April | 2019 | Tannie Frannie | Bladsy 2
P staan vir Pret (my alfabet van vreugdes)
Vlak anderkant halfpad met April se A tot Z raak die inspirasie maar bra yl. Toe vra ek Gabby in Graad R om my te help dink aan woorde wat met P begin. Sy kon aan 18 woorde dink en Ouma was gaande oor die kindjie se slimgeid om hoegenaamd die vraag te kon verstaan en toe so baie woorde te kon voorstel.
Haar eerste woord was Padda, gevolg deur Poel, Plons, Pens, en later in die woordbondel ook nog Pote. Ouma het nog net vir een van Vuurvliegie se woordsnoere kans gesien, maar hier is 'n vinnige snoertjie vir Gabby:
Die Padda Plons Pens en Pote in die Poel!
Daar was vrugte (Piesang, Papaja, Perske, Peer en Pynappel); kleure (Pienk en Pers); voorwerpe (Pop, Prentjie, Potlood en Pen) en les bes, twee woorde vir wat ons twee vanmiddag saam ervaar het (Pret en Plesier). Hmm, hoe kon ons tog albei vergeet het van iets wat heelbo aan die sosiale kalender van 'n vyfjarige staan: Partytjie!
O staan vir Onderwyser (my alfabet van vreugdes)
Omdat my ouers albei onderwysers was, was ek van kleins af bewus van die uitdagings en belonings van die onderwys. Toe die laerskool waarvan my pa die hoof sou word in aanbou was, het ek as klein dogtertjie saam met my ouers na die vordering van die bouery gaan kyk, op die rou sementvloere gespeel, gehoor hoe hulle droom en beplan. Die ontwikkeling van die skoolwapen: 'n blaker met 'n brandende kers en die leuse: die enkele woord "Lig" het ek van naderby beleef. Smiddae het my mammie so uitgeput tuisgekom dat sy eers na 'n middagslapie weer kon funksioneer; soms was sy tot laat snags met voorbereiding besig. My pa se vertellings oor die skool was deel van my kleintydstories.
'n Onderwyser se invloed strek veel verder as die klaskamer: dit kan 'n hele jaar lank die huislike atmosfeer van hulle leerlinge bepaal. Ek onthou hoe gelukkig my sensitiewe kind was as sy op skool geborge gevoel het. Koor, skoolkonsert, toneel, pottebakkery, netbal, rugby, blaasorkes – sovele ekstra ure het leerkragte daaraan gewy, met sovele positiewe gevolge!
Vanjaar in graad R is my kleindogtertjie by een van die geroepenes in die klas. Sy huppel soggens skool toe, kom smiddags rustig tuis. Sy sing in die koor en maak die mooiste handwerkies. Ouma se hart is vol vreugde…
N staan vir Naby (my alfabet van vreugdes)
Vanoggend beduie Joshi vir my ek moet nader skuif, sodat ek teenaan hom sit op die stoeptrap waar ons in die sonnetjie broodjies eet en uitkyk oor die agterplaas. Ouma doen dit graag, want die warm lyfie se nabyheid help haar om die kilte van die ouderdom te besweer. Sonder Gabby se afskeidsoentjies, soggens op pad skool toe en saans op pad bed toe, sal Ouma ook veel moeiliker funksioneer.
Dit was wonderlik om in Nieu-Seeland elke oggend 'n drukkie van my amper-volwasse peetkind te kry; om saam met sy sussie af te stap na die spruitjie toe, waar ons sy aan sy oor die bruggie se reling geleun en na die eende en hoenders gekyk het.
In Ierland kon ek sien hoe my handvaardige kleindogter die mooiste houtpennetjiepoppie maak en hoe my sportiewe kleinseun 'n basketbal deur die net laat zirts.
Ek was so geseënd om my kind in die VSA met korter tussenposes as gewoonlik werklik te kon vashou, laasjaar en voorlaasjaar…
Liewe Leser, indien jy wel so gelukkig is: moenie die nabyheid van jou dierbares as vanselfsprekend ervaar nie!
M staan vir Maan (my alfabet van vreugdes)
Die eerste keer dat ek bewustelik die betowering van maanlig besef het, was die volmaanaand op 'n maatjie se werf, toe 'n klomp skoolkinders wegkruipertjie gespeel het. Dit was so helder soos daglig, maar die lig was sag en geheimnisvol.
Daar was 'n maanlignag toe ons kaalvoet oor die klam seesand geloop en ons aan die blink glinstering op die golwe verstom het; 'n plaasdam waar ons na 'n hittige dag in die sagte lig deur die water geplas het.
Op die dak van Fort Namutoni het ek en my hartsvriendin ons aan die maandeurdrenkte landskap verstom; gesien hoe snuffel 'n hiëna deur die Suidwesveld.
Een nag het ek en my boetie hoog op die Rots van die Vier Winde sit en kyk hoe die ronde maan oor die see opkom.
Soms, saans as ek na 'n lang werksdag huis toe ry, het die volmaan laag in die ooste gehang, groot en goudgeel en op 'n eienaardige manier vertroostend.
L staan vir Lelies (my alfabet van vreugdes)
Aronskelke, amarillas, tierlelies, swaardlelies…ongelooflike skoonheid, kleur en geur.
Langsteel-lelies in 'n sierlike glasvaas; lelies in uitbundige oorvloed in 'n tuin.
'n Halfverlepte lelie in 'n kinderhandjie – wat sy iewers opgetel het toe hulle om die blok gaan stap het.
Let op hoe groei die veldlelies: hulle swoeg nie en hulle maak nie klere nie. Maar Ek sê vir julle: Selfs Salomo in al sy prag was nie geklee soos een van hulle nie. (Matteus 6: 28-9)
J staan vir Joshua (my alfabet van vreugdes)
Joshua, oftewel Joshi, is my driejarige kleinseuntjie. Vanjaar pas ek hom nog soggens op, maar volgende jaar gaan hy skooltjie toe.
Hierdie twee foto's som die verskil tussen hom en sy sussie so goed op:
Vir ons almal was die kontras tussen dié twee foto's skreeusnaaks, maar toe ek dit vir my mistieke vriendin stuur, het haar reaksie my baie skaam laat kry: "Ag foeitog, hy het baie liefde nodig." Sy vermoed dat Joshi in 'n vorige lewe baie swaar gekry het.
Hoe dit ook al sy, in hierdie lewe is hy bevoorreg, met drie vrouens wat elke dag na sy pype dans: die inwonende ouma, sy liefderike mamma en sy vrygewige sussietjie.
Dis 'n ongelooflike voorreg om so ná aan die ou seuntjie te leef dat mens sy ontwikkeling met vreugde en verstomming kan dophou. Sy gunstelingspeelgoed is ou kabels en tegnologie-wrakstukke, waarmee hy "netwerke bou". Hy ry graag op sy blou skopfietsie "winkels toe" en kom terug met 'n denkbeeldige "swietie vir ouma", wat plegtig met 'n sagte handjie aangegee word. Hy hou van musiek, veral Mozart se Harp- en fluitkonsert en Bobbie van Jaarsveld se Paddakonsert. Wanneer hy gelukkig is, maak hy sulke tweevoetsprongetjies.
Wanneer hy styf teen my kom sit, met die volle vertroue dat hy welkom is, smelt my hart van onuitspreeklike blydskap.
I staan vir Inkennig/Ingetoë/Introvert (my alfabet van vreugdes)
Die HAT verklaar hierdie woorde soos volg:
Inkennig: Skaam, sku, wild vir vreemdes – 'n inkennige kind/dier
Ingetoë: Besadig, gematig, stemmig – 'n ingetoë kind/iemand met 'n ingetoë aard
Introvert: Tot homself ingekeer/geneig tot introversie = toespitsing van jou belangstelling op jouself, op jou eie gemoedslewe, met uitsluiting van die buitewêreld
Die eerste twee is outydse woorde, maar die derde een word deesdae links en regs gebruik. Daar is iemand in my lewe op wie aldrie hierdie woorde van toepassing is en wat aan my veel vreugde verskaf. Dis my dogter se hartsvriendin – hulle het mekaar as eerstejaars tydens die jooloptog raakgeloop en vandag, 21 jaar later, is daar steeds 'n sterk band tussen hulle.
H is 'n self-erkende introvert – ek het dit al beleef dat sy heeltemal toeskulp in vreemde mense se geselskap. Tog gesels sy heerlik en ongedwonge met my. Dis eintlik 'n vreemde vriendskap, gegrond op ons albei se verlange na my dogter. Ons sien mekaar selde, gewoonlik as die een of die ander 'n pakkie in die buiteland kan gaan aflewer, of 'n presentjie uit die buiteland saamgebring het. 'n Kuiertjie van haar of by haar is vir my absoluut kosbaar en die kere wat sy my op 'n uitstappie geneem het (pannekoek by die teeplantasie op pad terug van die Wildtuin af; 'n rustige staptog deur 'n verstommende mooi landskap sommer hier digby Pretoria) is heerlike herinneringe.
Om H in 'n boekwinkel te sien, is nogal 'n belewenis – haar huis loop oor van die boeke. Sy is lief daarvoor om yslike ingewikkelde Lego-konstruksies te bou. Sy reis graag en dikwels, na verre en vreemde bestemmings. Haar fb-inskrywings is gewoonlik vir my heeltemal onverstaanbaar vanweë die inligtingstegnologiese verwysings, maar op WhatsApp verstaan ek gelukkig, soos nou-die-dag toe sy 'n prentjie aangestuur het van 'n dik handboek wat verskeur op die vloer lê, met die titel Dog Training for Dummies.
Toe my kind in die somer van 2017 so siek was, het H spesiaal vir haar in die VSA kom kuier – net vir een week. Hoe het sy ons almal opgevrolik! Hierdie foto het sy geneem in 'n bekoorlike ou parkie in die hartjie van Harrisburg – 'n bestemming wat sy self uitgesnuffel het. Terug in Suid-Afrika, het sy spesiaal vir my 'n afdruk laat raam en groen vlindertjies op die raam geplak.
H staan vir Herfs (my alfabet van vreugdes)
Vanoggend stap ek, Laatlam (hy's met verlof), Joshi en Muis die hond na die parkie so 'n ent van ons af. Dis die allermooiste oggend – windstil, die son skyn helder en die hele wêreld is skoongewas na die afgelope dae se reën. Ons bewonder die yslike ou doringbome wat hier rond groei en verstom ons aan die stilte van 'n oggend in die voorstede. Daardie stilte word egter telkens wreed verskeur deur die honde wat agter hulle heinings moord en doodslag belowe en Muis se histeriese reaksie daarop.
By die parkie aangekom, klim en gly en swaai Joshi te lekker, Laatlam rook die een na die ander sigaret, Muis verken die omgewing en ouma sit die son en indrink. Die drie opgeskote plataanbome hier by die speelplek het al enkele blare laat val, sulke groot bruines en geles. Die lug toon reeds daardie onbeskryflike herfsblou wat elke jaar vir my so mooi is.
Herfs – tyd van inkeer en stilte, van nostalgie en verlange, en ja – ook van vrede…
G staan vir Gabriella (my alfabet van vreugdes)
Gabriella, oftewel Gabby, is my vyfjarige kleindogtertjie. Ek was so bevoorreg om haar twee jaar lank te kon oppas voor sy skooltjie toe is, omdat haar boetie op pad was en ouma nie vir albei kans gesien het nie.
Sy het nou net 'n seetoneel hier in my kamer gebou: die kruppel rooi sambreeltjie staan regop op my bed, op die vloer lê 'n ou duvet wat die seesand voorstel, besaai met speelgoed, en net buite my deur is die "see", 'n blou-en-groen babakombersie. Al vyf die waterverfprente wat sy die afgelope vakansie vir my geverf het, is met Prestik teen die muur vasgesit.
Hoe het die kindjie so vinnig grootgeword? Gister het sy haar eerste wisseltandjie self uitgepluk en gisternag het die Tandefeetjie (soveel meer romanties as die eg Afrikaanse Tandemuis) bloupers blinkervoetspoortjies op haar vensterbank gelos (haar mamma is goed met sulke kunswerke) en die bakkie waarin die tandjie gelê het, vol blinkertjies gestrooi. Moet sê ek weet nie hoe die feetjie/muis met inflasie tred hou nie − 'n tand kos nou net mooi eenhonderd keer meer as toe my kinders klein was!
Hierdie kindjie besorg haar ouma matelose vermaak en vreugde. 'n Hoogtepunt dié naweek was toe ek Laatlam na sy dogtertjie sien kyk met die mooiste uitdrukking van liefderike vertedering op sy gewoonlik iesegrimmige gesig.