Lees jou lyf
JY LEES NOU Lees jou lyf
Jou hare, vel, naels . . . elke deel van jou lyf verklap iets. En as jy dié taal verstaan, kan jy jouself beter oppas
1. Waar is al jou hare heen?
Jy verloor elke dag sowat 100 hare - en die gemiddelde haar groei net sowat 13 mm per maand. Dus: Hoe ouer jy word, hoe minder hare het jy, volgens www.mothernature.com. Jou gene speel ook ’n rol. Maar baie ander dinge kan jou hare laat uitval:
Stres, insluitende fisieke spanning soos chirurgie, siekte of koors.
’n Swak dieet, veral te min yster en proteïene.
2. Die kleur van jou naels
As jou voorheen gesonde naels begin verander, kan dit dui op siektes, sê die gesondheidswebblad www.webmd.com.
3. Protesteer jou tande?
Is jou tande sensitief vir hitte, koue en aanraking? Dit gebeur as die dentien, die lagie net onder die tand-emalje, dit nie meer doeltreffend beskerm nie. Dalk omdat die emalje - die buitelaag van die tandkroon - afgeslyt is. Daar kan ook krakies in jou tand wees. Of dalk borsel jy jou tande te oorywerig. Van die dentien af loop dun buisies na die sensitiewe bindweefsel in die middel van jou tand. Raadpleeg jou tandarts as jou tande ná ’n maand steeds sensitief is. Gebruik ook ’n tandepasta vir sensitiewe tande en ’n tandeborsel met sagte hare. Borsel jou tande op en af, nie heen en weer nie. Eet kosse na aan kamertemperatuur. Moenie jou mond met soutwater spoel nie. Dis goed vir gewone tandpyn, maar nie vir hipersensitiwiteit nie. Vermy soetgoed en alkaliese kosse soos tamaties. (www. mothernature.com)
Naels is bros
Yster (rooivleis), sink (semels), essensiële vetsure (vis, groenteolies)
Vitamien A (wortels), essensiële vetsure
Hoeke van mond bars
Yster, vitamien B12 (vleis), vitamien B6 (volgraanontbytkos) en foliensuur (koringkiem)
Vitamien B2 (suiwel)
Yster of sink
Vitamien C (sitrus), vitamien B6, sink, essensiële vetsure
Vitamien A, vitamien B2 (suiwel)
Wonde genees stadig
Jou vel is droog, grof of skubberig: Dit kan ’n vitamien A-tekort wees. Of daar is te min essensiële vetsure in jou dieet (vis, groenteolies) wat jou vel van binne bevog. “Ouderdoms”- of lewervlekke:Dis ’n skadelose bruin verkleuring - dikwels op jou voorkop, of aan die bokant van jou hande en arms. Dit kom dikwels ná 55 voor. Maar anders as wat die naam sê, het dit niks met jou lewer en min met jou ouderdom te doen. Die son is die oorsaak. As dit groter word, of van vorm of kleur verander, jeuk, bloei of pynlik is, raadpleeg jou dokter. Dra van jongs af ’n goeie sonskerm. (www.mothernature.com)
5. Is jou vingers “manlik” of “vroulik”?
Die verhouding tussen die lengte van jou ring- en wysvinger kan jou teen toekomstige probleme met jou gesondheid waarsku. Dit kan ook karaktertrekke soos aggressie en mededingendheid en talente vir bv. musiek en sport aandui. Só beweer John Manning in The Finger Book (Faber and Faber, 2008). En dis gegrond op goeie navorsing: Die tydskrif New Scientist noem hom ’n pionier in sy veld. Jou vinger-ratio verklap skynbaar wat met jou as baba in die baarmoeder gebeur het. Meer spesifiek - aan hoeveel testosteroon (manlike hormoon) en estrogeen (vroulike hormoon) jy blootgestel is. Manning se navorsing wys mans se ringvingers is in die algemeen langer as hul wysvingers. By vroue is dit gewoonlik dieselfde lengte. Dis omdat mans in die baarmoeder aan meer testosteroon blootgestel word.
Mans met ’n “vroulike” vingerratio:
Manning en sy kollegas het 151 mense ondersoek wat hartaanvalle gehad het. Mans met korter ringvingers (teenoor hul wysvinger) het hul eerste hartaanval tussen 35 en 80 gehad. By mans met ’n “manlike” vinger-ratio, dus langer ringvingers, was dit tussen 58 en 80. Manning glo testosteroon in die baarmoeder beskerm mans teen voortydige hartaanvalle. (Terwyl estrogeen vroue daarteen beskerm.
Vroue met ’n “vroulike” vingerratio:
Borskanker-gewasse is dikwels van estrogeen afhanklik. Manning het ’n teorie dat vroue wat aan baie estrogeen in die baarmoeder blootgestel is (en dus langer wysvingers versus ringvingers het) op ’n vroeër ouderdom (net ná 50) borskanker kan kry. Daar is ook ’n verband tussen ’n “vroulike” vingerratio en sterftes weens kanker van die eierstokke (ook estrogeen-verwant). Vroue met ’n “manlike” vingerratio (dus langer ringvingers) sal borskanker op ’n laat ouderdom (ná 70) kry. Jou vingerlengte is egter maar een faktor wat gesondheid bepaal. Jou gene en omgewing speel ook ’n rol.
Bepaal jou vinger-ratio:
Maak jou regterhand se vingers reguit met die palm na bo (by links- én regshandiges). Meet die lengte van jou wys- en ringvinger. (Meet van die onderste groefie aan die basis van jou vingers.) Verdeel die lengte van die wysvinger (bv. 85 mm) met die ringvinger s’n (75 mm). Dit gee 1,13, wat ’n baie “vroulike” vinger-ratio is. Vroue se gemiddelde ratio is 1,00. (Die vingers is dus ewe lank). Die gemiddelde “manlike” ratio is 0,98.
Wanneer moet jy dringend dokter toe gaan? Dr. Patrick Kenny van die departement gesinsmedisyne aan die Universiteit van Pretoria verduidelik.
Polsslag Sit die vingerpunte van jou een hand liggies op jou teenoorgestelde pols naby die basis van jou duim. Beweeg dit rond totdat jy jou polsslag kan voel. ’n Volwassene se rustende polsslag (net nadat jy wakker geword het) is gemiddeld 60 tot 100 slae per minuut. Hoe fikser jy is, hoe stadiger is dit. Rook, stres, te veel koffie (kafeïen) en slegte gesondheid maak dit vinniger. Bespreek dit met jou dokter as dit baie vinnig, te stadig, of onreëlmatig is (as dit bv. slae oorslaan).
Borskaspyne: As jy ’n pyn in jou borskas kry, is jou eerste gedagte: hartaanval! En ja, ’n skielik drukkende pyn wat nie binne 15 minute verdwyn nie, kan een wees. Ander tekens is ’n pyn wat van jou bors na jou nek, kakebeen en een of albei skouers en arms versprei (veral aan die linkerkant); sweet; naarheid en vomering; angstigheid; kortasemrigheid en ’n vinnige of ongereelde polsslag. Vroue is meer geneig tot simptome soos kortasemrigheid, sooibrand, naarheid, rugpyn, pyn in die kakebeen en moegheid. Gereelde borskaspyne as jy oefen, stap of trappe klim, kan angina wees (’n waarskuwing dat jou hartspier te min suurstof kry). Borskaspyn saam met ’n gedurige gehoes, kortasemrigheid en moegheid kan op hartversaking dui. ’n Branderige borspyn saam met ’n bitter smaak in jou mond, veral ná maaltye, kan ’n maagseer wees. Die pyne kan erger of beter word as jy eet. Jy kry ook gereeld sooibrand, veral as jy suur kosse eet. Borskaspyn saam met ’n gedurige gehoes, kortasemrigheid en gewigsverlies kan ’n teken van longsiektes soos tuberkulose of longontsteking wees.