PressReader - Weg! Platteland: 2016-12-01 - WIE GE­BRUIK AL DIE WA­TER?
WIE GE­BRUIK AL DIE WA­TER?
In 1976 het die B­rit­se skry­wer en a­von­tu­rier John Sey­mour die boek The New Com­ple­te Book of SelfSuf­fi­cien­cy – The Clas­sic Gui­de for Re­a­lis­ts and D­re­a­mers ge­skryf. Dis be­stem­pel as ’n gids vir men­se wat pro­beer af­skaal óf daar­van droom – bui­ten ’n rits prak­tie­se wen­ke en nut­ti­ge in­lig­ting wat hy oor baie ja­re op pla­se en klein­hoe­wes in­ge­sa­mel het, het hy ook met die vol­gen­de pa­ra­graaf vo­ren­dag ge­kom, iets wat ’n mens nog­al laat dink: “Die spoel­toi­let is een van die mo­der­ne mens se groot­ste son­des... Dit is ’n merk­waar­di­ge duur ma­nier om vars drink­wa­ter te be­soe­del, ter­wyl jy ter­self­der­tyd al die voe­ding­stow­we ver­mors wat nood­saak­lik is om die grond vrug­baar te hou. Een trek van die hef­boom en die afval word ie­mand an­ders se pro­bleem.”
Sey­mour het ’n punt beet­ge­had. Vol­gens Rand Wa­ter se Wa­ter­wi­se-web­werf is spoel­toi­let­te ver­ant­woor­de­lik vir ’n ver­stom­men­de 73% van wa­ter­ge­bruik in la­e­in­kom­s­te­hui­se, ter­wyl die sy­fer in mid­del- tot ho­ë­in­kom­s­te­hui­se 37% is (dit lyk nie of e­nig­ie­mand die ver­skil kan ver­dui­de­lik nie).
Dit is dui­de­lik ’n groot pro­bleem, ver­al hier by ons. Die wê­reld­wye ge­mid­del­de re­ën­val is 985 mm per jaar, ter­wyl s­legs 492 mm el­ke jaar oor Suid-a­fri­ka uit­sak – net mooi die helf­te. Ons word dus amp­te­lik be­skou as ’n land wat on­der wa­ter­stres ver­keer.
’n Ge­sin van vier kan vol­gens Rand Wa­ter tus­sen 300 ℓ en 800 ℓ per dag ge­bruik in die huis – dis baie as ’n mens in ag neem el­ders ter wê­reld ge­bruik men­se tot so min as 25 ℓ per per­soon per dag. Te­o­re­ties, sê Rand Wa­ter, be­hoort ’n mens al­le­daag­se ta­ke soos skoon­maak, kos­maak, bad, drink en toi­let spoel met s­legs 2½ em­mers wa­ter per dag te kan ver­rig.
Al­les dui daar­op dat die wa­ter­pro­bleem ál gro­ter gaan word. Laat in Sep­tem­ber 2016 het die de­par­te­ment van wa­ter en sa­ni­ta­sie al­le sek­to­re van die be­vol­king gevra om op al­le vlak­ke van die wa­ter­ket­ting met “toe­pas­li­ke be­reid­heids­plan­ne” vo­ren­dag te kom om te keer dat die land se dam­me op­droog.