Die kollig is op jou en almal wag vir die oomblik wanneer hulle ’n gedeelte van jou optrede of spraak kan uitwys as “plattelands”, met ’n woeste, aalwynbitter-nasmaak en deeglike klem op “plát”.
’n Mens besef nie volkome dat jy ’n plattelander is totdat jy behoorlik met die stedelike spesie in kontak gekom het nie – hulle wat selde ’n voet uit hul natuurlike betonoerwoud sit en nie sonder die daaglikse wegneemkoffie kan klaarkom nie. Ek meen, waarmee anders gaan ons dan nou die oseane besoedel?
Volgens hulle maak die feit dat jy in ’n dorp sonder ’n Woolworths, McDonalds of die een of ander oliebol-kettingwinkel grootgeword het, jou ’n Bear Grylls wat die dorre vlaktes moes troef om oorlewing.
Die feit dat my wortels in die Noord-Kaap lê, voorsien my wel gereeld van ’n goeie geselskap-afskoppertjie, want stedelinge vind dit skynbaar net so interessant om met ’n plattelander te gesels as om ’n National Geographic-dokumentêr te kyk.
Op die dorp is daar mos net een watergat waar die manne oor ’n paar biere selfs harder skinder as die gepermde tannies by die salon. Die dorp se skindersentrale staan nooit stil nie en as jy nie weet wat drie huise verder aangaan nie, word jy beslis as agter die tyd beskou.
Op die platteland speel die kinders nog karretjies, bak modderkoekies of gaan klim die klipkoppies uit en die ouers soek na enige verskoning om ’n kerkbasaar te reël of ’n boekklub te stig.
En hoewel die platteland dikwels as een groot, onherbergsame hoop klippe, stof en ’n leliker woord vir niks beskryf word, bly dit vir stedelinge byna die interessantste kenmerk van ’n plattelander te wees.
Waar is jou aksent? Hoekom praat jy so plat? Hoe oud was jy toe jy jou eerste bok geskiet het? Almal op die platteland is sekerlik ’n bietjie rassisties? Kan jy ooit in die stad bestuur? Ek sal nooit drie ure na die naaste groot dorp kan ry nie. Jy kan seker goed sokkie, nè?
En hoewel ek, met ’n glimlag en ’n slot op my deur, die Kaap deesdae huis noem, sal ek my kinderjare op die platteland vir niks verruil nie. Nie vir vuil winkelsentrums of peperduur pretparke nie.
Met al hierdie vrae en aanmerkings kan ek nog vrede maak, maar moet nooit die fout maak om die platteland voor ’n plattelander af te jak nie. Plattelanders is nie verniet bekend vir taalgebruik wat ’n kerkraadslid se snorhare sal laat rys nie.
Ek sien myself nou as ’n hibried wat albei habitatte kan navigeer. Ek weet hoe om botter te maak, wors te stop, ’n koei te melk, met ’n langloopgeweer te skiet en hoe om myself sonder die internet besig te hou. Ek weet wel ook hoe om kitskos by ’n drive-through te bestel, op Engels nogal, hoe om ’n Uber te kry en hoe om die kaart van ’n inkopiesentrum te lees. Ek kan ook in my bloedrooi karretjie met die NC-nommerplaat soos ’n besete padvark in die N1-verkeer ry, selfs al reën dit.
Soos die meeste gebore plattelanders wat hulself deesdae in ’n stad bevind, voel ek heel trots op my gedeelde burgerskap. ’n Nuwe spesie leef dalk al vir jare onder ons neuse. ’n Spesie wat enige terrein met selfvertroue en die nodige vaardighede vir oorlewing kan trotseer.
So, meneer Attenborough, u word hartlik uitgenooi om hierdie spesie te kom besigtig. Ek dink selfs ’n man van u kaliber sal dit interessant vind.