Die ou fort – Afrikanergeskiedenis
Die ou fort
deur Gisela von Fintel, Hermansburgskool, Natal, soos verskyn in Historia Junior, Mei 1958
Opmerking: Die Hermansburgse skool in Natal is die oudste kosskool in Natal. Die laaste Eerste Minister van Natal, sir Fred Moore, asook die eerste Eerste Minister van die Unie van Suid-Afrika, generaal Louis Botha, het hier skoolgegaan. Die skool is in 1856 gestig. Die voertaal is Engels.
Omtrent 10 myl ten ooste van die huidige dorpie Greytown is daar nog die oorblyfsels van 'n ou fort wat waarskynlik deur die inwoners van die omgewing gebou is gedurende die gevaarvolle jare toe Ketsjewajo, die Zoeloe-koning vanuit sy land Natal bedreig het. Onlangs het ons st. VI-klas hierdie ou fort, wat ongeveer 7 myl van ons skool geleë is, besoek. Dit was 'n baie aangename uitstappie en ons gedagtes is teruggevoer na die jaar 1879 toe genoemde Zoeloekoning Natal ingeval het.
Die fort is ongeveer vyftig tree lank en dertig tree breed. Die mure is stewig gebou van klip, ongeveer nege voet hoog. In die voorste muur wat nog staan, is skietgate. Waarskynlik het die boere van die omgewing al baie klippe hier kom haal want al die ander mure staan nie meer nie. Toe die Zoeloes in 1879 die grens oorgesteek het en Natal ingeval het, het hulle 'n groot leërafdeling van die Engelse magte by Isandhlawa uitgedelg. Hulle-pad na Pietermaritzburg was oop as hulle nie deur die heldhaftige optrede van luitenant John Chard en sy manne by Rorkesdrift gestuit is nie. Destyds het die Afrikaans- en Engelssprekende boere in die fort saamgetrek. Die Duitse boere het in die kerk skuiling gesoek. Hierdie ou fort vertel 'n stukkie spannende geskiedenis van Natal. Ons onderwyser het ons gevat om klippe op te tel en op die ou muur te pak. Dit beteken dat ons vandag ook nog aan ons voorvaders dink en hulle werk waardeer.