Bybelskool » Handelinge 18:18-19:40 – God doen wonderbaarlike dinge in Efese
18:18-23 – Paulus se eerste besoek aan Efese
Paulus kom aan die einde van sy tweede sendingreis, ongeveer in die jaar 51-52 nC, in Efese aan en bly daar vir 'n kort rukkie. Hy het waarskynlik by Akwila en Priscilla gebly. Hulle het 'n huis in Efese gehad – 1 Kor 16:19. Hy wou egter nie lank bly nie, en belowe om met 'n volgende reis weer by hulle aan te doen. Hy vertrek dus, doen Jerusalem aan, en voltooi sy tweede sendingreis met 'n tyd in Antiogië.
18:24-28 – Die bediening van Apollos in Efese
Dan vertrek Paulus weer op sy derde sendingreis, 'n geestelike reis van versterking. Die groot fokuspunt op hierdie reis is Efese.
Voor ons egter meer daaroor hoor, vertel Lukas eers ietsie meer oor die bediening van Apollos. Apollos, 'n begaafde prediker (Hand 18:24), doen groot voorbereidende werk, en sit dit voort met die ondersteuning van die gelowiges in Korinte soos ons hier lees en ook later in die Korinte brief (1 Kor 3:1-9 – waar Paulus hulle bediening vergelyk, maar ondergeskik maak aan die groei wat God gee).
Let op dat Apollos nie weer gedoop word nie – al het hy net van die doop van Johannes geweet – en net dieper ingelei word in wat die evangelie van Jesus Christus alles behels. Hy het reeds die genade van Jesus ontvang, maar moes meer leer van die praktyke wat daarmee saamgaan.
19:1-40 – Paulus se bediening met sy tweede besoek aan Efese
Hierdie deel van Paulus se bediening in Efese word in drie episodes vertel: 1) die verhaal van die uitstorting van die Heilige Gees, 2) die verhaal van die seuns van Skeva, en 3) die verhaal van die oproer in Efese.
Interessant is die onderwerp van die doop van Johannes wat Lukas hier aanraak,
eerstens in die vorige verhaal van Apollos, wat net dieper ingelei word in die betekenis van die evangelie van Jesus, sonder om weer gedoop te word, en
tweedens in die verhaal van die groepie dissipels (dit is die eintlike Griekse woord wat hier met gelowiges vertaal word) in die binneland, wat nog in die verwagting van Jesus en die Gees gelewe het, soos Johannes die Doper dit verkondig het, en nou beide die doop met water en die gawe van die Heilige Gees ontvang.
Let op dat hulle altesaam omtrent twaalf was, wat herinner aan die aanvanklike twaalf dissipels wat Jesus gekies het.
Omdat Paulus in sy brief aan die Efesiërs later weer oor die doop en verwante sake sal gesels, gee ek hier ietsie meer oor die doop:
Die doop van Johannes teenoor die doop van Jesus
Die teks kontrasteer die doop van Johannes met die doop in die Naam van die Here Jesus.
Die doop van Johannes was 'n bekeringsdoop. Dit was 'n teken van verootmoediging en skuldbelydenis voor God. Jesus ondergaan ook die doop van Johannes om sy bediening te begin met 'n identifikasie met die volk se sonde en vervreemding van God om Sy werk as Middelaar tussen God en mens te kan vervul, om saam met hulle en namens hulle om God se genade te smeek. Johannes se doop is dus 'n kreet om redding. Dit is ons woord aan God om te vra vir sy genade.
Die doop in die Naam van Jesus was 'n bevestigingsdoop. Dit word ingestel nadat Jesus se verlossingswerk plaasgevind het, nadat God sy offer aan die kruis aanvaar het, en deur die opstanding begroet het. Hierdie doop beseël God se trou, die waarheid van God se beloftes, die insluiting van die gedoopte in God se genadekring, en sodoende die vaste verbintenis (verbond) wat God met mense maak. Dit is God se woord aan ons dat Hy ons insluit in sy verbond van genade.
Seuns van Skeva
Paulus doen vir nog twee jaar groot werk hier (in totaal uiteindelik 3 jaar lank – Hand 20:31), aanvanklik in die sinagoge, en later in die saal van Tirannus. Let op hoe die wonderdade wat God deur Paulus doen, uitgelig word, selfs deur sy klere, net soos dit vroeër van Petrus gesê is (selfs sy skaduwee – Hand 5:12-16) en van Jesus (ook sy klere – Mark 5:27; 6:56). Dit word skerp gekontrasteer met die seuns van Skeva wat munt wil slaan uit die nuwe godsdiens, en dan erg uitgevang word as skynheiliges en bedroë daarvan afkom.
Die effek op die stad is dat baie tot bekering kom en afstand doen van hulle bose werke. Daarmee is die towergodsdiens van Efese 'n gevoelige slag toegedien, iets waarby Paulus sal aansluit in die laaste hoofstuk van sy brief aan die Efesiërs.
Let op hoe Lukas aan die einde van hierdie deel van Paulus se bediening in Efese dit afsluit met dieselfde opsommende opmerkings van die vorige 5 hoofstukke van sy verhaal: "So het die woord van die Here sy krag getoon en al hoe verder versprei." (19:20). Die laaste hoofstuk van sy verhaal begin dus met die verhaal van die oproer in Efese waarmee ook die volgende fase in Paulus se bediening begin.
Terloops, dit is ook hier waar Paulus waarskynlik van sy briewe aan die Korintiërs geskrywe het.
Die oproer in Efese
Die evangelie van Jesus Christus sal nou tot in die hartjie van die hoofstad van die Romeinse ryk geneem word. Paulus besluit om terug te gaan na Griekeland – Masedonië (met die stede Filippi en Tessalonika) en Agaje (met hoofstad Korinte) – en dan na Jerusalem en uiteindelik ook Rome te gaan. Hy stuur Timoteus en Erastus vooruit en bly nog 'n ruk lank in Efese (Turkye). Daarmee word die breë lyne van die verhaal wat hom gaan afspeel na die einde van die Handelinge getrek.