Olimpiade van die goggas
insekte in staat is... �n interessante Mieliestronk-brokkie...
�n eer vir enige land om die Olimpiese Spele aan te bied. Dit vind
egter net een maal elke vier jaar plaas en ons moet telkens wag vir die
volgende Spele om te gebeur. Intussen kan ons wel ons eie, opwindende
Olimpiade hou... met die insekte van die w�reld as die atlete! Lees
hieronder wat die uitslag is in die nommers hoogspring, gewigstoot en naelloop!
die veld is vrolik vir die veldnommers en die kewers is kaatjies van die
baan, en nadat die goggatjies galop het, word die pryse toegeken. Drie
insekte spog met hul goue medaljes en dit gons op die paviljoene. Hulle
is die onbetwisbare konings van die Gogga-Spele!
medalje in die hoogspring: Skuimbesie
(hy�s selfs die katvlooi se moses, bevind navorser)
Foto: Openbare besit (�Public Domain�, Wikimedia Commons)
Skuimbesie: Nadat lank gedink was dat die katvlooi ongetwyfeld die kampioen in die hoogspring moet wees, is �n tyd gelede wetenskaplik vasgestel dat die einste vlooi sleg in die skadu gestel word deur sekere skuimbesies wanneer dit by ho� spronge kom.
Skuimbesies (waarvan die nimfe hulle s� met skuim omring dat hulle in die volksmond ook bekend staan as �slangspoeg�) kan in hul volwasse stadium tot 70 cm in die lug opspring. Dit is meer as twee keer ho�r as die sprong van die katvlooi (REGS), wie se hoogte van 34 cm vroe�r reeds as �astronomies� bestempel is, as �n mens dit met sy liggaamsgrootte vergelyk.
Die skuimbesies behoort tot die superfamilie Cercopoidea en is �n groep halfvlerkige insekte, in die suborde Auchenorrhyncha.
Rakende die katvlooi,
Ctenocephalides felis�dis hoeka bekend dat hy 130 keer sy
eie hoogte kan spring. As die mens hom hierin wil
ewenaar, moet hy 50 verdiepings hoog spring.
�n insektekenner het die vlooi �n rubberagtige balletjie in
die heupgewrig van die agterpote. Die vlooi gebruik groot spiere
om die balletjie op te wen. �n Snellerspier word getrek en die
opgegaarde energie word deur die pote uitgewip.
Tog kan s� �n sprong gevaarlik wees. Die stuwing wat ondervind word,
is honderd keer die swaartekrag van die aarde, meer as in �n
vuurpyl op pad maan toe. Gelukkig vir die vlooi werk sy buitenste
dop soos �n drukpak. Maar �n Britse wetenskaplike, Malcolm Burrows van die Universiteit van Cambridge, het vasgestel dat die skuimbesie se wegskiet-meganisme eintlik baie doeltreffender as di� van die vlooi is. Hy het in sy ondersoek �n kamera gebruik wat 2000 foto�s per sekonde kan neem.
Sy foto�s toon dat die skuimbesie so vinnig kan versnel waneer hy spring dat sy liggaampie aan 400 keer die swaartekrag van die aarde blootgestel word. Dit is veertig maal meer as die sowat tien keer wat vlie�niers in vegvliegtuie partymaal moet verduur�maar dan natuurlik in drukpakke om dit te kan oorlewe. Die skuimbesie, net sowat �n halwe sentimeter lank, bel� sowat �n tiende van sy liggaamsmassa in twee spiere in sy bors. Dit is hierdie spiere wat soveel krag aan sy agterpote verskaf. Die agterpote haak as.�t ware vas, totdat die spiere binne sowat �n sekonde genoeg �gelaai� is en die �sneller� getrek word wat die agterpote laat losskiet. Dit ontlading vind binne �n millisekonde plaas. Woerts! En sy yslike sprong is goud werd vir die skuimbesie op die Gogga-Spele.
medalje in gewigstoot:
kruier: Nadat hy gewys het hy
kan tot 850 keer sy eie gewig dra, het die miskruier hom
onteenseglik as die koning van die gewigstoters bewys. Eintlik is
daar duisende soorte van hierdie kragtige kewers�waarvan party ook
renosterkewers genoem word vanwe� hul �neushorings��maar
die kewers van Afrika is die sterkste en grootste.
Die familie Scarabaeidae soos dit tans gedefinieer word, bestaan inderdaad uit meer as 30 000 kewerspesies oor die w�reld heen. Die spesies word ook skarabe� genoem.
Marlin http://cirrusimage.com (Colour image changed to black and white. It is imperative to always include the copyright along with this image.)
medalje in die naelloop:
As �n menslike atleet die Amerikaanse kakkerlak (Periplaneta
americana) se 5,4 km/h kon nadoen (na verhouding), sou hy die
100 m in net iets meer as �n sekonde kon afl�. Teen daardie
snelheid hol die kakkerlak net op sy twee agterpote. Dit is �n
ontsnappingsmeganisme en die insek kan dit net vir �n kort rukkie
DAAR is baie meer insektesoorte as enige ander dieresoorte op ons planeet. Nog interessante rekordhouers is:
� Luidrugtigste insek: Die Afrika-sonbesie (Brevisana brevis)
(REGS). Sonbesies is lankal bekend as van die grootste raasbekkies onder die goggas, maar die luide langasem van Afrika span die kroon. Daar is al gemeet dat sy kras krysende geteem op �n afstand van 50 cm �n hardheid van 106,7 desibel het. Hy word wel getroef deur die vuvuzela met sy 127 desibel, maar enige vuvuzela is mos darem aanmerklik groter as �n sonbesie!
� Grootste skoenlapper: Koningin Alexandra se vo�lvlerkvlinder (Ornithoptera alexandrae) van die Oro-provinsie in die ooste van Papoea-Nieu-Guinee. Die wyfies kan �n vlerkspan van meer as 30 cm h�, met �n liggaamslengte van 8 cm en �n liggaamsmassa van tot 12 gram. Vir �n skoenlapper is al hierdie afmetings enorm. Die mannetjies is kleiner as die wyfies.
� Langste migrasie: Dit word onderneem deur die Noord-Amerikaanse koningvlinder (Danaus plexippus), wat oor sewentig dae �n verbysterende afstand van 4000 km afl�. In die herfs vlieg die brose koningvlinders van Kanada in die noorde tot by Florida of Mexiko in die suide, waar hulle die winter in �n gedeeltelike winterslaap verwyl. In die somer vlieg hulle weer terug. Hierdie noord- en suidwaartse trekke word saam deur drie tot vier generasies van die skoenlapper onderneem.