Vandag het die Dorslandtrekke in 'n mate uit die historiese geheue van die Afrikaners verdwyn. 'n Gesaghebbende werk van meer as 650 bladsye oor die geskiedenis van die Afrikaners (2004) deur 'n leidende historikus, Hermann Giliomee, wy slegs een paragraaf daaraan.1 Reeds in 1897, toe baie van die oorspronklike Dorslandtrekkers nog geleef het, het AJ. van der Walt bevind dit is moeilik om betroubare inligting daaroor in te win.2 J.L. Hattingh het eweneens opgemerk dat oor feitlik al die Dorslandtrekke min primere bronne bewaar gebly het.3 Hierdie stelling is deur latere navorsers oor die onderwerp herhaal.4 J. von Moltke het gevolglik beweer:
Die ongelukkige gevolg hiervan is dat ' 0 menigte wanindrukke oor die geskiedenis van die Dorslandtrekke, hul oorsake en hul betekenis, lank genoeg kans gekry het om in die volksgedagte wortel te skiet.5
Verskeie boeke is al oor die Dorslandtrekke en die Afrikaners in Angola gepubliseer.6 Die eerste omvattende en omvangryke werk vir die tydperk tot 1895 is deur Hattingh (1975) onderneem. Dit is die enigste werk wat die verskillende trekke uit die twee Boererepublieke in samehangende verband ondersoek, beskryf en probeer verklaar.7 Die omvangrykste studie oor die Dorslandtrekke is die van N.A. Burger (1978). Dit behels onder meer 'n diepgaande en besonder volledige beskrywing van verskillende trekke en die redes daarvoor.8 Die omvangrykste studies oor die Afrikaners van Angola, H.F. Heese se MA-verhandeling (1974) en sy doktorale proefskrif (1976), konsentreer op die tydperk 1881-19289
Die sogenaamde "Dorslandtrek" het eintlik uit 'n aantal afsonderlike trekke uit die Zuid-Afrikaansche Republiek bestaan. Die eerste trek onder leiding van Gert Alberts sou later as die Van der Merwe-Alberts-trek bekend staan. Nadat die eerste trekkers (aanvanklik dertien gesinne) op 20 Mei 1874 by die Elandsrivier in die Groot-Marico bymekaargekom het, het hulle die ZAR in Mei 1875 verlaat.15 Oit lyk nie of die eerste trekkers aanvanklik 'n spesifieke bestemming in die oog gehad het nie.16
Ná die Anglo-Boereoorlog het 'n aantal individue, vir redes wat met die Anglo-Boereoorlog verband hou, na Angola verhuis. Dit was meestal enkellopende mans wat gedurende die oorlog gevange geneem of ge'interneer is of hulle familielede verloor het.
In Oktober 1921 het nege gesinne van Ghanzi getrek en gedurende 1922 by Sacanjimba in Bie aangekom.44 Gedurende die tydperk 1923-1925 het 'n verdere 45 Suid-Afrikaanse immigrante hulle in Angola gevestig.45
Hierdie groot aantal individue wat by die Afrikanergemeenskap in Angola aangesluit het (of onder hulle ingetrou het), is al as 'n "agste Dorslandtrek-groep" bestempel. Onder hulle was daar ander Afrikaners, Engelssprekende Suid-Afrikaners, Engelse, elf Duitsers, ses Nederlanders, 'n Belg, 'n ltalianer, 'n Pool, !wee Switsers, Portugese van Portugal, Macau, die Kaap-Verdiese Eilande en Madeira en selfs 'n Portugese lood van Marokko.
Oor die redes waarom verskillende groepe mense gedurende die laat negentiende eeu deur die droe westelike dele van Suider-Afrika na Angola getrek het, is tot op hede nie eenstemmigheid bereik nie. Dit word ook tot vandag toe nie afdoende verklaar nie. Daar kan egter aanvaar word dat die trekke komplekse verskynsels was wat waarskynlik die gevolg van 'n hele aantal ekonomiese, godsdienstige en politieke faktore was.47 Dit sou ook 'n fout wees om te dink dat al die trekke gemeenskaplike oorsake het, hoewel daar soms heelwat ooreenkomste in die oorsake van die verskillende trekke is.48
Onder "de geheele vrijmaking der gekleurden; en andere onbestaanbare wetten" is dit moontlik dat onkunde oor die nuwe arbeidswetgewing in die ZAR en die gevolglike vrees vir gelykstelling tussen swart en blank 'n belangrike rol gespeel het.62 In De Volksstem het "Dom Boer Dagon" gedurende hierdie tyd geskryf: