Watter impak het skedules van versterking op leer?
Operante kondisionering is 'n leerproses waarin nuwe gedrag verkry en aangepas word, alhoewel hulle verband hou met gevolge. Versterking van 'n gedrag vergroot die waarskynlikheid dat dit weer in die toekoms sal plaasvind, terwyl 'n gedragstraf verminder die waarskynlikheid dat dit herhaal sal word. In operante kondisionering is skedules van versterking 'n belangrike komponent van die leerproses.
Wanneer en hoe gereeld ons 'n gedrag versterk, kan dit 'n dramatiese impak op die sterkte en tempo van die reaksie hê.
So, wat is presies 'n skedule van versterking en hoe werk dit in die kondisioneringsproses? 'N Skedule van versterking is basies 'n reël wat aandui watter gevalle van 'n gedrag versterk sal word. In sommige gevalle kan 'n gedrag versterk word elke keer as dit voorkom.
Soms kan 'n gedrag glad nie versterk word nie.
Of positiewe versterking of negatiewe versterking mag gebruik word, afhangende van die situasie. In albei gevalle is die doel van versterking altyd om die gedrag te versterk en die waarskynlikheid te verhoog dat dit weer in die toekoms sal plaasvind.
Jy kan 'n beter gevoel kry vir hoe versterkings skedules werk deur te dink oor hoe leer plaasvind in beide natuurlik voorkomende leersituasies sowel as meer gestruktureerde oefensituasies.
In werklike wêreld-instellings sal gedrag waarskynlik nie elke keer versterk word nie. Vir situasies waar jy doelbewus probeer om op te lei en te versterk, soos in die klaskamer, in sport of in dieropleiding, kan jy kies om 'n spesifieke versterkingskedule te volg.
Soos u hieronder sal sien, is sommige skedules die beste geskik vir sekere soorte oefensituasies. In sommige gevalle kan opleiding vereis om met een skedule te begin en na 'n ander oor te skakel sodra die verlangde gedrag onderrig is. Sekere skedules van versterking kan in spesifieke situasies meer effektief wees.
Daar is twee tipes versterkings skedules:
In deurlopende versterking word die verlangde gedrag elke keer versterk. Hierdie skedule word die beste gebruik tydens die aanvanklike stadiums van leer om 'n sterk verband tussen die gedrag en die respons te skep.
Verbeel jou byvoorbeeld dat jy 'n hond probeer leer om jou hand te skud. Tydens die aanvanklike stadiums van leer sal jy waarskynlik aan 'n deurlopende versterkingskedule voldoen om die gedrag te onderrig en te vestig. Jy kan begin om die dier se poot te gryp, die skudbeweging te doen en te sê, "Shake", en dan elke keer as jy hierdie volgorde stappe uitvoer, 'n beloning te bied. Uiteindelik begin die hond self die aksie uit te voer, en u kan kies om elke korrekte antwoord te versterk totdat die gedrag goed gevestig is.
Sodra die reaksie stewig aangeheg is, word versterking gewoonlik oorgeskakel na 'n gedeeltelike versterkingskedule.
In gedeeltelike of intermitterende versterking word die respons slegs deel van die tyd versterk . Geleerde gedrag word stadiger verkry met gedeeltelike versterking, maar die reaksie is meer bestand teen uitwissing .
Byvoorbeeld, dink aan ons vorige voorbeeld waar jy 'n hond opgelei het om te skud. Terwyl u aanvanklik 'n deurlopende skedule gebruik het, is dit nie altyd realisties om enige enkele voorkoms van die gedrag te versterk nie. Uiteindelik kan u besluit om oor te skakel na 'n gedeeltelike skedule waar u versterking gee nadat soveel antwoorde plaasgevind het of na soveel tyd verloop het.
Daar is vier skedules van gedeeltelike versterking:
Vaste verhoudingskedules is dié waar 'n antwoord eers versterk word na 'n bepaalde aantal antwoorde. Hierdie skedule lewer 'n hoë, bestendige reaksie snelheid met net 'n kort pouse na die aflewering van die versterker. 'N Voorbeeld van 'n vaste verhouding skedule sal lewer 'n voedsel pellet na 'n rot nadat dit vyf keer 'n kroeg druk.
Veranderlike-verhouding skedules vind plaas wanneer 'n reaksie versterk word na 'n onvoorspelbare aantal antwoorde. Hierdie skedule skep 'n hoë bestendige reaksietempo. Dobbel- en lotery speletjies is goeie voorbeelde van 'n beloning gebaseer op 'n veranderlike verhoudingskedule. In 'n laboratorium-omgewing kan dit die kospellets na 'n rot verhoed nadat een bar pers, weer na vier bar perse, en 'n derde korrel na twee kroegpers.
Vaste interval skedules is dié waar die eerste reaksie eers beloon word nadat 'n bepaalde tydsduur verstryk het. Hierdie skedule veroorsaak hoë vlakke van reaksie naby die einde van die interval, maar baie stadiger reageer onmiddellik na die aflewering van die versterker. 'N Voorbeeld hiervan in 'n laboratorium-omgewing sal 'n rat met 'n laboratoriumpille vir die eerste kroegpers versterk nadat 'n interval van 30 sekondes verloop het.
Veranderlike-interval skedules vind plaas wanneer 'n reaksie beloon word nadat 'n onvoorspelbare hoeveelheid tyd geslaag het. Hierdie skedule lewer 'n stadige, bestendige reaksietempo. 'N Voorbeeld hiervan sal na die eerste kroegpers 'n voedselpille na 'n rot lewer, na 'n een minuut interval, 'n ander korrel vir die eerste reaksie na 'n vyf-minuut interval en 'n derde voedselpille vir die eerste reaksie na aanleiding van 'n drie-minute interval.
Hoe kies jy 'n skedule van versterking?
Besluit om 'n gedrag te versterk kan afhang van 'n aantal faktore. In gevalle waar jy spesifiek probeer om 'n nuwe gedrag te onderrig, is 'n deurlopende skedule dikwels 'n goeie keuse.
Sodra die gedrag aangeleer is, is dit dikwels verkies om na 'n gedeeltelike skedule oor te skakel.
In die daaglikse lewe kom partiële skedules van versterking veel vaker voor as aaneenlopende. Verbeel jou byvoorbeeld of jy 'n soort beloning ontvang het elke keer as jy betyds opgedaag het. In plaas daarvan word sulke belonings gewoonlik uitgegee op 'n veel minder voorspelbare gedeeltelike versterkingskedule. Nie net is hierdie skedules baie meer realisties en makliker om te implementeer nie, hulle is ook geneig om hoër reaksietempo's te lewer terwyl hulle minder vatbaar is vir uitwissing.
Realisties kan dit moeilik wees om 'n gedrag te versterk elke keer wat dit voorkom. Dit vereis baie aandag en hulpbronne. Gedeeltelike skedules lei nie net tot gedrag wat meer weerstand bied teen uitsterwing nie, maar verminder ook die risiko dat die onderwerp versadig sal word. As die wapen wat gebruik word nie meer verlang of beloon word nie, kan die onderwerp ophou om die gewenste gedrag uit te voer.
Verbeel jou byvoorbeeld dat jy probeer om 'n hond te leer om te sit. As jy kos as 'n beloning gebruik, kan die hond ophou om die aksie te doen sodra hy vol is. In sulke gevalle kan iets soos lof of aandag 'n meer effektiewe versterker wees.
Operante kondisionering kan 'n kragtige leermiddel wees. Die skedule van versterking wat tydens opleiding en instandhouding gebruik word, kan 'n groot invloed hê op hoe vinnig 'n gedrag verkry word, die sterkte van die respons en hoe gereeld die gedrag vertoon word. Om te bepaal watter skedule die beste is, is dit belangrik om verskillende aspekte van die situasie te oorweeg, insluitend die tipe gedrag wat geleer word en die tipe reaksie wat vereis word.
> Cooper, J, Heron, T, & Heward, W. Toegepaste Gedragsontleding . New Jersey: Pearson Onderwys; 2007.
> Nevid, JS. Noodsaaklikhede van Sielkunde: Konsepte en toepassings. Boston, MA: Cengage Learning; 2016.