Werk in buiteland ook ’n groeiprosesVeronica en Carel tydens ‘n ete by die Najd Village in Riaad. Dit was ook lekker om kollegas van ander lande daarheen te neem. (Foto verskaf) Deur Elize Perrin Almal ken iemand wat, tydelik of permanent, oor die landsgrense heen vlieg om hul drome vlerke te gee. Carel en Veronica Oberholzer het in hulle middeljare dié avontuur aangepak. “Ek is verslaaf aan avontuur en reis,” sê Carel. “In 2000 het ek my eie besigheid begin, maar tog my CV ingestuur vir twee oorsese poste,” vertel Carel. “Een was op ŉ skip en die ander een het net genoem dis in die Midde-Ooste.” Geen terugvoer is ontvang nie. Vyf jaar later, in Augustus 2005, ontvang Carel ŉ oproep van ŉ werwingskonsultant wat hom die volgende week na ŉ onderhoud in Dubai nooi. Hy is meegedeel dat die pos in Saoedi-Arabië is. “Natuurlik was ek opgewonde,” sê hy. “Die onderhoud het goed verloop, maar weereens hoor ek aanvanklik niks.” Die volgende jaar het egter vir die Oberholzers goed begin. “Op Nuwejaarsdag 2006 kry ek ŉ oproep van ene Mohammed,” vertel Carel. “When do you start working?”, was sy eerste woorde. “When I get a job offer”, was my antwoord. Dit was my eerste kennismaking met die stadige besluitneming van my toekomstige kollegas.” ‘n Ete in ‘n tradisionele restaurant. (Foto verskaf) Carel het by ŉ internasionale petro-chemiese maatskappy in Riaad begin werk. Hierdie maatskappy het reeds ŉ groot deel van ŉ Nederlandse maatskappy gekoop en in 2008 ook die plastiese afdeling van ŉ ander maatskappy. “Die werk was absoluut heerlik en uitdagend en na die aankope van die plastiese afdeling, het ŉ groot integrering en herstrukturering plaasgevind,” sê hy. “Ek was by hoofkantoor en verantwoordelik vir organisasie-ontwerp en -ontwikkeling.” Die pos het verskeie take en projekte ingesluit wat deur Carel gelei moes word. “Die uitdagendste projek was die standaardisering van postitels, gekoppel aan posgraderings,” sê hy. “Elke entiteit het tot nou sy eie postitels gehad. Hier het ek besef hoe belangrik postitels vir mense is. Dit was ŉ nagmerrie om almal te laat inkoop, maar soos die Arabiere sê: ‘Inshallah’ – dit het gebeur.” Nog ŉ uitdaging was die manier waarop dinge in werksverband gedoen is. “In die werk word geen notules geneem nie,” sê Carel. “Baiekeer word dieselfde sake dus na ŉ ruk weer bespreek.” Aanpassings was daar wel; vir vroue dalk meer as vir mans. “Terwyl ons daar was, moes vroue ŉ swart rok, die Abya, dra en is maklik deur die religieuse polisie aangesê om hulle hare te bedek. Ekself is meer as een keer ŉ inkopiesentrum geweier omdat ek ŉ kortbroek gedra het,” vertel Carel. “Vroue mag ook nie bestuur het nie, maar na ŉ ruk het elkeen haar eie taxi gehad wat haar rondry.” Die Saoedi-burgers bid vyf keer per dag en dan word alles gesluit vir ŉ halfuur. Volgens Carel het dit goeie beplanning gekos om alles gedoen te kry tussen die gebedsessies deur. “Die Saoedies se lewe word deur hul geloof gerig. Hulle het dikwels genoem dat Allah eerste kom in hulle lewe, tweede familie, vriende derde en werk heelwat agtertoe in die ry,” vertel Carel. “Om hierdie rede mag ŉ man nie met ŉ vreemde vrou praat nie, al is sy Westers, en geensins met ŉ Saoedi-vrou nie. Later jare het ek wel by ŉ organisasie gewerk waar ons gemeng het. Dit was uiters interessant. Omdat vroue in die land vir lank nie kon werk nie, behalwe in mediese- en onderrig- beroepe, was hulle ywerig om te leer. Dit was heerlik om hulle te mentor.” Carel vertel dat die Saoedies besonder vriendelik en hulpvaardig is. Veronica buite die Al Wabhah-krater, ‘n paar honderd kilometer buite Riaad. Aanvanklik is geglo dit is veroorsaak deur ‘n meteoriet maar dis ‘n vulkaniese krater. (Foto verskaf) “Jy word egter nie na hulle huise toe genooi nie,” sê hy. “Ons was in ŉ sin gelukkig. Ons het ŉ gesin, mans en vroue, by ons op tradisionele Suid-Afrikaanse kos onthaal en was ook een keer by hulle. Ek het ook ŉ paar keer my manlike kollegas onthaal. Veronica is toegelaat om te bedien, maar moes ŉ agtergrondrol vertolk; iets wat sy self ook verkies het, aangesien sy die enigste vrou tussen agtien mans was.” Vir die Oberholzers bly dit vreemd dat die Saoedies se lewensmaats steeds gekies word. Die ouers, met behulp van die hele familie, neem die besluit. “ŉ Huweliksmaat moet van dieselfde stand wees. Baie keer is dit familie,” sê Carel. “Ons was gelukkig om ŉ paar troues by te woon. Natuurlik is dit apart vir mans en vrouens.” Kersfees mag nie amptelik in Saoedi-Arabië gevier word nie. Die versier van Kersbome word ook verbied. Die Oberholzers het, saam met baie ander, kerkdienste in die ambassade bygewoon. Alhoewel die regering daarvan bewus was, is dit nie verbied nie. “Ons het wel spesiale Kersdienste gehad en die koor het ook ŉ Kerssangdiens gehou,” vertel Carel. “Sommige individue het ook ŉ kersboom versier, maar nie te openlik nie. Baie mense het ook Kersetes aangebied voordat hul uitmekaar is en dit was heerlik. Dis verstommend hoe ŉ mens iets geniet en waardeer as dit nie vanselfsprekend is nie.” “Die meeste buitelandse werkers het egter gedurende Kerstyd verlof geneem,” sê Carel. Ek was net een Kersdag self in Saoedi en dit was ŉ gewone werksdag. Een of twee verligte Saoedies sal jou stil-stil ŉ geseënde Kersfees toewens, maar die meeste sal nie melding daarvan maak nie.” Die woestyn is pragtig. Die Oberholzers het gereeld diep in die woestyn ingery en oorgeslaap. (Foto verskaf) “Ek dink terug aan elf wonderlike jare in Saoedi-Arabië,” sê Carel. “Om as mense te groei, was vir ons albei baie belangrik. Ek het altyd gedink ek het ŉ goeie algemene kennis en dat ek oop is vir nuwe ondervindings. In Saoedi het ek uitgevind dat my persepsies nie altyd op feite gebaseer is nie. My siening en waardering vir ander het baie verbreed. Ek het nou ŉ groter openheid vir diversiteit en vernuwing.” Carel het interaksie met mense van regoor die wêreld gehad. “Deur die interaksie met verskillende kulture het ek ook bewus geword dat mense goed op verskillende maniere doen en ons manier nie noodwendig reg is nie. Daar was ŉ groot kantien en dit is omtrent net die Westerlinge wat byvoorbeeld met ŉ mes en vurk geëet het.” “Ek het nuwe respek vir die mensdom ontwikkel,” sê hy. “Baie dinge word nie daar toegelaat nie, maar dis nie ŉ probleem nie. Mense neem inisiatief en maak dinge gebeur. Fliek was op daardie stadium nog verbode.” Hy noem dat kore (wat amptelik onwettig was) ontstaan het, sowel as ŉ dramagroep, stapklubs, fietsrygroepe, viertrekklubs wat gereeld die woestyn gaan verken het en nog vele meer. So het hy ook in die woestyn se water leer skubaduik. “Die situasie het ook baie geleentheid gebied vir vriende maak,” sê Carel. “Daardie vriendskappe hou nog. Persoonlik was die werk baie verrykend en om met internasionale maatskappye te werk, was van onskatbare waarde.” Wanneer ŉ mens in die buiteland werk, is daar natuurlik mense en dinge wat jy mis. Carel noem dat dit met groot opgewondenheid was waarmee hulle teruggekeer het. Tog het hulle besef dat hul tyd in Saoedi-Arabië ŉ lewensfase is wat nou verby is. “Terwyl ons weg was, het ons hoofsaaklik oorsee gereis,” vertel Carel. “Nou het ons kans om meer van ons eie land te sien. Een van die dinge wat ŉ mens mis is, natuurlik die petrolprys in Saoedi.” ŉ Groot lekkerte is dat spesiale dae en funksies weer saam met die familie gevier kan word. “ŉ Hoogtepunt is die twee kleinkinders wat ons intussen ryker geword het. Tipies oupa en ouma dink ons hulle is die grootste wonderwerkies ooit,” sê hy. “Tog het die lewe aanbeweeg. Sekere ou vriendskappe het sterk afgekoel, maar nuwes is gevestig. Daar is tye wat ons terugverlang na sekere goed in Saoedi. Dit was ŉ besonderse ervaring wat ons vir niks sal verruil nie.” Carel en Veronica deel graag die volgende nageregresep uit Saoedi-Arabië. Dit is dalk net iets nuuts vir die Kerstafel? Buitelanders op ‘n naweekuitstappie. (Foto verskaf) Wenk: doen alles net voordat jy dit bedien, sodat dit nie pap raak nie. Lekkerte gewaarborg!