Nuus sedert Woensdag 15 November - Die Kwêvoël
Nuus sedert Woensdag 15 November
VF Plus verwelkom aanstelling van permanente kommissaris
Die VF Plus verwelkom die aanstelling van luitenant-generaal Khehla Sithole as die nuwe nasionale polisiekommissaris. Hy is 'n ervare en gesoute lid uit die geledere van die polisie en sal broodnodige stabiliteit in die topstruktuur van die polisie bring, sê Pieter Groenewald, leier van die VF Plus.
Lt. Genl. Sithole het in 1986 as konstabel in die diens begin en het deur die range beweeg. Hy is in 2013 aangestel as nasionale adjunk-kommissaris van beskerming en sekerheidsdienste.
Groenewald sê dit is die eerste keer sedert 1999 dat 'n kommissaris uit polisie geledere aangewys is as nasionale kommissaris.
Hy sê die VF Plus was nog altyd gekant daarteen dat politieke aanstellings gemaak is van mense wat geen polisie-ervaring gehad het nie, en dit is deel van die probleme met die agteruitgang van die polisiediens wat vandag met vrot appels deur al sy strukture sit.
"Noudat die kommissaris aangestel is, sal sy eerste toets wees om te kyk of hy ervare en bekwame bevelvoerders, wat nie onderhewig sal wees aan politieke gedienstigheid nie, permanent by bestaande waarnemende poste soos misdaadintelligensie sal aanstel.
"Die VF Plus sou wou sien dat die aanstelling van 'n nasionale kommissaris moet geskied op aanbeveling van 'n keuringspaneel wat bestaan uit die lede van die parlementêre portefeuljekomitee vir polisie en ander kundiges om seker te maak dat die beste kandidaat aangewys word. Tans besluit die president alleen oor dié aanstelling.
"Lt. genl. Sithole het geweldige uitdagings voor hom om misdaad in Suid-Afrika te bestry. Hy is toegerus om dit te kan doen en beskik oor die nodige vaardigheid en kundigheid. Die VF Plus sal hom steun in die regte besluite om misdaad effektief in Suid-Afrika te bestry," sê Groenewald.
Zimbabwêrs daag op in groot getalle
Zimbabwêrs het gister, Saterdag 18 November, die strate van Harare, hoofstad van Zimbabwe, singend en dansend met vlae aangevat terwyl hulle hul stemme laat hoor het dat Mugabe afgedank moet word.
Zimbabwiese burgers het aan Reuters gesê dat die afgelope week se oorname van die regering deur die Zimbabwe weermag hulle hoop gegee het dat dit die einde van Mugabe se mag, waaraan hy vasklou sedert die land onafhanklikheid van die Britse Kroon verkry het, sal beteken.
Dit was die rede dat Zimbabwiërs na Harare gestroom het om fees te vier.
Gewapende soldate was orals teenwoordig om die verkeer te reguleer en orde in die strate te verseker.
Volgens die Zimbabwe Nasionale TV – ZBC, wil dit lyk asof Mugabe die steun van sy eie party, die ZANU-PF, verloor het en dat hulle nou teen hom draai. Beide die staat-uitsaaier en die Herald het berig dat al tien die party se provinsiale komitees Vrydag 'n beroep op Mugabe gedoen het om te bedank. Buiten dit het Mugabe die steun van sy mense verloor.
Die weermag was uit die staanspoor ook versigtig in hoe hulle all die verwikkelings hanteer het om geweld te verhoed en steeds internasionale verhoudinge te behou.
Mugabe weer in publiek na huisarres – ignoreer steeds oproep om terug te staan
Zimbabwe se president, Robert Mugabe, het Vrydag sy eerste openbare verskyning gemaak sedert hy etlike dae gelede onder huisarres geplaas is toe hy as kansellier van Zimbabwe se "Open University" grade tydens 'n gradeplegtigheid oorhandig het.
Intussen sê die leier van die invloedryke oorlogsveterane vereniging, Christopher Mutsvangwa eens lojaal teenoor Mugabe, dat Mugabe onmiddellik moet uittree as president.
Hy het ook 'n beroep op Zimbabwe burgers gedoen om in groot getalle vir vandag (Saterdag 18 November) se straatbetoging op te daag.
"Ons wil ons trots in ere herstel en more is die dag . . . ons kan die werk klaarmaak wat die weermag begin het," het Mutsvangwa Vrydag gesê.
"Daar is geen terugkeer na Mugabe. Hy moet sy trek vat." Iets wat Mugabe tans weier om te doen aangesien hy by sy stelling hou dat die optrede van die weermag onwettig was.
Die weermag se optrede volg nadat Mugabe die adjunk president, Emmerson Mnangagwa verlede week in die pad gesteek het.
Mnangagwa was gesien as 'n moontlike opvolger vir Mugabe en sy afdanking sou die weg ooplaat vir Mugabe se eggenote, Grace Mugabe wat vier dekades jonger as hy is, om die leierskap van die land oor te neem.
Uganda dokters staak oor swak salarisse en gebrek aan hulpmiddels
Pasiënte soek eerder die hulp van tradisionele genesers as om op die hospitale in Uganda staat te maak.
Dokters in Uganda het begin staak omdat hulle keelvol is vir die laagste salarisse in Afrika asook die gebrek aan hulpmiddele. Hulle eis dat hulle salarisse, tans sowat $260 per maand vir junior dokters, tienvoudig verhoog moet word en eis ook voordele soos motorvoertuie en huishulpe.
Die verkrummelende gebou wat die Kamuli Algemene Hospitaal huisves se sale en klinieke is byna heeltemal verlate.
Met die meeste mediese personeel wat nie vir werk opdaag nie, het die pasiënte wat gewoonlik hierdie hospitaal in die oostelike platteland besoek, die boodskap gekry en staan die meeste beddens leeg.
Stukkende mediese toerusting word nie herstel nie en daar is 'n groot tekort aan die nodige medisyne e pasiënte word gewoonlik na die naaste privaat hospitaal verwys in die hoop dat dit daar dalk beter gaan.
Die meeste Ugandese voel dat, met of sonder die staking, die land se gesondheidstelsel eenvoudig nie werk nie.
Meeste medisyne is nooit beskikbaar nie en dokters probeer innoverend te wees met die hoop dat ander medisyne wat hulle voorskryf dalk sal werk. Buiten dit is daar die kroniese tekort aan dokters en gesondheidswerkers wat eerder hul dienste by privaat hospitale aanbied, met 40% vakante poste.
Die regering dreig om die stakende dokters af te dank en sê daar is eenvoudig nie genoeg geld om die hoër salarisse te betaal nie.
Baie moedelose pasiënte draai weer terug na tradisionele genesers om 'n oplossing vir hul gesondheidsprobleme te kry. Hierdie mense is medies ongeskoold om die regte behandeling wat vereis word te bied.
Weermag neem beheer oor in Zimbabwe
Na dae van spanning en gerugte aangaande gebeure in Zimbabwe nadat die Zimbabwiese weermag (ZDF) skynbaar beheer oor die land oorgeneem het, het soldate die land se staat-uitsaaier laat Dinsdag in die hoofstad Harare oorgeneem.
'n Zimbabwiese leër offisier, Majoor Generaal Sibusiso Moyo, het op die lug gekom en ontken dat daar 'n militêre staatsgreep was, maar dat die militêre magte besig was om "kriminele" rondom president Mugabe te teiken. Dit het intussen bekend geword dat Mugabe en sy familie onder huisarres verkeer.
Hy het verder gesê dat Mugabe en sy familie veilig is en dat daar na hulle sekuriteit omgesien word.
Op daardie stadium was dit nog nie duidelik wie aan die spits van hierdie optrede staan nie.
Sedertdien is militêre voertuie orals in Harare se strate gesien terwyl geweervuur vanuit die noordelike voorstede gehoor is, waar Mugabe en 'n aantal regerings amptenare woonagtig is.
Die Harare Internasionale Lughawe, onlangs herdoop na die Robert Mugabe Internasionale Lughawe, is ook deur die weermag beveilig en sekuriteitsmaatreëls daar opgeskerp.
Die BBC berig dat hierdie aksie dalk 'n poging is om Mugabe met die afgedankte adjunk president, Emmerson Mnangagwa, te vervang. Die afdanking van Mnangagwa vroeër die maand is blykbaar gedoen op aandrang van die land se eerste dame, Grace Mugabe.
Nadat Mnangagwa verlede week summier afgedank is, het dit Mugabe se eggenote, Grace, as die mees moontlike opvolger van Mugabe gelaat. Mugabe, 93, het die land se politieke toneel, sedert Zimbabwe sy onafhanklikheid in 1980 van Brittanje ontvang het, oorheers.
Maandag het die Weermag se stafhoof, Generaal Constantino Chiwenga, aangekondig dat die weermag bereid is om die onenigheid binne die regerende Zanu-PF te beëindig. Generaal Chiwenga was 'n ondersteuner van Mnangagwa en beide is oorlogsveterane wat in die 1970's 'n einde aan die wit minderheidsregering gebring het.
Hy het toe die regerende Zanu-PF regering gemaan om op te hou om die veterane, wat deel was van die regerende party sedert bewindsoorname by Ian Smith, uit die party te dryf.
Reuters berig ook dat een van die hoofleiers van die Zanu-PF faksie wat deur Grace Mugabe gelei word, die minister van finansies, Ignatius Chombo, in aanhouding is.
Vroeër Woensdag het President Zuma van Suid-Afrika sy kommer oor die situasie in Zimbabwe uitgespreek.
Hy het ook aangekondig dat Suid-Afrika 'n spesiale afvaardiging gaan stuur om met Mugabe en die Zimbabwiese weermag te onderhandel.
In 'n verklaring net na 12:00 Woensdag het Zuma, as voorsitter van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelings Gemeenskap (SADC), bekend gemaak dat die Suid-Afrikaanse afvaardiging uit die Minister van Verdediging en Militêre veterane Nosiviwe Mapisa-Nqakula asook die Minister van Staatsveiligheid, Advocate Bongani Bongo, asook verteenwoordigers van Angola, sal bestaan.
Zuma het sy beroep op kalmte herhaal sodat die ZDF kan verseker dat vrede en stabiliteit nie in Zimbabwe ondermyn word nie. Hy het ook gesê dat die SADC die sitasie steeds monitor.
Die Instituut van Sekerheids Studie sê dat president Zuma as voorsitter van die SADC gewaarsku is oor die opbouende spanning in Zimbabwe maar dat hy nie na die waarskuwing geluister het nie.
'n Senior konsultant van die ISS wat in Harare gestasioneer is, Derek Matyszak, het ook Woensdag gesê dat Suid-Afrika so gefokus is op sy eie politieke toekoms dat geen aandag verleen is aan die ontwikkelende krisis in Zimbabwe nie.
Zimbabwe se enigste onafhanklike lid van die parlement, Temba Mliswa, sê dat die land se burgers tevrede is dat hul lewens nou in die hande van die weermag geplaas is.
Die militêre aksie het dan ook gelei tot die arrestasie van verskeie ministers en lede van die sogenaamde "Generation 40" groep binne die regerende party. Hierdie faksie was blykbaar ook betrokke by die afdanking van die adjunk president, Emmerson Mnangagwa.
"Selfs al was daar 'n staatsgreep, sal die mense dit steeds vier. Hierdie is die grootste feesviering sedert onafhanklikheid aan Zimbabwe in 1980 toegeken is. Die mense van Zimbabwe was onderdruk en die demokrasie wat daar was, was gewelddadig," sê Mliswa, wat sterk beklemtoon het dat hierdie nie 'n militêre staatsgreep was nie.
Hy sê dat die weermag het slegs sy mandaat uitgevor om na die belange van Zimbabwe se inwoners om te sien.
An armed soldier patrols a street in Harare, Zimbabwe, Wednesday, Nov. 15, 2017. Zimbabwe's army said Wednesday it has President Robert Mugabe and his wife in custody and is securing government offices and patrolling the capital's streets following a night of unrest that included a military takeover of the state broadcaster. (AP Photo)
Die BBC berig dat verskeie inwoners in Harare hul verligting oor die situasie uitgespreek het. "'n Goeie lewe lê vir ons voor, ons sien uit na Kersfees oor dit wat gebeur het," het 'n vrou aan die BBC Nuus gesê.
"Ek wil die generaal bedank dat hy hierdie tiran verwyder het," het 'n man gesê. "Hy het die land regeer asof dit aan sy familie behoort."
Die leier van die oorlogsveterane, Chris Mutsvangwa het weer aan Reuters gesê: "Dit is die einde van 'n pynlike en droewige hoofstuk in die geskiedenis van 'n jong nasie, waarin 'n verouderende diktator sy regering laat swig het voor 'n bende diewe wat hulle om sy vrou geskaar het."
Beide die verenigde Koninkryk en die Verenigde State se ambassades in Harare het hul burgers gemaan om binnehuis te bly totdat daar meer helderheid is aangaande die situasie.
Volgens berigte is die situasie rustig en mense, alhoewel daar minder beweging op straat is, gaan met hul gewone daaglikse take voort.
Die weermag het die meeste strategiese punte beveilig en inwoners dra selfs voedsel en drinkgoed aan vir die soldate. Daar is 'n angstigheid te bespeur maar die meeste mense hoop maar vir die beste.
Daar is ook geen teken van die Zimbabwiese Polisie nie en die enigste sekuriteitsmagte op straat was die weermag. Verkeer was ook ligter as gewoonlik.