Bisantynse-Armeense verhoudings - Inligting
Die verhouding tussen die Bisantynse Ryk en antieke Armenië was 'n konstante en gevarieerde verhouding met 'n gelyke mengsel van oorloë, beroepe, vriendskapsverdragte, wedersydse militêre hulp en kulturele uitruil. Keisers word beskou as 'n noodsaaklike verdediging vir die oostelike grense van die Ryk, en het verskillende invloedsmiddele gebruik, van reguit oorname tot geskenke van titels en lande aan Armeense adellikes. Die invloed het ook in die ander rigting gegaan, met verskeie belangrike Bisantynse keisers van Armeense afkoms, sowel as baie individue wat belangrike militêre en administratiewe posisies in Konstantinopel en daarna beklee het.
Daar is verskeie probleme om die verhouding tussen Bisantium en antieke Armenië te beoordeel. Afgesien van die gewone probleem van antieke historiese bronne wat 'n inherente vooroordeel teenoor heersers, adellike gesinne en hoë politiek het, moet rekening gehou word met die veranderende geografiese ligging van Armenië deur die eeue en die gereelde verdeling en herverdeling daarvan deur opeenvolgende ryke in die streek. Daar is ook probleme met primêre bronne wat deur nasionalisme gekleur kan word en onvolledig met doelbewuste weglatings gelaat kan word. Daar is ook lang stilte in die historiese rekord, veral van 730 tot 850 nC en 925 tot 980 nC. Tog kan 'n redelike beeld van die verhoudings tussen die twee state geteken word en die historikus T. W. Greenwood beklemtoon by wyse van 'n opsomming drie opvallende kenmerke van hierdie verhouding:
In die eerste plek was die verhouding deurlopend ... Tweedens was dit meerlaags ... dit lyk baie waarskynlik dat minder here en individuele biskoppe ook deurgaans in kontak was met Bisantium ... Derdens was dit wederkerig. Bisantium was gretig om sy oostelike flank te beveilig en het daarom probeer om Armeense kliënte tot sy diens te lok. Terselfdertyd het Armeense prinse na Bisantium gesoek om hul eie status in Armenië te versterk deur die toegewing van titels, geskenke en geld ... Dit is nie toevallig dat die Bisantynse leër - en dan die staat - gevul word met mans van Armeense oorsprong of afkoms. (Shepard, 363-4)
'N Strategiese posisie
Antieke Armenië, vanweë die geografiese ligging en strategiese belangrikheid daarvan om die toegang tot Mesopotamië vanuit Klein -Asië te beheer (en omgekeerd), was lank reeds 'n gesogte stuk grond vir die ryke wat die streek op 'n spesifieke tydstip oorheers het. Wie ook al die Armeense vlakte Ararat beheer het, kan 'n leër begin om oos of wes aan te val. Hierdie situasie het teen die 4de eeu nC en die opkoms van die Bisantynse Ryk met sy hoofstad in Konstantinopel nie verander nie. Bisantium se eerste teenstander en territoriale mededinger was die Sassanidiese Ryk in Persië (224-651 nC). Vanaf 252 nC het die Sasaniede meer ambisieus geword om direk oor Armenië te heers en aanvalle op verskeie stede uitgevoer. Bisantium, wat die status quo verdedig, het sulke invalle gekant.
Theodosius I en Shapur III het ingestem om Armenië formeel te verdeel tussen die Bisantynse Ryk en Sasanid Persië.
Daar volg 'n eeu van stryd oor die beheer oor Armenië, wat aan die kook gekom het toe Shapur II, die Sasanidiese heerser (r. 309-379 n.C.), Armenië in 368 en 369 nC aangeval het en verskeie stede verwoes het. 'N Dekade later het keiser Theodosius I (379-395 CE) en Shapur III (383-388 CE) ooreengekom om Armenië formeel te verdeel tussen die Bisantynse Ryk en die Sasanidiese Persië. Voortaan verdwyn die Romeins-beheerde deel van Armenië nou grotendeels uit die historiese siening, met slegs sporadiese terugkeer wanneer dit by Bisantynse historici pas.
Om die verhouding van Bisantium met hul deel van Armenië te verduidelik, is dit miskien nuttig om eers oor die diplomatieke heining aan die Persiese kant te kyk. Persië geïnstalleermarzpan (onderkoning) heersers in hul helfte van die land (Persarmenië) vanaf 428 CE in 'n stelsel wat sou duur tot c. 651 nC. Verteenwoordig die Sasaniese koning, diemarzpan volle burgerlike en militêre gesag gehad het. Daar was gerugte van ontevredenheid onder die Armeense adel en geestelikes na aanleiding van die Persiese kulturele imperialisme, maar die sake het regtig tot 'n val gekom met die opvolging van die Persiese koning Yazdgird (Yazdagerd) II in c. 439 nC. Sasanidiese heersers was al lank agterdogtig dat Armeense Christene almal spioene van Bisantium was, maar Yazdgird was 'n ywerige voorstander van Zoroastrianisme, en die tweesnydende swaard van politieke en godsdienstige beleid was bedoel om Armenië in grootte te sny.
In Mei of Junie 451 CE tydens die Slag van Avarayr (Avarair) in die moderne Iran, het die Armeniërs in opstand gekom teen onderdrukking en 'n massiewe Persiese leër in die gesig gestaar. Die ongeveer 6000 Armeniërs is gelei deur Vardan Mamikonian, maar ongelukkig vir hulle was daar geen hulp van die Christelike Bisantynse Ryk nie, ondanks 'n ambassade wat daarvoor gestuur is. Miskien nie onverwags nie, die Persies-gesteunde marzpan, Vasak Siuni, was ook nêrens te sien in die geveg nie. Die Perse, wat baie meer as hul teenstanders was en 'n elite korps van "Onsterflikes" en 'n magdom oorlogsolifante uitoefen, het die stryd maklik genoeg gewen en hul teenstanders vermoor; 'gemartel' sou die term wees wat die Armeense Kerk daarna gebruik het. Die stryd het inderdaad 'n simbool van verset geword met Vardan, wat op die slagveld gesterf het, selfs as 'n heilige.
Intussen het die Bisantyne, vanaf 387 nC, hul deel van Armenië in twee gebiede verdeel: Armenië I in die noorde en Armenië II in die suide. Elke gebied het 'n goewerneur gehad (lofpryse) wat op sy beurt verantwoordelik was teenoor die goewerneur (predikant) van die keiserlike administratiewe distrik of bisdom Pontus, wat self verantwoordelik was vir die Praetoriaanse prefek van die Ooste. Afgesien van die betaling van belasting en die uitvoering van militêre diens vir Bisantium, was die beheer uit Konstantinopel lig, hoewel een legioen en ekstra kavallerie -eenhede permanent in elke gebied gestasioneer was. Die burokrasie van die ryk in die twee streke was gevul met lede van die Armeense adel, maar, ten minste administratief, was Armenië volledig opgeneem in die Bisantynse Ryk.
Vanaf die 5de eeu nC was sommige stede veral welvarend, veral Artashat, wat 'n belangrike handelspunt tussen die Bisantynse en Persiese ryke geword het. In 536 nC, toe die Bisantynse keiser Justinianus I die administrasie van die streek herorganiseer, is Armenië in vier gebiede of provinsies (Armenië I-IV) verdeel, elk met sy eie hoofstad. Bisantynse wette het ook dieper in die Armeense samelewing ingebed, veral op gebiede soos erfenis. Voorheen het Armeense adellikes hul grond aan hul seuns (of broer as hulle nie gehad het nie) oorgedra, terwyl dogters nie kon erf nie. Justinianus het dit verander sodat vroue hul ouers se eiendom wettig kon erf. Die wetswysiging was eerder as 'n skuif vir vroueregte, wat daarop gemik was om die wurggreep van tradisionele Armeense stamme op landgoedere te verswak, aangesien vroue nou die gesinsbesit kon oordra aan hul mans wat buite die stamstruktuur of selfs buitelanders kon wees. Daar was weerstand teen die veranderinge van sommige stamme - die goewerneur van Armenië I is in 538 CE in een opstand vermoor - maar uiteindelik het hulle nie die politieke mag gehad om dit te voorkom nie en diegene wat aanhou weerstaan ​​is, veral na die Balkan, gedeporteer.
Daar was 'n skeuring tussen die Armeense adel, aangesien sommige stamme Persië ondersteun het, terwyl ander Bisantium bevoordeel het.
Die voortgesette welvaart van Artashat word bewys deur 'n bevel van 562 nC wat die stad as een van slegs drie amptelike handelspunte tussen die Bisantynse en Persiese Ryk bevestig het. 'N Doeane -pos daar is onder toesig van amptenare, bekend as' kommersiële tellings 'ofkomitees kommersium. Teen die einde van die 6de eeu nC was Armenië weer 'n geskilpunt tussen Persië en die Bisantynse Ryk, en daarom is 'n herverdeling in 591 nC opgestel, waardeur Byzantium twee derdes van Armenië verkry het. Ingevolge die nuwe ooreenkoms het die belangrike stad en voormalige hoofstad van Dvin 'n grensstad geword tussen die twee invloedsfere en as gevolg daarvan betwiste gebied. Ook in Armenië was daar 'n verdeeldheid onder die adel, aangesien sommige stamme Persië ondersteun het (bv. Die Bagratuni), terwyl ander Byzantium (bv. Die Mamikoniërs) bevoordeel het.
'N Bisantynse leër van keiser Heraclius (r. 610-641 nC) val Dvin in 623 nC aan. Erger sou egter binnekort kom. In 627 CE het Heraclius 'n volskaalse oorlog teen die Sasanids uitgevoer en Armenië is in die kruisvuur vasgevang. Hierdie veldtog het die Sassanidiese beheer van Armenië beëindig, maar die Bisantynse bewind sou van korte duur wees na die dramatiese opkoms van 'n nuwe mag in die streek, die Arabiese Umayyad-kalifaat, wat die Sasanidiese hoofstad Ctesiphon in 637 nC verower het. Armenië is vanaf 640 nC deur die Arabiere uit Damaskus verower. Die Bisantynse keisers het Armenië nie prysgegee nie, en in 642 het Constans II (641-668 n.C.) Dvin aangeval, maar sonder sukses. Teen 701 nC, na dekades se speel, soos so dikwels voor, die rol van strategiese pion in 'n stryd om ryke tussen die Arabiere en die Bisantynse Ryk, word Armenië 'n provinsie van die Umayyad -kalifaat.
Manzikert en die Umayyad -kalifaat
In Augustus 1071 CE was daar die belangrike Slag van Manzikert. Die geveg noord van die Lake Van op Armeense grond tussen die leërs van die Bisantynse Ryk en Seljuk Turke ('n nomadiese stam van die Asiatiese steppe), was die stryd een van die ergste nederlae wat die Bisantyne ooit beleef het, indien nie in getalle nie, ten minste in terme van sielkunde. Die seëvierende Seljuk-leër het die Bisantynse keiser Romanos IV Diogenes (r. 1068-1071 nC) gevange geneem, en met die ryk in wanorde terwyl generaals om die troon stry, kon niks hulle keer om oor Klein-Asië te veg nie. Die Bisantynse Ryk sou nog 'n paar eeue voortduur, maar Manzikert word deur baie historici beskou as die begin van 'n lang en skynbaar onstuitbare afname.
Gedurende die 12 eeu nC het Armenië en Bisantium gekibbel oor die Cilicaanse vlakte en sy verskillende stede. Verskeie kruisvaardersleërs het deur Armenië gegaan, en daarna het 'n ander groep ongewenste besoekers, hierdie keer nog meer genadeloos vernietigende, die streek verwoes: die Mongole, wat in 1236 nC aangeval en 'n massamigrasie van Armeniërs na Rusland en die Krim veroorsaak het.
Armeense Bisantynse keisers
Daar was verskeie noemenswaardige Bisantynse keisers, eintlik van Armeense afkoms, terwyl die dinastieë van Konstantinopel gekom en gegaan het met usurpators wat hul geleenthede aangegryp het om die huidige keiser te verdryf. Dit was veral so vanaf die 9de eeu nC toe militêre bedreigings vir die ryk verseker het dat 'n keiser afgedank kan word as hy onbekwaam blyk te wees op die slagveld. Een so 'n figuur was Leo V die Armeen, wat van 813 tot 820 nC in Konstantinopel regeer het. Van nederige afkoms het Leo die geledere van die Bisantynse leër opgeneem om uiteindelik die strategos of militêre goewerneur van die provinsie Anatolikon, die belangrikste streek van Klein -Asië. Toe die Bulgaarse leër in Junie 813 nC op die punt staan ​​om Konstantinopel aan te val, is die heersende en onbevoegde keiser Michael I Rangabe (r. 811-813 nC) verdryf en die mense het na Leo gekyk om die dag te red. Deur die Bulgars af te betaal met 'n groot losprys in goud, het Leo V die stad inderdaad gered. Sy glorie was van korte duur, want net sewe jaar later verloor die keiser sy troon aan sy voormalige vriend en bondgenoot Michael II (r. 820-829 nC) in een van die tipiese episodes van geweld wat die Bisantynse politiek geteister het. In die kerk vermoor, is Leo se liggaam om die Hippodroom van Konstantinopel gesleep om die publiek te bespot en te bespot.
Miskien was die bekendste Armeense keiser, of meer korrek, berug, Basil I (r. 867-886 nC). Basil was 'n Armeense boer, wat deur sy vriendskap met die keiser Michael III (r. 842-867 nC) by die hof bekendheid verwerf het. Basil was egter ambisieus en hy vermoor sy weldoener om die troon in 867 nC vir hom te neem. Met die versterking en modernisering van die Bisantynse vloot, het Basil se bewind verskeie noemenswaardige oorwinnings en uitbreiding in die Middellandse See en Klein -Asië behaal. Basil het ook 'n massiewe heropbouprogram in Constantinopel begin en 'n groot opknapping van die Bisantynse wet. Sy bewind sou later as 'n Goue era beskou word, maar die keiser verloor sy troon net so gewelddadig as wat hy dit gekry het - moord vermom as 'n onwaarskynlike jagongeluk wat waarskynlik deur sy opvolger, Leo VI (r. 886-912 CE) gereël is.
Vanaf die 6de eeu HJ verhuis Armeniërs na baie ander dele van die Bisantynse Ryk, veral Konstantinopel.
'N Derde noemenswaardige Armeen op die Bisantynse troon was Romanos I Lekapenos (r. 920-944 CE). 'N Ander suksesvolle keiser, hy, net soos Leo V, het deur die militêre geledere opgestaan ​​om in 912 nC bevelvoerder van die keiserlike vloot te word. Net soos Leo, het Romanos die troon met geweld ingeneem nadat die Bulgars die ongedaanmaking van sy voorgangers bewys het. Nadat hy hom in paleissake vergemaklik het, het hy hom eers in 919 nC regent gemaak vir die jong Konstantyn VII, en daarna het hy hom 'n jaar later as keiser verklaar, en hy het sy dogter met goeie trou getrou. Toe hy aan die bewind was, het Romanos die posisie waardig geword en het hy die verskillende faksies van die Bisantynse Kerk versoen, belangrike grondhervormings aangebring om armer boere te beskerm. beduidende oorwinnings in Klein -Asië teen die Arabiere. Die Rus Vikings val wel op Konstantinopel in 941 CE, maar die stad se Theodosiaanse mure het hul werk gedoen, en die plunderaars is afgeweer. Toe Romanos sterf, is die troon terug na die wettige lyn, maar weereens het hy getoon dat buitelanders net so goed of sleg kon regeer as die keisers van ware Bisantynse afkoms.
'N Ander gebied, behalwe politiek, heersers en administrateurs, wat Bisantium en Armenië verbind het, was godsdiens. Armenië se ywer vir die Christendom, die godsdiens wat omstreeks 314 nC amptelik aangeneem is, het dit nader aan die Bisantynse Ryk gebring, en Konstantinopel was die hoof van die Christelike kerk in die Ooste. Die Armeense en Bisantynse kerke het egter gereeld verskil oor dogma -aangeleenthede. Onenigheid met die bevele van die Raad van Chalcedon in 451 nC het 'n breuk geopen wat nooit gesluit sou word nie. Dan het die Raad van Dvin c. 554 nC verklaar dat die Armeense Kerk die leer van monofisitisme nakom (dat Christus een aard het en nie twee nie) en sodoende wegbreek van die duofisitisme van die Roomse Kerk. Soos in die politiek, moes Armeense Christene hul eie rotsagtige pad tussen Oos en Wes vind toe die Armeense kerk in die middel van die 7de eeu nC van Konstantinopel wegbreek.
Vanaf die 6de eeu HJ verhuis Armeniërs na baie ander dele van die Bisantynse Ryk en veral Konstantinopel. Hulle was miskien die mees geassimileerde van enige etniese groep, hoewel hulle hul eie taal, letterkunde, kuns en godsdienstige gebruike behou het. Armeense handelaars, geleerdes, militêre personeel van alle geledere en huursoldate het deel geword van die Bisantynse alledaagse lewe.
Waar kulturele innovasies oorspronklik voortspruit, is altyd moeilik om akkuraat te bepaal, maar sommige geleerdes beweer dat idees in argitektuur en verligte manuskripte byvoorbeeld uit Armenië na Byzantium gekom het. Die argitek wat die koepel van die Hagia Sophia -kerk in Konstantinopel beroemd herstel het na die aardbewing in 989, een Trdat van Ani, was 'n Armeense. Ongetwyfeld het kenmerke van die Bisantynse argitektuur (bv. Griekse monogramme, arendhoofstede en klassisering van ioniese kolomme) ook in die ander rigting gegaan. Ook idees in kuns is uitgeruil en gereis via die vervaardigde goedere wat verhandel is tussen die twee moondhede, soos dié wat in Armenië vervaardig is (tekstiele, geglasuurde aardewerk, glasware en metaalwerk) en dié wat in Konstantinopel vervaardig is of daar van oor die hele wêreld ingevoer is. deur land en see.
Hierdie artikel is moontlik gemaak met ruim steun van die National Association for Armenian Studies and Research en die Knights of Vartan Fund for Armenian Studies.