Verbruikersbeskerming vir kompetisiesAlmal van ons wil graag ‘n kompetisie wen en wegstap met ‘n lekker motor of ‘n vakansie. Maar word wenners regverdig gekies en is daar enige reëls oor hoe kompetisies aangebied moet word? En wat van daardie oproepe waarin jy meegedeel word jy het iets gewen, al het jy nooit ingeskryf nie? Ina Opperman verduidelik hoe kompetisies gehou moet word volgens die Wet op Verbruikersbeskerming en hoe dit verbruikers se regte beskerm. Dit is verbruikers se plig om ook verbruikerswaghond te speel en te sorg dat hulle nie ingeloop word nie. As jy aan ‘n kompetisie deelneem, is dit belangrik om te sorg dat jy net deelneem indien die kompetisie volgens die bepalings van die Wet op Verbruikersbeskerming aangebied word. Jy het ook sekere regte as deelnemer en wenner volgens artikel 36 van die Wet. Belangrike definisies Dit is belangrik om eerstens die definisies in die Wet te verstaan. Kompetisies wat deur die Wet gedek word Volgens artikel 36 moet ‘n reklamekompetisie gebruik word om ‘n verskaffer van bepaalde goedere of dienste in die normale verloop van sake te bevorder en die wenner moet gekies word deur ‘n loting of gelukkige trekking. Daarom word ‘n lootjie by ‘n skoolbyeenkoms of kerk nie as ‘n reklamekompetisie beskou nie en dit hoef nie te voldoen aan die bepalings van die Wet nie. Onwettige voorwaardes om te wen Artikel 36 bepaal dit is onwettig om jou in te lig dat jy iets gewen het as geen kompetisie gehou is nie, of as jy nie gewen het nie, jy eers aan ‘n voorwaarde moet voldoen om te wen wat nie vooraf bekend gemaak is nie, jy ‘n bedrag moet betaal of iets koop om die prys te kry, jy geen reg het om die prys te wen nie en indien die prys reeds beskikbaar is of aangebied word aan ander verbruikers of groepe. Maatskappye mag ook nie vereis dat jy posgeld betaal of betaal om die inskrywing te stuur nie. Dit sluit betaling vir die kans om deel te neem en toegang tot die kompetisie of toestel in. Jy kan ook nie gedwing word om goedere of dienste te koop vir meer as die gewone prys nie. Regulasie 11 van die Wet bepaal ook teksboodskappe om in te skryf mag nie meer as R1,50 kos nie en jy mag nie betaal vir verdere kommunikasie nie. Onwettige goedere en dienste, soos kinderpornografie of dwelms, mag ook nie aangebied word as pryse nie. Wie kan wen? Die meeste kompetisies het gewoonlik die vereiste dat niemand wat vir ‘n maatskappy of sy verskaffers werk of hul naaste familie mag deelneem nie. Artikel 36 verbied maatskappye om pryse toe te ken aan enigeen wat ‘n direkteur, lid, vennoot, werknemer, agent of promotor is, of wat goedere of dienste verskaf vir die kompetisie. Kompetisiereëls Maatskappye moet kompetisiereëls saamstel voordat die kompetisie begin en hierdie reëls moet gratis beskikbaar gestel word aan die Nasionale Verbruikerskommissie en enige deelnemer wat daarvoor vra. Maatskappye moet ook ‘n afksrif van die reëls hou vir ten minste drie jaar na die einde van die kompetisie. Dit is gewoonlik voldoende om die reëls beskikbaar te stel op ‘n webwerf. Aanbod om deel te neem Die aanbod om deel te neem aan ‘n reklamekompetisie moet dit duidelik maak wat jy kan wen as jy deelneem, wat jy moet doen om die aanbod te aanvaar en deel te neem, hoe die uitslag bepaal sal word, die sluitingsdatum, hoe die uitslag bekend gemaak sal word en die kontakbesonderhede van die persoon by wie jy ‘n afksrif van die reëls kan kry en die datum, tyd en plek waar die wenner die prys kan kry. Hierdie inligting kan versprei word saam met die kompetisie-inskrywing, in ‘n aangehegte dokument, of in ‘n advertensie wat gepubliseer word ten tyde van die kompetisie, in die omgewing waar die kompetisie gehou word en wat die aandag daarop vestig en duidelik verband hou met die kompetisie. Jy het die reg om deel te neem aan ‘n kompetisie sodra jy voldoen aan die voorwaardes en toegang kry tot die medium om deel te neem. Jy het dan die reg om die prys te eis sodra die uitslag bepaal is en jy hoef nie aan nog voorwaardes te voldoen of iets te betaal om die prys te kry nie. Wenners se regte As jy ‘n kompetisie wen, kan jy nie volgens artikel 36 gedwing word om aan enige bemarking deel te neem nie en dit sluit foto’s in. Jy moet die kans gegun word om nee te sê en enige promotor wat dit insluit as ‘n kompetisiereël, sal dit in terme van regulasie 11 nie kan afdwing nie. Kies die wenner Artikel 36 bepaal die promotor mag nie ‘n interne ouditeur gebruik om die wenner aan te wys nie. Net ‘n onafhanklike rekenmeester, geregistreerde ouditeur, prokureur of advokaat kan toesig hou oor die kompetisie en dit sertifiseer en dit dan deur die promotor se interne ouditverslag of ander geskikte metode van geldigverklaring en verifikasie en rapporteer. ‘n Volle oudit word nie vereis nie, maar ‘n onafhanklike professionele persoon moet seker maak die kompetisie word volgens wet gehou. Promotor se pligte Die promotor wat die kometisie aanbied, moet die volgende inligting beskikbaar hou: Die promotor moet ook rekord hou van: