‘Covid-19-gevalle daal, maar alkoholverbod staan’(Argieffoto: Michele Spatari/AFP) Die Suid-Afrikaanse Vereniging van Drankhandelsname (Salba) sê die regering moet oop kaarte speel oor die volgehoue verbod op drankverkope, terwyl Covid-19-infeksies die afgelope twee weke reeds daal. Pres. Cyril Ramaphosa het die verkoop van drank op 28 Desember vir ŉ derde keer ingevolge die afsonderingsregulasies opgeskort en die besluit toegeskryf aan ŉ skerp toename in Covid-19-infeksies. Die verbod is op 11 Januarie verleng. Die president het toe gesê dit word gedoen om die maksimum kapasiteit in die gesondheidsektor te beskerm om ŉ styging in virusgevalle te kan hanteer. Salba sê daar was intussen geen besonderhede oor die aantal gevalle teenoor hospitale se kapasiteit nie. “Die regering het die huidige alkoholverbod geregverdig, gegrond op die geskatte styging in Covid-19-gevalle. Met die huidige afwaartse neiging in die getal nuwe gevalle en ŉ herstelkoers van 87,6%, moet die regering verduidelik hoekom die alkoholverbod met geen einde in sig nie voortduur,” sê Sibani Mngadi, voorsitter van Salba. Hy het die regering gevra om deursigtig te wees en lede van die publiek en die drankbedryf in te lig oor waarom die voortgesette verbod geregverdig is. “Geen staatsdepartement neem aanspreeklikheid om aan verbruikers en die bedryf te verduidelik waarop die voortgesette verbod berus, of wat die grondslag of tydsraamwerk vir ŉ hersiening van die verbod is nie. “Die regering se gebrek aan deursigtigheid en aanspreeklikheid dwing groot maatskappye in die bedryf om koste verder te besnoei, wat selfs meer werksverliese beteken,” sê Mngadi. Salba sê Heineken het sy werkers reeds met 7% verminder, terwyl Suid-Afrikaanse Brouerye (SAB) 550 werkers se kontrakte opgeskort het. Distell het 220 kontrakwerkers se poste besnoei. Die bedryf het ook gevra vir ŉ uitstel van aksynsbelasting – hoewel die regering nog nie op die versoek gereageer het nie. Die betaling van aksynsbelasting op alkohol aan die regering het volgens Salba met meer as 28% – van R47 miljard in 2019-’20 tot R34 miljard in 2020-’21 – gedaal. “Die verlies van R13 miljard in alkoholbelastinginkomste kon maklik vergoed het vir die beleggings wat nodig is vir die aankoop van entstof en ander maatreëls om die uitwerking van Covid-19 op ons samelewing teen te werk,” sê Mngadi. Hy sê die enigste begunstigdes van die huidige verbod is onwettige dranksmokkelaars wat klante buitensporig hoë pryse vra en die bedryf en regering van broodnodige verkope en belastinginkomste beroof. SAB het reeds die hof genader om die grondwetlikheid van die besluit om drankverkope op te skort, te betwis. Die maatskappy het vroeër gesê die regstappe is die laaste uitweg om sy werkers, verskaffers, kliënte, verbruikers en al die werksgeleenthede wat hy onderhou, te beskerm. Hy voer aan die skade aan die ekonomie en die uitwerking wat die verbod op die alkoholwaardeketting het, is buite verhouding en onregmatig. ŉ Internasionale studie het boonop bevind die onbedoelde gevolge van ŉ verbod op drankverkope – veral die groot styging in onwettige drankproduksie en -verspreiding – weeg veel meer as die doeltreffendheid van só ŉ verbod.