As jy die kerk binnestap, loop jy oor die grafstene van mense wat eeue gelede daar begrawe is, met hul name, beroepe en geboorte- en sterfdatums daarop uitgebeitel.
’n Week voor die begrafnis bel ons predikant, ds. Erika Dibbets, my naamlik met die mededeling dat ’n kollega in die kerkraad, Majorie Poot (sy was diaken), oorlede is. Haar man, Herman, is familie van die bekende digter Hubert Corneliszoon Poot (1679-1733), wat ook in die omgewing van Schipluiden gewoon het.
Kom ons rewind ’n paar dae. Nadat Erika my gebel het met die mededeling van Majorie se oorlye, het ons besluit om saam na Herman en hul (volwasse) kinders te gaan om morele steun te bied. Toevallig, net toe ons daar aankom, daag die begrafnisondernemer ook met die kis en haar liggaam op.
Ek praat agterna met Erika daaroor, en sy vertel dis ’n ouderwetse gewoonte wat blykbaar in die stede min of meer uitgesterf het, maar op die platteland nog oorleef. (My ervaring van die Nederlandse platteland is dat die mense daar taamlik konserwatief is in die sin dat hulle baie tradisievas is.) Daar kon ek natuurlik ook vir Majorie groet.
Toe Erika dié Sondag in die erediens aankondig dat Majorie oorlede is (sulke gebeurtenisse word altyd vanaf die kansel bekend gemaak), kon sy haar emosie byna nie bedwing nie. Maar op die oggend van die begrafnis het sy die diens uitstekend gehanteer.
In die konsistorie moes ek as ouderling vooraf in die aanwesigheid van die onmiddellike familie met ’n gebed begin. Daarna moes ek vooraan die kerk binneloop, met die dominee en familie agterna. Nog iets wat ek nie ken nie, is dat almal dan opstaan en wag tot die familie hul plekke bereik het.
Ek het natuurlik al weer byna skande gemaak. Dis immers ’n begrafnis, ’n plegtige gebeurtenis, wat al ingelui is deur die kerkklok wat stadig en somber, byna klaend, ’n lui so elke tien sekondes gee.
Die diens is begin deur Majorie se twee seuns wat vier kerse, een op elke hoek van die kis, aangesteek het, as simbool van die hemelse lig wat nou op haar skyn.
Erika het saam met my gery, en ons was so vierde of vyfde in die stoet. ’n Kennis wat die stoet langs die pad gewaar het, het gesê dit was die langste stoet wat hy nog ooit gesien het.
Langs die pad sien ons verskeie tipies Hollandse meulens, waarvan die wieke by sommige in die roustand (net-net verby die middel) gestel was.
Laasgenoemde se uitvaart was ook ’n gróót, warm “familie”viering van die dorp. Nou ja, die oorledene weet (waarskynlik) niks van die begrafnis nie, maar vir dié wat agterbly, is die ritueel tog belangrik.
Leopold Scholtz is 'n onafhanklike politieke kommentator en historikus. Hy is al sedert 1972 as joernalis en historikus werksaam.
‘n Mooi beskrywing van ‘n begrafnis. Het self verlede week ‘n begrafnis op die Ierse platteland bygewoon. My man se neef is oorlede. Hy was welbekend in die gemeenskap en die ou Church of Ireland kerkie was volgepak. Daar was ook buitekant stoele en die mense kon na die diens daar leister. Meestal sy Rooms Katolieke vriende en bure het daar vergader. Hul het hom op die kerkterrein langs sy ouers begrawe. Hulle verras nie soos ons nie. Daarna was daar tee en eetgoedjies by die plaaslike hotel. Ook maar soos by ons.
Esté Meyer Jansen het met Simeon gaan gesels oor die nuwe enkelsnit. Sy het ook vasgestel of ons binnekort nog ŉ album kan verwag en wat sy planne vir die res van 2016 is.