Die meeste van die Spaanse Ryk het oor drie eeue voortbestaan en in 1492 met die kolonisasie van die Amerikas begin, en voortgeduur tot in die vroeë 19de eeu met die Spaans-Amerikaanse Oorloë vir onafhanklikheid, waarna net Kuba, Puerto Rico, en die Filippyne Spaans gebly het. Na die Spaans-Amerikaanse Oorlog van 1898 het Spanje sy laaste kolonies in die Karibiese Eilande en in die Stille Oseaan aan die Verenigde State oorgegee. Sy laaste Afrika-kolonie het in 1975 onafhanklikheid gekry. Saam met die gebiede van die Portugese Ryk, wat Spanje ook van 1580 tot 1640 beheer het, het die Spaanse Ryk die eerste Europese land geword wat die wêreldhandel oorheers het.
Die dinastiese unie van die Kroon van Kastilië (wat die koninkryk van Navarrre na 1515 ingesluit het) en die Kroon van Aragon, wat deur die Katolieke Monarge (Spaans: Reyes Católicos) gestig is, het 'n politieke outoritêre stelsel ingestel wat tot aan die begin van die 18de eeu afgedwing was. Dit het bekend gestaan as die Spaanse monargie. In dié tydperk het die Spaanse koning oor al sy gebiede met 'n poli-sinodale stelsel van rade op 'n unitêre wyse regeer, maar sy heerskappy as koning of lord het, van gebied tot gebied, verskil aangesien elke gebied sy eie besondere administrasie en juridiese samestelling behou het. Die eenheid het nie soseer eenvormigheid beteken nie.
Aangesien die Kroon van Kastilië in 1492 die reise van Christophorus Columbus befonds het, is die koninkryk in die Amerikas (wat ook dikwels die "Indies" genoem is), as 'n nuut-gestigte afhanklikheid van die koninkryk gevestig. Dit het beteken dat die kroon se mag nie deur enige bestaande "cortes" (byvoorbeeld: 'n parlement), administrasie, of seigneuriële groep (soos feodale leiers) belemmer is nie.
Ingevolge die politieke samestelling, ongeag die denominasies wat aan die "dinastiese unies" tussen 1580 tot 1640 toegeken was, het die Portugese gebied sy eie adiministrasie en jurisdiksie oor sy gebied behou. So ook die ander koninkryke en gebiede wat deur die Spaanse Habsburgers regeer is. Sommige historici glo egter dat Portugal as koninkryk deel uitgemaak het van die Spaanse monargie van daardie tyd; terwyl ander weer die afleiding maak van 'n duidelike verskil tussen die Portugese en die Spaanse koninkryke.
Saam met die Portugese Ryk het die Spaanse Ryk die grondslag gebou vir wêredhandel deur die trans-oseaniese handelsroetes oop te maak. Die Spaanse dollar was die wêreld se eerste globale geldeenheid.