Ba ba tlhageletseng lwa ntlha mo tiragalong e ne e le morafe o o bidiwang Matabele (morago Ndebele). Ka nako nngwe ba ne ba le karolo ya setšhaba se se maatla sa MaZulu ka fa tlase ga Kgosi Shaka. Le gale, ka 1824, kgosi ya Matebele Mzilikazi o omana le Shaka mme o tshabile go ya kwa Drakensberg le balatedi bangwe ba diketekete. Matebele e ne e le batlhabani ba pelokgale ba le bogale bao ba tsweletseng go senya thata go kgabaganya bogareng jo bo eletseng jwa pele. Le fa e le gore ba ntse gaufi le Pretoria, ditlhopha tsa Matebele di boifisitse naga mme tsa tlhola dikgoreletso go anama ga naga. Paka eno ya pheretlho e itsege jaaka Difaqane (se se amanang mme di sa tshwane le Mfecane, e e tlhageletseng mo dikgaolong tsa mabopo). Makhasi a mefuta ea langa le le lej a na le 'mala o mofubelu o khanyang, o setseng o sa fetohe ho fihlela ka hoetla. Sebopeho sa makhasi ke sa khale, empa se batla se le nyane ho feta se tloaelehileng. Sebaka se lipakeng tsa lipalesa li bohlokoa, tse ka fanang ka maikutlo a bethe e sa tloaelehang le e nyenyane ea makhasi.