Woede oor voorstel dat staat kerke reguleerDie NG kerk Tamboerskloof. Foto ter illustrasie: Morné van Rooyen ŉ Organisasie wat hom vir godsdiensvryheid beywer, sê kerkleiers het met skok en woede gereageer op ŉ parlementêre portefeuljekomitee se voorstel dat die regering wetgewing rakende die regulering van kerke strenger maak en kerke sluit, indien nodig. Michael Swain, Freedom of Religion South Africa (FOR SA) se uitvoerende direkteur, beskryf die voorstel as “ŉ blatante oproep vir die staat om godsdiens te reguleer” weens vermeende “misbruik en misdadige bedrywighede” in die godsdienssektor, waar leiers “hulself nie kan reguleer nie”. Die parlement se portefeuljekomitee oor vroue in die presidensie het die afgelope week die voorstel gemaak om wetgewing in te stel om kerke vas te vat wat buite die wet optree. Die kommissie vir die bevordering en beskerming van die regte van kulturele, godsdienstige en taalgemeenskappe (KGT-regtekommissie) het die komitee op die hoogte gebring van die kommersialisering van godsdiens en die misbruik en uitbuiting van mense se geloofstelsels. Hoewel onderlinge oorsigmeganismes voordele inhou, sal dit nie in dié geval werk nie omdat die kerk met die beginsel van vergifnis werk. Die portefeuljekomitee het gesê regulasies en onderlinge oorsigmeganismes soos deur die KGT-regtekommissie voorgestel, sal nie in die huidige stelsel werk nie. Die komitee is van mening godsdiensleiers sal hulself nie kan reguleer nie. “Hoewel onderlinge oorsigmeganismes voordele inhou, sal dit nie in dié geval werk nie omdat die kerk met die beginsel van vergifnis werk. ŉ Veel strenger stelsel moet bedink word,” het die komitee gesê. Die komitee het ŉ beroep op die regering gedoen om wetgewing strenger te maak en kerke te sluit wanneer dit nodig blyk te wees. Lede van die komitee het gemeen kerkleiers het nie waar nodig standpunt ingeneem teen vergrype in kerke nie, onder meer teen seksuele misbruik. Hulle vra die regering moet ŉ Godsdienswet oorweeg, registrasie van kerke by ŉ raad binne ŉ wetlike raamwerk instel en voorsiening vir ŉ klagteprosedure maak. ŉ Beroep is op munisipaliteite gedoen om ordonnansies streng toe te pas en te verhoed dat kerke hul sake bedryf in gebiede wat nie vir dié doel opsygesit is nie. Komiteelede het gesê munisipale wetgewing kan onmiddellik ingespan word om kerke toe te maak. Die komitee wil ook hê die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) moet toesien dat kerke alle nodige belastings betaal. Thoko Mkhwanazi-Xaluva, voorsitter van die KGT-regtekommissie, het gesê hulle onderhandel met die SAID om te kyk of dit moontlik is om ŉ eenheid te stig wat spesifiek met kerke sal werk. Die godsdiensgemeenskap het die reg om te weet of dit die toekoms is wat ons onder ŉ ANC-regering kan verwag. Swain sê dis “kommerwekkend en heeltemal onvanpas” dat die portefeuljekomitee ná net een vergadering met die voorsitter van die KGT-regtekommissie ŉ oproep sal doen vir staatsregulering van godsdiens. “Dit maak ŉ bespotting van die demokrasie en is ŉ belediging vir die godsdiensleiers wat tot dusver aan die demokratiese proses met die portefeuljekomitee oor samewerkende regering en tradisionele aangeleenthede deelgeneem het.” Hy meen die vrouekomitee se uitlatings is “duidelik vyandig jeens die godsdienssektor”. “As dit deurgevoer word, sal dit die grondwetlike godsdiensvryheid van Suid-Afrikaners vernietig. Die godsdiensgemeenskap het die reg om te weet of dit die toekoms is wat ons onder ŉ ANC-regering kan verwag.” Swain sê die komitee se uitlatings is selfs meer kommerwekkend in die lig van onlangse verwikkelinge in Angola, waar die regering wetgewing aanvaar het ingevolge waarvan net predikante met ŉ graad in teologie as godsdienspraktisyns erken sal word. Kerke met minder as 100 000 lede sal ook gedwing word om te sluit. Dieselfde het vroeër vanjaar in Rwanda gebeur, wat tot die sluiting van 6 000 kerke gelei het.