Boekresensie: Dwars: Rare karakters onder onsDwars: Rare karakters onder ons deur Daniël Lötter word uitgegee deur Protea Boekhuis. Daniël Lötter is een van my gunstelingskrywers. Ek vind sy boeke altyd wetenswaardig, leersaam en absoluut onneersitbaar. As jy dus soos ek daarvan hou om oor interessante gebeure en eksentrieke karakters te lees, sal jy sy puik kontreistories, volkslegendes en -verhale sommer baie geniet. Die titels van die vorige vier boeke wat al uit sy pen verskyn het en deur Protea Boekhuis gepubliseer is, is Die grootpad is ’n grondpad (2020), 17 maal moord (2020), Ware spookverhale van Suid-Afrika (2021) en 14 maal moord (2022). Ek het voorheen die volgende opmerking oor sy skyfwerk gemaak: “Lötter se skryfstyl is vloeiend en onderhoudend. Hy dra … op ’n tong-in-die-kies en selfs humoristiese wyse inligting oor sonder dat hy in die strik trap om ligsinnig met sy onderwerp om te gaan. Hy gebruik slim woordspeling (byna soos kleindorpse skinder) en beskrywings waarmee sy lesers maklik kan identifiseer.” Dié aanhaling verskyn ook op Dwars: Rare karakters onder ons se agterblad. Lötter se uitgewer het die volgende oor hom te sê: “Hy het ’n makabere belangstelling in misdaad, veral moord, maar ook spoke en ander rare karakters en verskynsels.” Hy doen deeglik navorsing en beskik oor ’n sesde sintuig wanneer dit kom by wat sy lesers wil hê. Die resensent Anschen Conradie beaam: “Dis geen geringe taak om stokou rekords te bestudeer en dit op ’n sinvolle en vermaaklike wyse weer te gee nie, maar hierdie skrywer slaag uitmuntend daarin.” Dwars: Rare karakters onder ons beslaan 247 bladsye. Daar is agtien hoofstukke wat elk oor ’n uitsonderlike karakter handel. Hierdie karakters het mense toentertyd om verskeie en uiteenlopende redes na hulle asems laat snak en hulle hul harte laat vasgryp. Hoe ook al sy, die tonge het behóórlik geklap oor dié berugte/beroemde dwarstrekkers, nonkonformiste, buitestanders en randeiers wie se ietwat vreemde doen en late, streke of omstandighede hulle as ánders gebrandmerk het. Praat van individue wat nie in die spreekwoordelike boksie pas nie! Daar is ook twaalf bladsye wit en swart foto’s in die middel van die boek wat my gefassineer het. Ek het dadelik Happy Sindane se naam herken in die inhoudsopgawe. Sy merkwaardige dog tragiese verhaal verskyn onder die titel “’n Skoenlapper met af vlerke”. Daar is aanvanklik vermoed dat Happy ’n wit kind is wat by ’n swart gesin grootgeword het en dat hy dalk ene Jannie Botha kon wees wat jare tevore by ’n videospeletjiesarkade ontvoer is. Maar in 2003 lewer landdros Kruger die uitspraak dat Happy eintlik Abbey Mzayiya is, die buite-egtelike seun van Rina Mzayiya-Mampinga en ’n Duitse winkelier. Die wêreld verloor daarna belangstelling in dié meerrassige seun wat eens almal se verbeelding op hol gehad het. “Happy staan wydsbeen oor ’n kloof wat tien jaar ná 1994 nog net op papier nie meer bestaan nie”, skryf Lötter. Hy borduur dan verder hoe Happy uiteindelik aan sy einde gekom het. Ek het baie lekker gelees aan onder meer die verhale van Maijke Hendrickz en Theuntje Borns (die ou Kaap se grootste skinderbekke), Dirk Ligter (vrolike veedief van die Bokkeveld), Mary Pagel (kwaai miesies van die sirkus), Taffy Long (die selfaangestelde regter) en Dokter James Barry (die eerste vrouedokter?). Hier is ’n lusmakersin uit “Watter tronksel kon hom binne hou?”, die verhaal van ene Willem Gous: “In ’n toneel wat herinner aan iets uit ’n ou skop-en-skiet-fliek, het Goosen een agtermiddag in Junie 1952 feitlik die hele Marshallplein se polisiebeamptes ure lank laat koes tydens ’n wilde skietgeveg in Braamfontein se ou begraafplaas.” Sien, met hierdie boek in die hand het mens nie TV of koerante nodig nie! Skaf gerus jou kopie van Dwars: Rare karakters onder ons by toonaangewende winkels aan of bestel dit hier. Dit is ook as e-boek beskikbaar.