Johannes 10:1-21 – Ek is die Goeie Herder – NGK Somerstrand
Johannes 10:1-21 – Ek is die Goeie Herder
Written by Chris van Wyk on 07/05/2017 . Posted in Chris van Wyk.
Dit is vandag Goeie Herdersondag. Ons dink na oor Jesus as die Goeie Herder, en in 'n sekondêre sin ook oor ons eie rol as goeie herders.
Dit was vir my interessant dat ons by ons sel dié week eintlik gelyktydig oor albei hierdie aspekte gesels het. Ons het gesels oor die mense vir wie ons herders is, ons kinders, ander mense aan wie ons verbind is. En ons het gesels oor die Goeie Herder, die een wat vir ons 'n herder is, Jesus, want dit is eintlik wat die teks vir ons sê. En ons het geheen-en-weer hieroor. God se rol. Ons rol. God se herderskap. Ons herderskap.
Op 'n punt het dit net skielik helder en duidelik vir my geword dat die twee aspekte van die gesprek eintlik direk met mekaar te make het. Die gesprek oor ons kinders het met ons leefwêreld te make, en dit is uit die aard van die saak baie relevant vir ons. Die gesprek oor die Goeie Herder het met die Bybel te make, en die wyse waarop die Here met ons uit die gedeelte praat.
En in die interaksie tussen ons leefwêreld en die Bybel se woord het die gedagte diep in my binneste grondgevat. Die een wat eintlik verantwoordelikheid vir ons neem, is Jesus self. Want, en dit is vir my 'n kosbare gedagte, Hy is die eintlike verantwoordelike een. Hy is die Goeie Herder. Nie ek nie. Nie my vrou nie. Nie enigeen van ons by die sel nie. Jesus is die Goeie Herder. Dit is wat die teks in die eerste plek vir ons wil sê.
Dit is die week Goeie Herder Sondag. Dink na oor wat die Here as Herder vir jou in jou lewe al beteken het. Skryf dié week van die stories in jou joernaal neer. Loof Hom nou vir wat sy eienaarskap, sorg en begeleiding vir jou beteken het.
Psalm 23 Die Here is my herder en bewaarder – sit
4Selfs al gaan ek deur donker dieptes, sal ek nie bang wees nie, want U is by my.
Lied 411 Kom, almal, laat jul stem verrys! – staan
Lied 414 Juig verlostes, juig en sing. Halleluja! Halleluja! – staan
Lied 263 U, goeie Herder, wat ons lei, U bring ons by die waters – sit
21Ander het gesê: "Dit is nie die woorde van 'n besetene nie. 'n Duiwel kan tog nie blindes se oë genees nie?"
Ek dink ons word baie keer verlei om te dink dat alles van ons afhang. Ek betrap my dat ek baie keer leef asof dit my insette of my vrou s'n in bv. ons kinders se lewe is wat van belang is, of my insette in die bediening, of in die kerk. As ek nie só of sús maak nie, dan sal niks gebeur nie, of ten minste nie gebeur soos ek graag wil hê dat dit moet nie. En as ons nie nou dít doen of dát nie, dan sal dít gebeur en nie dát nie, en dan gaan ons dit nie maak nie, of dan gaan die regte goed ten minste nie gebeur nie.
Maar ek besef al hoe meer dit is 'n illusie. Ek stel my eie vermoëns en voorsorg te hoog aan. Ek vertrou te veel op my eie planne, my eie insig, my eie insette. Natuurlik moet ons ons kant bring deur goeie ouers te wees, om goeie werkgewers of werknemers te wees, om te beplan, om ywerig te wees, om sorg te dra, en om te gee.
Maar, die eintlike verantwoordelike een is God self. Die eintlike een om op te vertrou, is God self, is Jesus, die Goeie Herder, die een wat in die eerste en laaste plek die verantwoordelikheid het vir ons en verantwoordelikheid neem vir ons.
Jesus versorg en begelei
Dit sien ons helder in hierdie gelykenis wat Jesus vertel. Hy is die Goeie Herder. Hy is die deur vir die skape. Dit is deur Hom wat die skape inkom en uitgaan en weiding kry. Dit is Hy wat sy skape ken en by die naam roep en inbring in sy kraal. Dit is Hy wat hulle uitlei en bring waar daar weiding is. Dit is Hy wat die skape beskerm teen die diewe en slagters wat wil roof en steel. Dit is Hy wat sy lewe aflê vir sy skape en sorg dra dat hulle lewe, en dit in oorvloed, kry.
Hy versorg en Hy begelei, die twee uitstaande kenmerke van 'n Goeie Herder.
Jesus is dus die Goeie Herder. Hy is die een wat goed laat gebeur. Hy is die een wat ons behoeftes raaksien en daarin voorsien. Hy is die een wat sorg dat alles ten goede meewerk vir dié wat Hom liefhet, wat hulle versorg en begelei.
En dit is Hy ook vir ons, die skape van 'n ander kraal wat Hy in hierdie gedeelte gesê het dat Hy ook moet lei. Ook óns behoort aan Hom. Ook vir óns is Hy die Herder. Hy is die een wat ons geroep het. Hy is die een wat ons ingebring het in die kraal. Hy is die een wat ons uitroep en voorloop en weiding gee. Hy is die een wat goed laat gebeur.
Dit is ons enigste troos dat ons aan Jesus behoort
Die meeste wat ons dus moet of kan wees, is om goeie skape te wees.
Dit is die boodskap van die hele Bybel
Dit is die boodskap van die hele Bybel. Ons sien dit in die skeppingsverhaal by Adam en Eva, God wat versorg en begelei, al beteken dit ook dat Hy die sonde moet straf om hulle op die pad te behou. Waar hulle na Hom luister, vind hulle die lewe. Waar hulle nie na Hom luister nie, daar verloor hulle die lewe.
Ons sien dit by die aartsouers, by Abraham en Sara. Waar hulle luister na God werk hulle lewe in Kanaän uit. Waar hulle self probeer om reg te kom, draai hulle hulle vas in hulle eie planne, soos met Hagar en Ismael in Genesis 16. En dit is só wonderlik om in Abraham se lewe in Genesis 17 te sien dat die Here vir Hom sê: "Lewe naby My en wees opreg! Ek sal my verbond met jou sluit." En as Abraham die Here vertrou en sy Woord aanvaar, sien ons in Genesis 18 dat die Here na Abraham toe kom en by Hom kom eet. God raak deel van sy lewe en versorg en begelei vir Abraham ook met die gebed vir die wêreld waarin God hom begelei. Só is dit met Isak en Rebekka, met Jakob en sy hele familie. God versorg en begelei hulle as die Goeie Herder van die OT.
Maar, belangrik, ons sien dat God se sorg en begeleiding juis deur baie afdraaipaaie en uitdagings deur gebeur. Hulle het nie altyd 'n eenvoudige pad gehad nie, en moes soms deur 'n woestyn gaan. God se Goeie Herderskap word gesien nie in die gelyk pad waarop Hy hulle begelei nie, maar dat Hy hulle versorg presies in die moeilike omstandighede wat hulle belewe, soms deur hulle eie toedoen.
Ons sien dit by Dawid wat vir ons die wonderlike Psalm 23 nagelaat het waarin hy God se versorging en begeleiding deur al die seisoene van die lewe verwoord. Psalm 23 sê vir 'n mens dat God by jou bly deur dik en dun, selfs wanneer jy deur die dal van doodskaduwee gaan. God is die Goeie Herder wat sy skape nooit alleen laat nie, en selfs sy eie lewe vir hulle in gevaar stel, soos ons in die NT in Jesus sal sien.
Goeie skape luister en volg
Die meeste wat hulle en dus ook ons moet of kan wees, is om goeie skape te wees. God het in die OT Homself as Goeie Herder bewys. Jesus het Homself in die NT as Goeie Herder bewys. Hy kan versorg. Hy kan begelei. Al wat ons moet doen, is om na Hom te luister en Hom te volg
Dit is wat goeie skape doen. Hulle luister en hulle volg. Dit is wat ons teks vir ons sê. Hulle luister na die Goeie Herder se stem wat hulle roep. Hulle volg die leiding wat Hy gee, en ervaar sy begeleiding van versorging.
Kyk, God praat op baie maniere met ons, deur die skepping, onderhouding en regering van die hele wêreld, soos die Nederlandse Geloofsbelydenis in artikel 2 sê. Ons sien God se goddelikheid in die natuur, ons sien sy voorsiening in die onderhouding en regering van ons daaglikse lewe, en nie net in ons eie lewe nie, ook in ander se lewe, trouens in die hele wêreld. Daardie oop of toe deure wat God gee, daardie Godsvallighede in ons lewe is belangrike maniere waarop ons God se stem in ons lewe kan agterkom en daarop kan reageer.
Maar die belangrikste manier waarop ons God hoor, is deur die stem van Jesus wat ons op die helderste manier in die Bybel hoor. Dit is in die interaksie tussen ons luister na die Woord deur die verligting van die Heilige Gees en in volhardende gebed dat ons dit regkry om nie net te hoor nie, maar inderdaad Hom te volg en sy versorging en begeleiding te beleef. En terloops, dit is waarom 'n joernaal so belangrik is, sodat 'n mens kan teruggaan in jou geestelike lewe en die patrone kan raaksien.
Goeie skape herken diewe en rowers
Maar, ek wil vandag klem lê op hoe ons kan onderskei dat dit inderdaad die stem van Jesus in ons lewe is. Hoe ons die stem van Jesus kan onderskei van die ander stemme van ons tyd?
Want dit is uit die teks duidelik dat daar diewe en rowers is wat nie die belange van die skape op die hart dra en skape uit die trop van die Goeie Herder wil steel. Ook die Joodse leiers het Jesus se Goeie Herderskap teengestaan en Hom as mal en duiwels uitgekryt. Jesus is besete en mal. Hoe kan julle nog na Hom luister, het die Jode gevra?
Dié uitdagings is nie anders in ons tyd nie. Daar is soveel stemme wat ons in verwarring kan bring.
Hoe herken ons dus die stem van Jesus van die stem van die diewe en rowers?
Julle kan die volgende vyf kriteria aanlê:
OORSPRONG: Waar kom die stem vandaan?
Die eerste kriterium is waar die stem vandaan kom. Wat is die oorsprong van die stem?
Ons sien hier in Johannes 10 dat Jesus uitdruklik sy lering baseer op wat God vir Hom gesê het. Hy ken die Vader, en die Vader ken Hom. Die Vader het Hom die opdrag gegee en Hy voer dit uit. Sy hele lewe is gemik daarop om God te verheerlik en om die wil van die Vader te doen.
Soos die Vader Hom die opdrag gegee het om sy lewe vir die skape af te lê en vir hulle die Goeie Herder te wees, só voer Jesus dit uit. En soos die Vader Hom die opdrag gegee het om sy lewe ook weer deur die opstanding uit die dode op te neem, en só vir alle skape van alle tye die Goeie Herder te wees só sal Jesus dit uit voer. Soli Deo Gloria. Aan God alle eer. Dit is die begin en die einde van alle dissipelskap.
Dieselfde moet geld vir enige stem wat jy hoor en wat jy wil volg. Kom dié stem uit jou verhouding met God? Is jy seker dat dit Hy is wat dit vir jou gesê het? Kom dit ooreen met die roeping wat die Here vir jou gegee het? Stem dit ooreen met vorige woorde van God wat jy gehoor en gevolg het?
Dit is eenvoudig so dat ons oortuiging dat dit God is wat praat, versterk word as daar ander kinders van die Here is wat ook só die stem van die Here al gehoor het, veral uit die verlede. Want die getuienis van kinders van God deur die eeue, die ekumeniese konsensus, dra groter gewig as die stemme van mense van vandag. Net die tyd sal leer of moderne interpretasies van God se stem die toets van die tyd sal deurstaan. Totdat dit gebeur, bly 'n mens by die oortuigings van die eeue.
Dus: Waar kom die stem vandaan?
Maar, dit is maar net die begin. Want daar is meer.
GESAG: Uit watter bron kom die stem?
Die volgende vraag wat jy moet vra, is uit watter bron die stem kom. Want dit sal bepaal watter gesag die stem kan dra in jou lewe.
As die stem of lering uit die Bybel kom, het jy 'n vaste gesagsbasis om dit op te beoordeel. Die Reformasie het nie verniet Sola scriptura as 'n onderskeidingsteken vir die stem van God uitgelig nie. Alleen die Bybel.
My skape luister na my stem, sê Jesus in Johannes 10. Hulle sal nie na 'n ander stem luister nie. Jesus praat hier nie net van alles wat Hy gesê het in sy aardse lewe nie. Hy verwys ook na alles wat Hy daarmee ook goedgekeur het uit die OT, soos Hy dit geïnterpreteer en ook herinterpreteer het, en die apostels wat as skrywers van die NT opgetree het ná Hom. Die hele getuienis van die OT in wet, profete, en psalms soos Hy dit vir sy dissipels uitlê na sy opstanding (Luk. 24:44), tesame met die getuienis van die NT is God se gesagvolle Woord aan ons. Sola scriptura.
Nie alles wat mense sê van God af kom, kon inderdaad van God af nie. Nie alles wat jy lees of in gebed hoor, kom van God af nie. En die eenvoudige toets om agter te kom of die oorsprong reg en gesagvol is, is of dit uit die Bybel kom of nie. God se stem in die skepping, onderhouding en regering van die wêreld is van kleiner belang as dié van die Bybel. Die Bybel is die enigste plek waar ons God se stem duidelik en voldoende hoor, helder en genoegsaam. As jy iets hoor, maar dit is in stryd met die helder en duidelike stem van God in die Bybel, dan kan jy weet dat dit die stem van die dief en die rower is.
Maar, hiermee is ook nog nie alles gesê nie, want die Bybel is 'n groot Boek met baie hoofstukke en baie stemme van baie skrywers en karakters. Die feit dat iets in die Bybel staan, is belangrik, maar ook nog nie genoeg om geïsoleerd van al die ander dinge wat in die Bybel staan, te hanteer nie.
KONSEKWENTHEID: Is die stem in ooreenstemming met die hele boodskap van die Skrif?
Daarom die volgende kriterium: konsekwentheid. Is die stem wat ek in die Bybel hoor in ooreenstemming met die hele boodskap van die Skrif?
Ons weet immers almal dat mense verskillende dinge in die Skrif kan hoor en op Skrifgesag kan aanspraak maak. Ons sien dit trouens regdeur die NT dat gelowiges verskillende dele van die Skrif aanhaal om hulle punt te maak en dan in konflik met mekaar is. Die deurslag word telkens gegee wanneer die gelowiges aanhou gesels totdat hulle die saak waaroor hulle gesels in die lig van die hele boodskap van die hele Skrif onderskei het en kan aantoon dat 'n lering in ooreenstemming is nie maar met een teks nie, maar met elke ander teks in die Bybel.
Dit is die bekende hermeneutiese beginsel van Skrif wat met Skrif uitgelê word waaroor ek meer geskryf het en wat julle gerus by hierdie skakel kan aflaai en lees: Skrifgebruik en Skrifgesag. Paulus skryf ook meermale daaroor in sy briewe waar hy gelowiges waarsku teen leringe wat afwyk van die evangelie wat die apostels op grond van die Skrif aan gelowiges verkondig het (1 Tim. 1:3; 6:3; Gal. 1:6). Ook die Hebreërskrywer waarsku dat ons ons nie moet laat meevoer deur allerhande vreemde leringe nie (Hebr. 13:9).
En die toets wat die twee Bybelskrywers aanlê, is konsekwentheid. Is die boodskap wat verkondig word, die stem wat jy hoor, in ooreenstemming met die hele boodskap van die Skrif? God kan immers nie in stryd wees met Homself nie. Sy openbaring deur die Skrif en die wyse waarop die Gees ons lei, kan nie in stryd wees met mekaar nie.
VRUG: Lei die stem jou tot groter vrug in jou en ander se geestelike lewe?
Die vierde kriterium wat jy kan aanlê wat gebaseer is op die vorige drie is die vraag: Lei die stem jou tot groter vrug in jou en ander se geestelike lewe?
Jesus sê hier in Johannes 10 dat Hy vir sy skape sorg en hulle begelei na weiding, na 'n lewe in oorvloed. Dit het te make met redding – om in Jesus die enigste weg na die Vader te vind, Solus Christus soos die Reformasie dit uitgedruk het – en geloof in Jesus – Sola fide soos die Reformasie dit ook uitgedruk het en wat juis die gevolg van hierdie lering van Hom in Johannes 10 sal wees. Ons lees in die laaste vers van die hoofstuk: "Baie mense het daar tot geloof in Hom gekom." (Joh. 10:42).
Trouens, Jesus sal nog 'n hele paar keer in die res van Johannes daarop klem lê. Dit is een van die grootste vrugte op sy eie bediening soos ons dit in hierdie evangelie sien. By Lasarus se opwekking lees ons: "Baie van die Jode wat na Maria toe gekom en gesien het wat Jesus gedoen het, het tot geloof in Hom gekom." (Joh. 11:45).
Selfs toe Hy onomwonde vir die Jode gesê het dat hulle Hom sal doodmaak, omdat Hy die waarheid aan hulle verkondig, het daar lede van die Joodse Raad tot geloof gekom: "Nietemin het selfs baie van die lede van die Joodse Raad tog ook tot geloof in Hom gekom, maar uit vrees vir die Fariseërs het hulle dit nie openlik bely nie, sodat hulle nie uit die sinagoge geban sou word nie." (Joh. 12:42).
Daaruit sien ons dat geloof en redding iets is wat eintlik heeltemal uit genade is – Sola gratia soos die Reformatore dit geformuleer het – want hoe is dit moontlik dat van sy sterkste opponente oortuig kan word om in Hom te glo, selfs al spaar Hy hulle nie die volle waarheid van die duisternis waarin hulle verkeer nie! Dit is die vrug van God se genade. Iets wat ons ook in die vuurvreter Paulus se lewe later sal sien.
Dieselfde moet in jou lewe en in jou luister en navolging van God gebeur. Dit gaan nie oor sukses as sodanig nie, maar oor vrug in terme van jou getrouheid en volharding in die boodskap wat Jesus gee. Oor die keuses wat mense maak om die Here te vertrou of soms juis om in opstand daarteen te kom. Jesus se sukses het uiteindelik tot sy kruisdood gelei, omdat Hy gehoorsaam wou wees aan God se stem. Die vrug van die kruis het tot die vrug van die verlossing gelei, nie sy eie nie, maar dié van talle wat in Hom die weg uit die duisternis van hulle sonde gevind het en die oorvloed van 'n lewe wat binne God se wil gelewe word ontdek het.
HEILIGMAKING: Lei die stem jou en ander tot groter heiligmaking?
Die laaste en vyfde kriterium wat jy kan aanlê wat gebaseer is op die vorige vier is die vraag: Lei die stem jou en ander tot groter heiligmaking?
Hierdie toets kom nie soseer uit Johannes 10 nie, maar uit die toespraak wat Jesus net voor Getsemane sou gee vir sy dissipels. Ons vind dit in Johannes 14-17 waar Jesus aan die dissipels die belofte van die Heilige Gees gee wat hulle in die volle waarheid sal lei: "Hy (sal) julle alles leer en julle herinner aan alles wat Ek julle beveel het." (Joh. 14:15-31). Dit sluit in dat alle gelowiges reg gesnoei sal word deur die woorde van Jesus (Joh. 15:1-8), sal leer om mekaar lief te hê (Joh. 15:9-17) en dit sal regkry om aan Jesus se woorde getrou te bly al haat die wêreld hulle (Joh. 15:18-27).
Trouens, die groot uitdaging vir gelowiges sal altyd wees dat hulle nie van die Here Jesus afvallig sal word nie. En daarom sal hulle die Heilige Gees nodig hê om al hoe dieper in die waarheid van God ingelei te word (Joh. 16:1-15) en om die wonder van gebedsgemeenskap met die Vader (Joh. 16:16-24) en die Here Jesus te kan geniet (Joh. 16:25-33).
Dit is die konteks waarin 'n mens ook die wonderlike hoëpriesterlike gebed van Jesus in Johannes 17 moet verstaan wat bid dat hulle deur die waarheid aan die Vader toegewy sal wees (Joh. 17:19). Hulle eenheid sal altyd afhanklik wees aan hulle toewyding aan die waarheid soos wat die Gees dit deur die Woord, en die getuienis van die lewende God, in hulle lewens aan die werk sit deur die proses van heiligmaking.
Só, as wat jy van die Here hoor in die Skrif jou help en ook ander help om te groei in heiligmaking, om te groei in jou toewyding aan die waarheid, dan is dit 'n aanduiding dat dit van die Here is, en kan jy met oorgawe jou daaraan toewy.
Vyf kriteria opgesom
Jy weet iets is van die Here as dit van God af kom, as dit uit die Woord kom, as dit konsekwent in die Bybel geleer word, as dit vrug dra in jou en ander se lewe, en as dit jou en ander help op die pad van heiligmaking.
Jy weet iets is nie van die Here af nie as dit nie van God af kom nie, nie uit die Woord gehaal word nie, as dit nie konsekwent in die Bybel geleer word nie, as dit nie vrug dra in jou en ander se lewe nie, en as dit jou en ander nie help op die pad van heiligmaking nie.
Dit geld die stemme wat jy self hoor. Dit geld die stemme wat jy van ander mense hoor. Dit geld die persoonlike oortuigings wat jy en ander huldig. Dit geld die oortuigings wat in geloofsbelydenisse en dogmas vasgemaak word.
Dit is die stem van die Here waarna ons moet luister en wat ons moet navolg in ons lewe.
Wat is jou verantwoordelikheid as 'n "goeie skaap"?
Wat is dan jou verantwoordelikheid as 'n "goeie skaap"? Om alles in die stryd te werp om die Here Jesus so goed as moontlik te leer ken. Om na sy stem te luister in die Woord en in gebed. Om saam met ander die Here te soek en te onderskei dié dinge waarop dit regtig aankom. Maar, om dan nie net alles te glo wat jy hoor of wat jy lees nie, maar te toets aan hierdie vyf kriteria: