Uittog van onderwysers kom – studieDie SOS-opname het bevind onderwysers ondervind hoë stresvlakke. (Foto: pixabay) Suid-Afrika kan verwag om vir die volgende 20 jaar tot soveel as 17 000 onderwysers jaarliks in die openbare sektor te verloor omdat dié onderwysers binnekort moet aftree. Tussen 15 000 en 23 000 onderwysers jonger as 55 jaar sal boonop moontlik jaarliks die openbare onderwyssektor verlaat vanweë beter geleenthede elders. Navorsers voorspel egter nie ŉ dwingende tekort aan onderwysers nie, mits universiteite voortgaan om jaarliks meer onderwysers te lewer, soos wat tans die geval is. Dié inligting word vervat in ŉ verslag wat Donderdag deur die departement van navorsing oor sosio-ekonomiese beleid by die Universiteit Stellenbosch bekendgemaak is. Luidens die verslag was amper die helfte (49%) van die onderwyskorps verlede jaar 50 jaar en ouer, en ŉ kwart (25%) was minstens 55 jaar oud. “Dit voorspel ŉ golf van onderwysers wat binne die volgende dekade sal wil aftree.” Onderwysers kan al van die ouderdom van 55 jaar aftree en moet in die meeste gevalle teen die ouderdom van 60 aftree. In 2011, tien jaar gelede, was die meeste onderwysers tussen die ouderdomme van 40 en 45. In 2021 was die meeste onderwysers tussen 50 en 55 jaar oud. “In 2013 het net meer as 7 800 onderwysers in die openbare sektor die bedryf verlaat. “Teen volgende jaar sal 14 000 onderwysers waarskynlik eensklaps die beroep verlaat en in 2028, vyf jaar later, sal 17 271 onderwysers waarskynlik aftree. Omdat hulle dan 55 jaar en ouer sal wees.” Die verslag voorspel boonop dat die getal onderwysers wat die beroep al voor 55‑jarige ouderdom verlaat, óók vanaf vanjaar geleidelik sal toeneem en eers in 2038 effens sal begin afplat. Argieffoto (Foto: ArtTower/Pixabay) “Omtrent die helfte van onderwysers wat tans jaarliks die beroep verlaat, is jonger as die amptelike aftreeouderdom van 55 jaar. Dit is omdat baie vroue die arbeidsmark verlaat wanneer hulle met ŉ gesin begin of onderwysers ŉ werk oorsee kry wat baie meer betaal as wat hul huidige werk doen,” lui die verslag. Ander redes waarom onderwysers vroeg al bedank, is omdat hulle na private skole skuif of in ŉ beheerliggaampos inbeweeg. In laasgenoemde geval is hulle wel dan nie vir openbare skole verlore nie. Ander onderwysers is weer gefrustreerd met onderwys as beroep en kies om ander beroepe na te streef. “Nog ŉ rede vir die geleidelike toename in jonger onderwysers wat die beroep verlaat, is omdat jonger onderwysers binne die volgende paar jaar ŉ groter deel van die onderwyskorps sal uitmaak, aangesien die ouer garde toenemend sal begin aftree,” wys navorsers daarop. “Die behoefte aan meer onderwysgraduandi sal dus binne die volgende tien jaar toeneem, net om die huidige onderwysergetalle te behou. Universiteite het wel sedert 2014 reeds die getal onderwysers wat jaarliks kwalifiseer met 70% opgestoot.” Navorsers voorspel ŉ jaarliks ŉ tekort aan sowat 4 000 nuutgegradueerde onderwysers teen 2030, indien onderwysers die beroep teen die voorsiene koers verlaat. Dié syfers neem egter nie in ag dat die getal leerders jaarliks toeneem nie en indien die regering die huidige leerder-onderwyser-ratio in klaskamers wil behou, sal selfs meer graduandi jaarliks nodig wees om die groeiende getal leerders te akkommodeer. “Huidige vooruitskattings dui daarop dat tussen 6 000 en 13 000 méér onderwysgraduandi jaarliks teen 2030 nodig sal wees net om die huidige ratio’s te behou,” sê die navorsers. Die navorsers is egter nie té bekommerd hieroor nie en sê indien universiteite aanhou om jaarliks 28 000 onderwysers te lewer, wat tans die geval is, behoort daar oor tien jaar 280 000 onderwysers tot die sektor gevoeg te word. “Solank universiteite net aanhou om teen ŉ effense opwaartse trajek nuwe onderwysers te produseer, behoort hulle te kan voldoen aan ŉ groter vraag na onderwysers in die toekoms.” Maroela Media het ook vroeër berig dat onderwys die tweede gewildste studierigting vir vanjaar se matrikulante in Gauteng is, naas BCom Rekeningkunde.