Natuurlike plaagbeheerNatuurlike plaagbeheer in groentetuine laat ŉ mens baie dink aan natuurlike gesondheidsorg by mense. Soos met mense, is ŉ sieklike plant meer geneig om siektes op te doen en is daar omstandighede wat maklik tot siekte lei. Plaagbeheer is ŉ geïntegreerde benadering tot plantgesondheid, met behandeling wat slegs in krisisgevalle gedoen word. Die plae wat die meeste skade aanrig is virusse, swamme en insekte. Die enigste raad is dat voorkoming nie beter as genesing is nie. Saadmaatskappye moet verseker dat hulle nie besmette saad verkoop nie. Hulle bestee ook baie geld daaraan om kultivars te kweek wat teen die belangrikste virusse bestand is. Virusse teiken swakker plante, maar as dit nie onder beheer gebring word nie, kan sterk plante ook mettertyd deurloop. Die enigste raad is dus om virusbestande kultivars en gesonde plante te plant. Dis natuurlik geen waarborg nie, want virusse verander vinnig, sodat selfs “bestande” saad nie altyd virusbestand is nie. Swamme is ŉ onontbeerlike deel van die ekologie. Dit voed gewoonlik op dooie plantmateriaal en help om dit in die kosbare humus, wat soveel voordele inhou, te omskep. Sekere swamme is nuttige voedselbronne, soos sampioene en truffels. Ander doen onopsigtelik goeie werk om hifes in die plantmateriaal in te stoot en harde plantmateriaal te ontbind. Ongelukkig is daar ook swamme wat op lewende plantmateriaal teer. Dit is hierdie swamme wat skade in ŉ groentetuin kan aanrig. Omdat swamme in klam toestande floreer, help dit om só te besproei dat blare droog bly. Dit help ook as plante ver genoeg van mekaar staan sodat dit vinnig droogwaai. ŉ Mens moet onthou dat plante vog vrystel wanneer dit transpireer en dat die voginhoud in die lug somtyds baie hoog kan wees. Daarom is ventilasie tussen plante so belangrik. Sekere tamaties en boontjies is van nature geneig om te rank, terwyl ander ŉ bosagtige vorm het. Die rankers moet ŉ struktuur kry om teen op te rank, anders lê die plant oorhoops met homself en trek swamme aan. Kommersiële swamdoders is dikwels kopergebaseerde spuitstowwe. As die gebruiksaanwysings noukeurig gevolg word, is dit nie ŉ gesondheidsrisiko vir mense nie. Insekte is ook ekologies onontbeerlik. Hulle is klein organismes wat oor die algemeen ŉ kort lewensiklus het. Hul getalle volg ŉ tipiese fees-of-hongersnoodpatroon – wanneer ŉ spesifieke spesie se kos volop is, beleef hulle ŉ bevolkingsontploffing wat voortduur totdat die bron uitgeput is. Dan sterf hulle ewe vinnig weer uit. Groot landerye van net een gewas (monokulture) is vir die insekte wat daarop teer, ŉ uitnodiging. Reuk en sig is die sintuie wat hulle na hul kos lei. Voedselbronne kan vir insekte versteek word deur plante wat op ŉ ander hoogte groei of wat ‘n oorweldigende reuk afgee, tussen die hoofgewasse te plant. Afrikanerblomme en kakiebos het albei hierdie kenmerk. Sommige plantmaats is juis maats vanweë hierdie kenmerk. ŉ Mens moet altyd onthou die blote teenwoordigheid van ŉ bepaalde insek beteken nie jy het met ŉ plaag te doen nie. Dit is belangrik om dop te hou wanneer die voorkoms daarvan ekonomies belangrik word voordat mens optree. Teks uit Groente van tuin tot tafel, Wynand Boshoff (LAPA Uitgewers, 2016) Lees hier hoe om jou eie kompos te maak Bestel dié boek aanlyn by www.lapa.co.za of skakel LAPA Uitgewers direk by 012-401-0700.