Nuuskommentaar: Gaan Springbokke gekweste nasie se wonde help salf?In Bloemfontein brand die vreugdevure hoog oor een van sy goue seuns, Wayde van Niekerk, pas in Beijing met ’n Suid-Afrikaanse en Afrika-rekord tot wêreldkampioen in die 400 meter gekroon is. Maar in die Rosestad is daar groot kommer dat nog een van sy goue seuns, Heinrich Brüssow, met Jan Tuisbly se karretjie sal moet ry weens rassekwotas. Na wat berig word is Heinrich een van die spelers wat vir kwotas in die Springbokspan vir die Wêreldbeker geoffer moet word. Dit haal so ’n ietsie se smaak uit die opbouende opwinding uit. Die span is egter nog nie aangekondig nie en dalk word ’n oplossing agter die skerms gevind. Maar in hierdie stadium lyk dit of iemand se glans bederf gaan wees: Diegene wat ’n merietespan soek wat ’n ernstige kans het om die Wêreldbeker weer huis toe te bring (en plaaslike euforie te skep), of die sogenaamde transformasiedrywers wat kleur as norm verhef en verabsoluteer. Laat dit duidelik gestel word – om ’n swart of bruin speler weens sy velkleur nie te oorweeg nie, is net so verkeerd soos om kwotas op te dwing. Ongelukkig was daar die geval waar dit gelyk het of Heyneke Meyer inderdaad te snoep met gekleurde spelers omgegaan het, en die Bokke by ’n verswakte Argentynse span aapstert gekry het. Dié voorval word nou behoorlik uitgebuit. Meyer moet nou waak om nie ter wille van na die ander uiterste om te swaai nie. Voorts moet in gedagte gehou word dat die toernooi nog moet begin en daar sal stellig beserings op die veld en oefenvelde wees met spelers wat uit Suid-Afrika vervang moet word. Dit is egter verregaande om te verwag beserings moet juis só geskied dat dit meriete-regstellings kan voltrek. Die vreemdheid is dat die sportwêreld waarskynlik die blinde oog sal gooi op hierdie blatante politieke inmenging in sport, en ook rassisme in sy mees onverdunde vorm. Die meeste internasionale sportliggame soos Fifa verbied sulke optrede, terwyl rugby en krieket dieselfde soort bepalings het, maar skynbaar verkies om horende doof en siende blind daarvoor te wees. Kwotas is nie heeltemal onbekend aan internasionale rugby nie. In enige 15-tal van die Britse en Ierse Leeus moet daar minstens twee spelers van elk van die tuisunies ingesluit wees. Soms lei dit daartoe dat dit die span verswak omdat sommige tuisunies by tye werklik mank aan talent is. Die Leeus verteenwoordig egter nie ’n land nie. Nieu-Seeland se Maori-span mag nie spelers insluit wat nie van Polinesiese afkoms is nie. Ironies is die span by geleentheid verhinder om Suid-Afrika te besoek weens sy “rassesamestelling.” Kom dit egter by nasionale verteenwoordiging en roem vir ’n land, geld net een norm en dit is dat die beste beskikbare spelers gekies word. Die land se trots is op die spel. Miskien het Suid-Afrika nou net te min oor om op trots te wees… Die kommer oor ’n moontlike “kwotaspan” kom te midde van ’n skynbaar georkestreerde veldtog om van Afrikaans as onderrigmedium op die paar kampusse ontslae te raak waar die taal nog vastrapplek het. Golwe van verset spoel oor Maties, die Potchefstroomse kampus van die Noordwes-universiteit en Elsenburg, en ’n projek oor die toekoms van Afrikaans is by Kovsies van stapel gestuur. Wat in die grondwet staan, en wat die grondwet van minderheidsregte sê, is kwalik relevant. Die beklemming van pogings om minderhede in hul eie land te marginaliseer kan moeilik weggewens word, en minstens een groot Afrikaanse kerk het al die gevoel van vervreemding in eie land as gebedsaak opgedra. Verskeie instansies het op die jongste inkonsekwenthede van die ANC op kampusse verwys. Die Afrikanerbond skryf onder meer soos volg: “Die Afrikanerbond hoop van harte dat die minister van hoër onderwys, dr. Blade Nzimande, sowel as die parlementêre portefeuljekomitee vir hoër onderwys en opleiding met dieselfde dringendheid sal optree by die Tshwane Universiteit van Tegnologie as waarmee hulle optree oor beweerde rassisme by die Universiteit van Stellenbosch. Die haas waarmee verklarings uitgereik en die universiteitsbestuur ontbied word om hulself te verduidelik oor die beweerde rassisme wat ontbloot word in ŉ bedenklike video met ŉ ewe bedenklike agenda spreek boekdele oor die agenda om alles wat met Afrikaans verband hou verdag te maak. Hiermee word rassisme nie goedgepraat nie, maar moet die universiteit die geleentheid gebied word om behoorlik met die saak te handel, indien daar gronde is vir optrede.” Die verklaring word veelseggend afgesluit: “Om rassisme agter elke bos te gaan uitsnuffel is verregaande. Dr. Nzimanda se rasobsessie met universiteite veral waar akademiese uitnemendheid nagestreef word, is in skrille kontras met ander universiteite wat letterlik afgebreek word deur oorlogsones wat daar voorkom. Suid-Afrika het akademiese leierskap nodig, nie ondeurdagte en verdelende uitsprake nie.” Vanaand sal ons weet of die Springbokspan Suid-Afrika of die transformasiedrywers gaan verteenwoordig. En lig werp op die vraag of minderhede nog ’n plekkie onder die Suid-Afrikaanse son gegun word.