PressReader - Beeld: 2016-05-09 - Myn­we­se: Ein­de van die se­we ma­er ja­re?
Myn­we­se: Ein­de van die se­we ma­er ja­re?
Swak be­leg­ger­sen­ti­ment kan SA eg­ter bly knou
Beeld - 2016-05-09 - Sake - El­vi­ra Wood
Jo­han­nes­burg. – E­ko­no­me en myn­ba­se be­gin wê­reld­wyd fluis­ter dat hulpbronpryse hul laag­te­punt be­reik het en dat dié sek­tor ’n vol­ge­houe op­swaai kan be­gin be­leef.
Vol­gens Bloom­berg is die Lon­den­se be­leg­gings­bank Ci­ti­group een van die eer­stes wat glo die erg­ste is ver­by. Tom Al­ba­ne­se, uit­voe­ren­de hoof van Ve­dan­ta Re­sour­ces, stem saam.
In Suid-A­fri­ka het Ne­al Fro­ne­man, uit­voe­ren­de hoof van Si­ba­nye Gold, Don­der­dag ge­sê hul­le is po­si­tief oor die myn­bou­be­dryf en dit is waar­om hul­le selfs oor­weeg om steen­kool­ba­tes te koop. Rand­gold Re­sour­ces se Mark B­ristow het ook Woens­dag in ’n ver­kla­ring ge­sê die maat­skap­py is baie po­si­tief oor die me­di­um- en lang­ter­myn­voor­uit­sig­te vir spe­si­fiek goud.
) Die goud­prys het se­dert 1 De­sem­ber 2015 reeds van $1 063,50 per fyn­ons tot $1 282,90 per fyn­ons Vry­dag ge­styg.
) Pla­ti­num se prys het van $818,54 per fyn­ons op 21 Ja­nu­a­rie tot $1 063,24 per fyn­ons Vry­dag ge­styg.
) Die ko­per­prys het van $194,35 per pond op 25 Ja­nu­a­rie tot $215,15 per pond Vry­dag ge­styg.
) Yster­erts se prys het ge­styg van so­wat $41 per ton in De­sem­ber tot so­wat $60 per ton van­dees­maand.
PwC se 2015-ver­slag oor Suid-A­fri­kaan­se myn­bou skep ’n meer kom­plek­se beeld van wat­ter leg­kaart­stuk­ke moet in­pas om SuidA­fri­ka se groot­ste uit­voer­sek­tor te steun.
Vol­gens S­ta­tis­tie­ke SuidA­fri­ka was myn­we­se se by­drae tot die land se bru­to bin­ne­land­se pro­duk 7,5% in 2015, maar PwC wys daar­op dat dit tot 60% van die land se uit­voer be­loop.
Vol­gens An­dries Ros­souw, pro­jek­lei­er van PwC se stu­die, sal ho­ër hulpbronpryse in dol­lar on­ge­twy­feld die Suid-A­fri­kaan­se myn­bou­sek­tor help. Maar, waar­sku hy, dit is waar­skyn­lik nog te vroeg om de­fi­ni­tief te sê dat die se­we ma­er ja­re van lae hulpbronpryse ver­by is.
’n Op­waart­se swaai in hulpbronpryse is ook nie die al­fa en o­me­ga vir groei in die myn­bou­sek­tor nie.
An­der fak­to­re wat vol­gens PwC ’n rol speel, is die wis­sel­koers, be­dryfs­kos­te, wet­ge­wing, be­leg­ger­sen­ti­ment en ar­beid.
“Die swak wis­sel­koers van die rand teen­oor die dol­lar het by­voor­beeld Suid-A­fri­kaan­se myn­maat­skap­pye in ’n groot ma­te teen hier­die lae pry­se be­skerm. As die wis­sel­koers aan­sien­lik ver­sterk in die toe­koms, gaan maat­skap­pye hier­die voor­deel ver­loor,” sê hy.
“Suid-A­fri­ka suk­kel om sy be­dryfs­kos­te laag te hou. Ons my­ne is ou­er en van die diep­ste in die wê­reld. Hoe die­per jy myn, hoe duur­der word dit.”
Die on­se­ker­heid oor pre­sies hoe die Wy­si­gings­wets­ont­werp op die Ont­wik­ke­ling van Mi­ne­ra­le en Pe­tro­le­um­hulp­bron­ne toe­ge­pas moet word, help ook nie.
Suid-A­fri­ka se kre­diet­gra­de­ring kan ’n po­si­tie­we en ’n ne­ga­tie­we im­pak op die myn- we­se hê, meen Ros­souw.
“Rom­mel­sta­tus gaan on­ge­twy­feld die rand ver­swak wat, om eer­lik te wees, goeie nuus is vir ons hulp­bron­sek­tor wat uit­voer aan­be­tref. Dit gaan eg­ter baie duur­der wees vir ons myn­maat­skap­pye om ka­pi­taal te kry vir ont­wik­ke­ling.”
Dit be­kom­mer Ros­souw. “Ons sien tans baie min be­leg­ging in in­fra­struk­tuur in die plaas­li­ke myn­be­dryf. Maat­skap­pye het bloot net nie die ka­pi­taal nie. Hul­le sal dus nie hul pro­duk­sie baie kan ver­hoog wan­neer hulp- bron­pry­se ste­wig styg nie.”
Hy glo ook dat die her­struk­tu­re­ring van ver­skeie myn­groe­pe, soos Ang­lo A­me­ri­can, nog ’n ruk lank on­se­ker­he­de en wis­sel­val­lig­heid in die sek­tor kan ver­oor­saak.
Wat ar­beids­kos­te be­tref glo Ros­souw myn­maat­skap­pye en vak­bon­de be­sef hul­le sal moet saam­werk om tot ’n ver­ge­lyk te kom wat tot voor­deel van al­bei is. “Si­ba­nye en A­m­cu se on­lang­se loon­oor­een­koms om ’n sta­king af te weer is na my me­ning ’n be­wys daar­van dat die groe­pe wel be­gin saam­werk.”