Goed en Kwaad Deel 3 – Die belofte van 'n beter wêreld - Willie Booyens
Goed en Kwaad Deel 3 – Die belofte van 'n beter wêreld
Deur Willie Booyens op 1 Mei 2016
Die versugting van mense om te leef in 'n bestel vry van kwaad en ander onheil is seker so oud soos die mensdom self. Aan onheil soos natuurrampe kan die mens bitter min iets aan doen. Aan die menslike produk, naamlik kwaad, wel. Maar getuig die geskiedenis nie dalk dat so 'n versugting net ooroptimistiese wensdenkery is nie?
Die mensdom is onderhewig aan voortdurende verandering want die bestel van tyd-ruimte, en alles wat daarin is, getuig van verandering – so anders as die vreemde bestel van tydloosheid. Een van die grootste drywers van verandering in die sienswyse van mense kollektief of individueel, is die feit dat mense afsterf en daarmee saam die onaanvaarbare sienswyses, polities en andersins, wat hulle bevorder het.
Thomas Kuhn word beskou as die vader van die konsep "paradigma verskuiwing." Dit is term wat gebruik word wanneer grondverskuiwende nuwe konsep/te die plek van die ou konsepte en sienswyses inneem. Dit vind gewoonlik plaas, volgens Kuhn, as aanhangers van ouderwetse oortuigings se invloed taan met afsterwe.
Natuurlik kan beskouings ook natuurlikerwys uitgedien raak want die gevolge van sodanige sieninge veroorsaak meer rampspoed as goed.
Evolusionêre verandering van mense se lewens- en wêreldbeskouing skep die moontlikheid dat die mensdom, gegewe tyd, ten goede kan hervorm.
Die geskiedenis toon die geweldige vordering wat die mensdom gemaak het van barbarisme tot beskaafdheid. Maar volmaaktheid lê steeds ver in die verskiet. Verskeie hoogwatermerke in die ontwikkeling na beskaafdheid kan uitgewys word met natuurlik verskeie laagtepunte. Maar ek dink dit is twee tree vorentoe maar merendeels net een tree terug
Van die uitstaande hoogtepunte vir die mensdom is die afskaffing van slawerny en ontwikkeling van die heerskappy onder die wet. Daarmee saam maak 'n relatief moderne ontwikkeling naamlik menseregte stadig maar seker sy invloed sigbaar in die nuwe tydvak van globalisering.
Slawerny was op 'n stadium 'n heel aanvaarbare praktyk onder 'n groot deel van die mensdom. Wetgewing het slawerny uiteindelik verbied. Maar slegs 'n paar geslagte later is die konsep van slawerny in die harte van mense 'n kwadelike onding. Wetgewing is eintlik nou oorbodig want die mensdom het slawerny in hulle morele oortuiging, verwerplik gemaak. Die potensiaal bestaan dat ander kwadelike gedrag mettertyd inherent verwerplik geag gaan word. Sodanige evolusionêre ontwikkeling het 'n meer permanente effek op die mens en die mensdom anders as die dwingelandy van wette en gebooie wat poog om gedragsverandering te bewerkstellig.
Die vlugteling situasie in veral Europa gaan 'n geweldige langtermyn effek tot gevolg het op die ontwikkeling van die mensdom. As mens oorlog maak gaan daar vlugtelinge ontstaan en moet iemand die gevolge dra. Kanselier Merkel het besluit om een miljoen vlugtelinge te ontvang. Dit is 'n manmoedige stap wat veel gevaar kan inhou vir haar land en ook vir minstens Europa. Maar vir die vlugtelinge wat 'n veiliger toevlug ontvang het, het die wêreld 'n beter plek geword.
Maar wat eintlik belangrik is vir die doeleindes van hierdie skrywe is die verklaring van die status waarmee die vlugtelinge ontvang word. Die vlugtelinge word met dieselfde status van menswaardigheid ontvang as waarop Duitse burgers geregtig is volgens die Duitse grondwet.
Menseregte is hoog op die agenda van leidinggewende mense en organisasies. Die moderne menseregte-aksies is sterk op pad om "misdaad teen die mensdom" as 'n immoreel in die harte van mense te vestig. Die wêreldhof in Den Haag speel deesdae 'n beduidende rol en ek voorsien dat al hoe meer lande gaan inkoop in die aksies van hierdie liggaam.
Ek glo dat dit net 'n kwessie van tyd is dat regerings bitter moeilik oorlog sal kan verklaar teen ander lande weens die gevaar van aanklagte van misdaad teen die mensdom. Hiermee saam moet kennis geneem word van onder andere "The Universal Declaration of Human Rights" en "The Convention on Prevention and Punishment of the Crime of Genocide." Sodanige aksies is evolusionêr besig om al hoe meer invloed uit te oefen. Sukses sal ander organisasies aanspoor vir verdere aksies.
Die omarming van beginsels wat 'n beter wêreld poog te skep
Talle gelowe, indien nie almal nie, het een of ander konsep wat sy aanhangers lei in 'n poging om die wêreld 'n beter plek te maak.
So ook het die Bahai'i geloofsgroep, met sy interessante geskiedenis, in 1985 'n verklaring aan wêreldleiers en gewone mense voorgelê. Die verklaring begin met die aanhef: To the People of the World. The Great Peace towards which people of good will throughout the centuries have inclined their hearts, of which seers and poets for countless generations have expressed their vision, and for which from age to age the sacred scriptures of mankind have constantly held the promise, is now at long last within the reach of the nations. For the first time in history it is possible for everybody to view the entire planet, with all its myriad of diversified peoples, in one perspective. World peace is not only possible but inevitable. It is the next stage in the evolution of the planet – in the words of one great thinker "the planetization of mankind."
Maar die broodnodigste aspek wat nodig is om 'n beter wêreld te skep is die uitwissing van kwaad, die donker kant van menswees. As 'n kuur gevind kan word teen menslike kwaad sal talle aspekte in plek val om die wêreld 'n beter plek te maak. Sien ook die bespreking van Goed en Kwaad Deel 2 – April 2016.
Deel van die ideaal om 'n beter wêreld te skep, beteken onder andere dat vooroordele teenoor ander godsdienste, tale, kulture en etnisiteite versag en eventueel verdwyn. Dit mag vreemd en selfs huidig ondenkbaar klink vir ons in die suidelike punt van Afrika, waar Afrikaners spook om identiteit te handhaaf.
Die potensiaal vir 'n beter bedeling lê sluimerend ingebed in die Christendom, afwagtend om geaktiveer te word om kragtig by te dra om 'n beter bedeling oor grense heen te skep. Hierdie potensiaal word omvang in die konsep van die Koninkryk van God/Hemel. Die potensiaal kort waarskynlik 'n gebeurtenis(se) van uiterste beproewing om stukrag te verleen aan die resep van 'n leefwyse wat sal bydra tot heil vir die mensdom. Miskien sal dit 'n natuur- of ekonomiese ramp van universele omvang vereis om die impetus te verskaf om die voordele vir die mensdom van die navolging van die "Weg" (die praktyk tot die verwesenliking van die Koninkryk) aanloklik, selfs noodsaaklik te maak,
Die "WEG" is die boodskap en evangelie VAN Jesus in teenstelling met die evangelie OOR Jesus.
Jesus van Nasaret het gepoog om die konsep te vestig van die lewenswyse, later genoem die WEG, waar volgelinge daarvan medeskeppers word van 'n bestel wat Hy noem die koninkryk van God/Hemel. Dit is my mening dat die koninkryk van God op aarde, in sy volmaakte vorm, uiteindelik, minstens iets van 'Hemel op Aarde' sal meebring. Vervolgens kry die oproep "Julle moet dan volmaak wees, soos julle hemelse Vader volmaak is – You therefore must be perfect, as your heavenly Father is perfect." (Matt 5:48) nuwe betekenis.
Die geskiedenis getuig van mense wat, ten spyte van hul tekortkominge of hul oortuigings synde teïsties, ateïsties of agnosties, wat medeskeppers was en is in die evolusionêre proses van skepping van aspekte van die Koninkryk van God.
Ons blyk op pad te wees teen wil en dank. Maar die Christendom sal, in 'n klemverskuiwing, 'n aanpassing, selfs 'n paradigma skuif maak, wat die proses om die wêreld 'n beter plek te maak, onderskraag. Meer oor die paradigmaskuif in 'n opvolg artikel.