Die Christendom word dikwels as 'n besondere goeie voorbeeld gesien van die nou bande tussen (georganiseerde) godsdiens en geweld. Selfs die basisdokumente van die Christelike kerk, die fokus van hierdie bespreking, kan nie uitgesluit word van die beskuldiging van betrokkenheid by en selfs aanmoediging tot geweld nie - nieteenstaande die aansprake dat beide die Christendom en die Bybel vrede wil bevorder. 'n Kursoriese oorsig oor die basistekste van die Christelike geloof - met spesifiek die Nuwe Testament as kondensaat van 'n veelfasettige, opkomende religieuse beweging - lewer reeds genoegsame aanduidings van die verhouding tussen godsdiens en geweld. Pogings om die Bybelse dokumente se besorgdheid oor liefde en vrede1 sodanig uit te beeld as sou hierdie dokumente op 'n ongekwalifiseerde en absolute wyse teen geweld gekant wees, voorkom helaas nie die probleme wat opduik wanneer die tema van die Nuwe Testament en geweld aan die orde kom nie.
Sonder om ander aanverwante elemente wat bydra tot geweld in die konteks van die Nuwe Testament uit te sluit, stel hierdie bydrae die breë argument dat om geweld in die Nuwe Testament te verstaan, dit nie deur verwysings na oproepe tot vrede verbloem moet word nie. Dit moet in die gepaste eerste-eeuse konteks geplaas word, sodat veral die impak van die Romeinse Ryk en sy ideologie van geweld in hierdie verband verreken kan word.
Die belangrikheid daarvan om die rol van die Romeinse Ryk in die geweld van die Nuwe Testament deeglik te verreken, word onderstreep deur die ambivalensie van die tekste oor geweld. Hierdie ambivalensie kom selfs sterker na vore wanneer die agentskap van geweld in die Nuwe Testament ter sprake is. Die ambivalensie bevraagteken die eensydige aanklag teen die Romeinse Ryk as sou dit enkel en alleen maar 'n gewelddadige instelling gewees het. Trouens, wanneer hierdie faktore in die gesprek verreken word, word die verband en wederkerigheid tussen die Nuwe-Testamentiese tekste se ambivalensie (teenoor geweld) en hul uitbeelding van agentskap (met betrekking tot geweld) duideliker. Dit is 'n band wat geïnformeer word deur en afhanklik is van wat vandag 'n onderliggende politiek van "ander-ing" of andersheid ("politics of othering") genoem kan word.
Uiteindelik, en in die lig van die vroeëre onderskeidings, is dit belangrik om in gedagte te hou dat die agentskap van geweld die fisieke, en selfs sosiale, geweld oorstyg het (Desjardins 1997:70-78), en die minder konkrete vorme van geweld op psigologiese en retoriese vlakke ingesluit het, selfs ook in den brede op kosmiese vlak. Die God wat mense tot 'n vlamme-hel verdoem, Jesus wat in 'n stryd met demone betrokke is, en 'n apostel Paulus wat die wens om mense se kastrasie uitspreek (Matthews & Gibson 2005:4), wys op die breë spektrum van geweld in die Nuwe Testament, en dra by tot die ongemak met eensydige aansprake oor die Nuwe Testament se oproepe tot vrede. Die spanning tussen vrede en geweld in die Nuwe Testament kan slegs verstaan word indien die imperiale konteks van hierdie dokumente verreken word.
Die aanspraak dat hulle vrede vir die wêreld bewerkstellig het, was die Romeinse Ryk se ideologiese sanksionering vir hul imperiale geweld. Die aanspraak was 'n eenvoudige maar nietemin kragtige een, naamlik dat die Pax Romana21 vrede en sekuriteit bewerkstellig het in die wêreld onder heerskappy van die Romeine. Hierdie aanspraak toon groot ooreenkomste met die aansprake van die Nuwe-Testamentiese outeurs, met die verskil dat die agentskap van vrede deurgaans aan God, Jesus, en by tye, selfs aan die volgelinge van Jesus toegeskryf is. En natuurlik, in teenstelling met die aanspraak deur die Romeine op wêreldvrede, was die Pax Romana tot die grense van die Ryk beperk. Dit is ook eintlik deur militêre mag in stand gehou (Wengst 1987:17). Die beperkte skopus en eie-belang ter syde, was dit die gewelddadige basis van die Pax Romana wat vir die onderdrukte volke onrusbarend was. Vir die Romeinse Ryk was vrede nie in teenstelling met, of 'n onvanpaste kontra-indikasie van geweld nie, maar vrede is gesien as dit wat juis deur middel van geweld (of die dreigende moontlikheid daarvan) tot stand kom en in stand gehou word (vgl Tite 2004:39-40). Dit was die verhouding tussen die ouer, huishoudelike Romeinse Concordia kultus en die Pax kultus22 wat onderskryf was deur imperiale beleid wat die Pax Romana gevestig het as "a power of pacification of foreign nations in order to enable concord and harmony to continue at home" (Swartley 2006:37). In die Romeinse Ryk, was die Pax Romana ingesleutel by die imperiale kultus wat sy religieuse sentimente deur die Ryk versprei het, en wat verseker het dat imperiale vrede ook religieus veranker is. Die Romeinse Ryk se strukturele of sistemiese geweld was deeglik bygestaan deur konsepsuele en ideologiese geweld.
In 'n konteks waar die swaard 'n simbool van politieke mag was, is die Bybelse simboliek wat die Woord van God as 'n "tweesnydende swaard" (Heb 4:12 en elders) uitbeeld, en die analoë simboliek wat vir die "swaard" van die Gees (Ef 6:17) gebruik word, reeds aanduidings dat 'n simplistiese, goedgunstige lees van die Nuwe Testament as eensydig toegewy tot die aanmoediging van vrede, nie verdedigbaar of verantwoordelik is nie. In die Nuwe Testament staan geweld dikwels op konsepsuele vlak in verband met vrede en verwante sake, maar meer as dit, identifiseer en keur die Nuwe Testament implisiet die agentskap van geweld goed. Die mate waartoe geweld in hierdie dokumente na werklike historiese gebeure verwys, word soms betwis, maar ongeag watter posisie hieroor ingeneem word, word die geweld steeds die beste verklaar binne 'n konteks waar die dokumente se outeurs ondergeskiktes in 'n outoritêre, imperialistiese samelewing was, waarin groepe in hul strewe na self-definisie konstant betrokke was in die konstruksie, bevraagtekening van en onderhandeling oor identiteit en groepvorming (vgl Frankfurter 2005:140-144).