Ouma Sannie wou nooit toelaat dat ek haar opneem as sy oor die smartkamp vertel het nie. Sy het altyd gesê: As die Engelse my nóú hoor . . .Ouma Sannie is Johan se oorlede vrou, Santa, se ouma en sy het in die Luckhoff-distrik op die plase Uitkyk en Deelfontein gebly.
Johan het egter skelm 'n mikrofoon in 'n bos blomme gedruk en ouma Sannie oor die konsentrasiekamp op Norvalspont gepols. Só het hy haar opgeneem sonder dat sy weet.
Een van die Britse soldate is met 'n boeredogter agter 'n bos betrap waar hulle gepollevink het. Toe die dogter swanger raak en haar ma daarvan uitvind, het die moeder gesê sy wil niks met haar dogter te doen hê nie, want die kind het basterbloed. Daar was '
'n predikant van Beaufort-Wes, ds. Van der Merwe, wat die kamp bedien het. Hy het die ma gesoebat, maar dit was vergeefs.
Die vroue het die leë blikkies binne die vyf-treë-by-vyf-treë-tent as 'n vloer gepak. Daar het tot 12 mense in so 'n tent gebly.
Die klippe wat gepak is om strate tussen die tente te vorm, lê ook nog in rye. Dit was 'n baie netjiese kamp en die kamp-kommandant, ene Cole-Bowen, was redelik goed vir die mense in die kamp.
Die toiletsloot, beduie Johan, was 'n lang sloot met dwarsbalke oor waar mense hul draai moes loop. Jy moes jou sit ken om nie in te val nie. Van die vroue het die hensoppers daar ingestamp wanneer hulle gaan sit het.
Sulke moeilike vroue is apart in die cage aangehou en hul rantsoene is met die helfte gesny. Hulle het onder meer net 'n sestiende van 'n blikkie kondensmelk per dag gekry.
Sondae is daar in die skadu van 'n koppie kerk gehou. Die preekstoel was 'n reuse-klip waarvan die onderste gedeelte nog staan.
Haar seun bring toe eendag 'n nooi op die plaas aan. Toe Ouma sien wie se dogter dit is, verbied sy haar seun om ooit weer die meisie na die plaas te bring. Sy was die dogter van 'n joiner, 'n verraaier.