Toekennings - Cyril Coetzee
Jaar gewen: 2003
Titel: T'kama - Adamastor
Die groot skildery van Cyril Coetzee, T'kama-Adamastor, is aangewys as die wenner van vanjaar se Helgaard Steyn-prys vir Skilderkuns. Die prysgeld beloop R50 000 en dit sal tydens 'n seremonie op 31 Oktober op Potchefstroom aan die wenner oorhandig word.
Die prys is een van vier kunstepryse wat, ingevolge 'n bemaking deur die boedel van wyle dr JH (Jan) Steyn, sedert 1987 jaarliks om die beurt deur die Helgaard Steyn Trust vir skilder- en grafiese kuns, komposisie, Afrikaanse letterkunde en beeldhoukuns toegeken word.
Die bekroonde werk (olie op doek, 864 by 326 cm), wat in odprag van die Universiteit van die Witwatersrand geskilder en in Februarie 1999 onthul is, word permanent in die leessaal van die universiteit se William Cullen-biblioteek uitgestal. Die skildery is volledig gedokumenteer en geëinterpreteer in 'n publikasie onder redaksie van Ivan Vladislavic, T'kama-Adamastor; inventions of Africa in a South African painting (Johannesburg: University of the Witwatersrand Press, 2000).
Vanjaar se beoordelaarspaneel het bestaan uit prof Dirk van den Berg, hoof van die Departement Kunsgeskiedenis, Universiteit van die Vrystaat, mnr John Botha, verbonde aan die Skool vir Kommunikasiestudies (vakgroep: kunsgeskiedenis), Potchefstroomse Universiteit) en dr Lydia de Waal, direkteur van die Sasol-Kunsmuseum, Universiteit van Stellenbosch. Eersgenoemde twee beoordelaars het die geleentheid gehad om die William Cullen-biblioteek te besoek en die skildery in situ waar te neem, terwyl dr De Waal oordeel gegrond het op die uitvoerige dokumentasie in bovermelde boek.
Die beordelaars was dit eens dat die werk, uitgestal in 'n publiektoeganklike ruimte, 'n baie verdienstelike en gepaste wenner van die Helgaard Steyn-prys vir Skilderkuns in 2003 is. Volgens die paneel gee die prys ook erkenning aan Coetzee se werk wat oor decades van 'n volgehoue artistieke integriteit en visie getuig. As kunsskilder het Coetzee 'n blywende identiteit en naam verwerf, waaraan die groot aantal van sy werke in openbare kuns- en museumversameling getuig.
Wat Suid-Afrikaanse skilderkuns betref, meen die paneel dat Coetzee se T'kama-Adamastor een van die belangrikste werke is wat in die tydperk 1999-2003 gelewer is. Dit sluit in internasionale verband aan by 'n hernieude belangstelling in geskiedskildering, terwyl die skildery se multi-kulturele spel met inheemse etniese identeite 'n verbeeldingryke wending verteenwoordig in die politieke strekking van die vooroorlogse siklus van historiese panele in die William Cullen-biblioteek.
Die Helgaard Steyn-prys vir Skilderkuns word al om die vier jaar toegeken aan die skilder wat volgens die beoordelaars in die voorafgaande tydperk die beste werk gelewer het. Vorige wenners van die prys, met die bekroonde werke tussen hakies, was soos volg:
1987 Pippa Skotnes (Lament)
1991 Nel Erasmus (Jazz baby spent autumn)
1995 Robert Hodgins (South African summer, all this is so and yet...)
Dr Jan Steyn, gewese LV vir Potchefstroom en direkteur van maatskappye, het bepaal dat die kunstepryse genoem word na sy vader, Helgaard Steyn voormalige Lid van die Provinsiale Raad vir Bloemfontein en jongste broer van die laaste Vrystaatse president, MT Steyn. Die trustees van die Trust is mnre JA Rupert en Gerard Rupert, mev Hanneli Koegelenberg en ABSA Trust Beperk.