Die geestelike implikasie van die eersgeboortereg (Inleiding) | 4windkoinonia
← Foundational themes in Genesis – Study 44
Foundational themes in Genesis – Study 45 →
Die eersgeboortereg is iets wat nie baie waardeer word in vandag se moderne samelewings nie. In baie kulture is daar nog hier en daar ‘n oorblyfsel daarvan, maar nie soos dit geken was in vroeë gemeenskappe nie. Tog is dit een van die belangrikste aspekte in God se plan met die mensdom, en daarom kom dit deurgans in die Skrifte voor. Dat mense nie hieraan aandag skenk nie, getuig van die vlak van onkunde oor God se werkswyse met ons in besonder, en hoekom so baie mense nie God se algehele plan met die hele mensdom ken nie.
In Deuteronomium kry ons die agtergrond wat belangrike aspekte van hierdie eersgeboortereg belig:
In die gedeelte word die eersgeboortereg aangedui soos God dit aan die fisiese Israeliete voorgeskryf het. Die eerste belangrike aspek wat hier uitgelig word, is dat die eersgeboortereg aan ‘n seun toegeken word. Daar word een uitsondering op hierdie reël in die Skrifte genoem:
Num 27:1-8 Daarna het nader gekom die dogters van Selófhad, die seun van Hefer, die seun van Gílead, die seun van Magir, die seun van Manasse, van die geslagte van Manasse, die seun van Josef—dit is die name van sy dogters: Magla, Noa en Hogla en Milka en Tirsa— 2 en hulle het gaan staan voor Moses en die priester Eleásar en voor die owerstes en die hele vergadering, by die ingang van die tent van samekoms, en gesê: 3 Ons vader het in die woestyn gesterwe, en hy het nie behoort by die bende van die wat teen die HERE vergader het in die bende van Korag nie, maar hy het om sy sonde ontwil gesterwe en geen seuns gehad nie. 4 Waarom sou die naam van ons vader uit sy geslag weggeneem word, omdat hy geen seun gehad het nie? Gee ons ‘n besitting onder die broers van ons vader. 5 Toe bring Moses hulle regsaak voor die aangesig van die HERE. 6 En die HERE het met Moses gespreek en gesê: 7 Die dogters van Selófhad praat reg. Jy moet hulle sekerlik ‘n erflike besitting onder die broers van hulle vader gee en die erfdeel van hulle vader op hulle laat oorgaan. 8 En met die kinders van Israel moet jy spreek en sê: As iemand sterwe en geen seun het nie, moet julle sy erfdeel op sy dogter laat oorgaan.
Die reël was egter dat die eersgebore seun die geboortereg moes kry. Baie mense vind dit moeilik om God se oënskynlike vooroordeel tot die manlike geslag te aanvaar. Maar God se idees en gedagtes oor dinge is nie hoe die mens daarna kyk nie:
Daar is ‘n goeie rede waarom God die manlike geslag eerste na vore gebring het by die skepping van die mens, en waarom die vrou later op dieselfde dag (dag ses) uit die man geskep was.
God wil iets belangrik hierdeur vir ons wys van die posisie en rolle van die Vader en Sy Seun:
Vader is die een UIT wie alles is en Hy werk Sy plan DEUR Jesus – dit is die geestelike rolle van wat die man en vrou uitbeeld:
Die Vader is die een wie alles begin het – Hy self het egter nie ‘n begin nie. Vader is die Voorsiener van alles en almal. Soos Eva UIT Adam was, so wil die Vader aan ons wys dat Jesus UIT die Vader is en dat die Vader vir Jesus aangestel het as die God van hierdie skepping:
Dit is wat die manlike en vroulike rolle vir ons wil uitwys – die verhouding tussen die Vader en Sy Seun. Die man is eerste en Hy gee aan die vrou Sy saad om voort te bring – die vrou het die wonderlike vermoë gekry om dinge te vermeerder in samewerking met haar man. Salomo, die wyse, het liries geraak as hy die deugde van ‘n vrou besing het – hier is drie verse van een van die mooiste eerbetonings aan vroue!
Spr 31:10-12 Alef. Wie sal ‘n deugsame vrou vind? want haar waarde is ver bo korale. 11 Bet. Die hart van haar man vertrou op haar, en aan wins sal dit hom nie ontbreek nie. 12 Gimel. Sy doen aan hom goed, en nie kwaad nie, al die dae van haar lewe.
Adam het ook dan sy vrou “Eva” genoem – sy bring voort:
Die vrou se rol is dus van kardinale belang in die familie, maar alles begin by die rol van die man. Dit is waarom die eersgebore seun so ‘n belangrike rol moes kry in die vader se erfenis. Hy moet die familienaam sterk hou, en sy rol in die familie en gemeenskap was van uiterste belang om eiendom en besittings wat aan die familie behoort te verseker. Die eersgeborene verteenwoordig alles van die familie en alles moet tot sy beskikking wees om in die doel te slaag. Hy dra die welsyn van die hele familie op die hart ten alle tye. Kyk hoe praat Jakob van sy oudste seun wat aan ons die idee gee watter gesag aan die oudste seun beskikbaar was (Ons weet dat Ruben was hierdie voorreg ontneem, maar ons sal later in die reeks studies meer daaroor praat).
Gen 49:3 Ruben, jy is my eersgeborene, my krag en die eersteling van my sterkte; die vernaamste in hoogheid en die vernaamste in mag!
Die oudste seun staan in ‘n spesiale verhouding met sy pa – daarom is die klem so op die woorde “MY eersgeborene…MY krag…MY sterkte”. Die oudste seun is inderdaad die “vernaamste in hoogheid en die vernaamste in mag”. Alles is slegs tipes van die posisie en rol wat die hemelse Vader gegee het aan Sy Seun, Jesus Christus.
Soos God wil, sal ons in hierdie studiereeks meer leer oor die eersgeboortereg en hoe dit verder uitgebrei word deur God om Sy plan met mensdom te dien.