As jy 'n volwassene vertel, "mag jy outisties wees?"
Jou volwasse vriend, familielid of kollega lyk sosiaal "af", ongewoon in aanlynspeletjies, baie beperk in klere en koskeuses. Hy is oorgedra vir promosies, sosiaal uitgewis, of selfs geboelie.
Vir jou lyk die rede vir hierdie probleme voor die hand liggend: jou vriend of familielid is waarskynlik outisties.
Begin deur jou begrip van outisme te kontroleer
Voordat jy iets doen, is dit belangrik om meer oor outisme te weet as wat algemeen op die media of onder vriende gedeel word.
Om te kwalifiseer vir 'n werklike outisme spektrum diagnose, moet 'n persoon verskeie simptome hê - en daardie simptome moet ernstig genoeg wees om hul vermoë om 'n normale lewe te leef, ernstig te beïnvloed. Net so belangrik, moet die simptome teenwoordig wees vanaf die tyd dat die individu 'n baie jong kind was.
As jou vriend of kenner net een outisme-agtige uitdaging het, uitdagings het wat nie sy lewe ernstig beïnvloed nie, of onlangs sekere uitdagings aangeleer het, is hy nie outisties nie.
Hier is 'n paar wanopvattings oor wat outisme regtig lyk:
My medewerker het sedert haar egskeiding baie skaam geword. Sy het net 'n paar vriende . As jou maat sosiale was en nou skaam is, is outisme nie die probleem nie. Daarbenewens is nie alle mense met outisme skaam nie! Mense met outisme kan skaam of sosiaal wees, maar hulle sal waarskynlik sosiale kommunikasie moeilik vind. Hulle mag nie op sarkasme optel nie, praat oor die "regte" onderwerpe, of weet wanneer om in te sluit en wanneer om weg te gaan van 'n privaat gesprek.
My volwasse seun het van die kollege gegradueer en hou 'n werk af, maar as hy tuis is, is hy so gefassineer deur online gaming dat hy nooit die huis wil verlaat nie. As 'n persoon van die kollege gegradueer het, 'n werk hou, en word gefassineer deur aanlynspeletjies, is dit onwaarskynlik dat hy outisties is. Terwyl mense met outisme dalk oorgee (oor-fokus) op gebiede van besondere belang, is volharding alleen nie genoeg om vir 'n diagnose te kwalifiseer nie. Wat meer is, as die kwessie van volharding nuut is, is outisme nie die probleem nie.
My broer is geweldig by rekenaarprogrammering, maar het nog nooit 'n meisie kon vind nie. Baie mense met outisme het 'n talent vir programmering, en relatief min vind dit maklik om romanties aan te sluit. Maar dit kan gesê word vir baie, baie mense wat NIE outisties is nie.
My suster het dieselfde roetine wat sy elke dag moet deurlê . Mense met outisme verkies gewoonlik roetineerde skedules in teenstelling met spontaneïteit. Maar die behoefte om byvoorbeeld voorwerpe in dieselfde volgorde te raak om angs te verminder, word gewoonlik nie met outisme geassosieer nie. As die betrokke persoon geen ander simptome het nie, is dit moontlik dat sy aan 'n siekte ly, soos Obsessive Compulsive Disorder - maar dit is onwaarskynlik dat sy outisties is.
Wat moet jy doen as jy nog dink iemand in jou lewe is outisties?
Om mee te begin, terwyl 'n volwassene in jou lewe eintlik met hoë funksionele outisme (Asperger-sindroom) kan diagnoseer, is dit nie absoluut nodig om iets te doen nie. Dit is omdat (1) dit moeilik is om ' n spesialis met ervaring in die diagnose van volwassenes met hoë funksionele outisme te vind en (2) daar is min outisme-spesifieke behandelings vir volwassenes .
Voordat jy gladnie iets sê, is dit belangrik om 'n vinnige kostevoordeel-evaluering te doen.
Is dit regtig my plek om iets te sê? As jy 'n goeie vriend of familielid is, kan die antwoord 'ja' wees, anders is die antwoord waarskynlik 'nee'.
Sal dit nuttig wees om iets te sê? As die persoon in die inhoud blyk te wees met die lewe wat hy of sy leef, selfs al is dit beperk, kan daar geen voordeel wees om te praat nie. As hy of sy alleen is, gefrustreerd of gemarginaliseer voel, kan 'n diagnose nuttig wees.
Hoe sal hierdie persoon waarskynlik reageer? Sommige mense word verlig deur 'n diagnose, terwyl ander ontsteld is - en nog ander ontken net die moontlikheid en slaan by die boodskapper uit.
Gestel jy is naby aan die betrokke persoon, behoort jy hierdie vrae akkuraat te kan beantwoord en tot 'n besluit kan kom.
Watter soort behandeling is beskikbaar vir 'n volwassene met outisme?
Oor die algemeen ontvang volwassenes met outisme behandeling vir spesifieke simptome deur 'n kombinasie van kognitiewe (praat) terapie, direkte onderrig vir spesifieke sosiale situasies en toepaslike medisyne. Hulle kan ook kies om hulp van 'n arbeidsterapeut vir sensoriese probleme te soek. Baie mense op die outisme-spektrum oor of onder reageer op klank, lig, pyn en so meer.
Die mees effektiewe kursus vir 'n outistiese volwassene is:
Soek 'n psigiater wat met sy sosiale angs en skaamte saam met hom kan werk. In sommige gebiede kan dit moontlik wees om 'n psigiater te vind wat met volwassenes op die outisme-spektrum werk, maar dit is nie heeltemal krities nie.
Oorweeg enige medikasie wat die psigiater aanbeveel;
Oorweeg dit om video's, boeke en ander instrumente te gebruik wat direkte onderrig verskaf in die hantering van probleemsituasies by die werk of in die gemeenskap;
Oorweeg om te skakel met aanlynondersteuningsgroepe vir volwassenes met Aspergers en verwante afwykings.
Gaus, Valerie. Kognitiewe-Gedragsterapie vir Volwasse Aspergersindroom. Guilford Press, 2007.
Mandy, Roy et al. Asperger se sindroom in volwassenheid. Dtsch Arztebl Int. 2009 Jan; 106 (5): 59-64. Gepubliseer aanlyn 2009 Jan 30.