Minister meen Zimbabwiërs kan maar wet oortreeDie minister van verdediging, Nosiviwe Mapisa-Nqakula. (Argieffoto: GCIS) Dis heeltemal in die haak as Zimbabwiërs onwettig oor die grens kom en dis baie menslik van Suid-Afrikaanse soldate om hulle daarmee te help, meen die minister van verdediging, Nosiviwe Mapisa-Nqakula. Mapisa-Nqakula, wat hoeka tans met drie maande se salaris gestraf is nadat sy onwettig saam met ŉ ANC-afvaardiging na die einste Zimbabwe op belastingbetalerskoste gevlieg het, het aan die parlement se staande komitee oor openbare rekeninge (Skoor) gesê sy steun sulke onwettige optredes van Suid-Afrikaanse soldate. “Mense wat teenaan die Limpopo in Zimbabwe woon, is baie arm en die situasie in Zimbabwe is so sleg dat hulle nie eens brood kan koop nie. Daarom help Suid-Afrikaanse soldate hulle om deur die grens te kom en inkopies te doen, asook om hul chroniese medisyne te ontvang. Daarsonder sal hulle doodgaan van hoë bloeddruk, so ek dink dit is die menslike ding om te doen,” het Mapisa-Nqakula verklaar. Die DA se parlementslede Alf Lees en Benedicta van Minnen kon hul ore nie glo nie. Hulle het uitgewys dat dit, spesifiek tydens die grendelstaat maar eintlik altyd, juis die plig van die soldate is om die wet te handhaaf en die grense te beveilig – nou doen hulle presies die teenoorgestelde met die steun van die minister! Lees het dit baie duidelik gemaak dat hy Mapisa-Nqakula in elk geval nie glo nie. “Wil u aan ons kom vertel dat ons soldate, wat onder u politieke bevel val, saam met die buitelanders wat hulle onwettig deur die grensheining help, stap na die winkels en klinieke, hul inkopies vir hulle help doen en dan terugstap na die grens toe? Hoe lank neem dit? Ag, komaan!” het Lees uitgeroep. Eintlik het die Skoor-vergadering gehandel oor die koste van die ondoeltreffende grensdraad wat 20 km weerskante van Beitbrug opgerig is. Die minister van openbare werke, Patricia de Lille, keer tans vir die vales dat die gemors wat veroorsaak is, haar politieke loopbaan ontspoor. Mapisa-Nqakula se weerligafleier-taktiek het baie van die aandag op haar eerder as De Lille gefokus. Sy het aangevoer geen heining sal in elk geval die Zimbabwiërs keer nie en Suid-Afrika moet eerder hommeltuie en ander tegnologie gebruik. Opposisie-LP’s het nie hiervan gehou nie. Die EFF se Veronica Mente het reguit gesê dis net nog ŉ geleentheid vir die ANC om te roof en te steel. Van Minnen het gesê hommeltuie en tegnologie help niks sonder doeltreffende taakmagte om onwettige immigrante te vang nie – anders word grensoorsteking net ŉ toeskouersport, veral as die minister dink dis in die haak. “Dis duidelik dat die grenspos verreweg die moeilikste manier is vir Zimbabwiërs om Suid-Afrika binne te kom,” het Van Minnen galbitter opgemerk. De Lille het in haar spreekbeurt nie veel gesê nie, maar darem bevestig haar hegte professionele vennoot sedert haar dae as Kaapse burgemeester (en tans haar spesiale raadgewer), Melissa Whitehead, word dissiplinêr aangekla weens haar rol in wat De Lille as “die Beitbrug-debakel” bestempel het. Daar was egter geen aanduiding van die neem van persoonlike verantwoordelikheid deur De Lille, of enige persoonlike gevolge vir haar nie. Die waarnemende direkteur-generaal van openbare werke, Imtiaz Fazel, het bevestig dat 13 amptenare, onder wie Whitehead en direkteur-generaal Sam Vukile, tans dissiplinêr aangekla word. Boonop het die spesiale ondersoekeenheid bevestig dat hulle by die Nasionale Vervolgingsgesag aanbeveel het dat twee amptenare en twee diensverskaffers strafregtelik aangekla word, en dit word eersdaags verwag, want hul ondersoek is afgehandel.