Speelse Dr. Seuss in Afrikaans vertaal deur De Vos | Netwerk24
Deur Elretha Britz 08 November 2019 12:44
Rymvertalings is nie so maklik as wat dit lyk nie, sê Philip de Vos wat vanjaar vier kinderboeke van Dr. Seuss in Afrikaans vertaal het. Dié veelsydige kunstenaar het met Elretha Britz oor sy skryfwerk en ander talente gesels.
"Hier en daar, ja, hier en daar, woon snaakse goed, sowaar! Ontmoet 'n Jing wat sing, 'n Goks wat boks en ander diere met vreemde maniere in hierdie snaakse stories waar teenoorgesteldes, kleure, getalle en allerhande lawwe dinge ontdek word."
Dié prikkelende woorde is ter aankondiging van vier Dr. Seuss-boeke wat die bekende Philip de Vos in Afrikaans vertaal het en deur Protea Boekhuis uitgegee word.
Een vis twee visse rooi vis blou vis, Hoe die Grons Kersfees gesteel het, Horton hoor 'n hoe! en Kan ek vir my 'n troeteldier kry? is rymvertalings vir kinders wat nie so eenvoudig is as wat dit mag klink nie, sê De Vos.
"Dit is gespesialiseerde vertaling en volgens my die moeilikste van al die genres om te vertaal. Jy durf nie van die skets afwyk nie en moet terselfdertyd die metrum behou. Veral Horton hoor 'n hoe! en die Grons het my grys hare gegee. Dit het regtig lank geneem voordat ek tevrede was."
De Vos sê hy het 'n uitstekende aanvoeling vir metrum omdat hy musikaal is en vroeër as 'n operasanger vir die destydse Kruik opgetree het. Tog het hy twee weke aan elkeen van dié uitdagings gebeitel terwyl hy prosa in 'n ommesientjie kan kaf draf.
Dr. Seuss, 'n Amerikaanse skrywer, se kinderboeke is wyd bekend en The Grinch who stole Christmas, die Engels vir Hoe die Grons Kersfees gesteel het, is verskeie kere as animasierolprente verwerk.
Volgens De Vos is die humor in Dr. Seuss se werk belangrik om kinders aan die lees te kry. Dié Amerikaanse skrywer, wat as Theodor Seuss Geisel gedoop is, het sowat 60 kinderboeke geskryf en geïllustreer, waarvan 600 miljoen eksemplare verkoop is en vertalings in 30 tale beskikbaar is. Hy is in 1991 oorlede.
De Vos is 'n veelsydige kunstenaar wat alles wat hy aanpak op die hoogste vlak uitvoer. Fotografie is eintlik 'n tydverdryf, maar sy foto's is van so 'n gehalte dat hy verskeie solo-uitstallings gehou en pryse gewen het, onder meer as algehele wenner van The Cape Times se kompetisie in 1983. In 2006 het Milieu verskyn, 'n boek met foto's van 130 kreatiewe Suid-Afrikaners wat hy afgeneem het.
Sy skryfloopbaan, waarvoor hy waarskynlik die meeste bekend is, het eers op 45 jaar begin. Volkse, speelse verse dikwels in limeriekvorm, is opgeneem in bundels soos Daar's bitterals in die heuningwals, Moenie 'n mielie kielie nie, Die Worcester Asporcester en Die deng van Gauteng.
Toe hy sukses smaak met Wolfgang Amadeus Muis het die een ná die ander kinderverhaal uit sy produktiewe pen verskyn.
"Alles wat ek doen, is intuïtief. Ek volg geen reëls nie. Ek glo nie die Afrikaans-Nederlands en Engels wat ek by Kovsies studeer het, het enige invloed op my skryfwerk nie," vertel De Vos uit sy tuiste in Groenpunt.
Hy is ook vir dié talent bekroon, met onder meer twee internasionale Ibby-pryse vir die vertalings van Die spree met foete en Die wolf wat outjie geskree het.
In 2015 het kykNET hom met 'n Fiësta vir sy lewensbydrae vir musiek, woord- en visuele kuns in Suid-Afrika bekroon.
Dié 80-jarige oefen steeds elke dag in 'n gimnasium en stap gereeld op die promenade. Dit is ter afwisseling van die "derduisende" foto-negatiewe wat hy tans uitsorteer, skandeer en op Facebook plaas.
Vir skryf- en radiowerk sê hy nooit nee nie en soos dit uit die onlangse Dr. Seuss-vertalings blyk, het hy nog lank nie sy slag met speelse woorde verloor nie.