Ses en Twintigste Sondag van Koninkrykstyd - Missio
Ses en Twintigste Sondag van Koninkrykstyd
Dat ons uitsien na die voleindig van die wêreld, beteken nie dat ons intussen niks doen nie, maar medewerkers word in diens van die Koning van die Konings. Ons arbeid in diens van die Here sal nie tevergeefs wees nie. Op die manier eer ons die Here vir sy verlossing en word ons bakens van hoop in ons gebrokenheid. As ons nou nog hier hard werk en swaarkry moet ons dit gebruik as 'n geleentheid om vir die Here te getuig.
14En as iemand nie ons bevele, soos ons dit in hierdie brief vir julle gee, gehoorsaam nie, sonder dan daardie man af en vermy hom, dat hy kan skaam kry. 15Moet hom egter nie soos 'n vyand behandel nie, maar wys hom tereg soos 'n broer.
2 Tessalonisense 3:6-18
Verdien jou eie brood
Paulus moedig die Tessalonisense aan om nie leeg te lê nie, maar hulle eie brood te verdien, soos Spreuke 14:23 ook sê: "Harde werk bring beloning; om net te praat, bring gebrek." Dit bring natuurlik nie net voordeel vir hulleself nie, maar ook vir die koninkryk. Hierin kan hulle Paulus se voorbeeld volg, wat self vir sy eie brood gewerk het in Tessalonika, al kon hy eintlik sy reg as apostel uitgeoefen het om van hulle voorsiening gebruik te maak.
Toetrede: Lied 444 "Kom kyk! Kom kyk!"
Votum: (N.a.v. Jesaja 65:18-19, 24-25)
Vonkk 90 "Maranata!" (Sonder aankondiging)
Lofsang: Lied 589 "Verheerlik aan Gods regterhand"
Wet: Lukas 21:5-19
VONKK 116 "Laat Jou Lewe Aan Die Here Oor" (Psalm 37) of
Genadeverkondiging: Jesaja 12
Flam 330 "Ewig" (U is)
Lied 527 "Die werk behoort aan U, ons Heer" of
Flam 327 "Jesus, Rots"
Seën: (n.a.v. 2 Tess 3:13, 16, 18)
Liturg: Wees bly, en jubel sonder ophou oor wat Ek gaan skep, sê die Here: Ek gaan 'n Jerusalem skep wat vol blydskap is, sy inwoners sal vreugde hê. Ek sal jubel oor Jerusalem, Ek sal bly wees oor my volk. Daar sal in Jerusalem nie meer iemand gehoor word wat huil of om hulp roep nie.
Voor hulle nog roep, sal Ek antwoord, terwyl hulle nog praat, sal Ek hulle gebed verhoor.
Die wolf en die lam sal saam wei, die leeu sal strooi vreet soos 'n bees, en stof sal die kos van die slang wees. Op my heilige berg sal niks verkeerds gedoen word nie, niks vernietig word nie, sê die Here.
Vonkk 90 Maranata! (Sonder aankondiging)
Maranata! Maranata! Maranata! Kom, Heer, kom weer!
(Alternatiewe teks) Kom, Heer Jesus! Kom, Heer Jesus! Kom, Heer Jesus! Kom, Heer, kom weer!
Liturg: Genade en vrede vir julle van God, wat
En elke dag in jou lewe kom.
Teks en musiek: Hanneke Engelbrecht © 2005 MAR Gospel Music Publishers
Psalm 37 Teks: Driekie Jankowitz 2009 (Pro Deo) Musiek: JACUS – Jacus Krige 2009
Jy kan die boek aflaai hier koop.
Of jy kan hierdie pragtige video van die storie wys of die storie in jou eie woorde oorvertel met prente wat jy van die web kan aflaai
Of laat almal saam werk! Gee vir almal (of minstens vir die kinders!) maskers om saam die storie te vertel. Soek op die web vir voorbeelde van die maskers.
Vignesh, 'n Indiese rekenaarspesialis, besing die voordele van luiheid op sy blog, Things I like to share. Luiheid, sê hy, het 'n besondere bydrae om te maak:
Tyd: Wanneer jy lui is, spandeer jy groot hoeveelhede tyd op 'n baie gemaklike manier. Jy hoef nie gedurig te beplan hoe om jou tyd om te kry, soos hardwerkende mense moet doen nie. Lui mense mors ook nie tyd nie, want hulle is altyd besig om tyd te verwyl. Flukse mense jaag hulle take af, en voel dan boonop skuldig omdat hulle hul werk meer effektief gedoen wil kry.
Uiters lae stresvlakke: Mens kry nie stres wanneer jy lui is nie, want jy is te lui om te stres. Wanneer ander verteer word deur spanning oor alles wat gedoen moet word, is die luies altyd koel, kalm en vol selfvertroue. Hulle ken hul innerlike vermoëns.
Goeie burgers: Lui mense maak altyd goeie burgers van die samelewing, want hulle is te lui om 'n las vir ander te wees. Aangesien hulle selfs te lui is om hulleself te pla, is hulle nooit 'n steurnis vir ander nie. Terrorisme kan vernietig word met die wapen van luiheid. Hoe meer ons luiheid bevorder, hoe meer bekamp ons terrorisme.
Geduld: Lui mense is meesters van die deug van geduld. Hulle jaag nooit nie, en daarom jaag hulle ook nooit aan nie. Hulle het die vermoë om tot op die laaste oomblik te wag, en hulle kan selfs tot lank ná die laaste oomblik wag, indien die omstandighede dit noodsaak. Alles word geskenk aan diegene wat daarop wag.
Sesde sintuig: 'n Lui persoon se sesde sintuig werk altyd oortyd. So iemand is nooit tevrede moet hoe dinge gedoen word nie, en soek altyd na kortpaaie. Die ware intelligente mens is te lui om dinge op die tradisionele, gekompliseerde manier te doen, en vind dan maniere om dit makliker afgehandel te kry. Rekenaars is ontwerp deur mense wat te lui was om somme te maak. Die groot vervoer-sisteme van die wêreld is die produk van mense wat te lui was om te loop. Luiheid is bestanddeel wat die lewe vir almal makliker maak.
Leeglê en teer op ander
Natuurlik trek Vignesh net ons been. Of anders ken hy dalk nie Paulus se tweede brief aan die gemeente in Tessalonika nie.
Die Bybel heg 'n baie hoë waarde aan werk. Deel van die vreugde en seën van die lewe is om te kan werk. Veral Gereformeerde mense sien werk boonop as deel van die lof- en dankoffers wat ons aan God bring. Alle werk is heilig. Alle werk word vir die Here gedoen.
Leeglê, luiheid en teer op ander word daarom met afkeer beskou. Paulus sê reguit: "Onttrek julle aan elkeen wat leeglê…." (6)
Die opdrag "onttrek julle" lê in die lyn van 'n militêre bevel. Die leeglêers moet nie gepamperlang of verdra word nie. Gemeenskap met hulle moet verbreek word. Die duidelike motivering vir hierdie harde bevel is om die mense tot hulle sinne te bring en daardeur hulle skandalige gedrag te verander.
"Leeglê" word beter deur die Ou Vertaling (1953) weergegee wat praat van "onordelik wandel". Dit is 'n militêre beeld wat sê dat elke persoon 'n bepaalde pos in die kerk en samelewing het. Om onordelik te wandel beteken om nie op jou pos te wees nie. Daar kan nie op so 'n persoon gereken word nie, want hy of sy is nie betroubaar nie. Hulle tree onafhanklik, ongekoördineerd en impulsief op. Sulke mense maak dus nie erns met die feit dat hulle deel van 'n groter geheel is en dat hulle 'n bepaalde pos beklee wat ander mense rondom hulle raak nie. Hul "uit posisie wees" laat 'n gat in die groter geheel. Dit het negatiewe gevolge vir ander persone en uiteindelik vir die "onordelike" persoon self.
In sy ekstreme vorm dui "onordelik wandel" op mense wat glad nie werk nie. Vandaar die vertaling "leeglê". Sommige gelowiges in Tessalonika het inderdaad glad nie gewerk nie, maar skaamteloos ander se brood geëet. Dit was onaanvaarbaar vir Paulus en 'n klad op die totale Christengetuienis in 'n omgewing waar die meerderheid mense nie Christene was nie.
'n Goeie voorbeeld
Paulus motiveer sy oproep om getrou te werk uit sy eie voorbeeld. "Julle weet self watter voorbeeld ons vir julle gestel het om te volg." Paulus en sy medewerkers het hulle ordelik gedra tydens hulle verblyf in Tessalonika. Hulle het vaste verhoudinge met nuwe gelowiges gesmee en vasgestelde pligte gehad wat hulle ywerig uitgevoer het.
Die rede waarom hulle die gelowiges in Tessalonika aanmoedig om hulle voorbeeld na te volg, word mooi deur twee aanhalings bevestig:
When we are loyal, constant, regularly at our post, however humble it be, we render a real service to others and grow in strength of character ourselves. (Denney)
One of the primary goals for followers of Christ is to earn the respect of others. We earn respect by working hard, leading a quiet live and minding our own business. (Newton)
Dit was presies wat Paulus van homself en die gelowiges in Tessalonika verwag het. Paulus-hulle het nie net gepraat nie, maar geleef wat hulle gepreek het. Voorbeelde spreek gewoonlik harder as woorde alleen.
Paulus skryf: "Ons het dag en nag geswoeg en gesweet." Paulus en sy medewerkers het op minstens twee terreine hard gewerk. Hulle het geestelik alles ingesit om die mense in Tessalonika met die evangelie te bedien. Tweedens het hulle met handearbeid in hulle fisieke behoeftes voorsien. Uit Handelinge 18:3 kan ons aflei dat Paulus ook in Tessalonika sy brood verdien het deur tente te maak.
Werk en eet
Paulus skryf in vers 10: "As iemand nie wil werk nie, moet hy ook nie eet nie." Hy bring hier die verhouding tussen werk en die vrug van werk na vore. Mense wat werk, kry betaling daarvoor. Daarmee kan hulle in hulle daaglikse behoeftes voorsien. Mense wat nie wil werk nie, maar steeds wil eet oortree die wet van "werk en eet".
Soos enige wet wat oortree word, nie geduld kan word nie, net so mag diegene wat nie wil werk nie ook nie eet nie. (Ons kom later hierop terug. Mens moet natuurlik vandag genuanseerd hieroor dink. Hierdie uitspraak is van toepassing op mense wat nie wil werk nie in teenstelling met mense wat nie kan werk nie.)
Wat gebeur met mense wat nie wil werk nie? Een gevaar is dat hulle "hulle net met ander se sake bemoei" (vers 11). Die mens is so geskep dat hy besig moet wees. As hy dus nie met sy eie sake besig is nie, sal hy sy neus in ander persone se sake begin steek. Ledigheid is die duiwel se oorkussing, sê die spreekwoord.
Hierdie bemoeienis met ander se sake is meestal krities en afbrekend. Paulus besef dit terdeë en vandaar sy harde woorde teen leeglêers wat dalk self nie bewus is waarheen hulle niksdoen hulle uiteindelik sal lei nie.
Daar is 'n positiewe alternatief. Sulke leeglêers moet "hulle aandag by hulle werk moet bepaal en hulle eie brood verdien" (vers 12). Een van die positiewe gevolge van werk is dat mense in hulle eie lewensbehoeftes kan voorsien. Dit gee menswaardigheid aan die werkende persoon en bied hom ook die geleentheid om 'n positiewe getuienis teenoor nie-gelowiges te hê.
Waarom dié luiheid?
Ons moet die groter prentjie verstaan. Wees versigtig om nie sommer die luiheid in Tessalonika van toepassing te maak op moderne mense wat nie werk nie. Eers moet ons die vraag beantwoord: Waarom was daar in Tessalonika onder die gelowige gemeentelede mense wat lui was en nie wou werk nie?
Die volgende beskouinge oor werk het in die destydse Grieks-Romeinse (Hellenistiese) samelewing geheers:
Mense vanuit 'n Joodse agtergrond wat deur die Hellenistiese denke beïnvloed is, het 'n onderskeid begin tref tussen die verhewe geestelike werk van die Joodse rabbi, en die laer, minder edel en gewone, sekulêre werk van die gewone Jood. Dit het die waarde van arbeid in die oë van gelowige Jode verlaag.
In die Grieks-Romeinse konteks was dit gewoonlik die slawe wat gewerk het terwyl die vryburgers hulle tyd met praat, dink en beplan deurgebring het. Werk was nie vir gewone mense nie, dit was vir arbeiders en slawe.
Baie gelowiges het gedink die wederkoms van Jesus os feitlik op hande. Daarom het sommige mense gevoel het dit is 'n mors van tyd of minstens verkeerde gebruik van tyd om met sekulêre werk aan te gaan
Party mense was net doodeenvoudig lui.
Waarskynlik was die brandende en geesdriftige wederkomsverwagting in die gemeente van Tessalonika een van die belangrikste redes waarom mense lui en ledig geraak het.
Paulus wil hulle help om Jesus se wederkoms reg te verstaan, en om reg te leef in die lig van die wederkoms. Daarom beklemtoon hy die belangrikheid van werk. Werk is 'n belangrike deel van Christene se lof aan God en voorsiening vir die behoeftes van elke dag. Werk fokus mens se energie en help jou om te kan leef en te kan dien.
In moderne kapitalistiese samelewings is werk beslis nie meer iets vir slegs slawe en arbeiders nie. Werk beteken lewe, geld en wins. Baie tyd en geld word spandeer om mense voor te berei om te kan werk en vooruit te gaan.
Baie Westerlinge werk te veel en te lang ure. . Die redes hiervoor is uiteenlopend: sommige positief en ander steeds negatief. Party mense werk te hard uit ambisie om ryk te word of hoë posisies te beklee. Ander is vasgevang in die rat race wat heelwat mense teen wil en dank meesleur. Uitgawes vermeerder. Meer geld is nodig en die antwoord is meer werk. "Werkoholisme" is 'n kenmerk van baie moderne mense, dikwels met negatiewe gevolge. Dit lei dikwels daartoe dat hulle verhouding met God, hulle huweliksmaats, kinders en vriende nadelig beïnvloed word.
Aan die ander kant is daar weer mense wat wil werk, maar nie werk kan kry nie. Dit is 'n hartseer maar algemene gesig dat mense desperaat na werk soek nadat die wêreldwye ekonomiese insinking tot duisende afleggings gelei het. Hierdie mense voel dikwels waardeloos omdat hulle soeke na sinvolle besig wees geen vrugte afwerp nie. Wanneer 'n gedeelte soos 1 Tessalonisense 3:6-13 verkeerd op hulle toegepas word, kan dit onnodige skade berokken. Hulle verhouding met God, naaste familie en vriende word om die teenoorgestelde rede as dié van "werkoholiste" dikwels nadelig geraak.
Die Suid-Afrikaanse samelewing raak toenemend in 'n massiewe krisis vasgevang weens die onderwys- en opleidingsisteem wat mense in die steek laat. Die samelewing vorm nie meer voldoende mense met die nodige gawes, afrigting, opleiding en vorming om betekenisvol te kan werk nie.
Hierdie agterstand sluit mense uit. Hulle kan nie toegang kry tot die werksomgewing nie, want hulle beskik nie oor die nodige vaardighede nie. Hulle kan nie die arbeid-speelveld betree nie.
Wanneer groeiende groepe mense werkloos bly, omdat hulle nie kan werk nie, begin 'n tydbom tik. Hierdie mense word dan 'n institusionele las op ander vir hulle lewensonderhoud. Hulle word formeel deel van die kategorie "ontmoedigdes" ("the discouraged") wat nie meer werk soek nie, omdat hulle al jare gesoek het, maar nie vind nie. Weens groter oorsake in die sisteem kan mense tot leeglêery gedoem word, met dramatiese gevolge vir sosiaal-maatskaplike ondersteuning, misdaad en onstabiliteit in gemeenskappe.
Impak van Christene
Werkskepping, indiensneming, en opleiding het deel van Christene se getuienistaak in Suid-Afrika geword.
Gemeentes kan daarop fokus om so vroeg as moontlik in die lewensiklus van mense impak te maak. Kinders moet behoorlik gevoed word tussen 0-5, skole moet ondersteun word, afgetrede onderwyskundiges kan betrek word. Binne elke gemeenskap moet dinkskrums oor grense heen gehou word om planne te maak. Gemeentes kan gerus plaaslike skoolhoofde en onderwysers nooi om te kom gesels.
'n Bybelse perspektief op werk
Terug by die Bybel. Dit help ons om werk as veel meer te sien as bloot 'n manier om ledigheid teen te werk en in lewensonderhoud te voorsien:
Werk is 'n geskenk van God waardeur ons Hom kan verheerlik. Hy is immers die Gewer van al ons gawes en talente.
Dit is verder 'n geskenk van God waardeur ons vervulde en vervullende lewens kan lei.
Werk weerhou ons van ledigheid. Ledigheid word nie verniet die duiwel se oorkussing genoem nie. Werk is 'n praktiese voorkoming van hierdie gevaar.
Werk is ook die manier waarop mense geld verdien en hoe hulle dus in hulle eie behoeftes kan voorsien. Daar is 'n stuk menswaardigheid in die vermoë om in behoeftes te kan voorsien.
Werk bied aan mense die geleentheid om van diens vir ander te wees. Hulle kan 'n positiewe bydrae in die samelewing lewer deur die werk wat hulle doen, of deur die geld wat hulle verdien en waardeur hulle verdienstelike sake kan ondersteun.
Gelukkig is daar baie mense wat hulle werk geniet en vervulling daarin vind. Hulle vind vreugde in die feit dat hulle vir hulleself en ander kan sorg. Heelwat gelowiges het tot die insig gekom dat hulle God net soveel in die werkplek kan verheerlik as op die kerk se banke.
Werk is nie bedoel as 'n straf nie, maar moet gesien word vir wat dit is – 'n geskenk van God af. Hy is immers dieselfde God wat voor die sondeval aan Adam en Eva die voorreg gegee het om die tuin te bewerk! God gee aan ons gawes en geleenthede om vervulde lewens te leef in die werkplek. Hy weet watter waarde mense in hulleself voel as hulle in hulle eie behoeftes kan voorsien. Hy gun sy kinders ook die geleentheid om deur werk 'n positiewe bydrae tot die samelewing te lewer. Hy skep die ruimte in die werksplek vir sy kinders om lewende getuies vir Hom te wees!
In 2 Tessalonisense 3 spreek Paulus 'n negatiewe situasie aan, maar gooi terselfdertyd positiewe lig op werk. Mag ons vandag in ons konteks die probleme en gevare raaksien van 'n verkeerde perspektief op werk. Laat die Here toe om die opbouende aspekte aan ons uit te wys. En as ons deur sy bril na werk kyk, gebruik dan hierdie geskenk uit die Vader se hand om sy Naam te verheerlik en sy koninkryk te laat kom.
Terwyl ons U dank vir die werk wat U aan ons toevertrou
En die vermoë wat U gee om dit te doen,
Hoor ons ook wanneer ons bid:
Dat almal in ons land sal hê wat nodig is vir 'n menswaardige lewe.
Dat almal genoeg inkomste sal hê om waardig te lewe.
Dat almal betekenisvolle werk sal hê.
Dat almal toegang tot voldoende behuising sal hê.
Dat almal toegang tot goeie mediese sorg sal hê.
Dat almal toegang tot goeie onderwys sal hê.
Dat U alle magte en kragte wat meewerk om mense hul waardigheid te ontneem, sal verander en bemagtig om mense te help en op te bou.
Here God, ons bid dat U ons sal help om te leef soos u Seun, wat omgegee het vir die armes en dié in nood. Help ons:
om U beeld in almal raak te sien,
om om te gee en te sorg vir diegene wat minder het as ons
en om op te staan vir hul regte.
Moenie moeg word om goed te doen nie.
Die genade van ons Here Jesus Christus, die liefde van God en die teenwoordigheid van die Heilige Gees sal by julle almal wees!