'n Ateïs in die Bacchus Kult — alternatief
'n Goeie vriend het onlangs ophou drink. Sy keuse vir 'n geheelonthouerleefstyl het sy lewe verander. Hy het 20kg verslank, sy selfvertroue het toegeneem en dis asof 'n oog van positiewe kalmte uit hom stroom. Maar geheelonthouding het ook iets vreemds onthul. Sy alledaagse bestaan het in 'n tipe godsdienstige ervaring verander. Die soort waar dwepers koning kraai en dié wat nie konformeer nie onderdruk. "Dis soos om 'n ateïs in die beskonke, bloeddorstige Bacchus Kult te wees," sê hy. Nou ja, my vriend is soms ietwat aansitterig. Maar die vergelyking tussen drinkers en kultiste vra om ondersoek. Want jy sien, die meerderheid is altyd verkeerd.
In Easy Way to Control Alcohol maak Allen Carr 'n treffende argument vir contrarianism:
As nege mense almal saamstem, dan is dit sterk bewyse dat hulle reg is. Dus sal die tiende persoon nie met hulle verskil mits hy absoluut seker is dat hy reg is nie. Veronderstel die nege is almal slimkoppe en kenners oor die onderwerp. Dít is selfs nog meer rede vir die tiende persoon om absoluut seker van homself te wees indien hy van mening verskil. Veronderstel 999 mense stem saam. Hoe meer mense wat eenparig saamstem en gerekende kenners is, hoe skraler die kans dat jy iemand gaan vind wat hulle sal teenstaan. Indien jy wel so 'n persoon vind, is hy óf 'n dwaas, óf absoluut seker van sy feite.
Homo sapiens bestaan al vir minstens 150 000 jaar. Meeste argeoloë reken artefakte soos die Löwenmensch en Venus beelde en die grotskilderye in Chauvet Grot uit die Latere Steentydperk (50 000 – 13 000 v.C.) getuig van hierdie mense se godsdiens-stelsels. Ons spesie skryf al vir 5200 jaar. Die Kesj tempellied van antieke Sumerië is ongeveer 4600 jaar oud. Dis die oudste godsdienstige teks. Daar is minstens 55 heilige geskrifte in verskeie godsdienste, en honderde gode. Daar is dosyne alkohol-gode en patron saints. Hier volg 'n klompie.
Bron: Wikipedia, godchecker.com.
Mense produseer sedert 7000 – 6650 v.C. drank in Sjina en die Midde-Ooste. Teen 5400 v.C. verskyn wyn in Iran. Teen 3000 v.C. gis bier in antieke Egipte en Babilon. Teen 2000 v.C. verskyn drank in voor-Hispaniese Meksiko en sowat 500 jaar later borrel dit oor na Soedan.
Sumeriese en Egiptiese tekste van 2100 v.C. vermeld die mediese gebruike van alkohol. In die Joodse bybel beveel Spreuke 31: 6-7 die volgende aan:
6Gee sterk drank aan hom wat gereed is om te beswyk, en wyn aan dié wat bitter bedroef is. 7 Laat hy drink en sy armoede vergeet en aan sy moeite nie meer dink nie.
Tussen ons ore sing 'n koor vrese: afsondering, siekte, gesloopte drome, armoede, lyding, verlies, verwerping, wanhoop, kwesbaarheid en die dood. Snap jy menslike gevoelens, snap jy waarom die spesie alkohol en gode skep – dié stelsels help ons cope.
Beide Christopher Hitchens se The Portable Atheist en Alain de Botton se Religion for Atheists bied 'n kritiese dog behulpsame blik rakende hoekom ons spesie godsdiens gebruik om te cope. Beide bied maniere oor hoe ons beter kan cope in en as 'n post-religieuse samelewing. Maar wat van die coping stelsels en bedrywe wat die mensdom rondom alkohol instel, onderhou en bevorder? Hoe funksioneer drinkery in ons samelewing? Wie word bemagtig? En wie kry seer?
Hoe funksioneer drinkery?
Homo sapiens is diere wat stories vertel. Vir die afgelope 6000 jaar vertel ons bepaalde stories oor alkohol. Selfs vandag vertel ons daai stories oor. Ons word opgelei om te glo dat beskaafde mense alkohol drink en dat alkohol verbruik hand-aan-hand (glas-in-die-ander-hand) gaan met 'n volwaardig menslike lewe. Hierdie boodskap deurdrenk popkultuur. Ons skryf en lees dit in romans, kookboeke, blogs en eet dit vir soetkoek op oor die kassie. Dis deurlopend in die werke of skindernuus van skrywers, kunstenaars en persoonlikhede soos Ernest Hemingway, Anthony Bourdain, Frank Sinatra, Charles Bukowski en Amy Winehouse. Stories oor drinkery sypel deur in gesprekke rondom manlikheid. Die Art of Manliness blog se wynopvoeding reeks vertel dit só oor: "Real men drink wine". Jaarliks is talle lokkettreffer-helde die soort karakters met murg in hul pype wat hul dop kan vat, soos byvoorbeeld James Bond, Tyrion Lannister, Jack Sparrow, Thor, Legolas en Wolverine. Die JM Coetzee's van die wêreld is skaars en word selde as waardige rolmodelle voorgehou en nagevolg.
Die mensdom (uitsluitend geheelonthouers) nuttig alkohol om feesviering of verdowing. Vriendskap, hofmakery, sake en vergifnisgebruike wentel daarom. Die gebruik van alkohol mag deugsaamheid onthul, maar loop meermaal op onheil en kwaad uit. Dit maak groot skade en is dikwels noodlottig: riskante gedrag, motorongelukke, lewerskade, verslawing en geskende verhoudings. George Vaillant skryf in The Triumphs of Experience: The Men of the Harvard Grant Study dat alkoholverslawing die deurslaggewende faktor in die proefgroep se egskeidings was.
Indien nóg ek, nóg jy, werklik voordeel trek uit hierdie stelsel, wie baat daaruit?
Wie word bemagtig?
Vra maar net: "Where is the money, Lebowski?" om kloutjie by die oor te bring. Wie verkry mag, geld, en invloed uit ons spesie se drinkery?
Die alkoholbedryf (produsente, verpakkers, verspreiders, bemarkers, verkopers, opvoeding- en sertifisering-organisasies soos die WSET & Court of Master Sommeliers), farmaseutiese maatskappye (medikasie en babbelaskure), die regering (belasting, polisiemag), motorbedryf (paneelklop en parte), en versekeringsmaatskappye (polisse).
Op 'n persoonlike vlak bedien drinkery daai dele van die brein wat die lewe nie kan of wil aanvaar soos dit is nie, dit staan in diens van vrees en die aakligste dele van ons patroonskeppende koppe.
Wie kry seer?
Naastenby veertien miljoen Amerikaners is verslaaf aan alkohol. In Ierland beset 1500 pasiënte elke nag beddens om rede drinkery. Al Jazeera berig dat Suid-Korea die land met die kwellendste drankprobleem is. Tog blyk dit onwaarskynlik dat die Koreaanse kultuur die stories wat dit aan haar lede betreffende drinkery oorvertel gou gaan verander. Dis onwaarskynlik dat hulle geheelonthouding as verset teen oorheersing sal kies.
Eggenote en kinders kry seer. Volgens die Amerikaanse Nasionale Alkoholisme en Dwelmverslawing Raad is alkohol, meer as enige ander onwettige dwelm, nouverwant aan geweldmisdaad, insluitend moord, verkragting, aanranding en kinder- en vrouemishandeling. Ongeveer drie miljoen geweldmisdade is jaarliks toe te skryf aan oortreders wat tiermelk gedrink het.
In Kaapland het die sogenaamde dopsisteem plaasarbeiders uitgebuit en die fondasie gelê vir 'n hoë aantal gevalle van alkoholverslawing en fetale alkohol sindroom. Drank teister die gemeenskap steeds.
Is jy gebreinspoel?
In On the Uses and Abuses of History for Life is Nietzsche die herrie in vir historici. Hulle het ons besoedel en heeltemal die kat aan die stert beet oor hoe ons die geskiedenis hoort te lees en wat ons daaruit hoort te leer. Ons moenie die geskiedenis in 'n onbetrokke manier lees ten einde uit te pluis hoe dinge in die verlede was nie. Dis onbenullig om die verlede sonder meer te bestudeer. Nee! Al rede om die geskiedenisboeke oop te slaan is om te grawe vir idees, begrippe en voorbeelde wat ons kan help om 'n beter lewe in ons eie tyd te leef. Allen Carr se Easy Way to Control Alcohol werk ook.
Die mites en stories oor alkoholdrinkery vorm die narratiewe, die narratiewe skep die reëls, en die reëls vorm die samelewing. Maar jou luck is in, want "outentiek" en "outeur" is nouverwant. Deur bewus te wees van die heersende stories oor die drink van alkohol bemagtig jy jouself met die keuse om jou eie storie te skryf.