Ek het begrip vir Maties se taalsituasie | Netwerk24
Ek het begrip vir Maties se taalsituasie
Deur Ouddosent 09 April 2021 00:00
Dit lyk vir my of die Stellenbosse taaldebat grootliks deur persone gevoer word wat nie 'n intieme kennis van die huidige hoëronderwys-landskap het nie. Luidens berigte verkies die meeste studente om in Engels onderrig te word. Dit lyk ook of dit die voorkeur van die meeste dosente is.
As voormalige professor en afgetrede finansiële direkteur van 'n Suid-Afrikaanse universiteit, het ek baie begrip vir die posisie van die Universiteit Stellenbosch (US) se bestuur. Die feit is eenvoudig dat universiteite nie gefinansier word vir meertaligheid nie. Inteendeel, die finansieringsvlak van universiteite hou nie eens tred met inflasie nie.
Dit beteken dat 'n dosent vir steeds meer studente verantwoordelikheid neem. Om dan te verwag dat alle materiaal in meerdere tale opgestel moet word, is om 'n geweldige ekstra verantwoordelikheid op dosente se skouers te laai. Dit plaas hulle onmiddellik op 'n agterstand teenoor eentalig Engelse universiteite en vernietig hul kapasiteit om navorsing te doen en te publiseer.
Die geldtekort kan nie deur klasgeld en skenkings opgemaak word nie aangesien klasgeld slegs jaarliks in beperkte mate kan styg en ongeveer alle skenkings aan universiteite met streng voorwaardes kom.
Hoekom dan nie maar 'n eentalige Afrikaanse universiteit nie? Ek noem slegs een voorbeeld. In my vakgebied verskyn alle tegniese materiaal uitsluitlik in Engels, en dit word internasionaal so gestandaardiseer. Die arme Afrikaanse dosent wat Afrikaanse woorde vir al hierdie terme moet uitdink, sal bloed sweet.
Daarby sal sy studente, wanneer hulle in die werksituasie beland, ongelukkig nie hul dosent se Afrikaanse terme kan gebruik nie – niemand sal hulle verstaan nie! Voeg daarby dat 'n groot persentasie van die top- Afrikaanssprekende akademici die land verlaat het. Ons het eenvoudig nie meer genoeg van hulle om oral topklas-onderrig en -navorsing te verseker nie.
Ek is ook hartstogtelik lief vir Afrikaans en ek betreur die situasie wat die huidige omstandighede meebring. En natuurlik is dit sotlik om studente te verbied om hul moedertaal in private gesprekke te gebruik. Tog glo ek regtigwaar die US se bestuur doen nie sleg onder hierdie omstandighede waarin hulle voortdurend op eiers moet loop nie.
Soos prof. De Villiers in Saterdag se Die Burger aandui, doen die US meer vir Afrikaans as die meeste universiteite. Hulle sal foute maak in die proses, maar ten minste doen hulle hul bes in omstandighede wat die meeste van hul voorgangers nooit sou kon voorsien nie.