SEB-reëls pootjie steeds Musk se Starlink in SAFoto bloot ter illustrasie. (Foto: Nikolas Kokovlis/NurPhoto/AFP) Die minister van kommunikasie en digitale tegnologie het opnuut, en in geen onsekere terme nie, gesê dat Elon Musk se Starlink-internetdiens slegs in Suid-Afrika beskikbaar gemaak sal word as die maatskappy aan die nodige SEB-vereistes voldoen. “Vir Starlink om in Suid-Afrika bedryf te word vereis dit individuele aansoekers by die onafhanklike kommunikasie-owerheid (Okosa) of vir mense van histories benadeelde groepe om ŉ minimum van 30%-eienaarskap van die onderneming te hê.” Dít volgens minister Mondli Gungubele se geskrewe antwoord op die DA se vrae oor die beskikbaarheid van die internetdiens in die land. Okosa het vroeër regulasies ingestel wat internetdiensverskaffers (ISP’s) dwing om 30% swart eienaarskap en ŉ vlak 4- bemagtigingstatus te hê indien hulle ŉ lisensie wil bekom. SpaceX Starlink behoort aan Musk, ŉ Suid-Afrikaans gebore miljardêr, en is ŉ satellietnetwerk wat internettoegang verskaf aan veral gebruikers in afgeleë gebiede waar daar dikwels nie veselkabelnetwerke bestaan nie. “Die minister het in wese gesê dat Suid-Afrikaners nooit gratis internet of data sal ontvang nie en dat miljoene mense nie behoorlike toegang tot tegnologie sal hê nie, tensy die regering of ŉ ander kader dit verskaf,” sê Dianne Kohler Barnard, die DA se woordvoerder van kommunikasie. “Dit is boonop lagwekkend dat ŉ internasionale onderneming van minstens 30% van sy ekwiteit moet afstand doen om in Suid-Afrika sake te doen.” Musk het onlangs die internetdiens in Oekraïne beskikbaar gestel om te verseker dat enige pogings deur Rusland om sy kommunikasie met die buiteland te kelder misluk. Dele van die VSA, Europa en selfs Afrika maak reeds daarvan gebruik. Minstens 20 Afrika-lande sal na verwagting vanjaar of vroeg volgende jaar van Starlink gebruik maak. Selfs Suid-Afrika se buurlande soos Mosambiek, Botswana en Namibië is op dreef om Starlink te gebruik. “Soos dit nou staan, gaan Suid-Afrika een van die enigste Afrika-lande wees wat nie Starlink aan sy burgers beskikbaar stel nie,” sê Barnard. “As Starlink in Suid-Afrika beskikbaar was, sou kinders in selfs die mees landelike gebiede toegang tot leermateriaal hê en diegene wat nie skool of universiteit kan bekostig nie, kan aanlyn leer geniet. “Selfs die regering sou die geleentheid kry om gratis aanlyn opvoedingportale te bou wat almal in die land die geleentheid gun om hulself te verryk en die werkloosheidsyfer te verlaag.” Barnard sê die verregaande beperkings wat op Starlink en ander ISP’s geplaas word, veroorsaak dat Suid-Afrikaners verder agteruitgaan, ongeskoold bly en vir die res van hul lewens in armoede moet leef. “Dit is onsinnig dat die regering eerder by sy beleid sal bly as om Suid-Afrikaners ŉ kans op ŉ beter lewe te gee.” Barnard het onderneem om dadelik ŉ skrywe aan Gungubele te rig om “die regulasies te wysig sodat die irrasionele en belaglike struikelblokke na vordering verwyder word”. Die DA beplan ook om Musk en SpaceX te vra om ŉ aansoek by die regering in te dien om Starlink in Suid-Afrika te bedryf. “Dit sal verdere druk op die regering plaas om burgers toe te laat om by die res van die digitale wêreld aan te sluit.”