Sabbat of Sondag – Repliek – AntWoord
August 5, 2016 Udo Christelike Teologie en Praktyk, Webjoernaal 2
Ek reageer graag op jou onderstaande kommentaar na aanleiding van my artikel, Is dit Sabbat of Sondag?
“Die eerste Christene (Christus-volgelinge) het op ‘n Sondag, die eerste dag van die Joodse week, begin bymekaar kom (Hand 20:7, 1 Kor 16:2)” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
b) In Hand 20:7 is die Joodse manier van dae tell nie middernag to middernag nie, maar sons ondergang tot sons ondergang, so dit lees: En op die eerste dag van die week [Saterdag aand], het Paulus hulle toegespreek, omdyt hy die volgende dag [Sondag oggend] sou vetrek en hy het sy rede gerek tot [Saterdag] middernag toe. – Hand 20:7
Inderdaad, die vierde gebod is aan Israel gegee sodat hulle die Sabbatdag vir God kon vier (later meer hieroor). Maar jy het blykbaar my punt gemis. Die feit dat die eerste Christene op ŉ Sondag (of eerste dag van die week, en ja, waarby ŉ Saterdagaand ingesluit sou gewees het) bymekaar gekom het, was nie omdat hulle die Sabbatdag op ŉ Sondag wou vier nie. Ek was tog duidelik dat die eerste Christene se aanbidding op die Sondag NIE in die plek van die Sabbat gekom het nie. Die vroeë Joodse Christene het in die begin steeds die Sabbat gehou, maar ook in die gewoonte gekom om addisioneel op die eerste dag van die week, ná die Sabbat, bymekaar te kom om brood te breek, mekaar te bemoedig, die leer van die apostels aangaande Christus te ontvang en Hom te aanbid. Die vraag is of die Christene onder verpligting was om die Sabbat na te kom (later meer hieroor).
Waarskynlik was die byeenkomste waarna Hand 20:7 en 1 Kor 16:2 verwys, inderdaad spesifieke geleenthede om spesifieke redes en nie toe reeds gereelde tipe byeenkomste nie. En tog was dit saam met gedeeltes soos Joh 20:19,26 vroeë aanduidings van ‘n patroon, ŉ gewoonte wat al hoe meer gevestig sou raak – Christene wat op die eerste dag van die week bymekaar gekom het, m.a.w. Saterdagaande ná die Sabbat hoewel veral ook Sondagoggende, volgens die getuienis van die vroeë kerkvaders (sien die verwysings aan die einde wat hieroor meer uitbrei).
“spesifiek om Jesus se opstanding (Matt 28:1,9,10; Mark 16:9; Luk 24:1,13,15; Joh 20:19,26) te herdenk.” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
“Om die waarheid te sê het Christene aan die heel begin beide die Sabbat en die Sondag gedenk. Dit was hoofsaaklik omdat bykans al die eerste Christene Jode was. Aan die begin was die verhouding tussen Jode en Christene goed, maar met die verloop van tyd het hierdie verhouding versleg en al hoe meer nie-Jode tot geloof in Jesus gekom. Dit het tot gevolg gehad dat Christene begin het om slegs die Sondag te gedenk en die Sabbat het in onbruik verval.” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
Dit help nie om maar net simplisties te sê, “Wys my in die Bybel waar daar staan…” of “Daar is niks hiervan in die Bybel nie”. Jy praat graag van ‘konteks’, maar dis duidelik dat jy die ganse historiese agtergrond ignoreer wat ŉ rol gespeel het in hoe die vroeë Christene gedink en opgetree het.
Die Nuwe Testamentiese verwysings wat ek gegee het, dien as die motivering vir waarom die vroeë Christene op die eerste dag van die week begin bymekaar kom het. Die feit dat hulle op die eerste dag van die week bymekaar begin kom het en dat dit spesifiek die Sondag ingesluit het, en die rede daarvoor, word veral uit die skrywes van die vroeë kerkvaders bevestig (weereens, sien die verwysings hierna aan die einde).
Hier is weereens die punt wat jy mis. Daar was geen opdrag van die apostels of Jesus self om die opstandig te herdenk nie, maar dit was wat die vroeë Christene gedoen het omdat veral Jesus se opstanding en Sy verskyning aan hulle so ŉ kern-element uitgemaak het van hul aanbidding en geloof in Jesus. Ek beklemtoon dit weer: Aanbidding op ŉ Sondag het nie in die plek van die Sabbat gekom nie, en aanbidding op ‘n Sondag is ook nie een of ander nuwe “wet” wat Christene moet gehoorsaam nie.
So, waarom dink JY het die eerste Christene op die eerste dag van die week begin bymekaar kom (maak nie saak of dit aanvanklik op Saterdagaande was nie)? Jy kan gerus probeer ontken dat die vroeë Christene op die eerste dag van die week en ook spesifiek op Sondae bymekaar gekom het, maar dan gaan jy al die vroeë kerkvaders as leuenaars moet afmaak.
“Met die koms van Christus is al die Ou Testamentiese wette in Hom vervul (Matt 5:17). Dit beteken dat niemand meer enige wette nakom as ‘n manier om God se goedkeuring te bekom nie (Galasiërs 3).” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
Die vraag is inderdaad wat dit beteken dat Jesus die vervulling van die wet en die profete was. In essensie gaan dit daaroor dat Jesus gekom het om die ware bedoeling van die wet te laat uitkom (dit word spesifieke gesien in die res van Jesus se bergrede vanaf Matt 5:21–7:28). Ek wil juis óók die idee van die huwelik as analogie gebruik vir hoe Jesus die vervulling van die wet is:
Die wet van Moses en die profete is soos ŉ verlowingskontrak (voorhuwelikse kontrak), terwyl Jesus as die vervulling van daardie wet, soos ŉ huwelikskontrak is. Die huwelik word deur ŉ verlowing voorafgegaan, m.a.w. die verlowing antisipeer en dui op die huwelik. Wanneer ŉ mens dan in ŉ huwelik tree word die verlowingskontrak inderdaad beëindig en deur ŉ huwelikskontrak vervang (kyk weer na gedeeltes soos Luk. 24:27,44-46, Kol. 2:14, Ef. 2:15, 2 Kor. 3:7-11, Rom. 10:4, Heb. 8:13, Heb. 10-9-10, Hand. 15:1-11). Maar so ŉ beëindiging moenie verstaan word as dat die voorwaardes en beloftes van die verlowingskontrak skielik ongeldig geraak het of afgeskaf word nie; dis eerder dat die nuwe kontrak die ware bedoeling van dit waarop die ou kontrak dui, ten volle laat uitkom sodat ŉ mens al die voorregte en verantwoordelikhede van ŉ huwelik kan geniet wat nie moontlik was tydens ŉ verlowing nie.
Jesus is dus die vervulling van die wet op die volgende maniere:
God se seremoniële en rituele wette is vervul deur Jesus as finale offer (Heb.10), en,
God se spesifieke verbond met die nasie Israel, wat uitdrukking gevind in die burgerlike wette wat hulle moes gehoorsaam, is vervul deur Jesus as die Middelaar van ‘n Nuwe Verbond tussen God en mense van alle nasies (Heb. 9:15, sien ook 2 Kor. 3:11, Gal. 3:26-29, Rom. 10:12, Kol. 3:11).
Geen Christen wat deel is van God se Nuwe Verbond, staan daarom meer onder enige verpligting om enige wet na te kom nie (Rom. 6:15, Rom. 7:4-6, Gal. 3:2-3, 3:23-25, Gal. 4:4, Gal. 5:1-6,13-14) behalwe die wet van Christus (Gal. 6:2). Ons lewe deur die Gees (Rom. 8, Gal 5:16-26) en gehoorsaam sodoende die wet van die liefde (Markus 12:28-31) – nie die Wet van Moses nie. M.a.w. Israel moes die wet van Moses nakom omdat dit is wat God goedgekeur het; in die Nuwe Verbond dra dit God se goedkeuring dat ons deur die Gees lewe omdat Jesus al die vereistes van die wet, in ons plek, nagekom het. (Terloops, my gebruik van die woord ‘goedkeuring’ is nie verwysend na die manier waarop iemand vryspraak sou kry nie, maar na God se vereiste vir gehoorsaamheid. Ek stem dus heeltemal saam dat Israel onder die Ou Verbond, soos met enigiemand onder die Nuwe Verbond, slegs deur geloof vryspraak gekry het [Rom. 4, Gal. 2:15-16] en nie omdat hulle die wet nagekom het nie.)
So om op te som. Die Wet van Moses (al die morele, seremoniële en burgerlike wette) was spesifiek en slegs aan Israel gegee en vir hulle spesifieke konteks, maar Jesus het gekom as die vervulling daarvan deur ŉ Nuwe Verbond te bewerkstellig wat vir almal wat tot geloof kom geld. Die Ou Verbond tussen God en Israel waarvan die Wet van Moses (red.: saam met die belofte van ‘n nageslag waaruit die Messias sou kom) die kern was, word dus deur die Nuwe Verbond vervang, nie omdat die Ou Verbond ongeldig is nie, maar omdat die Nuwe Verbond waarvan Jesus se lewe, sterwe en opstanding (red.: die Messias wat sou kom), die kern is, die ware bedoeling daarvan demonstreer.
“Mense behoort aan God wanneer die Heilige Gees in hul lewe (Rom 8:9,13-16) kom en dis Hy wat hulle in staat stel om aan God gehoorsaam te wees (Rom 8:4).” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
“Jesus was die enigste persoon wat die vereistes van die wet perfek nagekom het en omdat Hy terselfdertyd ook die vervulling van die wet was, is dit Hy waarna die wet heenwys (Rom 10:4; Gal 3:19,23-25; Ef 2:15).” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
Inderdaad. En niks wat ek gesê het impliseer iets anders nie. Wanneer ons deur die Gees lewe kom ons die wet van Christus (die wet van die liefde) na.
“die feit dat ons nie God se wette perfek kán nakom nie (Rom 8:3-5).” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
Willem, kom ons los maar die snedigheid…“verduidelik gou vir my hoe dit werk”. Ek verduidelik graag hoe ek dinge verstaan, maar gee my maar gerus die voordeel van die twyfel voordat jy dink dat ek ŉ aap is. Is dit reg so?
Goed. Die hele Bybel is een groot getuienis van hoe niemand God se vereistes vir hul lewens kon nakom nie. Trouens, die Skrif verduidelik dat die wet gegee is juis om ons van ons sonde bewus te maak (Gal. 3:19) en dat ons daardeur gevangene gehou en opgepas is (Gal.3:23-25). Maar dit beteken nie dat die wet ŉ mens laat sondig nie, die wet is eerder soos ŉ spieël waarin jy jou eie sonde behoorlik raaksien. Tweedens kan niemand iets doen om van hulle eie sonde verlos te word nie – veral nie deur die wet na te kom nie.
Die enigste manier om van die mag en gevolg van die sonde verlos te word en om dan ŉ heilige lewe te kan leef (let wel, dit beteken nie ŉ sondelose lewe nie, ons is immers steeds deel van ŉ gebroke wêreld), is deur Jesus se versoeningswerk aan die kruis en gevolglik deur die Heilige Gees se teenwoordigheid en krag in ons lewens as wedergebore mense.
So, ek stem heeltemal met jou saam dat Jesus ons nie red van die wet nie, maar van die mag en gevolg van sonde. En tog word ons terselfdertyd bevry van die wet as oppasser, dit is, die slawejuk van wetsonderhouding (Gal. 5).
“Die onderhouding van die Joodse Sabbat is dus nie iets wat mense ná Christus meer hoef na te kom om God tevrede te stel nie (sien ook Kol 2:16–17, Rom 14:5–6a, Gal 4:9–10 Matt 12:8, Mark 2:27).” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
Willem, die konteks van Kol. 2:16-17 het juis te doen met ons as Christene se vryheid in Christus en dat die bepalings oor sekere kosse en heilige dae (spesifiek die Sabbat – vers 16) nie meer belangrik is nie, omdat hierdie dinge bloot ŉ skaduwee is van die Persoon wat sou kom – Christus! Waarom vashou aan ŉ skaduwee as die skaduwee eintlik heenwys na die ware Jakob?!
Willem, gaan lees asseblief weer die konteks van hierdie gedeelte: dit gaan oor die eet van vleis al dan nie, dit gaan nie oor die vas nie.
Die punt wat relevant is tot die Sabbat is die opmerking dat ŉ sekere dag vir sommige mense belangrik is, terwyl ander alle dae as ewe belangrik beskou. M.a.w. as jy een dag uitsonder, dan doen jy so vir die Here, maar as alle dae vir jou ewe belangrik is, dan doen jy ook so vir die Here (vers 6) en dis ŉ saak van jou gewete en nie omdat enige wet so ŉ verpligting op jou as Christen onder die Nuwe Verbond plaas nie. Nou, as Paulus regtig gedink het dat die onderhouding van die Sabbat ŉ essensiële deel uitgemaak het van die Christelike lewenswandel, dan is hierdie tipe opmerking totaal en al onvanpas.
Nee, die punt was nie dat die Galasiërs na hul ou gode teruggegaan het nie (hulle was immers Christene), maar dat hulle deur spesiale dae, maande, seisoene en jare te vier, gewys het dat hulle nie verstaan het dat God in sy Nuwe Verbond nie sulke gebruike vereis nie – hulle is daarvan vrygekoop (sien die konteks van die voorafgaande gedeelte in Gal. 4:3-6).
Jesus het, omdat Hy die Here van die Sabbat was, die seggenskap gehad om dit volgens God se bedoeling daarmee te interpreteer – so ja, Hy het dit nie gebreek nie. Die Fariseërs het duidelik ŉ ritualistiese verstaan van die Sabbat gehad, en daarom dat Jesus die punt maak dat die mens nie vir die Sabbat daar is nie, maar die Sabbat vir die mens. Maar Jesus is ook die vervulling van die Sabbat wat slegs aan die Jode gegee is en slegs ŉ skadu van wat sou kom (Kol. 2:16-17): Jesus is die ware rus wat nou vir almal beskikbaar is (sien Hebreërs 4:1-11). Daarom dat niemand die Sabbat hoef te vier om God tevrede te stel nie. (Sien die volgende artikel: Entering God’s Rest)
“Christene kan op enige dag van die week bymekaar kom” (Sien Is dit Sabbat of Sondag?)
Ek hoop jy begin nou verstaan dat wanneer ek sê, “Christene kan op enige dag van die week bymekaar kom”, dan het daardie byeenkoms en die dag waarop dit gebeur, NIKS met die Joodse Sabbat te doen nie. Christene vier nie die Joodse Sabbat nie, want die Sabbat, soos die besnydenis, was spesifiek net aan Israel gegee.
Dankie, Willem, inderdaad het God gereeld vir Israel beskuldig, onder die Ou Verbond, dat hulle sy wet onteer het. Maar in Christus leef ons natuurlik nie meer onder die Ou Verbond nie:
“Christus het ons bevry sodat ons nou in vryheid kan lewe. Maak seker dat julle vry bly, en moet nie weer onder ŉ slawejuk vasgebind word nie.” Gal. 5:1
Willem, ek het ŉ vermoede dat ons nie langs een vuur sit oor hierdie kwessie nie. Maar ek gaan nie in ŉ ellelange gesprek met jou oor die Joodse Sabbat betrokke raak nie. As jy my standpunt werklik wil verstaan (en die standpunt van die meerderheid van toegewyde en Geesvervulde Christene), dan sal jy dit maklik kan doen deur jou te vergewis van die strekking van artikels soos die volgende:
The Biblical Explanation: A New Covenant
Is the Sabbath required for Christians today?(summary questions and answers)
Study paper on the Sabbath:
Part 1:What do the Scriptures say about the Sabbath?
Part 2:The Sabbath in the Writings and the Prophets
Part 5: Hebrews 4:9 and other questions
Does Mark 2:27 command Christians to observe the weekly Sabbath
Was the Sabbath made for all human beings? (Mark 2:27) (short version)
Why pray not to flee on the Sabbath? (Matthew 24:20)
The Christian Sabbath (booklet):
Chapter 3: Entering God’s rest
The covenants and the Sabbath: the biblical evidence
WHAT ABOUT WORSHIP ON SUNDAY?
From Sunday to Sabbath: the Puritan origins of Sabbatarianism
List of 17th-century English seventh-day churches
SHOULD CHRISTIANS KEEP THE ANNUAL FESTIVALS GOD GAVE ISRAEL?
What the festivals picture(short article)
Typology of the Israelite annual festivals(long article)
Does Zechariah 14 command Christians to keep the festivals?
ARTICLES ABOUT OTHER LAWS
Circumcision: a test case for examining Old Testament laws
A SERIES OF BIBLE STUDIES ABOUT OLD TESTAMENT LAWS
Book: Sabbath, Circumcision, and Tithing: Which Old Testament Laws Apply to Christians?
Chapter 1. The strange variety of Old Testament laws
Chapter 2. Does God make mistakes?
Chapter 3. Circumcision: a new way to keep an old law
Chapter 4. The eternal validity of God’s law
Chapter 5. A Christian council about Old Testament laws – a study of Acts 15
Chapter 6. The biblical explanation: The new covenant makes some biblical laws obsolete
Chapter 7. Hebrews and the change in covenants – a study of Hebrews 7-10
Chapter 8. “The law is holy, just and good” – a study of Matthew 5
Chapter 9. Was the Sabbath commanded at creation?
Chapter 10. The Sabbath and the Ten Commandments
Chapter 11. The prophets and the Sabbath
Chapter 12. Jesus and the Sabbath: Matthew, Mark, Luke, John
Chapter 13. Example of the apostles
Chapter 14. Paul and the Sabbath – a study of Col. 2, Rom. 14, and Eph. 2
Chapter 15. A better way to rest– a study of Hebrews 3-4 – and miscellaneous questions
Chapter 16. Sabbath and Sunday in the early church
Chapter 17. The role of the Ten Commandments in Christian life – a study of 2 Cor. 3
Chapter 18. Mildew, meats, and cleanliness
Chapter 19. Annual festivals
Chapter 20. Tithing – including a study of 1 Cor. 9
Chapter 21. Behavioral expectations in the new covenant
Appendix 1: Brief answers for questions about the Sabbath
Appendix 2: For further reading
More Articles About Old Testament Laws
Six Reasons to Obey God, by Michael Morrison
Matt. 5:17 — How Did Jesus Fulfill the Law?
Dis alles uitgetik hier. Spelling mag dalk sleg wees…
“Inderdaad, die vierde gebod is aan Israel gegee sodat hulle die Sabbatdag vir God kon vier (later meer hieroor).”
Jer 31:33 se,
“But this shall be the covenant that I will make with the house of Israel; After those days, saith the LORD, I will put my law in their inward parts, and write it in their hearts; and will be their God, and they shall be my people. (Jer 31:33)”
“Ons lewe deur die Gees (Rom. 8, Gal 5:16-26) en gehoorsaam sodoende die wet van die liefde (Markus 12:28-31) – nie die Wet van Moses nie. ”
“So, ek stem heeltemal met jou saam dat Jesus ons nie red van die wet nie, maar van die mag en gevolg van sonde. ”
Nee. “So, ek stem heeltemal met jou saam dat Jesus ons nie red van die wet nie, maar van die mag en gevolg van sonde. ”
— 7.4 —
“Let us therefore fear, lest, a promise being left us of entering into his [abode], any of you should seem to come short of it. For unto us was the gospel preached, as well as unto them: but the word preached did not profit them, not being mixed with faith in them that heard it. For we which have believed do enter into [abode], as he said, As I have sworn in my wrath, if they shall enter into my [abode]: although the works were finished from the foundation of the world. For he spake in a certain place of the seventh day on this wise, And God did [cease] the seventh day from all his works. And in this place again, If they shall enter into my [abode]. Seeing therefore it remaineth that some must enter therein, and they to whom it was first preached entered not in because of unbelief: Again, he limiteth a certain day, saying in David, To day, after so long a time; as it is said, To day if ye will hear his voice, harden not your hearts. For if Joshua had given them [to cease], then would he not afterward have spoken of another day. There remaineth therefore a [sabbath-keeping] to the people of God. For he that is entered into his [abode], he also hath ceased from his own works, as God did from his. Let us labour therefore to enter into that [abode], lest any man fall after the same example of unbelief.
Ontslaan in 7.1 (b). As ook,
“All scripture [Dut sluit in Eze 22:26] is given by inspiration of God, and is profitable for doctrine, for reproof, for correction, for instruction in righteousness: That the man of God may be perfect, throughly furnished unto all good works. (2Ti 3:16-17)”
Willem, sien my reaksie hier: Die wet van Moses en die wet van Christus