Nuuskommentaar: RommelstatusArgieffoto Ons ken almal die grappie van die aangeklamde man wat kort-kort van sy bier in sy hempsak afgooi. Toe ’n ander klant gaan hoor waaroor dit gaan, is die gekoringde net erg skoorsoekerig. En toe loer daar nog ’n gekoringde muis by die sak uit en beledig sommer die ander man se kat. Dit is seker die naaste vergelyking waarmee ’n voortvarende Malusi Gigaba se optrede teenoor die graderingsagentskappe sedert hy as minister van finansies aangestel is, beskryf kan word. Terwyl die land se kredietwaardigheid ’n liederlike knou weg het sedert pres. Zuma sy hand heeltemal oorspeel het deur van Pravin Gordhan ontslae te raak, en Gigaba met sy rits struikelslae as minister in ander portefeuljes, as nuwe minister van fnansies aan te stel, was Gigaba se optrede net te veel kapokhaantjie-agtig. Hy het, soos van hom verwag sou word, met (van) die kredietgraderingsagentskappe in gesprek getree, en die gesprekke het volgens sy lofprysers “robuus” verloop! Miskien sou die agentskappe hulle nie veel aan die kaartmannetjie se “robuustheid” steur nie, maar as ’n nuwe minister van finansies sulke taal gebruik soos “radikale” en selfs “verandering” terwyl sy land se ekonomiese lewe aan ’n draadjie hang, is in geen geselskap juis baie intelligent nie. Ná Gordhan gepos is het sommige ekonome gemeen dat minstens sommige kredietgraderingsagentskappe uit hul hersieningskedule kan tree, en die land reeds die afgelope naweek sou afgradeer. So iets gebeur nie sommer nie, omdat talle prosesse wat oor lang tydperke fyn ontleed word, as’t ware gekortsluit word. So ’n ongeskeduleerde afgradering is ’n drastiese stap en dui in effek daarop dat ’n soort noodtoestand ontstaan het waarteen beleggers beskerm moet word. Suid-Afrika is toe die naweek uitgespaar, maar reeds die Maandag het Standard & Poor’s die land tot rommelstatus afgegradeer. Volgens die ekonoom Dawie Roodt sal dit lank neem om die skade te herstel. Moodys kan dalk Vrydag volg, maar Fitch kan enige tyd toeslaan. Die ironie is dat daar belowende tekens was dat die Suid-Afrikaanse ekonomie begin verbeter. Die rand het belowend teen die dollar verstewig. Sedert Zuma se onverantwoordelike stap het die rand weer aanhoudend bly tuimel. Die rommelstatus het, wat minstens een graderingsagentskap betref, nou ’n werklikheid geword. Die vraag is nou hoe om daaruit te ontsnap? Dit is in elkeen van ons se hande om omstandighede so gou as moontlik só te verander dat die rommelstatus sou gou as moontlik omgekeer kan word. Die teenwoordigheid van Zuma is egter nie hierby ingesluit nie.