Enkele gedigte van Afrikaanse digters van ouds
deur vyf van die eerste ernstige digters in Afrikaans
OM in Afrikaans te skryf... vandag beskou ons dit as vanselfsprekend. Dis immers ons moedertaal en geen ander taal kan ooit so in ons gedagtes en harte lewe as hy nie.
Maar minder as �n eeu gelede is daar heftig gebaklei teen die aanvaarding van Afrikaans. Trouens, baie mense het gevoel ons moet die statige Nederlands as ons skryftaal behou... so nie, moes ons noodgedwonge verengels, maar ons moes asseblief tog net nie �ons standaarde so verlaag deur erkenning aan �n growwe kombuistaal soos Afrikaans te verleen nie�.
Dat Afrikaans betreklik spoedig daarin kon slaag om sy kritici die mond te snoer, is in �n groot mate te danke aan die eerste ernstige digters in ons mooi taal in die beginjare van die twintigste eeu, net n� die Anglo-Boereoorlog.
Vandag sal geen gerekende Afrikaanstalige digter weliswaar nog maklik dig soos hulle nie... maar hul passie, hul eietydse vakmanskap en bowenal hul eerlikheid was onbesproke. Geen historiese studie van die Afrikaanse letterkunde kan dan ook behoorlik aangepak word sonder om ten minste van hulle kennis te neem nie.
Hier volg die gedigte van �n vyftal van daardie digters... werkies wat geslagte lank deur kinders by kunswedstryde en elders opges� is en as sodanig �n kennelike deel van die Afrikaner-kultuur geword het...
NOTA: Gedigte van ons eietydse digters is natuurlik onderhewig aan kopiereg en mag nie klakkeloos deur �n publikasiehuis soos Mieliestronk.com oorgeneem word nie. Dit geld egter nie die werke van die vroe� digters en skrywers in Afrikaans wat reeds meer as vyftig jaar gelede oorlede is nie. Sulke werke word ingevolge die Suid-Afrikaanse reg tot openbare besit gereken. (Die Amerikaners s� so iets is �in the public domain�, hoewel �n tydperk van sewentig jaar sedert afsterwe in die VSA geld.)
Jan F.E. Celliers (Jan Francois Elias Celliers, 1865-1940): Celliers se �Die Ossewa� was eintlik �n liriese lofdig vir die os en hierdie nederige trekdier se tot toe nog onbesonge rol in die geskiedenis van die Afrikaner.
die jukke, al drukkend hul skowwe �
kom stadig die wa agterna �
hul swaai heen en weer in die stroppe �
die opdrans is ver en is swaar:
dit knars in die krakende kno