Eersteling - bakermat van die Suid-Afrikaanse goudmynbedryf. / Tempelhoff, J W N
The St Andrew's Scottish church mission in Cape Town, 1838 - 1878. / Cuthbertson, G C
Die gebroeders Deas: kar- en wamakers van Oudtshoorn 1875 - 1900. / Ferreira, I J
Torbanite - 'n dorp te koop. / Lombard, R T J
Eloff, C.C. 1980. Oos-Vrystaatse Grensgordel: 'n streekhistoriese voorstudie en bronneverkenning. [Boek resensie] / Van Rensburg, A P J
Schoeman, K. 1980. Bloemfontein - die ontstaan van 'n stad 1846 - 1946. [Boek resensie] / Eloff, C C PressReader - Kuier: 2017-07-26 - Plant die saad
Dié skool­hoof glo el­ke kind kan uit­styg en ge­leent­he­de aan­gryp. En met ’n groen­te­tuin wys sy hóé dit ge­doen word.
Kuier - 2017-07-26 - Inspirasie - DEUR B­ren­den Rui­ter
Sy het die kwa­li­fi­ka­sies om by e­ni­ge ge­goe­de skool te gaan werk, maar dit is in die arm ge­meen­skap­pe waar sy ’n ver­skil kan maak en waar haar hart lê. A­li­son Fe­bru­a­ry (48), hoof by die La­er­skool Mel­ton in Eer­ste­ri­vier bui­te Kaap­stad, het al in haar loop­baan by ver­skeie sko­le in bloot­ge­stel­de ge­bie­de skool­ge­hou. Met ’n mees­ters­graad in die on­der­wys sou mens dink sy kan kies en keur tus­sen van die bes­te sko­le in die pro­vin­sie. “Ek was al in Atlantis, Bishop Lavis en Delft, en nou hier. By an­der sko­le is dit dalk mak­li­ker, want hul­le het al­les tot hul be­skik­king, maar hier in ons ge­meen­skap­pe is daar baie te doen en dis ons plig om ons men­se te be­mag­tig in al­le fa­set­te van die le­we. ’n On­der­wy­ser se taak is om die leer­ders, maar ook die ge­meen­skap op te voed. Wat­ter waar­de sou ek nou toe­voeg tot die le­wens van men­se wat al­les het? Hier is baie werk in dié ge­meen­skap,”sê A­li­son in haar kan­toor met die woor­de van Mat­te­us 19:26 teen die muur: “Maar Je­sus het hul­le aan­ge­kyk en vir hul­le ge­sê:‘By men­se is dit on­moont­lik, maar by God is al­le din­ge moont­lik’.”
Geen ver­sko­ning nie
Die ge­meen­skap waar­in die skool is, gaan ge­buk on­der groot­skaal­se maat­skap­li­ke eu­wels soos drank- en dwelm­mis­bruik, ge­weld teen vroue en kin­ders en al­ge­he­le so­si­a­le ver­val, maar dit skeel A­li­son min. “My pa is dood toe ek drie jaar oud was en my ma moes vier kin­ders al­leen groot­maak. Hier is baie kin­ders in die skool wat son­der een of al­bei ou­ers groot­word en ek wil hul­le wys dat jy kan uit­styg, maak nie saak wat jou om­stan­dig­he­de is nie. Ons leer­ders moet weet dat daar ’n wê­reld vir hul­le bloot­lê bui­te K­lein­vlei en as hul­le hard werk, suk­ses bin­ne hul be­reik is.
“Ek is oor­spronk­lik van Mal­mes­bu­ry, waar my ma ’n kle­re­maak­ster was, maar dit was nie ’n ver­sko­ning om niks met my le­we te doen nie. My ma is die groot dryf­veer ag­ter my suk­ses. In daar­die ja­re was die keu­se van be­roe­pe maar min vir bruin­men­se, maar ek is nie ’n oom­blik spyt dat ek in die on­der­wys be­land het nie en sien dit as my roe­ping. Ek wil vir die kin­ders daar bui­te sê dat ek ook ’n so­ge­naam­de Sas­sa-kind is. Daar­die ja­re is dit net iets an­ders ge­noem, maar ons moes ook wel­syn­geld kry. Dit is niks om oor skaam te wees nie en van­dag kan ek wys wat ek met die ge­leent­heid ge­doen het,”sê A­li­son in wie se fa­mi­lie baie on­der­wy­sers is.
A­li­son wil nie kre­diet vat nie, maar toe sy drie jaar ge­le­de by Mel­ton kom, was dit ’n on­der­pres­te­ren­de skool. T­hi­nus Fer­rei­ra, kring­be­stuur­der van On­der­wys­dis­trik-Oos, kring vyf van die Wes-Kaap­se On­der­wys­de­par­te­ment, sê A­li­son het baie by­ge­dra tot die om­me­keer van die skool.“Sy doen won­der­li­ke werk. Hier­die skool is baie ver van waar dit eens was,”sê T­hi­nus.
C­har­mai­ne du P­reez, ’n ou­er van een van die leer­ders by die skool, eg­go wat T­hi­nus sê.“A­li­son weet wat sy wil hê vir die skool. Se­dert haar koms het dis­si­pli­ne ver­be­ter en daar was ook op­gra­de­rings by die skool, want sy wil net die bes­te vir haar leer­ders hê. K­wa­li­teit-on­der­wys is vir haar on­on­der­han­del­baar,”sê C­har­mai­ne.
De­ni­se Roelf, op­voe­der by Mel­ton, sê A­li­son is só op die kin­ders in­ge­stel dat sy selfs af­we­si­ges gaan soek.“Sy pak so­si­a­le pro­ble­me aan en ska­kel met ou­ers. Sy dra die skool op die hart,”sê De­ni­se.
Ook die leer­ders het net lof vir die ver­skil wat sy in hul le­wens maak. M­ba­lent­le Mlun­gu­za, hoof­mei­sie, sê A­li­son se uit­staan­de ken­merk is hoe sy haar oor leer­ders ont­ferm.“Sy gee om vir ons vei­lig­heid. As ’n leer­der weet ek Juf­frou sal al­tyd daar wees vir my en die an­der,”sê M­ba­lent­le.
Die man wat ver­ant­woor­de­lik is vir toe­gangs­be­heer en vei­lig­heid by die skool, Bern­hard van der R­hee­de, sê men­se kan mak­lik A­li­son se vrien­de­lik­heid on­der­skat. “Sy is van die vrien­de­lik­ste men­se wat ek ken, maar sy is ook ver­skrik­lik streng. Sy hou ’n ferm hand op die skool en sy ak­ti­wi­tei­te. Wat my ver­al op­val, is hoe haar fo­kus op die toe­koms is en hoe sy din­ge in plek kry so­dat goed in die toe­koms kan uit­werk. Sy is voor­waar ’n po­si­tie­we e­ner­gie by die skool,”sê Bern­hard.
A­li­son wil eg­ter niks van lof­san­ge hoor nie en sê son­der haar hard­wer­ken­de per­so­neel sou die skool nie wees waar dit van­dag is nie.“Ek glo in sa­me­wer­king en wan­neer ’n skool se per­so­neel en die ge­meen­skap saam­werk, kan daar ver­an­de­ring wees. Hier by Mel­ton het ons ’n dui­de­li­ke plan oor wat ons wil doen en waar­heen ons wil be­weeg en ons werk hard om daar­die plan suk­ses­vol uit te voer. Ek is be­voor­reg om per­so­neel en ’n be­heer­lig­gaam te hê wat skrik vir niks en die be­lan­ge van die leer­ders op die hart dra.
“Ons dink nie aan ver­sko­nings nie, maar vind ge­leent­he­de en ma­nie­re om a­ka­de­mie­se, so­si­a­le en ge­meen­skap­li­ke groei by die leer­ders en ou­ers aan te wak­ker.”
Som­mer by die in­gang van die skool is die uit­voe­ring van die skool se plan­ne al sig­baar. ’n Oop stuk grond wat eens net dor was, is be­werk en groen­te word ge­plant.“Een van ons op­voe­ders, C­har­l­ton A­rend­se, kom uit ’n fa­mi­lie wat weet van land­bou en in 2014 het ons met die tuin be­gin. Aan­vank­lik wou ons net die stuk grond be­nut, maar die i­dee het uit­ge­brei. Van­dag kweek ons groen­boon­tjies, kool, uie, pa­tat, krop­slaai, wor­tels en beet. Hier­die pro­duk­te word in die skool se sop­kom­buis ge­bruik so­dat die kin­ders voed­sa­me kos kan eet, maar ons het ook be­sef dat dit nie help as ’n kind net by die skool voed­sa­me kos eet nie. Ons ver­koop dus van die pro­duk­te teen ’n ap­pel en ’n ei aan ou­ers. Baie het ons al kom be­dank, want dit is die e­nig­ste ma­nier hoe hul­le groen­te kan be­kos­tig. Na­bu­ri­ge sko­le se op­voe­ders kom ook ge­reeld groen­te koop en steek kers op oor hoe om hul eie tui­ne te be­gin en vol­hou­baar te be­stuur.
“As ons skool ’n voor­beeld kan wees vir an­der in die ge­meen­skap sal ons ge­deel­te­lik in ons doel ge­slaag het om die dorp ’n be­ter plek te maak vir al­mal wat daar­in woon,”ver­tel A­li­son.
Die tuin word nie be­dreig deur die droog­te in die Wes-Kaap nie, aan­ge­sien hul­le reeds se­dert 2015 ’n boor­gat het.
Die skool wag ook nie op aal­moe­se om din­ge ge­doen te kry nie en het som­mer self in­ge­spring om ou skool­ban­ke te re­stou­reer. By die skool was ’n ver­trek vol ou ban­ke wat deur een van die op­voe­ders, I­vor Roos, reg­ge­maak is en nou so goed en selfs be­ter as die oor­spronk­li­kes is.
“Dit is moei­lik om on­der­ne­mings te kry om han­de saam met ons te vat en deur goed vir ons­self te doen, wys ons dat ons nie wil bak­hand staan nie. Ons kin­ders moet leer om din­ge vir hul­self te doen ten ein­de hul om­stan­dig­he­de te ver­be­ter.”
Maar die trots van die skool is hul jaar­lik­se Se­wes-rug­by­toer­nooi. Die toer­nooi is van­jaar in sy vyf­de jaar en groei in ge­wild­heid.“Sko­le kom ver om aan die toer­nooi deel te neem en som­mi­ges be­gin al vroeg in die jaar na­vraag doen.
“Was dit nie vir dié toer­nooi nie, sou som­mi­ge van die kin­ders nooit in aan­ra­king met an­der kin­ders ge­kom het nie. Dit is be­lang­rik dat kin­ders bloot­stel­ling kry aan hoe an­der kin­ders din­ge doen, en hoe­wel die toer­nooi een van ons groot­ste geld­in­sa­me­lings­ge­leent­he­de is, lê sy waar­de meer daar­in dat ons die ge­meen­skap kan saam­snoer,”sê A­li­son.
HOOFFOTO: A­li­son Fe­bru­a­ry (48) glo dat sy as skool­hoof haar roe­ping uit­leef. LINKS: Die skool se groen­te­tuin. IN­LAS: A­li­son saam met C­har­l­ton A­rend­se, wat ge­help het om die tuin aan te plant.