Falklandeilande: Twis nou op die spits? | Die Nuus in Afrikaans - Koerant.co.za
Falklandeilande: Twis nou op die spits?
Vanjaar, dertig jaar na die Falklandoorlog, neem die wêreld weer deeglik kennis van die soewereiniteitsstwis tussen Argentinië en Brittanje oor die gebied.
Om die kwessie eens en vir altyd te probeer bylê, gaan die Britte volgende jaar 'n referendum onder die eilande se minder as 3 000 inwoners te hou. Hiervan woon meer as 2 000 in die hoofstad, Stanley.
Die Argentyne is min beïndruk deur die referendumpraatjies, aangesien die Britte tydens hul oorname van die eilande doodgewoon die Spaanssprekende bevolking van die eilande afgesit het. En dié inwoners se nasate het nie stemreg in die referendum nie.
Die dispuut het enkele jare gelede weer begin opvlam toe dit geblyk het dat daar soektogte ter see gaan wees vir olie. Argentinië het met skadevergoedingseise teen firmas gedreig wat met eksplorasie voortgaan terwyl daar 'n twis oor die soewereiniteit is.
'n Tweede komplekse probleem is dat die Falklandeilande op die Suid-Amerikaanse, en spesifiek, Argentinië se kontinentale vlak geleë is. Benewens die gewone grense van gebiedswater, is daar nog die tweede stel grense – dié op die kontinentale bank. Grense op die kontinentale vlak kan baie belangrik word soos wat met die Europese kontinentale bank gebeur het toe olie in die Noordsee ontdek is. In die skikking, wat op die lengte van die lande se seegrense geskoei was, het die Britte die leeue-aandeel van die Noordsee-olie gekry.
Argentinië span satelliettegnologie in en beskuldig van die ekspolorasieskepe dat hulle Argentynse gebiedswaters betree, iets wat die Britte as tipiese Argentynse propaganda afmaak.
Britse olie-eksplorasie in die see by die Falklandeilande het Argentinië twee jaar gelede reeds die harnas ingejaag, en Argentinië het toe die steun van bykans alle Latyns-Amerikaanse lande gekry, en die Argentynse pers het bespiegel dat die saak 'n draai in die wêreldhof in Den Haag kan maak.
Spanje het die eilande tot 1811 vanuit Buenos Aires geregeer. Onder Napoleontiese druk en die Suid-Amerikaanse onafhanklikheidstryd het Spanje aan die eilande onttrek, maar ook nie sy aanspraak laat vaar nie.
Nou, 30 jaar nadat die Argentyne kortstondig die Islas Malvinas by die Britte afgeneem en opnuut deur die Britse seemag verjaag is, is die vet weer behoorlik in die vuur.
Sinici wonder ook soms of Argentinië werklik kan bekostig om weer soewereiniteit oor die eilande te neem. Deur die jare het die eise oor die besit van die eilande 'n baie handige verenigende faktor geword terwyl die land deur allerlei probleme en krisisse geteister is.