Iets was veral sedert die Slag van Amajuba (27 Februarie 1881) besig om op Stellenbosch te gebeur. ’n Reeks gebeure het die atmosfeer aan die Victoria Kollege begin verander van apatiese aanvaarding van Britse imperiale oppergesag en die Victoriaanse kultuur na ’n soeke na ’n eie plek, rol en identiteit. Dit het met breëre ontwikkelinge in die Wes-Kaap en in die land as geheel verband gehou (Van Jaarsveld 1957, hoofstuk 9). In 1872 het die Kaapkolonie sogenaamde verantwoordelike bestuur gekry, wat nuwe betekenis aan stemreg en die politiek gegee het. Dit was nie net die Paarlse gebeure met die stigting van die GRA wat daarin ’n rol gespeel het nie. Ook die stigting van die Afrikanerbond in 1879 het daarin ’n aandeel gehad, asook die leierskap van Jan Hendrik Hofmeyr wat, sedert sy opname in die Scanlen-kabinet in 1880, tevergeefs probeer het om Nederlands as taal in die parlement, howe en onderwys erken te kry, maar uiteindelik in 1882 daarin geslaag het.
Hierdie erkenning het die belangrike vraag op die voorgrond geplaas wat dit nou in die praktyk in veral die onderwys sal beteken. Die Bolanders was aanvanklik nie met Hofmeyr beïndruk nie, omdat hy ’n stedeling en nie ’n boer was nie. Daarom het hy in 1876 die benoemingstryd vir die kandidatuur in die kiesafdeling Stellenbosch verloor.