3 Bedroom House for sale in Reebok and Fraaiuitsig | T1141637 | Private Property
Back to Reebok and Fraaiuitsig Property For Sale > Western Cape > Garden Route > Great Brak River to Glentana > Reebok and Fraaiuitsig > T1141637
LIEFLIKE WOONHUIS VIR VAKANSIE OF PERMANENTE VERBLYF MET BERGUITSIG.
Drie ruim slaapkamers met een en-suite badkamer. Oopplan leefarea met aparte opwas en binne braai.
Leefarea loop uit op stoep, met ''n verstelbare dak. Vloer oppervlak is geteel regdeur woning, gastetoilet
Dubbel motorhuis met teel oppervlak
Eiendom is in n stil area van Reebok geleë 15 km vanaf Mosselbaai. Omhein met sentrale rioolstelsel.
Kom maak dit jou droomhuis!. Mantatisi, Kryger Koningin Van Suid-Afrika deur Pieter Uys en Clair Cantrell
BrowseUploadSign inJoinBooksAudiobooksComicsSheet MusicWelcome to Scribd! Start your free trial and access books, documents and more.Find out moreMantatisi, Kryger Koningin van Suid-Afrika.Pieter Uys ©2012.
In sy boek ‘Olden Times in Zululand and Natal’, skryf A.T. Bryant: “Many nations have had their Boadiceas, but none greater than Mantatisi. She was no ordinary Umfazi, but a born Amazon!” En in ‘The Races of South Africa’ skryf die geskiedkundige George Stow die volgende: “The courage and cunning of this famous woman would alone fill a whole book. A fiery Amazon, many of her followers believed that she nourished her invincible army with her own milk!” In die vroeë 19de eeu, van ongeveer 1815 tot 1835, het ‘n groot gedeelte van Suidelike Afrika ‘n tydperk van oorlog, armoede en ontvolking ondergaan. Die Nguni-woord daarvoor is “Mfecane” terwyl dit in die Sotho-Tswana tale “Difaqane” genoem word. Noord van die Oranjerivier het landbou tot ‘n groot mate tot ‘n einde gekom weens die onsekerheid en anargie. Enigeen wat beeste of oeste op die lande gehad het, is deur stroperbendes bedreig. Baie stamme het op jag en veldkos staatgemaak vir oorlewing. Hongersnood het geheers en volgens skatting was daar teen 1825 tot soveel as twee miljoen ontheemde mense in die areas wat nou as Lesotho, die Vrystaat, Gauteng, Noord-Kaap, Noordwes en Mpumalanga bekend staan. Kannibalisme het wyd verspreid voorgekom. In ‘n sekere sin kan mens seker hierdie tyd van ontworteling met die Europese “Völkerwanderung” (volksverhuisings) vergelyk wat tot die val van die Romeinse ryk gelei het, hoewel die Mfecane / Difaqane van korter duur was en proporsioneel ‘n baie groter mate van ontvolking tot gevolg gehad het.
Hoewel ander oorsake daartoe bygedra het – ernstige droogtes het die binneland gereeld vanaf 1800 geknel – word die uitbreiding van die Zulu koninkryk onder Koning Shaka kaSenzangakhona (1787 – 1828) deur die meeste geskiedskrywers en die orale tradisie as hoof-oorsaak beskou. Onder Shaka is konskripsie ingestel terwyl innoverende militêre strategie en wapens soos die steekspies in gebruik geneem is. As gevolg van sy regime se brutaliteit het ‘n aantal militêre leiers en hul volgelinge op verskillende tye sy tirannie ontvlug. Dié proses het tot oorloë en volksverplasings tot sover as Zimbabwe, Zambië, Malawi en Mosambiek aanleiding gegee. “Shaka soon turned his newly-raised regiments into a formidable fighting force. He taught them the art of hand-to-hand combat by substituting a long-bladed stabbing-spear for the traditional throwing assegai. He threatened that if warriors should return unarmed from battle or be reported for cowardice they would be executed. Henceforth there would be no skirmishing with an enemy - the erstwhile traditional method of Nguni warfare - for Shaka's Zulu army would viciously attack according to a rigid plan. It would advance in close column and on locating the enemy would split up into three divisions; two encircling columns - izimpondo or horns - would move out to the left and right leaving the central body - isifuba or chest - to advance rapidly in direct attack. In the course of the ensuing battle the tips of the horns would meet and then the entire force would converge on the encircled enemy and annihilate it. Between the years 1816 and 1828, Shaka's army swept across what is today Zululand, Natal and Pondoland as far as the Umzimvubu river. The clans were decimated and subjugated and incorporated in the Zulu empire.” 1 Zulu-aanvalle uit die suide het Hoofman Sobhuza van die Ngwane-stam genoop om in 1820 sy mense oor die Pongolarivier na die noorde te lei waar die Swazi Koninkryk tot stand gekom het deur die inlywing van Sotho- en Nguni-stamme wat daar woonagtig was.
Tydens die Zulu Burgeroorlog, by die slag van die Mhlatuzerivier in 1818, het Shaka die Ndwandwe-stam van Zwide verslaan. Zwide se generaal Shoshangane en sy volgelinge het na Mosambiek uitgewyk waar hy die Gaza Koningkryk gestig het. Sommige van die area se oorspronklike Tsonga mense het gevolglik oor die Lebomboberge na die weste gevlug. Zwangendaba en Maseko en hul mense, die Ngoni, het saam met Shoshangane gevlug maar verder noord, oor die Zambezirivier getrek, so ver as Zambië, Malawi en Tanzanië.
Tribal Migration Map - 1880 - George W. Stow, F.G.S., F.R.G.S
Shaka se generaal Mzilikazi het in 1823 na ‘n geskil met Shaka na Mosambiek gevlug. In 1826 begin hy sy opmars na die weste wat ‘n spoor van verwoesting oor die Transvaal gelaat het. Aanvanklik het hy sy koninkryk in Botswana gevestig en later, in 1840, verder noord beweeg na Matabeleland in die huidige Zimbabwe. Die Sotho- en Tswanastamme van die teenswoordige Vrystaat, die ou Transvaal en Botswana is veral swaar getref deur die opeenvolgende vlugteling-golwe uit KwaZulu. Te midde van al dié chaos en barbarisme staan die leier Moshweshe uit vir sy wysheid en menslikheid. Langs die Caledonrivier het hy vlugtelinge verwelkom en vernuftig van die berglandskap gebruik gemaak om sy mense teen die voortdurende aanslae van Shaka, Mzilikazi en ander te beskerm. Aan die einde van daardie tydperk was die BaSotho van Koning Mosheshwe in ‘n stabiele nasie verenig wat tot vandag onafhanklik is. Wes van die noordelike Drakensberge, langs die Wilgerivier in die huidige Harrismith-distrik, het die BaSia- en die BaTlokwa-stamme naas mekaar gewoon. Die totemdier van die BaTlokwa is die wilde kat, vandaar die benaming Wildekatmense. Die krygsmanne van die BaTlokwa het swart skilde, swart volstruisveer hooftooisels en swart mantels en skouermantels gedra. Monyalwe, die dogter van hoofman Mothaba van die BaSia het met Mokotjo, die hoof van die BaTlokwa getrou. Na die dood van haar man in 1813 was die koninklike gesin van haar aangenome stam aanvanklik vyandig. Hulle het haar as ‘n vreemdeling en indringer beskou, en probeer verhinder dat haar seun Sikonyela die nuwe kaptein van die BaTlokwa word. Monyalwe staan beter bekend as die skrikwekkende Mantatisi, die berugte vrouekryger van die Wildekatmense wat dood en verwoesting gesaai het van die
Oranjerivier in die suide tot by Botswana in die noorde. Monyalwe het die naam Mma Nthatisi verkry na die geboorte van haar dogter Nthatisi. “Her attractive face with its sweet expression complemented a tall, slim and graceful figure, and her light complexion was pleasing to the darker hued baTlokwa. She had a pleasant manner accompanied by a keen intelligence, and was skilled at throwing a light battle-axe. All these attributes were retained long after the bloom of youth had faded, and despite the vicissitudes of war.” 2
Ten spyte van interne onrus en burgerstryd onder die BaTlokwa en pogings om haar te vergiftig het Mantatisi alle teenstand en vyandigheid oorkom. Sy is eindelik erken as die gerespekteerde heerser van die BaTlokwa, in die hoedanigheid van regent namens die minderjarige Sikonyela. Toe slaan die onheil uit die ooste toe. Op vlug vir Shaka, val Mpangazitha en sy Hlubi-stam die gebied uit Zululand binne:
“Hlubi warriors, under Mpangazita, who were fleeing from Matuowani and Shaka, struck swiftly and mercilessly. Huts went up in flames and the whole world became dark and ominous as the dense smoke blotted out a blood-red sun. Pandemonium broke out and not even the ingenious and cool-headed Mantatisi could restore law and order … Mantatisi’s cattle were driven off and her huts and granaries stripped. Beaten, but quite undaunted, Mantatisi was forced to retire temporarily to her old home among the Basea. Here she came out in her true colours and swiftly rallied her people and her army around her again” 3 Mantatisi en haar stam vind eers tydelike skuiling by haar vader se mense, die naburige BaSia, maar vertoef nie lank nie. Sy het besef dat daar nie genoeg kos vir albei stamme was nie en geweet dat die AmaHlubi inval uit die ooste maar net die begin was. Haar broer, leier van die BaSia, wou ‘n alliansie teen die AmaHlubi vorm maar sy het dit van die hand gewys omdat sy friksie tussen hulle twee stamme wou vermy. Intussen het nog ‘n Zulu generaal, Matiwane, vir Shaka gevlug op die hakke van Mpangazitha. Matiwane en sy AmaNgwane-stam val Mpangazitha uit die ooste aan sodat die AmaHlubi op hul beurt weer die land van die BaSia binneval. Net betyds lei Mantatisi haar stam weswaarts waar sy die bergvesting van Kurutlele naby Senekal by die BaFokeng verower. Die BaFokeng - mense van die oggendmis – vlug weswaarts. Daar was goeie rede vir dié optrede; ‘n kliënt van haar oorlede man wat hier gewoon het, het troppe beeste gehad waarvoor hy nooit betaal het nie, en nou het die BaTlokwa dit nodig gehad vir oorlewing. Daarna draai die Wildekatmense suid en volg die vallei van die Caledon- / Mohokare Rivier wat hulle by die toe-nog-onbekende Hoofman Moshwesh se bergvesting Butha-Buthe bring. Nadat die BaTlokwa die hutte in die vallei afgebrand, die vee gebuit en landerye gestroop het, volg hulle die Caledonrivier verder suid met die AmaHlubi wat hulle weer eens agtervolg. Die jaar was 1822.
Hierdie aanval het Moshweshwe laat besef dat Butha-Buthe weerloos sou wees teen ‘n uitgerekte beleg. Daarop het hy die byna onbegaanbare berg Qilwane uitgesoek wat hy tot Thaba Bosiu herdoop het en wat wel aan die belofte van ‘n veilige vesting deur dik en dun voldoen het. Na ‘n skermutseling met Mpangazita in die omgewing van die huidige Maseru, verruil die Wildekatmense die Caledonvallei vir die suidelike Vrystaat waar ‘n magdom krygers van verskille stamme by haar hordes aansluit. ‘n Ekspedisie na die Kaapprovinsie is gestuit deur die Oranjerivier wat in vloed was, waarop hulle weer die Caledonrivier oorsteek op pad na die noorde.
http://www.digitaljournal.com/img/7/4/6/4/4/7/i/5/2/2/o/SAS_Manthathisi.jpg http://harrismith.co/archives/4532 Mma Nthatisi – Warrior Queen by Rose Lund
Onder die mense van die Vrystaat het Mantatisi gou ‘n verskriklike reputasie opgebou. Tienduisende het voor haar hordes gevlug, sommige na die weste en noorde en ander weer oos na die skuiling wat die Drakensberge gebied het. “Meanwhile, frightening rumours had been sweeping across the interior of South Africa and had even reached the remotest villages of the Bechuanaland tribes. Stationed at the Kuruman mission, on the fringe of the Kalahari desert, was a young evangelist, the Rev. Robert Moffat, who wrote as follows of the disturbing news he had received of Mantatisi's exploits: “For more than a year, numerous and strange reports had at intervals reached us, some indeed, of such a character as induced us to treat them as the reveries of a madman. It was said that a mighty woman, of the name of Mantatee (Mantatisi), was at the head of an invincible army, numerous as locusts, marching onward among the interior nations, carrying devastation and ruin wherever she went; that she nourished the army with her own milk, sent out hornets before it, and, in one word, was laying the world desolate.” Moffat scoffed at these rumours, being convinced they had arisen as a result of the wars that were raging beyond the Drakensberg in Shaka's country.” 4
African Migration of Tribes 1818 – 1835
“Of great interest at this stage is a description by Stow of a typical Mantatisi raid. Before going into battle, the Batlokoa men removed their black shoulder mantles. Naked but for a loin-cloth, they covered their bodies with a pitch-black mixture of soot and fat. On their heads they donned feather cockades. Then, grasping their black shields in eager and fearless hands, they were ready to go to battle. First came their savage war-whoop (Mokosi) which was a bloodcurdling sound that struck terror into the hearts of all those who heard it. (This war-whoop, Chief Wessel Mota’s grandfather informed him, was like the call of a jackal, calling to another jackal: ‘Nya-a-a-a-a! Nya-a-a-a-a! Nya-a-a-a-a!) It was shouted forth, with the utmost venom and derision, not only on going into battle but also while the battle raged. In this way the Wildcat warriors never became separated or scattered but kept together in a solid and united front. Bold, courageous and utterly unyielding, the Wildcat warriors showed no mercy and asked for none! To die for their beloved queen was considered the highest privilege and honour. A Mantatisi warrior was once seen by the missionary Melville, with his back to a huge rock and with 10 assegais and as many arrows sticking into his body, keeping 40 of the enemy at bay. Yet another, mortally wounded, fought desperately with one knee on the ground, and plucking a spear out of his own body hurled it at the enemy. Rocks, when rolled down from above on to the Wildcat men, were struck at with their spears with the utmost contempt and derision. Indeed, the courage and intrepid fighting spirit of the Batlokoa men ceased only with death.” 5
Na ‘n verskroeide-aarde veldtog deur die Vrystaat, steek die Wildekatmense die Vaalrivier oor en betree die gebiede van die Tswana in wat vandag as Noordwes, die Noord-Kaap en Botswana bekend staan. Die grootste en welvarendste Tswana-stam was die BaNgwaketse onder Hoofman Makaba in die Kanye-distrik van suid-oostelike Botswana, noord van Mafikeng. Die naderende horde het vee geroof en statte afgebrand op pad na die koninklike kraal tussen die heuwels. Mantatisi se byna bonatuurlike reputasie het sommige van Makaba se verskrikte raadgewers oortuig dat die stam liewer moes vlug. Die wyse hoofman het egter al sy krygers opgeroep, tientalle lokvalle gestel en elke roete tot die kraal deeglik laat beman. Die mense van Mokaba was goed gevoed teenoor die aanvallers wat heelwat ontberings verduur het tydens hul lang tog uit die Vrystaat. In die eerste skermutseling is die voorhoede van die BaTlokwa uitgewis. Voordat die veldslag in ‘n totale nederlaag kon ontaard, het Mantatisi die stryd afgelas en na die ooste teruggeval. Hierdie terugslag in 1823 was die eerste keer dat die Wildekatmense die aftog geblaas het teen ‘n Tswana-Sotho stam. Desperaat vir kos, val Mantatisi toe die BaHurutse aan in die Zeerust omgewing. Hierdie verspreide stam was nie naastenby so heg verenig soos die BaNgwaketse van Makaba nie. Tshwenyane, die hoofstat van die BaHurutse is afgebrand en die inwoners uitgemoor. Groot getalle van die BaHurutse het die Kalahari ingevlug. Daarna het die BaRolong wat in die Mafikeng gebied gewoon het, aan die beurt gekom. Die BaTlokwa het die land van die BaRolong ook geplunder, hul dorpies verwoes en doodslag gesaai. Net soos die BaHurutse het baie van die BaRolong diep die Kalahari in gevlug, veral langs die loop van die Molopo Rivier. Volgende aan die beurt sou die vismense wees, die BaTlhaping, ‘n stam waartussen die sendeling Robert Moffat op Kuruman woonagtig was. Die land van 11
die BaTlhaping in vandag se Noord-Kaap Provinsie het die gebiede omvat waar dorpe soos Hartswater, Taung en Vryburg later sou ontstaan. Moffat het die hoofman en raadgewers van die BaTlhaping in die hoofstat Lithako/Dithakong byeengeroep. Daar het sommige van die raadgewers aanbeveel dat die stam skuiling in die Kalahari moes soek. Moffat het egter voorgestel dat die hulp van die Griekwas ingeroep word, en na Griekwastad in die suide vertrek. Die Griekwa kaptein, Niklaas Waterboer, het onmiddellik tot Moffat se versoek toegestem en sy manne opgeroep vir die ekspedisie. Op pad terug Kuruman toe merk Moffat op watter grootskaalse paniek Mantatisi onder die BaTlhaping gesaai het. Reuse stofwolke het in die lug gehang soos die mense en hul vee die statte verlaat, terwyl sekere areas reeds heeltemal verlate was. Elf dae nadat Moffat vertrek het om hulp te soek, daag ‘n kommando van ongeveer ‘n honderd Griekwas en Korannas by Kuruman se sendingstasie op, gewapen met voorlaaiers. By Lithako/Dithakong aangekom, sien hulle dat die BaTlokwa reeds die plek ingeneem met versterkings in die omgewing. Die veldslag het die volgende oggend op die vlakte by Lithako/Dithakong plaasgevind, waar Waterboer se perderuiters die BaTlokwa krygers met voorlaaiers bestook het en buite bereik van hul assegaaie gebly het.
“For several long minutes the atmosphere was charged with evil foreboding. Suddenly the hordes rose, lifted their voices in a terrifying war-whoop, spread out
fan-wise and converged on the horsemen. Waterboer's commando galloped out of range, turned and fired into the foremost lines of their frenzied pursuers. Never having encountered so mysterious a weapon as a musket, the Wild Cat People were momentarily taken aback. But then they continued the charge, loping over the corpses of their comrades and wrenching javelins and clubs from the hands of their wounded. As row upon row of the warriors careered into the Griqua bullets and tumbled to its death, a host of Fish People, armed with bows and arrows and poisonous barbed assegais, swarmed down the slopes of a coppice nearby, but so terrified did they become on seeing a handful of Mantatisi's men turn to face them that they turned tail. For almost three hours the Griqua pounded their enemy, pausing only to reload or retire beyond range of the assegais.” 6 Na ongever drie ure se skietery het die BaTlokwa die stryd gewonne gegee. Hope van hulle krygers is afgemaai maar nie ‘n enkele Griekwa is gewond nie. Na hierdie slagting het Mantatisi haar magte na Mafikeng in die noorde teruggetrek vanwaar hulle sporadies die oorblywende dorpies van die BaRolong geplunder het. Miskien omdat daar later niks meer oor was om te roof nie, trek die BaTlokwa ‘n paar maande later terug na die suide, oor die Vaalrivier die Vrystaat in.
Nou was die gebied woes en leeg, bestrooi met mensebeendere tussen afgebrande krale, onbewoon behalwe vir groepe mensvreters wat die grasvlaktes ‘n plek van nagmerries gemaak het vir vlugtelinge wat ongelukkig genoeg was om hulself in die onherbergsame gebied te bevind. Die agterhoede van die BaTlokwa het ook kannibale ten prooi geval. En weer eens doem een van die twee doodsengele op wat soveel jare vantevore die golwe van verwoesting uit KwaZulu gebring het: Matiwane en sy oorblywende AmaNgwane wat die uitgedunde Wildekatmense op die Vrystaatse vlaktes aanval voordat die stam nogmaals skuiling in die Caledonvallei vind. In die jaar 1825 het Matiwane die AmaHlubi verslaan en Mpangazitha gedood. Twee jaar later is Matiwane se magte aansienlik uitgedun deur aanvalle van beide Shaka en Mzilikazi, waarna die oorblywende AmaNgwane die Oranjerivier oorgesteek het na Thembuland. ‘n Botsing met Britse soldate in 1828 het die stam laat verbrokkel. Op uitnodiging van Dingane het Matiwane na KwaZulu teruggekeer waar hy in 1829 vermoor is. Koning Moshweshwe het asiel aan sy ou aanvallers, die Wildekatmense verleen toe Mantatisi vir oulaas na die Caledon terugkeer. Van 1827 af was die vredeliewende Moshweshwe – op Thaba Bosiu verskans in tye van gevaar – vir alle praktiese doeleindes die meester van die Caledonvallei. Die kryger-koningin van die BaTlokwa het eindelik tot ruste gekom op die bergvesting Merabing/Marabeng in die Leribe distrik, ‘n plato omring deur styl kranse met net twee ingange aan die westekant. Ongeveer 14 000 mense het hier skuiling gevind. Sikonyela het hom daar naby op Jwalaboholo gevestig. In haar laaste jare het Mantatisi huwelike gereël tussen haar en Moshweshwe se kinders om die alliansie tussen die BaSotho en die BaTlokwa te verseël.
“Because Of Manthatisi’s notoriety, all Sotho-Tswana raiders became known as “boo-Mmanthatisi”, or “Mantatee Horde” by the English. Known also as the “Destroyer of Nations”, she was only stopped from entering the Cape Colony by British Forces near Aliwal North. Eventually Manthatisi settled her people on the Marabeng Mountains. Although portrayed as an evil woman by some contemporary Europeans, she was a strong, capable and popular leader, both in war and peace. Her popularity is clearly indicated by the fact that instead of her people being known as Tlokwa, they became known as ‘Manthatisi’. Unlike other chiefs who fell victim to the Difaqane wars, she successfully kept her people together in the midst of frequent raids by Nguni groups to the south.” 7 Volgens Andrew Smith wat Mantatisi in 1834 ontmoet het, was Sikonyela toe reeds die onbetwisbare leier van die BaTlokwa. Gewoonlik was Mantatisi baie spraaksaam, maar nie in haar seun se teenwoordigheid nie. Sy was duidelik versigtig om nie sy gesag uit te daag nie. Hulle getalle het weer toegeneem; die MaPuthing en die BaSia, nou onder leiding van Mantatisi se broer Letlala, het by die Wildekatmense aangesluit. Teen 1833 was die stam sowat 30 000 sterk nadat groepies BaSotho en oorblyfsels van die AmaHlubi en AmaNgwane ook deel van die stam geword het. Sikonyela was ’n suksesvolle en sterk militêre leier, wat vir ‘n verdere twintig jaar die vrede en stabiliteit van sy bure ondermyn het – deur byvoorbeeld die roof van Zulubeeste - totdat hy in 1853 beslissend deur Moshweshwe verslaan is. Hy het eers na Bloemfontein, en daarna na Herschel in die Transkei uitgewyk waar hy in 1856 oorlede is. Koningin Mantatisi is in Augustus 1848 oorlede en op Jwalaboholo naby Ficksburg begrawe. Beide die orale oorlewering en Europese reisigers se ooggetuie verslae weerspreek die narratief dat sy ‘n een-oog monster was wat haar krygers in gevegte gelei het.
Volgens die BaTlokwa was sy verstandig en bemind deur haar mense. Sy het gevegstaktieke vir haar krygers ontwerp maar nie self aan gevegte deelgeneem nie. Hulle het haar in later jare Mosayane genoem. Mosayane (“Kleintjie”) figuurlik as troetelnaam omdat Mantatisi ‘n lang vrou was. “What is remembered about her in the traditions is revealing of her character … which was sometimes distinctively that of a woman. For example, on one occasion “Mantatise sent the fighting men to forage for grain for the children”… At a time when granaries were empty from drought and the traditional foraging and gathering activities of women and children put them in danger of kidnapping by outsiders, women and children were at risk of starvation. In no other place in the traditions is the welfare of children ever a consideration, suggesting that Mantatisi’s concern reflected sensitivity to the needs of the more vulnerable members of society which a man might have overlooked.” 8
Geographical Map of Lesotho
*1 Becker, Peter. A Comparative study of Strategy in Tribal Warfare in the 19th century. Military History Journal Vol 1 No 3 - December 1968. http://samilitaryhistory.org/vol013pb.html *2 Lund, Rose. Mma Nthatisi – Warrior Queen. http://harrismith.co/archives/4532 *3 Sharratt, Enid. Queen Mantatisi of the Wildcat Killers. Published in the Sunday Times Magazine Section on 10 November 1968. http://harrismith.co/archives/4305 *4 Becker, Peter. A Comparative study of Strategy in Tribal Warfare in the 19th century. Military History Journal Vol 1 No 3 - December 1968. http://samilitaryhistory.org/vol013pb.html *5 Sharratt, Enid. Queen Mantatisi of the Wildcat Killers. Published in the Sunday Times Magazine Section on 10 November 1968. http://harrismith.co/archives/4305 *6 Becker, Peter. Path of Blood. Longmans, Green & Co, London, 1966. Pages 68 – 69. *7 Wikipedia http://en.wikipedia.org/wiki/Tlokwa_tribe *8 Eldredge, Elizabeth A. A South African Kingdom: The Pursuit of Security in Nineteenth-Century Lesotho. Cambridge University Press, Cape Town, 1993. Pages 137 – 138.
The Aftermath Of The Mfecane: Manthatisi And Sekonyela Of The Tlokwa. http://newhistory.co.za/part-2-chapter-4-the-aftermath-of-the-mfecanemanthatisi-and-sekonyela-of-the-tlokwa/ Becker, Peter. A Comparative study of Stregy in tribal warfare in the 19th century. Military History Journal Vol 1 No 3 - December 1968. http://samilitaryhistory.org/vol013pb.html Becker, Peter. Path of Blood. Longmans, Green & Co, London, 1966. Bryant, A T. Olden Times in Zululand and Natal. Longmans, Green & Co. London, 1929. Cobbing, Julian. The Mfecane as Alibi: Thoughts on Dithakong and Mbolompo. Journal of African History, 29 (1988), pp. 487-519. http://eprints.ru.ac.za/1319/1/Mfecane.pdf Du Preez, Max. Mantatisi: The woman history continues to ignore. City Press. 2009-09-20 http://www.citypress.co.za/Columnists/MaxduPreez/Mantatisi-Thewoman-history-continues-to-ignore-20090921 Eldredge, Elizabeth A. A South African Kingdom: The Pursuit of Security in Nineteenth-Century Lesotho. Cambridge University Press, Cape Town, 1993. Ezakwantu Gallery. The Ba Tlokoa of Southern Africa. (Batlokwa - Ba Tlokwa Tlokwe - Batlokoa - baTlôkwa).. http://www.ezakwantu.com/Tribes%20-%20Ba %20Tlokoa%20-%20Tlokwa%20-%20Tlokwe%20-%20South%20Sotho.htm How, Marion. An alibi for Mantatisi. African Studies Volume 13, Issue 2, 1954. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00020185408706932 Liesegang, Gerhard. Nguni Migrations Between Delagoa Bay and the Zambezi, 1821-1839. African Historical Studies, Vol. 3, No. 2 (1970), pp. 317-337 http://www.ngonipeople.com/2010/08/nguni-migrations-between-delagoabay.html Lund, Rose. Mma Nthatisi – Warrior Queen. http://harrismith.co/archives/4532
Matthews, Z K. A Short History of the Tshidi Barolong. Reprinted from Fort Hare Papers, June 1945. http://umkndsp01.unisa.ac.za/xmlui/bitstream/handle/10500/5566/ZKM_A2_42_P art1.pdf?sequence=1 Nuwe Geskiedenis. Die Mfecane: Die Wanorde Versprei. http://nuwegeskiedenis.co.za/deel-2-hoofstuk-4-die-mfecane-die-wanordeversprei/ Nuwe Geskiedenis. Die Nadraai Van Die Mfecane Manthatisi En Sekonyela Van Die Tlokwa. http://nuwegeskiedenis.co.za/deel-2-hoofstuk-4-die-nadraai-van-diemfecane-manthatisi-en-sekonyela-van-die-tlokwa/ Ramoroka, Malose Daniel. The History of the Barolong in the District of Mafikeng. University of Zululand, 2009. http://uzspace.uzulu.ac.za/bitstream/handle/10530/401/Ramoroka %20barolong.pdf?sequence=1 Stow, George William and Theal, George McCall. The Native Races of South Africa. REPRINT. Aurora, IL, Kessinger Publishing Co, 2007. Tlokwa Tribe. http://en.wikipedia.org/wiki/Tlokwa_tribe Tyrrell, Barbara. Tribal Peoples of Southern Africa. Books of Africa, Cape Town, 1968.
http://africa.theworldatlas.net/lesotho/map.html http://www.ezakwantu.com/Tribes%20-%20Sotho%20-%20Basotho%20-%20Lesotho.htm http://www.ezakwantu.com/Tribes%20-%20Sotho%20-%20Basotho%20-%20Lesotho.htm http://www.palgrave.com/history/shillington/resources/maps/Map18.1.jpg http://www.ngonipeople.com/2010/08/nguni-migrations-between-delagoa-bay.html
Kopiereg word streng voorbehou. Geen gedeelte van hierdie dokument mag op enige manier gereproduseer word sonder toestemming van die outeur nie. ©Pieter Uys. 2012. Skrywer. ©Clair Cantrell. 2012. Navorser.
Mantatisi, Kryger Koningin Van Suid-Afrika deur Pieter Uys en Clair Cantrell by Pieter Uys88 viewsEmbedDownloadDescriptionIn sy boek Olden Times in Zululand and Natal, skryf A.T. Bryant: "Many nations have had their Boadiceas, but none greater than Mantatisi. She was no ordinary Umfazi, but a born Amazon!"; En in The ...In sy boek Olden Times in Zululand and Natal, skryf A.T. Bryant: "Many nations have had their Boadiceas, but none greater than Mantatisi. She was no ordinary Umfazi, but a born Amazon!"; En in The Races of South Africa skryf die geskiedkundige George Stow die volgende: "The courage and cunning of this famous woman would alone fill a whole book. A fiery Amazon, many of her followers believed that she nourished her invincible army with her own milk!" Monyalwe staan beter bekend as die skrikwekkende Mantatisi, die berugte vrouekryger van die Wildekatmense wat dood en verwoesting gesaai het van die Oranjerivier in die suide tot by Botswana in die noorde.Interests: Types, ResearchRead on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.Copyright: © All Rights ReservedDownload as DOC, PDF, TXT or read online from ScribdFlag for inappropriate contentShow moreShow less