Aanslae teen De Ruyter ‘ongegrond’ – VF PlusAndré de Ruyter, uitvoerende hoof van Eskom. (Foto: Facebook) Die VF Plus het hom Dinsdag uitgespreek teen kritici van die Eskom-baas André de Ruyter wat beurtkrag voor die deur van Eskom se uitvoerende bestuur lê. De Ruyter loop die afgelope tyd onder beskuldigings van onbevoegdheid deur en verskeie vakbonde en politieke partye het reeds sy bedanking geëis. Dr. Wynand Boshoff, VF Plus-LP van minerale hulpbronne en energie, sê dit is lagwekkend dat ŉ aantal invloedryke Suid-Afrikaners die skuld van die huidige beurtkragkrisis op De Ruyter se skouers pak. “Indien die Titanic ná sy botsing met ŉ ysberg ŉ nuwe stuurman gekry het, wie se skuld sou die ramp wees? Sou ŉ mens die nuwe stuurman kon verwyt vir dit wat tydens daardie skeepvaart plaasgevind het?” Volgens die VF Plus is ŉ aantal deurslaggewende foute by Eskom gemaak nog lank voordat De Ruyter in Januarie verlede jaar aangestel is. “Reeds in 1998 het die departement van mineraal- en energiesake gewaarsku dat Eskom se kragvoorsiening tot 2007 voldoende sou wees en dat belegging in nuwe opwekkingsvermoë noodsaaklik is. Die regering het egter geoordeel dat die private sektor daarvoor moes sorg,” sê Boshoff. “In 2007 het Suid-Afrika vir die eerste keer beurtkrag beleef en bouwerk aan die Medupi- en Kusile-kragstasies is begin. Dié twee kragstasies moes beurtkrag eens en vir altyd beëindig, maar weens tegniese en ontwerpfoute, sowel as reuse-oorbesteding, is dit steeds onvoltooid.” Volgens Boshoff is die onderhoud op ouer kragstasies ook gedurende daardie tyd verwaarloos, sodat byna helfte van die geïnstalleerde opwekkingsvermoë in enige gegewe stadium buite werking was. Beurtkrag is naderhand vermy deur die opwekkingseenhede vir langer tye sonder onderhoud te bedryf. Met die Zondo-kommissie se ondersoek na staatskaping het dit ook aan die lig gekom dat Eskom veral ŉ gunstelingteiken vir plunderaars was. “Die aantal bestuursposte is nie net ver bo funksionele vlakke vermeerder nie, maar onreëlmatige en selfs skadelike kontrakte is aangegaan,” sê hy. “Dus, toe De Ruyter Eskom oorgeneem het, was dit ŉ instelling wie se kernfunksie reeds ernstige skade gelei het. “Verder was die administratiewe en bestuursfunksies gelaai met werknemers wat min tot die werking van die maatskappy bygedra het, en dikwels ten koste daarvan opgetree het. In enige wanpresterende onderneming is dit die mense wat enige regruk-pogings die sterkste teenstaan – en dikwels die vermoë het om wraak te neem.” De Ruyter het self Vrydag tydens ŉ paneelbespreking gesê hy kon reeds daarin slaag om van ŉ paar vrot appels in Eskom se bestuur ontslae te raak, maar dat daar nog harde werk voorlê om dié staatsinstelling tot sy voormalige statuur te herstel. De Ruyter het ook gebieg dat die eksterne politieke inmenging ŉ groot uitdaging is in sy pogings om Eskom in ŉ werkende staatsentiteit te omskep. Eskom en De Ruyter se toekoms Volgens die VF Plus lyk dit asof die huidige minister van minerale hulpbronne en energie, Gwede Mantashe, Eskom en die land in die afgrond wil help met die sogenaamde noodkragkontrakte. “Sommige van die kontrakte, veral dié met Karpowership, is uiters verdag aangesien dit die land vir 20 jaar tot ŉ noodoplossing verbind,” sê Boshoff. Desnieteenstaande stem die VF Plus saam met De Ruyter dat Suid-Afrika geleidelik van steenkoolgegronde kragopwekking moet wegbeweeg. “Dit is ook belangrik dat Eskom se verspreidingsnetwerk uitgebou moet word om verspreide opwekking en berging van hernubare energie na verbruiker te laat vloei.” Wat De Ruyter se toekoms by Eskom betref, is die VF Plus bekommerd dat hy broodnodige steun sal verloor indien hy dié roete volg. Dít veral nadat sprake van sabotasie by kragstasies aan die lig gekom het en Mantashe hom in die openbaar oor De Ruyter se bevoegdheid uitgespreek het. “Dit sal Suid-Afrika ten beste aan die genade van middelmatige en swak amptenare oorlaat. Anders is dit dalk misdadigers wat die septer sal swaai.