganklikheid
Is om versoen te wees daarmee
Dat Hy, die Son van Geregtigheid,
Ons daeraad en ons nag bepaal.
Die donkerte het op ons neergedaal
Toe jy so sonder kennisgewing moes vertrek.
Jy was soos 'n son aanwesig
In ons vriendekring se klein heelal
En langsaamaan begin ons merk hoe ver verby
Jou te kort dag jou ligbaan strek.
(Gepubliseer in Die skaduwee van die son, Human & Rousseau.)