Die liefde is blind, lui die gesegde. En dis alte maklik om nie aan die dag van môre te dink wanneer jy deur jou hart meegesleur word nie.
Maar dink liewer mooi voor jy jou beursie so groot soos jou hart ­oopmaak en pa staan vir jou maat of ’n ander geliefde se finansiële dinge. Want as die liefde byvoorbeeld by die deur uitstap, bly jy dalk met ’n berg skuld agter waarvoor jy wetlik verantwoordelik is.
Hier is vyf maniere waarop jy vir jouself ongewenste skuld op die hals kan haal vir ’n geliefde – en hoe om dit te vermy.
Dit is wanneer jou geliefde ’n persoonlike lening (byvoorbeeld ’n huis- of motorlening) aangaan en jy skriftelik instem om die borg te wees.
Dit beteken jy verbind jou daar­toe om die skuld te betaal as jou maat nie kan nie. Maar onthou – al gaan julle uitmekaar, is jy steeds verantwoordelik vir die skuld as hy of sy dit nie kan betaal nie.
As jy in gemeenskap van goed getroud is, is jy en jou maat saam verantwoordelik vir enige skuld wat deur enigeen van julle aangegaan word.
En al skei julle, sal jy steeds verantwoordelik wees vir die skuld wat jou eks tydens die huwelik gemaak het, maar nie kan betaal nie.
As jy buite gemeen­skap van goed trou, is jy nie outomaties vir jou maat se skuld verantwoordelik nie.
Dit is ’n probleem wat skuldraadgewers dikwels teëkom, sê Mat­thys. Dit gebeur byvoorbeeld as jy kredietkaartskuld maak om vir jou geliefde meubels, klere, elektroniese toebehore of wat ook al te koop.
As die liefde verdamp, gaan die skuld bly staan. En as jy nie die betalings byhou nie, gaan jy ’n slegte kredietrekord kry.
Jy het die reg om goedere soos motors of meubels ­terug te gee as jy nie meer die betalings kan bekostig nie. Maar gee jy dit terug, is jou skuld nie noodwendig afgelos nie.
Die kredietverskaffer moet dan die goedere verkoop. As hy minder daarvoor kry as wat jy nog skuld, is jy verantwoordelik vir die uitstaande geld.
Maar onthou, as die kind sy studie opskop, sal moontlik van jou verwag word om dadelik die rente en leningsbedrag terug te betaal. Die kind kan dit nie doen as hy nie werk het nie – en jy het immers borg geteken.
As julle vir ’n studielening aansoek doen, moet jy en jou kind uitvind presies hoe die terugbetalings gaan werk – waarvoor, hoeveel en wanneer.
Kanselleer die kon­trak so gou jy kan. Maar onthou, sulke diensooreenkomste het ­gewoonlik streng kansellasie­fooie omdat dit vir ’n vasgestelde tydperk aangegaan is.
As jy met ’n skuldlas sukkel, kan jy altyd ’n finansiële of skuldraad­gewer vra hoe jy die skuld doeltreffend kan delg.