Geskryf deur Rebecca Yearling
Houtsnede uit 1665 wat die Swart Dood uitbeeld. Wikimedia
Van die Swart Dood en VIGS tot COVID-19 was daar altyd mense wat vinnig godsdienstige verklarings en oplossings soek, telkens as die samelewing uitbreek van siektes. In 'n onlangse peiling van godsdienstige Amerikaners is daar gevind twee-derdes glo dat COVID-19 deur God gestuur is as 'n waarskuwing aan die mensdom.
Die gedagte dat God die goddeloses straf met siektes waarteen die deugsame immuun sal wees, bestaan ​​in baie godsdienste en strek minstens so ver terug as die Hebreeuse Bybel.
Psalm 91byvoorbeeld, verseker gelowiges dat God hulle sal beskerm teen "die pes wat in die duisternis wandel ... 'n Duisend sal aan u kant val en tienduisend aan u regterhand; maar dit sal nie naby jou kom nie.
Die aantrekkingskrag van godsdienstige verklarings
Soortgelyke oortuigings het in die plaaggeteisterde Middeleeuse en Renaissance-tydperk bestaan. In Christelike Engeland was die belangrikheid van fisieke distansiemaatreëls om mense teen siektes te beskerm bekende. Maar owerhede het soms gesukkel om kwarantines vir besmette huishoudings af te dwing, deels weens weerstand van diegene wat meen dat godsdienstige geloof die enigste ware verdediging teen die plaag was.
Sulke mense het geglo dat fisieke veiligheidsmaatreëls nutteloos is. In 1603 het die Church of England het 'n veroordeling uitgereik van diegene wat "desperaat en wanordelik op alle plekke en tussen alle mense hardloop en ons geloof en vertroue in God se voorsienigheid voorgee en sê: 'As hy my sal red, sal hy my red; en as ek sterf, sterf ek'."
Die moderne ekwivalent is miskien die Amerikaanse vrou ondervra buite haar kerk begin April 2020, wat kommentaar lewer:
Ek sou nêrens anders wees nie. Ek is bedek in Jesus se bloed. Al hierdie mense gaan na hierdie kerk. Hulle kan my siek maak, maar dit is nie omdat ek in sy bloed bedek is nie.
Hierdie vrou is nie alleen nie: volgens die peiling 55% van Amerikaners met godsdienstige geloof glo tot 'n sekere mate dat God hulle sal beskerm teen besmetting.
Sulke oortuigings is gewild omdat dit individue 'n gevoel van beheer en orde bied in 'n andersins angswekkende situasie. Natuurrampe soos aardbewings, tsoenami's en wydverspreide siekte-uitbrake sal waarskynlik besorgdheid veroorsaak omdat hulle so lukraak voel. Anders as in oorlogstye, waar daar gewoonlik 'n duidelike vyand en 'n gevoel is waarom individue geteiken is, is dit moeilik om die kwessie van wie siek word en wie nie in die geval van 'n virus nie, te rasionaliseer.
Die geloof dat rampe gestuur word om die deugsame geloof te toets en die goddelose te straf, kan die situasie dus makliker dra. Sulke oortuigings suggereer dat wat gebeur nie willekeurig is nie: dat daar orde is agter die chaos. Hulle stel ook voor dat daar 'n manier kan wees om uself te beskerm teen siekte, deur gebed, boete en hernude geloof.
Die gevare van sulke geloof
Maar sulke oortuigings is ook potensieel gevaarlik om ooglopende redes. Een probleem is dat dit lei tot die beskuldiging van die slagoffers van die siekte vir hul siekte of dood.
Ons het gesien hoe skadelik hierdie geloof kan wees in die 1980's, in die vroeë jare van die VIGS-epidemie. Die idee dat VIGS uitsluitlik 'n siekte van gay mense was en God se straf vir homoseksualiteit is, is bevorder deur verskillende fundamentalistiese godsdienstige groepe en individue, was een van die redes waarom baie wêreldregerings so lank geneem het om die epidemie ernstig op te neem.
As hulle glo dat God die gelowiges sal beskerm, kan dit daartoe lei dat mense maatreëls soos sosiale distansiëring ignoreer. Die vrou wat buite haar kerkonderhoud gevoer is, het geweier om die onlangse verbod op grootskaalse byeenkomste in ag te neem weens haar oortuiging dat 'n godsdienstige persoon soos sy nie deur die koronavirus beïnvloed kon word nie.
Die teoloog Martin Luther. Wikimedia
Haar geloofstelsel het haar inderdaad presies teenoor die huidige wetenskaplike advies gedra. Sy het skynbaar kerk toe gesien as 'n daad wat haar deugde getoon het en haar immuniteit teen siektes so versterk het, eerder as om iets te wees wat haar waarskynlikheid verhoog het om siek te word deur blootstelling aan ander mense.
Beter advies kom van die Duitse teoloog Martin Luther, wat in 1527 deur die pestuitbreek van Wittenberg geleef het. In 'n brief met die titel: "Of iemand mag vlug uit 'n dodelike plaag", hy het geskryf:
Ek sal plekke en persone vermy waar my teenwoordigheid nie nodig is om nie besoedel te raak nie en sodoende ander mense besoedel en besoedel, en sodoende hul dood veroorsaak as gevolg van my nalatigheid. As God my wil neem, sal hy my sekerlik vind en ek het gedoen wat hy van my verwag het, en daarom is ek nie verantwoordelik vir my eie dood of die dood van ander nie.
Luther was 'n toegewyde gelowige, maar het daarop aangedring dat godsdienstige geloof verbind moet word met praktiese, fisiese verdediging teen siekte. Dit was 'n goeie Christen se plig om te werk om hulself en ander veilig te hou, eerder as om slegs op die beskerming van God te vertrou.
Rebecca Yearling, dosent in Engels, Keele Universiteit
Jy is hier: Tuis > Persoonlike > Spirituality & Mindfulness > Godsdienste & Oortuigings > Waarom mense glo dat godsdienstige geloof hulle van siekte sal red