Benewens die feit dat die UR die bepalings van die AB se grondwet en reglement minag deur 'n beleid vir 'n politieke party op te stel, is dit 'n beleid wat nie net totaal in stryd is met die ou NP-beleid nie, maar ook totaal in stryd met die vroeëre standpunt van die UR, soos blyk uit die aangehaalde omsendbrief van 1 Augustus 1952. Wat van die "blywende afweer" in daardie omsendbrief van 1952 geword het, blyk as die UR in die stuk oor sy sportbeleid verskonend verklaar: "Sosiale vermenging moet sover moontlik uitgeskakel word." Let op die woorde "sover moontlik".
Maar die morele verval blyk op sy ergste uit die UR se uitgesproke bereidheid om die volk oor die implikasies van hierdie beleid in die duister te hou. Die UR skryf immers in verband met sy sportbeleid: "Dit hoef nie onmiddellik in al sy implikasies bekend gemaak of geïmplementeer te word nie. In baie gevalle sou die maksimum remming en vertraging, wat versoenbaar is met die uiteindelike doelstellings wat ons wil bereik, wenslik wees."
Dus, teenoor die vroeëre "duidelike standpuntstelling" het nou 'n nuwe norm gegeld: moenie die volk inlig oor die implikasies nie! Hou hulle in die duister. Vertraag die uitvoering van sekere dele daarvan, sodat die volk nie agterkom waarheen dit lei nie! Verberg die onheil agter die geslote deure van vertroulikheid totdat die proses sover gevorder het dat "die afsonderlike voortbestaan van ons Afrikanervolk" vernietig is.
So is dan Vorster se "veelvolkige sportbeleid" van April 1971 gebore uit die "fundamentele formuleringe" van die UR. Dit is egter interessant dat saam met hierdie stuk, getiteld "Sportbeleid", 'n begeleidende stuk gesirkuleer is met die titel "Sport en die huidige aanslae teen Suid-Afrika". In hierdie stuk word sterk klem gelê op die rol wat sport in die internasionale politiek sou speel en veral op die waarde van sport. Daar word wel gesê dat sport nie belangriker as beginsels — ook die beginsels van afsonderlike ontwikkeling — geag moet word nie, maar die stuk in sy geheel is sonder twyfel daarop ingestel om die leser onder die indruk te bring dat sport so belangrik is dat veel daarvoor opgeoffer moet word.
Dit is nie nodig om hier baie breedvoerig stil te staan by die UR se bloudruk vir mnr. Vorster se "veelvolkige" sportbeleid nie. Die volgende hoofpunte is voldoende om te illustreer hoe die UR onder leiding van Meyer van sy "duide­like standpuntstelling" wat nog op 1 Oktober 1968 gegeld het, afgewyk het:
Die volkebenadering ... vorm ook die uitgangspunt ten opsigte van sportbeleid ... Daar moet egter onderskei word tussen persoonlike en intervolkere of interstaatlike sportverhoudinge. Anders as op die persoonlike vlak moet enigiets wat binne die huidige Suidelike Afrika op die intervolkere vlak geskied, in dieselfde lig as verhoudinge op interstaatlike vlak gesien word. Derhalwe moet aan die amptelike verteenwoordigers van 'n bepaalde volk op sportgebied in beginsel erkenning gegee word deur mededinging met verteenwoordigers en spanne van ander volkere ...
Lede van verteenwoordigende spanne van ander lande moet as verteenwoordigers van daardie lande, gekies volgens hulle beleid en maatstawwe, behandel word. Hier kan Suid-Afrika nie eise stel ten opsigte van Blank en Nieblank nie ...,
Wanneer 'n nasionale verteenwoordigende span uit die buiteland 'n toer in Suid-Afrika onderneem, kan daar in die toerprogram vir die span ook voorsiening gemaak word vir 'n wedstryd(e) teen 'n span wat 'n ander volk verteenwoordig as wat die toer reël ...
Mededinging tussen verteenwoordigende spanne van die onderskeie volke in Suid-Afrika mag met die goedkeuring van die betrokke owerheid plaasvind.
Terwyl internasionale affiliasie dit nog noodsaak dat daar slegs een span uit Suid-Afrika ... kan deelneem, kan 'n gesamentlike span vir daardie doel uit die verskillende volkere gekies word om op toer te gaan.
'n Stuk wat in Oktober 1971 deur die UR uitgestuur is on­der die titel "Kommentaar insake studiestuk oor sportbe­leid", is interessant. Nadat die verskillende afdelings wat gereageer het, hartlik bedank word vir hulle kommentaar en gedagtes, word gemeld dat 'n "besondere komitee" aandag skenk aan die verskillende punte wat deur afdelings geopper is.
In paragraaf 3 van die stuk word dan verder soos volg gerapporteer: "Enkele afdelings het dit oorbodig beskou om kommentaar te lewer omdat, soos hulle dit gestel het, die be­leid reeds in die openbaar gestel was toe hulle die studiestuk ter insae gekry het en hulle dus nie vooraf in die saak geken is nie. Dit is jammer, want soos verwag kan word, gaan die meeste probleme wat afdelings raakgesien het, oor die prak­tiese toepassing van die beleid en sal daar ook steeds in die toekoms praktiese probleme ontstaan waaroor daar telkens besin moet word. Die openhartige kommentaar en aanbevelings van afdelings word dus selfs nog in hierdie stadium deur die UR verwelkom."
Uit die dokument is dit duidelik dat die UR se nuwe sportbeleid met wydverspreide kommer in afdelings ontvang is. Die omsendbrief noem self die volgende:
"4.1. Kommer oor die korrekte toepassing van die volksgrondslag van die beleid.
"4.2. Die vrees dat ons beleid van afsonderlike ontwikkeling afgetakel mag word deurdat daar op sportge­bied toegewings gemaak word.
"4.3. Daar moet ernstig gewaak word teen gemengde sosiale verkeer na sportwedstryde, gemengde toeskouers, integrasie, die kondisionering van die Blankes ten gunste van integrasie, gemengde deelname aan plaaslike sport, ens.
"4.4. Die vrees dat die sportbeleid die deur op 'n skrefie oopmaak en dat dit die dun end van die wig mag wees."
In die daaropvolgende paragraaf maak die UR geen geheim meer daarvan wie se sportbeleid dit is nie. Dit is nou nie meer "vertoë" wat die UR tot die Regering gerig het, soos Treurnicht en Mulder die saak in die openbaar wou plooi nie. Die UR eien vir hom die outeursreg op die beleid toe en skryf: "Die UR wil dit baie duidelik stel dat daar by die opstel van die beleid nie aan druk van buite oorweging verleen is nie en dat die beleid nie as 'n toegewing in die verband gesien moet word nie. Die UR het tewens by die opstel van die be­leid van die standpunt uitgegaan dat daar geen toegewings gemaak moet word nie. Die UR beskou die bepaling van die sportbeleid, soos in ons studiestuk omskryf, as die logiese deurvoering van ons beleid van afsonderlike ontwikkeling op die sportterrein."
As gelet word op hoe die UR se nuwe sportbeleid van hierdie punt af ontwikkel het tot waar die UR in 1981 ook die riglyne vir. gemengde sport op skoolvlak neergelê het, is dit ongetwyfeld die wrangste stuk ironie dat in Oktober 1971 se omsendbrief gepraat word van "geen toegewings" en "geen oorweging wat aan buitelandse druk" verleen is nie. Om dit as 'n uitvloeisel van die beleid van afsonderlike ont­wikkeling te stel, is om 'n totale bespotting van die beleid van Verwoerd en sy voorgangers te maak.
Die Oktober-stuk gaan dan voort en verduidelik dat die opstel van die sportbeleid aandag gekry het omdat geoordeel is dat ad hoc-reëlings dikwels probleme skep. "Aangesien die administrasie van die meeste sportsoorte in die hande van persone is wat nie die Afrikanersaak of regeringsbeleid goedgesind is nie, kon hulle telkens probleemsituasies skep en verleentheid veroorsaak. Daar is geoordeel dat dit tyd geword het dat die inisiatief in verband met tussenvolkige sportsituasies in die hande van die Regering moet kom deur die vaslegging van 'n goedgefundeerde beleid," lui die stuk voorts.
Na tien jaar is dit vandag die regeringspolitici wat baie gesteld daarop is dat die reëling van sportsituasies in die hande van sportadministrateurs gelaat word en dat die Regering nie daarby betrokke wil wees nie. En vandag is dit juis daardie sportadministrateurs, die meeste van wie in die Broederbond sit en wat in die Broederbond se sportkomitee van 1971 gedien het, wat die hardste skel op regeringsleiers en regeringsbeleid van die verlede wat dan vir die huidige sportisolasie verantwoordelik sou wees.
Dit is egter paragraaf 7 van die UR-stuk wat die leser vandag, na tien jaar, byna die hande in ongeloof laat saamslaan. Dit lui:
"7. By die nagaan of ondersoek van die beleid het die volgen­de as uitgangspunt gegeld:
"7.1. Die sportbeleid moet binne die raamwerk van ons beleid van afsonderlike ontwikkeling gesien en gevestig word.
"7.2. Geen oorweging durf aan toegewings geskenk te word nie.
"7.3. Die beleid moet op suiwer beginsels gebaseer word — prinsipiële denke is dus noodsaaklik (asof 'n mens iets anders as prinsipiële denke in 'n organisa­sie soos die AB sou verwag het).
"7.4. Absolute eerlikheid moet aan die dag gelê word ...
"7.5. Die beleid moet daarmee rekening hou dat elke volk sy eie identiteit moet behou."
Om die yslikheid van hierdie woorde ten volle te begryp, moet gelet word op waar sport in Suid-Afrika vandag staan, tien jaar nadat die UR vir Suid-Afrika 'n nuwe sportbeleid "binne die raamwerk van afsonderlike ontwikkeling" geformuleer het. Binne hierdie tien jaar het die UR se sportbe­leid gevorder van gemengde byeenkomste op sogenaamde "interstaatlike" vlak tot gemengde sportbeoefening op nasionale, provinsiale en klub-vlak. En vandag is dit ook in die skole. Tien jaar nadat die UR vir senior sport 'n nuwe beleid uitgewerk het om Swart en Wit op Suid-Afrikaanse sportvelde bymekaar te bring, het hy ook in 1981 op dieselfde basis vir die Blanke skole "sportriglyne" neergele. En net soos tien jaar gelede woorde soos "veelvolkig", "intervolkere" en "interstaatlik" uitgevind is om mense wys te maak dat wat hulle sien nie is wat hulle sien nie, net so is nou weer woorde uitgevind om gemengde sport in skool- kinders en ouers se kele af te druk. Nou is dit "junior sport" en "sport binne skoolverband" waarmee die misleiding voortgesit word.
En dan verklaar die UR nog in 1971 vroom: "Uit kommentaar van afdelings blyk dit verder dat dit noodsaaklik is om nie deur die gebruik van sekere terme verwarring te skep nie. So moet die term 'veelrassige' liefs vermy word en moet daar eerder van 'veelvolkige' byeenkomste gepraat word." En dan is "absolute eerlikheid" as een van die uitgangspunte by die opstel van die nuwe beleid gestel!
As dit verwerplik was dat 'n organisasie soos die AB hom laat gebruik het om die deur vir totale veelrassige sport in Suid-Afrika oop te maak, dan is die optrede van die UR daarna ewe verwerplik. In paragraaf 10 van die aangehaalde dokument word verklaar: "Waar afdelings nog twyfel mag he oor die prinsipiële grondslag waarop die sportbeleid gefundeer is, of sake wat daaruit voortspruit, sal die UR probeer reël dat geskikte vriende saamtrekke oor die aangeleentheid toespreek. Laat ons voortgaan om die hele aangeleentheid openhartig te bespreek en die saak of sake waaroor ons verskil, vertroulik in eie geledere uit te pluis, sodat ons na buite eendragtig kan optree."
Eendragtig om die volk wys te maak dat geen afwyking van beleid ingetree het nie en dat alles maar die "logiese konsekwensie" van die beleid van afsonderlike ontwikke­ling is.
Onder die "geskikte vriende" wat 'n kruisvaart deur die land namens die UR onderneem het, was Treurnicht, wat nog in 1968 as redakteur geskryf het "ons beoefen ons sport apart", maar in 1981 op Randfontein amper die hoed wat hy net-net wou lig vir daardie onderwysers wat gekant is teen 'n veelrassige Craven-week, ingesluk het toe 'n paar koerante hom daaroor gevat het. Koornhof was nog een van daardie "geskikte vriende" wat agter die geslote deure van Broederbondafdelings allerlei versekerings en beloftes gemaak het. Dit is egter dieselfde Koornhof wat nie lank daarna nie in 'n onderhoud met 'n buitelandse joernalis verklaar het: "Die gebruik van die woord veelvolkig is om die Blankes te paai en veelrassig om die buiteland tevrede te stel." En dan spog Koornhof, as Minister van Sport, 'n jaar of twee hierna dat, met enkele uitsonderings, alle sportsoorte in Suid-Afrika volledig geiïntegreer is.
In 1971 was een van die baie klagtes van AB-afdelings dat "daar ernstig gewaak moet word teen gemengde sosiale verkeer na sportwedstryde, gemengde toeskouers, integrasie, gemengde deelname aan plaaslike sport." In 1981 stuur die Eerste Minister van Suid-Afrika en self 'n leidende AB-lid 'n brief saam met 'n afvaardiging na die Internasionale Krieketkonferensie in Londen waarin hy plegtig onderneem dat die laaste oorblywende wetgewende maatreëls teen tota­le rassevermenging op sportgebied deur hom afgeskaf gaan word. Dit was nadat Botha op die Transvaalse kongres van die Nasionale Party uitgevaar het teen daardie mense wat geen beswaar het dat Blankes en Kleurlinge saam op die grens veg nie, maar weier dat hulle saam op die sportveld mag speel.
In die parlementsitting van 1981 is die daad by die woord gevoeg om die laaste oorblywende wetgewende beletsels teen rassevermenging op sportgebied te verwyder. Bepalings in die Drankwet en die Groepsgebiedewet wat dit verbied het, word geskrap, sodat Wit en Swart vryelik op die sportveld en daarna in Blanke klubs en in Blanke kroeë en hotelle kan verkeer. Natuurlik sal dit vorentoe deur die integrasioniste gebruik word as hefboom om rassevermenging ook op ander terreine te bevorder. Nou reeds word die argument gehoor: As dit op sportgebied gedoen mag word, waarom nie ook op ander terreine nie?
Wat het van die UR se "prinsipiële" denke van Oktober 1971 geword? In 1981 verklaar die UR, onder voorsitterskap van Carel Boshoff, in 'n studiestuk getiteld "Sportkontak op skolevlak tussen Blank en Nie-Blank": "Natuurlik sal sport­kontak oor kulturele en etniese grense heen groter verantwoordelikhede meebring ten opsigte van die opvoedingsbemoeienis van elke volksgroep met sy kinders. Daar sal ook sonder twyfel sosiale en ander probleme opduik, maar die kinders moet onder kontrole daartoe opgevoed word om die situasie te hanteer ... In hierdie verband moet die optrede van die skool, wat die belewing van intermenslike verhoudinge betref, berus op die oordeelkundige beoordeling van 'n verskeidenheid omstandighede, asook moontlike implikasies wat hulle optrede vir die onderwys en vir ons land mag inhou. Dit geld ook vir die deelname van 'n skool aan veelvolkige sportbedrywighede en veral ook aan kompetisies teen private Blanke skole wat enkele Nie-Blanke leerlinge wat met goed- keuring van die owerheid tot die skole toegelaat is, insluit."