Versindaba James Phillips Archives : Versindaba
Posts Tagged 'James Phillips'
Lewies Botha. Om Famous te wees
Na aanleiding van Andries Bezuidenhout se blog en natuurlik die Rapport artikel; Ek het nogal gewonder hoe gaan ek die verhoog deel met die beroemde "Rock star" Hunter Kennedy, natuurlik was ek jaloers. Waarom wou hy nou die klein kolletjie Ka(l)klig van die papiervliegtuigie vou klub kom steel? F*k wie wil nie Rock beroemdheid hê nie. Elke vertoning met gillende groupies is 'n adrenalien inspuiting wat jou ego tot voor barstens toe opjaag. Ek daag enige iemand uit om te erken heimlik wil ons almal RUK en ROL. Ek het myself getroos dat behalwe my Ma wat seker al die helfte van Nuwe Stemme 4 (NS4) se oplaag vir haar vriendinne en familie opgekoop het, sal die naam ;Hunter van Polisiekarre seker die boekverkope aanhelp. So dis maar oriaat.
In my gedig "Ons was daar" vir die Lizard kings van Pretoria (Opgeneem in NS4) verwys ek na die Rockers van so voor die voëlvry toer dinge, Piet Botha, James Phillips ens. Ek sê ook; ons is skrywers ons is rock stars …
Ek sien altyd voor my geestesoog; Jim Morrison van The Doors wat in 'n ateljee sit en sy "An American Prayer" opneem, vet en plomp en woes bebaard, met daai stem wat hipnoties dreunsing/ lees, Ray Manzerek se keyboards wat die agtergrond vul. Ja, Jim wou bekend wees as Poet. Die Rocker as Poet.
Dan moet julle my sien xbox 360 met Guitar Hero ! Die Poet as Rocker.
Soos Andries sê die debat is eintlik maar tong in die kies. Die waarheid is ons is almal 'n bietjie van alles. Kunstenaars is kreatief en skeppend en vind gewoonlik 'n uitlaatklep hetsy skilder, sing, skryf, dig of toneelspeel. Dit is opmerklik hoeveel digters musikale agtergrond het. ( Louanne Stone, Pieter Hugo?, Maruis Swart het ek op "Noot vir Noot gesien, Niel van Deventer , Hunter K ,is die waarvan ek weet uit NS4) Ek teoretiseer nogal daaroor; Skaak wonderkinders is gewoonlik ook Musikaal en Wiskundig talentvol, ek wil beweer hulle sal ook digterlik talentvol wees. EK glo dit het te doen met talente in; ritme, metrum, herhaling, patroon herkening, vorm, struktuur, analitiese vermoë ens. wat neerslag vind in Skaak speel, Wiskundige probleem oplossing en uiteraard Musiek.
Om aan te sluit by Andries hier is my eie blues song (Annie Rok jagter neem kennis):
Vrystaat kruispaaie-'n blues song
Van veraf lyk hy soos 'n lang maer kraai
en soos vlerke klap sy jas in die wind
en sy stewels kap kloue knars in die gruis
akkedisse skarrel geskrikte krokkedille weg
wolk skadus draai soos vlieënde haaie.
Die stilte waai agterna toe hy voor my staan
glimlag sy poeding Leonardo de Caprio gesig
daaronder grinnik 'n pok gru Jack Nicholson
muskeljaatkatte en rooikatte dog dis al aand.
Dit het stil geword op daai stofpad wat kruis
tussen Voorspoedfontein en Welgedaan
hy het 'n sigaret aangebied, ek kon sien;
Siener, Profeet, Volksdigter, Hertzogprys.
Los maar die rympies rym ek wil ruk en rol
met 'n kitaar riff soos Jimi Hendricks
en 'n middelrif soos Jim Morrison
gee my 'n stem soos 'n Harley Davidson,
'n pop soos Pamela Anderson
'n liriek vir 'n super hit.
So neurie ek toe, my eerste lied.
Tags: James Phillips, Lewies Botha, Nuwe Stemme, Piet Botha
Andries Bezuidenhout. Soul ou
Ek luister op die oomblik na een van die mooiste opnames wat nog in Suid-Afrika gemaak is, in 1991 as 'n demo. Dis eers later, na James Phillips se tragiese dood, vrygestel. Net stem, met klavier of kitaar. Vusi Mahlasela het later 'n cover van "Africa is dying" gedoen. Tog verkies ek steeds James Phillips se rou stem, met sy Oos-Randse, werkersklas aksent. Gaan loer hier in.
Tags: James Phillips, Soul ou, Vusi Mahlasela
Andries Bezuidenhout. James Phillips se verjaarsdag
Just when we thought it's over, we found it's only just begun
just when we thought it's over, we're still dying like flies underneath the sun
It's still going crazy just like its always done
Cause when it all comes down the time has come to pay the bills and count the change…
As James Phillips nog gelewe het, sou vandag sy verjaarsdag gewees het. Volgende Donderdag moet ek Bloemfontein toe ry om te praat by die opening van 'n uitstalling oor die werk van Walter Meyer by die Oliewenhuis kunsmuseum. Ek het Walter Meyer se werk die eerste keer se op 'n CD-omslag raakgeloop – op Sunny Skies, van James Phillips and the Lurchers. Dis half jammer dat baie mense James Phillips slegs as Bernoldus Niemand onthou. Sunny Skies is een van die beste stukke musiek wat nog ooit in Suid-Afrika opgeneem is.
Gaan lees gerus meer oor die lewe van hierdie fenomenale musikant hier. Ek het dit lank gelede geskryf.
Tags: James Phillips, Sunny Skies, Walter Meyer
Posted in Uncategorized | Comments Off on Andries Bezuidenhout. James Phillips se verjaarsdag
Andries Bezuidenhout. Radoma Court in Yeoville se storie
Brendon Croft het die mooi foto van Clive Chipkin hier bo geneem. Dis saam met 'n storie oor Clive se boek Johannesburg Transition: Architecture and Society from the 1950s in Rapport gebruik. Wat die onderskrif in die koerant nie noem nie, is dat die foto reg langs Radoma Court geneem is, waaroor daar in die artikel geskryf word. In die agtergrond kan 'n mens Bedford Flats sien, waar Chipkin grootgeword het.
'n Mens het soms maar min woorde om oor baie interessante dinge verslag te doen. Daar is 'n ander storie oor Radoma Court, wat ek eers ná my onderhoud met Clive uitgevind het. Ek het met Harry Kalmer oor die onderhoud gepraat en oor die feit dat Clive as kind in Yeoville gewoon het. Clive kan steeds onthou wie destyds op watter straathoeke gewoon het, hoe hy as kind oor Louis Bothalaan skool toe gestap het – die King Edward VII-skool in Houghton. Ongeveer 60% van Yeoville se inwoners was toe Joods.
Harry vertel dat hy in die 1980s in Radoma Court gewoon het. So ook James Phillips (ook bekend as Bernoldus Niemand) en Hanepoot (Jannie) van Tonder, tromslaner en tromboonblaser van die Gereformeerde Blues Band. Die gebou is dus ook belangrik vir die underground Afrikaanse movement van die tagtigs.
Radoma Court is nou heeltemal vervalle. Toe ek en Clive Chipkin dit besoek het, het hy so half by homself geprewel dat dit waarskynlik te laat is om die gebou te red. Hier onder is 'n foto van hoe dit lank gelede gelyk het – 'n monument vir modernistiese ontwerp.
Kyk byvoorbeeld hoe praat die gebou met Le Corbusier en Pierre Jeanneret se Pavillon Suisse (die Switserse paviljoen) in Parys (in 1932 ontwerp, in die foto hier onder).
Gaan kyk gerus hoe Radoma Court vandag lyk. Dis op die hoek van Cavendish- en Yeostraat. Die gebou word deur die Stadsraad as 'n gebou van historiese belang gelys, maar helaas, dit lyk nie of dit veel in die praktyk beteken nie. Ek wonder of iemand eendag sal kans sien om 'n biografie van die merkwaardige gebou te skryf. Ek wens ek het die tyd en geld gehad om dit self te doen.
Tags: Clive Chipkin, Hanepoot van Tonder, Harry Kalmer, James Phillips, Radoma Court, Rapport
Posted in Uncategorized | Comments Off on Andries Bezuidenhout. Radoma Court in Yeoville se storie
Andries Bezuidenhout. Pierneef vanuit 'n ander hoek
Ek dink ek is besig om oud te word. Ek word skaam vir van die opinies wat ek vroeër gehuldig het en bereid was om van die bergpieke uit te basuin.
Ek het so drie jaar gelede 'n rubriek vir Rapport geskryf waarin ek die landskapskilders JH Pierneef en Walter Meyer vergelyk het. Die idee was nie juis oorspronklik nie. Ek dink dis Lize van der Watt wat die vergelyking getref het waarin sy Pierneef as die skilder van die opkoms van Afrikanernasionalisme beskryf het en Walter Meyer as die skilder van die verval daarvan.
Onlangs staan ek egter in die Rupertmuseum in Stellenbosch voor 'n skildery van Pierneef. Ek dink die titel is "Dorpstraattoneel". Dis 'n klein skilderytjie. Die styl is nie so oordadig soos van Pierneef se groter opdragwerke nie. Hy het die verf dik op die doek geplak en los lyne gebruik om die vorms met die kwas te smeer. Benewens een van Irma Stern se skilderye, gryp dit my die heel meeste aan. Ek kan nie ophou om daarvoor te kyk nie. Ek gaan kyk na die ander kunswerke, maar kom staan weer voor hierdie lieflike, eenvoudige landskap.
Gisteraand tel ek weer 'n ou uitgawe van Art South Africa op. Daar is 'n stuk fiksie deur Ivan Vladislavić, getiteld "Mountain Landscape". Dis geskryf as 'n interne memorandum deur 'n ene H.K. Khoza, die bestuurder van 'n maatskappy, aan Ms Williams, klaarblyklik die maatskappy se kunskurator. Dit blyk dat Me Williams 'n skildery van Pierneef uit die raadsaal wil verwyder en dit met 'n werk deur Willie Bester wil vervang. Sy het aan H.K. Khoza 'n artikel gestuur en sekere frases onderstreep waarin woorde soos "dispossession" gebruik word om Pierneef se werk te beskryf.
Khosa het egter 'n heel ander perspektief en stuur die artikel aan haar terug waarin hy weer op sy beurt sekere frases onderstreep, soos byvoorbeeld Pierneef se "proprietorial gaze". Hy sê die skildery laat hom rustig voel, hy verloor homself daarin, en noem ook dat een van sy kollegas beweer dat die berg in die skildery die berg naby sy huis is. Die kollega (Eddie Khumbane van Spoornet) beskryf die skildery as "a prime piece of real estate": "He stood there with his hands behind his back, gazing at the painting as if he owned it, and not just the painting but the mountains themselves, the lofty reaches of the Winterberg."
Khosa beveel aan dat die Pierneef eerder maar by hom in die raadsaal kan bly en dat die Willie Bester in die ingangsportaal kan staan, waar almal dit kan sien.
Die storie maak 'n vreemde draai aan die einde, 'n stukkie ironie wat ek nie hier wil weggee nie. (En 'n mens kan nie juis die veelvlakkigheid van Vladislavić se fyn skryfwerk in 'n paar paragrawe weergee nie.) Gaan lees dit gerus. Dis in Art South Africa, vol. 6, nr. 2 (2007), pp. 47-48. Daar is ook 'n artikel deur Antjie Krog oor die omslagfoto op die Engelse weergawe van Verweerskrif en 'n artikel oor Willem Boshoff in hierdie uitgawe.
Ek dink nie ek sien Pierneef se groot opdragwerke anders nie, maar "Dorpstraattoneel" en "Mountain landscape" maak dat ek in die toekoms met veel minder bravade oordele oor hierdie skilder se werk sal uitspreek.
Ek vind nie nou my oorspronklike rubriek op Rapport se web om na te verwys nie, so ek het maar op my hardeskyf daarvoor gaan soek. Hier is dit:
Die skoonheid van verval
(Oorspronklik in Perspektief, Rapport, gepubliseer – waarskynlik September 2006)
As 'n mens in Johannesburg se stasie gaan stilstaan en jy kyk op, sien jy 'n aantal ongelooflike skilderye. Daar is byvoorbeeld een van die rotse en die kronkelende rivier in Meiringspoort net buite Oudtshoorn. 'n Mens kan ook die berge buite Okahandja in Namibië bewonder, of daardie imposante paalkranse by die Vallei van Verlatenheid buite Graaff-Reinet waardeer. As jy 'n treinrit uit die stad van goud en gewere te vat, weet jy hoe die plekke lyk waarheen jy moontlik gaan reis.
Natuurlik is Okahandja nou nie meer deel van Suid-Afrika nie. Treine en stasies is ook nie juis meer toonbeelde van vooruitgang nie. Dis meer iets waaroor 'n mens nostalgies raak. Hierdie skilderye kom uit 'n ander tyd; die vroeë 1930s, om presies te wees. Die argitekte van die stasiegebou, Gordon Leith en Gerhard Moerdijk, het in 1929 aan Pierneef die opdrag gegee om verskillende Suid-Afrikaanse landskappe uit te beeld. Die beroemde landskapskilder het vir agtien maande lank aan die voorstudies gewerk. Toe het hy met die reuse skildertaak begin – 32 panele teen die mure van die nuwe gebou. Dit het hom drie jaar geneem om die opdrag te voltooi.
In die 1930s het Suid-Afrika 'n geweldige groeityd beleef. Die myne se goud het vir baie dinge betaal. Yskor is gestig en die spoorweë het uitgebrei om plattelandse dorpies met stede te verbind. Generaal Hertzog was besig om vir Brittanje te sê: "Ons kan na onsself kyk. Ons kan ons eie fabrieke bou." Vir mense wat die stasiegebou gebruik het, moes die skilderye 'n spieëlbeeld van Suid-Afrika word. Menige Johannesburgse Afrikanergesin het opgetooi in die ou dae stasie toe gekom om Sondagmiddagete te eet. Dit was 'n simbool van vooruitgang en van volkstrots. Pierneef se skilderye is steeds vol van hierdie optimisme. Dit wys gestileerde landskappe wat deur mense oorwin en oorheers word. Die kleure is meestal skakerings van sagte pastelle. Die gevolg is optimistiese, oordadige, prentjiemooi landskappe.
Maar hoe sien ons vandag ons landskappe? Wat interessant van die stasiepanele is, is dat by verre die meeste daarvan tonele uit die ou Transvaal bevat. Twee daarvan handel ook oor myne. Selfs die myne lyk mooi. Verlede Sondag het ek vir tien ure lank deur die ou Transvaal gery. Ek het die son oor die Waterberge sien opkom en oor die Pilanesberg sien sak. Ek het van Lephalale Thabazimbi toe gery. Ek het gesien hoe die akasiabome al hoe kleiner word. Ek het die Waterberge stadig sien verbyskuif en gesien hoe Thabazimbi se berg verniel word om die yster te ontgin. Van daar is ek deur Northam na Rustenburg toe. Ek het die rooi klipkoppies bewonder en gesien hoe die nuwe platinummyne buite Rustenburg die landskap vervorm. Die stad bars letterlik uit sy nate. Orals is daar nuwe winkelsentrums, maar ook duisende gehuggies van hout en sinkplaat wat die landskap ontsier. Toe is ek deur Ventersdorp tot in Potchefstroom. Al die bome is nou weg om plek te maak vir mielielande. Later die middag het ek die hele pad weer teruggery.
Ek het besef dat Pierneef se pastelle lankal nie meer nie 'n akkurate beeld van hierdie landskap kan gee nie. Dis 'n mooi landskap, maar dis ook 'n kras een met myne, trekarbeid en armoede wat samelewings ontwrig. Ons het nie meer 'n blinde geloof in die toekoms nie. Ons weet nie meer so mooi of daar so iets soos vooruitgang bestaan nie. Ons is ook bewus daarvan dat ons nie altyd oor die skepping heers soos wat dit goeie heersers betaam nie. Baie van ons landskappe het besonder lelik geword.
So met die pad langs luister ek na James Phillips en die Lurchers se CD Sunny Skies. Op die omslag is 'n skildery van Walter Meyer, 'n veel jonger, maar ewe briljante Suid-Afrikaanse landskapskilder. Sy skilderye is nie van dramatiese berge en bome nie, maar eenvoudige voorstedelike tonele. Waar Pierneef die landskappe ophemel, wys Walter Meyer vir ons hoe dit werklik lyk. Pierneef skilder optimisties, Walter Meyer wys vir ons hoe bleek en koud die Hoëveld se lug kan lyk. Pierneef skilder wuiwende grasvelde, Water Meyer wys vir ons hoe voorstedelike gras lyk wat deur die winter doodgeryp is. Pierneef laat dorpies in Afrika amper Europees lyk, terwyl Walter Meyer die chaos van 'n township in al sy barse kleure kan weergee.
Tog is Walter Meyer se landskappe vir my veel mooier as Pierneef s'n. Dit sê vir my meer oor wie ek is en waar ek is. Ek kan daarmee identifiseer. Dit wys 'n Suid-Afrika wat ek ken – een waar ek nóú in woon, nie 'n nostalgiese drogdroom van die verlede se toekoms nie.
Tags: HJ Pierneef, Ivan Vladislavić, James Phillips, landskapskilders, Lize van der Watt, Rupertmuseum, Sunny Skies, Walter Meyer, Willie Bester