Die Taaal | SkalkSkryf
« `n Goeie dag
Adolessente Afrika »
Maart 4, 2010 deur Louwie
Kyk so na Joh se skrywery, in besonder sy manier van spel. Was dit een van Onse Neelsie se basiese beginsels vir Afrikaans destyds wat gesê het; skryf soos jy praat?
Dink ek aan Johann Rossouw van Glasoog faam in 'By' van Beeld se onlangse versugting dat Afrikaans sy spelreëls sal moet aanpas om te oorleef. Word hy toe mos woedend aangeval deur verstokte oumanne (self aangestelde bewakers van Die Taal?) wat toe byna `n kollektiewe hartaanval kry aan die gedagte.
Wys een daarop dat die taal en spelreëls al onveranderd sedert 1918 bestaan en wat goed was toe is goed genoeg vir nou, bid jou aan!
Toe dog ek so by myselwers, indien ons 1918 se boerdery implemente en metodes vandag nog net so gebruik het as toe, het ons lankal omgekom van honger, en sou ons die mediese kennis, toerusting en medisynes van 1918 vandag nog net so gebruik het was daardie verstokte ou manne ook lankal saliger (en ons sonder hulle ook?).
Lees ek (vir die eerste maal in my lewe) een van Dot Serfontein se boeke, en wat `n belewenis.
Dot laat spoorwegwerkers in die alledaagse lewe `n formele Afrikaans praat soos wat onse wyse Professore op Universiteit die Taal praat, of dalk gepraat het in 1918. By tye gebruik sy ou woorde en sinsnedes wat jou Afrikaanse tone laat krul van die lekkerte, by tye is die taal weer so volksvreemd dat jy die boek by die venster wil uitgooi. (Wat ek ook gedoen het aan die einde van die eerste storie. Mens kan ook net soveel vat!)
Vergelyk jy die skryfstyl/woordgebruik/sinsbou met Brink en van Heerden en ander huidige skrywers is daar `n wêreldwye verskil vir selfs `n leek soos te bespeur, en hierdie is self reeds ou manne, sestigers wat nou nog `n hond uit `n bos uit skryf, dan praat ek nie eers van nuwe jong skrywers soos Eben Venter of Anoeschka von Meck nie. Genade, sy moes die oumanne na hulle Rennies laat gryp het met haar 'Anderkant die Longdrop' (Ons noem hier gladnie 'Die Antwoord' se taalgebruik nie, ons is nou tussen beskaafde mense!)
Al die dinge laat my dink dat, ten spyte van die oumanne se gesanik en Johann se dapper pogings, die Taal hom nie laat voorskryf nie. Afrikaans, soos enige ander taal, word op die straat gemaak en sal sy eie loop neem. Gister het hy gelyk soos hy gelyk het, vandag is sy soos sy is, en more sal dit weer anders wees, en dit is soos dit moet wees.
Nog Johann, nog die ou omies kan die Taal soos water in `n voortjie lei na waar hulle dit wil, of keer dat dit totaal onder gaan, hetsy deur prostitusie (dink 'Die Antwoord' nee, moet nie eers daaraan dink nie, it's to ghastly to contemplate!)), politieke kleingeestigheid of Calvinistiese versmoring nie.
Rupert sê hoeka te hel met Die Taal, ons lei mense op vir beroepe (en wetenskappe?) wat nog nie eers bestaan nie, en ons stry oor die Taal waarin dit moet. Met ander woorde, taal is `n middel tot `n doel en nie die doel self nie. Maak nie saak of jy met `n Merc of `n Volksie Kaap toe ry nie, die doel is om in die Kaap te kom so basta die wiele en gee vet!
Posted in Louwie | Tagged afrikaans, Dot Serfontein, Spelreëls | 12 Kommentaar
op Maart 4, 2010 at 8:16 nm ekisanna
Dis soos die ou oom wat tydens die bekenstelling van die 1983 vertaling van die Bybel gese het dis 'n pot strooi want: "As die ou vertaling goed genoeg was vir Paulus, dan is dit goed genoeg vir my!"
Eintlik is daar 'n paar van die ou Afrikaanse woorde en uitdrukkings wat in onbruik geraak het, wat vir my so lekker op die tong le. Ek geniet dit om hulle te gebruik, want hulle is vir my mooi. Ek glo nie dis nodig om die baba saam met die badwater uit te gooi net om 'n taal te laat groei nie.
Wat Die Antwoord aanbetref, stenig maar as julle wil, hulle is vir my agterlik want dit lyk my hulle probeer baie hard om aandag te trek deur te skok… en dit lyk my hulle kry dit ook reg.
op Maart 5, 2010 at 8:22 vm demoerin
Ek weet my tikwerk kom partykeer bietjie disleksies uit (eintlik is my keyboard disleksies), maar ek sal bieg dat ek nogal erg oor spelling is. Ek gee nie om of iets groei nie, maar fok skryf en praat dit tog reg… en een, ek glo nie sms en ander online taal is groei nie.
op Maart 5, 2010 at 10:56 nm Sonkind
Demoerin, ek soen jou sommer! 😈
op Maart 5, 2010 at 11:03 nm Andrew
Sonkind, ek stem 100% saam met Demoerin. Kan ek ook een kry asseblief? 👿
op Maart 5, 2010 at 11:24 nm Sonkind
Andrew, vir jou sal ek altyd 'n soen hê, of jy nou kan spel of nie 🙂
op Maart 5, 2010 at 11:27 nm ekisanna
Ding is DMI, daar is mense wat net eenvoudig nie kan spel nie! Hulle is nie gebore in staat om spelfoute raak te sien nie. Ek het so enetjie grootgemaak. Letters maak baie moeilik vir hulle sin, net soos syfers vir sommige mense geen sin maak nie. Selfs hulp vanaf die onderwyskollege en die universiteit kon dit nie regstel nie. Sy het eers in Std 1 (Graad 3) leer lees en kan vandag nog nie spel nie, maar sy laat nie toe dat dit haar terughou nie… Sy blog, sy swot (sommer twee kursusse op een slag en dan is die een nogal in Engels) en sy lees enigiets wat voorkom. So ja, ons moet maar geduldig wees met die kreatiewe spellers onder ons.
op Maart 6, 2010 at 9:09 nm Louwie
Wat spel betref het ek ook maar ver agter in die tou gestaan toe die vaardigheid uitgedeel is. My een dagter is disleksies en het `n ewige stryd met woorde, maar sy laat haar ook nie onderkry deur die probleem nie.
Maar ook spelreëls is nie in graniet gegiet nie. Dit het al geweldig verander en sal steeds bly verander. Hoe Afrikaans oor 100 jaar gaan lyk kan ons nie eers raai nie, net soos ons ook nie weet hoe die selfoon dan gaan lyk nie.
Wat Johann Rossouw probeer sê is dat ons moet keer dat met Afrikaans gebeur wat besig is om met bv. Hollands te gebeur waar die jongmense klakkeloos Engelse woorde gebruik, dermate dat Hollands besig is om vir die Hollanders `n vreemde taal te word. Duits sit met dieselfde probleem.
My vraag bly steeds, sal jou kleinkinders en hulle kinders vir jou onaanvaarbare skepsels wees of word net omdat hulle nie Afrikaans kan/gaan praat nie?
Maak taal die mens, of maak die mens die taal bloot as `n stuk gereedskap om homself mee verstaanbaar te maak aan sy medemens?
Ek dink ek gaan nie `n soen by Sonkind kry nie 😀
op Maart 6, 2010 at 9:50 nm ekisanna
Toemaar Louwie, ek soen nie vreemde mans nie, maar ek sal jou darem 'n drukkie gee. ((((Louwie))))… al is dit net oor daardie dogter van jou, want ek weet dat die stryd met woorde dalk nou hare is, maar 'n paar jaar gelede was dit joune wat jy vir haar geveg het. Die mens maak definitief die taal en nie die taal die mens nie, maar dan het die mens tog seker ook 'n verantwoordelikheid om die taal te troetel anders sal die taal sy mooiheid verloor.
op Maart 7, 2010 at 8:22 vm Louwie
Anna, ek dink nie die mens het enige verantwoordelikheid teenoor die taal nie, maar slegs teenoor homself (nou gaan ek geskiet word!) om homself op welke manier en deur watter medium ook al toe te rus om vooruit te gaan en `n sinvolle bydrae tot die lewe te maak, hetsy op materiële gebied of deur selfaktualisering op geestelike gebied.
In sy woeste stryd om sy taal loop die Afrikaner die gevaar om sy mooiheid as mens te verloor, en die mooiheid van die mens lê vir my suiwer in sy menswees en nie in die taal wat hy of sy praat nie.
Kyk net hoe mooi is Denoerin se Samantha Fox en sy is Duits 😀
op Maart 7, 2010 at 8:35 vm ekisanna
Louwie, staan stil sodat ek reg kan korrel… ek wil jou nie per ongeluk raakskiet nie
op Maart 8, 2010 at 6:54 nm Louwie
Skiet maar Anna. Ek ken van geskiet te word, is al vir minder as dit geskiet 😀
op Maart 9, 2010 at 11:08 vm demoerin
Nee hel, ek seg nog steeds… as jy die moeite doen om iets te skryf, spel darem net reg. En ek bedoel nie daarmee dat suiwer Afrikaans hoef te wees nie…. nog erger is dalk die Ingels wat ingemeng word en verkeerd gespel is, want nou weet mens nie meer of dit 'n totaal verkeerd gespelde Afrikaanse woord, 'n verkeerd gespelde Engelse woord of 'n verkragte anglisisme is nie.