KZN-seun aan matrikulant: ‘Jy moes in die Jodeslagting gesterf het’ Treverton-kollege, ’n peperduur private skool in KwaZulu-Natal se Middelland, het sy spyt oor die voorval uitgespreek waaraan van sy leerders hulle aan Jodehaat skuldig gemaak het. Die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes (SAJRA) prys ŉ 18-jarige leerder vir die “moed en inbors” wat sy getoon het nadat sy die afgelope week ŉ haatdraende, anti-Semitiese stemnota ontvang het. In dié opname kan gehoor word hoe talle seunstemme Danni Heymann, ŉ leerder aan ŉ Joodse skool in Johannesburg, tart. Die seuns is van die Treverton‑kollege op Mooirivier in KwaZulu-Natal se Middelland. Dis nog nie bekend wat die verhouding, indien enige, tussen Heymann en die seuns is nie. “Hei Danni, dis jou maats hier … en ons almal stem saam jy moes waarskynlik in die Jodeslagting [in die Tweede Wêreldoorlog] gesterf het, want soos jy weet, het hulle daai asbakke vol Joodse mense gehad en dalk, dalk moes hulle regtig by daai hopie gevoeg het …” het een van die seuns (14) laat hoor. ŉ Ander seun val hom in die rede en vra: “Wat noem ŉ mens ŉ vlieënde Jood? Rook!” waarna die groep lag oor dié verwysings na die manier waarop die Nazi’s tydens die Tweede Wêreldoorlog deur verbranding met die oorskot van slagoffers van die doodskampe weggedoen het. Die SAJRA sê hy het Dinsdag van die “uiters aanstootlike” opname bewus geword, waarna hy gesprek met die skool en met Heymann gevoer het. Dit het aan die lig gekom ŉ 14-jarige seun het die opname gemaak. Sy pa het Heymann intussen “opreg” verskoning gevra. Sy het intussen ook ŉ lang gesprek met die hoof van Treverton‑kollege gevoer. Die raad het met Treverton en die Durbanse Holocaust- en volkslagtingsentrum beraadslaag oor Holocaust-opvoeding en -sensitiwiteitsopleiding vir die skool en die oortreder. “Ons glo dat waar ook al moontlik, opvoeding met die oog op gedragsverandering kritiek belangrik is om anti-Semitisme stop te sit; trouens, alle vorme van haat ons land,” sê die raad in ŉ mediaverklaring. In ŉ inskrywing op die SAJRA se Facebook-blad erken Heymann die voorval het die Joodse gemeenskap ontstel, maar skryf: “Ek wil julle net almal daaraan herinner ŉ mens kan nie ŉ kind met haat opvoed nie.” Die seun het haar gebel om om verskoning te vra en hulle het amper ŉ uur lank oor die voorval gesels, het Heymann gesê. “Wat hy vir my gesê het, was veel meer as ŉ verskoning,” het sy gesê. “Sy woorde het gewys hy het regtig berou en my laat besef hoe ek dié seun ŉ kragtige les kan leer.” Amper 100 Jode is vermoor, 30 000 na konsentrasiekampe gedeporteer en 767 sinagoges afgebrand tydens Kristallnacht, Vrydag presies 80 jaar gelede. Foto: Wikipedia Treverton se hoof, Kean Broom, het Dinsdag in ŉ mediaverklaring gesê nadat hy bewus gemaak is van die “uiters kwetsende” en “anti-Semitiese” opname, het die skool sy bestuurspan byeengeroep om “ŉ proses te begin om die voorval te ondersoek en met die betrokke leerders en hul ouers te praat, sowel as die ontstoke publiek”. Hy sê die stemnota strook nie met die skool se waardes nie en hulle sal daarteen optree om “ons vasbeslotenheid te toon om sulke dinge in die toekoms te voorkom”. “Ondanks ons natuurlike begeerte om onmiddellik geregtigheid te wil laat geskied, is dit ewe belangrik om die korrekte prosedure te volg sodat ons besluit opbouend is en tot positiewe en blywende verandering bydra. “Die genade wat die Joodse gemeenskap midde-in seerkry en woede toon, het my oorweldig. Dit gee my hoop dat ons eindelik genesing en herstel sal kan bewerkstellig.” Vrydag is die 80ste herdenking van Kristallnacht, die nag van 9 November 1938, toe die Nazi’s in Duitsland 767 sinagoges aan die brand gesteek en verwoes het en sowat 7 500 Joodse winkels verniel het. Ook Joodse huise, skole, begraafplase en hospitale het onder die vernietiging deurgeloop. Amper 100 Jode is op Kristallnacht vermoor en 30 000 mans aangekeer en na konsentrasiekampe gestuur, net omdat hulle Joods was.