Bees, jou ou Vettie! | Dion se gedagtes
« My Uitkoms
Seepmaak lesse geleer »
Bees, jou ou Vettie!
Junie 6, 2012 deur Dion
Dit verbly my om te sien hoe al meer sepers wat hierdie blaaie besoek, dierevette in hulle seep begin gebruik. En hoekom nie? Dierevette het soveel fantastiese eienskappe en gebruike buiten net bloot seep daarvan maak – wat van die oumense se vetkerse, wawiele ghries, velle looi, preserveer, lampolie en natuurlik kook daarmee, om maar net 'n paar te noem?
Ek gaan nou nie in diepte die uitkook van die vet bespreek nie – ek kan meer inligting gee as mense soek – maar laat my toe om te sê dat dit nie eintlik so stinkende proses is soos wat al beweer is nie.
Gemaalde vet, reg om gekook te word.
Lyk en ruik nie so goed nie, maar amper daar!
En mens moet dit saam met water doen om die vet mooi skoon en hard te kry.
Sonder die byvoeging van water lyk dit nie so "kwaai" nie…
Dan kan dit netjies gestoor word vir gebruik in die kombuis of in die seeppot soos verlang.
Ah, dit lyk sommer beter! En dis baie harder.
So paar stoor-idees vir maklike hergebruik.
Maar ek dwaal alweer af.
Ek het onlangs 'n groot hoeveelheid boerseep moes maak vir 'n groot bestelling. Gevolglik het ek nou 'n kroeg-yskas wat amper permanent uit sy nate wil bars van skoon afgekookde beesvet. Dit het my laat begin dink oor alternatiewe gebruike daarvoor buiten die seepmaak en ek het so bietjie navorsing begin doen.
Beesvet was tradisioneel in meeste restaurante gebruik as 'n hoë-hitte diep-braai vet want dit bly stabiel onder hoë hitte en dra 'n heerlike geur aan die kos oor. Gedurende die 70's is die oorslaan na saad- en plantolies bevorder deur die rafinaderye wat die "sogenaamde" voordele van hierdie poli-onversadigde olies gepropagandiseer het, en die gesondheidsorganisasies in hulle sakke.
My vraag is natuurlik: as versadigde olies soos beesvet hartsiekte en oorgewigdheid tot gevolg het, hoekom is hartsiekte en oorgewigdheid dan 'n epidemie juis in hierdie era van ons wanneer daar beswaarlik van beesvet/dierevet gebruik gemaak word soos in die ou dae?
Ek betwis nie die wonderlike eienskappe van geparsde olyfolie, grapeseed-olie, avocado-olie en sulks nie, dis net eintlik jammer dat die owerhede en gesondheidsorganisasies steeds die gebruik van hierdie ander hoogs gerafineerde poli-onversadigde olies aanbeveel. Hierdie olies is seker die grootste bydraers tot oorgewigdheid, suikersiekte, hartsiekte en tot kanker. Die rede hoekom ek so sê is dat hierdie plantolies so erg gerafineerd is en dus giftige elemente bevat. Die olies raak onstabiel met hoë hitte en dan oksideer hulle. Oksidasie veroorsaak vrye radikale en hulle op hulle beurt beskadig selle, weefsel en organe in die liggaam. Die skade sluit sel-membraan skade in, wat die basis vorm vir 'n reeks ander kwale.
In kontras is versadigde vette vanaf diere wat beskaaflik op natuurlike weiding grootgemaak is, beskermend en nodig vir 'n gesonde liggaam. Hierdie is die vet wat ons voorvaders vir eeue gebruik het voor die aankoms van plantolie-rafinaderye.
As mens regtig om redes wil gaan soek om eerder beesvet te gebruik (en dit is nie net beesvet goedpraat nie!) spring die volgende vier redes na vore:
Vir hoë hitte bak/braai is dit seker een van die beste olies aangesien dit stabiel bly, 'n hoë (450 grade C) rookpunt het (die punt waar olie begin rook wanneer die hitte te hoog is), nie oksideer nie en dus nie vrye radikale produseer nie.
Dit is klinies bewys dat beesvet beskerm teen metastatiese borskanker. Die vetsure bevorder die teengewas-eienskappe van ons selle.
Die inname van beesvet bevorder sterk beenvorming aangesien daar natuurlike vitamiene D in die vet is. Varkvet is nog hoër in vitamiene D.
Versadigde vette soos beesvet is 'n uitstekende bron van energie vir die menslike liggaam om te gebruik. Baie van die probleme wat mense het met metabolisme, pre-suikersiekte en volle suikersiekte is te danke aan 'n oorvloed suikers in die vorm van leë koolhidraad kalorieë. Dit verg dan baie insulien om bloedsuiker te reguleer en om oortollige kalorieë te stoor as vet. Hierdie konstante tekort dan aan insulien veroorsaak die probleem van insulien-weerstand en dit ontwikkel in suikersiekte.
As ons meer "goeie" vet en minder suiker gebruik, sal ons baie beter af wees. Maar, soos met alle ander dinge moet matigheid voor oë gehou word, anders sukkel mens weer van voor af om van daardie "love handles" ontslae te raak!
Posted in Daaglikse doen en late | 12 Kommentaar
op Junie 7, 2012 at 8:26 vm | Antwoord Marius
Man jy het n lekker website propvol interessante dinge. Ek is mal daaroor om n ding self te maak. Kan jy my dalk bietjie meer info stuur ivm die uitkookproses van die vet?
Weereens, thanks vir jou great site
op Junie 7, 2012 at 8:48 vm | Antwoord Dion
Baie dankie! Ek gee met graagte die inligting, en dis eintlik makliker as wat mens dink. Hier is hoe ek dit doen:
Vir seepmaak hou ek daarvan om niervet te gebruik – dis die skoonste en fermste, maar mens kan eintlik enige vet gebruik. Ek sny gewoonlik die oortollige stukkies vleis, sening ens. af en gooi dit in die kerriepot. Dan sny ek die vet in 2-vinger-groottes en druk dit deur die vleismeul. As daar nie 'n vleismeul handig is nie, sny dit maar net baie klein stukkies. Dan gaan dit in die pot – so 5kg op 'n slag, saam met 1 eetlepel sout en so 3 liter water. Dan is dit kook, en kook, en kook, op gemiddelde tot lae hitte. Jy sal na so 2 ure begin sien hoe die kaaiings uitbraai. As jy nog water moet bysit, laat die pot eers effe afkoel, anders sal dit opbruis en oorkook. Hou aan kook tot enige skuim en kook-aksie bo-op verdwyn en die vet taamlik helder lyk. Dan kan jy begin kaaiings afskep of hulle net los dat hulle afsak na die waterlaag onder. Jy kan die hele spulletjie nou los om af te koel tot dit spierwit en ferm is en dan net die vetlaag uitbreek, die kaaiing-stukkies afsny van die onderkant en jy het skoon vet! Die kaaiings (veral wanneer jy hulle eers afskep) maak 'n baie goeie toevoeging tot honde- en kattekos; hulle vrek daaroor. Hoop dit help!
op Junie 8, 2012 at 9:25 vm | Antwoord Sonlig
Kan ek kom inboek vir 'n bietjie "lipo" daar by jou?
op Junie 8, 2012 at 10:01 vm | Antwoord Dion
Ag nee wat, ons gooi jou sommer netso in die pot en braai jou uit tot 'n kaaiing – baie meer effektief! En ek dink jy mag dalk die hitte waardeer – ek hoor dis koud daar by julle…
op Junie 8, 2012 at 2:42 nm Sonlig
Maer ÉN ge"tan" – he he, klink na 'n bargain!
op Junie 22, 2012 at 2:53 nm | Antwoord Sonlig
Hey – vergeet nou eers bietjie van hierdie seperige goete en bak daar vir ons 'n vuurwarm ou melktertjie man! Dirkie het my nou so lus gemaak!
Dan stuur jy hom hierdiekant toe saam met 'n warm bergwind, want iemand het alweer die yskas se deur oopgelos. Brrrrr!!!!!!
op Junie 25, 2012 at 9:36 vm | Antwoord Dion
Wel, ek moes die naweek koek bak vir Engel 2 se verjaarsdag – miskien kan ek dit na jou kant toe stuur?
op Junie 23, 2012 at 11:53 vm | Antwoord Toortsie
Sjoe, ek hou van hierdie skrywe! Het ek misgelees hoe lekker die uitgebraaide kaiings is met baie sout op?
op Junie 25, 2012 at 9:12 vm | Antwoord Dion
Hulle is heerlik, maar mens raak sommer gou trommeldik – ek dink dis maar baie ryk.
op Junie 24, 2012 at 6:52 vm | Antwoord oor voorvadergeeste | Toortsie, Kameel en Bokbaaivygie
[…] heksery, toordokters, ens. Die reaksie was baie uiteenlopend, maar op die ou end het 'n Dion vir my 'n skakel gegee na 'n studie wat iemand namens die Hervormde Kerk hieroor gedoen het. […]
op September 27, 2016 at 8:03 vm | Antwoord Andy Owen
Dit is Andy hier van George in die squid Kaap.
Ek vind dit baie interesant, mag ek vra of min of meer die selfde proses gebruik word al will jy dit gebruik vir kook vet?