Ramaphosa waarskynlik veilig ‘vir nou’Die ANC-verkiesingskonferensie by Nasrec in Johannesburg (Foto: Marco Longari/AFP) Die eerste dag van die ANC se 55ste verkiesingskonferensie het die toon aangegee vir die res van die party se konferensie. ŉ Chaotiese begin Prof. André Duvenhage, politieke ontleder en navorsingsdirekteur by Fokusarea Sosiale Transformasie, beskryf die eerste dag as mankoliekerig met talle registrasieprobleme wat opgeduik het. “Die ANC-konferensies is maar meestal losserige affêres. Dis gewoonlik nie goed georganiseer nie, maar ek dink dit is hierdie keer [selfs] in terme van hulle eie standaarde onder standaard.” Die atmosfeer van die konferensie dui daarop dat konflik moontlik kan eskaleer volgens Duvenhage – selfs tot op ŉ punt van algehele disfunksionaliteit. Dit is egter volgens hom meer waarskynlik dat die prosesse van die konferensie voltrek sal word met die leiersverkiesing wat afgehandel word. Ramaphosa het vriende en vyande Duvenhage meen dit het duidelik na vore gekom dat daar enersyds ŉ groot gevaar vir Ramaphosa bestaan, maar andersyds is daar ook groot ondersteuning vir hom. Ramaphosa was tydens sy toespraak met tye skynbaar ontsenu deur die groot ontwrigtings. Met ander tye het hy egter weer sterk in beheer gelyk met groot toejuiging wat van die skare vir talle van sy opmerkings. Dit is waarom dit aldus Duvenhage bloot nie so eenvoudig gaan wees om Ramaphosa te verwyder nie – veral nie tydens die huidige konferensie nie. President Cyril Ramaphosa by Nasrec (Foto: IHSAAN HAFFEJEE / ANADOLU AGENCY / Anadolu Agency via AFP) Ongelukkigheid oor uitslae verwag Wat wel duidelik is, is dat almal in die ANC waarskynlik nie gelukkig met die uitslae van die leiersverkiesing gaan wees nie. Duvenhage meen dat mobilisasie verwag kan word rondom die nuutverkose leierskap se faksieverdeling met selfs moontlike wegbreekgroepe wat verwag kan word. Daar is na bewering reeds bepaalde partye gestig – na beide faksionele kante toe – om die verloorders te akkommodeer indien dit nodig sou wees. Groot onsekerheid oor die faksieverdeling van nuwe leierskap staan dus sentraal tot die konferensie. “Ek dink daar gaan baie sterker gefokus word op leiers en leierskapkwessies eerder as op beleidskwessies en ek dink die beleidskwessies gaan op nommer 99 deurgevoer word.” Zuma se hand uit die graf “Daar is min dinge wat meneer Zuma doen wat nie strategies of takties van aard is nie,” verduidelik Duvenhage. Die laatnagaankondiging van privaat vervolging van president Ramaphosa was sonder twyfel ŉ berekende skuif. Net soos wat Zuma berekend die konferensie op ŉ sekere tyd betree en ontwrig met dreunende steunsang, volgens Duvenhage. Hierdie ontwrigting en ondermyning deur Zuma gaan egter waarskynlik nie ŉ onmiddellike impak op die uitkoms van die konferensie hê nie. Vir die doeleindes van die konferensie is dit onwaarskynlik dat Zuma se eskapades ŉ politieke impak op Ramaphosa sal hê. “Party goed plant jy om oor vyf jaar te oes, en sommige goed plant jy om oor ŉ jaar […] te oes.” Oudpresident Jacob Zuma ontmoet van sy ondersteuners tydens ‘n takvergadering in Kwaximba (Foto: RAJESH JANTILAL / AFP) Al hierdie skuiwe van Zuma hou voordele vir sy faksie in – hetsy op die korttermyn of die langer duur. Duvenhage verduidelik dat Ramaphosa se opponente hom waarskynlik die konferensie sal laat oorleef net om hom later te verwyder. Sodoende hoef alle onderlinge politieke skuiwe nie nou dadelik ŉ impak te hê om in die groter prentjie sin te maak nie. Dit beteken dat Ramaphosa se oorlewing van die konferensie nie noodwendig dui op sy langtermynoorlewing in die party nie. Dag twee van die konferensie Die tweede dag van die ANC se verkiesingskonferensie beloof om ŉ belangrike een te wees met talle deurslaggewende agendapunte wat wag. Die verkiesing van die president, nasionale voorsitter, sekretaris-generaal en tesourier-generaal is sekerlik die sentrale gebeurtenis van die dag.