Begroting: Gigaba sê oor kernkrag, NGV en droogteMalusi Gigaba, minister van finansies, tydens die begrotingsrede 2018 (21 Februarie 2018) Foto: Elmond Jiyane, GCIS Malusi Gigaba, minister van finansies, het Woensdag gesê Suid-Afrika kan nie bekostig om sy kernkragprogram uit te brei nie, en bygevoeg die land se steenkoolstasies verskaf tans voldoende elektrisiteit. “Sedert die verklaring deur die president in Davos het nog niks verander nie. Ons kan dit nie bekostig nie,” het hy tydens ŉ mediakonferensie net voor sy begrotingsrede in die parlement gesê. Hy het verwys na die uitlating deur Cyril Ramaphosa, in daardie stadium adjunkpresident, by die Wêreld Ekonomiese Forum. Gigaba het reageer op ŉ vraag waarom die begroting nie voorsiening maak vir nuwe kernkragaanlegte nie – iets wat deur Jacob Zuma gedryf is. Gigaba het gesê kernkrag bly deel van die land se geïntegreerde hulpbronneplan, maar dit is iets wat “later gewysig kan word”. “Indien ŉ elektrisiteitstekort intussen homself voordoen, is dit onwaarskynlik dat die regering op kernkrag sou besluit, gegewe die koste.” Hy het gesê die Medupi-kragstasie, een van die grootstes in die wêreld, is besig om beduidend die prentjie te verander wat kragopwekking betref. Nasionale Gesondheidsversekering Gigaba het tydens sy begrotingsrede in die parlement gesê tesourie het ŉ bykomende R4,2 miljard opsy gesit vir die NGV. Altesaam R700 miljoen is opsy gesit vir 2018/19, R1,4 miljard vir 2019/20 en R2,1 miljard vir 2020/21. Dit sal alles deur wysigings aan die mediesebelastingsubsidie gefinansier word. Hy het gesê dit is deel van die regering se plan om die lewensverwagting van Suid-Afrikaners tot minstens 70 jaar te verhoog teen 2030. Droogteverligting Gigaba het ook aangedui dat R6 miljard beskikbaar gemaak word in die 2018/19 finansiële jaar vir droogteverligting. “Groot dele van die land word geteister deur erge droogtetoestande en dit plaas baie druk op die waterverskaf van nagenoeg 4 miljoen inwoners in Kaapstad.” Hy het bygevoeg dat, alhoewel Kaapstad en ander dele in die Wes-Kaap onder druk geplaas is, is daar ook kleiner dorpe in die Noord-Kaap en Oos-Kaap, insluitend Nelson Mandelabaai, wat geraak word. Hy het gesê waterbesparing moet ŉ prioriteit wees terwyl die land steeds ŉ swakker reënval beleef met waterskaarste. Hy het gesê die regering sal so ver as moontlik poog om werksverliese in plaasgemeenskappe te verhoed, deur tydelik die Werk vir Water-program te verhoog. “Finansiering vir waterinfrastruktuur-projekte sal in die wysigingsbegroting gemaak word. Die begroting sal verligting ter waarde van R473 miljoen in 2018/19 bied aan provinsies en munisipaliteite.” Hy het bygevoeg dat ander voorwaardelike toelaes ook geherprioritiseer kan word om op rampe te reageer. Die regering sal ook seker maak dat sy damkapasiteit in die land verhoog. Gigaba het gesê R91,6 miljard sal spandeer word aan die opgradering, uitbreiding en instandhouding van water-infrastruktuur. Altesaam R34 miljard sal oor dieselfde periode spandeer word aan waterdienste, hoofsaaklik deur munisipale toelaes.