"Ek glo ’n digter se taak is net om elke gedig wat hy skryf so deeglik as wat moontlik is op daardie stadium, te skryf. Die res is van die gode afhanklik."
"’n Mens kan nie ’n gedig vertaal as jy dit nie baie goed verstaan nie. Die manier waarop ek vertaal, is ’n vorm van close reading. Ek haal die gedig uitmekaar en die vertaling word ’n herinterpretasie. Jy moet weer ’n lesing van die gedig laat realiseer." (Die Burger, 24 Julie 2007)
Oor Sheila Cussons: "Vir my eie vorming as digter was en bly haar gedigte kosbaar. Sy was vir my ’n leermeester sonder dat sy dit geweet het, ’n standvastige vriend in ’n wêreld waarin ek my dobberend gevoel het. En sy was van ons eerste kennismaking (op papier en in die vlees) sonder twyfel jonger van gees as ekself en die meeste van my tydgenote. Sy het ’n ewige jeugdigheid behou en ’n onblusbare nuuskierigheid na die lewe. Met die gerfie briewe aan my het sy my met padkos gelaat vir die jare wat voorlê." (Die Burger, 27 November 2004)
Oor skryfskole: "Ek weet nie of ’n skryfskool van iemand ’n skrywer kan maak nie. Ek glo wel dat mens enigiemand béter kan leer skryf. En dat jy diegene met ware talent kan help om hulle stem vinniger te vind. Al wat ’n skryfskool die jong digter uiteindelik kán bybring, is tegniek. [...] Een stukkie raad gee ek sélf nou aan beginners: lees, lees, lees." (LitNet ABSA Ketting)
"My fokus met ’n skryfskool is dus eerder om voornemende skrywers beter lesers van hulle eie werk en van ander se werk te maak. Almal wat in ’n skryfskool sit, is daar omdat hulle ’n liefde vir letterkunde het. Maar nie almal gaan dit uiteindelik maak as skrywers nie. Nie eers dié met talent nie. Dit vat toewyding en determinasie en dikvelligheid om te slaag. Watter beter manier om jou liefde vir die vak te kan uitleef as om as ’n beter, ’n fyner leser van poësie daar uit te stap?" (LitNet ABSA Ketting)
"Kyk, digters, net soos vroue, kan nooit werklik vriende wees nie. Hulle is afgunstig op mekaar ... Die gedigte kan saamslaap, maar ek dink dit is beter dat die digters hul plek ken. In iedere geval: Die afwesigheid van afguns is die Kainsmerk van ’n mindere digter."
"Soos predikante ’n gemeente gebruik om hul siele te red, word die poësie die medium vir die digter om neuroses te besweer. Die digter is ’n outo-psigiater ... En ons skryf natuurlik almal skaamteloos om roem te verwerf."
"Dis nie aangenaam om agter te kom jy skok mense nie. Dit gebeur dat jy so in ’n enklave leef dat jy nie agterkom hoe gewone mense dink nie, dat jou private mitologie nie hulle s’n is nie. Die skrywerswêreld is eintlik ’n onnatuurlike een, waar niks taboe is nie. En dan vergeet jy die buitewêreld werk anders."
"Ek soek nou iets anderster. Ja ... ek soek oorrompelende ervarings. Ek dink ’n mens moet verby die banaliteite kom van net gewone lewe. Ek is op soek na wat iemand genoem het ravishing experiences. I want to be ravished, jy wil nie net ... jy kry dit met seks en met dwelms." (Die Burger, 27 Februarie 2009)
"Pryse het absoluut niks met die bedryf van skryf te doen nie, en kan trouens baie skadelik wees. Daar is skrywers wat stilgemaak is deur pryse, wat hulle mojo verloor het. Dis gesond om ’n prys net as ’n som geld te beskou, en nié as enige aanduiding van jou talent of die gehalte van jou skryfwerk nie. Dáárvan is jy sélf die enigste maatstaf." (LitNet, onderhoud met Bibi Slippers 2011)
Een les wat Johann by André P Brink geleer het en waarby ander jong digters kan baat: "Een van die belangrikste dinge wat hy my bygebring het (benewens lees, lees, lees!), is om telkens wanneer ek van ’n gedig hou, te probeer vasstel wáárom ek van die gedig hou, en hoe die digter sy of haar effekte bereik. Ek het amper groter plesier daaraan om gedigontledings te lees as die gedigte sélf. Ek wil weet hóé die digter doen wat hy doen. So brei jy jou tegniese register uit." (LitNet, onderhoud met Bibi Slippers 2011)
Oor watter gawe sou hy die graagste wou beskik? "Hieroor het ek baie gepeins: rykdom, roem, ewige jeug? Maar enige van daardie drie in mý hande sal nie ’n goeie idee wees nie. So eerder iets soos die vermoë om enige siekte onder die son te kan genees." (Die Burger, 13 Januarie 2012)
Wat presies is ’n gedig? "Oor presies wat ’n ‘gedig’ is, word daar al eeue lank gekibbel. Vir my is daar rofweg drie kenmerke wat in verskillende verhoudings in elke gedig voorkom: Die vooropstelling van die taal, die gebruik van metafore en ander stylfigure, en ’n uitbuiting van die ritmiese aspekte van taal. Wanneer jy ’n gedig beoordeel, moet jy kyk wat die digter wil bereik, watter formele riglyne hy gekies het en in watter mate die gedig die absoluut beste gemaak het van daardie riglyne." (Rapport, 9 Februarie 2013)
Oor die "publikasie" van gedigte deur ieder en elk op byvoorbeeld Facebook: "Die huis van poësie het baie kamers. As iemand vir eie plesier skryf, is dit in orde, maar as daai mens besluit wat hy of sy skryf, is poësie, gaan dit gemeet word aan sekere standaarde. Dit is moontlik dat die skrywers van 'swak' poësie kommersieel suksesvoller loopbane kan hê as ernstige digters wat harder werk. Soos by populêre Afrikaanse musiek. Bitter min van die suksesvolle sangers kan twee ordentlike reëls aanmekaarlap, maar hulle verkoop duisende. Dis ’n bitter pil, maar ons moet hom maar sluk." (Rapport, 9 Februarie 2013)
"Jy is nie net 'n digter wanneer jy gaan sit om te skryf nie, maar elke oomblik van jou dag, in alles wat jy dink en doen. In alles wat jou brein en sintuie registreer, is jy is besig om te skryf. As dit nie die geval is nie, moet jy maar ophou." (Johann de Lange op Facebook)
Hy bring sy skoolloopbaan hoofsaaklik op plase deur. Sy eerste skool was Wonderboom-Suid Laerskool en hy woon daarna nog ses ander laerskole by. Johann voltooi sy hoërskoolloopbaan in 1977 aan die Hoërskool Hans Strijdom op Naboomspruit. Hy bly in die Sekelbos-seunskoshuis en gaan naweke saam met twee neefs na hulle plaas naby Sterkrivier. "[My] vyf jaar in die Waterberge was rustig, vol gebeure, en redelik ongekompliseerd. Die enigste werklike bekommernis was om ’n ordentlike rapport plaas toe te bring. Die sambok is ’n harde leermeester" (in ’n biografiese skets aan Naln).
Johann begin in standerd 4 onder aanmoediging van Frik Pieterse verse skryf, "erg onder die invloed van Jan FE Cilliers". Sy eerste gedig handel oor die vier seisoene. Hy leef, eet, slaap en skryf gedigte deur sy skooljare. In standerd 8 kry hy ’n tikmasjien present en publiseer gedigte in die hoërskool se koerant, Die Leeutjie. Hierdie gedigte was meestal satiries van aard en "met presieuse aandag bestee aan verbeeldinglose ryme".
Na matriek is Johann na die Universiteit van Pretoria, waar hy in 1978 die eerste jaar van ’n BSc voltooi. Hy skakel egter die volgende jaar oor na ‘n BA en voltooi sy eerste jaar aan die einde van 1979. Gedurende sy tweede jaar ondervind hy egter persoonlike probleme en staak sy studies in 1980. Daarna gaan werk hy by Volkskas Bank as bankklerk. "[Ek] het geen besondere liefde vir bankwerk nie, benewens [my] liefde vir geld. Dit was bloot die eerste werk waarvoor [ek] aansoek gedoen het." Hy vertel aan Alice Coetzee van die Pretoria News dat hierdie 8-tot-4-werk hom stimuleer as kreatiewe skrywer: "Daar is ’n spanning tussen die twee. Die werk is vervelig en geroetineerd, nader aan die einde van die dag is ek so moeg dat ek nie lus is vir skryf nie. Dan raak ek depressief en die depressie stimuleer my om te skryf."
Tydens sy studiejare aan die Universiteit van Pretoria is hy stigterslid van die literêre tydskrif Ensovoort. In die negentigerjare bied hy ook ’n kursus in kreatiewe skryfwerk aan by Unisa se Instituut vir Voortgesette Opleiding, en by geleentheid ’n poësiewerkswinkel by die Noordwes-Universiteit. Na sy verhuising na Kaapstad bied hy ook vir twee jaar ’n poësiewerkswinkel by die Universiteit van Kaapstad aan.
Johann is saam met Antjie Krog die samesteller van Die dye trek die dye aan: verse oor lyflike liefde en ook Soort soek soort: ’n versameling alternatiewe ervarings.
Johann verduidelik die ongewone titel van sy eerste bundel, Akwarelle van die dors, só: "’n Akwarel is ’n waterverfskildery. Dit is ’n paradoks dat ’n mens met water die dorse – tekorte – in die lewe skilder." Oor die inhoud van die bundel brei hy as volg uit teenoor Mickie Pistorius in Die Transvaler van 23 Julie 1984: "[Ek] dig graag oor die wisselbaarheid van die mens en die natuur. Soms handel ’n gedig oppervlakkig oor die natuur en as ’n mens dieper lees, handel dit oor die mens. Elke klein prosessie wat in die mens plaasvind, vind op groter skaal in die natuur plaas. Dit teleskopeer wyer uit – van die besonderse na die universele."
"Die jukstaposisie 'verlies' met die 'eie', deureenspel van hê en nie hê nie, van ek en jy, uiteindelik ook van woord en stilte (want die gedig eindig net so, met ’n dubbelpunt, teen die oewer van die swye), openbaar opnuut ’n digter wat sy dig ken. (...)
Volgens TT Cloete (Volksblad, 1 September 1984) is Waterwoestyn ’n matige vooruitgang op sy debuut, maar dui dit tog dat hy ’n digter van verskeidenheid is.
"’n Kenmerk van die bundel is die oortuigend voltooiende slotsom waartoe so baie gedigte kom. Byvoorbeeld die ballade-agtige 'Gesprek'. Absurd is dit in die pragtige 'Aktrise', met sy eweneens vinnige verloop. Met ’n stuwende verloop is ook 'Landskap', wat van die vloeibare na die strakke beweeg. (...)
"Party gedigte rym, en dan bewys De Lange dat die rymgebruik nie alleen ’n klankwaarde het nie, maar veral ook ’n semantiese, soos in 'Vrou' met sy veelvoud van assosiasies deur die rym. Die meeste gedigte is egter rymloos, maar dikwels nietemin met ’n herhalingspatroon of -patrone wat in funksie met die rym ooreenstem, byvoorbeeld 'Snoer', met sy veelvoud van 'kleur'-woorde en sy variante wat aan rymgebruik verwant is.
"Sommige gedigte is nog kragloos en staan in skerp kontras tot dié wat ’n sterk verloop en kragtige slot het. Veral teen die slot is daar heelwat flouer verse, maar oor die algemeen is dit ’n goeie tweede bundel van ’n jong digter wat gesteld is op versorgde poësie. Daar is genoeg mooi gedigte in Waterwoestyn."
In 1987 skryf hy ’n gedig "Skerpskutter" en stuur dit in vir die wedstryd Anastasia del Pino Memorial, wat vanaf die Karibiese Eilande georganiseer is, en hy is een van elf wenners van die Pankrátor Poeta Germán Pardo Garío-prys. Sy gedig is in ’n internasionale bundel opgeneem. Hy ontvang ook ’n Avanti-toekenning vir sy draaiboek oor die lewe van Ingrid Jonker, getiteld Verdrinkte hande.
Oor Snel grys fantoom wat in 1986 verskyn het, skryf Joan Hambidge in Die Burger van 10 Desember 1986 dat dit ’n indrukwekkende en kragtige bundel is wat Johann as toonaangewende digter van die jare tagtig vestig. "Terwyl daar nog iets eteries, en selfs ‘esteties’, aanwesig is in sy eerste twee bundels, is hierdie ’n driftige bundel. Die digter het as ’t ware nou sy ‘eie stem’ gevind en die menslike paradokse (lewe/dood) word met dieselfde kompromislose aggressie ontgin as by Sylvia Plath."
JC Kannemeyer (Die Burger, 2 Augustus 1990) laat hom as volg uit oor Wordende naak (1990): "Alhoewel ’n mens voel dat De Lange nie altyd daarin geslaag het om alle literêre verwysings in Wordende naak sinvol in sy eie verse te benut nie en ’n kragtiger stem dikwels sy eie woord verdof, toon die bundel in sy geheel met die sterk vormgewing en beeldende vermoë ’n vooruitgang op Snel grys fantoom. Die eksplisiete beelding van sy eerste bundel en die estetisering wat Waterwoestyn en sy digterskap as sodanig bedreig het, is hier heeltemal afwesig."
"In vergelyking met Wordende naak, sy bundel wat in 1990 verskyn het, word Johann de Lange se Nagsweet haas uitsluitlik aan die homo-erotiese en die homoseksuele ervaring gewy," het JC Kannemeyer in Die Burger (25 Junie 1991) geskryf. "Dit handel, volgens die drie motto's uit Whitman, Lorca en Ginsberg in die begin, oor die liefde wat op die bladsye van die boek neerslag vind, ’n diaboliese liggaamlike wellustigheid waarop die bundeltitel veral slaan, en ’n oorgawe aan die naakte liggaam in sy seksualiteit.
Kannemeyer het verder geskryf dat ons basies hier, "ten spyte van die 'gewaagde' tematiek, te make het met ’n oppervlakkige indrukspoësie, ’n literêre voyeurisme wat ’n uiterlike skittering vertoon, maar nie ’n verborge geheim bevat nie en dikwels ook as gevolg van ’n verwarring in die beeldspraak die leser onbevredig laat. Voorbeeld hiervan is 'Aars poetica' waarin De Lange Opperman se bekende 'Digter' en ’n vers uit Kuns-mis as basis gebruik. Wat egter na ’n ketting verwante skeepsbeelde lyk, word deur die botsing tussen 'opgetel', 'geswolle poort' en 'skuit' ’n voorstelling wat nie klop nie, terwyl die 'steil mas/van bloed' weer ’n geval is waar die beelding op sigself ontoereikend is en die digter dit van buite met die 'vleeslike' laag moet laai. Waar die beelding meer bevredig, is die gedigte oortuigender, soos in die strak, gelaaide taal van 'Preie'. In sy geheel verteenwoordig Nagsweet egter ’n insinking in De Lange se digterskap."
"Taurus moet geloof word vir sy manmoedigheid. Dis ’n wonderbaarlike teks wat die leser nie koud sal laat nie, vandaar die titel Nagsweet, meen ek.
"Want die Nagsweet in hierdie bundel handel nie net oor die adrenalien wat die spreker in sy cruising kry nie; dit betrek ook die dood (veral in die lieflike eerste afdeling met sy beheptheid van die eindes van rolprentsterre én kultusfigure. Veral 'Calvin Klein', p 20, verdien uitsondering).
"Die Nagsweet van die bundel het veelal te make met die seksuele – en meer spesifiek die homo-erotiese – wat by De Lange ’n obsessionele verkenning van die teks-as-liggaam word. Die gedig word ’n fallus/liggaam wat aan die leser aangebied word – hierom sal/gaan dit skok of walg of aantrek.
"Hierdie gedig is nie geïnteresseer in die gaping tussen die liggaam én kledingstuk nie. Nee. Dit word eerder ’n volledige ontkleedans wat oortuig juis omdat De Lange so vaardig dig. (...)
"Dit is ’n bundel wat kwansuis weens die gewaagde Battiss-omslae nie die paal (alle puns intended) kon haal nie. Maar agter die gedurfdheid, die openlike vulgariteit en selfs liederlikheid vir die swakkes van hart, lê ’n stuk weerloosheid. Om nie eens te praat van poëtiese vaardigheid nie. Soos in 'Calvin Klein' (p 20).
Met die publikasie van Wat sag is vergaan in 1995 kan ’n mens, met die kennis van die hede, dit die einde van Johann de Lange se eerste tydperk as digter noem. Sy volgende bundel, Die algebra van nood, verskyn eers in 2009.
"Met hierdie figuur het Nic de Jager, wat verantwoordelik was vir die bandontwerp, in elk geval ’n goeie keuse gedoen: enersyds vestig dit die aandag op die kuns en sy inspirasiemoontlikhede, terwyl die beeld andersyds met sy brutale liggaamlikheid ’n uitdagende seksualiteit suggereer – motiewe wat sterk in die bundel figureer.
"In die eerste twee afdelings kry ons veral natuurgedigte waarin die kuns en die verwysing na bepaalde kunsprodukte ’n belangrike rol speel. Verskeie gedigte speel dan ook terug op die een of ander belangrike werk uit die wêreld van die kunste.
Grové het sy resensie afgesluit: "Kyk ons terug op die geheel, sou ek sê dat die waarde van die bundel eerder in die 'kunsgedigte' en die deernisvolle portrette as in die erotiese gedigte geleë is; eerder in die objektiewe, besinnende gedigte as in die werk van ’n meer subjektiewe en/of belydende aard."
Wat vir Tim Huisamen nuut is in hierdie sewende bundel, Wat sag is vergaan, is die manier waarop hy sy verblyf in die Kaap met hierdie bundel verwoord." Andersins getuig die bundel weer eens van sy barokke vernuf as digter. Barok in die sin van sy taalvermoë, veral om woordbetekenisse te ontgin en daardeur vindingryke beeldnetwerke tot stand te bring. Barok in die bewuswording van alle vlees is gras, en daarteenoor die aangryp van die sinlike genot in ’n carpe diem-houding. Barok in die deurlopende intertekstualiteit en kunssinnigheid. Maar ook barok in die sin van ’n ongelyke pêrel in ’n soms pralerige retorika."
Huisamen sluit sy resensie af: "Johann de Lange bevestig met Wat sag is vergaan sy statuur in die Afrikaanse letterkunde. Met sy taal- en intellektuele vermoëns verwoord hy treffend die menslike kondisie in die algemeen en die gay mens, as voorbeeld daarvan, in die besonder."
In ’n onderhoud met Hennie Aucamp op LitNet vertel Johann dat hy betreklik laat in sy lewe begin het om die kortverhaal in alle erns te beoefen. "Dit was altyd die poësie wat ’n sentrale plek in my lewe ingeneem het. Ek herinner my egter dat ek op skool al prosa geskryf het, onder aanmoediging van my onderwysers. [...] Die boek wat my op hoërskool prosa wou laat skryf, was Die eerste lewe van Colet. Ek dink ek kon my seksuele verwardheid en frustrasie herken in die karakter van Colet. Ek het terstond ook ’n ‘psigologiese’ novelle geskryf, gelaai met simboliek en seksuele neurose, met ’n goeie klap weg van Die son struikel. As ek vandag na die manuskrip kyk, hervind ek weer daardie kind. Daarom kon ek dit nog nooit weggee nie. Wat ek wil sê, is dit: ek het dikwels my neuroses in prosa laat uitspeel, maar nooit in die poësie nie. Dit was vir my ’n verhewe medium."
Hy vertel verder hoe hy, toe hy prosa begin skryf het, weer moes leer loop. Hy het prosahandleidings bestudeer, want hy het oorweldig gevoel deur die oormaat van woorde en die blote logistiek wat prosa vereis. "Ek dink my sin vir vorm en vir die gewig van die enkele woord wat ek van die poësie het, het wel gehelp dat ek die kortverhaal vinniger onder die knie kry. Maar ek moes steeds van voor begin."
As ’n soort van "voorwoord" tot sy resensie van Johann se eerste kortverhaalbundel, Vreemder as fiksie (1996), het Phil du Plessis geskryf: "Agterop die omslag bring De Lange die kwessie van skryf en lieg te berde, in die konteks van hierdie boek, waar konvensionele moraliteit, soos by Nietzsche, nie betrek word nie. Hierdie waardesisteem kan De Lange nie universaliseer nie.
"Epimenides, die Kretenser, het gesê alle Kretensers lieg. In die post-strukturalistiese po-mo konteks van hierdie boek impliseer De Lange dat elke skrywer ’n leuenaar vir eie gewin is, en dat of hy werklik lieg of nie, van geen morele belang is nie. Almal is egter nie Kretensers nie, en talle weet presiese waar De Lange die waarheid praat, veral die geskryfdes van sy tekste.
"Ek kan nie sê of Johann de Lange sy boek geskryf het uit ressentiment in Nietzsche se sin van die woord nie. Daar is egter ’n geurtjie van die succes de scandale van ’n (vir die skrywer) sinlik genotlike (te verskoon), maar vir die leser ’n esteties nuttelose rit (nie te verskoon nie) op Koos Prinsloo se po-mo kadawer."
Oor die derde en vierde afdelings het Du Plessis hom as volg uitgelaat: "Moffiegeskinder, met kwaadwillige plesier aan die verraad van vriende, is weer die hoofkenmerk van die verhale in die derde afdeling, waar die tekste tog die minimale gewin van ’n tikkie swart humor het. Ten einde laaste, alleen in die vierde afdeling, vind die leser ’n konterfeitsel, 'Afskeid van my ouers', waar ’n eerlike 'ek' darem in ’n voetnoot verskyn en die teks roerend persoonlik voordoen."
Marius Crous skryf in Die Burger van 13 Desember 2000 dat Tweede natuur geskryf is vir die "ideale leser, naamlik ’n gay man wat dit met een hand sal lees of wat die kodes in die teks sal kan vertolk. Wat die nie-ideale leser of straight leser betref, vir hom/haar sal dit ’n voyeuristiese blik bied op die gay dwelmkultuur in veral Kaapstad.
Hy sê in Die Burger van 24 Julie 2007 dat hy die vertaling van gedigte gelykstel aan die werk van ‘n kunstenaar wat die meesters se werk kopieer. "André Brink het jare gelede gesê as ’n mens van ’n gedig hou, moet jy probeer vasstel waarom jy daarvan hou en hoe die digter dit geskep het. In die vertaalproses haal ek die gedig uitmekaar. Dié proses help my om dit beter te verstaan."
Hy vertel aan Joan Hambidge in Insig van September 1990 dat dit ’n mite is dat skryf, en meer spesifiek die digproses, ’n mens gelukkig maak. Hy glo dat dit eerder ’n mens se lewe kompliseer. "Vir eers omdat die digter gekonfronteer word met onverwerkte konflikte en tweedens omdat mense aangetrokke raak tot die digter-persona – net om uit te vind dat die digter nie die mens is wat die leser hom voorgestel het nie."
Johann erken teenoor Hennie Aucamp dat die genre wat hy graag sou wou probeer, die drama is. "Die paar kere wat ek rakelings daarmee te doen gehad het, was baie stimulerend. Dit is in ’n sin die antitese van gedigte skryf. Die drama is nie privaat nie, hy betrek ’n gehoor op ’n meer direkte wyse as die poësie. [...] Wat my tot dusver daarvan weerhou het, is die feit dat ’n mens nie die drama ‘on the side’ kan doen as jy ’n sukses daarvan wil maak nie; dit moet jou primêre medium wees. En ek is nie bereid om van die poësie afstand te doen nie."
Johann vertel dat as hy oor iets wil skryf, hy hom gewoonlik daarin onderdompel en dan tot die uiterste gaan. "Byvoorbeeld in die tyd van Nagsweet het ek kompulsief ge-cruise­ – dag en nag, naweke, in die etensuur – net konstant ge-cruise. En toe die boek uitgekom het, het ek belangstelling daarin verloor. Toe’t ek ’n ander kompulsie gesoek. En ek het toe ingeval by die rave-kultuur so in 1998 se kant rond. En toe het ek begin om die hele alfabet (dwelms) te doen, want ek het eintlik, ek was aangedraai, nuuskierig, veral met psigedeliese goed, ek dink ’n mens kan geweldig baie léér as jy nie net hedonisties ingestel is nie. Toe het ek my daarin onderdompel, en Tweede natuur het daaruit gekom.
"Ek wou vreeslik graag ’n digbundel maak, maar ek kon nie ’n vorm kry om daaroor te skryf in gedigte nie; dit wou net nie wérk nie. Maar dit is seker nou vyf jaar wat ek nie meer indulge nie. Miskien is dit ook waarom ek gevoel het ek is nou klaar, want ek het nie meer ’n kompulsie wat my aandryf nie." (Die Burger, 27 Februarie 2009)
’n Nuwe bundel poësie, Die algebra van nood, verskyn in Februarie 2009, en daarmee verbreek De Lange ’n digterlike stilte van dertien jaar. Oor die lang stilswye sê hy (Die Burger, 27 Februarie 2009): "Ek het nooit ophou skryf nie, ek het net belangstelling verloor in publiseer. Dit klink vreemd, maar hoe langer jy uitgestel het, hoe moeiliker het dit geword om te begin dink aan sit en ’n boek bymekaarbring. Toe het ek vir Human & Rousseau gevra of hulle belang sou stel om ’n keuse uit my bestaande bundels uit te gee. Want ek het basies gevoel – wérklik gevoel – dis klaar, ek is uitgeskryf. En toe het hulle gesê hulle sal ’n keuse uitgee, maar dan wil hulle twintig nuwe gedigte hê – net om die bundel darem interessant te maak vir kopers."
Johann het ’n "k-khuis" vol gedigte op sy rekenaar gehad en het van hulle aan Henning Snyman gestuur sodat hy Johann kon help om twintig uit te kies. Snyman se bevinding was egter dat daar genoeg is vir ’n hele bundel. "Ek het werklik nie gedink daar is nog ’n bundel in [nie] ... jy bereik ’n punt waar jy voel jy het eintlik alles gesê wat jy wou sê."
Die omslag van Die algebra van nood is deur Christiaan Diedericks ontwerp. Daarop is ’n ets van Johann wat sy kop in sy sterk hande vashou. "Diedericks het vir my ’n ets gemaak van ’n foto af. Ek het die etsplaat gesien. Dit moes úre en dáé gevat het. Dis van ’n foto wat ek sommer self met my Mac geneem het met daai ingeboude kameralensie. Ek het baie keer net as ek so sit en bored is, sit en foto’tjies neem. Van my, of van my en die kat.