antropologie | Rosalind Franklin
'n Boek in jou bloed
September 22, 2008 in antropologie, wetenskap
Sleutelwoordw:DNS, haplogroep, mdna, migrasie, y-chromosoom
'n Mens se bloed (of elders) waar jy DNS kan onttrek is, soos 'n geskiedenisboek, jy kan deesdae antieke spore daaruit onttrek. Jy kan in die voetspore van die oer-oumas en oupas loop.
Dit was die krysman Genghis Khan wat vandag meer as 'n miljoen Mongoolse nasate het. Hy het nie noodwendig duisende kinders gehad nie, maar dit was sy kinders se kinders wat geneties suksesvol is.
En indien jy hierdie genetiese merkers besit: 16519C, 152C, 194T, 263G, 315.1C is jy dalkies familie van Marie Antoinette in die haplogroep H.
Francesco Petrarca, se genetiese mutasies van herkoms plaas hom in die haplogroep J2.
Tzar Nicholas Romanov is in groep T met sy merkers (16126C, 16169Y*, 16294T, 16296T, 73G, 263G, 315.1C)
en Prins Phillip van Engeland wat getroud is met Elizabeth II is natuurlik familie van Nicolas se vrou:
Alexandra (haplogroep H met merkers 16111T, 16357C, 263G, 315.1C)
Dit is nogal pret om 'n mens se eie merkers te laat toets en op reis te gaan.
Die toetse wys waar 'n mens se oer-genetiese stamlyn vandaan kom – waar die eerste gemeenskaplike voorsaat derduisende jare gelede vandaan gekom het. Dit is nie 'n aanduiding van jou nabye familie geskiedenis of familiename die afgelope paar honderde jaar nie, dit is derduisende jare terug.
'n Mens kan in die Genographic Project van National Geographic jou HVR1-variasie laat doen en jou haplogroep kry, dit is soos die oerstam waaruit jy spruit, by Wits kan jy jou HVRII ook laat doen en jou subgroep kry, dit is veel meer spesifiek en lekker interessanet.
Let wel dat die haplogroep en subgroep sowat 16 500 genetiese basispare van jou totale genetiese samestelling vir jou gee uit die 3 miljard basispare wat jy is. Dit is dus min en bepaal nie jou identiteit nie en niks word gese oor siektes nie. (Ek het myne – my mDNS – laat doen dit was hoogs interessant).
'n Mens se totale genetiese samestelling is jou genoom, wat jou DNS insluit. 'n Mens kry die helfte van jou genoom van jou ma en die ander helfte van jou pa. Die genoom word geskommel.
Wanneer 'n groep mense dieselfde genetiese merker deel, word hulle in 'n haplogroep ingedeel. Dit dui op mutasies wat plaasgevind het in 'n spesifieke tyd en plek in die geskiedenis en dui ook op oeroue patrone van migrasie.
Die man se Y-chromosoom
Die DNS op die Y-chromosoom word slegs van pa na seun oorgedra. Omdat die Y-chromosoom nie 'n ooreenstemmende chromosoom het nie, ontsnap dit die genetiese skommeling soos hierbo vermeld.
Dít veroorsaak dat die Y-chromosoom oor generasies heen van een man na die volgende oorgedra word met min verskille, behalwe wanneer daar lukrake mutasies is. Die mutasies gee aanleiding tot die genetiese merkers wat genetici gebruik. (Die merkers van herkoms.) Die mutasies is nie negatief nie, daar is niks met die gene "verkeerd' nie.
Die betrokke genetiese merkers kom in bepaalde bevolkingsgroepe voor en deel mense in haplogroepe in.
Genetiese Adam, soos na hom verwys word, beteken nie dat daar net een "Adam" was nie, dit beteken net sy genetiese lyn was uiteindelik suksesvol – daar was ander mans saam met hom.
Die vrou se mDNS
Mitochondriese DNS (mDNS) word net van 'n ma na al haar kinders oorgedra. Die mitochondriese genoom muteer teen 'n hoër koers as die res van DNS. Dit het dus baie variasie in die wêreldbevolking se DNS gelaat. Vroue se herkoms word ook deur merkers van herkoms nagespoor.
Die gemeenskaplike vroulike voorsaat wat deur almal op die aarde gedeel word, kan teruggespoor word na 'n vrou wat 150 000 jaar gelede in Afrika geleef het. Sy was ook, soos die genetiese Adam, nie destyds die enigste vrou nie; sy was net gelukkig. Haar genetiese lyn het nie uitgesterf nie. Dit wil se al haar nasate het kinders gehad.
Elke haplogroep het van die gemeenskaplike voorsaat af vertak. Daar kan tans vir die meeste haplogroepe ook terug­gestap word op die genetiese merkerspoor om te bepaal wanneer elke haplogroep se bepaalde vertakking plaasgevind het.
Soos die mensdom uit Afrika gemigreer het – die eerste migrasie was sowat 100 000 jaar gelede en daar was 60 000 jaar gelede weer 'n migrasie – het hulle die sub-mDNS-groep saam met hulle geneem. Dit het weer gemuteer om ander haplogroepe te vorm.
Diegene wat in Afrika gebly het, het weer nuwer haplogroepe gevorm. Miljoene mense op aarde sal dieselfde mutasies hê, wat hulle in dieselfde haplogroepe sal plaas. Almal is nog net nie getoets nie.
Soos broodjies: Ek verstaan die genetiese merkers van herkoms soos Hansie en Grietjie se broodjies wat hulle in die paadjie gelos het, die voels het dit net nie geeet nie. Die einde van die pad is vandag, die huise is die oer-stamgroep (haplogroep). Die broodjies is die merkers wat uniek is aan jou groep en dit kan in jou DNS gesien word.