Nie ŉ ‘gratis vir almal’ ná grondwetwysiging, sê ANCFoto: ANA Suid-Afrikaners sal nie wakker word met ŉ situasie van “gratis vir almal” ná ŉ wysiging aan artikel 25 van die Grondwet om die regering toe te laat om grond sonder vergoeding te onteien nie, het die ANC Woensdag gesê. Ronald Lamola, lid van die ANC-NUK wat sake oor grondhervorming hanteer, het gesê dit is ŉ “mite” dat grond vrylik in Suid-Afrika beskikbaar gaan wees. “Dit is nie waar dat jy môre gaan wakker word en al die grond sal aan die regering behoort en gratis vir almal beskikbaar wees nie. Dit beteken nie dat Suid-Afrikaners wakker gaan word en almal het grond nie. Daar sal steeds wetgewing moet wees hoe ons grond gaan versprei. Dit beteken nie dat almal net gratis grond sal kry nie, dit is nie verniet nie,” het Lamola aan verslaggewers in Johannesburg gesê ná die party se twee dag lange lekgotla in Irene, Pretoria. Hy het gesê indien grond genasionaliseer word en gratis beskikbaar sou wees, sal die regering na die grondwetlike hof geneem word waar dit bevind kan word dat dit onregverdig en ongelyk is. Lamola het gesê die regering sal die saak verloor en miljarde rand in vergoeding moet betaal, “[geld] wat die regering nie het nie”. “Ons is nie besig om te nasionaliseer nie, maar om te versprei. Ons gaan grond gee aan diegene wat dit gaan gebruik. As ons vir jou ŉ plaas of ŉ HOP-huis gee, sal jy ŉ titelakte ontvang. Ons nasionaliseer nie die grond in die land nie, want as ons dit doen, sal ons ook grond onteien van swart mense wat reeds grond het. Ons kan nie huise of stukke grond nasionaliseer nie,” het hy gesê. Pres. Cyril Ramaphosa het Dinsdagaand, in sy kapasiteit as president van die ANC, aangekondig dat die regerende party gaan voortgaan om artikel 25 van die Grondwet te wysig en grond sonder vergoeding sal onteien. “Dit het al hoe duideliker geword dat ons mense wil hê die Grondwet moet uitdruklik wees oor grondonteiening sonder vergoeding, soos dit in die openbare verhore duidelik geword het. Al hoe meer Suid-Afrikaners meen ook dat die Grondwet, soos dit tans daarna uitsien, verhoed nie grondonteiening sonder vergoeding nie,” het Ramaphosa in ŉ televisieuitsending gesê. “Die ANC sal gevolglik, deur die parlementêre proses, ŉ voorgestelde wysiging aan die Grondwet finaliseer wat die voorwaardes uiteensit waarvolgens grond sonder vergoeding onteien kan word.”