Neende Sondag van Konikrykstyd - Missio
Neende Sondag van Konikrykstyd
In Koninkrykstyd proklameer ons Jesus as die Koning van sy ryk. Om dit reg te kry is dit raadsaam om soos Maria by Jesus se voete sy heiligheid en waarheid in te drink en daarvandaan met Marta se ywer te gaan woeker. Om aan die Here te behoort en vir Hom te woeker, vra na gelowiges wat sonder selfbevoordeling en sondes, wat sy koninkryk skade berokken, te leef.
rondom Hom woed 'n storm. (Psalm 50)
Aan God se mense, gelowige broers en susters, mag die genade en vrede van die Here met julle elkeen wees
Lied 195 "U o God wat ewig op die troon is 1, 2"
Die profeet Amos tree op teen die middel van die 8ste eeu v.C., gedurende die regeringstyd van koning Jerobeam II van Noord-Israel. Dit was in alle opsigte 'n tyd van vrede en voorspoed vir Noord-Israel. Daar was politieke en staatkundige stabiliteit in die land: Assirië, die groot wêreldmag, was gedurende Jerobeam II se tyd nie aktief in Sirië en Palestina nie. Damaskus was verswak vanweë die neerlaag wat hulle teen Assirië gely het.
Noord- Israel het in dié tyd ook in vrede gelewe met sy suidelike buurman, Juda. Jerobeam kon die grense van sy land ook oos van die Jordaanrivier uitbrei. Dit was in alle opsigte die goue eeu van die Noordryk. Daar was 'n ekonomiese opbloei met gepaardgaande rykdom.
Op godsdienstige gebied het dit ook oënskynlik goed gegaan. Die mense het die kultusplekke druk besoek om godsdienstige feeste te vier en te offer. Aan hierdie mense moes Amos die woord van die Here verkondig. Amos is deur die Here geroep en hy moes die wil van die Here verkondig. Dit is daarom te verwag dat die boodskap van veroordeling wat Amos bring, nie baie welkom in Noord-Israel sou wees nie en dat hy teenstand op die lyf sou loop.
Die kerndwaling van die volk is dat hulle hulle uitverkiesing en die teenwoordigheid van die Here as 'n vanselfsprekendheid beskou. Gevolglik begin hulle aan 'n vals grootheidswaan en sekuriteitsbewussyn ly. Hulle dink dat die Here outomaties aan hulle kant is. Hulle geniet die gawes van die verbond, maar hulle kom nie die verpligtings na nie.
Dit lei tot sonde op godsdienstige, politieke, regterlike en sosiaal-etiese vlak. Om dié rede roep die Here die profeet Amos uit Tekoa in Juda om die boodskap van veroordeling teen Noord-Israel te gaan verkondig. (Uit: Die Bybel Verklaar)
Gebruik die gedeelte uit Amos 8 (Die Boodskap) as Wet waaraan ons ons optrede toets:
Luister 'n bietjie wat die Here vir Homself beloof het, julle wat op die arm mense trap. Julle wat van die behoeftiges in julle land probeer ontslae raak. Julle kan nie wag dat die fees van die nuwemaan verby is sodat julle weer julle deure kan oopmaak en kan aangaan om graan te verkoop nie. Julle wens die Here se rusdag om sodat julle weer julle winkels waar julle koring verkoop, kan oopmaak vir besigheid. Julle is daarop uit om met weegskale waaraan daar gepeuter is, al minder goed vir al meer geld te verkoop. Julle verkoop koring wat met nuttelose kaf gemeng is. Julle verkoop arm mense wat nie hulle skuld kan betaal nie. Julle is bereid om hulle vir so min te verkoop as die geld wat 'n mens kry vir 'n paar sandale. Die Here het gesweer: "Ek sal in der ewigheid nie vergeet wat Israel alles aangevang het nie." Is dit nie iets wat die wêreld moet ontstel nie? Moet die bewoners van die aarde nie huil as hulle hoor wat julle doen nie? Moet die aarde nie bewe soos alles sidder voor die Nyl wat met geweld afkom en daarna weer terugsak, wanneer hulle hoor hoe die Here julle gaan straf nie?
(Uit: Soos 'n blom na die son draai van Cas Wepener, 2011:55)
Lied 231 "Heilig, heilig, heilig Here (U is heilig sonder perk) vs 1"
Vryspraak: uit Kolossense 1 (Die Boodskap)
Julle onthou mos hoe julle voorheen op die verkeerde pad was. Julle was nie God se vriende nie; inteendeel, julle was sy vyande. Julle slegte gesindheid het veroorsaak dat julle net so sleg opgetree het. Maar dinge het nou verander. Die Seun het vrede kom maak tussen God en julle. Juis daarom het hulle Hom liggaamlik doodgemaak. Sy doel was egter om so van julle iets besonders te maak. Hy wil dit so bewerk dat julle God heeltemal tevrede sal stel sodat daar niks in julle is waarvan God nie hou nie. Julle moet egter net vas bly glo. Staan vas soos 'n huis op stewige fondamente, onbeweeglik soos 'n paal wat diep ingekap is. Moenie 'n duim afwyk van die evangelie waarvan julle so oortuig geraak het nie. Dit is die evangelie wat oor die hele wêreld aan mense verkondig word. Met al my tyd en energie werk ek, Paulus, vir hierdie evangelie. (Kolossense 1:21-23 DB)
God het mos self besluit om volledig by sy Seun te wees. Hy het daarvoor gesorg dat alles in die skepping weer in die regte verhouding met Hom gestel word. Hy is mos die doel waarom alles geskep is. Dit het Hy gedoen deur die onderlinge verhoudings in die skepping weer reg te stel, of dit nou op die aarde of in die hemel is. Dit het nie sommerso gebeur nie. Dit was duur. Dit het Hom sy bloed gekos wat aan die kruis geloop het. (Kolossense 1:19, 20 DB)
Lied 231 "Heilig, heilig, heilig Here (U is heilig sonder perk) vs 3"
F3."Aan U Voete, Heer"
Oorspronklike titel: In The Secret
Teks & Musiek: Andy Park
Teks & musiek: © 1995 Mercy / Vineyard Publishing
1. In my rusplek in die stilte, Heer, weet ek U's altyd daar.
2. Ja, u stem, Heer, wil ek duidelik hoor.
Meer soos U wil ek wees
Here oorweldig elkeen van ons in die diens vandag om soos Maria die beste deel van u teenwoordigheid en almag te ontvang en dat dit nooit van ons weggeneem sal word nie. Bewaar ons daarvan om soos Marta te wil gaan woeker en oor baie dinge bekommerd te wees voordat ons aan u voete gaan sit het. Amen (uit Luk 10:42).
'n Bruikbare bydrae is ondergenoemde met die tema "Die belangrikste ding" wat presies die kern van die fokusteks is. Dit is beskikbaar hier, vir u gerief word dit voorsien.
(Primêre bron is www.textweek.com)
Skriflesing: Lukas 10:38-42 (Uit "Die Nuwe Testament vir Kinders" deur Stephan Joubert, Jan van der Watt en Hennie Stander)
Vroue Maak saak vir Jesus
38–39 Jesus het verder gereis na Jerusalem toe. Langs die pad het Hy oorgebly by 'n vrou met die naam Marta. Haar suster se naam was Maria. In hulle huis het Jesus ook met die mense oor God gepraat. Maria, wat haar suster gehelp het om die kos reg te maak, het alles gelos en tussen die mense gaan sit. Sy wou elke woord hoor wat Jesus sê.
40 Toe Marta sien dat Maria by Jesus sit, het sy vir Jesus gesê: "Here, hoe kan U so iets toelaat? Maria moet my help om die kos reg te kry!"
41–42 Maar Jesus sê vir Marta: "My liewe Marta, jy hardloop die heeltyd rond om die kos gereed te kry. Hou op! Daar's net een ding wat nodig is: om God te ken. Maria weet dit. God is die belangrikste in haar lewe. Niemand sal haar ooit uit sy hand wegneem nie."
OBJECTS: Go to MacDonald's or a similar place and get a small paper bag, napkin, straw, packet of catsup, and a paper cup with a lid on it.
Do you ever get hungry during church? Sometimes I get so hungry that I just don't think I can make it through the sermon. This was one of those mornings, so I went to MacDonald's and got a hamburger. If you will excuse me, I am going to eat it right now. (Start removing the items from the paper bag one at a time, commenting on each one as you take it out. When you have removed all of the items from the bag, show surprise and concern that something seems to be missing — the hamburger.)
James Hudson Taylor (1832-1905) was 'n Protestantse pioniersendeling in China. Hy was die uiters suksesvolle stigter van die China Inland Mission (nou OMF Internasionaal).
Hudson Taylor het besonder hard vir God gewerk. Sy sendingorganisasie het meer as 800 sendelinge na China gebring, 125 skole begin, en meer as 18 000 bevestigde bekerings aangeteken. Meer as 300 sendingstasies in al 18 van China se provinsies is geskep, waar meer as 500 plaaslike inwoners werksaam was.
Tog het Hudson dikwels kragteloos en gefrustreerd gevoel. Hy het sy bes gedoen om meer geestelike werk te doen, maar dit het dikwels geëindig in 'n gevoel van geestelike mislukking en nederlaag.
Op 'n dag toe hy baie afgemat gevoel het, het hy 'n brief van 'n vriend ontvang. Daarin het die vriend hom herinner aan die vreugde wat daar is in die verstaan en uitleef van eenheid met Christus. Hudson Taylor skryf dan: "Terwyl ek hierdie woorde lees, het daar vir my lig opgegaan. Al is ons nie getrou nie, Hy bly getrou en bly by ons. Ek het na Jesus opgekyk en sy teenwoordigheid gesien. Watter bron van vreugde was Jesus nie vir my nie! Hy het gesê Hy verlaat ons nooit nie. By Hom is rus. Ek het besef hoe hard en geworstel het om in Jesus rus te vind. Ek het besluit om nie langer te probeer nie. Ek hoef nie, want Hy is by my. Hy het beloof Hy sal my nooit alleen laat nie, en my nooit in die steek laat nie."
Met hierdie nuwe geestelike insig, het Taylor nie minder gewerk nie, maar met 'n totaal nuwe hart en nuwe prioriteite. Hy het meer dikwels aan Jesus se voete gesit en vanuit die krag en leiding wat hy daar gekry het 'n effektiewe, vrugbare bediening met besondere permanente impak op duisende lewens gehad.
Betanië, plek van rus
Ons teksgedeelte speel af in 'n klein dorpie naby Jerusalem: Betanië. Hoe Jesus in Betanië opgetree het, en wat Hy hier geleer het, help ons op die pad van geloof.
Christene beleef dieselfde uitdagings in elke generasie. Daar is twyfel, teenstand, ontmoediging, verdeeldheid, verwerping, en die stryd teen selfsug, apatie en die behoefte aan eie gemak. Te midde van hierdie stryd, is Betanië die plekkie in die evangelies waar al die lyne bymekaarkom. Hier leer ons verstaan uit watter kragbron die uitdagings vir ons geloof hanteer moet word. Hoe Jesus is Betanië opgetree het, en wat Hy hier geleer het, help ons inderdaad op die pad van geloof.
Frank Viola gee die volgende feite oor Betanië weer in sy nuwe boek, God's Favorite Place on Earth:
Betanië was 'n klein dorpie 3 kilometer van Jerusalem. Dit was op die suid-oostelike hange van die Olyfberg geleë.
Die dorpie was vol bome van verskeie soorte: palm-, olyf-, amandel-, granaat- en vyebome het die wêreld vol gestaan. Die skadu van hierdie bome was 'n welbekende rusplek vir moeë reisigers.
Die presiese betekenis van die naam Betanië is onbekend. Die beste verklaring is moontlik "Huis van Vye".
Jesus was veral na aan drie mense in Betanië: Marta, Maria en Lasarus (twee susters en 'n broer). Marta was waarskynlik die ouer suster (haar naam word gewoonlik eerste genoem), Maria die jonger suster en Lasarus die jonger broer. In die Evangelies praat Lasarus nooit, Maria een keer, en Marta ses keer. Dit reflekteer waarskynlik hulle persoonlikhede.
Simon die Melaatse het ook in Betanië gewoon. Hy was waarskynlik 'n familielid van die susters en broer. Sommige geleerdes meen hy was hulle pa. Dit klop met gegewens in Matteus 26, Lukas 10, Markus 14 en Johannes 12.
In ons teks beklemtoon Jesus hoe belangrik dit is om in jou lewe rus te vind by sy voete en van Hom te leer. Aksie is nie verkeerd nie – allermins. Maar ons aksie as Christene moet gebore word uit stil word voor Jesus, leer van Hom, en leef vanuit gemeenskap met Hom.
Wat geestelik vul en wat dreineer
Het dit al met jou gebeur dat jy 'n bad vol water wou tap, maar dat die prop op die een of ander wyse uitgekom het? As jy dan met verwagting die badkamer instap, ontdek jy dat die kraan loop en loop sonder dat die bad vol word. Dit gee vreeslike frustrasie af. Met die hedendaagse prys van water en elektrisiteit kan dit nogal jou aand bederf.
Op 'n ernstiger vlak gebeur presies dit té gereeld in baie van ons se lewe. Ons krane loop en loop in die sin van besig wees met 'n honderd en een aktiwiteite. Dikwels is hierdie aktiwiteite waarmee ons ons dae vul goeie en opbouende dinge. Tog kry mense té gereeld daardie gevoel van leegheid, frustrasie en sielsmoegheid. Vreugde verdwyn en die lewe word 'n stryd om oorlewing. As iemand jou vra hoe dit gaan, kom klagtes oor die besige lewe vinnig in jou gedagtes op.
Waarom is dit so? Is dit nie omdat ons geestelik vergeet om "die bad se prop in te sit" nie? Is dit nie omdat ons te min stil en leerbaar aan Jesus se voete sit nie? Om die beeld verder uit te brei. Natuurlik is dit nodig om die krane oop te draai. Om die prop in te sit behoort egter prioriteit te geniet, anders gaan 'n klomp goeie dinge onnodig verlore.
Die gedeelte wat ons vandag saam gelees het, beslaan net 'n paar reëls. Dit bevat egter een van die belangrikste lewenslesse wat ons ooit as Christene moet leer. Die beste wat ons kán kies, is om ons prioriteite te skik volgens dit wat vir God die belangrikste is. Uit Lukas 10:38-42 is dit duidelik dat Jesus dit van primêre belang ag dat sy dissipels "aan sy voete sit".
Om die beste te verstaan hoe sterk Jesus hieroor gevoel het, moet ons na die konteks kyk waarbinne die perikoop staan. Jesus se bediening op aarde het einde se kant toe begin staan. Drie jaar was waarskynlik reeds agter die rug en daar was slegs ongeveer ses maande oor.
Volgens Lukas se beskrywing het Jesus se publieke bediening grotendeels in hoofstuk 9:50 tot 'n einde gekom. In vers 51 begin Hy het met vasbeslotenheid die reis wat uiteindelik vir Hom aan 'n kruis op Golgota sou eindig. Met hierdie aardse eindbestemming in gedagte, het Jesus Hom nou op sy dissipels toegespits. Sy aandag en energie het veral daarop gefokus om hulle te leer, deur woord en daad. Ons kan hierdie reis as 't ware sien as Jesus se mobiele leerskool waar "lesings" nie in klaskamers gelewer is nie, maar in die stowwerige strate, pleine en huise van Israel.
Jesus het baie met sy dissipels gepraat en hulle ook uitgestuur om praktiese uitreikwerk te gaan doen. Hy het twee en sewentig dissipels twee-twee uitgestuur na elke dorp en plek waarheen Hy van plan was om te gaan. Daar was dus baie aksie wat hierdie groep met opwinding en blydskap gevul het: "Here, selfs die duiwels onderwerp hulle aan ons by die hoor van U Naam!"
Lui of leerbaar?
Dan kom Jesus by die huis van Marta. Marta en haar suster Maria is beide vriende en volgelinge van Jesus. Sy is lief vir Jesus en wil die beste moontlik vir Hom gee. Haar idee van die beste is om Jesus as eregas te bedien. Sy doen dit dan ook van harte, maar haar suster se optrede steel al haar vrede en vreugde. Terwyl sy energie, tyd en moeite insit om die beste moontlike maaltyd vir Jesus voor te sit, sit haar suster en roer nie 'n vinger om haar te help nie! Die baie voorbereidings hou haar besig, maar haar suster se sit aan Jesus se voete maak haar nog meer moeg. Dit ontstel haar en maak dat haar taak van toewyding smaakloos word en selfs 'n wrang smaak in haar mond laat.
Later kan sy dit nie meer uithou nie en wend haar ontstoke tot Jesus: "Here, hinder dit U nie dat my suster my alleen laat bedien nie? Sê sy moet my kom help!" Jesus roep haar sagkens nader en doen dan die teenoorgestelde van wat sy verwag het. Hy verwyt nie haar suster nie en raas ook nie met Marta nie. As Leermeester en Vriend wys Hy haar op prioriteite en gesindheid. Hy sê as 't ware: "Marta, wat jy doen is goed en reg, maar kyk net hoe word die goeie bederf deur jou gesindheid. Ek vind baie meer vreugde daarin as jy volgens My prioriteite leef en nie volgens jou eie nie."
Op daardie punt het Hy dalk na Maria gedraai of na haar gewys. Miskien kan ons sy woorde as volg vertaal: "Kyk nuut na wat jou suster doen. Sy sit nie en niks doen nie. Sy sit by My. Sy leer by My. Haar leergierigheid en toewyding verfris My. Dit is vir My belangrik en Ek beleef dit as 'n besondere liefdesdaad. Moenie haar toewyding miskyk omdat sy nie doen wat jy doen nie. Dit wat sy tot nou toe gedoen het sal permanente vrug in haar lewe dra, want sy het My die kans gegee om my hart met haar te deel."
Waar was Jesus se dissipels toe hierdie toneeltjie afgespeel het? Miskien was hulle stille toeskouers, want hoe anders sou die verhaal opgeteken kon word. Watter impak moes dit nie op hulle gemaak het nie! Jesus se prioriteite en sy volgelinge se gesindheid!
Hoe lyk ons prioriteite?
Hier moet ons terugkom na ons eie omstandighede. Hoe lyk ons prioriteite? Is dit in lyn met Jesus s'n vir ons lewe? Dit is raadsaam om hier te onthou dat dit nie daaroor gaan om te kies tussen goed en sleg nie, maar tussen goed en die beste. Jesus se prioriteite is die beste en dié wat dit volg, kies die beste net soos Maria. Dit sal nie van hulle af weggevat word nie.
Natuurlik moet ons Jesus se prioriteite binne ons elkeen se unieke omstandighede uitleef. Die omstandighede verskil van mense tot mens, maar die beginsel bly dieselfde: maak ons tyd daarvoor om by Jesus stil te wees sodat Hy ons kan leer en verfris met sy woorde? Vir dié met baie besige lewens kan dit help om Daniël se voorbeeld te onthou. As tweede in bevel van die supermoondheid, Babilonië, het hy steeds drie maal per dag tyd afgesonder om aan God se voete te sit. Net soos Martin Luther eeue later het hy waarskynlik gevoel dat hoe meer hy gehad het om te doen, hoe groter was sy nood om tyd alleen by die Here deur te bring.
Jesus praat ook met ons
Jesus praat anders met ons as wat Hy met Marta en Maria gepraat het. Hy was fisiek in hulle huis, maar Hy kom na ons deur sy Woord en Gees. Luister ons na sy Woord? Maak ons tyd dat dit in ons harte kan insak en ons lewens ten diepste raak?
Daar is baie positiewe geleenthede vir sit aan Jesus se voete. Aan die ander kant word hierdie belangrike tyd dikwels gesteel deur sake wat minder belangrik is, maar wat harder om aandag skreeu. Wat verhoed ons vandag om soos Maria te leer en toegewyd in sy teenwoordigheid te wees? Wat is ons gesindheid wanneer ons met goeie werk besig is? Vergelyk ons wat ons doen met dit wat ander doen? Hoe beïnvloed hierdie vergelyking ons gemoedstemming?
Leef in Betanië
Ons teks nooi ons om elke dag te leef soos in Betanië. Frank Viola, in bogenoemde boek, beskryf die lewe in Betanië as volg:
In Betanië word Jesus volledig ontvang.
Hier is ons belangrikste prioriteit om by die Here se voete te sit, sy lering te hoor, en met ons lewe daarop te reageer.
In Betanië vloei ons praktiese diens voort ui ons gemeenskap met Christus. Dit is die bron waaruit ons Christus se rigting vir ons ontvang, en waaruit ons krag om te lewe put.
In Betanië ontvang vroue dieselfde voorregte en status om dissipels te wees as mans.
In Betanië val die kollig op ons temperamente, ons ingesteldheid, ons motiewe en ons prioriteite. Al hierdie dinge word aan die lig gebring, en ontbloot, sodat daar diep geestelike transformasie in ons lewens kan plaasvind.
In Betanië leef ons vir 'n Gehoor van Een. Ons leef vir God en vir God alleen. Die Here roep ons om bloot in Betanië te lewe.
Mag ons ook soos Maria en Hudson Taylor ons krag aan die voete van die Here kry en vandaar uitgaan om met die hart van Marta aktief deel te neem aan die koms van God se regering.