PressReader - Baba & Kleuter: 2018-06-01 - Ba­ba se ont­wik­ke­ling: 2de tri­mes­ter
Ba­ba se ont­wik­ke­ling: 2de tri­mes­ter
In deel twee van ons kort reeks oor die ont­wik­ke­ling van jou on­ge­bo­re ba­ba be­kyk ons die twee­de tri­mes­ter. Dis wan­neer jy be­ter be­gin voel en meer e­ner­gie het. Jy be­gin ook nou vir die eer­ste keer reg­tig swan­ger lyk, want in jou maag is jou aap­stert wild
Baba & Kleuter - 2018-06-01 - INHOUD - DEUR TINA OT­TO
Jou ba­ba het nou so te sê ten vol­le ont­wik­kel. Al­les is waar dit moet wees. Sy of haar ge­slag is sig­baar, maar kan nog moei­lik wees om op die so­nar raak te sien.
Jou ba­ba be­weeg met me­ning, hoe­wel jy dit in die mees­te ge­val­le nie voor die vyf­de maand sal voel nie.
Sy been­groei neem vin­nig toe en hy is om­trent so groot soos ’n aar­bei, al is jy nog net 13 we­ke swan­ger.
Fyn, dons­ag­ti­ge haar­tjies ge­naamd la­nugo be­gin jou ba­ba se he­le ly­fie be­dek, aan­vank­lik ver­al by die wenk­broue en bo­lip.
Sy ge­sig­gie lyk nie meer soos dié van ’n vis­sie nie, maar ál meer soos ’n mens s’n na­ma­te die o­gies na­der aan me­kaar be­weeg.
Die kop be­gin sta­di­ger groei en die res van die ly­fie groei nou om in te haal. Die in­ge­wan­de, wat aan­vank­lik in ’n swel­ling in die na­el­string ont­wik­kel het, be­gin nou na jou ba­ba se buik­hol­te skuif.
S­maak­knop­pies is reeds op die tong teen­woor­dig. U­ri­ne word ge­pro­du­seer en in die vrug­wa­ter uit­ge­skei. ’n Klein bie­tjie so­lie­de af­val ver­sa­mel reeds in jou ba­ba se in­ge­wan­de. Hy kan sy vin­ger­tjies in ’n vui­sie krul en selfs sy duim suig.
Ba­ba se vel­le­tjie is so deur­sig­tig dat die on­der­lig­gen­de are sig­baar is. In hier­die sta­di­um het sy nog geen vet nie. Sy frons, trek ge­sig­te en maak lip­be­we­gings.
Die kop stut nie meer op die lyf nie en het al ver­der ont­vou. Hoe­wel daar reeds s­maak­knop­pies op die tong is, werk dit nog nie, maar die speek­sel­klie­re werk wel.
Die ge­slags­de­le het nou dui­de­lik ge­noeg ont­wik­kel dat dit met ’n ho­ë­re­so­lu­sie­skan­de­ring ge­sien kan word as jou ba­ba reg lê.
Die in­ter­ne ge­slags­de­le ont­wik­kel klaar. Jou ba­ba kan nou die na­el­string vas­gryp en ál meer spie­re en been­de­re ont­wik­kel. Hoe­wel sy al baie rond­be­weeg, voel jy nog niks nie.
Jou ba­ba groei in die vol­gen­de we­ke bui­ten­ge­woon vin­nig, maar haar ge­wig neem taam­lik sta­dig toe. ’n Spe­si­a­le soort vet wat bruin­vet ge­noem word, be­gin in die lig­gaam vorm. Dit is ryk aan sel­struk­tu­re wat jou ba­ba warm hou.
Die se­nu­sel­le in die brein het nou op­hou ver­deel en hul mak­si­mum hoe­veel­heid be­reik. Van nou af sal hul­le ver­min­der na­ma­te hul­le ge­snoei word om die brein nor­maal te laat funk­si­o­neer.
Mi­ë­lien, die be­lang­ri­ke vet­te­ri­ge ske­de wat die se­nu­sel­le be­dek en be­skerm, be­gin nou vorm. Dit stel die se­nu-im­pul­se in staat om vin­ni­ger en ver­der van en na die brein te be­weeg.
Die di­a­frag­ma be­weeg op en af. Teen die ein­de van die vier­de maand is jou uit­ge­strek­te fe­tus so­wat 25 cm lank.
Van dié week af be­gin jou ba­ba met me­ning ’n vet­voor­raad op­bou. Die lon­ge is sta­dig­aan be­sig om te ont­wik­kel, maar a­sem vrug­wa­ter in ter­wyl sy haar suur­stof nog deur die na­el­string van jou af kry.
Die im­muun­stel­sel het be­gin werk en jou ba­ba be­gin nou om ’n wak­ker- en-slaap­si­klus te ont­wik­kel.
Die vrug­wa­ter neem toe. Hoe­wel jou ba­ba se ore nog nie ten vol­le ont­wik­kel het nie, is daar be­wy­se dat ba­bas nou al op klan­ke be­gin re­a­geer.
Mei­sies se ei­er­stok­ke vorm, en jou ba­ba kan hik en haar duim suig.
In die ko­men­de we­ke ver­an­der die fe­tus se voor­koms heel­wat en be­gin sy ál meer soos ’n mens lyk.
Die o­lie­pro­du­se­ren­de klie­re be­gin werk en skei ’n s­meer af wat met die dooie vel­sel­le meng om ’n wit la­gie op die vel te vorm wat ver­nix ge­noem word.
Die ver­nix be­skerm jou ba­ba se vel en met die ge­boor­te sal jy dit nog kan sien, ver­al in die vou­tjies van ba­ba se lyf.
Die bui­ten­ste ge­slags­de­le is nou heel­te­mal wat dit moet wees, so­dat jy jou ba­ba se ge­slag op die so­nar kan sien.
Ba­ba is nou baie ak­tief en kan let­ter­lik bol­le­ma­kie­sie slaan en skop. Sy is eg­ter nog baie ma­er en weeg net om­trent 500 gram.
Haar be­we­gings word ál ster­ker en meer ge­ko­ör­di­neerd na­ma­te die se­nu­wee­stel­sel meer vol­was­se word.
Jou ont­wik­ke­len­de ba­ba be­gin nou sta­di­ger groei. Haar lig­gaams­de­le is klaar ge­vorm en moet nou meer vol­was­se raak.
Na­ma­te jou ba­ba vrug­wa­ter sluk, be­gin ál meer me­ko­ni­um in die derm­ka­naal op­bou. Dit is die be­gin van jou ba­ba se heel eer­ste stoel­gang en is ’n don­ker groen­swart kleur.
Jou ba­ba se ly­fie is nou heel­te­mal be­dek met la­nugo, die fyn, don­si­ge haar­tjies wat hom warm help hou. Na­ma­te meer vet vorm, word die vel min­der deur­sig­tig.
Oog­ha­re kan ge­sien word en sy hart­klop kan nou met ’n s­te­to­skoop ge­hoor word.
Selfs al het jou ba­ba vet on­der sy vel, lyk hy steeds oud en ver­rim­peld. Sy brein­gol­we be­gin nou al aan dié van ’n pas­ge­bo­re­ne her­in­ner.
Jou ba­ba se skop­pe is nou baie har­der. Die lon­ge word ál meer vol­was­se so­dat hul­le met ge­boor­te ge­reed is om die eer­ste werk­li­ke a­sem­teug vol lug te neem.
Teen 24 we­ke het die fe­ta­le lon­ge al be­gin om sur­fak­tant te maak, ’n stof wat nood­saak­lik is vir a­sem­ha­ling om­dat dit op­per­vlak­span­ning ver­laag en so die lon­ge help uit­sit en lug in­neem.
Die se­nu­stel­sel word ál meer vol­was­se en jou ba­ba kan vir har­de ge­lui­de skrik. Hy kan sy o­gies oop- en toe­maak.
Hy sluk steeds vrug­wa­ter en sy hart pomp el­ke dag so­wat 30 li­ter bloed deur sy lyf.
Die ge­hoor­been­tjies in sy oor­tjies het reeds hul vol­was­se groot­te be­reik en die ge­hoor­se­nu­wees werk ten vol­le.
Jou ba­ba is nou so groot soos ’n klein pa­pa­ja.
Jou ba­ba word ál gro­ter en sit fluks ge­wig aan. Die groei­en­de brein be­gin plooi­tjies vorm ten ein­de in die ske­del te pas.
Die lon­ge is nou in staat om uit te sit en het ’n groot op­per­vlak waar suur­stof deur die bloed op­ge­neem word.
Die soek- en suig­re­fleks tree in wer­king. Dit laat jou ba­ba na die bron van kos draai wan­neer sy ge­bo­re is en speel ook ’n rol in voeding en spraak. Dit help die im­muun­stel­sel ver­sterk en is tot d­rie of vier maan­de ná ge­boor­te nog aan­we­sig.
Jou ba­ba raak nou van lig en don­ker be­wus en re­a­geer met oor­ga­we op jou stem, be­we­ging en mu­siek.
Die se­nu­stel­sel word ál meer vol­was­se en jou jap­snoet kan nou haar eie lig­gaams­tem­pe­ra­tuur re­gu­leer. Sy sal bin­ne ’n breuk­deel van ’n se­kon­de op ’n har­de ge­luid re­a­geer.