EU het niks geleer nieVlae van die Europese Unie. Foto: Pontzi/Pixabay.com Die president van die Europese Kommissie (EK) (in praktyk die Europese Unie (EU) se president), Jean-Claude Juncker, het in sy onlangse “State of the Union”-toespraak ŉ positiewe beeld van die huidige Europese Unie geskets. Dit moet natuurlik in die lig van die onderhandelinge oor Brexit, wat tans aan die gang is en die EU in die grootste krisis van sy bestaan gedompel het, gesien word. Juncker se boodskap is: Brexit of nie, die EU gaan onverpoosd vorentoe (en wie ons wil verlaat, sal spyt wees). Behalwe vir allerhande mooiklinkende gemeenplase was daar ook stellings wat mekaar weerspreek, naamlik dat die EU sy grense beter teen onwettige immigrante moet beskerm, maar gelyktydig immigrante nodig het en dankbaar is vir almal wat hulle help integreer; dat die EU ŉ unie van vryheid en van gelykheid is en een wat meer verenig (wat beteken minder seggenskap vir die burgers en die lidlande) en meer demokraties wil wees. Wat die meeste reaksie uitgelok het, is sy voorneme dat die euro-geldeenheid in die toekoms vir die hele EU ingestel sal word. Tans het meeste Oos-Europese lidlande, asook Swede, Denemarke en Brittanje, nog hul eie geldeenhede. Die EU is volgens sy leiers en pleitbesorgers soos ŉ fiets wat altyd vorentoe moet beweeg sodat dit nie omval nie. Daarom kan daar geen stappe agteruit wees nie en kan ŉ land wat die euro aanvaar het, nie meer daarvan afstand doen nie. Daar moet ook gedurig ander lande bygevoeg word. Brittanje is in proses om die EU te verlaat en afgesien van die twee Skandinawiese lande wat ŉ klein bevolking het, is meeste lande wat die euro nog as geldeenheid nie het nie, relatief arm. Daarby was die fout juis dat arm lande soos Griekeland, wie se ekonomie amper op die vlak van ŉ derde wêreldland is, ŉ sterk geldeenheid soos die euro gekry het wat geskoei is op die Duitse mark en die Duitse ekonomie. Nou wil Juncker nog armer lande, soos Bulgarye en Roemenië, deel maak van die euro-sone. Nie genoeg daarmee nie: State in die Balkan wat nog nie lede van die EU is nie (omdat hulle arm en onstabiel is) soos Serwië, Albanië, Kosovo, Bosnië-Herzegovina en Masedonië moet ook vorentoe lede word. Soos Juncker is talle EU-leiers ideoloë wat hulle droom van ŉ verenigde, vreedsame en voorspoedige Europa nie deur praktiese struikelblokke wil laat versteur nie. Die hele Europa met een geldeenheid beteken dan ook een minister van finansies met een begroting, wat ook deel van Juncker se toekomsplanne is. Die EU het reeds ŉ soort minister van buitelandse sake. Dit wil op die oppervlak voorkom asof die euro-krisis opgelos is, maar dit is net uitgestel deur middel van die grootskaalse aankoop van effekte deur die Europese Sentrale Bank om die euro te stabiliseer. Dit kan egter nie onbepaald voortgaan nie. Die siekte se oorsaak is nie behandel nie, net die pyn is met pynstillers verlig. Dit lyk asof die EK en die Europese elite niks geleer het uit die Griekse skuldkrisis en die Brexit-besluit nie. Eersgenoemde het gewys dat die euro as geldeenheid vir ŉ statebond met ŉ uiteenlopende ekonomie nie werk nie; laasgenoemde dat die burgery nie gediend is met al hoe groter, al hoe meer voorskriftelike en regulerende EU nie. Asof die oplossing vir die probleem meer van dieselfde, noodlottige medisyne is. As die euro in Griekeland en Ciprus (en eintlik ook in Italië, Spanje en Portugal) nie kan werk nie, waarom dan in ekonomies nog minder ontwikkelde lande? Behalwe vir die euro, wat die EU se lidlande ten spyte van die retoriek eintlik ekonomies verswak, is die vlugtelingvraagstuk die ander groot verdeler binne die EU, veral tussen Oos- en Wes-Europa. Juncker het in sy toespraak ook weer daarop gewys dat die EU se lidlande in die naam van solidariteit almal ŉ sekere hoeveelheid vlugtelinge moet huisves. Talle Oos-Europese EU-lede, by name Hongarye, Slowakye, Pole en Tsjeggië (maar ook Bulgarye en Roemenië, al swyg hulle) maak beswaar daarteen. ŉ Onlangse uitspraak van die Europese hooggeregshof, spesifiek gemik op Hongarye en sy leier Victor Orban wat op die voorpunt van die verset staan, het egter bevestig dat alle lande verplig is om vlugtelinge in te neem, of hulle daarvan hou of nie. Hongarye het ten spyte van die oordeel van die Europese hooggeregshof geweier om die uitspraak te eerbiedig. Die nakoming sou beteken dat die land een van die hoekstene van sy soewereiniteit, naamlik grensbeheer, gaan prysgee, en verder, dat Hongarye gedwing sou word om nie meer ŉ land van die Hongare te wees nie, maar ŉ multi-etniese en multigodsdienstige staat. Laasgenoemde is die onverklaarde einddoel van die EU en sy leiers, maar word veral in Oos-Europa, met Hongarye op die voorpunt, teengestaan. Dié land en die EU stuur nou onvermydelik op ŉ konfrontasie af. Die EU kan nou so ver gaan om ŉ proses van uitsluiting uit die EU teen Hongarye aanhangig te maak en kan ook beslag lê op buitelandse eiendom van Hongarye. Indien die EU egter wel so sou optree, word Hongarye die martelaar vir al die lande wat self skepties is oor die gedwonge opname van vlugtelinge spesifiek, en in die algemeen oor die inmenging in lande se interne sake. Die EU het meer as agteroor gebuig om Griekeland elke moontlike oortreding op finansiële gebied te vergewe sodat hulle ten alle koste in die euro-sone kan aanbly. Vir Hongarye geld egter geen spesiale reëls nie, want Orban met sy uitgesproke nasionalisme is vir Juncker, Angela Merkel en ander EU-leiers lankal ŉ doring in die vlees.