Tharina Terblanche: Kom uit die koelte uit! - ProAgri
by Annemarie Bremner 18th December 2017, 2:49 pm 3.3k Views Comments Off on Tharina Terblanche: Kom uit die koelte uit!
Planttyd op Vryheid! Tharina Terblanche van Sasolburg en haar span is gereed vir 'n dag se plant met Dekalb-saad.
Sy het "in die koelte" grootgeword, want daar was 'n pa en vier broers wat die buitewerk op die plaas gedoen het, maar Tharina Terblanche het verseker uit die koelte beweeg na die sonskyn van sukses as boer in eie reg.
"As enigste dogter moes ek maar my ma in die huis help en al die tradisionele vrouedinge doen en as ek uitgegaan het, moes ek 'n kappie dra; nie 'n hoed nie – 'n regte kappie wat my ma gemaak het," vertel sy.
Oor die kappiedraery is Tharina vandag glad nie spyt nie, want haar sprankelende gelaatstrekke verraai glad nie haar 66 lewensjare nie. Haar raad aan ander vroue wat boer is ook onomwonde: "Pas julleself en julle velle op, die son is hard."
Tharina het in die Sasolburg/Parys-distrik waar die Claassen-familie al 170 jaar lank boer en woon, grootgeword, maar sy het eers ernstig begin boer toe sy as enkelouer van 'n jong seun haar eie stukkie grond in dieselfde omgewing aangekoop het.
"My eerste oes was 19 speenkalwers waarvoor ek 'n duisend rand elk gekry het. Ek het my pa gebel en gesê ek dink as ek so aanhou sal ek darem vir myself en my kind kan sorg."
Vandag is sy steeds 'n beesboer, plant graan op 2 500 hektaar en hou so 5 000 lêhenne aan, "net om die omgewing van eiers te voorsien".
Een van die afsetpunte is Tharina Winkelsentrum in Vaalpark net buite Sasolburg, wat ontstaan het toe Tharina 'n slaghuis wou oopmaak. Sy sê daar was nie ander winkels in die omgewing nie en sy het besluit om van die begin af 'n sentrum met 'n supermark te begin, sodat dit nie net nog 'n kafee op die hoek sal wees nie.
Tegnologie en ondervinding maak die verskil
Aanvanklik het Tharina met Afrika-nerbeeste geboer en sy was later baie betrokke by die groei in die Nguni-ras se gewildheid. Sy was ook saam met haar broer by 'n leerlooiery betrokke, maar deesdae is haar klem op vleisproduksie. Haar kudde bestaan nou hoofsaaklik uit Beefmasters.
"Op die ou end verkoop 'n mens gewig en nie velle of horings nie," sê sy. Sy beskryf haarself as grasboer en vleisprodusent en haar doel is swaarder speenkalwers en meer produksie van dieselfde veld af. Sy sê daar is ook nie iets soos 'n slegte bees nie, net 'n slegte baas!
Haar beeste is na aan haar hart, maar sy geniet deesdae die saaiboerdery amper net soveel, veral met die nuwe tegnologie wat boerdery aansienlik makliker maak. Die tegnologie behels meganisasie, saadontwikkeling, navorsing oor grondbehoeftes en presisieboerdery.
"Dit is moeilik om te sê watter faktor die meeste bydra, maar toe ek in 1990 begin boer het, het ek so een ton per hektaar mielies gestroop en deesdae is sewe ton per hektaar glad nie vreemd nie."
Tharina gebruik van die begin af Dekalb-saad, want dit gee die verlangde resultate, die maatskappy se dienslewering is goed en die GMO-tegnologie het die bestuur van haar saaiboerdery baie makliker gemaak. Sy plant wit- en geelmielies met hulle gepaste toevlugsoorde. Sy sê haar wit staatmaker is tans DKC77-77BR en vir geel verkies sy DKC80-40BR.
Sy steun op die aanbevelings van die kundiges en kyk na kultivarproewe wat in die omgewing uitgevoer word.
ProAgri is gulhartig in Tharina se kantoor verwelkom en ons het lekker gesels oor 'n braaihoendertjie.
Nog 'n stukkie raad aan vroueboere en enige ander boer is: "Praat met jou buurmanne, hoor wat het hulle ondervind, leer by hulle en deel jou kennis." Sy het nog nooit 'n probleem gehad dat die manne in die landbou op haar neersien nie: "Hulle respekteer my as boer en as vrou, want ek probeer nie iets anders wees as wat ek is nie."
Sy sê saad is eintlik die maklike deel van die boerdery, want jy neem net een besluit vir die hele seisoen en met die goeie Dekalb-saad is jou resultate voorspelbaar, mits jy al die ander goed reg doen. Bemesting en onkruidbeheer is die groot uitdaging, want dit is iets wat heeltyd bestuur moet word.
Sy is tans so twee derdes op die presisiepad en gebruik stroperdata om kalk en kunsmis wisselend toe te dien. Nogtans glo sy jy moet voortdurend jou oog op die plante hou en kyk of dalk nie dalk geel blare is of enige ander tekens dat die plante voedingstowwe kort nie.
Tharina sê akkerbou bly 'n geweldige risiko, want jy moet maar jou kanse waag met die weer en dan moet jy 100% geloof hê. Na twee jaar se kwaai droogte het hulle verlede jaar 'n jubeljaar gehad, maar met ProAgri se besoek was dit te droog om te plant.
Hulle het voortgegaan met die sojabone, maar moes eers wag vir 'n bietjie klammigheid voor die mielieplantery kon hervat. 'n Driejaar wisselbousiklus word gevolg en elke derde jaar word die grond diep losgemaak met die skeurploeg. Die res van die tyd word 'n vlakker strookbewerking gedoen met bemesting in die plantvoor.
Haar bewerking verskil egter ook van plek tot plek en jaar tot jaar, afhangend van grondontledings en tipe grond – haar lande wissel van klei tot sand.
Met betrekking tot meganisasie verwelkom sy veral die nuwe trekkertegnologie en haar jongste toevoeging is 'n Fendt 1042. Sy klim graag self agter die stuur in en sê toe sy begin boer het, was sy maar net te dankbaar as die trekker 'n dakkie gehad het, maar nou is alles so gerieflik en maklik om te gebruik.
Die ander sê-ding wat Tharina graag gebruik is dat 'n hoekpaal net so sterk is soos sy stutpale. Sy het goeie bestuurders wat omsien na die dag tot dag bestuur van die boerdery en sy steun sterk op hulle en haar lojale span werkers. Dit is ook duidelik dat sy goed omsien na die mense wat vir haar werk.
Tharina se laaste raad aan jong boere en vroue wat begin boer is om net nooit moed op te gee nie: "Ek is 66 jaar oud en my boerdery begin nou eers momentum kry!"
Wat is 'n boerdery sonder kleinkinders? By Tharina is klein Tharina (9), Kerneels (14) en Albert (12).
Tharina is steeds aktief betrokke by die daaglikse bestuur van haar plaas en sy verwelkom die hedendaagse tegnologie met betrekking tot presisieboerdery.