Siekte laat perde (jaarliks) vrekDeur Petronell Vorster Argieffoto: Petronell Vorster ŉ Landswye uitbraak van die gevreesde Afrika-perdesiektevirus (APS) het sedert die begin van Desember 2016 etlike honderde perde se lewens geëis. Volgens die Afrika Perdesiekte-trust se webwerf is daar tot dusver gedurende die 2016/2017-seisoen 108 gevalle van die siekte aangemeld. Eienaars en veeartse vrees egter dat hierdie statistieke nie akkuraat is nie en dat ’n gebrek aan kennis en ŉ stigma wat aan die siekte kleef veroorsaak dat baie van die gevalle nie aangemeld word nie. Volgens me. René Brinkman (47), ŉ eienaar in Kyalami wat in April 2017 ŉ siek perd gehad het en al in vorige jare perde aan dié siekte verloor het, is sy bewus van te veel ander gevalle om die statistiekte te glo. “Daar is baie eienaars wat nie eens bewus is van die APS-trust nie en dus nie die gevalle aanmeld nie. Baie eienaars behandel ook self hul perde en gevolglik word daar nie bloed deur veeartse getrek om die siekte te bevestig nie. Daar is ook baie perde in afgeleë gebiede wat aan die siekte vrek.” Die Wet op Dieresiektes (Wet no. 35 van 1984) bepaal dat perde-eienaars enige verdagte gevalle van APS by die staatsveearts moet rapporteer. Die wet vereis ook verder dat alle perde jaarliks teen die siekte ingeënt moet word. Argieffoto: Petronell Vorster Die enigste erkende entstof vir APS word deur Onderstepoort vervaardig en versprei en bestaan uit twee spuite wat die lewende virus bevat en drie weke uitmekaar toegedien moet word. Sedert 2016 is daar ook ŉ jaarlikse voorgestelde inentingstydperk tussen 1 Junie en 31 Oktober vasgestel. Hierdie inentingstydperk is om te voorkom dat die lewende entstof ŉ uitbraak in die siekte veroorsaak omdat die vektor-aktiwiteite van die muggie wat die siekte veroorsaak in dié tydperk laag is. Die inenting verseker egter nie dat perde nié die siekte kan opdoen nie. Verskeie gevalle waar perde ŉ lewenslange entingsrekord het en steeds die siekte opgedoen het, is al aangemeld. Hierdie fenomeen word deur baie eienaars beskou as ŉ bewys dat die huidige entstof nie voldoende is nie, en dat daar daadwerklike stappe geneem moet word om ŉ meer effektiewe entstof te ontwikkel. Die siekte, wat orals in Suid-Afrika behalwe die Wes-Kaap voorkom (laasgenoemde is ŉ perdesiektevrye gebied), word veroorsaak deur ŉ virus (Orbivirus) waarvan daar nege verskillende stereotipes is en word oorgedra deur die Culicoides spp.-muggie wat hoofsaaklik in die laatsomer en vroegherfs in warm, vogtige weer uitbroei. APS kom in vier verskillende vorms voor: Die siekte kan slegs simptomaties behandel word.