GoWikipedia - Formule Een
Formule Een (amptelik FIA Formula One World Championship), dikwels afgekort tot F1 en ook bekend as Grand Prix-wedrenne, is die hoogste enkelsitplek (oopwiel) motorwedrenklas. Dit is 'n internasionale motorsport, wat jaarlikse wêreldbestuurders- en vervaardigerskampioenskappe insluit. Baie geesdriftiges beskou dit as die toppunt van motorwedrenne; dit is ook die duurste sport ter wêreld, met gemiddelde spanbegrotings in die orde van honderde miljoene VSA-dollar. Dit is gebaseer rondom 'n reeks wedrenne (21 in 2018), bekend as grands prix, op pasgemaakte bane of afgebakende strate.
Wedrenne en strategie
'n Formule Een grand prix vind oor die tydperk van 'n naweek plaas en begin met vrye oefeninge op die Vrydag. Drie kwalifiserende rondtes vind plaas op die Saterdag, waartydens elke bestuurder aan 'n "vlieënde ronde"-tydtoets op 'n leë baan onderwerp word. Die eerste ronde bepaal die volgorde waarvolgens die renjaers die tweede en die finale sessie sal aandurf (Dit is dikwels voordelig om laaste te gaan aangesien die baan geneig is om vinniger te wees namate rubber neergelê word en daar is natuurlik ook die voordeel dat die mikpunt bekend is). Die derde rondte bepaal dan die wegspringvolgorde op die baan. Die reëls vir die 2015 seisoen bepaal verder dat die span nie aan die motor (insluitende brandstofvlakke) mag verstel na die voltooiing van die finale kwalifiserende rondte en die aanvang van die wedren op die Sondag nie (Parc Fermè).
Elke span kan twee inskrywings maak en al was dit algemeen in die vroeë verlede vir motors om nie te kwalifiseer nie, is die kostes en risiko's vir die spanne te hoog en word kwalifisering nie meer gebruik om te bepaal of die motor mag deelneem al dan nie.
Die wedren begin met 'n opwarmrondte ("parade lap") waarna die motors agter die wegspringblokke posisies inneem in die volgorde waarin hulle gekwalifiseer het. 'n Stelsel ligte bo-oor die baan word gebruik om die wegspring te beheer. Wedrenafstande is so om en by 300 kilometer en die wedren se tydsduur word beperk tot twee ure.
Punte word toegeken aan die top agt renjaers in elke resies en aan hul onderskeie vervaardigerspanne. Die wenner van die jaarlikse kampioenskap is die bestuurder (of dan die span in geval van die vervaardigerskampioenskap) met die meeste punte teen die einde van die seisoen.
Renjaers en vervaardigers
'n Uitstaande kenmerk van Formule Een is dat die spanne self die motors bou waarmee hulle deelneem, anders as die "spesifikasie reekse" soos die Indy Racing League en Nascarreekse in die VSA. Gevolglik is die terme "span" en "vervaardiger" uitruilbaar. Formule Een se 1950-intreeseisoen het agtien spanne gelok om deel te neem, maar vanweë die stygende kostes het heelparty vinnig uitgetree.
Ferrari is die enigste span uit die 1950 inskrywings wat nog steeds deelneem en in 2004 was daar slegs tien spanne, elk met twee inskrywings, oor op die inskrywingslys.
Die Duitse renjaer Michael Schumacher hou tans nog die rekord vir die meeste bestuurderskampioenskappe ooit gewen (sewe) en Ferrari hou nog die rekord vir die meeste vervaardigerskampioenskappe (veertien). Jochen Rindt is die enigste renjaer aan wie die kampioenskap na sy dood toegeken is.
Daar word aan elke motor 'n nommer toegeken. Die vorige jaar se Wêreldbestuurderskampioen kry nommer 1, en sy spanmaat nommer 2. Die ander spanne se nommers word dan toegeken na gelang van hulle posisie in die voorafgaande jaar se vervaardigerskampioenskap. Nommer 13 word al sedert 1974 nie meer gebruik nie.
Kaart van Grands Prix: ██ Grands Prix in het lopende seizoen ██ Grands Prix in voorgaande seizoenen
Die aantal Grand Prixs wat in 'n seisoen plaasvind het oor die jare gevarieer. Slegs sewe wedrenne het in die eerste 1950 seisoen plaasgevind; oor die jare het die kalender meer as verdubbel in grootte. Die getal wedrenne na 1980 het min of meer konstant gebly rondom sestien tot sewentien, met die grootste getal wedrenne in 2012 (20).
Ses van die oorspronklike sewe wedrenne het in Europa plaasgevind met die enigste nie-Europese wedren in Amerika Indianapolis 500, wat ondanks die poging om Amerikaanse deelnemers te lok, nie 'n sukses was nie. Die F1-kampioenskap het stadig uitgebrei na ander nie-Europese lande. Argentinië was die eerste Suid-Amerikaanse Grand Prix gasheer in 1953 en Morokko het die eerste Afrika Grand Prix aangebied in 1958. Asië (Japan, 1976) en Oseanië (Australië, 1985) het later ook gevolg. Die huidige 20 wedrenne is versprei oor die kontinente van Europa, Asië, Australië, Noord-Amerika en Suid-Amerika.
Autódromo Hermanos Rodríguez, Meksikostad, Meksiko - (1986 - 1992)/2015
Zandvoort-renbaan, Nederland - 25 Augustus 1985
Istanbul Park-renbaan, Istanboel, Turkye - 8 Mei 2011
Nürburgring, Nuremburg, Duitsland - 7 Julie 2013
Flavio Briatore, destydse Renault spanhoof; David Richards, destydse British American Racing spanhoof.
Sir Frank Williams en Ron Dennis, respektiewelik die eienaars van die Williams- en McLarenspanne.
Michael Schumacher, sewe keer wêreldkampioen en die suksesvolste F1-renjaer in die geskiedenis asook op 'n stadium die hoogsbetaalde sportman ter wêreld.