Munhu loyi a nga muaka-tiko wa Afrika Dzonga hi ku va mutukulu i munhu loyi a nga velekeriwa ehandle ka Afrika Dzonga eka vatswari lava wun'wana wa vona a a ri muaka-tiko wa Afrika Dzonga. Ku velekiwa ka n'wana ku fanele ku rejistariwile hi ku landza nawu wa ku velekiwa na ku lova wa Births and Deaths Registration Act, 1992. Hi kungu ra tsalwa ra novhele ku vuriwa ndlela leyi mutsari a kunguhateke ha kona ku hi paluxela hungu ra tsalwa ra novhele ra yena. Kungu swi vula ndlela leyi timhaka leti ti humelelaka ti nga na vuxaka ha kona. Ku humelela ka mhaka yo karhi swi va swi vangiwa hi ku va ku humelerile swo karhi. Leswi swi endla leswaku timhaka leti ti humelelaka ti va ti lukekile, ti khomanile onge i swintambhya-ntambhyana leswi swi vaka swi lukiwile hi pume. Minongonoko yo kota ku fikelela yi ta engeteriwa, naswona pfhumba ra Matimu yo Rungula ya ta ya mahlweni hikuva ku na timhaka to tala leti nga si ku tsariwaka eka matsalwa eka nkarhi wa sweswi. Mimfungho yo engetela ya rixaka yi ta nghenisiwa lembe leri naswona hi ta tirha hi tiyimisele ku endla mfungho wu va wu nga ngheneli hi timhaka ta matiko ya le handle no wu endla wu ri wa xi-Afrika hi laha swi nga ta koteka ha kona.?