Staatskaping hoort nou tot verlede – RamaphosaPres. Cyril Ramaphosa. Meer as ŉ duisend dae nadat die eerste getuienis voor die kommissie na staatskaping aangehoor is, sê pres. Cyril Ramaphosa die uitkomste van die kommissie gaan pogings versterk om weg te breek van die staatskapingsera. Ramaphosa het verlede week in sy hoedanigheid as president van die land voor die kommissie getuig. Slegs enkele ander getuies moet nog voor die kommissie verskyn. Ramaphosa sê in sy weeklikse nuusbrief selfs voordat adjunkregter Raymond Zondo, kommissievoorsitter, se bevindings en aanbevelings oorhandig word, kan mense saamstem dat die kommissie se werk reeds van onskatbare waarde was. “Oor die verloop van drie jaar het ons getuienis aangehoor oor beweerde korrupsie op ŉ massiewe skaal. Ons het gehoor van optrede wat gelei het tot die diefstal van miljarde rande se staatsgeld. Ons het gehoor hoe talle staatinstellings en staatbeheerde ondernemings doelbewus verswak is.” Die president sê die bekendmaking van die aard en omvang van staatskaping het nie agter geslote deure plaasgevind nie, maar dat dit vir die hele land uitgesaai is en dat dít gehelp het om openbare vertroue in die demokrasie en die manier waarop dit openheid en deursigtigheid bevorder, verhoog het. Ramaphosa sê ook dank is verskuldig aan die groot getal mense, sommige van hulle onbekend, wie se optrede tot die vestiging van die kommissie gelei het. “Dit is danksy hulle dat ons nou van staatskaping in die verlede tyd praat. “Staatkaping het nie op sy eie tot ŉ einde gekom nie. Dit is beëindig deur die optrede van Suid-Afrikaners van oral oor wat op verskillende gebiede gewerk het om die waarde van ons konstitusionele demokrasie te herstel. Dit is nou ons plig om te verseker dat dit nooit weer toegelaat word om te gebeur nie.” Ramaphosa sê hoewel die staatskapingsera verby is, is korrupsie nog nie verslaan nie. “Bedrog en korrupsie kom steeds voor en is diep gewortel in die openbare en private sektore. Hoewel dit dalk nie op die skaal van staatskaping is nie, kom die misdadigheid ons land duur te staan, dit verswak ons instellings en ontneem Suid-Afrikaners van talle basiese geleenthede.” Hy sê hoewel korrupsie op sy beste immoreel is, is dit te midde van ŉ humanitêre krisis veel erger. “ŉ Mens praat hier van die laakbare optrede in die verkryging van goedere en dienste wat benodig is in ons stryd teen die Covid-19-pandemie. Ons het vinnig opgetree om korrupsie te stuit, diegene verantwoordelik daarvoor te identifiseer en stappe teen hulle te doen. Dit is bewys van ons verbintenis om korrupsie uit te roei.” Ramaphosa sê die skade wat staatskaping aan die land aangerig het, was diep en gaan nog jare lank gevoel word. Verskeie regulasies is egter verskerp, die Spesiale Ondersoekeenheid (SOE) is by magte om alle Covid-19-verwante bewerings van korrupsie te ondersoek en die besonderhede van alle Covid-19-verkrygingskontrakte is beskikbaar vir almal om te sien. Hy sê ander stappe in die stryd teen korrupsie en staatskaping sluit in die versterking van instellings soos die Nasionale Vervolgingsgesag, die Inkomstediens en die polisie. Nuwe instellings, soos die Ondersoekende Direktoraat is op die been gebring, terwyl die SOE se spesiale tribunaal help om gesteelde geld te herwin. “Ons het die leierskap by verskeie strategiese staatsbeheerde instellings verander en begin met die proses om dit weer finansieel en operasioneel te versterk.” Ramaphosa gee egter toe dat die stryd voortduur en op sommige plekke veel stadiger is as wat verwag is. Dié kwessies geniet egter aandag.