Mahlangu (2009:1) o bolela gore HIV le AIDS e dirile tshenyo ye kgolo go malapa le bana ba ona. Ka lebaka la AIDS, bomakgolo ba ikhwetša ba hlokomela banabao ba babjago, ditlogolo le ditlogolwana tšeo di hlokofaletšwego ke baswadi. Bana ba Ditšhiwana le bao ba lego kotsing (OVC) ba hwetšwa ka nageng ye nngwe le ye nngwe ya lefaseng. Ka dinageng tše dingwe, go na le ba makgolo a mmalwa goba ba dikete tše mmalwa. Eupša ka 2009 go be go na le ditšhiwana tše dimilione tše 14 tša AIDS ka Borwa bja Afrika ka Sahara ya ka fasana gomme palo ye e tlo oketšega kudu. Ditšhiwana tše di amilwe ke masetlapelo a go lahlegelwa kemotswadi o tee goba ba babedi ka lebaka la AIDS gomme ba bantši ba gola ka fase ga maemo a bohloki le a kgatelelo ya monagano ka ntle le thekgo ya ba leloko la bona. Lyons (2007:1) o gatelela gore go swana le ge baerase e fokotša mašole a tlhago a mmele mmeleng wa motho; e ka fokotša dithoto le dibopego tša setšhaba ka malapeng le ditšhabeng tšeo di hlokagalago go thibela le go aba tlhokomelo le kalafo ye e atlegilego. Seabe sa mathata a AIDS ka kakaretšo se akaretša diabe gomaphelo go dimilione tše ntši tša maphelo a Batho bao ba Phelago ka HIV le AIDS (PLWHA) goba bao ba hlokofetšego. Le ge go le bjale bao ba amilwego kudu ke HIV le AIDS ke bana. Matteson (2008:11) o bolela gore dipersente tše masomennetshela tša malapa a ka Zambia di hlokometše ditšhiwana. Go hwets a tshekatsheko yeo e tsenelets ego mabapi le HIV le AIDS le dipalopalo, bala Hosegood le Floyd et al (2007). Matteson o tšwela pele go bolela gore go ba mahlokong ga bana ba go na le dipoelo tša lebaka le letelele, gomme tše dingwe tša tšona di ka ba kotsi kudu. Bana bao ba itemogelago go lahlegelwa ke batswadi ba a phamošwa go goleng ga bona. Go ba bušetša tseleng ke mošomo wo mogolo wo o nyakago thušo ya batho ba bagolo bao ba ikgafilego ba go kwešiša seo bana ba phelago ka gare ga sona le bao ba nago le boikgafo le kgotlelelo ya go ba thekga ka moo ba ka kgonago ka gona.