Plaasmoorde-boek wys hoekom dit ‘unieke’ misdaad isJames Kemp, hoofredakteur van Pretoria FM se Klankkoerant, sê die boek is ŉ aanklag teen die regering. Foto: Reint Dykema. “Soms voel dit dat om ŉ plaasmoord te oorleef is erger as om vermoor te word want jy moet elke dag daarmee saamleef.” Dit is die woorde van Mariandra Heunis wat saam met haar drie dogtertjies ŉ plaasaanval op hulle kleinhoewe in Kameeldrift, noordoos van Pretoria, oorleef het. Sy was hoog swanger tydens die aanval. Haar man, Johann, is egter voor hul oë doodgeskiet. Die egpaar se seuntjie is vyf dae ná Johann se begrafnis gebore. Heunis se verhaal is saam met talle ander oorlewendes se verhale in Ernst Roets, adjunk- uitvoerende hoof van die burgerregte-organisasie AfriForum, se boek Kill the Boer opgeteken. Die boek dokumenteer nie net die gewelddadige en ontstellende aanvalle nie, maar verduidelik in drie dele waarom plaasmoorde ŉ unieke soort misdaad is; die kulturele en politieke landskap waarin plaasaanvalle plaasvind; en hoe om die vlaag aanvalle te stuit en ook oplossings daarvoor te vind. Die boek is amptelik Saterdag by die Rademeyers-restaurant in die ooste van Pretoria bekendgestel nadat dit ook vroeër verlede week aan die media bekendgestel is. James Kemp, hoofredakteur van Pretoria FM se Klankkoerant, sê die boek is ŉ aanklag teen die regering. “My eerste gedagte oor die boek is dat dit beslis nie leesstof vir sensitiewe lesers is nie, maar ek sal nie enige iemand afraai om hierdie boek te lees nie. Ons is reeds so gedesensitiseer oor plaasmoorde en daar is tekort aan trane en verontwaardiging oor die misdaad.” Hy reken die brutaliteit van plaasaanvalle is beslis iets om van kennis te neem, veral omdat dié soort aanvalle en moorde so gereeld plaasvind. “Ons moet onsself bemagtig met kennis en die kennis gebruik om druk op die regering te plaas om dit te erken vir die ernstige misdaad wat dit is.” Daar is tydens die bekendstelling van ‘Kill the Boer’ ook hulde gebring aan die minstens 34 mense wat in plaasaanvalle gesterf het sedert Januarie vanjaar. Foto: Esté Meyer Jansen/Maroela Media. Gaste wat die geleentheid bygewoon het, het ook hulde gebring aan die minstens 34 mense wat in plaasaanvalle gesterf het sedert Januarie tot Junie vanjaar. Roets en Kemp het tydens hul bespreking van die boek gevra dat mense die boek moet aanskaf en oor die onderwerp praat. “Daar is niks verkeerd om oor die feite te debatteer nie, maar lees asseblief net eers die boek voordat jy tot die debat toetree,” het Roets gesê nadat hy ook uitgevra is oor die debat wat die boek sedert Donderdag op sosialemediaplatforms soos Twitter ontketen het. Volgens Roets het die skryf en navorsing van die boek hom drie jaar geneem en bevat dit sowat ŉ duisend feitelike verwysings en vertellinge van eerstehandse ervarings van slagoffers van plaasaanvalle. Die skokkende vertellings en navorsing vorm deel van Roets se dwingende argument dat plaasaanvalle ŉ unieke misdaad is wat eintlik voorkeur en ŉ spesiale teenstrategie behoort te geniet. Die regering se versuim om plaasaanvalle as ŉ prioriteitsmisdaad te identifiseer is deel van die aandadigheid tot die krisis meen Roets. “As daar net een ding is wat ŉ regering behoort te doen, dan is dit om die land se burgers te beskerm en as hul belastinggeld vir een ding moet gebruik, is dit om burgers te beveilig.” Roets argumenteer verder in sy boek dat die plaaslike regering bydra tot die krisis deur negatiewe stereotipering van veral wit boere, romantisering van geweld tenoor boere, propaganda van haat vanaf politieke platforms te versprei en veragting en bespotting van slagoffers van hierdie aanvalle toe te laat. Hy sê dit is ook onrusbarend dat geen pogings nog aangewend is om die herhalende aantygings van politici se betrokkenheid by plaasaanvalle te ondersoek nie. Dié boek staan ook ŉ hoofstuk af aan hoekom Suid-Afrika nie plaasaanvalle en -moorde kan bekostig nie. Volgens Roets het die misdaad ŉ direkte impak op die ekonomie. “Die landboubedryf verskaf tans werk aan sowat 800 000 mense en die regering wil hê die sektor moet nog ŉ miljoen werkgeleenthede skep – dít, terwyl die werkskeppers van hierdie geleenthede geteiken word.” Alhoewel dit moeilik gekwantifiseer kan word, reken hy die ekonomie verloor elke keer sowat R2 miljoen as ŉ boer vermoor word. Die sanger Adam Tas het ‘n spesiale lied vir slagoffers van plaasmoord en -aanvalle gesing. Foto: Reint Dykema. Nog ŉ hoofstuk in die boek handel oor die mite van ŉ sogenaamde volksmoord. Roets het tydens die media- en openbare bekendstelling van sy boek benadruk dat hierdie boek nie argumente maak vir ŉ volksmoord of enige sinistere plan vir etniese suiwering nie. “Daar is egter kommerwekkende gevaarligte wat flikker oor plaasaanvalle en my navorsing het getoon dié misdaad het definitief ooreenkomste met etniese aanvalle. “Wat egter vir my meer ontstellend is, is dat daar boere is wat elke dag in vrees lewe en werklik glo hul lewens word bedreig. As hulle hul vrese deel, word daar vir hulle gelag en gesê hulle is dom.” Roets het ook navorsing gaan doen en gevind dat soveel as 6% van die slagoffers van plaasaanvalle swart mense is, hetsy boere of plaaswerkers. “Onthou, plaaswerkers word erg getraumatiseer as hulle op die slagoffers afkom en word ook dikwels aangeval as hulle probeer om boere te beskerm of te help. Dit is ŉ belangrike deel van die debat wat ook aandag moet kry.” Die boek het ook egter ŉ boodskap van hoop, sê Roets. Hy staan baie tyd in die boek af om te verduidelik wat gedoen kan word om die vlaag van aanvalle te bekamp. “Ons het gesien daar waar gemeenskappe betrokke raak by hul eie veiligheid en veiligheidsnetwerke skep, gaan dinge definitief baie beter.”