Hobaneng re na le bothata?
Tharollo ke eng?
Ebe ke eng e tla fihlellwang ke leano la tlhwekiso ya motheo ya matlwana malapeng?
Mmuso o na le boikarabelo ba molao wa motheo ba ho netefatsa hore ma-Afrika Borwa ohle a fihlella tlhwekiso e lekaneng ya matlwana. Kahoo he, leano lena le tla tsepamisetsa ho faneng ka ho fihlelleha ha tlhwekiso e lekaneng ya matlwana bakeng sa malapa, dikolo le ditleleniki, ho ntlafatsa pokello le ho lahlwa ha tshila ya malapeng, le ho ruta setjhaba ka tlhweko.
Mmuso o rerile ho tlisa phumantsho e ntlafaditsweng ya ditshebeletso ka ho tshehetsa baahi le ho fana le ho sebedisa ditshebeletso tsa tlhwekiso ya matlwana e ka bolokwang e tswela pele (e theko e fihlellehang, e tsamaiswang ke setjhaba). Dibaka tse ka sehloohong tseo ho tla tsepamisetswa ho tsona di tla kenyeletsa dibaka tsa mahae, tse batlang e le tsa ditoropo le dibaka tsa mekhukhu, moo tlhoko e leng kgolo ka ho fetisisa.
Tlhwekiso ya matlwana ke ntho ya bohlokwa-hlokwa ho bophelo bo botle ba setjhaba.
Hore ho fihlellwe tlhwekiso e ntle ya matlwana, ho hlokahala hore e be karolo ya letsholo le akaretsang la ntshetsopele. Kahoo he, tlhwekiso ya matlwana ke le leng feela la mananeo a mangata a ntshetsopele a kgothaletswang ke mmuso. Katleho hape e itshetlehile tshehetsong ya baahi. Bokgoni ba tlhwekiso ya matlwana bo tshwanetse ho thehwa ka potlako ho setjhaba hore baahi ba kgone ho matlafatswa ho ka ba le seabo lenaneong la naha la tlhwekiso ya matlwana.
Mananeo a tlhwekiso ya matlwana a tla ntlafatsa mathata a kahisano le a semoya a tsamaisanang le tlhwekiso e fokolang ya matlwana. Matlwana a hole le malapa, dibaka tsa bohle tse sa lekanang, ho lahlwa ho sa lekanang ha tshila le ditlwaelo tse ding tsa tlhweksio e fokolang ya matlwana di ba le sephetho sa hore batho ba lahlehelwe ke boinotshi le seriti, kgahlamelo e mpe le dikotsi tse eketsehileng tse ka hlahang polokehong ya motho ka boyena.
Hobaneng ha tlhwekiso ya matlwana e le ya bohlokwa?
Tlhwekiso ya matlwana ke ntho ya bohlokwa-hlokwa bakeng sa bophelo bo botle. Mathata a bophelo bo botle a tsamaisanang le tlhwekiso e fokolang ya matlwana a kenyeletsa letshollo, letshollo le lefubedu (dysentery), feberu ya mala (typhoid), kholera, malaria, bilhazia, ho tshwaetswa ke manyowa, ditshwaetso tsa mahlo, mafu a letlalo le keketseho ya ditshwaetso ho batho ba nang le HIV. Tlhwekiso ya matlwana e lokileng e lebisa tebellong ya bophelo bo bolelele.
Ke mang ya nang le boikarabelo batlhwekiso e betere ya matlwana?
Ntlafatso ya tlhwekiso ya matlwana ke morwalo wa e mong le e mong. Ba amehangba kenyeletsa baahi le malapa (ke bona ba ka pele-pele), boradikonteraka ba sebetsangka hara setjhaba, mmuso wa bomasepala, wa diprofensi le wa naha, mokga wa poraevete le mekgatlo e seng ya mmuso (NGOs).
Maemong a selehae, Masepala wa Setereke kapa wa Motsemoholo kapa Masepala wa Selehae o tla ba le boikarabelo ba mantlha bakeng sa ho kenya dintho tshebetsong ka tshebediso ya Moralo o Hokahantsweng wa Ntshetsopele (Integrated Development Plan - IDP) oo Moralo wa Ntshetsopele ya Ditshebeletso tsa Metsi (Water Services Development Plan - WSDP) e leng karolo ya wona.