Aug 2015 – NG Gemeente Pinelands
Posted on 24 Aug, 2015 8 Sep, 2015
Johannes 6:51-69 – 2015
24 Augustus 2015 Pinelands (Koninkrykstyd)
Dit is aan die einde van die eerste eeu, ongeveer 60 jaar na Jesus se kruisiging. Skeuringe het oor die afgelope dekades binne die geloofsgemeenskap van die Jode ontstaan. Daar was diegene wat steeds sterk gewortel was in hul tradisies en die leringe van die OT, hulle het getrou na die sinagoges gegaan en hulle onderwerp aan die gesag van die fariseërs en die skrifgeleerdes. Hulle ganse lewe was gerig op die presiese nakoming van die wette van ouds. Die skeiding van rein en onrein was onbetwisbaar en niemand moes die lyn oortree as jy binne die gemeenskap van God wou bly nie. Wetsgetrouheid en reinheid was die hoogste strewe.
Daar was egter ook diegene wat ontwrig was deur die bediening van Jesus 'n paar dekades gelede, die rabbi sonder kwalifikasies, die verkondiger van dwaalleringe, die rewolusionêre leier, die politieke en godsdienstige "stirrer" wat die prys daarvoor betaal het toe sy eie mense hom oorlewer aan die Romeinse regering en dié hom die doodstraf oplê – om gekruisig te word soos alle ander Jode wat in opstand kom teen die regering van die dag. Daar was 'n groep Jode wat hom ernstig geneem het en wat steeds, na alles, gestreef het om in sy voetspore te volg.
Die Christene (navolgers van Jesus) se werklike breuk van Judaïsme sou eers later kom, maar die godsdiensleiers het nie gehou van die nuwe groep se sieninge, gewoontes en vreemde taalgebruik met hul nuwe gedagtes soos "opstanding", "hemelvaart", "Jesus leef en is koning al sien julle hom nie," en die nuwe gebruike soos nagmaal en die doop van heidene nie. Hierdie nuwe groep was formeel nog deel van die groot groep en almal het saam na die sinagoge gegaan en steeds ook gesamentlike dienste gehou, maar daar het 'n punt gekom waar die godsdiensleiers voet neergesit het en sterk weerstand gebied het teen die nuwe Jesus Beweging: "Julle is welkom om die dienste in die sinagoge by te woon, maar nie as julle julself met hierdie nuwe groep en leringe vereenselwig nie. Kies: die een of die ander." En so het dit gekom dat een geloofsgemeenskap in twee geskeur het en die navolgers van Jesus verbied is om die sinagoge te betree.
In hierdie tyd skryf Johannes, 'n lid van die Jesus Beweging, sy evangelie aan medenavolgers van Jesus. Dit is 'n tyd van geweldige verlies. Nie net het hulle hul sinagoges en toegang tot die formele aanbiddingsgeleenthede verloor nie. Daarmee saam het ook 'n stuk verlies aan identiteit gekom – hul medevolksgenote het hulle van die tradisie afgesny. Die Romeinse regering was ook al hoe meer vyandiggesind teen die Jesus Beweging – hulle het gedink die probleem is uit die weg geruim met die kruisiging van Jesus, maar toe nou nie… Hou verder in gedagte dat die tempel in Jerusalem baie onlangs heeltemal afgebreek is en die heilige stad Jerusalem het nie meer die troos en vertroue gebring wat dit oor eeue heen gedoen het nie.
Waartoe moes die Christene hulle wend in hierdie onsekere en onstuimige tyd? Die wet van Moses is nie meer so duidelik nie, aanbidding in die tempel het tot 'n einde gekom, die sinagoges is buite perke, die Romeine maak die lewe vir hul moeilik (of knip dit kort). Waar moes die volgelinge van Jesus krag en moed vandaan kry om aan te gaan?
Teen hierdie agtergrond skryf Johannes sy gedagtes neer oor die persoon van Jesus. Vir 'n volgeling van die nuwe weg, skryf hy, is Jesus die Wysheid van God, die Woord, hy is die Lig vir die wêreld, hy skyn in die duisternis en die duisternis kan hom nie uitdoof nie, hy is verfrissende fonteinwater, hy is die Goeie Herder, Hy is die Weg, die Waarheid en die Lewe.
Maak Johannes se verduideliking dit makliker vir christene wat reeds vasgeloop voel? Nie op die oog af nie. Hy is die evangelieskrywer wat die meeste in raaisels praat, hy skryf metafories, beeldryk. Hy vertel onder andere dat Jesus die volgende gesê het: "Ek is die lewende brood wat uit die hemel neergedaal het. As iemand van hierdie brood eet, sal hy vir ewig leef. En die brood wat Ek sal gee, is my liggaam wat Ek gee vir die lewe van die wêreld. … Wie my liggaam eet (kou) en my bloed drink, het die ewige lewe… Hy bly in My en Ek in hom. Dít is die brood wat uit die hemel neergedaal het; nie soos die manna wat die vaders geëet het en gesterf het nie. Wie hierdie brood eet, sal vir ewig lewe" (6: 51-58).
Wat Jesus hier gesê het was godslasterlike taal! Vir ons val dit dalk nie so vreemd op die oor nie, want ons is al gewoond aan die gebruik van die nagmaal en die simboliese betekenis daaragter. Maar Jesus maak hierdie uitspraak vroeg in die evangelie van Johannes. Kort nadat hy brood en vissies vermeerder het om die skare se honger maë te voed. In terugskoue kan ons natuurlik die betekenis van die nagmaal hierin lees, en ook met reg, maar vir die aanhoorders van Johannes se evangelie het daardie sakrament nog nie bestaan nie. Dit was totaal ongehoord. Hulle verstaan nog nie eens dat hierdie man gekom het met die doel om te sterf as 'n misdadiger aan 'n kruis nie. Ons moet dus ook nie te vinnig spring na ons verstaan van die nagmaal wanneer ons hierdie woorde van Jesus hoor nie – nie as ons die destydse hoorders se penarie wil verstaan nie.
Jesus se uitsprake in Johannes 6 klink vir hulle soos kannibalisme. Dit trek 'n streep deur al wat heilig is en dit praat onreinheid goed. God het immers 'n verbod teen die eet van rou vleis en die drink van bloed. Die goddelike opdrag in Lev 17: 10-14 is diep ingeëts in die daaglikse lewe van elke Israeliet. Dis een van die mees basiese wette, so sentraal dat dit vandag steeds die hoeksteen vorm vir moderne Jode se dieët.
Jesus se godsdienstige geloofwaardigheid word sterk in twyfel getrek met hierdie uitsprake. G'n wonder dat soveel Jode wat hom hierheen gevolg het, nou hulle rug op hom draai en wegloop nie. "Hierdie woord (logos) is te erg; wie kan daarna luister?" Selfs sy naaste volgelinge, die 12 dissipels, moet hulle toewyding heroorweeg… "Gee dit vir julle aanstoot?," vra Jesus hulle; "Laat hierdie w/Woord julle struikel? Is Ek vir julle 'n struikelblok? … Gaan julle ook nou julle rug op My draai?"
As Jesus nog nie hier direk verwys na die sakrament van die nagmaal wat hy voor sy teregstelling instel nie, wat is sy bedoeling dan wanneer hy sê dat hy die brood en bloed is wat lewe gee en dat ons hom moet eet (kou!) en drink? Hy relativeer die waarde van die manna in die OT, asook die waarde van die brood en die vissies wat hy kort tevore vermeerder het. Daardie voedsel hou nie vir ewig nie, eet dit en jy sal steeds uiteindelik sterf, sê Jesus. Maar eet Mý en jy sal ewig lewe. Dit ís moeilik om te verduidelik, maar dalk kan ons met die volgende identifiseer wat die beeld vir ons makliker maak:
Jy is wat jy eet – Ons ken hierdie uitspraak baie goed. Die kos wat jy eet, word deur jou liggaam verteer en opgeneem, en dit maak van jou die persoon wat jy is. Dit bepaal ook hoe gesond jy is. Soos wat ons fisiese kos nodig het om in hierdie lewe gesond te wees en te kan bly leef, so het ons ook fisiese kos nodig om die ewige lewe te kan leef. Daardie fisiese kos vind ons in die menswording van God – as Hy nie in Jesus van Nasaret méns geword het en homself vir ons kom gee het nie, sou die ewige lewe nie vir ons moontlik gewees het nie. Daar is dus 'n baie fisiese tasbare betekenis hieraan. Maar natuurlik is dit nie so dat ons konkreet die liggaam van Jesus eet en sy bloed drink nie. Op dieper vlak doen ons dit wel as ons in 'n intieme verhouding met hom staan, as hy vir ons ontontbeerlik word vir ons voortbestaan, as ons glo/besef dat ons werklikwaar nie kan leef as ons hom nie het nie, as hy nie ten volle deel is van ons bestaan nie, as ons nie in hom is en hy in ons nie.
Ons voel dit van mense ook en ons gebruik selfs daai taal – ek is vir hom so lief dat ek hom kan op(vr)eet. Dit beteken nie dat die ander persoon se lewe in gevaar is omdat jy jou enige oomblik aan hom gaan vergryp nie. Dit beteken wel dat jy besef jy kan nie jou lewe sonder hom indink nie, meer nog, jy weet jy kan nie sonder hom leef nie. Natuurlik is hierdie vergelyking beperkend, want iewers gebeur dit dat ons wel persone waarsonder ons ons lewe nie kan indink nie, verloor, en dan moet ons op 'n manier voortgaan met die lewe, en kry ons dit selfs reg… maar met Jesus is dit anders – sonder Hom kan ons werklik nie leef nie! Die brood en die vissies wat hy langs die meer uitdeel – dit is lekker en ons geniet dit, maar dit gaan ons nie deurdra nie. Ons het hom sélf nodig, en nie net dit wat uit sy hand te voorskyn kan kom nie.
Jesus was bekommerd omdat die mense nie die wonder van die brood en die vissies reg verstaan het nie. Hy het dit gedoen sodat hulle dieper kan kyk en meer kan verstaan, maar hulle het so gefokus op die oorvloedige brood en vis dat hulle nie die "Oorvloedige Gewer" self raakgesien het nie. Hulle sien 'n "tydelike" aardse koning wat altyd sal kan sorg vir kos op hul borde, maar toe hulle hoor dat hy eintlik ewige lewe gee en voedsel vir die siel (wat baie meer belangrik is as die aardse liggaam), toe wil hulle hom nie meer hê nie…
"Moaning en groaning" stap die meeste van hulle weg. "En julle, groepie van twaalf, julle wil tog seker nie ook weggaan nie?"
"Here," antwoord Petrus, "na wie toe sal ons gaan? U het woorde van die ewige lewe. En ons glo en weet dat U die Heilige van God is."
'n Laaste gedagte – baie dinge in die Bybel gee aanstoot. En indien ons hierdie evangelie, die Woord van God getrou verkondig – die Woord van God en nie ons eie woorde wat ons daaruit wil haal nie!, dan sal dit aanstoot gee. Dit sit nie gemaklik aan mense se lywe nie. Dit skaaf en dit skuur. Die uitdaging is om nie stil te raak wanneer mense nie meer wil luister nie. Om nie op te hou verkondig omdat mense ophou kom nie. Daar was 'n groot skare rondom Jesus toe hy hulle by die meer gevoed het. Die mans alleen was 5000! En hy het daarna 'n groot gevolg gehad! Want hy het vir hulle gegee wat hulle wou hê. Maar toe hy dieper raak en ernstiger praat, toe drentel meeste mense weg, en van die duisende het 'n groepie van 12, dalk 'n paartjies meer, oorgebly. Dit is miskien 'n waarskuwing vir ons vandag – die van ons wat die evangelie verkondig, predikante maar ook ander gelowiges wat hul getuienisse uitdra: Ons moet versigtig wees vir groot gevolge. Dit beteken nie noodwendig dat ons besig is met die regte verkondiging nie. Dit kan juis die teenoorgestelde beteken…
Jesus is die brood en die bloed wat ware lewe gee. Eet Hom, drink Hom, leer Hom ken, en besef dat jy werklik nie sonder Hom kan leef nie.
Posted on 16 Aug, 2015 29 Aug, 2015
1 Konings 3 – 2015
16 Augistus 2015 Pinelands (Koninkrykstyd)
Eendag lank lank gelede was daar 'n wyse prins. Na sy pa se dood, was hy die troonopvolger, vooraf so bestem deur God. Hy het met 'n pragtige prinses van 'n naburige koninkryk getrou, en sy volk regeer tot eer van God. Kort daarna het God in 'n droom aan hom verskyn, en Hy beloof aan hierdie jong koning wat ookal sy hart begeer.
Omdat die koning nederig was, het hy geweier om te vra vir rykdom, mag of 'n lang lewe. Hy antwoord eerder: "Ek is maar net nog 'n kind, en ek weet nie of ek kom of gaan nie, so onervare is ek. Gee asb vir u dienskneg 'n luisterende verstand sodat ek u volk goed kan regeer en sodat ek kan onderskei tussen reg en verkeerd."
God was so beïndruk met die jong koning se versoek, dat Hy beloof het om nie net daaraan gehoor te gee nie – om hierdie koning die wyste mens in die geskiedenis te maak – maar om ook aan hom te gee dit waarvoor hy nie gevra het nie: Ongekende rykdom en aansien en 'n lang lewe.
Soos die tyd aanstap het die koning se goeie reputasie deur die hele land versprei. Koninklikes het van oraloor af gereis, veraf plekke, om te luister na die koning se wyse spreuke en regsuitsprake. In ooreenstemming met sy wysheid en God se seën, het die koning se rykdom en mag verby alle perke gegroei. Hy het strategiese politieke en ekonomiese alliansies gesmee; 'n vloot van skepe gehad, 'n manjefieke tempel en paleis gebou, handel gedryf in luukshede soos goud, silwer en ivoor, die omvangrykste wysheidsliteratuur van sy tyd op skrif gestel, 'n Goue Tydperk in sy koninkryk beleef, en uiteindelik na veertig jaar se suksesvolle regering het hy die troon aan sy seun oorgegee…
Eendag lank lank gelede was daar 'n uitgeslape prins. Nadat sy pa, die koning, dood is, het die prins die moord op sy ouer broer, die regmatige opvolger tot die troon, beplan en deurgevoer. 'n Onnodige moord. Hy bestyg daarom die troon van sy vader met bloed op sy hande. Aan die begin van sy heerskappy is hy op 'n vergeldingsveldtog uit. Hy pleeg al die wraak moorde wat sy pa op sy sterwensbed versoek het (kompleet soos The Godfather). Hy handel sy pa se unfinished business af. Daarna bou hy die koninkryk van sy drome. Hy glo dat hy oor goddelike wysheid beskik en dat hy 'n goddelike mandaat het. Die koninkryk wat hy bou spreek van rykdom, aansien en mag.
Die koning het 'n onversadigbare strewe na meer en nog meer. Om sy buitensporige lewe moontlik te maak, hef hy belastings wat so hoog is dat sy volk dit nie kan verduur nie. Sodat hy beheer kan hê oor kennis, versamel hy die omliggende wêreld se wysheidstradisies. Ten einde sy grootse bouprojekte te voltooi, forseer hy duisende mense om dwangarbeid te verrig. Om sy begeertes te bevredig, versamel hy 'n harem van 700 vroue en 300 byvroue. Sy geestelike rusteloosheid maak dat hy heidense heiligdomme bou en offers bring aan ander volke se gode.
Die gevolge van sy keuses is rampspoedig. Teen die einde van sy heerskappy, kon sy volk nie meer die verskriklike laste van die buitensporige belasting en slawerny waaraan hy hulle onderwerp het, verdra nie. Weens sy heidense praktyke weet hulle nie meer hoe om te onderskei tussen afgodery en ware aanbidding nie. Omdat hy vir homself alleenreg tot die verstaan van God gegee het om 'n stempel te plaas op sy eie persoonlike wysheid, kon sy onderdane hulself nêrens of tot niemand wend vir goddelike leiding en hulp nie.
So het dit gekom dat die koning se vyande teen hom opgetrek het. Alhoewel hy probeer het om terug te veg, was God se hand teen hom, en hy het nie baie suksesse behaal nie. Kort daarna is hy dood sonder dat hy die lang lewe gehad het waarvan hy gedroom het. Sy seun probeer om die opstandige volk terug te forseer tot slawerny, maar hulle bied weerstand. 'n Burgeroorlog breek regdeur die land uit wat vir dekades sou duur. Die koninkryk verdeel in twee, en die roemryke koning se eertydse goue droom ontbind. Al wat oorbly is chaos.
Twee uiterste verhale van hoe 'n koning sy volk kan regeer. Die naam van die koning in die eerste storie: Salomo. Die naam van die koning in die tweede storie…: die einste Salomo.
Wie was Salomo regtig? 'n Wysaard of 'n dwaas? 'n Koninklike of 'n vraat? 'n Leier of 'n tiran? Wat moet ons van hom glo? Die stories waaroor ons die heel meeste lees, en die meeste preke hoor, teken die prentjie van die wyse koning: Hy kon énigiets vanaf God vra, maar sy hartsbegeerte is wysheid. Hy demonstreer dit net na sy droom in die uitspraak wat hy lewer toe twee prostitute na hom toe kom en stry oor wie se baba lewe en wie s'n is dood. 'n Hele boek vol spreuke word onder die naam van Salomo saamgestel – die Spreuke van Salomo, seun van Dawid, koning van Israel. (Of al hierdie spreuke uit die mond van Salomo self kom, is natuurlik ook hoogs aanvegbaar, net soos wat Dawid nie al die psalms geskryf het nie.)
Ons fokusteks is 1 Kon 3. Kom ons kyk mooi daarna, want binne hierdie wonderlike getuigskrif van Salomo steek daar alreeds waarskuwings dat dit maar die een kant van die man is wat ons hier ontmoet. In die eerste vers lees ons alreeds, heeltemal objektief vertel, dat Salomo hom verbind het aan die familie van die farao, die koning van Egipte, deur te trou met die farao se dogter. Maar hoor julle dit regtig? Koning Salomo het getrou met die dogter van die vyand! Slim… Maar slim van sy baas. Binne 'n tydperk in die geskiedenis waar God sy volk verbied het om met ander volke te ondertrou, het Salomo met hul grootste vyand se dogter getrou. Die rede: nie in die eerste plek liefde nie, maar om politieke alliansies te smee. In 11:1 lees ons dat koning Salomo lief was vir uitlandse vroue. Behalwe die dogter van die farao het hy ook vrouens uit die Moabiete, Amoniete, Edomiete, Sidoniërs en Hetiete gehad. Dit was die nasies waarvan die Here vir die Israeliete gesê het: "Julle mag nie met hulle omgaan/slaap>verhoudinge hê nie…want hulle sal julle net verlei om hulle gode te aanbid. Salomo het egter juis op hierdie vrouens verlief geraak." (700 vroue en 300 byvroue gehad).
Vs 2-3: "Salomo het sy liefde vir die Here betoon deur alles te doen wat Dawid, sy pa, hom voorgeskryf het, behalwe dat hy nog op die hoogtes offers gebring het." Dit is amper 'n sylangse opmerking, maar hier lui tog 'n waarskuwingsklokkie. Salomo het die Here gedien, ja, maar hy het ook nog so af-en-toe aan die afgode gaan offers bring op die hoogtes. Wie weet – dalk was hy juis nou by Gibeon om eintlik aan die afgode te offer, en nadat God in 'n droom aan hom verskyn het, het hy dadelik afgegaan na Jerusalem om dáár (waar dit goed en reg is) voor die verbondsark aan die Here offers te bring.
Vs 5: In Gibeon het Salomo die nag 'n droom gehad waarin die Here vir hom vra: "Wat wil jy hê moet Ek vir jou gee?" Nou as jy jou toekoms as leier van die land oop wil sien, dan moet jy een oggend voor jou volk gaan staan en vir hulle vertel dat God in 'n droom vir jou kom sê het jy kan vra net wat jy wil hê en Hy sal dit vir jou gee." Daarmee sê ek nie dat Salomo gelieg het oor sy droom nie, ek sê net dat hy die enigste persoon was wat die droom ervaar het en daarvan kon vertel, en dat 'n droom altyd subjektief is, en dat 'n goeie droom so aan die begin van sy regering wonders sou doen vir sy pad vorentoe.
Vs 6-9: Salomo antwoord gepas en nederig. "Here God, U het u dienskneg (dis nou Salomo self) koning gemaak oor u volk. Ek is nog maar net 'n kind en ek weet nie of ek kom en of ek gaan nie, so onervare is ek. Gee asb vir u dienskneg 'n luisterende hart>verstand sodat ek u volk goed kan regeer en sodat ek kan onderskei tussen reg en verkeerd."
"Dit was goed in die oë van die Here, om dít van Hom te vra [So vertel Salomo self die gebeurtenis oor – vir my klink dit na baie fyn brag, om so 'n sinnetjie in te werk.] "Hy het vir hom gesê: 'Omdat dít jou versoek is en jy nie vir jou 'n lang lewe, of rykdom, of die dood van jou vyande vra nie… (tot by vs 14).
Nou as jy jou brood aan beide kante gebotter wil hê, moet jy dit vir jou onderdane gaan vertel – Die Here het gesê jy kan enigiets sê wat jy graag wil hê, jy het in jou nederigheid (en wysheid, en heel strategies) gesê jy soek wysheid om jou volk goed te regeer en te onderskei tussen reg en verkeerd, en dat die Here dan jou versoek aan jou toestaan maar meer nog – juis omdat jy nie vir rykdom en aansien en 'n lang lewe gevra het nie, gaan jy dit op die koop toe bykry!!! Die lewe kan nie beter as dit nie. Met God aan jou kant en 'n droom in jou hand wat vir jou amper alleenmandaat gee oor dit wat God gesê het (as jy dít alles van God af gehoor het in een droom, is daar nie juis ruimte vir iemand anders daarna om enigiets anders te hoor nie – daardie persoon sal onmiddellik gestraf word, want jy (Salomo) het in jou droom die reg gekry om goed en sleg te onderskei, om meer wysheid te hê as enigiemand anders in die ganse geskiedenis van die mensdom, en dan nog mag en gesag en 'n lang lewe daarby (niemand mag dus jou dood beplan nie, dis teen die belofte van God) – dan het jy jouself pretty muh onaantasbaar gemaak…
Ek sê nie dat Salomo nie die droom gedroom het nie. Of dat die inhoud onwaar is nie. Ek sê wel dat 'n droom altyd subjektief is, en dat Salomo slim/wys genoeg was om dit so oor te vertel dat dit in sy guns sou val. (Meeste stories kan op radikaal verskillende maniere vertel word.) En om nederigheid en jeugdigheid en 'n gebrek aan ervaring aan die Here voor te hou – dis ook nie so onbevlek eerlik soos wat dit klink nie. Kyk maar na die onregverdige en verkeerde moorde in hfst 1 e 2 wat Salomo alreeds gepleeg het nog voor sy droom. 'n Kind? Nie soveel kind dat hy nie reeds met voorbedagte rade kon moord pleeg nie. Onervare? Nie met al die beplande moorde op sy kerfstok nie. Nederig? As ons die ander roepingsverhale in die OT gaan lees of persoonlike drome waar mense met God te doen gekry het in hul droom, dan sien ons dat almal spreek van nederigheid, onwaardigheid, gebrek aan ervaring – Dit was deel van die "roepingsritueel. Om waardig te wees wanneer God jou roep, was dit ordentlik om eers darem jou onwaardigheid te erken. Dis amper soos om 'n stempel te plaas op die outentieke karakter van die roeping.
Ek sê weer 'n keer dat ek nie probeer sê Salomo het 'n storie opgedis nie. Dalk wel 'n bietjie aangedik… Ons moet tog ons oë oophou vir die moontlike slaggate in die storie. En ons moet versigtig wees vir wat ons sê van God oor ons. Salomo het vir homself amper 'n alleenmandaat tot God gevestig. So dat niemand hom kon check nie, so dat daar nie 'n Natan kon wees wat sê: "Jy is die man!", nie. Hy het homself amper onaantasbaar gemaak. En toe het die gevaarlike dinge gebeur: Salomo het sy wysheidspreuke gelewer en daarvoor wêreldryke roem verwerf, leiers het van heinde en verre gekom om na hom te luister. Maar het hy dit self konsekwent toegepas, was dit 'n maatstaf vir sy eie lewe? Dikwels nie. Hy is eerder ingesluk deur die dinge waarvoor hy nie gevra het nie, maar wat hy tog so mildelik uit die hand van God ontvang het – rykdom en mag en aansien. Niks was meer vir hom genoeg nie. 1000 vrouens! 'n Paleis wat twee keer langer gevat het om te bou as die tempel! Daaglikse kos op sy tafel, nie net vir Afrika nie, maar vir die hele wêreld (4:22-23). Goud, silwer en ivoor. Alliansies na alle kante toe sodat sy politieke en ekonomiese mag nog verder kan uitbrei.
En iewers het hy vergeet wat sy fokus moet wees. Hy het vir God uit die oog verloor. Ander gode al meer aanbid (hfst 11). Selfs op die berg teenoor Jerusalem het hy 'n hoogte gebou vir die diens van Kemos, die afskuwelike god van Moab, en vir Molek, die afskuwelike god van die Ammoniete (11:7). Die einde van sy heerskappy (toe hy sterf voordat hy 'n besondere lang lewe gehad het), was ook die einde van 'n verenigde ryk. Die mense kon nie meer gebuk gaan onder die slawerny (dwangarbeid) en buitensporige belastings wat hy gehef het nie, 'n burgeroorlog het uitgebreek, en die koninkryk het in twee geskeur.
So wie was Salomo nou eintlik? Hy was 'n mens, nes sy pa Dawid. Hy was 'n wysaard, maar soms tog ook só dwaas. Hy was 'n koning, maar hy was ook 'n vraat. Wat hom vergyp het – nie net aan kos nie, maar ook aan vrouens. Hy het die Here God gedien, maar hy het Hom ook nie gedien nie. Hy was vir Hom lief, en hy was ook nie vir Hom lief nie. Die vraag is op die ou-end nie wat glo ons van Salomo nie, want soos ons is hy dán die een en dán die ander. Die vraag is, midde ons menslike lewens: Wat glo ons van God? Wat staan vas oor God? En van Hom glo ons dat Hy ons liefhet, selfs wanneer ons Hom nie terug liefhet nie. Met Salomo se geboorte was God so geroer dat Hy vir Salomo 'n spesiale liefdesnaam gegee het – "Jedidja", wat beteken "Die Here het hom lief". Sy storie eindig waar ons lees van sy 700 vroue en 300 byvrouens en dat "sy hart agter ander gode aangebuig het, sy hart was nie meer voluit (Hebreeus: salem> in vrede) by die Here sy God soos die hart van Dawid sy pa nie." (11:4) Sy naam Salomo verwys na vrede. Maar aan die einde van sy lewe het sy hart weggewyk van die vrede wat hy by die Here gekry het. (Die Hebreeuse woordspelings vertaal…) Tog: in die oë van die Here was hierdie magtige koning wat gewankel het steeds die baba vir wie Hy Jedidja genoem het – Omdat die Here na ons kyk soos wat Hy na Salomo gekyk het, is ons altyd veilig in sy teenwoordigheid, is daar altyd vir ons vrede by Hom, mag ons, ten spyte van wie ons is en hoe ons lewens lyk, vandag saam die nagmaal uit sy hand ontvang…