Afrikaans: Die veranderende politieke omgewing na 1994 het veranderinge in die onderwys en so ook moedertaalonderrig teweeggebring. Die grootste verandering in moedertaalonderrig is die klousule in die Grondwet 108 van 1996, seksie 6, wat stipuleer dat moedertaalonderrig slegs 'n opsie is en nie meer 'n vereiste soos voorheen nie. Ander taalwetgewing is na 1994 as amptelik verklaar, bv. Nasionale Onderwysbeleid (No 27 van 1996), die Suid-Afrikaanse skolewet (no. 84 van 1996) en die Taal-in-Onderwysbeleid (1997). Die dominante fokus van die studie is taalbeplanning, taalbeleid en taalbestuur binne die onderwys. Hierdie terme is verwant aan mekaar en een van die primêre doelwitte rondom hierdie terme is om taalprobleme op te los. Verskeie ander fasette in taalbeleid en taalbeplanning as dissipline vorm die raamwerk vir die studie: die proses van taalbeplanning vanaf aanvang tot implementering, bestuursagente (sentrale regering, provinsiale regering, eksterne en interne agente) wat in die onderwysstelsel voorkom, asook eksterne faktore in die proses wat die keuse tot onderrigmedium kan beïnvloed. Die doelwitte vir die studie is om vas te stel watter van die skole in die Xhariep, wat oorheersend Afrikaans en Sotho is, na 1994 die skool se onderrigmedium verander het, watter proses gevolg is, wie die agente in die gebeure was en watter faktore tot die verandering bygedra asook die keuse van die onderrigmedium beïnvloed het. Die studie maak gebruik van 'n historiese benadering. As gevolg van die gapings in die dokumentasie, is die data veral van onderhoude afhanklik. Gedrukte media is ook as bron ingetrek om die inligting in die onderhoude te evalueer. Die Suid-Afrikaanse konteks is teen die agtergrond vanuit die literatuur bespreek, aangesien die geskiedenis van die land die Xhariep se skole se keuses rondom taalbeleid beïnvloed het. Die data het aangetoon dat die beheerliggaam nie die oorhoofse besluite neem nie en is dit net op papier as sulks aangedui. 'n Spesifieke proses van taalbeplanning is nie gevolg nie en 'n beleid is volgens die kriteria van die Onderwysdepartement opgestel. Die goedkeuring van die beleid het wel van die gemeenskap afgehang voordat dit na die Onderwysdepartement deurgestuur is. Saam met geskiedenis as faktor, het politiek bygedra tot die verandering in die Xhariep se skole. Die gedrukte media toon dat twee dorpe tot geweld en boikotte gedryf is omdat die Engelsmediumskool sommige van die Afrikaansemediumskool se geboue wou beset. 'n Faktor wat meer onderliggend voorkom is ideologie. Binne die veranderende konteks het die Afrikaanse gemeenskap gevrees dat hulle kinders nie meer 'n goeie onderrig salontvang nie en het gevolglik hulle kinders na nabye dorpe of stede gestuur. Dit het veroorsaak dat die Afrikaansemediumskole in die platteland amper sonder leerders was en dit duidelik gemaak het dat die veranderinge ook as gevolg van demografie plaasgevind het. Daar is verskeie ooreenkomste tussen die literatuur en die data, maar die studie het ook getoon dat dit moeilik is om 'n raamwerk te skep en te verwag dat elke skolesituasie perfek hierdeur bestudeer en verduidelik kan word. Taalbeleid en taalbeplanning het baie fasette, en gevolglik moet die dissipline in die onderwys met dieselfde benadering gevolg word.