Die slak, die mier en ‘n baie slim gogga | SkalkSkryf
« Lipstick op ‘n Buddhis se dipstick?
Evol en die Crazies »
Die slak, die mier en ‘n baie slim gogga
Mei 7, 2009 deur Louwie
Op aanvraag en soos belowe, die storie van die mier en die slak.
(ook genoem die spiespunt lewerslak)
Dicrocoelium dendriticumDicrocoelium dendriticum occurs in the bile ducts of the sheep, goat, ox, deer, pig, dog, donkey, hare, rabbit, elk, coypu and rarely man.
Hamsters, cotton rats, white rats and guinea-pigs are also susceptible and the Syrian hamster is the most satisfactory laboratory host.
The fluke is 6 – 10 mm lang and 1.5 – 2.5 mm wide. The body is elongate, narrow anteriorly and widest behind the middle. The cuticle is smooth. The oral sucker is smaller than the ventral. The testes are slightly lobed and lie almost tandem, immediately posterior to the ventral sucker, with the ovary directly behind them. The vitelline glands occupy the middle third of the lateral fields. Behind the gonads the central field is occupied by the transverse coils of the uterus, filled with brown eggs. (E.J.L.Sousby: Helminths, Artropods and Protozoa of Domesticated Animals: 1982)
Die lewensiklus van die slak is eintlik wat dit so uniek maak. Anders as by ander trematode, gaan hierdie slak deur twee tussengashere voordat dit die finale gasheer besmet. Hoe wetenskaplikes die siklus ontdek het, is ‘n storie op sy eie. Daar is mense wat beweer dat die 2de Wêreldoorlog eintlik uitgebreek het omdat die Amerikaners en die Duitsers op dieselfde tyd die deurbraak gemaak het en die data gelyktydig gepubliseer het. Hulle het toe oorlog verklaar omdat elkeen die ander beskuldig het van diefstal van inligting.
Die eerste tussengasheer van hierdie lewerslak is ‘n grondslak (hoofsaaklik Zebrina detrita in Europa en Cionella lubrica in Noord Amerika, alhoewel 29 ander spesies ook as eerste tussengasheer kan optree.)
Wat gebeur is dat die volwasse lewerslak in die dier se lewer eiers produseer wat dan saam met die dier se mis uitgeskei word. Die mis met die slak eiers beland op die grond en die grondslak vreet die mis en neem so die eiers van die lewerslak in. Die lewerslak eiers broei uit in die grondlslak se maag; and migrate to the mesenteric gland where they grow to polymorphous sporocysts lacking a distinct cuticle. ‘n Tweede geslag sporosiste word geproduseer en hulle produseer weer op hulle beurt 200 tot 400 serkaria, maar slegs onder vogtige omstandighede na ‘n tydperk van droogte. Hierdie serkaria versamel in skuimballe in die slak se dop (die pulmonary chamber, met ander woorde die slak se long). Sodra die dag temperatuur daal word hierdie skuimballe uit die grondslak se long vrygestel en kleef dit aan plantmateriaal vas.
So word die eerste siklus van die lewerslak deur die grondslak voltooi.
Draf tussengasheer nommer twee, die nederige maar hardwerkende mier (genus Formica) op die verhoog, en van hier af raak dinge inderdaad interessant.
In Amerika is tussengasheer nommer twee Formica fusca, en in Europa is dit F fusca en F cunicularia.
Die mier eet die skuimballe en so beland die serkaria in die maag van die mier waar dit verander in metaserkaria. So veel as 128 metaserkaria kan in een mier ontwikkel oor ‘n tydperk van 26 tot 62 dae, afhangende van omgewings temperatuur.
Een van die metaserkaria in die mier se maag beweeg nou na die mier se brein toe. Die super slim metaserkaria in die mier se brein dwing die mier in die aand teen ‘n grashalm op sodra die temperatuur onder 20 ºC daal. Hoog teen die grashalm op veroorsaak die metaserkaria dat die mier aan die grashalm vas byt en sluit dan die mier se kake sodat hy nie weer kan afklim nie. Indien daar nie ‘n skaap of bees of enige ander van die finale gashere deur die nag of vroeg oggend verby gekom het en die gras saam met die mier gevreet het nie, dan, sodra die temperatuur weer bo 20 ºC styg word die mier se kake weer ontsluit en die mier kan rustig saam met sy maters met sy dagtaak voortgaan. Kom die aand en die temperatuur daal benede 20 ºC, dan gaan die mier weer terug graspol toe en klouter gedienstig teen die gras op en byt vas tot die volgende dag, of tot die regte gasheer die gras gevreet het.
Sodra die finale gasheer die gras met die mier vreet beweeg die metaserkaria na die dier se galbuis en van daar na die lewer waar dit ontwikkel tot volwasse slakke waar dit vir so lank as ses jaar sal bly en eiers produseer.
Interessant is dat die super slim metaserkaria wat in die mier se brein gaan sit nie besmetlik is nie. Sy lewenstaak is om die mier teen die grashalm te laat opklim en te laat vas byt sodat sy maters deur die finale gasheer ingesluk kan word om die dier te besmet en so die siklus te gaan voort sit.