Op 'n Plattelandse Rak | Jan se twak
Die prys van Lus →
Op 'n Plattelandse Rak
Posted on 2011/01/05	by Jan Twak
In die moderne era is daar 'n paar Middeleeuse-verskrikkings wat mens nog steeds te beurt kan val. So kan 'n mens opeindig as 'n melkboer op Robert Mugabe se buurplaas of 'n gratis kaartjie by SAL wen. 'n Mens kan selfs die Lotto wen en nadat jy 'n urienmonster op jou baas se lessenaar gelos het, kan jy straks hoor jy deel die jackpot met agtien ander geheime wenners.
Maar die heel ergste verskrikking van almal is om ongetroud te wees op die platteland.
Digby puberteit begin die gemeenskap al raad, wenke en voorstelle vir 'n toekomstige wederhelf maak, amper soos in een van daai lande waar huwelike besigheidstransaksies tussen families is. Alhoewel geensins gespaar nie, het mans dit seker beter as vrouens, miskien so 'n ekstra jaar of twee grasie. Op die ouderdom van drie en twintig begin die mense vrae vra. Op vier en twintig verander skimpe in onbeskaamde uitwysings van die teenoorgestelde geslag. Op vyf en twintig is jy plain sleg en op agt en twintig glo almal jy kyk na ramme en nie na ooie nie. Op dertig gee Ouma die familie se dooprokkie weg. Wat 'n bittere, bitter dag. Ouma is ook dieselfde dag weg na Oom Siempie van Fouché & Fouché prokureurs, glo om haar testament te gaan verander.
'n Paar bittereinder ou tannies volhard nog elke keer as hulle my sien: "Nou wanneer trou jy?" Op twee en dertig raak ek moeg vir die vraag en uit desperaatheid deel ek die tannies mee dat ek 'n rammetjies-man is en nie na ooie kyk nie. Die leuen werk wonderbaarlik en die teistering is onmiddellik weg. 'n Wolkbreuk van skinner bars los, maar ek het die voordeel van die platteland. Geen woord van die skinner hoef ek self aan te hoor nie. My ma is bitter ontsteld oor die stories (sy moes natuurlik meeste aanhoor), maar ek troos haar dat dit deesdae die in-ding is om so bietjie skeef te trek. Van die meer liberales in die dorp begin selfs nou uitkyk vir 'n mooi rammetjie-maatjie vir my. Skerp hou die mense my en Poena du Plessis dop as ons saans 'n dop by die hotel gaan maak en kyk of ons na die tyd elkeen na ons eie huis gaan. Ons is lekker aspris en hou die dorpsmense gewoonlik tot so drie-uur toe wakker voordat ons gaan slaap. Naderhand het ons die mense heel deurmekaar en was dit nie vir my growwe stem nie, het die mense seker gedink ek is 'n hamel. So trou Poena toe met 'n danseres van 'n wilde plek en selfs die ouderling kom skud my hand en hoor of ek orraait is.
Op vier en dertig ontmoet ek 'n ou skool liefde, heel toevallig op een van my omswerwinge. Agtien jaar se onopgeloste rusies en misverstande verdwyn in die niet en ons begin troureëlings tref. Die feit dat sy 'n weduwee met drie kinders is, pla my nie. Dit sal help dat my agterstand met een slag ingehaal word. My aanstaande vroulief is egter op daardie stadium in Potties woonagtig en praktiseer as 'n prokureur. Ek is 800km verder in ramme-land. Die Woensdagmiddag stap ek na Oom Siempie toe, hy moet sommer vir my 'n magistraat of iets reël – ek is haastig om te trou. Die langafstandvryery is duur teen R9,00 per liter en Ousus ry oor drie dae Afrika toe. Sy is 'n toergids en haar toere duur elk drie maande. Troues is 'n rare gebeurtenis in ons familie en sy sou dit nie graag wou misloop nie. Vroeër is dus beter as later. Oom Siempie sê dit werk nie so op die platteland nie. Hy wil niks weet van 'n magistraat nie, hy sal 'n dominee reël. Ek bel my aanstaande en sê sy moet haar liggaam op 'n vliegtuig kry. Ons trou dié Vrydagoggend in my ma se voorhuis.
Die vinnige troue het die skinnerbek-brigade stomgeslaan, maar hulle trek nietemin hulle kerkalmanakke nader en trek 'n rooi kruisie op 'n datum so nege maande later. Die vrou het mos immers al haar vrugbaarheid bewys, as mens nou so na die drie kinnertjies verwys. Nege maande is later verby en plek-plek duik van die rammetjie-stories weer op. So ses maande daarna betaal ek uiteindelik my belasting aan die gemeenskap en die nuus van vroulief se swangerskap versprei soos cholera in Zimbabwe.
Die een moderne marteling wat Middeleeuse mans vrygespring het, was die teenwoordigheid by vroulief se kraam. Vroeg-vroeg sien ek daar is geen wegkomkans nie, bystaan sal ek moet bystaan. Die gemeenskap verwag dit. Jy is die naam van vader nie werd as jy dit sou durf waag, om soos miljoene mans, duisende jare al, dit te doen nie. Jy mag nie buite wag nie!
Om drie-uur die middag van die 18de Februarie begin vroulief se eerste kontraksies. Ek sien die bodem van twee pakkies dertig Stuyvesant, voordat die dokter daardie aand om twintig voor twaalf, vir Vroulief beveel om te druk. Ek onthou skielik daardie rugbywedstryd toe ek teen groot Boelie Wessels moes skrum. Druk, druk en DRUK, maar niks gebeur nie. Ek staan getrou by die koppenent van die bed. Vroulief hou my hand vas om my krag te gee. Sy het verkies om die ding sonder 'n epiduraal te doen, amper soos om teen Boelie te skrum sonder 'n skrumpet. Vir vyftien minute lank wonder ek of my vrou intense plesier of pyn beleef. Sy het vreemde gesigsuitdrukkings en ek vrees dat ek my romantiese streek vir ewig gaan verloor. Sy deel 'n paar Crimen Injuria spreekwoorde van die prokureursberoep met my en die dokter. Die dokter is oud en baie rustig, klaarblyklik opgehou tel by tienduisend babas. Hy steur hom min aan my vrou se geskree en dit lyk amper of hy verveeld is. Ek wonder stilweg of 'n cracker onder sy agterstewe hom sal laat lewe kry, maar gee later aan myself toe, dat 'n opgewonde dokter in die kraamsaal miskien onvanpas sou wees.
Hardnekkig klou Klein Twakkies aan die 18de Februarie vas. Vyf minute voor middernag vra Oom Dokter of ek die naelstring wil knip. Ek wys dié deel van die outopsie beleefd van die hand. Ek voel ek het meer as my deel gedoen. Hy kan maar die knipwerk doen.
Alle Pa's glo seker hulle kinders trek na hulle, maar 'n vreemde gevoel werskaf in my siel toe ek vir Twakkies by die verpleegster neem. Hy trek sy gesig en neus op vir hierdie vreemde, moeilike wêreld. Hy frons en dit voel asof ek in 'n spieël kyk.
16 Responses to Op 'n Plattelandse Rak
2011/01/16 om 17:42
Hi Jan, hoe vergelyk wordpress met Blogspot? Ek wil graag jou blog volg maar lyk my nie ek kan as 'buitestaander' nie ;( …. advies? Ek lees nou so lekker hier – ek ruik die kos brand. 😉
2011/01/17 om 13:00
Ek was nog nooit op Blogspot nie, wel op Letterdash. Hierdie platform is definitief die beter een van die twee.
Jy kan maar net inskryf by my, dan kry jy elke keer as ek iets geplaas het, 'n email.
2011/01/08 om 20:32
Net kom loer, bang ek sleep lelike virusse saam met my, maar kom dinge uitkyk hier.
2011/01/08 om 14:09
ja nee – ek hoor jou oor die reukie wat daar by litnet begin draai. Dis jammer want ek verkies nogal die litnet platform. Dit voel ook meer vir my soos meer persoonlike kontak tussen die bloggers en nie so n man vir homself setup soos wordpress nie.
Anyway – hoop dit gaan goed.
2011/01/08 om 14:16
Ek glo daar gaan genoeg ouens trek, om hierdie plek net so tuis te maak. As jy eers die platform ken is hy 100X beter as lettercrash. Glo my, ek haat veranderings en ek kom reg!
2011/01/08 om 20:34
Dit voel of ek Australië toe wil emigreer.
2011/01/07 om 11:03
Jan, ek dink jy gaan baie vriende he hier in blogland.
1. Ongelukkig rook ek nie pyp nie…. kan ek maar 'n glasie likeur saamdrink??? Amarula? of enige ander roomlikeur??
2. Ons plattelanders GEE OM vir mekaar!!! Ons deel in mekaar se leed, vreugdes, ALLES! Vir 'n stadsmens is dit ANGSWEKKEND! Vir ons is dit VEILIGHEID.!
3. Jy het 'n knop in my keel gesit met jou heel laaste sin.
4. Kliek bietjie hier: http://toortsie.wordpress.com/2010/11/06/hoe-lees-julle-blogs/ Dit gaan dalk vir jou 'n antwoord gee op waar om nog afrikaanse blogs in die hande te kry. As ek by af.wordpress.com is, kliek ek graag op "more" by today's hot posts en today's hot blogs. Maar eintlik lyk jy al heel bedrywig, so, geniet dit net!!
2011/01/07 om 15:14
1) Hier by my is genoeg sekondêre rook vir almal
3) Ek wou nou iets oor 'n ander knop vertel, maar Mamma sê ek mag nie lelik praat terwyl ek nog nuut op die werf is nie.
4) Ek het gaan kliek, dankie! En ja ek geniet!
2011/01/06 om 11:18
Nou ja toe, welkom in jou eie virtuele visbak!! Lekker gelees! Ek ken nie van die lewe op die platteland nie. Sal nogal gaaf wees om meer sulke stories te lees. Het Twakkies toe sy eie nuwe dooprok gekry? En het jou ouma darem weer 'n draai intussen loop maak by Oom Siempie van Fouché & Fouché?
2011/01/06 om 11:29
Dankie, ek is/was lank by LitNet se blogs, maar die plek het so ietwat van 'n onaaangename reuk begin kry, dus proef ek so 'n bietjie ander weivelde. Ouma is ongelukkig met die dooprok en onveranderde testament Poorte toe voor Klein Twak se geboorte.
2011/01/06 om 11:53
😯 met die dooprok!?!?
2011/01/06 om 12:08
Wel ons het oral gesoek behalwe in haar kis.
2011/01/06 om 10:46
Namens die feeskomitee is dit my voorreg om jou dan ook hier aan die woordstoot kant van die draad welkom te heet.
2011/01/06 om 11:07
My magtig! Kyk wie is ook hier! Ek sukkel my gat af met hierdie woordstoot ding. Ek het darem nou iets geplaas gekry en my site lyk heel spiekeries ne? MAAR waar de dinges gaan kyk mens na die nuutste geplaasde Afrikaanse blogs??? Help bietjie uit asb!
2011/01/06 om 11:55
Die kort antwoord is: dis ingewikkeld!
Daar is 'n paar roetes wat jy kan volg. Sodra jy ingelog het op jy instrumentpaneel sal jy sien links onder in die hoek is "latest posts" Dit lys egter net die laaste 10 of so.
Jy kan browse na http://af.wordpress.com/ maar daar sien jy weer net die mees populêre inskrywings of blogs vian die dag.
Wat die heel beste werk vir my is maar om 'n blog te bookmark of beter nog op RSS voere te sit as jy daarvan hou en sodoende jou eie "databasis" te bou van blogs wat jy volg