Название A business that makes nothing but money is a poor business
die bedryfsorganisasie en bestuur
BSTE 221 PAC
Me Z Pistorius
Taalsorg datum. Vertaling datum.
#Bladuitleg deur Karen Viljoen, graphikos.
Gedruk deur The Platinum Press (018) 299 4226.
Kopiereg  2011-uitgawe. Hersieningsdatum 2011.
Woord van verwelkoming v
Wat behels BSTE 221? vi
Hoe om die studiegids te gebruik viii
Hoe om die module-inhoude te bestudeer ix
FORMATIEWE ASSESSERING xiii
Summatiewe assessering xv
Tegniese voorskrifte vir die voltooiing van werkopdragte xv
Waarskuwing teen plagiaat xviii
1 Beplanning 1
1.2 Voordele en koste van beplanning 9
1.3 Bestuursdoelwitte en planne 11
1.4 Die Beplanningsproses 13
1.5 Implementering van planne 16
2 Die organisering van bestuursaktiwiteite 20
2.2 Die belangrikheid van organisering 25
2.3 Die grondslae van organisering 27
2.4 Die informele organisasie 30
2.5 Faktore wat organiseontwerp beïnvloed 32
3 Leierskap 37
3.2 Die aard van leierskap 44
3.3 Leierskapsteorieë 47
3.4 Motivering 50
3.5 GROEPE EN SPANNE 52
3.6 Kommunikasie 54
4 Die beheer van die bestuursproses 58
4.2 Die doel van beheer 64
4.3 Die beheerproses 66
4.4 Tipes beheer 68
4.5 Kenmerke van 'n doeltreffende beheerstelsel 70
Woord van verwelkoming
Baie welkom by die tweedejaar, tweede semester in die Besigheidstudieklas. BSTE 221 is 'n 16 krediet module wat impliseer dat jy ongeveer 160 studie-ure (wat kontaktyd, voorbereiding vir kontak-/ groepbesprekings / eksamens, leerure, voltooiing van werkopdragte, klastoetse en eksamens insluit) gaan benodig om die module suksesvol af te handel. Ek vertrou dat, buiten die selfverryking wat hierdie kursus jou sal bied, dit jou ook sal toerus met die nodige kundigheid om veranderinge in die onderwysomgewing (wat daarop gerig is om 'n meer entrepreneursgerigte onderwys aan leerders te voorsien), ten einde jou Godgegewe roeping as onderwyser uit te leef.
Hierdie module fokus op die beplanning, organisering, leierskap en beheer wat veral konsentreer op die rol van die bestuur, die fundamentele bestuurstake en verskillende bestuursvlakke en bestuursvorme. Die kennis en tegnieke waarmee jy in hierdie module te doen gaan kry, sal jou in staat stel om menige struikelblok in jou verbruikersomgewing (in die skool of privaatsektor) uit die weg te ruim.
Die onderrig is nie slegs gefokus op kennisverryking nie, maar om 'n kultuur van "voortdurende leer" te vestig om daardeur sukses vir die leerder in die toekoms te verseker. Die dinamiek van Besigheidstudies is uitnemend geskik om die visie te vervul.
Titel en van
Gebou en kantoornommer
Ekonomiese- en Bestuurswetenskappe word reeds in die Grondslagfase (grade 1-3) en die Intermediêre fase (grade 4-6) in AL die vakke as deel van die Ontwikkelingsuitkoms 5 "ENTREPRENEURIESE AKTIWITEITE" aangebied.
In die Seniorfase (grade 7-9) word Ekonomiese- en Bestuurswetenskappe as 'n volwaardige skoolvak aangebied. Agt persent of 2.75 ure per week van die leerder se tyd behoort aan die vak Ekonomiese- en Bestuurswetenskappe bestee te word. In Ekonomiese en Bestuurswetenskappe word die leerder basiese sakevaardighede geleer om hulle voor te berei vir die wêreld waarin hulle na hulle skoolopleiding moet leef.
Met betrekking tot die Verdere Onderwys en Opleiding (VOO) fase, (grade 10 – 12), word die vak Besigheidstudies deur 'n verskeidenheid van skole as 'n selfstandige vak aangebied.
Om 'n sukses van hierdie module te maak, is dit belangrik dat jy eerstens 'n deeglike studie sal maak van die teoretiese kennis rondom die leerinhoude en tweedens dat jy hierdie teoretiese kennis prakties sal kan toepas.
Wat behels BSTE 221?
In hierdie module val die soeklig op 'n aantal begrippe en vraagstukke waarmee die entrepreneur / sakeman te doen gaan hê in die algemene bestuur van sy eie besigheid, asook in sy persoonlike lewe as ekonomies aktiewe lid van die samelewing. Ons gaan spesifiek kyk na die beginsels van die algemene bestuur, asook die belangrikste bestuursaktiwiteite wat uitgevoer moet word ten einde 'n onderneming te bedryf wat selfstandige ekonomiese bestaansreg het. As onderwysstudent wil ons jou bemagtig om veral menslike hulpbronne ten opsigte van leiding, ontwikkeling, bestuur en motivering te kan aanspreek.
Die verskil tussen 'n onderwyser en 'n uitstekende onderwyser is die manier waarop die skoolleerders in sy / haar klas gemotiveer word om hul beste te lewer.
Die leerinhoud wat in hierdie module hanteer word, is gebaseer op kurrikulêre vereistes vir die Senior fase (grade 7-9) asook Verdere Onderwys en Opleiding (VOO) fase (grade 10 – 12). Die kennis vervat in hierdie module sal jou in staat stel om as Besigheidstudie- of EBW onderwyser 'n effektiewe bydrae te kan lewer tot die totale ontwikkeling van jou leerders.
Jou selfdissipline, toewyding, motivering, tydsbeplanning en tydsbesteding sal bepaal tot watter mate jy by hierdie module sal baat.
Om vir BSTE 221 te registreer, moet jy ten minste blootstelling aan BSTE 111; BSTE 121 en/of BSTE 211 gehad het.
Jy moet toegang hê tot 'n rekenaar, aangesien jy alle werkopdragte getik moet inhandig volgens die voorskrifte wat later aan jou voorsien sal word. Indien jy nie toegang tot rekenaarfasiliteite het nie, kan die situasie met jou dosent bespreek word sodat 'n alternatiewe reëling getref kan word.
Jy moet vroegtydig voorsiening maak vir toegang tot 'n rekenaar met internetfasiliteite. Indien jy van die biblioteek gebruik gaan maak, moet jy vroegtydig reël en jou tydskedule kontroleer met die beskikbare tyd in die biblioteek. Die koste-implikasie is vir jou eie rekening en jy moet sodanig voorsorg daarvoor tref. Dit is opwindend om elektroniese databasisse te ontdek en dit is dan ook 'n vereiste vir hierdie module. Die personeel by die biblioteek is besonder hulpvaardig en stel hulle ten doel om jou te begelei in die taak om die nuutste inligting te bekom.
Jy moet vertroud wees met basiese navorsingsvaardighede, aangesien daar van jou verwag gaan word om bepaalde opdragte uit te voer waarvoor jy inligting in die biblioteek of op die WEB sal moet versamel, analiseer of logies beredeneer.
BSTE 221 is 'n 16 krediet module en jy benodig 'n modulepunt van minstens 50% om te slaag!
Sien die vereistes soos volledig uiteengesit in ASSESSERING (p. xv) in hierdie gids!
Indien hierdie module nie geslaag word nie, sal daar van jou verwag word om die module gedurende die daaropvolgende jaar te herhaal. Jy kan wel vir BSTE 311 en dus vir die derde jaar Besigheidstudiemodule registreer. Indien jy nie hierdie of enige van die ander modules in jou vorige jaar geslaag het nie, sal jy nie jou kwalifikasie verwerf nie, indien jy nie al die modules aan die einde van jou studietydperk (vierdejaar) suksesvol voltooi het nie.
Jy kan, indien jy die minimum vereistes bereik het, wel op grond van jou prestasie kwalifiseer vir die tweede geleentheid.
'n Student kan die eksamen in enige module hoogstens twee (2) keer binne twaalf (12) maande, wat volg op die datum van die student se eerste registrasie, skryf en slaag, waarna die betrokke module weer van vooraf geloop moet word, indien die eksamenpogings onsuksesvol was.
'n Program word geslaag deur al die modules waaruit 'n program saamgestel is, afsonderlik te slaag.
Leereenheid / leergedeelte en tema
Datum vir afhandeling
Geskatte vlak van afhandeling (persentasie)
Die organisering van bestuursaktiwiteite
Die beheer van die bestuursproses
Jy moet die volgende handboek aankoop:
Du Toit G.S, Erasmus B.J, Strydom J.W. (Ed). 2010. 8ste Uitgawe Inleiding tot die Bestuurswese: Kaapstad; Oxford University Press, (in die studiegids sal na Du Toit verwys word.)
Bogenoemde handboek is verkrygbaar by enige tak van Van Schaik of by Protea Boekwinkel op die Bult in Potchefstroom.
Nie-verpligte aanvullende bronne
Addisionele bronne is nie verpligtend nie, maar kan jou van groot hulp wees indien jy meer inligting benodig.
Nelson, Bob, 1956-, The management bible Hoboken, N.J. : John Wiley & Sons, Inc., c2005.
Daft, Richard L, Management, International Edition . Standnommer 658 DAF
Die volgende bronne is in die Opvoedingswetenskappe-Biblioteek en sal jou studie baie verryk. Jy kan ook van hierdie bronne gebruik maak wanneer jy werkopdragte aanpak. (Indien daar na hierdie boeke in die gids verwys word, word dit gedoen aan die hand van die skrywer se van en titel van die boek).
Certo, Samuel C. Modern management / 10th ed. Upper Saddle River, N.J.: Pearson/Prentice Hall,  c2006.
Harvard Business School Press. c2005. The results-driven manager: getting people on board. Boston, Mass.: Harvard Business School Press.
Barrett, Deborah, 1949-. Leadership communication / 1st ed. Boston: McGraw-Hill, 2006.
Cary L. Cooper. Leadership and management in the 21st century: Business challenges of the future. Oxford: Oxford University Press, 2005.
Ander toepaslike studiemateriaal
Dit sal tot jou voordeel wees om daagliks die koerant te lees, nuus op die radio en televisie te luister om sodoende op hoogte te bly van veranderinge in ons land se ekonomie en die nuwe geslag entrepreneurs in Suid-Afrika. Die dagblad is daagliks in die Opvoedingswetenskappe-Biblioteek beskikbaar. Relevante bykomende bronne, soos vaktydskrifte en boeke sal u 'n breër perspektief gee van die sakewêreld.
Hierdie studiegids behoort jou in staat te stel om geredelik onafhanklik die studiemateriaal te bemeester deur selfstudie. Daar word van jou verwag om die feitelike kennis te bemeester sodat jy die geleentheid in die kontaksessies ten volle kan benut om by die praktiese toepassing van die werk uit te kom en probleemoplossing te kan hanteer. Dit bly jou verantwoordelikheid om die module volgens 'n deeglik beplande studierooster te bemeester. Hierdie studiegids is slegs riglyne wat jy moet aanpas by jou persoonlike omstandighede om maksimum waarde uit die module te put.
Dit word aanbeveel dat jy vir jou 'n werkboek /lêer aanskaf waarin jy vrae, probleme en/of spesifieke oplossings kan identifiseer. Hierdie werkboek / lêer sal dieselfde rol vervul as die portefeulje van leerders in skoolverband. Aangesien jyself op die netheid, volledigheid en geordenheid van leerders se portefeuljes op skoolvlak sal aandring, word verwag dat jou eie portefeulje aan dieselfde vereistes sal voldoen.
Wanneer jy hierdie module (BSTE 221) bestudeer, behoort jy hierdie gids te gebruik deur:
die studiegids eenmaal deur te blaai om 'n oorsig oor die inhoud te verkry.
die uitkomste op alle vlakke (module en leereenheid) met aandag te bestudeer, aangesien jy daardeur kan vasstel watter kennis en vaardighede van jou as student verwag gaan word. Aan die begin van elke leereenheid word die belangrikste uitkomste gestel. Neem deeglik van hierdie uitkomste kennis om jou denke te fokus op die eindresultaat en 'n geheelbeeld van die betrokke leereenheid te verkry.
die moduleplan te bestudeer om 'n oorsig te kry van wat die module behels om jouself sodoende te oriënteer rakende die aspekte waaraan aandag gegee gaan word en hoe elk by die res van die module inskakel.
jou studie van elke leereenheid noukeurig te beplan aan die hand van die voorgestelde tydskedule daarvoor (hou in gedagte dat die aantal ure toegeken aan elke leereenheid verband hou met die aantal krediete wat daardie eenheid werd is – dit is sinneloos om bv. 20 uur te spandeer aan 'n leereenheid wat slegs 1 krediet werd is, aangesien 1 krediet bv. slegs 10 studie-ure regverdig).
vervolgens die leerinhoud te bestudeer deur die toepassing van leerstrategieë wat jou persoonlike studiestyl en omstandighede die beste pas. Jy word verwys na die studiegids AGLA 121, waarin al die nodige leerstrategieë, kognitiewe- en metakognitiewe denkvaardighede vir jou uiteengesit is.
die individuele en/of self-evalueringsopdragte tydens jou voorbereiding uit te voer om vas te stel of jou kennis van die leerinhoude voldoende is. (dit is noodsaaklik, aangesien jy daardie kennis tydens die kontakgeleenthede en groepbesprekings sal moet toepas om jou begrip daarvan te illustreer).
te sorg dat jy goed voorbereid is vir alle kontakgeleenthede of groepsbyeenkomste, sodat jy sinvol aan die klasbesprekings kan deelneem.
alle werkopdragte en groeptake, soos in die studiegids gespesifiseer, nougeset uit te voer en betyds in te handig vir evaluering.
aan die einde van 'n leereenheid die leeruitkomste van die eenheid te hersien deur elkeen in 'n vraag te verander en seker te maak dat jy daardie vraag kan beantwoord en praktykgerig kan toepas waar relevant.
te onthou dat die uitkomste as toets- en eksamenafbakening sal geld.
deurgaans die inligting wat jy vanaf die internet ontvang het, krities aan die hand van legitimiteit en oorspronklikheid te evalueer.
Hoe om die module-inhoude te bestudeer
Doel van die module
Die doel van hierdie module is nie net om jou van bepaalde aspekte van bestuurswese bekend te stel nie, maar veral om jou in staat te stel om daardie aspekte van bestuur te gebruik om effektiewe ingeligte bestuursbesluite te kan neem, beplanning-, organisering-, leierskap- en beheerprobleme te analiseer en op 'n bepaalde vlak aan te spreek om sodoende seker te maak dat jy eendag in die praktyk daardie inhoude effektief en op 'n interessante wyse vir jou leerders kan ontsluit. Besigheidstudie ontwikkel jou verder om 'n sinvolle bydrae tot die ekonomiese aktiwiteite van die land te lewer.
Hoe om Besigheidstudie te bestudeer
Om Besigheidstudie te bestudeer en te verstaan, vereis dat jy aktief aan die onderrigleer­aktiwiteite deelneem. Lees en memorisering is beslis nie genoeg nie. Jy moet telkens die teks krities bevraagteken en kwelvrae onder jou dosent se aandag bring. Dis belangrik dat jy elke stap in enige bestuur- of entrepreneuriese analise verstaan, indien jy dit wil toepas. Vra voortdurend tussen verskillende stappe "hoekom ?" Moenie net memoriseer nie, sorg dat jy die werk verstaan!
Probeer telkens om onderafdelings by die geheelbeeld van die module in te pas. (gebruik die moduleplan). Aan die einde van elke leereenheid moet jy die uitkomste hersien om seker te maak dat jy elkeen suksesvol bemeester het. Wees verseker dat toets- en eksamenvrae uit hierdie leeruitkomste geformuleer sal word. Indien jy dus nougeset aan die hand van die uitkomste elke leereenheid voorberei, is jy terselfdertyd besig om eksamenvoorbereiding te doen.
Uitkomste wat veral van jou hoër orde kognitiewe vaardighede onder andere analise, evaluering en kritiese beredenering vereis, is noodsaaklik. Uitkomste wat gerig is op laer orde denke, soos byvoorbeeld definisies, beskrywings en blote besprekings, moet jyself bemeester terwyl jy voorberei. Indien jy egter enige probleem met die leerinhoud ervaar, is dit jou verantwoordelikheid om dit onder die aandag van jou dosent te bring, sodat dit aangespreek kan word. Andersins kan jy die vrymoedigheid neem om tydens kantoorure met die betrokke dosent te skakel, sodat 'n oplossing vir jou probleem gevind kan word.
Belangrik! Indien die ikoon direk hierbo vertoon, saam met enige ander ikoon wat 'n oefening of hersiening aandui gebruik word, beteken dit dat daar van jou verwag word om die betrokke inligting verder te kontroleer of te bespreek.
Dis belangrik om te onthou dat jou vordering tydens die afhandeling van hierdie module grootliks van jou selfstandige leerpoging gaan afhang. Jou dosent is jou leerfasiliteerder wat beskikbaar is wanneer jy enige leiding benodig, maar jy bly steeds verantwoordelik vir jou eie leer ten einde die module suksesvol af te handel.
Die volgende aksiewerkwoorde word gereeld in die studiegids en vraestelle gebruik. Hierdie lys word aan jou verskaf, sodat jy seker kan maak wat van jou verwag word indien enige van die onderstaande aksiewoorde in 'n vraag of opdrag voorkom. Die aksiewoord dui ook aan of daar van jou 'n hoër- of laer orde kognitiewe vaardigheid vereis word om die betrokke vraag of opdrag uit te voer. Maak dus seker dat jy presies weet wat elkeen beteken en hoe om dit te gebruik: