Bybelskool » Geduld in die Bybel
Geduld in die Bybel
'n Bydrae na aanleiding van my reeks oor die beloftes van God: "Wanneer kom die reën?" Ek preek vanaand oor geduld en gaan dit illustreer aan die hand van Abraham se lewe, beide die verdraagsaamheid en die lankmoedigheid wat hy getoon het. Hier is die OT en NT gegewens oor geduld meer sistematies saamgevat. Geniet.
Geduld in die OT
Die Hebreeuse uitdrukking vir geduld (ʾerek ʾappayim) is letterlik "lank van neus" of "om 'n lang asem te hê". Dit is die teenoorgestelde van angs of kommer of woede wat jou "kortasem maak". Geduld is dus om lankmoedig te wees, om vir 'n lang tyd moed te hou. Om uit te hou en aan te hou soos 'n marathon atleet wat sy pas aanpas om enduit te kan hardloop.
Dit word veral van God gesê dat Hy lankmoedig is, stadig om kwaad te word (Eks 34:6; Num 14:18; Ps 86:15). En al word die woord nie in die OT gebruik om mense te beskryf nie, kan 'n mens tog hierdie eienskap van moedhou by baie gelowiges raaksien.
Hierdie lankmoedigheid word beoefen wanneer daar op die Here gewag word, soos Psalm 27:14 dit uitspel:
"Wag op die HERE! Wees sterk en hou moed, ja, wag op die HERE!" (BDV)
en Psalm 130:5-6 dit só mooi sê: "
"Ek wag op die HERE; my hele wese wag, en op sy woord vestig ek my hoop. My hele wese sien uit na my Heer, meer as wat wagte uitsien na die môre, ja, as wagte na die môre."(BDV)
Geduld in die NT
Die NT gebruik 15 woorde om geduld te beskryf. 'n Mens kan egter dit tot twee betekenisse reduseer wat deur al dié woorde uitgedruk word: lankmoedigheiden verdraagsaamheid.
So as jy aan geduld dink, moet jy dink aan lankmoedigheid en verdraagsaamheid. Dit is die kenmerke van iemand wat geduld beoefen.
1. LANKMOEDIGHEID:Die Griekse woord makrothumia (en twee verwante woorde makrothumeō en makrothumōs) word gebruik om dieselfde betekenis as die Hebreeuse begrip van "lankmoedigheid" oor te dra: "om 'n lang asem te hê". Dit is ook die woord wat in Hebreërs 6 gebruik word vir "geduld."
Louw-Nida beskryf die betekenis van makrothumia as: "a state of emotional calm in the face of provocation or misfortune and without complaint or irritation—'patience.'" In ander tale word hierdie geduld uitgedruk met idiome soos: "om te sit in jou hart" of: "om te keer dat jou hart bokspring" of: "om 'n wagtende hart te hê."
Dit is hierdie woord wat die NT ook gebruik om God se geduld met sondaars mee uit te druk. God is geduldig met sondaars. Hy is byvoorbeeld stadig in sy oordeel oor die sondaars wat in Romeine 1 genoem word. Hy is langsaam in sy woede oor die sonde. Hy keer dat sy hart bokspring. Hy het 'n wagtende hart dat mense tot inkeer kom.
Soos Paulus sê: "God is ryk in goedheid, verdraagsaamheid en geduld!" God wil deur sy goedheid sondaars tot bekering lei. Daarom is Hy geduldig met hulle (Rom 2:4; vgl Rom 9:22; 1 Pet 3:20; 2 Pet 3:9,15).
Maar, omdat God ons binnekant verander om soos sy Seun te wees, is dié eienskap daarom ook 'n vrug van die Heilige Gees in gelowiges (Gal 5:22). En deur die vrug van die Gees gee God ons die krag om in alle omstandighede geduldig te volhard. En telkens word hierdie geduld met die Griekse woord makrothumiauitgedruk (Kol 1:11; vgl Ef 4:2; 2 Tim 3:10; 4:2; Jak 5:7).
Die NT gebruik ook die Griekse woord hupomonē (ook hypomenō en hupopherō) in hierdie betekenis. Dit word egter baie keer eerder met die woord volharding vertaal (Hebr 12:1; Rom 12:12; 1 Tess 1:3). So ook die woord kartereō (Hebr 11:27). Dié twee woorde beskryf veral die geduld waarmee in moeilike omstandighede volhard word. Daarom sluit ek dit in by die betekenis van lankmoedigheid.
William Barclay verduidelik lankmoedigheid met die beeld van 'n man wat staande bly met sy gesig in die wind.
'n Geduldige mens is dus ook iemand wat nie van stryk gebring word nie. Wat oor die langtermyn moed hou. Wat die toets deurstaan as dinge moeilik raak.
Die OT figuur wat hierdie kant van geduld waarskynlik die beste wys, is Job. Jakobus verwys daarom na Job as iemand wat uitgeblink het in hierdie tipe geduld. Hy was lankmoedig, geduldig met sy omstandighede, sonder om sy geloof in God te verloor, tot aan die einde toe. Dit is vanwaar ons idioom kom, om Jobsgeduld te hê (Jak 5:11).
Dit is die eerste betekenis van geduld. Lankmoedigheid. Om lank moed te hou.
2. VERDRAAGSAAMHEID: Die NT gebruik agt Griekse woorde om die betekenis van verdraagsaamheid uit te druk wat die belangrikheid van hierdie kant van geduld beklemtoon. Die woorde anexikakos, anechomai, anochē, anektos, tropophoreō, stegō, pherō, en bastazō word gebruik.
Dit is dus 'n baie belangrike deel van geduld. En 'n mens kan drie breë betekenisse onderskei in die wyse waarop hierdie verdraagsaamheid beoefen word.
2.1 Geduld is die vermoë om kwaad of onreg te verdra, sonder om ontsteld of woedend te raak, sonder om aanstoot te neem (anexikakos). Dit is iets wat veral in die gemeenskap ten toon gestel moet word. Leiers en leraars: "moet nie twis nie, maar vriendelik wees teenoor almal, bekwaam om te onderrig en een wat kwaad kan verdra." (2 Tim 2:24).
2.2 Geduld is om verdraagsaam te bly al is die uitdagings van die bediening ook hoe groot, soos Paulus die uitdagings van die bediening geduldig verdra (stegō in 1 Kor 9:12) en God die voorwerpe van sy toorn verdra het, omdat Hy sy belofte aan hulle wou nakom om hulle in die beloofde land te bring (pherō in Rom 9:22). Trouens, God het dit by uitstek in die woestyn geïllustreer deur met die volk geduldig te wees (tropophoreō in Hand 13:18 en bastazō in Hand 15:10).
2.3 Geduld is die vermoë om mekaar in die geloofsgemeenskap te verdra in liefde,sonder om mekaar af te kraak, selfs al verskil ons ook hoe baie (anechomai en anochē). Só skryf Paulus daaroor in sy brief aan die Efesiërs dat hulle mekaar in liefde sal verdra (Ef 4:2). Want dit is hoe God teenoor ons is (Rom 2:4).
Vergelyk Louw, J.P. & Nida, E.A., 1996. Greek-English lexicon of the New Testament: based on semantic domains, 1, p.306.
May 16, 2018 at 12:23 | #
Baie dankie, dis besonders.
May 16, 2018 at 16:21 | #
Baie dankie. Dis ook pragtig in Matt 18 waar die amptenaar pleit: "Wees geduldig met my (skuld)". Die 1983 vertaling: "Gee my tog uitstel" Hy vra geduld … en word kwytgeskeld.
Jan 16, 2019 | #
Hi André. Jou vraag roer my. Want, dit is so dat ons bid vanuit ons eie visie op wat om ons aangaan. Maar, een, die Here nooi ons juis uit om, met ons eie beperkinge, Hom te nader en met danksegging en smeking te bid (Fil 4:4-7). Soos 'n Abraham van ouds sal ons ervaar, dat al vra ons dat die Here Sodom en Gomorra spaar ter wille van die moontlikheid van 10 regverdiges, en daar uiteindelik minder is, die Here die onuitgesproke gebed verhoor, dat Lot en sy mense veilig sal wees (Gen 19). Nog dieper, Jesus is die eerste Voorspraak (1 Joh 2:1) en Voorbidder, want Hy tree vir ons in by God sy Vader (Hebr 7:25; 9:24). Hy is namens ons en vir ons in die hemel. Die Heilige Gees is die tweede of ander Voorspraak of Trooster (Joh 14:16) wat by ons bly en wat in ons bid volgens God se wil (Rom 8:26-28). Hy omvorm ons gebede om Godvererend te wees.
Wat ons verder kan help om uit ons selfgerigtheid te kom, is om die Skrif self te gebruik om te bid. Die Ons Vader (Matt 6:9-13), die Liefdesgebed (Ef 3:14-21), die Gebed vir die heiliges (Ef 6:18), die Gebed vir die evangelie (Kol 4:3), die Gebed te alle tye (1 Tess 5:17), die Gebed van die gemeente (1 Tim 2:8), die Gebed vir Wysheid (Jak 1:5), ag en só kan aangaan! Elke Psalm is 'n gebed of gebede op sy eie. Kies een wat met jou perspektief ooreenkom, en gebruik die woorde wat God vir ons gegee het om te bid, bv (net in die eerste 8 Psalms:
• Psalm 1 is 'n wysheidsPsalm, lei die hele Psalmboek in en vestig die basiese veronderstelling van die Psalmboek, dat die sin en betekenis van alles in God self gevind word. Wysheid begin by die fokus op God en sy woorde. Ons persoonlike verhoudinge met God het vreugde en voorspoed tot gevolg.
Bid dat ons almal in God bevestig sal word.
• Psalm 2 is 'n koningsPsalm wat waarskynlik by die troonbestyging van die koning gesing is. Dit bevestig God se heerskappy in die geskiedenis deur sy Gesalfde (=Messias), sy Seun, wat in OT na die koning verwys, en in die NT as begronding dien van die perspektief op Jesus as die Christus (=Messias), die Seun van God, en deur sy opstanding ook Here (=Jahwe), soos dit in Petrus se toespraak op Pinksterdag uitgespel word (Hand 2). Psalm 2 is daarom 'n ongelooflike belangrike sleutel om die betekenis van Jesus in die NT te ontsluit. Dit bevestig ook dat ons God kan vertrou vir die publieke en politieke lewe.
Bid dat ons vrede in ons land sal hê sodat ons God kan dien.
• Psalm 3-7 is 'n eerste siklus van vyf klaagpsalms waarin die getroue God om hulp gesmeek word van vyande (Psalm 3,5,7), droogte (Psalm 4) en siekte (Psalm 6).
Gebruik dié Psalms om vir verlossing van vyande, droogte en siekte te bid.
• Psalm 8 is 'n lofpsalm vir die majestueuse Skepper vol van ontsag vir die feit dat Hy besorg is oor en omgee vir mense, wat hulle waardigheid bevestig ten spyte van hulle nietigheid. Daarmee word die eerste siklus klaagpsalms afgesluit.
Gebruik dié Psalm om die Here te loof vir sy omgee vir ons.
Die hart en motiewe. As ek my lofprysinge, intree vir ander en versoeke klinies ontleed, moet ek tot my verdriet en skande vind dat daar alyd die 'eie ek" in groter of mindere mate betrokke is. Is dit werklik moontlik om die Here suiwer te aanbid en vir ander in te tree?
Jan 14, 2019 | #
dankie Chris – dit is presies wat die profete en die Woord sêwat gaan gebeur en aan die gebeure is – dankie vir jou standvastigheid in hierdie tye van snelle en ernstige afvalligheid – die Christene gaan sterk leiers nodig hê vorentoe
1Jn 2:3 And hereby we know that we know him, if we keep his commandments.
1Jn 2:4 He that saith, I know him, and keepeth not his commandments, is a liar, and the truth is not in him;
1Jn 2:5 but whoso keepeth his word, in him verily hath the love of God been perfected. Hereby we know that we are in him:
Hi Johan. Ja, daardie gedeelte is só helder en duidelik. Dit is ook só motiverend, want God maak sy woning by ons! Ek dink daar is 'n fundamentele misverstand oor die wet. Daar is net een wat wette maak, en dit is God. Almal wat Hom teenstaan, doen dit deur sy wette te oortree. Dit is per definisie wat dit beteken om sonde te doen, om God se wette te oortree.
As iemand hom teen die wet van God verset, sien 'n mens die gees van die Antichris. Die Antichris word baie name genoem – en daar is baie manifestasies van die Antichris tot met die finale een wat deur die Satan besete sal wees (Openb 13) – maar een daarvan is die WETTELOSE EEN. Enigiemand wat dus wetteloosheid predik, tree aan die kant van God se teenstanders op, soos Jesus in Matteus 13 waarsku.
Paulus skryf daaroor aan die Tessalonisense: "Die dag van die Here sal nie aanbreek voordat die laaste afvalligheid gekom het en die wettelose mens wat vir die verderf bestem is, sy verskyning gemaak het nie. Hy sal hom verset teen al wat God genoem word of wat as heilig vereer word, en hy sal hom bo hulle verhef. Hy sal selfs in die tempel van God gaan sit en voorgee dat hy God is." (2 Tes 2:3-4).
Joh 14:21 He that hath my commandments, and keepeth them, he it is that loveth me:
Dankie, André. Talle kere gebruik Jesus die Tien Gebooie om die wil van God te verkondig, in die Bergrede (Matt 5-7 – vgl veral 5:17-18; 7:12), teenoor die ryk jongman (Matt 19:16-30), en teenoor die Skrifgeleerdes (Matt 22:34-40). Paulus doen dieselfde in sy brief aan die Romeine teenoor gelowiges (Rom 13) en bevestig dit op talle ander plekke. Die helderste formulering van wat God verwag, is in die Tien Gebooie saamgevat. Dink net hoe wonderlik die wêreld sou wees as almal God erken as enigste God (1ste en 2de gebod), Sy Naam bó alles sal eer (3de gebod), Tot rus sal kom in Hom (4e gebod), eerbied sou betoon vir ouers en gesagsfigure (5de gebod), respek vir lewe (6de gebod), respek vir die huwelik (7de gebod), respek vir eiendom (8ste gebod), respek vir die waarheid (9de gebod) en respek vir enigiets en almal (10de gebod) sou betoon!
Ek hou van punt 4.3 van die antwoord op Deon se sinvolle kommentaar.
Dit bevestig net weer die geweldige liefde wat God vir my het. Hy buig neer en deur Sy Gees skryf Hy die wet op my hart. Telkens as ek verkeerd wil neig (selfs net in gedagte) kom die "wet" na vore en waarsku my.