Verpleegkunde as 'n loopbaan vir mans - Solidariteit GildesSolidariteit Gildes Verpleegkunde as 'n loopbaan vir mans - Solidariteit Gildes
Tuis / Verpleegkunde / Verpleegkunde as 'n loopbaan vir mans
In 1974 het Sybrand de Beer die eerste manlike matrone in Suid-Afrika geword. In sy boek ‘Hulle noem my matrone’ wat in 2016 gepubliseer is, vertel hy van sy loopbaan as verpleër. Hy het in die vyftigerjare op die ouderdom van 17 jaar gedurende skoolvakansies in die Johannesburgse Algemene Hospitaal begin werk. Omdat algemeen aanvaar is dat verpleegkunde oorwegend 'n beroep vir vroue was, het mense hulle wenkbroue gelig oor manlike verpleërs. Ondanks al die uitdagings wat hy in die gesig moes staar, het Sybrand grense verskuif en die weg gebaan vir jongmanne wat ’n loopbaan in verpleegkunde wil volg.
Deesdae is daar heelwat meer mans wat die beroep beklee as dekades gelede. In 2017 was daar volgens die statistieke van die Suid-Afrikaanse Raad vir Verpleegkundiges 27 647 (9,6%) mans as verpleegkundiges geregistreer, in vergelyking met 258 865 (91,4%) vroue.
Fasie Smith, nasionale kliniese en besigheidstrategiebestuurder vir Advanced Health, het in 1980 sy opleiding as algemene verpleegkundige voltooi. “Ek kom uit 'n groot familie en my ouers kon nie bekostig om my universiteit toe te stuur nie. My ma was ’n verpleegkundige en dit was vir my ’n aantreklike opsie, omdat ek opleiding kon ontvang en terselfdertyd ’n bietjie geld verdien. Ek is ’n baie sensitiewe persoon wat omgee vir ander mense – en veral vir siek mense. Ek was nie een dag spyt dat ek die keuse gemaak het nie; as ek my lewe kon oor hê, sou ek dit weer doen!”
Smith het ’n driejaardiploma in algemene verpleegkunde verwerf en teoretiese en praktiese opleiding ontvang terwyl hy gewerk het. Elke jaar het hy vir vier maande aan die Sharley Cribb Verplegingskollege in Port Elizabeth studeer en terselfdertyd praktiese opleiding by die Provinsiale Hospitaal in Port Elizabeth ontvang. Hy het elke jaar die Suid-Afrikaanse Verplegingsraad-eksamens afgelê. Na verwerwing van die diploma het hy as professionele verpleegkundige gewerk en het verloskunde by die Sandford Kraaminrigting in Port Elizabeth gedoen. In 1989 het hy ’n graad in verpleegkunde aan die Universiteit van Port Elizabeth verwerf. Met hierdie graad agter sy naam kon Smith in verpleegopleiding en -administrasie asook gemeenskapsverpleegkunde registreer. “Ek het onlangs ’n Meestersgraad aan die Universiteit van die Witwatersrand verwerf. In hierdie beroep is dit normaal om jou lewe daaraan te wy om jou kennis te verbreed en in voeling te bly met moderne verpleegpraktyk.”
(Vir meer inligting oor verpleegkunde-opleiding, raadpleeg die Suid-Afrikaanse Raad vir Verpleegkundiges se webtuiste http://www.sanc.co.za/)
Daar is vir seker bevorderingsgeleenthede, aldus Smith. In sy loopbaan het hy van onder tot heel bo aan die beroepsleer gevorder. Dit neem baie tyd in beslag en verg voortdurende opleiding en studie, asook deursettingsvermoë. 'n Mens kan in 'n hospitaal werk, sou jy dit verkies, maar jy kan ook spesialiseer in byvoorbeeld beroepsgesondheid, of teater- en traumaverpleegkunde.
Indien jy as man 'n loopbaan in verpleegkunde oorweeg, maar jou nie kan vereenselwig met die terme ‘suster’ en ‘matrone’ nie, gee Smith die versekering: “Alhoewel hierdie beroepstitels algemeen bekend is by die publiek, praat ons nie eintlik meer van suster of matrone nie. Die benamings het al etlike jare gelede verander en daar word verwys na professionele verpleegkundige (suster) en verpleegdienstebestuurder (matrone).”
“My benadering was nog altyd om ander mense te behandel soos ek self behandel wil word. Almal wat ek versorg het, het dus nog altyd 'n positief gesindheid teenoor my openbaar. Toe ek verloskunde gedoen het, was dit vir my aanvanklik baie moeilik, maar die pasiënte het my dadelik aanvaar omdat ek in die uitvoer van my take en optrede teenoor pasiënte altyd baie professioneel was. Jou houding weerspieël jou bekwaamheid en omgee en ’n sagmoedige gesindheid bring jou ver.”
Die voordele verbonde aan hierdie beroep? “Ek kon met mense werk, ook in spanverband, en het deur die jare baie vriende gemaak. Ek kon in ander lande gaan werk – ek het vir sewe jaar as verplegingsdirekteur in Engeland gaan werk.”
En die nadele? “Min geld, lang ure!”
Smith se raad aan ’n matriekseun wat verpleegkunde oorweeg maar nog onseker is? “As dit jou droom is – doen dit! Maak seker jy styg uit bo ander, probeer altyd die beste wees, wees vriendelik en versorg mense soos wat jy wil hê jou eie familie versorg moet word. Volg jou droom na!”