PressReader - Landbouweekblad: 2017-09-22 - MNR. THEO DICKE
MNR. THEO DICKE
Landbouweekblad - 2017-09-22 - Lbw Beesboerdery -
WAT IS DIE BES­TE RAAD WAT JY NOG GE­KRY HET?
My vrou, Maré, se pa, John War­ren, was ’n uit­ste­ken­de bees­man en hy het my ge­leer om el­ke dag tus­sen die bees­te te loop om te sien of al­mal ge­sond is. Hy was ook baie ge­steld op vrug­baar­heid. Van­dag nog slag ons ’n koei wat nie kalf nie.
EN DIE GROOT­STE BOERDERYFOUT?
Ek het al baie foute ge­maak, maar el­ke fout bied die ge­leent­heid om te leer. As ek van voor af sou moes be­gin, sou ek moont­lik méér ri­si­ko’s waag en méér pla­se koop.
WIE WAS JOU MENTORS?
John War­ren, my skoon­pa, en prof. Jan Bons­ma, by wie ek op u­ni­ver­si­teit klas ge­loop het. Hy het el­ke dag vrug­baar­heid en om wins­ge­wend met bees­te te boer, be­klem­toon.
WAT IS JOU GROOT­STE PRO­BLE­ME?
Jy moet eers jou mark be­stu­deer en be­sluit wat jy wil le­wer, soos speen­kal­wers of os­se, en wie jou mark is, soos kom­mer­sie­le, stoet- of op­ko­men­de boe­re. Dan moet jy bees­te teel wat dié mark­te kan aan­vul. Men­se is dees­dae ge­neig om A­me­ri­kaan­se teel­ma­te­ri­aal te ge­bruik, maar dit is vir A­me­ri­kaan­se toe­stan­de ont­wik­kel waar die boe­re ’n goeie kli­maat het. In Suid-A­fri­ka is dit dro­ër, met an­der kli­maats­toe­stan­de en boer­de­ry­prak­ty­ke, ver­al by op­ko­men­de boe­re, dus is ge­hard­heid be­lang­rik. Dit skep dus uit­ste­ken­de ge­leent­he­de vir Brah­man-bees­boe­re in Sui­der-A­fri­ka.
WAT­TER TEG­NO­LO­GIE IS ONMISBAAR?
Ons plant mi­kro­sky­fies in al die bees­te se ore om vee­dief­stal te ont­moe­dig. Dit help met die kon­tro­le van ons ge­tal­le, aan­ge­sien ons el­ke week teen bos­lui­se moet dip.
Ons kon­tro­leer week­liks die ge­tal­le. Ons kan met ’n sky­fie­le­ser be­wys wan­neer ’n ge­steel­de bees aan ons be­hoort. Dit skrik die­we af, want die bood­skap het al ver­sprei dat ons dié teg­no­lo­gie ge­bruik. Vir se­lek­sie ge­bruik ons die Brah­man-web­blad om nu­we teel­ma­te­ri­aal te be­stu­deer as ons nu­we bloed­ly­ne wil aan­skaf. ’n Nu­we bul moet ons eie kud­de aan­vul en ver­be­ter.
Ons doen pres­ta­sie­toet­sing om te sien wat­ter die­re die bes­te in ons om­ge­wings vaar. Ons is ver­al ge­steld op melk­pro­duk­sie en vrug­baar­heid. Die ras­ge­mid­del­de is +3 vir melk­pro­duk­sie, maar ons ge­bruik geen bul wat nie min­stens +5 vir melk­pro­duk­sie het nie.