Foto’s: Reusehaelkorrels ‘ongewoon’ vir Swartland(Foto: Verskaf) In die 11 jaar wat Jaco Smit op die plaas Witkei, tussen Malmesbury en Rustasie in die Wes-Kaap, boer, het hy nog nooit sulke groot haelkorrels gesien as dié wat Woensdag op die plaas geval het nie. Haelkorrels so groot soos gholfballe het Woensdag omstreeks 10:00 in ŉ gedeelte van die Malmesbury-omgewing in die Wes-Kaap geval en groot skade aan boere se eiendom en gewasse aangerig. Boonop lyk dit asof die hael nog nie verby is nie, met die Suid-Afrikaanse Weerdiens (SAWD) wat waarsku teen swaar reën en hael vir Donderdag in onder meer die Swartland. Volgens Smit is die groot haelkorrels ŉ vreemde verskynsel in die Swartland. “Ons kry hael, maar dit is gewoonlik klein – net bietjie groter as koeskoes-korrels. Ons ken nie hierdie tipe hael nie,” vertel Smit aan Maroela Media. Hy sê die vorige eienaar van Witkei – wat ongeveer 60 jaar op die plaas gewoon het – het ook die groot haelkorrels as ongewoon beskryf. Hoewel sosialemediagebruikers “oe” en “aa” oor die foto’s van die groot haelkorrels, sê Smit die boere het groot skade opgedoen. “Dit het vir slegs tien minute gehael, maar in daardie tyd is soveel skade aangerig. “Talle boere se kanola en koring is deur die hael beskadig. Een van my buurmanne skat hy het op een van sy landerye 40% van sy kanola verloor. Die kanola het die ergste skade opgedoen omdat dit ŉ fyn plantjie is.” Van Smit se beeste het knoppe waar die haelkorrels hulle getref het. “Voëls het doodgelê en van die bome lyk asof ŉ orkaan dit getref het. My bakkie is vol duike geslaan en van die plaashuise se dakke is beskadig. Selfs ons honde se plastiekkosbakke is deur die haelkorrels stukkend geslaan.” Reën het ook die afgelope week in die Swartland uitgesak, wat die stroop van kanola en koring verder bemoeilik. Smit het die afgelope week sowat 24 mm se reënval op sy plaas aangemeld. “Die boere in die omgewing sukkel reeds met ondergemiddelde oeste omdat ons die helfte van ons gewone reënval die afgelope seisoen gekry het. Die reën en moontlike hael kan dalk die graad van die koring nog verder beïnvloed.” Die weerdiens het ŉ geel vlak 2-waarskuwing uitgereik vir reën- en donderbuie vir die sentrale gedeeltes van die Namakwaland in die Noord-Kaap en die oostelike binneland van die Wes-Kaap. Die waarskuwing is Woensdagaand uitgereik en geld tot Donderdag om middernag. Volgens die weerdiens word reën van tot 30 mm in hierdie dele verwag asook sterk winde van tussen 50 en 70 km/h. Maroela Media het vroeër berig die weerdiens voorspel ook verspreide tot wydverspreide buie en donderbuie tot Saterdag in Gauteng, Mpumalanga, Limpopo, KwaZulu-Natal, die Oos-Kaap, Noordwes, die Vrystaat, die suidelike dele van die Noord-Kaap en die oostelike dele van die Wes-Kaap. Dit is weens ’n afsnylaagdrukstelsel wat oor die sentrale en oostelike dele van die land beweeg. Die weerstelsel sal na verwagting Saterdag die land in die noordooste verlaat, waarna die reënwolke geleidelik sal opklaar.