PressReader - Baba & Kleuter: 2018-04-01 - TER­WYL JY VER­WAG
TER­WYL JY VER­WAG
Wonder jy of dit nie tog maar vei­lig is om af en toe ’n knert­sie te ge­niet ter­wyl jy s­wan­ger is nie? Hier is wat jy moet weet.
Baba & Kleuter - 2018-04-01 - Jou Swangerskap -
Suid-A­fri­ka het een van die hoog­ste voor­koms­te van fe­ta­le al­ko­hol­sin­droom in die wê­reld. “Meer as ’n mil­joen men­se word daar­deur ge­raak,” sê prof. De­nis Vil­joen, voor­sit­ter en uit­voe­ren­de hoof van die S­tig­ting vir Al­ko­hol­ver­wan­te Na­vor­sing (FARR).
Die siek­te word fe­ta­le al­ko­hol­spek­trum­siek­te (FASD) ge­noem en dit sluit ’n he­le reeks toe­stan­de in wat al­les die ge­volg is van ma’s wat al­ko­hol ge­drink het ter­wyl hul­le s­wan­ger was.
As jy min­der erns­ti­ge vorms van FASD by­tel wat ver­oor­saak word deur men­se wat ma­tig ge­drink het ter­wyl hul­le s­wan­ger is, kan die sy­fer tot vyf of ses mil­joen styg, sê De­nis.
HOE­KOM SO BAIE IN SA?
Be­hoef­ti­ge ge­meen­skap­pe loop ’n gro­ter ge­vaar om fe­ta­le al­ko­hol­sin­droom (FAS) en FASD op te doen, sê De­nis. Die re­des sluit in ’n ge­brek aan ont­span­nings­ge­rie­we, swak op­voe­ding oor swangerskap en die pro­bleem dat baie s­wan­ger vroue de­pres­sief is en ook an­der mid­dels soos si­ga­ret­te ge­bruik.
“Si­ga­ret­te en al­ko­hol saam is ’n na­re meng­sel vir ’n ba­ba om­dat al­bei sleg­te ne­we- ef­fek­te het,” sê De­nis.
Vol­gens die A­me­ri­kaan­se In­s­ti­tuut van Ge­nees­kun­de is al­ko­hol van al­le dwelm­mid­dels die ge­vaar­lik­ste vir ’n on­ge­bo­re ba­ba. Die gees­tes- en neu­ro­lo­gie­se pro­ble­me wat ’n ba­ba weens al­ko­hol in die baar­moe­der op­doen is on­om­keer­baar en kan nie reg­ge­stel word nie.
Selfs al drink jy net lig­gies, kan jou ba­ba te­kens van FASD wys, hoe­wel die simp­to­me eers la­ter in sy lewe kan kop uit­steek.
Die al­ko­hol wat jy drink word deur jou bloed­stroom ge­ab­sor­beer en is bin­ne 20 mi­nu­te by die fetus. Die al­ko­hol is gif­tig vir jou on­ge­bo­re ba­ba en kan e­ni­ge van jou ba­ba se or­ga­ne aan­tas, maar die brein is die kwes­baar­ste. Daar­om het al­le kinders met FAS ’n ma­ti­ge tot erns­ti­ge graad van brein­ska­de.
“Dis die mak­lik­ste om vol­slae FAS te di­ag­no­seer om­dat die simp­to­me dui­de­lik is: ’n lae ge­boor­te­ge­wig, k­lein kop­om­trek, ont­wik­ke­lings­ag­ter­stan­de, groei­ver­tra­gings en e­pi­lep­sie,” sê De­nis. “FASD ver­oor­saak eg­ter ’n wye reeks ge­drag­s­ag­ter­stan­de. Dit sluit in swak so­si­a­li­se­rings­vaar­dig­he­de; leer­pro­ble­me ver­al wat be­tref ta­le, wis­kun­de en pro­bleem­op­los­sing; ge­drags­pro­ble­me wat ge­paard­gaan met hi­per­ak­ti­wi­teit, die
As jy ge­drink het ter­wyl jy s­wan­ger was, kan jou kind se simp­to­me soms eers heel la­ter in sy lewe uit­slaan.
on­ver­moë om te kon­sen­treer, so­si­a­le ont­trek­king, hard­kop­pig­heid, im­pul­si­wi­teit en angs­tig­heid.
HOE KAN DIT VOOR­KOM WORD?
Die ant­woord op hier­die vraag is mak­lik: “S­wan­ger vroue moet on­der­steun en aan­ge­moe­dig word om nie al­ko­hol te drink ter­wyl hul­le s­wan­ger is nie,” sê De­nis.
Moet ook nie meen dat om­dat jy dalk tot die mid­del­klas be­hoort, jy min­der kwes­baar is nie. Dis nie ’n siek­te wat tot ar­mer men­se be­perk is nie, waar­sku De­nis.