Negende Sondag van Koninkrykstyd - Missio
Negende Sondag van Koninkrykstyd
Die leesroostertekste vir hierdie week is redelik uiteenlopend in fokus.
Die 2 Samuel-teks oor Dawid se owerspel met Batseba en sy moord op haar man, Urija, sluit wel nou aan by die psalm wat verwys na mense wat onreg pleeg teen God se wil.
Johannes 6 vertel die verhaal van Jesus wat die menigte voed en Jesus wat daarna op die water na sy dissipels toe loop.
Die sleutelteks uit Efesiërs is Paulus se bekende gebed vir die gemeente. Die simbool vir hierdie week (sien basisliturgie) – 'n gebedsketting wat die gemeente self gaan maak – plaas die fokus op die belangrikheid van gebed, ook vir ons gemeenskappe en geloofsgemeenskappe.
In die lente, die tyd waarin die konings gewoonlik optrek om oorlog te maak, het Dawid op 'n keer vir Joab en sy soldate en die hele Israel uitgestuur. Hulle het die Ammoniete verslaan en Rabba beleër, maar Dawid het in Jerusalem agtergebly.
2Eendag het hy na sy middagslapie opgestaan en op die dak van die paleis gaan rondstap. Van die dak af het hy 'n vrou sien bad. Sy was 'n baie mooi vrou. 3Dawid het oor haar laat navraag doen, en iemand het gesê: "Dit is Batseba dogter van Eliam, die vrou van Urija die Hetiet."
6Dawid het op sy beurt 'n boodskap na Joab toe gestuur: "Stuur vir Urija die Hetiet hiernatoe."
7Urija het by hom gekom, en Dawid het hom gevra hoe gaan dit met Joab en die leër, en hoe vorder die oorlog. 8Hierna het Dawid vir Urija gesê: "Gaan nou maar huis toe en rus 'n bietjie."
Toe Urija uit die paleis gaan, het die koning ook nog 'n geskenk agter hom aangestuur. 9Maar Urija wou nie huis toe gaan nie en het by die paleisdeur gaan slaap saam met die slawe van die koning. 10Hulle het vir Dawid gaan sê: "Urija was nie huis toe nie."
14Die volgende oggend het Dawid 'n brief aan Joab geskryf en saam met Urija gestuur. 15In dié brief het hy geskryf: "Gee tog aan Urija 'n plek op die voorpunt waar die geveg kwaai is. Val dan terug sodat hy in die slag kan bly en sneuwel."
Hierna het Jesus na die oorkant van die See van Galilea toe gegaan, wat ook die See van Tiberias genoem word. 2'n Groot klomp mense het agter Hom aan gekom omdat hulle die wondertekens gesien het wat Hy aan die siekes gedoen het. 3Jesus het toe teen die berg opgegaan en met sy dissipels daar gaan sit.
Paulus se gebed vir die lesers
20 Aan Hom, wat deur sy krag wat in ons werk, die mag het om oneindig meer te doen as alles wat ons bid of dink, 21 aan Hom kom toe die heerlikheid in die kerk en in Christus Jesus, deur alle geslagte heen, vir ewig en ewig. Amen. (2020-vertaling)
Toetrede: VONKK 7 of Flam 335 of Lied 172
Votum: Efesiërs 3:20-21
Seëngroet: (N.a.v. Efesiërs 1:1-2)
Lofsang: Lied 220
Skuldbelydenis: (op grond van Psalm 14:1-3, 5)
Genadeverkondiging en geloofsbelydenis: VONKK 311 [gesing of gelees]
Skriflesing: Efesiërs 3:14-21a
Slotsang: VONKK 337 of Lied 506 of Lied 200
Seën: (Ef. 3:18-19)
Respons: VONKK 7
VONKK 7 Mag Ons U Liefde Ken
Flam 335 Gee My Die Insig Van U Hart (Verander my)
Lied 172 "Heilig, heilig, heilig"
Aan Hom wat deur sy krag wat in ons werk, magtig is om oneindig meer te doen as wat ons bid of dink, aan Hom kom die eer toe, in die kerk, deur ons verbondenheid met Christus Jesus, deur al die geslagte heen tot in alle ewigheid.
Seëngroet:(N.a.v. Efesiërs 1:1-2)
Aan almal in …………………………….. wat aan God behoort en in Christus Jesus glo. Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus, deur die krag van die Heilige Gees.
V: Dwase sê in hulle harte: Daar is geen God nie. Hulle tree gruwelik en afstootlik op. Daar is nie een wat goeddoen nie.
Soms is ons dwaas, Here. Ons vergeet dat U God is en nie ons nie. Ons doen soms gruwelike en afstootlike dinge teenoor ander omdat ons vergeet om ons naaste lief te hê. Ons gryp nie altyd die geleentheid aan om goed te doen nie en doen soms juis kwaad deur niks te doen nie of stil te bly.
G: Here, U is regverdig en U is ons God. Vergewe ons en leer ons om verstandig en liefdevol te leef.
V: Die Here kyk vanuit die hemel na die mense om te sien of daar iemand is wat verstandig is, iemand wat God soek.
Almal het afgedwaal, saam het hulle ontaard; daar is nie een wat goed doen nie, selfs nie een nie.
Ons soek dikwels eerder ander mense se goedkeuring as U s'n, Here. Ons doen wat almal doen, want almal doen dit … maar dit beteken nie dat dit u wil is nie.
(uit Bybel-Media se "Woord en Fees", op grond van Psalm 14:1-3, 5)
VONKK 311 Nog voordat ek kon bid, kon smeek [gesing of gelees]
F335. "Gee My Die Insig Van U Hart (Verander my)"
VONKK 7 "Mag Ons U Liefde Ken"
Efesiërs 3:19 Teks: Jannie Hougaard 2003 © Melodie: FRANCÉ – Francé Ludik 2003 © © VONKK 2009 (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Meditatief – Gebed
VONKK 311 "Nog voordat ek kon bid, kon smeek"
1. Nog voordat ek kon bid, kon smeek,
vir u genade vra;
nog voordat ek kon glo, bely,
het U my kruis gedra.
2. U het vir my die dood oorwin,
is uit die graf gewek,
dat ek dit eendag kan begryp:
hoe ver u liefde strek.
3. U liefde wyd en hoog en diep
laat my u Naam bely.
Al sal ek dit dalk nooit verstaan,
wil ek my aan U wy.
VONKK 33 "Wyd, o Here, strek u liefde"
Nav Efesiërs 3:18,19 Teks: Friena Maritz 2016 © Melodie: Salig wie in hul opregtheid – PK de Villiers 1937
Orrelbegeleiding: PK de Villiers 1937 © Teks: 2016 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media) © Melodie en orrelbegeleiding: Openbare besit
1. Wyd, o Here, strek u liefde,
ver oor grense en oor tyd.
Met gelowiges oor eeue
en met vriende wêreldwyd
deel ons in die wonder, Here,
van u liefde onbegrens.
Vul ons daagliks, Hemelvader,
met u volheid onbeperk.
2. Hoog, o Here, reik u liefde,
diep u trou en vastigheid.
van die wieg tot in die graf,
met u volheid onbegrens.
Sing die liedjie "The Love of Jesus is so wonderful" met bewegings. Hier is akkoorde en lirieke. Jy kan heel maklik bewegings opmaak, of hierdie bewegings gebruik. Dit kan seker ook prettig wees om dit 'n paar keer te sing en dit elke keer vinniger te sing.
Reël vooraf met twee of drie kinders om hulle eie kort gebede te lees of te bid vir die gemeente. Verduidelik dat die dag se teks 'n gebed is wat Paulus vir die gemeente in Efese geskryf het en dat ons ook gereeld vir ons gemeente moet bid. Vra die kinders met wie jy gereël het om voor te gaan in gebed vir die gemeente.
Dan stel hulle ook 'n Gebedsritueel voor:
Die idee van die gebedsritueel is dat elke lidmaat die geleentheid kry om sy of haar eie gebed vir die gemeente sigbaar in die liturgiese ruimte aan te bring (of in enige ander gepaste ruimte; dit sou selfs later bo ingangs- of uitgangsdeure na die kerkruimte gehang kon word).
Berei voor vir die ritueel deur genoeg repe papier te sny vir almal wat die erediens bywoon. Elkeen kry 'n reep. Tydens die erediens kan die gemeentelede kans kry om hulle gebede vir die gemeente op hulle repe papier neer te skryf. Wanneer hulle klaar is, kan iemand (of meer as een persoon) 'n "ketting" of "kettings" begin maak. Vou die eerste reep in 'n sirkel, met die gebed sigbaar aan die buitekant, en kram dit vas. Ryg elke nuwe reep deur die vorige "skakel" en kram dit vas. Ryg al die repe papier aan die ketting en vorm so 'n "gebedskakel".
Julle kan enige tyd nog skakels by hierdie ketting(s) voeg. Laat die kettings minstens bly hang terwyl die reeks uit Efesiërs nog aan die gang is.
Vir nog idees en instruksies oor die papier-gebedsketting hier.
'n Lekker opsie kan wees dat die kinders hul gebede voorlees. Laat die gemeente dan hul eie gebede skryf. Die kinders kan dan tydens die preek die gebedsketting maak en dit aan die einde van die preek bring en iewers voor in die liturgiese ruimte plaas.
Ons is tans besig met 'n reeks tekste uit Efesiërs. Vandag staan ons stil by Efesiërs 3:14-21, wat volg op die eerste deel van hoofstuk 3 waarin Paulus verduidelik die evangelie maak dit moontlik dat almal (Jood en nie-Jood) aan God se volk kan behoort. Almal het deur geloof in Jesus Christus vrye toegang tot God.
Die gevolgtrekking dat alle mense deel kan wees van die Godsvolk, dring Paulus op sy knieë. Hy vra in gebed van God self dat dié rykdom van hierdie boodskap in sy volheid nie net deur hulle nie, maar deur alle gelowiges en nog wyer besef sal word.
Paulus sal in hoofstuk 4 weer terugkeer om die gelowiges aan te spoor om self ernstig daaraan te werk om die eenheid wat die Gees tussen hulle gesmee het, te handhaaf.
Hier is sy fokus egter om dit van God te vra.
God se familie …
… vervul met God in ses bedes
En sy droomgebed vir hierdie familie van gelowiges is dat hulle almal werklik heeltemal vervul sal word met die volheid van God – soos hy al in Efesiërs 1:23 God se droom vir die kerk uitgespel het.
Hy spel dit in ses bedes uit:
Maar insig is nog nie alles nie! In die vyfde plek bid Paulus dat hulle Christus se liefde sal ken, d.w.s. dit sal ervaar, 'n liefde wat eintlik ons begrip en insig te bowe gaan.
Wat is die betekenis van hierdie teks vir ons lewens?
In verse 14 en 15 beskryf Paulus sy liggaamlike posisie in gebed:
Om hierdie rede buig ek my knieë voor die Vader, van wie elke geslag in die hemel en op aarde sy naam ontvang.
Dit is belangrik om in gebed bewustelik 'n bepaalde houding in te neem, maar ook om te weet tot wie jy bid. Paulus buig die knie en buig die knie bewustelik voor God die Vader, van wie elke geslag sy naam ontvang.
Dit is natuurlik dat mens die knie buig voor groter gesag as jyself. In hierdie teks buig Paulus voor God. Dan beskryf hy God: dit is God die Vader wat die reg om naamgewing van elke geslag het.
"Naamgewing" beteken dat God elke menslike geslag ken, maar ook stempel. God gee 'n naam aan diegene wat Hy skep en daarom segging oor het, en God stempel die identiteit van mense as mense. Ons ontvang die lewe van God en behoort aan God.
Om in gebed te kniel is daarom nie maar net gewoonte of 'n leë tradisie nie. Dit is om die Een aan wie ons behoort reg te eer as die Een wat ons geskep het, ons besit en oor ons beskik. Ons is God s'n.
Gebed is 'n handeling wat konnekteer met God. Dit is nie maar net die daad van gebed nie, maar veral die Een tot Wie ons bid, die groot geselskap waarin ons verkeer en na wie ons luister wanneer ons bid, wat die verskil maak.
Gebed is om te weet ek behoort nie aan myself nie, maar aan die God wat my geskep, my verlos en my tot die einde toe begelei.
Paulus bid, nie net omdat hy seëninge op die kerk wil afbid nie, maar omdat hy verlang na gemeenskap met God die Vader.
Vir ons eie gebedsbeoefening is dit van wesenlike belang.
Die inhoud van Paulus se gebed vir die Efesiërs (verse 16-19) vertoon 'n stygende lyn wat as't ware oor drie trappe al hoe hoër styg:
Eerstens dat Christus eerstens (vertikaal gesproke) deur sy Gees in die geloofsgemeenskap se harte sal woon en hulle innerlik sal versterk om so "in die liefde gewortel en gegrondves (te) wees".
Tweedens is die gebed dat Christus hulle sal bemagtig (horisontaal gesproke) om "saam met al die gelowiges" te begryp hoe omvattend sy liefde is.
Derdens eindig dit by die hoogtepunt om vervul te word met die volheid van God.
Daarom kan hierdie gebed in verse 20-21 op geen ander plek as in lofprysing eindig nie:
Aan Hom, wat deur sy krag wat in ons werk, die mag het om oneindig meer te doen as alles wat ons bid of dink, aan Hom kom toe die heerlikheid in die kerk en in Christus Jesus, deur alle geslagte heen, vir ewig en ewig. Amen.
Paulus bid 'n wonderlike gebed vir die Efesiërs (verse 16-19). Soos reeds gesê, bid hy vir krag, geloof, liefde, insig in die omvang van God se genade, die konkrete belewenis van God se teenwoordigheid en liefde, en die vervulling met die volheid van God.
Hy bid dit nie omdat die Efesiërs so voorbeeldig en geestelik volwasse is dat hulle hierdie ryk inhoud verdien nie.
As mens na die werklikheid van die eerste gemeente in Efese kyk, was alles nie rooskleurig nie. Daar was bv. nie 'n gulde ontvangs van die evangelie onder die Jode in Efese nie. Handelinge 19 vertel dat die reaksie op Paulus se prediking maar gemengd was. Sommige het sy prediking beswadder en was hardkoppig. Die gemeente se statistiek was nie uit die boonste rakke nie.
Paulus het met die sinagoge gebreek en vir twee jaar besprekings in die saal van Tirannus gehou. Uiteindelik is hy na 'n oproer uit die stad weg.
Paulus dink egter oor hierdie gemeente vanuit die werklikheid van God se teenwoordigheid onder hulle. Die waarheid oor die kerk is dat hier 'n groep mense is wat "in Christus" in gemeenskap met God lewe en deur wie die krag van God werk. Deur hierdie groepie mense word die heerlikheid, volheid en die liefde van God in die wêreld geken.
Wanneer Paulus sy fisiese oë in gebed sluit, gaan sy geloofsoë oop. Iemand skryf:
Daar is in die "sluit van die oë" 'n heldersiende blik op die werklikheid. Gebed as sodanig is nie 'n ontvlugting van die feite of die werklikheid nie, maar eerder 'n diepgaande skoue daarop in die lig van God se intense betrokkenheid daarby.
In ons teks gaan dit nie net oor 'n bepaalde idee en sekere insigte nie, maar om begronding in Christus en die lewe voor Hom. Om in Hom gegrond te wees, is om in sy liefde gewortel te wees. Dit is een ding om kennis oor en van Christus te hê, maar dit is tog iets anders om Hom te ken en in sy liefde gewortel en gegrondves te wees.
Wees wat ons reeds is
Daar is 'n volledige verband tussen:
ons belydenis van wat God is en doen, en
ons gebed tot God om sy wese en werke in die geloofsgemeenskap tot sy volle werking te laat kom.
Ons doel is nie net om dinge oor God te weet nie, maar om daardie dinge te doen en te leef.
Hierdie gebed help ons om wat ons glo van onsself – dat ons kinders van God is – en wat ons glo van die geloofsgemeenskap – dat ons 'n gemeenskap is wat tyd en ruimte oorskry – aan God op te dra om al hoe meer die wonder daarvan te kan beleef.
VONKK 337 Wyd, o Here, strek u liefde
Lied 200 "U goedheid, Heer, kan ons nie peil nie"
18Mag julle in staat wees om saam met al die gelowiges te begryp hoe wyd en ver en hoog en diep die liefde van Christus strek. 19Mag julle sy liefde ken, liefde wat ons verstand te bowe gaan, en mag julle heeltemal vervul word met die volheid van God.