Hoekom jou gesig lyk hoe dit doen
Geskryf deur Sebastian Dworkin
Gesigte vorm tydens die baie vroeë stadiums van embriologie. van www.shutterstock.com
Is jou gesig lank? Wye? Groot neus? Klein ore? Hoë voorkop?
Dit is ons gesigte wat kenmerkend is van hoe die wêreld ons sien, en hoe ons ons naaste vriende en familie herken. As jy gelukkig is om gebore te word met 'n hoogs simmetriese of 'n baie unieke gesig, kan jy dalk 'n loopbaan as 'n model of akteur hê.
Maar hoe ontstaan ​​ons gesigte - en wat gebeur as dinge verkeerd gaan? Ons moet terugkyk na die vroeë stadiums van die lewe om uit te vind.
Van 'n bevrugte sel
Soos mense, het die meeste wesens dwarsdeur die diereryk 'n onmiddellik herkenbare gesig. Sulke kenmerkende eienskappe soos die stam van 'n olifant, die lang kake en oorvloedige skerp tande van 'n krokodil, gevarieerde vorms en groottes van voëltjies en die unieke snawel van die platypus is almal duidelik en herkenbaar.
Ons gesigte ontstaan ​​tydens die vroegste stadiums van die lewe. En baie ongelooflik, die prosesse wat aan al hierdie kenmerkende gesigte lei - dier en mens - is besonder goed bewaar (dit het nie veel verander in die loop van die evolusionêre geskiedenis nie). Onder die mens en ander wesens met ruggraat (saam bekend as gewerwelde diere), is die gene en biologiese prosesse wat 'n gesig maak, baie soortgelyk.
Alle diere en mense begin as 'n bevrugte sel. Deur middel van duisende selafdelings vorm die weefsels wat uiteindelik die skedel, kake, vel, senuweeselle, spiere en bloedvate sal vorm en saamkom om ons gesig te skep. Dit is die kraniofasiale weefsels.
Die gesig is een van die vroegste herkenbare eienskappe wat in 'n embrio vorm, met die toekomstige oog, neus, oor en weefsel wat uiteindelik die boonste en onderste kakebeen vorm. 7-8 weke in menslike swangerskap.
Fusie van twee kante
Teen die sesde week van menslike ontwikkeling het die hooffusieprosesse van die gesig plaasgevind - die twee kante van die ontwikkelende neus sal bymekaar kom, beide aan mekaar en aan die weefsel wat die bolip sal word. Hierdie eerste samesmelting (die vorming van die primêre verhemelte) bepaal die korrekte anatomie van die gesig en dien as 'n strukturele riglyn vir die volgende groot fusie-gebeurtenis - dié van die sekondêre of harde verhemelte.
Die vorming van die gesigweefsels wat die toekomstige neus en bolip (rooi) bevat, die sykante van die neus (blou) en die boonste en onderste kake (groen) ontstaan ​​deur die 4de week van ontwikkeling (A) en het gemigreer en gefuseer om 'n kenmerkende 'gesig' te vorm tydens die 8de week van ontwikkeling (D). Nuwe insigte in kraniofasiale morfogenese, CC BY
Die harde verhemelte kom uit as twee afsonderlike "rakke", een van die linkerkant van die embrio en een van regs. Hierdie rakke verhef en groei saam om een ​​deurlopende struktuur te vorm, wat uiteindelik die holtes van die neus en sinusse van dié van die mond skei. (Jy kan hierdie harde verhemelte met jou tong voel - dit is die dak van jou mond.)
Sodra hierdie samesmeltingsprosesse voltooi is (ongeveer sowat 'n week 9 van die swangerskap, nog steeds goed binne die eerste trimester), bly die selle van die gesig nog steeds dinamies beweeg, herformeer en funksionele rolle opneem. Dit sluit in die vorming van die struktuurraamwerk van die bene, die lewering van suurstof en voedingstowwe deur die bloedvate, en die beheer van oog- en kakebewegings deur die gesigsspiere.
Soms gaan dinge dwaal
Natuurlik, gegewe die ongelooflike kompleksiteit en sinkronisiteit wat nodig is vir al hierdie selle en weefsels om in die regte ruimte te eindig, is dit natuurlik baie verrassend dat dinge nie meer dikwels in kraniofasiale ontwikkeling verkeerd gaan as wat hulle doen nie.
Regoor die wêreld, 4-8% van alle babas word jaarliks ​​gebore met gebreke wat een of meer organe raak. Van hierdie kinders, 75% toon 'n mate van anomalie van die kop of gesig.
Probleme kan voorkom met enige seltipes wat die skedel, gesig, bloedvate, spiere, kake en tande vorm.
Maar een van die mees algemene kraniofasiale gebreke is palatale kliere, waar die harde verhemelte nie korrek versmelt nie, sodat kinders (ongeveer 1 in 700 wêreldwyd) met 'n groot gaping tussen hul nasale gange en mond verlaat.
Alhoewel relatief maklik reggemaak word deur opgeleide rekonstruktiewe chirurge in eerstewêreld gesondheidsorgstelsels, is beduidende voortgesette gesondheidsorg steeds noodsaaklik.
Dienste soos spraakpatologie en sielkundige berading word dikwels vereis. Die kinders kan ook mediese aandag nodig hê om gehoor te verbeter, aangesien probleme met middeloorbeen dikwels met ander kraniofasiale defekte voorkom.
Later operasies om spierafwykings reg te stel, kom nie goedkoop nie - vanselfsprekend aanvaar dat sulke chirurgiese en verwante gesondheid in die eerste plek aan die individu beskikbaar is. Dit is dikwels nie die geval buite die eerste wêreld nie.
Verstaan ​​waarom probleme voorkom
Om beide die erns en voorkoms van kraniofasiale afwykings te verminder, gebruik navorsers diermodelstelsels - veral muis-, hoender-, padda- en zebravis embrio's - om die redes waarom hierdie afwykings voorkom, te ontbloot.
Van alle kraniofasiale defekte word 25% toegeskryf aan omgewingsfaktore soos rook, swaar alkohol of dwelmgebruik, giftige metale en moederinfeksie (soos salmonella of rubella) gedurende swangerskap.
Omtrent 75% van alle kraniofasiale defekte is gekoppel aan genetiese faktore. Aangesien die meeste gene wat kraniofasiale ontwikkeling in diere beheer, dit ook by mense doen, kan die gebruik van hierdie dieremodelle ons beter verstaan ​​hoe menslike verhemelte ontwikkel en hoe spesifieke gene betrokke is.
Uiteindelik kan hierdie werk lei tot nuwe voorkomings- en behandelingstrategieë, byvoorbeeld die voeding van die moeder met voordelige voedingstowwe en vitamiene.
'N Voorbeeld van so 'n ingryping is die B-vitamienfolaat, wat gebruik word om neurale buisafwykings soos spina bifida te verminder. Verpligte foliensuurbevestiging van voedsel in die VSA in 1999-2000 het gelei tot 'n vermindering van 25-30% in ernstige neurale buisdefekte, duidelik 'n uitsonderlike uitkoms vir pasgeborenes en hul gesinne.
Deur beter begrip van die genetiese prosesse wat gesiggroei aandryf, sal verdere voordelige faktore geïdentifiseer word wat veilig aan swanger moeders gegee kan word, en 'n beter lewe begin vir kinders wat andersins met 'n kraniofasiale versteuring gebore kan word.