Sabinet | Volume 2010, Issue 2
Issue 2, 2010 Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg - Volume 2010,
Grense aan kontrakvryheid vir eggenote én voornemende eggenote? (deel 2)
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 217 –235 (2010)
Limitations to the dispositive competence of spouses to agree to the terms of their settlement or variations to their antenuptial agreement
Recognition of party autonomy is of paramount importance if a society is premised on a recognition of the constitutionally guaranteed right to freedom of expression, which entails the duty to accept the burdens of the consequences of that freedom of choice. This principle had lately been recognised by the privy council: "We must assume that each party to a properly negotiated agreement is a grown up and able to look after him or herself&apos; (MacLeod v MacLeod 2009 1 All ER 851 869).
Pride and prejudice in the judiciary - judicial independence and the Belgian high council of justice
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 236 –253 (2010)
As the Dutch constitutional scholar Koopmans has observed, one of the most prominent characteristics of modern constitutionalism is that it is developing into what he calls a bipolar model: the idea of the trias politica, which has been determinative of the institutional and constitutional structure of so many democratic states, is changing into a distinction between the judiciary on the one hand and the legislative and executive bodies on the other. The trias politica might today thus better be described as a duas politica. In Belgium, for example, this might be due to, among other things, the fact that the ruling government (the executive power) is effectively dependent on the support of the political majority in parliament (the legislative power). Of course, this parliamentary majority will not be inclined to drop the curtain on &apos;&apos;its&apos;&apos; government. In practice, therefore, the legislative and executive powers are intimately connected, and the traditional supervisory function of parliament is less well-developed than constitutional theory would have it. As a result, the main characteristic that in this bipolar model distinguishes the courts (the judiciary) from the legislative and executive bodies is its independence from the political sphere.
Virginity testing : a crime, a delict or a genuine cultural tradition?
C. Mills and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 254 –270 (2010)
Maagdelikheidstoetsing: misdaad, onregmatige daad of ware kultuurtradisie?
Tradisioneel het al die inheemse kulture van Suidelike Afrika die beskerming van vroulike maagdelikheid hoog geskat. Dit was belangrik om maagdelikheid as bedingingsvoordeel in huweliksonderhandelinge te gebruik. Daarom was jong meisies verplig om gereelde inspeksies te ondergaan. Alhoewel hierdie praktyk stelselmatig in onbruik verval het, het dit in die laaste twee dekades opnuut byval gevind. Dit is nou &apos;n instelling by die belangrikste tradisionele feeste, merkbaar veral in Zoeloeland. As die jeugdigheid van die meisies, sowel as die sosiale druk om deel te neem aan die proses egter in ag geneem word, blyk dit dat diegene wat verantwoordelik is vir die oplewing van die praktyk hulself geregtelik kan blootstel. In die verband kom veral deliktuele eise ter sprake maar ook strafregtelike vervolging ingevolge die Wet op Kindersorg 38 van 2005 en die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede) 32 van 2007 is gepas.
Publication of private information : an examination of the right to privacy from a comparative perspective (part 2)
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 271 –287 (2010)
Publikasie van hoogs persoonlike inligting : &apos;n regsvergelykende ondersoek na die reg op privaatheid
In hierdie bydrae fokus die outeur op die spanning tussen enersyds die gemeenskap se onversadigbare honger na kennis en nuuswaardighede en die gevolglike blootlegging van vertroulike inligting van ander en andersyds die behoefte van indiwidue aan die beskerming van hul privaatsfeer ten einde hul ook te beskut teen emosionele benadeling wat sou volg uit &apos;n ongebreidelde inbreukmaking op hul waardigheid en reputasie. Die outeur betoog dat die vind van die paslike balans in elke regstelsel afhanklik is van die gewig al dan nie wat geheg word aan die mededingende belange.
Share repurchases and the protection of shareholders
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 288 –308 (2010)
From a creditor&apos;s perspective there is not much difference between the payment of a dividend in respect of a share and a payment for the acquisition or repurchase of that share. However, from the point of view of the shareholder a dividend is a return on capital while a repurchase is a return of capital to the vendor shareholder. Share repurchases change the structure of the company&apos;s share capital and consequently also the allocation of rights among shareholders. A repurchase combines a distribution to the selling shareholder with an increase in the relative stakes of the non-selling shareholders. Alternatively, a repurchase has also been described as a constructive dividend to non-vendors which they use to buy out vendors. Dugan explains that repurchases are tripartite in nature and thus pose different types of risks. A repurchase comprises (1) a distribution of assets with the attendant risks of asset stripping and debt avoidance, (2) a reorganisation of ownership with the risk of unfair and discriminatory treatment of shareholders, and (3) a transfer of shares which may lead to insider trading and market manipulation. While repurchases pose risks for the company, its shareholders, creditors and the investing public, this article concerns the protection of shareholders.
The international crime of aggression in the context of the global &apos;&apos;war on terror&apos;&apos;&apos; : some legal and ethical perspectives
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 309 –330 (2010)
Die internasionale misdryf van aggressie binne die raamwerk van die wêreldwye "oorlog teen terreur" - enkele regs- en etiese perspektiewe
Militêre dissipline behels, onder andere, dat soldate regmatige bevele sal uitvoer. Daarsonder kan daar sekerlik geen sprake wees van ordelike militêre beplanning en optrede nie. Die knoop lê egter by die betekenis van regmatige bevele in die konteks van &apos;n snel veranderende wêreld, wat gekenmerk word deur dikwels botsende politieke, ekonomiese en etiese aansprake. Min internasionale vraagstukke sorg vir meer omstredenheid in laasgenoemde sin, as die sogenaamde "oorlog teen terreur". Soldate wat normaalweg verbind is tot die verdediging van hul vaderland (en dit word sekerlik verwag van &apos;n soldaat), bevind hulle in &apos;n politieke, etiese en regsdoolhof. Ou sekerhede vervaag en soldate met etiese besware (bv ten opsigte van die inval en besetting van &apos;n vreemde land) bevind hulle op onvaste grond.
Ewigdurende oorsaak. Die perpetua causa-vereiste by erfdiensbaarhede : behoefte van die heersende erf en geskiktheid van die dienende erf (deel 2)
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 331 –345 (2010)
Regsvergelykend word kortliks verwys na die posisie in die moderne Nederlandse reg as verwante Germaans-Romanistiese regstelsel. Vir die Nederlandse reg onder die ou Burgerlijke Wetboek, het &apos;n aantal skrywers wel die vereiste van ewigdurende oorsaak gehandhaaf. Die ou BW noem die vereiste egter nie en daarom het Land dit verwerp. Diephuis het dit om dieselfde rede verwerp, asook omdat dit nie vanself voortvloei uit die aard van &apos;n erfdiensbaarheid nie.
Does a right to be appointed exist for designated groups? The &apos;&apos;boundaries of employment equity&apos;&apos; revisited
Lydia Apon and
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 346 –356 (2010)
Equality is a social value that assumed a prominent role in the French Revolution and has since been included as a guiding principle, value and justiciable right in most democratic constitutions. In South Africa the right to equal treatment before the law is entrenched in section 9 of the 1996 constitution.
Terugvordering van skenkings van voormalige skoonkinders en leerjongens : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 357 –372 (2010)
Die Hollandse spreuk "eerst gegeven en dan genomen, is erger dan een dief gestolen" (eers gegee en dan geneem, is erger as &apos;n dief gesteel - Joubert Tweetalige Frasewoordeboek (1997) sv "gee") het soos ander spreuke minstens &apos;n element van waarheid en verwoord die belewing van &apos;n bepaalde gebeure in die volksmond. Die eenvoudige volksgees sou wou aanvaar dat &apos;n geskenk &apos;n geskenk bly vir altyd - "eens gegeven blijft gegeven". In werklikheid moet aanvaar word dat selde presteer word sonder een of ander gedagte aan &apos;n teenprestasie. As die verwagting nie bewaarheid word nie, mag die skenker van gedagte verander. (Ook die skuldkwytskelding wat in Mattheus vermeld word, het &apos;n weeropheffing van die reeds ingetrede gevolg vir die ondankbare kwytgeskelde skuldenaar meegebring sonder dat daardie Kwytskelder daardeur as dief bestempel kon word - vgl Matt 18:27 en 18:34.) &apos;n Spreuk kan dus die regswerklikheid soos deur &apos;n dowwe spieël swak weergee. Die moderne reg het verby die Saksenspiegel en die Zinspreuken van ouds ontwikkel en daar moet genuanseerd kennis geneem word van alle verwikkelde omstandighede alvorens &apos;n bepaalde regsuitkoms as onbillik of dieftig tipeer word. Trouens, juis &apos;n opgeskerpte kennisname van die beperkende werking van die goeie trou en billikheidsnorme mag in &apos;n gegewe geval daarop dui dat die begiftigde hom nie sonder meer op die "regsekerheid" en "pacta sunt servanda" wat anders tereg hoog aangegee word, kan beroep nie.
Overview of constitutional court decisions on the bill of rights - 2009 : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 372 –390 (2010)
Overview of constitutional court decisions on the bill of rights - 2009
Die bestaansreg van die misdaad strafregtelike laster in &apos;n konstitusionele bedeling : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 391 –399 (2010)
Die misdaad strafregtelike laster speel nie &apos;n noemenswaardige rol in die Suid-Afrikaanse strafreg nie. Die meeste Suid-Afrikaners sal dus verbaas wees om te hoor dat &apos;n mens skuldig bevind kan word aan &apos;n misdaad, en selfs gevangenisstraf opgelê kan word, indien jy &apos;n ander persoon belaster.
Die oorbelaste skuldverbruiker : die nasionale kredietwet verleen geensins onbeperkte vrydom van skulde nie : aantekeninge
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 399 –408 (2010)
So nou en dan kom &apos;n mens toevallig en onverwags op &apos;n stukkie bruikbare wysheid af soos dié een wat hierbo aangehaal is. Die skuldmoeras is niks vreemds aan Suid-Afrika nie, maar die tegnieke om dit droog te lê tot die omvang wat die Nasionale Kredietwet (34 van 2005) dit doen, is wel &apos;n nuutjie. Soos aanstons sal blyk, bevat die wet omvattende bepalings om die oormatig belaste skuldverbruiker uit sy verknorsing te help. Die huidige ekonomiese omstandighede veroorsaak dat hierdie bepalings hoogs aktueel is en tot die uiterste toe beproef word. Die wet het nie &apos;n Afrikaanse teks nie en die terminologie wat volg vir die Engelse uitdrukkings is &apos;n persoonlike poging.
Class action : failure to comply with guidelines laid down by courts ruled fatal : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 409 –417 (2010)
It is encouraging to note that litigants are aware of the class action provided for in section 38 of the Constitution of the Republic of South Africa, 1996, and are willing to make use of this procedure. Although no legislation as yet exists to regulate the procedure, the supreme court of appeal and other courts have formulated certain guidelines in this regard. However, litigants do not always scrupulously follow these guidelines, nor do courts apply uniform practices. The FirstRand case is a case in point.
Gebrekkige territoriale jurisdiksie by die aanhoor van &apos;n strafsaak in die laerhof : regspraak
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 417 –422 (2010)
&apos;n Laerhof (landdroshof en streekhof) moet oor jurisdiksie ten aansien van gebied, misdaad sowel as vonnis beskik alvorens die hof die nodige regsbevoegdheid het om &apos;n strafsaak aan te hoor en &apos;n regsgeldige uitspraak en vonnis te lewer. Die begrip "jurisdiksie" word deur Kruger (Hiemstra&apos;s Criminal Procedure (2009) 16-1) omskryf as die "legal capacity to give a valid judgment" terwyl Lansdown en Campbell (V South African Criminal Law and Procedure (1982) 2) die begrip definieer as die beperkte bevoegdheid van &apos;n hof om ondersoek in te stel na en &apos;n beslissing te maak oor aanspreeklikheid in &apos;n strafregtelike vervolging en om vonnis op te lê na skuldigbevinding. In Ewing McDonald & Co Ltd v M & M Products Co omskryf die appèlhof jurisdiksie as "the power vested in a Court by law to adjudicate upon, determine and dispose of a matter" (1991 1 SA 252 (A) 256G-H).
Constitutional rights in two worlds - South Africa and the United States, Mark S. Kende : book review
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 423 –424 (2010)
This book examines the South African constitutional court&apos;s role in social change (3) as reflected in the court&apos;s judgments on certain selected issues. To evaluate the constitutional court&apos;s jurisprudence the relevant decisions are compared with judgments of the United States federal supreme court on similar issues (4). The comparison seeks to clarify the assumptions underlying the judgments of each court and the ways in which the issues are approached (3).
Judges in conversation : landmark human rights cases of the twentieth century, Steven Budlender, en Rajab-Budlender Nasreen (reds) : book review
Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 2010, pp 424 –425 (2010)
Hierdie publikasie verteenwoordig die verrigtinge van &apos;n simposium wat gedurende 2004 by die grondwetlike hof ter viering van die tienjarige bestaan van die demokratiese grondwet en ook van die hof gehou is. Die fokus van die simposium was &apos;n aantal leidinggewende menseregte-sake en vooraanstaande juriste is van oral oor genooi om referate te lewer en aan die bespreking deel te neem. Gegewe dat die boek bloot die verrigtinge van die simposium weergee, sonder enige bespreking deur die redakteurs self, is dit &apos;n vraag waarom dit so lank ná die simposium eers die lig gesien het.