Enkelkaartjie uit die Dal van Doodskaduwee
Een van die dinge wat as evangelie aan my voorgehou is toe ek nog 'n goeie Afrikaner-seun in die voorbanke van die N.G. Kerk was, was dit: dat die Here sy kinders nie bo hulle vermoë versoek of beproef nie. Deur Koos Kombuis
Se moer. Vandag weet ons: God beproef mense tot in die afgrond in. Slaan enige koerant oop, en jy hoor van arme siele wat beproef is tot way beyond hulle endurance level.
Dis natuurlik 'n ope vraag of dit Sy skuld is, en eindelik maak dit nie saak nie. Blaam is 'n spel van verloorders.
Die punt is: elke mens het 'n afsnypunt. 'n Punt wat bereik word wanneer jy vir jouself sê: Tot hiertoe het ek blymoedig gebly. Tot hiertoe het ek geglo, en gehoop, en deur die Dal van Doodskaduwee gewandel met 'n lied in die hart (liefs iets ligs en vroliks, soos "Ek Wil My Baby Hê Vanaand" deur Nicolis Louw) en tot op datum was my siel mooi regop in my soos 'n dassie wat langs die pad staan en pen-orent kyk na die karre way verby-ry.
Maar nou het hierdie ding met my gebeur, en ek is gebroke, platgeslaan, finito. Die wiel het in die put geval. Die sprinkaan sleep homself met moeite voort. Die pawpaw het die fên behoorlik gestrike. Humpty Dumpty het sunny side up van die muur af gebliksem.
Wat is dit wat mense finaal laat besluit om Suid-Afrika permanent te verlaat, en hoe voel dit om daardie versadigingspunt van volslae keelvolgeit te bereik?
Ek praat nie net van ouens wat gehijack en gebliksem en aangerand is ter plaatse nie. Ek praat ook van gewone mense, en baie van hulle is vriende van my, wat nou al sê maar 'n stuk of tien jaar in Londen sit, en wie skielik eendag voor die verskriklike wete te staan kom: ek gaan dalk nooit terug Suid-Afrika toe nie. Want ek is gevestig hier. Ek het vriende gemaak, ek het 'n goeie job, ek is uit die stamland uitgesteggie, en all of a sudden there's no turning back…
Ek weet nie hoe dit voel nie. Is dit soos 'n egskeiding? Is die besef traumaties of bloot saaklik? Gaan dit gepaard met 'n rush of emotion, of is dit eerder 'n afsluit van die denke, 'n ontkenning van die sensasies wat spring van sinaps tot sinaps?Want dit is waar: elke mens het sy afsnypunt. Enige ou kan by die plek in sy lewe kom waar hy weet: dit was die laaste strooi, fokkit.
Ja, selfs ek, wat nog rasend gelukkig in Afrika is (al het hulle drie keer by my huis ingebreek en al styg die rentekoers tot by vyfhonderd persent en al veroorsaak toenemende kragonderbrekings dat ek glad nie my nuutste roman kan klaar tik nie), ek het my drempel.
Maar waar IS daardie drempel presies? Wat moet gebeur voor ook EK my tasse pak, my favorite pantoffels inlaai, en my versameling Beyerskloof-wyne laat courier na die (minder) sonnige kuste van 'n ander kontinent?