BENODIG: WYSHEID WAT VAN BO KOM | Elim Ministries
Die Parashah van hierdie week sluit in Deut 33 (waarin Mosheh seën uitspreek oor die 12 stamme van Israel) en Deut 34 (waarin die dood van Mosheh en die oorname van leierskap deur Yahushua, die beskryf word). Die naam van die Parashah is “Vezot HaBerachah” wat beteken “En dit is die seën” – afkomstig uit Deut 33:1 “En dit is die seën waarmee Mosheh, die man van Elohiem, die kinders van Yiesraél geseën het voor sy dood.” Daar is ‘n treffende parallel tussen hoofstuk 33 en hoofstuk 34. In hoofstuk 33 word die seuns van Yaákov en hulle nasate geseën met seëninge soos ‘n lang lewe (Reuven), kostelike gawes van die hemel (Yehudah), verlossing uit die hand van vyande (Lewi); veiligheid en beskerming (Benyamien), die welbehae van die Allerhoogste (Yosef), die ontvangs van verborge skatte van die see (Zevulon en Yiessasgar), ‘n besonderse sin vir geregtigheid (Ghad), die moed van ‘n jong leeu (Dan), versadiging in voorspoed (Naftali), en ‘n generasie wat hulle voete in olie insteek (Asher).
En dan, in hoofstuk 34, word die dood van Mosheh beskryf en in een, enkele vers word daar ‘n kort beskrywing van Yahushua gegee – die een wat Mosheh se skoene moes vol staan en die volk in die Beloofde Land moes inlei: Deut 34:9 “En Yahushua, die seun van Nun, was vol van die Gees van wysheid; want Mosheh het hom die hande opgelê. En die kinders van Yiesraél het na hom geluister en gedoen soos Yahweh Mosheh beveel het.” Kommentators het dikwels al die vraag gevra waarom daar in Deut 33 net seën oor 11 van die seuns van Yaakov uitgespreek word en die naam van Simeon uitgelaat word. Die antwoord het waarskynlik te make met Simeon se betrokkenheid by die wraak wat geneem is op die manne van Shegem wat vir Dinah verkrag het (Gen 34) en Yaakov se uitspraak dat Simeon en Lewi werktuie van geweld was en dat hulle in Israel verstrooi sou word (Gen 49:5-7). Nie Simeon of Lewi het ‘n afsonderlike porsie in die Beloofde land ontvang nie, maar moes tevrede wees om bloot “tussen hulle broers” te woon.
In sommige lyste van die 12 stamme in die res van die Skrif word die naam van Efrayiem (die seun van Yosef) ingesluit (bv. Num 34) en in Jer 31:9-10 lees ons hierdie woorde: “Ek sal hulle lei; Ek sal hulle bring by waterstrome, op ‘n gelyk pad waarop hulle nie sal struikel nie; want Ek is vir Yiesraél ‘n Vader, en Efrayiem is my eersgeborene. Hoor die woord van Yahweh, o nasies, en verkondig in die kuslande wat ver is, en sê: Hy wat Yiesraél verstrooi het, sal hom vergader en hom bewaak soos ‘n herder sy kudde.” ‘n Mens kry die idee dat Efrayiem ‘n besonderse plek onder die volk inneem (eersgeborene!) en dat die nageslag van Efrayiem, eers onder die nasies verstrooi sou word en daarna weer ingesamel sou word. Efrayiem se naam beteken “dubbele vrug” en sy pa, Yosef, se naam: “Ek sal byvoeg”. Efrayiem (of Israel) is ook die naam wat dikwels aan die Noordelike Tien stamme gegee word – hulle wat in 722 v.M. deur Assirië in ballingskap geneem is en nooit weer (sigbaar) uit ballingskap teruggekeer het nie.
Om terug te keer na Deut 33 en Deut 34. In die lys van Deut 33 is daar 11 name. Simeon ontvang nie ‘n seën nie en ook nie Efrayiem nie. Maar in Deut 34 hoor ons die naam van Yahushua, die seun van Nun, uit die nageslag van Efrayiem. En van hierdie Yahushua word daar gesê: Hy was vol van die Gees van wysheid. Dit wil voorkom of die lys van 11 in Deut 33 hier verander word na ‘n lys van 12 – Efrayiem word bygevoeg, en hy ontvang ‘n besonderse seën: Hy was vol van die Gees van wysheid! Die dubbele vrug begin vorm aanneem en die betekenis van Yosef se naam begin waar word: Yahweh sal byvoeg! En toe Efrayiem (of die tien Noordelike stamme) later in ballingskap weggevoer is en tussen die nasies van die aarde verstrooid geraak het en dit gelyk het of alle beloftes aan Efrayiem summier afgesny is, het Yahweh nie van die dubbele vrug vergeet nie. Miga 2:12 “Gewis sal Ek jou geheel en al versamel, o Yaákov! Gewis sal Ek vergader die oorblyfsel van Yiesraél; almal bymekaarbring soos skape in ‘n kraal, soos ‘n kudde in sy weiveld; en dit sal dreun van mense.” Eseg 11:17 “So sê die Meester Yahweh: Ek sal julle bymekaarmaak uit die volke en julle versamel uit die lande waarin julle verstrooi is, en Ek sal aan julle die land Yiesraél gee.”
Die een wat in Jesaja 11 die “takkie uit die stomp van Yieshai” genoem word, die Een op wie “die Gees van wysheid en verstand” sou rus (vergelyk dit met die seën van Yahushua in Deut 34), het besonderse momentum aan hierdie proses gegee. Later in Jesaja 11 lees ons hierdie woorde: Jes 11:12 Hy sal ‘n banier ophef vir die nasies en bymekaar laat kom die seuns van Yiesraél wat verdryf is, en versamel die dogters van Yehudah wat verstrooi is, uit die vier hoeke van die aarde. Let op die woorde: “Die seuns van Israel wat verdryf is …” – sou dit vir Efrayiem ook insluit – hulle wat vir alle praktiese doeleindes in Assirië “verdwyn” het? Die antwoord word in die volgende vers gegee: Jes 11:13 Dan sal die jaloesie van Efrayiem verdwyn, en die teëstanders van Yehudah sal uitgeroei word; Efrayiem sal Yehudah nie beny nie, en Yehudah sal Efrayiem nie benoud maak nie. Die tweede deel van die dubbele seën het ‘werklikheid geword! Dieselfde Gees van wysheid wat op Y’shua, die nasaat van Efrayiem, gerus het, het ook op Y’shua, die nasaat van Yehudah, gerus. Die nasate van Efrayiem is verstrooi onder die nasies. Die belangrikste nasaat van Yehudah, Y’shua van Nasaret, het dit moontlik gemaak vir die verstrooides onder nasies – onder wie talle dalk, onwetend, nasate van Efrayiem is, om terug te keer na Yahweh en na sy volk – op só ‘n manier dat Efrayiem nie meer vir Yehudah beny nie en Yehudah nie meer vir Efrayiem benoud maak nie.
Eers was die boodskap van Y’shua net beperk tot die verlore skape van die huis van Israel – hulle wat geweet het hulle behoort aan Israel, maar vergeet het hulle behoort aan Yahweh en ook vergeet het van die Woord van Yahweh. Daarom het Y’shua hom aanvanklik meestal op die Jode toegespits. Maar ná die aardse lewe van Y’shua het die boodskap van sy koms uitgekring en by mense van verskillende nasies uitgekom. Baie van hierdie mense het in Y’shua geglo en ook sy navolgers geword. Shaúl beskryf hierdie proses só: Eph 2:11-19 Daarom, onthou dat julle wat vroeër heidene in die vlees was en onbesnedenes genoem is … dat julle in daardie tyd sonder die Messias was, vervreemd van die burgerskap van Yiesraél en vreemdelinge met betrekking tot die verbonde van die belofte, sonder hoop en sonder Elohiem in die wêreld. Maar nou in die Messias Y’shua het julle wat vroeër ver was, naby gekom deur die bloed van die Messias … So is julle dan nie meer vreemdelinge en bywoners nie, maar medeburgers van die afgesonderdes en huisgenote van Elohiem. Yahweh het nie van sy eersgeborene vergeet nie! Die oorblyfsel van Israel word bymekaar gemaak! Die kudde word versamel uit die lande waar hulle verstrooi was!
As Y’shua, die nasaat van Efrayiem en Y’shua die nasaat van Yehudah, beide vervul was met die Gees van wysheid, kan ek en jy hoop om dieselfde seën te ontvang? Kom ons hoor wat sê die Skrif:
Job 28:20-24 Die wysheid dan – waar kom dit vandaan? En waar is die plek van die verstand? … Elohiem weet die weg daarheen, en Hy ken die woonplek daarvan. Want Hy sien tot by die eindes van die aarde (daar waar baie van die nasate van Efrayiem hulle bevind).
Ps 19:7 Die Torah van Yahweh is volmaak: dit verkwik die siel; die getuienis van Yahweh is gewis: dit gee wysheid aan die eenvoudige (letterlik: aan die een wat ruimte maak of oop maak).
Ps 51:6 U het ‘n behae in waarheid in die binneste, en in die verborgene (letterlik: daardie dele van my lewe wat voorheen toegestop was) maak U aan my wysheid bekend.
Ps 111:10 Die vrees van Yahweh is die beginsel (of geboorteplek) van wysheid.
Pred 7:11 Wysheid is net so goed as ‘n erfdeel en ‘n voordeel vir die wat die son sien – dit is ‘n beskutting … en hou die besitter daarvan in die lewe.
Jes 33:6 En daar sal bestendigheid van jou tye wees, ‘n rykdom van volle verlossing, van wysheid en kennis; die vrees van Yahweh sal sy skat wees.
Miga 6:6-9 Waarmee sal ek Yahweh tegemoetgaan en my buig voor die hoë Elohiem? … Wat vra Yahweh van jou anders as om reg te doen en liefde te betrag en ootmoedig te wandel met jou Elohiem? … Dit is wysheid om u Naam te vrees.
Efes :17 (Ek bid) dat die Elohiem van ons Meester, Y’shua die Messias, die Vader van voortreflikheid, aan julle die Gees van wysheid en openbaring in kennis van Hom mag gee.