Produsente is oor die algemeen prysnemers en met die toenemende styging van insetkoste heers daar bekommernis oor of inkomste die koste kan dek. Omdat produsente prysnemers aan die inset- sowel as die uitsetkant is en daarom nie veel aan insetpryse kan doen nie, sal maniere gevind moet word om insette optimaal aan te wend. Alternatiewe opsies sal ook oorweeg of toegepas moet word om produktiwiteit 'n hupstoot te gee.
Die veranderlike koste is gewoonlik daardie koste wat maklik met die vertakking geassosieer word. In die gewasvertakkings sal veranderlike koste byvoorbeeld bestaan uit saad, kunsmis, onkruiddoder en diesel. Die afgelope paar jare is heelwat nuwe veranderlike koste tot die vertakkings bygevoeg, soos byvoorbeeld verskansingskoste, bemarkingskoste en oesversekering, om net 'n paar te noem.
In die tabel word die produksiekoste van 'n 3,5 ton/ha en 4,5 ton/ha opbrengsmikpunt ten toon gestel. Indien hierdie prys teen die begrote insetkoste realiseer, moet die produsent vir albei, die GM-vrye mielies en GM-mielie (stapelgeen), 'n minimum van ongeveer 3,5 ton/ha stroop om gelyk te breek.
Let daarop dat Graan SA se begrotingsmodel volledig is en grotendeels alle koste wat deur produsente aangegaan kan word, in ag neem. Indien 'n opbrengs van 3 ton/ha behaal word, sal 'n Safex-prys van R2 330/ton vir GM-vrye mielies en 'n prys van R2 414/ton vir GM-mielie (stapelgeen) nodig wees om gelyk te breek.
Die derde kolom van Tabel 1 bevat die insetkoste vir die verbouing van sonneblom. Sonneblompryse vir Mei 2013 word tans goed ondersteun deur internasionale en plaaslike markfaktore. 'n Mei 2013 Safexsonneblomprys van R4 670/ton is gebruik, wat 'n prys van ongeveer R4 421/ton in die produsent se sak beteken ná inagneming van die vervoerdifferensiaal, hanteringskoste en bemarkingskommissie.
Die derde kolom van Tabel 2 illustreer die uiteensetting van insetkoste vir die verbouing van sojabone. Aannames wat met die opstel van die sojaboonbegroting gemaak is, is dat 50% van die saad deur produsente teruggehou is, terwyl die ander 50% gesertifiseerde saad is.