JY LEES NOU Hoe kry ek 'n huislening sonder 'n deposito?
Goeie nuus vir nuwe huiskopers: Banke staan weer 100%-huislenings, oftewel volverbande, toe. Jy kan dus 'n volle lening kry sonder om 'n deposito neer te sit.
Wees egter gewaarsku: Die vereistes is strenger en die rentekoerse hoër. Ons het Mandy Waddington van die huisleningsmaatskappy ooba gevra wat jy als moet weet.
Drie dinge om eers te weet
1. Voor jy aansoek doen vir 'n volverband, maak seker die eiendom wat jy wil koop, is in 'n goeie toestand en in 'n gebied waar eiendoms­pryse bestendig groei.
2. Jou kredietgeskiedenis moet wys jy betaal jou ander skuld getrou. As jy op 'n kol agterstallig geraak het, kan dit teen jou tel. As jy saam met iemand aansoek doen, geld dit vir albei.
3. Jy moet die maandelikse huispaaiement kan bekostig. Banke sal bewys van jou inkomste vra. Jy sal ook 'n inkomste- en uitgawestaat moet invul wat jou kredietkontrakte, afbetalings en huishoudelike uitgawes wys.
Die geld wat oorbly, moet genoeg wees vir jou huispaaiement. Jy en jou lewensmaat kan vir 'n gesamentlike verband aansoek doen. Dan word jul gesamentlike inkomste oorweeg.
Die dokumente wat jy benodig
Neem die volgende saam: bewys van inkomste soos jou salarisstrokie; afskrifte van jou ID en huweliksertifikaat (as jy binne gemeenskap van goed getroud is); die eiendom se koopooreenkoms; en drie maande se bankstate.
As jy vir jouself werk, sal jy 'n minimum van ses maande se finansiële rekords of bankstate moet wys.
Watter rentekoers kan jy verwag?
Die prima-uitleenkoers is nou 10,25%.
Voornemende kopers wat om 'n 100%-lening wil aansoek doen, moet hulle staal vir 'n hoër rentekoers as iemand wat 'n deposito betaal, want 100%-lenings hou 'n groter risiko in vir die leningsinstansie omdat die koper self niks in die eiendom belê nie. Die spesifieke rentekoers hang af van die grootte van die verband en die inkomste van die lener.
Wat beteken vooraf goedkeuring?
Dit is 'n sertifikaat wat wys die voornemende huiskoper kwalifiseer volgens sy inkomste en kredietrekord vir 'n huislening van 'n bepaalde bedrag.
Die koper weet dan presies watter prysklas hy kan bekostig en wat die grootte is van die verband wat hy kan verwag om te kry, sê Mandy. Dit help die voornemende koper om huise te identifiseer wat in sy prysklas kan pas.
Dis nie 'n waarborg dat jy 'n huislening sal kry nie, maar 85% van alle huisleningsaansoeke vergesel van 'n voorafgoedkeuringsertifikaat slaag.
Is daar ander kostes wat jy in ag moet neem?
Volgens Khosi Sibiya, die eiendomsagentskap Seeff se lisensiehouer in Soweto, behels ander kostes onder meer die bank se aanvangsfooi vir die huislening; hereregte (vir huise duurder as R950 000); oordragkoste en verband­registrasiegelde.
Oordrag- en verbandregistrasiekoste is veranderlike kostes en word gekoppel aan die koopprys van die eiendom en die grootte van die verbandbedrag. Leningsinstansies, verband­origineerders en eiendoms­agente sal die kostes vir jou verduidelik.
Jy moet ook elke maand huisversekering, munisipale dienste, eiendomsbelasting en elektrisiteit betaal. Onthou, hoe duurder die eiendom, hoe duurder sal dié onkostes wees.
Maak so die somme
Neem 'n verband van R1 miljoen as voorbeeld. As jy die oorhoofse kostes afbreek wat by jou verband gevoeg kan word, lyk die geraamde kostes op ooba se transaksierekenaar (BTW ingesluit) so:
Verbandregistrasie – R19 780
Bankinisiëringsfooi – R6 038
Pos, Fica en ander fooie vir verbandregistrasie en oordrag – R2 400
Eiendomsoordrag – R19 780
Hereregte – R 3 000Totale koste – R50 998
Is 'n volverband nie te veel skuld nie?
Die groot gevaar skuil in die getal lenings wat iemand het eerder as net die volverband. Probeer om nie ander groot skuld te maak in die eerste drie tot vier jaar van jou huislening nie.
Neem ook eerder 'n laer verband wat jy maklik kan bekostig as die maksimum leenbedrag. Jy kan vasbrand as rentekoerse styg. Huiskopers moet altyd uitwerk of hulle steeds die lening sal kan bekostig as die rentekoers sou opgaan, is Khosi se raad.
Spaar liewer vir 'n deposito. Jou kanse op 'n huislening is beter en die rentekoerse laer. En hoe laer die rente, hoe groter jou besparing oor die volle leentydperk.