Die uitbarsting van die berg Nyiragongo: die gevolge vir die gesondheid daarvan sal nog lank gevoel word Magtige natuurlike
Patrick de Marie C. Katoto, dosent, Université catholique de Bukavu
Mans kruis die voorkant van die steeds rokende lawarots vanaf 'n uitbarsting van die berg Nyiragongo op 23 Mei 2021 in Goma in die ooste van die Demokratiese Republiek Kongo. GUERCHOM NDEBO / AFP via Getty Images
Wat is die belangrikste gesondheidsprobleme vir gemeenskappe?
Vulkaniese uitbarstings kan katastrofiese vernietiging veroorsaak. Hulle is verantwoordelik vir menslike ongevalle, infrastruktuurverwoesting en kan die omgewing duisende kilometers rondom die uitbarstingsplekke besoedel.
Daar is verskillende eienskappe wat 'n vulkaan het wat dit gevaarlik maak vir die mens se gesondheid. Tydens die uitbarsting word lawa, gas en vulkaniese as vrygestel. Die uitbarsting kan ook aardbewings en aardbewings veroorsaak, of daartoe lei.
Die warm lawa wat uit 'n vulkaan uitbars, is dodelik. Dit kan vinnig beweeg en direk tot die dood of besering lei. Dit kan ook huise en ander belangrike strukture vernietig, insluitend elektrisiteits- en vulstasies (met die gevaar vir groot ontploffings) en watertenks.
Nyiragongo word beskou as een van die gevaarlikste vulkane ter wêreld vanweë sy besonder vinnig bewegende lawa. Dit kan vloei teen 'n snelheid van oor 100km per uur. Na berig word, in hierdie onlangse uitbarsting, oor 30 mense het gesterf toe meer as 500 huise deur die lawastroom platgeslaan is. As gevolg van die verwoesting, kan daar geestesgesondheidsuitdagings wees vir die mense wat geraak word.
Vulkaniese as - saamgestel uit klein deeltjies rotse, minerale en vulkaniese glas - is 'n groot gesondheidsprobleem. As dit ingeasem word, kan dit longskade veroorsaak, byvoorbeeld een langtermyn-effek van vulkaniese as silikose 'n siekte wat longverswakking en littekens kan veroorsaak. Asemhaling van vulkaniese as kan ook versmoring veroorsaak, wat tot die dood lei.
Boonop bevat vulkaniese as sterk sure, soos waterstoffluoried en soutsuur. In klein konsentrasies kan dit velirritasie en oogprobleme veroorsaak.
As die vulkaniese as in natuurlike waterbronne sou beland, sou dit neerslaan giftige minerale. As dit ingeneem word, kan dit neurologiese afwykings veroorsaak.
As kan ook lokval giftige gasse in die atmosfeer, soos koolstofdioksied en fluoor. Dit kan beïnvloed gewasse of lei tot siektes van diere en mense of die dood.
Langs die as en lawa stel vulkaniese uitbarstings giftige gasse vry.
Mount Nyiragongo is een van die vrugbaarste bronne van swaeldioksied op aarde. Sedert September 2002 het hierdie vulkaan 'n permanente lawameer wat stel aanhoudend vry 'n pluim van gasse wat ryk is aan swaweldioksied en koolstof. Dit produseer dus suplhurdioksied tydens en na uitbarsting.
Swaeldioksied kan die vel en die weefsel en die slymvliese van die oë, neus en keel irriteer. Dit kan ook vererger chroniese toestande, insluitend asma en kardiovaskulêre siektes.
Aardbewings en skuddings is 'n ander bron van kommer, en soms daarna. Dit het is aangemeld dat tot 92 aardbewings en bewing in die dae na die uitbarsting opgespoor is.
Afgesien van die risiko dat potensiële geboue in duie stort, is daar kommer dat hierdie bewing die Kivu-meer, net 12 km verder, kan beïnvloed, wat groot hoeveelhede metaan en koolstofdioksied in die diep waters opgelos het. As versteur hulle kon kom na die oppervlak en bars uit. Die ontploffing kan katastrofies wees vir omliggende gemeenskappe. Die vrygestelde gas is ook giftig en kan verstikking veroorsaak.
Dit is belangrik om in gedagte te hou dat sommige gesondheidskwessies nie direk met die vulkaan verband hou nie, maar as gevolg van die gebeurtenis kan ontstaan.
Waterbehandelingsstrukture het byvoorbeeld beskadig is. Dit word geskat oor 500,000 mense in Goma is sonder toegang tot skoon drinkwater agtergelaat. Dit kan lei tot uitbrake van wateroordraagbare siektes, soos cholera.
Hoe lank duur hierdie gesondheidsprobleme?
We het onlangs 'n studie gepubliseer oor die gevolge van deurlopende blootstelling aan swaeldioksied onder mense wat in Goma woon. Ons data het 'n periode van tien jaar gedek en is versamel van gesondheidsentrums rondom die vulkane Nyiragongo en Nyamulagira. Ons het duidelike bewyse gevind tussen die verhoogde voorkoms van akute asemhalingsimptome na uitbarstings, veral in gebiede naby vulkane (10 km) tot ses maande na die uitbarsting.
Dit toon dat deurlopende blootstelling aan skadelike gas en deeltjies in die lug inwoners na maande nog kan beïnvloed.
Om na normaal terug te keer, sal lank duur. Die uitbarsting het plaasgevind op 'n plek wat reeds gesigte 'n humanitêre krisis met 'n hoë geweld in die streek. Daarbenewens is die gesondheidstelsel reeds broos. Dit moes 'n onlangse stryd voer Ebola-virus uitbreek en worstel nou om die COVID-19-pandemie te hanteer.
Om na normaal terug te keer, sal 'n wêreldwye en gekoördineerde reaksie noodsaak waarin humanitêre, ander state en die DRK pogings kombineer.
Watter stappe moet beleidmakers neem om mense te beskerm?
Wat die onmiddellike stappe betref, moet beleidmakers hul inspan op die voorsiening van noodvoorrade en gechloreerde water. Hulle moet ook voorberei op die uitbreek van siektes, soos cholera, deur 'n gesondheidsbewakingstelsel in gesondheidsentrums en skuilings in te stel. Hierdie waarneming moet ook respiratoriese siektes en alle COVID-19-verwante simptome opneem.
Daarbenewens moet daar dienste beskikbaar wees om die geestesgesondheid van diegene wat deur die uitbarsting geraak word, te ondersteun.
Om hulself te beskerm van as, 'n goed gepaste, gesertifiseerde gesigmasker soos 'n N95-masker, bied 'n mate van asemhalingsbeskerming. Chirurgiese maskers (hoewel effektief in die stryd teen COVID-19-infeksie) beskerm min teen die deeltjies wat in vulkaandampe voorkom, maar dit is beter as niks.
'N Intydse moniteringstelsel vir as en gasse is nodig om die luggehalte op te spoor. Helaas is daar nie veel mense wat hulself kan beskerm nie, behalwe om weg te trek - veral kinders, ouer mense en mense met asma. As dit moontlik is, moet mense in 'n goed geïsoleerde huis bly (deure en vensters toe) of 'n gasmasker (selde beskikbaar) buite dra. Dit sal 'n addisionele gesondheidsuitdaging wees, gegewe die huidige COVID-19-pandemie as dit nie goed aangespreek word nie.
Jonathan Koko Byamungu, van die Departement Chemiese Ingenieurswese aan die Universiteit van KwaZulu Natal, het bygedra tot hierdie onderhoud.
Binne enkele generasies kan die spermtelling van die mens daal tot vlakke onder die wat as voldoende vir vrugbaarheid beskou word. Dit is die kommerwekkende bewering wat in die nuwe boek van die epidemioloog Shanna Swan gemaak is, ...