Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 1 Mei 2005 (oggend)
Sing vooraf: Psalm 30:3; Skrifberyming 2-2:3 (34:3)
Na die wet bely ons voor God die vergewing van ons sondes met Psalm 32:3.
Skriflesing: Genesis 4 en 5
Teks: Genesis 4:24 en Genesis 5:24
Kain sal sewe maal gewreek word, Lameg sewe en sewentig maal!
Hy het naby God geleef, en toe was hy nie meer daar nie, want God het hom weggeneem!
Broeders en susters, 'n mens lees gewoonlik hierdie vroeë geskiedenis in die Bybel en dan lees ons eintlik bo-oor dit wat daar staan.
Ons besef nie dit is ons eie familiegeskiedenis nie - want dit is inderdaad so, en dit is iets fisies wat ons almal hier in die kerk gemeen het met mekaar.
Ons lees ook baie keer onoplettend, en lees nie al die feite raak nie.
Daarom word enkele van die feite vanoggend in hierdie voorbereidingsdiens uitgelig - feite wat werklik saak maak en wat ons verhouding met God baie diep raak.
Dadelik na die sondeval het ons voorsate in twee aparte families uiteengeval.
Die een familie het God geken en aanbid - maar hulle het swak presteer op die gebied van die wetenskap en die kultuur.
Die ander familie het God nie aanbid nie - en hulle was die uitvinders van kultuur en die wetenskap. Hulle was feitlik almal - man vir man - presteerders.
Wat het hier gebeur? Wat was die dinge wat skeefgeloop het, en waarna het die Here by hierdie mense gekyk?
Ons kyk eerste na Kain.
In die begin offer hy ook. Stel dit nou modern: hy gaan ook kerk toe, en aanbid ook die Here.
Maar tog sien ons dat daar iets in sy godsdiens is wat verkeerd is, want dit staan die Here net nie aan nie.
Ons lees dat die Here ook eers met hom gaan praat het, en hom dringend waarsku:
En die Here sê vir Kain: Waarom is jy kwaad, en waarom laat jy jou hoof hang? Is daar nie verheffing as jy goed doen nie? En as jy nie goed doen nie - die sonde lê en loer voor die deur, en sy begeerte is na jou; maar jy moet daaroor heers. (Genesis 4:6-7 AFR53)
Na hierdie gebeurtenis het Kain sy broer Abel doodgeslaan. Wat was dan die fout?
Die antwoord staan in die Nuwe Testament: Hebreërs 11:4. Ons lees daar dat Abel se offer beter was omdat hy die getuienis ontvang het dat hy regverdig was.
As ons dit nou saam lees met wat die Here self vir Kain gesê het, dan sien ons dat Kain slegte dinge (sonde) gedoen het, en dat hy dit met sy offer wou toesmeer.
Die Here duld nie sulke dinge nie. Daarom verwerp die Here sy offer. Kom ons kyk na die beginsel soos wat ons dit vandag sal sê:
Dit help nie jy lewe goddeloos, maar jy hou 'n vertoon van vroomheid nie.
As jy nie innerlik vroom is nie, staan jy in konflik met God en gaan jy tweede kom, soos Kain.
Nou kan u verstaan waarom God Kain vervloek het.
Nou kyk ons na daardie deel van die familie se nakomelinge.
Kain self luister nie 'n tree verder vir die Here nie.
Deel van die vloek van die Here is dat hy 'n swerwer sal moet wees vir die res van sy lewe.
Kain is geweldig in verset teen God en ook teen die vloek van God.
Hy weier om hom aan die vloek van God te onderwerp en hy gaan bou 'n stad.
Hy weier dus om hom aan die vloek van "swerwer wees" te onderwerp.
Die idee van 'n stad bou, is op sigself nie sondig nie, want die Here bou self die Nuwe Aarde rondom 'n nuwe stad, en dit was nie net die mense van die Nuwe Testament wat so gedink het nie. Ons lees in Hebreërs 11:10 dat Abraham al hierdie feit geken het:
Want hy het die stad verwag wat fondamente het, waarvan God die boumeester en oprigter is. (Hebreërs 11:10 AFR53)
Die fout lê dus nie by die feit dat hy 'n stad gaan bou het nie, maar by die gesindheid waarmee hy hierdie stad gebou het.
Hy was 'n mens met 'n onbekeerlike en verharde innerlike - voordat hy sy broer doodgeslaan het, toe God met hom gaan praat het, en nou nog steeds.
Hy weet nie wat berou is nie, en hy gaan bou hierdie stad om sy wroeging teenoor God te bewys. Kain vernoem hierdie stad van hom na sy seun Henog.
Die stad moet sy krag teenoor dié van God bewys! Hy wil hom teen sy vervloeking in teen God handhaaf!
Al Kain se nageslagte het hierdie stryd met God voortgesit.
Die voorbeeld wat ons het van die mense uit daardie tyd wat die slegste was, was Lameg, die man van ons teksvers.
Hy speel sy eie wraak teen dié van God af, en dan sê hy vir sy vrouens dat God Kain se dood sewe maal sou wreek, maar hy beskou God se straf as te lig vir iemand wat iets aan hom (Lameg) doen.
Daarom sal hy dit in sy eie hande neem en daardie persoon sewentig maal wreek.
Lameg is ook die eerste man wat die skeppingsorde ten opsigte van die huwelik verbreek.
Tot nou toe het alle mans net een vrou gehad - selfs Kain. Maar hierdie Lameg het twee vrouens.
Sy kinders het nog verder gegaan as enigeen van hulle.
Jabal was die eerste een wat aktief begin het om die landbou te ontwikkel.
Jubal was die eerste een wat kultuur begin ontwikkel het, want sy mense was die eerste musikante - siters en fluite.
Tubal-Kain was die eerste mens wat werktuie ontwerp het. Hy was 'n grofsmid wat self sy metaal uit die erts kon smelt.
Hier sit ons nou met 'n groot krisis - as ons nie mooi lees wat hier aan die gang was nie.
Want ons is vandag almal ontwikkelde mense, en nou blyk dit dat kultuur en die wetenskap en die musiek nie by die gelowiges begin het nie, maar by die ongelowiges.
Die probleem vererger as ons in die Bybel lees dat God se koninkryk ook deur hierdie dinge kom en dat ons dit nou ook in die hiernamaals gaan beoefen.
Waar pas hierdie heidene se daad in by dié van God en van die gelowiges?
Die antwoord is dat hierdie mense nie kultuur begin beoefen het as uitvoering van God se raad nie.
Hulle het dit begin beoefen as stryd teen die vervloeking, en as hulle handhawing van hulleself teen God.
Later het God al hierdie dinge waarmee hulle begin het in sy diens gebruik, want as sulks was dit nie verkeerd nie, maar die verkeerdheid daarvan het daarin na vore gekom dat die duiwel sy mense aangespoor het om hierdie middele - wat God buitendien gegee het - aan te gryp om hulle daarmee teen God te verset.
Lameg se seuns het nie hierdie gawes tot God se eer beoefen nie, maar uit eie eer en selfsug en om God se vloek oor hulle te ontduik.
Heeltemal teenoor hierdie mense staan die ander deel van die familie. Dis nou die aarts-vaders wat in Genesis 5 beskryf word: Adam, Set, Enos en die ander.
Ons lees dat hierdie mense in die derde geslag - in die tyd van Enos - reeds die Here begin aanroep het.
Kyk net na die groot verskil.
Hierdie groepie mense is na die dood van Abel deur ootmoed na God toe gedryf.
Hulle het hulle nie soos Kain teen God verset nie. Hulle het God begin aanbid.
Hulle is almal mense wat voluit hulle lewens aan God en aan verheerliking van die Here gewy het.
Dan is daar iets anders wat ons eers moet raaksien:
Die Lameg van wie ons vroeër gepraat het, was die sewende geslag van Kain af.
Die sewende in die geslag van Adam af was iemand met die naam van Henog.
Hierdie twee mense staan lynreg teenoor mekaar:
Lameg verset hom totaal teen God.
Lameg staan in sy eie krag teenoor God.
Henog gee homself heeltemal vir God.
Henog het met God gewandel.
Henog is altyd in lewensgemeenskap met God.
Hy leef en bid, maar werk ook met God.
Hy het hom nie in sy godsdiens van die wêreld onttrek nie.
Hy het verlief geraak, getrou en kinders gehad. Net soos alle ander mans. Maar met een baie groot verskil - in al hierdie dinge was God saam met hom en by hom.
Daarom was Henog ook geen gewone mens nie. Hy het ook geprofeteer. Kom ons lees Judas vers 14 en 15:
En Henog, die sewende van Adam af, het ook teen hulle geprofeteer en gesê: Kyk, die Here het gekom met sy tien duisendtalle om gerig te hou oor almal en al die goddelose mense onder hulle te straf oor al hulle goddelose werke wat hulle goddelooslik gedoen het en oor al die harde woorde wat die goddelose sondaars teen Hom gespreek het.
Kyk net na die verskil:
Lameg se geslag verhef hulle teen God
Henog getuig van die gerig van God. (Kan ons hieruit aflei dat die geslagte van Set en van Kain in hierdie stadium deurmekaar gebly het?)
Al die ander aartsvaders het geweldig hoë ouderdomme bereik, maar Henog het - teen hulle gemeet - net naastenby 'n derde van hulle ouderdom gehaal.
Maar hy het nie gesterf nie. God het hom weggeneem.
Weer tref die verskil:
Lameg staan en skreeu by sy vrouens oor hoe hy sy lewe gaan beskerm en hom op iemand gaan wreek wat dit wou beëindig.
Die Bybel vertel nie eers wanneer hy dood is nie!
Henog se lewe is so veilig dat hy nooit gesterf het nie.
Die einde van sy aardse lewe was so indrukwekkend dat die mense baie eeue later nog onder die indruk daarvan was. Hebreërs 11:5:
Deur die geloof is Henog weggeneem om die dood nie te sien nie; hy is nie gesien nie, omdat God hom weggeneem het; want voor sy wegneming het hy getuienis ontvang dat hy God behaag het.
Die interessante is dat uit hierdie geslag daar ook 'n man was met die naam Lameg, maar hy was godvresend, net soos wat Kain uit sy nageslag iemand gehad het met die naam Henog wat goddeloos was.
Dit is omdat die duiwel sy mense ook maar wegsteek dat hulle nie moet lyk soos wat hulle is nie.
Net soos wat Kain geoffer het met 'n leë hart, dra sy nasate dieselfde name as die gelowiges, maar die geloof ontbreek.
Die eendersheid van die name is tog weerspreek deur die verskil in die werke van die twee geslagte.
Nou kyk ons na die betekenis van hierdie dinge. Waarom kon Henog langs die dood verbygaan en Lameg staan en skreeu teen God? Die antwoord is in die kruis van Christus.
Ons gaan Nagmaal vier en ons herdenk hemelvaart, en die twee dinge saam behoort die erns van hierdie sake vir ons baie skerp te onderstreep.
Christus is God wat beskik oor lewe en dood. Vir Kain se geslagte het hy nie gesterf nie, en daarom verhard hulle hulle teen Hom - en gaan inderdaad verlore!
En onthou dis nie God se skuld nie, want God het met Kain gaan praat toe daar nog tyd was! Maar Kain wou nie luister nie. Hy was totaal onwillig om hom aan God te onderwerp.
Aan die ander kant kan Christus lewe gee vir wie Hy wil, en die Here Jesus is so magtig dat hy dit selfs so kragtig kan gee dat die een aan wie dit geskenk word, langs die dood kan verbygaan - soos Henog en later ook Elia.
As die Here u dus uitnooi om te kom aansit en te herdenk dat Hy u sondes vir u vergewe het, dan moet u ook onthou dat dit beteken dat Hy aan u die lewe gegee het sodat u soos Henog kan lewe.
Ons sal nie soos Henog langs die dood verbygaan nie - tensy die Here kom voordat ons sterwe.
Ons sal, soos die normale was met Adam en die ander, deur die pad van die dood na die hemel toe gaan.
Henog se hemelvaart bewys net hoe magtig God is, en hoe groot sy genade kan wees oor die mense wat Hom vrees.
Ons kyk na Henog se hemelvaart en dan sien ons dit in die lig van Christus se hemelvaart maar dan sien ons ook ons eie daar langsaan.
Christus is, soos Adam, deur die dood, en Hy het, soos Henog, hemel toe gegaan en daarmee het Hy die pad aangetoon waarop Hy ons sal laat gaan.
Ons sal met die wederkoms met liggaam en siel verenig word en weggeneem word na die nuwe aarde toe voordat die geslagte van Kain en almal wat hulle gevolg het, in ongeloof en verset opgewek sal word vir die verderf.
Berei voor om die Heilige Nagmaal te kom gebruik en onthou die grootheid van Jesus se krag - sy vrye beskikking oor die dood en oor elke mens se geskiedenis.