Versindaba » Versindaba 2009
Posts Tagged ‘Versindaba 2009’
Versindaba 2009 verbeeldingryke ontdekkingsreis
Ek was bevoorreg om elkeen van die sessies van Versindaba 2009 by te woon. Vyf jaar gelede kon ek ook entoesiasties deel in die geboorte van hierdie digtersdroom. Terwyl ’n reklame en sukses-orgie die beskeie aanmelding van die digterstem gevoelloos oordonder, is ŉ ruimte geskep vir die minderheid wat van stiltes wou weet en binnestemme wat woorde droom. Dít bly die hardnekkige oorlewing van dwase wat sukses nie getalsgewys bewys nie. Ondanks stroomversnellings en “struikelblokke”, het dié enklave oorleef.
Daarvoor ’n uit die hart dankie aan die digterspaar Marlise en Louis. Elke Versindaba was ’n nuwe verbeeldingryke ontdekkingsreis. Hulle het reeds bewys dat die moontlikhede onbeperk is. Vyf jaar het gedemonstreer dat dié soort rykdom nie uit te put is nie en nie deur ŉ spreekwoordelike “mot en roes” afgeskryf kan word nie. Solank as daar digters is, word oë en ore gebore wat dié tydloosheid kan/wil in stand hou. Dít bewys die hersirkulering van die antiekste woordkuns, hoe fel die vooruitgangsindroom ook al woed. Die tydloosheid van digterlikheid, die uniekheid van elke skepping, bewaar die wonder vir elke geïnspireerde ontdekker. T.T. Cloete tipeer in sy gesprek met die aarde iets hiervan soos volg: “Die kosbaarste dinge swyg / in hulle verloop.”
Aan diegene wat ook hierdie durender rykdom kan evalueer en dit wins ag om dit finansieel in stand te hou, eweneens erkenning en groot waardering.
Wat die afgelope Versindaba betref, was die interaksie van woord- en beeldkuns en musiek in elke opsig ’n verbeeldingryke keuse. Vir my persoonlik was Philip de Vos se “Prente by ’n uitstalling” begelei deur Tertia Visser-Downie ’n verrassende sleutel vertolking van die sentrale tema. Die afwisseling van teoretisering en skeppende werk was in alle opsigte bevredigend. Die viering van ’n eerste nuwe Kinderverseboek na 50 jaar was een van die hoogtepunte. Hier was die deelname van kinders ’n baie welkome demonstrasie van die reikwydte van die digbedryf. Soos te verstaan, spreek elke bydrae nie elkeen in gelyke mate aan nie. Elkeen sou ook voorkeure kon noem wat geskitter het in afwesigheid. By nabetragting was dit die moeite werd om juis nie vas te steek by eensydige voorkeure nie maar om kennis te neem van die uiteenlopendheid van wat beskikbaar is. Die kennismaking met opkomende en/of minder prominente digters was in dié opsig waardevol en verrassend. Die meer informele ruimte, deels onder ŉ magiese sterrehemel, was buitengewoon gepas.
Die oopgelate moontlikhede bly rede vir uitsien na die volgende Versindaba. Lank lewe die Afrikaanse woordkuns en sy/haar bewonderaars en nageslag!
Tags: Versindaba 2009
Posted in Brieweboks | Comments Off on Versindaba 2009 verbeeldingryke ontdekkingsreis
Versindaba 2009 onder die hemel
(Ervarings van twee uit die vier indabasessies)
Onder die skoon hemel op die oop verhoog by Oude Libertas skop die Versindaba af met die veteraan Susanne Beyers wat die aankondigings doen. Sy het ŉ moulose rooi fluweel rok aan wat haar foutlose stem versinnebeeld.
Jannie Mouton doen die verwelkoming en bevestig sy belangstelling en ondersteuning vir hierdie geleenheid.
Versindaba 2009 in die Oude Libertas Amfiteater, Stelllenbosch
David Kramer begin die show en sing ons in trane met sy laaste liedjie oor die Blou Botteltjie uit sy Tamboerskloof-dae.
Cas Vos lees sy gedigte wat handel oor geboorte en liefde. Carina Stander is ŉ ongekunstelde bosnimf wat op 33 verwys na toe sy 21 was as die goeie ou dae en lees oor hoe sy op die donkie se rug swem.
Johan de Lange lees sy gedigte oor Johannes Kerkorrel, Ina Rousseau, Eugéne Marais en sy besoek aan Ernst van Heerden. Piet van Rooyen is ŉ diamant uit Namibië van die Gamsberge af wat met ŉ spontane gemak sy omgewing se verse voorlees.
Geskilderde woorde is ŉ voorlesing deur Antoinette Kellerman en Nic de Jager met hulle kleurryke stemme oor gedigte van skilderye en kunstenaars.
Antoinette was vir my ons eie “Mona Lisa” op daardie verhoog – beeldskoon, tydloos en bloody radiant.
Danie Marais bring ŉ blinde pianis op die verhoog om een van sy gedigte met klavier te belig.
Net daarna sing Renette Bouwer getoonsette gedigte deur Niel van der Watt uit Lady Anne Liedboek en begelei deur Elna van der Merwe.
Antjie Krog voorlesing van eie verse
Antjie gee haar voorlesing en haar gedig Die Laning sal my altyd bybly. Die aand sluit af met die lieflike sangstemme van die Schola Cantorum Kamerkoor.
Die paneelbespreking “Met woord en kwas” onder leiding van Ampie Coetzee oor die digter as skilder met Carina Stander, Johan Myburg en Charl-Pierre Naudé skop hierdie sessie af. Daar is dan ook hierdie jaar vir die eerste keer ‘n kunsuitstalling deur onder andere deelnemende digters.
Word skilderye gedig of word gedigte geskilder, maar Ampie kon nie ‘n klokhelder uitslag kry nie, want die digters maak dubbelsinnige stellings en gedigte is soms so onkonvensioneel dat dit dalk nie geskilder kan word nie.
‘n Tweegesprek oor eie werk tussen Joan Hambidge en Daniel Hugo vorder gemoedelik tussen die twee uiteenlopende digters. Daniel met sy tradisionele en net soms ‘n speelse versmakery teenoor die “inkennige!” digter, soos Margot Luyt vir Joan voorstel wat egosoekend is, maar tog die stelling maak dat ‘n gedig is nie ‘n getuigskrif vir die digter nie.
Jelleke Wierenga van Montagu lees van haar werk voor en Antjie Krog lewer ‘’n skitterende praatjie oor haar ontnugtering tot poësie. Afrikaans word soos ‘n tuisnywerheid beskryf – iets wat net daar is en lekker is en later kom ‘n paar groen termes soos huidmondjies en klorofil-groen ook in die praatjie op.
Loftus Marais wat die Ingrid Jonker-prys vir sy debuutbundel ontvang, bring vir my ‘n foto/skildery/lied/gedig dimensie terug. Hy lees ‘n gedig oor ‘n klas-foto voor wat my onmiddellik aan Amanda Strydom se liriek oor ‘n matriekfoto laat dink en nog verder weg in Amsterdam, aan Marlene Dumas wat haar Sub A klasfoto geskilder het. Die bespreking “Met woorde en kwas” kom sit weer hier langs my.
Diana Ferrus sluit die middag af met haar passievolle gedenklesing wat handel oor die werk van Vincent Oliphant en wat baie relevant is in hierdie week waar geweld teen vroue bewus gemaak word.
Nie net leef ons oor die bloed wat gevloei het nie, maar ook die bloed wat ons bind.
Posted in Brieweboks | Comments Off on Versindaba 2009 onder die hemel
Wat ‘n fees …
Moeg, uitgefees en dankbaar – vanjaar se Versindaba gepak, toegedraai en gepos … En hemel, wat ‘n voorreg was dit nie om ons digkuns in die wondermooie fasiliteit van Oude Libertas so tussen wingerde, bome en berge te kon vier nie.
Nietemin, graag wil ek my persoonlike indrukke van bepaalde hoogtepunte vanoggend by monde van hierdie Nuuswekker met jou deel:
Die kunsuitstalling se opening Vrydagmiddag. Die afwagting, die onsekerheid. Soos om weer in die kleedkamer te wag voor ‘n belangrike wedstryd. En dan Johan Myburg se treffende openingsrede: spitsvondig, ingelig. Binne bestek van ‘n paar woorde gee hy ‘n besonderse oorsig van die digterskilders se werke wat te sien is. En hulle werke is almal daar, skouer aan skouer. Sewe en dertig skilderye in totaal.
Vrydagaand. Na al die naels kou oor die weer begin die verrigtinge in die mees ideale omstandighede. Die breë, rooi tapyt wat die mense verby die kleurvolle boekstalletjie en wyntafels lei na die imposante binneruimte van die Amfiteater. Mozart se vioolsonates wat agterlangs voor die omringende bome en berge verby dryf terwyl die gehoor hul sitplekke inneem. Die staande ovasie na David Kramer se optrede. Onvergeetlik. Die tarentale se uitbundige gekrys terwyl Carina Stander haar Afrika-gedig voorlees. Die verhooglig wat Renette Bouwer se ring vang wat vir ‘n oomblik soos ‘n druppel bloed aan haar vinger hang. Danie Marais se optrede saam met die animasieflm wat Diek Grobler van sy gedigte gemaak het, ‘n absolute hoogtepunt. Hemel, dat die digkuns ook op dié manier oorgedra kan word. Die ambulanssirene wat heel gepas die byklank verskaf tydens Danie se voorlesing … Antjie Krog se voordrag wat die gehoor deur soveel nuanses en stemminge van haar poësie begelei; die Belgiese televisiespan wat krom agter hul kamera’s staan terwyl hulle haar optrede verfilm vir die dokumentêre oor haar lewe en werk. En natuurlik, die pasgestigde Schola Cantorum Kamerkoor met hul eerste openbare optrede. Watter kragtoer was húl uitvoering van die Antjie Krog gedigte wat deur Niel van der Watt getoonset is, nie.
Saterdagoggend. Nuwe lokaal, nuwe gehoor. Nuwe probleme. Binnenshuis in die Ouditorium, dié keer. Die lugversorger wat nie werk nie; natgeswete, onvergenoegde gesigte. Die beligting wat nie reg is nie. Buite die gedroesemoes van die Saterdag-mark. Musikante onder die bome. Onder andere ‘n kitaarspeler met ‘n kersvader-mus. In die Ouditorium die gesigte wat gaandeweg begin versag namate die gehoor onder die indruk begin kom van die uitstaande gehalte van die deelnemers en dit wat hulle het om te bied. Die pragtige optrede van die Graad 7 en 8 leerders van Somerset College. Willem Fransman se treffende huldeblyk aan Peter Snyders. Joan Hambidge in die volle krag van haar vakgebied terwyl sy haar bestekopname oor die Tagtigers lewer: deeglik nagevors en aangebied met die weergalose Hambidge-humor. Die voortstuwende kwinkslae tussen haar en die seremoniemeester, Margot Luyt.
Saterdagmiddag. Die gemaklike, insiggewende gesprek tussen Daniel Hugo en Joan Hambidge. Antjie Krog se kragtoer: die pleidooi wat sy vir die poësie lewer met ‘n besonder unieke siening ten opsigte van die teenstrydighede daarvan. Haar voorlesing van Paul Celan se gedigte wat sy vertaal het, myns insiens die absolute hoogtepunt van die fees. Die applous ná haar optrede wat net nie wou eindig nie. Want almal sit daar, tot in hul voetsole geruk deur die besef van die enormiteit en omvangrykheid van hierdie ding wat ons poësie noem.
Saterdagaand. Ietwat koeler as die vorige aand. ‘n Effense bewolktheid in die lug, maar moenie bekommerd wees nie, verseker die mense my: Dit sal nie reën nie. En dit het nie. En die verrrigtinge begin. Met skitterende voorlesings deur ons digters en Luna Paige se lieflike toonsettings van Sappho-gedigte as hoogtepunte. Petrus du Preez se voorlesing van Gilbert Gibson se gedigte en Joan Hambidge se voorlesing later. Laurinda Hofmeyr en Stian Bam wat die fees afsluit met hul manjifieke program van musiek en voordrag rondom die meesleurende poësie van Breyten Breytenbach.
En jy sit eenkant in jou skuilstoel agter die verhoog en telkens kom jy onder die indruk van die veelkantigheid van ons digkuns: soveel stemme, soveel style. Soveel vreugdes.
Wat ‘n voorreg was dit nie! Baie, baie dankie aan al die deelnemers. Dankie veral vir die deeglikheid van jul voorbereiding en die professionaliteit waarmee julle dit wat spesiaal is vir ons almal, met die gehoor gedeel het. Na dese kan daar min twyfel bestaan dat dit besonder goed gaan met ons digkuns.
Ten slotte, ‘n besonderse dank aan almal wat agter die skerms op soveel uiteenlopende maniere dié geleentheid moontlik gemaak het: ons borge vir hul finansiële steun, die personeel van Distell Oude Libertas en les bes, die personeel van Protea Boekwinkel op Stellenbosch – dankie vir júl harde en toegewyde werk. Min mense besef wat dit van júlle verg om hierdie fees moontlik te maak.
Daarom: dankie, dankie, dankie.
Lank leef die poësie. En die Versindaba.
Posted in Nuuswekker | Comments Off on Wat ‘n fees …
Die volledige program, gepaardgaande met alle ander toepaslike inligting, kan op die Versindaba-webblad by http://versindaba.co.za gelees word.
Posted in Artikels, essays, e.a. | Comments Off on Iets meer oor Versindaba 2009