Die Slawe Seun Eksperiment in Plato se 'Meno'
Wat bewys die beroemde demonstrasie?
Een van die bekendste gedeeltes in al Plato se werke - inderdaad, in alle filosofie - in die middel van die Meno. Meno vra Sokrates as hy die waarheid van sy vreemde bewering kan bewys dat "alle leer herinnering is" ('n aanspraak dat Sokrates verband hou met die idee van reïnkarnasie). Sokrates reageer deur 'n slawe seun te roep en nadat hy vasgestel het dat hy geen wiskundige opleiding gehad het nie, het hy 'n meetkundige probleem gestel.
Die seun word gevra hoe om die oppervlakte van 'n vierkant te verdubbel. Sy selfvertroue eerste antwoord is dat jy dit bereik deur die lengte van die sye te verdubbel. Sokrates wys hom dat dit in werklikheid 'n vierkant vier keer groter as die oorspronklike skep. Die seuntjie stel dan voor om die sye met die helfte van die lengte uit te brei. Sokrates wys daarop dat dit 'n 2x2 vierkant (area = 4) sal verander in 'n 3x3 vierkant (area = 9). Op hierdie punt gee die seun op en verklaar homself met 'n verlies. Sokrates lei hom dan deur middel van eenvoudige stapsgewys vrae na die korrekte antwoord, naamlik om die diagonaal van die oorspronklike vierkant as basis vir die nuwe vierkant te gebruik.
Volgens Sokrates bewys die seun se vermoë om die waarheid te bereik en dit as sodanig te herken, dat hy reeds hierdie kennis in hom gehad het; Die vrae wat hy gevra is, is eenvoudig "geroer," maak dit makliker vir hom om dit te herinner. Hy voer verder aan dat sedert die seun nie sulke kennis in hierdie lewe verkry het nie, moet hy dit vroeër verwerf het; Trouens, Sokrates sê, hy moes dit altyd geweet het, wat daarop dui dat die siel onsterflik is.
Daarbenewens is wat vir meetkunde getoon word, ook vir elke ander kennistaken: die siel het in een of ander sin al die waarheid oor alle dinge.
Sommige van Sokrates se afleidings hier is duidelik 'n bietjie van 'n strek. Hoekom moet ons glo dat 'n aangebore vermoë om wiskundig te redeneer, impliseer dat die siel onsterflik is?
Of dat ons reeds in ons empiriese kennis het oor dinge soos die evolusieteorie of die geskiedenis van Griekeland? Sokrates self erken wel dat hy nie van sekere van sy gevolgtrekkings kan weet nie. Nietemin glo hy dat die demonstrasie met die slawe-seun iets bewys. Maar doen dit? En so ja, wat?
Een siening is dat die gedeelte bewys dat ons aangebore idees het - 'n soort kennis waarvan ons letterlik gebore is. Hierdie leerstelling is een van die mees betwiste in die geskiedenis van die filosofie. Descartes , wat duidelik deur Plato beïnvloed is, het dit verdedig. Hy voer byvoorbeeld aan dat God ' n idee van Homself op elke gedagte wat hy skep, opneem. Aangesien elke mens hierdie idee besit, is geloof in God vir almal beskikbaar. En omdat die idee van God die idee is van 'n oneindige volmaakte wese, maak dit moontlik ander kennis wat afhanklik is van die idees van oneindigheid en perfeksie, idees wat ons nooit uit ervaring kan opdaag nie.
Die leer van aangebore idees is nou verbind met die rasionalistiese filosofieë van denkers soos Descartes en Leibniz. Dit is hewig aangeval deur John Locke, die eerste van die groot Britse empirici. Boek Een van Locke se Essay on Human Understanding is 'n bekende polemiek teen die hele leerstelling.
Volgens Locke is die verstand by geboorte 'n "tabula rasa", 'n leë leisteen. Alles wat ons uiteindelik weet, word uit ervaring geleer.
Sedert die 17de eeu (toe Descartes en Locke hul werke vervaardig het), het die empiristiese skeptisisme met betrekking tot aangebore idees oor die algemeen die oorhand gehad. Nietemin, 'n weergawe van die leerstelling is herleef deur die taalkundige Noam Chomsky. Chomsky is getref deur die merkwaardige prestasie van elke kind in die aanleer van taal. Binne drie jaar het die meeste kinders hul moedertaal so bemeester dat hulle 'n onbeperkte aantal oorspronklike sinne kan produseer. Hierdie vermoë gaan veel verder as wat hulle geleer het bloot deur te luister na wat ander sê: die uitset oorskry die insette. Chomsky voer aan dat dit wat moontlik maak, 'n aangebore vermoë is om taal te leer, 'n kapasiteit wat intuïtief erken wat hy die "universele grammatika" noem - die diep struktuur wat alle menslike tale deel.
Alhoewel die spesifieke leerstuk van ingebore kennis wat in die Meno aangebied word, min mense vandag vind, is die algemeender beskouing dat ons voorheen 'n paar dinge ken, dit wil sê voor die ervaring. Wiskunde, in die besonder, word gedink om hierdie soort kennis te illustreer. Ons bereik nie stellings in meetkunde of rekenkunde deur empiriese navorsing te doen nie; Ons stel sulke waarhede net deur redenasie vas. Sokrates kan sy stelling bewys deur 'n diagram met 'n stok in die vuiligheid te gebruik, maar ons verstaan ​​dadelik dat die stelling noodwendig en universeel waar is. Dit geld vir alle vierkante, ongeag hoe groot hulle is, waaruit hulle gemaak word, wanneer hulle bestaan ​​of waar hulle bestaan.
Baie lesers kla dat die seun nie regtig ontdek hoe om die area van 'n vierkant self te verdubbel nie: Sokrates lei hom tot die antwoord met vooraanstaande vrae. Dit is waar. Die seun sou waarskynlik nie self by die antwoord kom nie. Maar hierdie beswaar mis die dieper punt van die demonstrasie: die seun leer nie net 'n formule wat hy dan herhaal sonder 'n werklike begrip nie (soos die meeste van ons doen as ons iets sê, "e = mc squared"). Wanneer hy saamstem dat 'n sekere proposisie waar is of 'n afleiding is geldig, doen hy dit omdat hy die waarheid van die saak vir homself begryp. In beginsel kan hy dus die betrokke stelling ontdek, en baie ander, net deur baie hard te dink. En so kan ons almal!