President Ramaphosa se boomparadoksPres. Cyril Ramaphosa spreek ‘n gehoor in Stellenbosch toe, in aanloop tot die nasionale verkiesing. (Foto: MYANC via Twitter)mpah Deur Paul Maritz Op Dinsdag 9 April het pres. Cyril Ramaphosa, as deel van sy verkiesingsveldtog, ŉ besoek aan die Wes-Kaap afgelê. Na afloop van sy aanduiding dat hy sal toesien dat die treine betyds en volgens ŉ tydrooster sal loop, en dat meer treine na die Wes-Kaap sal kom ná die verkiesing, het hy na die Beyerskloof-wynlandgoed vertrek. Een van die opmerkings wat die president daar gemaak het, naamlik, “Ek wil nie hê jong wit mense moet weggaan nie, en ek sou hulle aan bome vasbind as ek kon,” het redelik opspraak verwek, en sedertdien het almal ŉ stuiwer in die armbeurs te gooi daaroor. Hoewel die meeste mense dit as ŉ tong-in-die-kies-opmerking beskou het, steek daar baie meer agter Ramaphosa se opmerking, wat nie so eenvoudig is soos ontlontende humor in ŉ skare van opponente nie – opponente juis omdat die Beyerskloof-omgewing tradisioneel ŉ sterk DA-omgewing was, en volgens tussenverkiesings se resultate, dit steeds in die toekoms sal wees. Ramaphosa se opmerking toon die hartseer realiteit aan dat jong wit mense in hul massas op pad is na die buiteland, en hul skaars vaardighede met hulle saamneem. Hy is deeglik daarvan bewus dat hierdie uitsonderlike vaardighede, soos mediese- en onderwyskwalifikasies, finansiële bestuursvermoëns, konstruksie-, beplanning-, en bestuursvaardighede reeds ’n tekort is, maar ook dat hierdie vaardighede selfs meer waardevol sal word in die toekoms, soos wat Suid-Afrika se bevolking, en die behoefte aan dienslewering, teen ŉ eksponensiële snelheid groei. Eenvoudig gestel, hy wil graag hê dat hierdie jongmense moet bly, en Suid-Afrika moet opbou – hy stel dit ook in daardie presiese woorde. Die paradoksale gedeelte van Ramaphosa se opmerking is egter dat hy heel moontlik wit jongmense letterlik aan bome sal moet vasbind as hy wil keer dat hulle weggaan. Swart Ekonomiese Bemagtigingswette straf pasafgestudeerde studente, wat van apartheid niks geweet het nie, en veroorsaak vir hulle ŉ dilemma: Óf om in Suid-Afrika te werk en onder jou potensiaal te funksioneer en só jou toekomstige bevordering en inkomstepotensiaal kelder óf jou tassies pak en elders gaan verdien wat jy werd is in een van die vele lande wat die waarde van jou vermoëns meer waardeer as jou eie regering. Statistieke sal aantoon watter keuse jongmense maak wanneer die realistiese kans op werk in ŉ ander land te voorskyn kom. Ramaphosa hoef maar net een ding te doen om jong wit Suid-Afrikaners te kry om in Suid-Afrika te bly – hy moet die deure na die werkplek vir hulle ten volle oopmaak. (Beter dienslewering sal natuurlik ook help, maar laat ons een probleem op ŉ slag takel). As daar gelyke kanse op bevordering is, as meriete nie net die eerste oorweging vir ŉ aanstelling is nie, maar die enigste oorweging word (soos wat dit behoort te wees), dan sal dit nie nodig wees om enigiemand aan enige bome vas te bind nie. Pres. Ramaphosa, jong Suid-Afrikaners, veral jong wit Suid-Afrikaners, na wie daar spesifiek verwys is, gaan soek nie na groener weivelde uit arrogansie of gierigheid nie. Nee, hulle gaan omdat hulle nie op die plaaslike weiveld toegelaat word nie.