Droogtehulp ‘hopeloos’ te min vir omvang van krisisPres. Cyril Ramaphosa. Die regering het vroeër vanjaar R260 miljoen beskikbaar gestel vir droogtehulp, ŉ bedrag wat pres. Cyril Ramaphosa in sy weeklikse nuusbrief sê “hopeloos te min” is. Ramaphosa het die Waterberg-streek in Limpopo verlede week besoek. Hy sê inwoners van die streek het water – as ŉ manier om hul inkomste te verseker, ondernemings aan te dryf, landbou aan die gang te hou en selfs om Medupi, die wêreld se vierde grootste steenkoolaangedrewe kragsentrale in bedryf te hou – deurlopend as ŉ groot bron van kommer geopper. Ramaphosa sê in sy nuusbrief Suid-Afrika se gemiddelde reënval van 500 mm per jaar, in vergelyking met die internasionale gemiddeld van 860 mm, plaas die land in die 30ste posisie van droogte lande ter wêreld. “ŉ Dekade lange droogte het ongelooflike druk op ons waterstelsel geplaas en het ŉ verwoestende uitwerking op landbou en gemeenskappe, veral in die Oos-Kaap, Noord-Kaap, Wes-Kaap, Vrystaat en Mpumalanga, gehad. “Damvlakke is tans op 58%, in vergelyking met die 69% waarop dit ŉ jaar gelede gestaan het. “Ons bestaande waterstelsel is reeds oorbenut, terwyl gebruik toeneem weens ŉ groeiende bevolking en al hoe meer huishoudings wat van water voorsien word. Saam met die verslegtende uitwerking van klimaatsverandering staar ŉ moeilike situasie ons in die gesig,” het Ramaphosa gesê. “Tensy ons ingrypende stappe doen om water spaarsaam te gebruik en doeltreffende gebruik aan te moedig, gaan wateronsekerheid die grootste ontwikkeling- en ekonomiese hindernis nóg in die land word. Dit gaan ons huidige kraguitdaging soos ŉ vulletjie laat lyk.” Die president het gesê hoewel groot vordering die afgelope 25 jaar gemaak is om water aan Suid-Afrikaners te voorsien, is die verslegtende gehalte daarvan ŉ groot bron van diensleweringsoproer. “Ons moet toegang tot water vir gemeenskappe verbeter, infrastruktuur opgradeer en water beter bestuur, of burgerlike onrus gaan volg.” Ramaphosa sê water is nie net broodnodig vir mense om te oorleef nie, dit is ook uiters belangrik om die ekonomie aan te dryf. (Foto: Jimmy Chang/Unsplash) Die president sê tydens sy besoek aan Lephalale het die sakegemeenskap herhaaldelik gesê dat ekonomiese vooruitgang gestrem word deur die droogte, swak water-infrastruktuur en vertragings met die verkryging van waterlisensies. Ramaphosa sê die wagtydperk het reeds beduidend verminder. Die Nasionale Rampbestuursentrum koördineer ook maatreëls om die uitwerking van die droogte te probeer versag. Projekte, soos die sink van boorgate en die voorsiening van watertenks, is aan die gang, terwyl aanvraag deur waterbeperkings en rantsoenering bestuur word. Hy sê munisipaliteite installeer ook grootmaatmeters by reservoirs, herstel lekplekke, verlaag waterdruk en gradeer bestaande infrastruktuur op. Op lang termyn, en as die droogte voortduur, gaan nuwe tegnologie ingespan moet word om die uitwerking daarvan teen te werk. “Om watersekerheid in die toekoms te verseker, gaan ons nagenoeg R126 miljard vir infrastruktuur benodig. Varswaterbronne raak al hoe minder en ons gaan fokus op projekte wat ons hulpbronmengsel kan uitbrei.” Ramaphosa gee ook toe dat wanbestuur van waterbronne en korrupsie ŉ groot rol gespeel het in die benarde situasie waarin die land hom tans bevind. (Argieffoto: Pierre Brink) Net verlede week het die Spesiale Ondersoekeenheid (SOE) toegeslaan op die Lepelle Noordelike Waterraad in Polokwane, ŉ R2 miljard-projek wat deur bewerings van grootskaalse bedrog geteister word en toe tot stilstand gekom het. “Verantwoordbaarheid gaan afgedwing word as deel van die plan om integriteit in die sektor te herstel.” Die president het ook gewone Suid-Afrikaners gevra om water spaarsaam te gebruik. “Indien ons versuim om dit te doen, gaan ons binnekort in ŉ erger situasie wees as Samuel Taylor Coleridge se antieke seevaarder in die ‘Rime of the Ancient Mariner’, toe dié geween het: ‘Water, water everywhere, nor any drop to drink’*. “Tensy ons nóú optree, gaan ons dalk nie enige water oorhê nie.” *Die antieke seevaarder was omring deur soutwater wat hy nie kon drink nie.