Tolkien se meesterstukke nou ook in Afrikaans - StellenboschNews.com
Tolkien se meesterstukke nou ook in Afrikaans
2020-05-25 | Books
– Bo: Protea Boekwinkel in Stellenbosch. Foto: Twitter.
Heelwat nuwe boeke is nou by Proteaboekhuis te koop om die lang ure van die inperkingstyd te verwyl. Hier is so 'n bietjie inligting oor drie boeke wat vir verskillende lesers sal help om die tyd om te kry.
OUTEUR: Lily Murray
ILLUSTRASIES: Chris Wormell
Ontdek die fassinerende gediertes wat miljoene jare gelede oor die aarde geheers het in hierdie natuurwetenskapmuseum in drukvorm. Maak kennis met van die kleinste geveerde wesens tot die enorme plantvreters wat die aarde laat skud het wanneer hulle beweeg het. Dit is saamgestel met die deskundige insette van, onder andere, paleontoloë.
Lily Murray, wat al van kleintyd af stories uitdink, is die skrywer van 'n verskeidenheid kinderboeke, fiksie sowel as niefiksie, oor onder andere dinosouriërs en warmbrakke wat weggekom het. Die Chris Wormell is 'n ervare illustreerder wat bekend is vir prenteboeke soos George and the Dragon.
Die boek is veral gemik op leerders wat gefassineer word deur dinosourusse, maar 'n praggeskenk vir enigeen wat meer oor die oerwêreld en sy interessante gediertes te wete wil kom. Almal van agt tot 80 wat hou van dinosourusse sal dit geniet.
Dinosourium deur Lily Murray. Foto: Verskaf.
Die Heerser van die Ringe: Die Koning keer terug, vertaal deur Kobus Geldenhuys. Foto: Verskaf.
Die Heerser van die Ringe: Die Koning keer terug (3)
OUTEUR: J.R.R. Tolkien
GENRE: Fiksie / Fantasie
"Drie Ringe vir die elfkonings onder die hemelwerf, sewe vir die dwerghere in klipsale gekroon, nege vir mense, gedoem om te sterf, een vir die Donker Heer op sy donker troon
in die land van Mordor waar die skaduwees draal.
"Een Ring om oor almal te heers, een Ring om hulle te vind, een Ring wat almal bring en in die duisternis saambind in die land van Mordor waar die skaduwees draal."
Die Kameraadskap van die Ring raak by afsonderlike avonture betrokke soos hulle sending voortduur. Aragorn, onthul as die verborge erfgenaam van die antieke Konings van die Weste, snoer kragte saam met die Ruiters van Rohan teen die magte van Isengard, en neem deel aan die desperate oorwinning van die Horingburg. Merry en Pippin, wat deur die orke gevang is, ontsnap na Fangorn-bos en kom daar in aanraking met die ente. Gandalf keer wonder bo wonder terug en verslaan die bose towenaar, Saruman. Intussen vorder Sam en Frodo op die pad na Mordor om die ring te vernietig, vergesel deur Sméagol-Gollum, wat steeds met sy "kosbare skat" behep is.
Ná 'n geveg teen die reusespinnekop, Syspin, laat Sam sy meester vir dood agter. Frodo lewe egter steeds, maar is in die hande van die orke. En intussen trek die leërmagte van die Donker Heer saam.
J.R.R. Tolkien se grootse werk is al as 'n heroïese liefdesverhaal sowel as klassieke fantasiefiksie beskryf. Die verhaal is om die beurt komies en ongekunsteld, epies en diabolies; en ontvou te midde van tallose toneelveranderinge en karakters in 'n denkbeeldige wêreld wat totaal oortuigend uitgebeeld word.
Hoewel J.R.R. Tolkien se ikoniese Die Heerser van die Ringe geen bekendstelling nodig het nie, is die Afrikaanse vertaling daarvan 'n geweldig opwindende eerste. Tolkien self was baie krities oor die vertaling van sy werk ("That this is an 'imaginary' world does not give [the translator] any right to remodel it according to his fancy, even if he could in a few months create a new coherent structure which it took me years to work out," skryf Tolkien in 'n brief aan sy uitgewer met betrekking tot die Nederlandse vertaling van die teks), en Janie Oosthuysen se vindingryke dog uiters sensitiewe benadering tot die wêreld van Middel-aarde skep 'n verbeelde werklikheid wat tegelykertyd bekend én splinternuut is.
Kobus Geldenhuys is die vertaler van Die Twee Torings en Die Koning keer terug, en is bekend vir sy kinderboek¬vertalings van outeurs soos J.K. Rowling en Roald Dahl. In 2015 het hy die Elsabé Steenbergprys vir vertaalde kinder- en jeugliteratuur in Afrikaans ontvang vir Cressida Cowell se Hoe om jou draak te tem: Hoe om Drakonees te praat, en in 2018 vir M.G. Leonard se Kewerknaap. In 2016 is hy met die Alba Bouwerprys vir kinder- en jeugliteratuur bekroon vir sy vertaling van Michael Morpurgo se Hoekom die walvisse gekom het.
Wild en Klippe wat val deur Philip Rademeyer. Foto: Verskaf.
Hierdie trilogie is geskik vir aanhangers van fantasie – jonk sowel as oud. Die Afrikaanse teks maak wel 'n relatief komplekse werk leesbaarder en meer verstaanbaar vir 'n jonger fantasiegehoor – hier dink 'n mens byvoorbeeld aan jong tieners wat die filmweergawe ken, maar nog nie kans sien vir die Engelse boeke nie.
Wild & Klippe wat val
OUTEUR: Philip Rademeyer
In Wild word 'n jong meisie, Vlooi, op 'n plattelandse dorp in 'n hok aangehou. Haar gedrag toon meer ooreenkomste met diere as mense en sy loop handeviervoet. Dié drama, ondersoek wat die mens méns maak. "Die stuk vra vrae oor wat menswees nou eintlik is," sê Rademeyer. "Is dit biologie, is dit taal, is dit hoe ons omgaan met ander mense? Watter eienskappe is eie aan die mens? En is menswees en 'n menslike bewussyn beter as nie-menswees nie, om soos 'n dier in 'n aanhoudende, onbewuste teenwoordige tyd te lewe? Die stuk poog om menswees, die mens, vreemd te maak deur dit wat ons as vanselfsprekend aanvaar, te betwyfel."
Kannetjie, 'n verstandelik gestremde seun, woon in 'n hondehuis op 'n afgeleë plaas. 'n Soort Kain en Abel-storie. Kannetjie het 'n fassinasie met sterre en meteore en dit verwys na die klippe wat val. Sy boesemvriend Abrie keer ná amper 15 jaar terug. As seuns was hulle onafskeidbaar, nou is hulle vreemdelinge vir mekaar. Terwyl die twee terugdelf die verlede in verskiet die een ster ná die ander.
Rademeyer het in hierdie twee dramas stories wat 'n sterk aanspraak maak op temas tussen mens en dier – die grys areas, die korrelasies asook die botsings. En sy skrywerstem is diep gewortel in die natuur buite die metropole of voorstede. Met Wild en Klippe wat val het die opwindende jong dramaturg-regisseur Philip Rademeyer teaterliefhebbers gaande.
Philip Rademeyer is 'n dramaturg, regisseur en ontwerper. Sy werk word gereeld by feeste en teaters regoor Suid-Afrika opgevoer. Hy het ook al vir radio en televisie geskryf, en sy filmdebuut gemaak as regisseur van die vollengte film Skemerson (Palama Productions). Plaaslik is sy werk al met verskeie toekennings en benoemings bekroon, onder meer by die KykNET Fiëstas, die Fleur du Caps, by die US Woordfees en Aardklop, asook die Nasionale Kunstefees. In 2019 het Klippe wat val die ATKV-Woordveertjie vir Dramateks gewen, en in 2017 is Wild vir dieselfde prys benoem.
Wat sê resensente:
Oor Klippe wat val: "Dis boeiend omdat jy as gehoorlid so sterk ingetrek word deur hierdie storie wat na aan die been van aktuele sake sny," sê Wayne Muller van INK.
"Sy karakters leef, beleef en wroeg tussen sand, klip, grond, hondehokke, maan, sterre en daar waar mense eerlikheid en sterk geloof soos paspoorte dra. Maar wat altyd weerspieël word in sy tekste is die dogmatiese verhoudings tussen karakters waarin 'n gehoorlid 'n relevansie of representasie kan sien. Van boesemvriende na vreemdelinge… Van werkers na familie… Van kleur na bloed… Van klippe na verskietende sterre…"