Verstommend oorspronklik | Netwerk24
Deur Loftus Marais 23 Desember 2019 00:00
Gedigte oor die dood van 'n ouer is iets wat poësielesers taamlik gereeld teëkom.
Afskeidneem van die ma of die pa is, kan 'n mens argumenteer, een van die oertemas van die digkuns.
Ek dink aan van prof. Louise Viljoen se akademiese werk oor Breytenbach – oor die aflegging van die biologiese, die metafisiese, die politieke en die letterkundige vaders in sy werk.
Die verhouding tussen rou en die digkuns is 'n intieme een. 'n Mens is deesdae ook nogal bewus van verskynsels soos die Avbob-poësiekompetisie en -bundel.
Dis in dié konteks dat ek so uit die veld geslaan is deur Stephen Sexton se debuut If All The World And Love Wer­e Young – 'n skitterende werk waarin hy die dood van sy ma verwoord in die beelde en terme van, en hier kom die verrassing, die 1990-televisiespeletjie Super Mario World. Dit pak hierdie oertema op 'n verstommend oorspronklike manier.
Ek ken die wêreld van Super Mario Brothers (waarop World 'n opvolg was) danksy vele oorslaapnaweke destyds by laerskoolvriende wat "TV games" gehad het.
Op YouTube kan oningewydes gaan kyk hoe die hoofstukke van Super Mario World gespeel word. Dis nogal verbasend hoe verslawend dit is om na te kyk. Die eenvoudige grafika, die helder kleure, Mario wat hol en op skilpaaie se koppe spring, die piep-piep-pop van die elektroniese musiek . . .
Sexton gebruik hierdie gegewens om die donker wan-avontuur van sy ma se kankerdood op te roep. As sleutel tot die bundel skryf hy oor 'n foto wat sy ma geneem het: hy, wat as kind voor die TV sit en die speletjie speel, aan sy linkerkant die Ierse landskap in 'n vensterruit. Dié twee "ruite" skuif in die bundel oormekaar: die natuurskoon en die beeldelemente van "Dinosaur Land".
Die Mario-konsep en -struktuur kon in 'n mindere digter se hande net 'n slim truuk gebly het, maar Sexton is uiters vaardig, regdeur, tot op die vlak van reëlsamestelling en woordkeuse: "One of the worlds I live in is as shallow as a pane of glass", "As the world of the living peers / out into the world of the dead as the isle is full of noises / as the draught catches the blue door as its keyhole's made of nothing", "the ducks coursing in a chev­ron on the water", "the sound / of our river trickles up to our bridge and she can hear now these / sun-tempered waters of Venice fountains in the hospice courtyard / two Saturns of memory big jumble sale of the mind morphine / how much does this cost (darling) whatever do you call this thing?"
If All The World And Love Were Young is, eenvoudig gestel, die beste poësie wat ek in járe gelees het.