ŉ Geskiedkundige wat nie die geskiedenis gelees het nie. Of ŉ soldaat wat ongewapen die slagveld betree. Dit is waaraan Louis Bothma se onlangse artikel in Beeld my laat dink het. Hy het duidelik nie die boek gelees waaroor hy kommentaar gelewer het nie.
Die probleem is dat die SAW ná sy klinkende militêre oorwinning in Angola nie tot die oorlog van woorde toegetree het nie. Daarenteen het die propaganda-oorlog van die Kubane, die Sowjetunie en die ANC aanhou woed. Daar was ŉ vrugbare teelaarde vir die leuens en disinformasie wat hulle gesaai het, beide in die binneland en die buiteland. Gevolglik het ŉ geskiedkundige leemte ontstaan, wat sonder enige noemenswaardige teenkanting gevul is met belaglikhede, mistastings en leuens.
Om die waarheid te laat wen, het 62 oudsoldate besluit om onder die leiding van generaal Jannie Geldenhuys die boek Ons was daar – wenners van die oorlog om Suider-Afrika saam te stel. En hulle praat die waarheid. Hard en reguit. Hulle vertel hulle eie geskiedenis, soos wat hulle dit gedurende die oorlog beleef het. Hierdie keer word dit nie vertel deur “leunstoelgeneraals” wat op hoorsêgetuienis staatmaak nie. Nee, die beperkte begrip en vooroordele wat die geskrifte van diesulkes kenmerk, word vervang deur die onweerlegbare vertellings van hierdie outeurs, wat almal daar was.
Maar ek het goeie nuus vir oudsoldate wat in die oorlog betrokke was: al word jy as tweederangse burger behandel, behoort jy beslis nie te aanvaar dat jy dit verdien weens jou aandeel in die oorlog en die militêre oorwinnings van die SAW nie. Die redes is opgesluit in die boek. Ons was daar skets die oorlog, sy aanloop, sy kenmerke en sy nadraai op ŉ unieke manier, saamgevat in 93 hoofstukke wat meer as 700 bladsye beslaan.