PressReader - Kuier: 2017-04-05 - Vra Dr. Ge­ni­ne Soek jy raad oor ’n me­die­se pro­bleem?
Vra Dr. Ge­ni­ne Soek jy raad oor ’n me­die­se pro­bleem?
Kuier - 2017-04-05 - DOKTERSADVIES -
Vraag SUK­KEL MET SOOI­BRAND
Hi dok­ter. Ek suf­fer vrees­lik met sooi­brand. Wat kan ek doen? Help as­se­blief, Dan­kie. SOEK VER­LIG­TING •
Dok­ter, ek soek raad om die suur in my lig­gaam te ver­min­der, as­se­blief. SIEK VAN DIE SUUR •
Dok­ter, ek kry baie sooi­brand, al eet ek nie sterk kos nie. Dit lyk of die suur som­mer net kom en dan voel ek naar ook. MOEGVAN LY
Ant­woord BES­TE LE­SERS
Baie men­se be­skryf sooi­brand (he­art­burn) as ’n bran­den­de en on­ge­mak­li­ke ge­voel in jou keel of net on­der jou bors­been. An­der er­vaar dit as ’n pyn­li­ke of bran­de­ri­ge ge­voel in die boon­ste deel van die buik of bors of as ’n suur of bran­de­ri­ge smaak in die keel en dan moet hul­le da­de­lik reg­op sit.
’n Klein groe­pie men­se vind dit moei­lik om a­sem te haal en be­gin hees klink om­dat die maag­su­re die stem­ban­de en lug­weë kan ir­ri­teer. Ge­reel­de op­bring van win­de is ook al­ge­meen.
Die lae sluk­derm het ’n sfink­ter (ge­spier­de ring na­by die ein­de van die sluk­derm na­by die di­a­frag­ma) wat ver­hoed dat die maag se in­houd op­waarts vloei om­dat dit soos ’n een­rig­ting klep werk. Sooi­brand ge­beur wan­neer die lae sfink­ter té ont­span­ne of los is en dan die maag se suur­in­houd toe­laat om op te stoot in die sluk­derm. Dié te­rug­vloei (re­flux) is meer al­ge­meen wan­neer die maag baie maag­suur of kos be­vat en wan­neer daar ’n toe­na­me in druk in of op die maag is. As dit ge­reeld ge­beur, sal die suur die weef­sel van die sluk­derm be­ska­dig. OOR­SA­KE: • Dran­kies soos sjo­ko­la­de, pep­per­mint, kof­fie, vrug­te­sap­pe en al­ko­hol. • Vet­te­ri­ge kos­soor­te ver­groot die kan­se van sooi­brand om­dat die vet-in­houd die voed­sel lan­ger in die maag laat bly. • Wan­neer jy oor­ge­wig is, ver­hoog die vet in die ab­do­men die druk­king daar bin­ne wat kan ver­oor­saak dat die voed­sel-in­houd in die maag in die sluk­derm op­be­weeg. • Swan­ger­skap: Die sluk­derm se sfink­ter ont­span weens hor­moon­ver­an­de­rings en die ver­gro­te baar­moe­der ver­meer­der die druk op die buik en die maag. • Rook ver­hoog die pro­duk­sie van maag­su­re. • Se­ke­re me­di­ka­sie. • Hard­ly­wig­heid om­dat dit die druk­king in die buik­hol­te ver­hoog. • Jou lig­gaams­po­si­sie (lê of buk). • Ba­bas se sfink­ter is nog nie heel­te­maal ont­wik­kel nie, dus braak hul­le mak­li­ker. DI­AG­NO­SE: Die simp­to­me mag voor die hand lig­gend wees, maar in­dien jou dok­ter on­se­ker is of as die simp­to­me ver­er­ger, kan ’n gas­tro­sko­pie ge­doen word. Dit be­hels die“sluk”van ’n baie klein ka­me­rat­jie so­dat die sluk­derm, maag­wand en du­o­de­num (deel van die dun­derm ag­ter die maag) on­der­soek kan word. Dis pyn­loos met lig­te ver­do­wing en kan in die dok­ter se spreek­ka­mer ge­doen word. Soort­ge­ly­ke simp­to­me: 1. Pyn op die hart (an­gi­na): Dit is ge­woon­lik ty­dens oe­fe­ning, maar wan­neer die an­gi­na er­ger raak, kan dit selfs ty­dens rus­pe­ri­o­des ge­beur. As die pyn by die arm af­be­weeg, gaan sien da­de­lik ’n dok­ter. 2. In­flam­ma­sie van die maag­wand: Gas­tri­tis of maags­we­re. Pro­beer dit só ver­hoed: • Pro­beer ge­wig ver­loor en hou op rook. • Ver­my groot en vet­te­ri­ge maal­tye. • Be­perk kof­fie en al­ko­hol. • Lig die kop­pen­ent van jou bed met om­trent 15 cm. Be­han­de­ling: •
Teen­suur­mid­dels: Ge­bruik dit ná e­tes of voor sla­pens­tyd. Dit het ne­we-ef­fek­te soos win­de­rig­heid, hard­ly­wig­heid en di­ar­ree. • Drink teen-maag­suur­ta­blet­te. • C­hi­rur­gie (o­pe­ra­sie) met ’n la­pa­ro­sko­pie waar­in die sfink­ter van die sluk­derm ver­sterk word.
Sooi­brand ge­beur wan­neer die lae sfink­ter té ont­span­ne of los is en dan die maag se suur­in­houd toe­laat om op te stoot in die sluk­derm.