2011-07-02 07:45 Die rolprentskrywer Leon van Nierop het 3 600 km afgelê en sowat 200 Afrikaanse prente opnuut onder oë gehad vir 'n omvattende televisiereeks oor die Afrikaanse rolprent. Laetitia Pople het hom uitgevra.
Maar die oorlog is aanvanklik uit die oogpunt van die Britte gewys, met Afrikaners wat as agterlik uitgebeeld is. Dit het die Afrikaners in die land natuurlik ­ontstel, en hulle het gevoel dat hul volksverlede na behore gewys moes word, daarom is De
Voortrekkers in 1916 gemaak. Ons wys baie skaars grepe uit die oorlog, toe kameras op ossewaens van slagveld na slagveld getrek is.
Aangesien ons op Afrikaanse rolprente fokus, is
De Voortrekkers van 1916 as die eerste "Afrikaanse rolprent" gesien omdat die flitskaarte in Afrikaans of Nederlands was. Dít is die eerste prent wat erkenning as vollengte- "Afrikaanse" rolprent kry.
Die eerste prente met klank in Afrikaans was ­Joseph Albrecht se
Moedertjie, asook Sarie Marais, hoewel laasgenoemde net musiek is waarin daar in Afrikaans gesing word. Moedertjie is die eerste vollengte-rolprent met ­Afri­kaanse dialoog.
Katinka Heyns het destyds met
Silwerdoekstories só 'n inisiatief ­begin, maar hierdie een is 26 episodes lank. Ek dink nie iemand het intussen die moed of vermetelheid gehad om dit te doen nie.
Die teater het al 'n beurt gekry (
Impresario), maar nie die ­Afrikaanse rolprent nie en ek is self bewus van 'n legio staaltjies waarvan niemand weet nie en wat in die vergetelheid sou versink het. Toe ek die opdrag van ­kyk­NET kry, het ek egter nie besef hoe 'n gewel­dige werk dit sou wees nie.
Afrikaners het ook 'n manier om reguit en op die man af na mekaar te kyk en mekaar op 'n manier uit te beeld wat die Engelse rolprent nie altyd regkry nie, veral 'n fliek soos
Roepman. Geen Engelse?regisseur?sou werklik reg daaraan kon laat geskied nie.
Dus was sy humorsin nog soos ek hom geken het. Sy geheue was ook nog goed, en hy kon gesels oor sy eerste rolprent en dat hy verantwoordelik was vir
Satans­koraal en Suid-Afrika (Afrikaans!) se eerste onderwater-
En dan was die staaltjies agter die skerms van Jamie Uys se rolprente vir my kosbaar. En ek het met groot eerbied in Mimosa se kantore in Bloemfontein gestaan en gekyk na die memorabilia uit Jamie se flieks, byvoorbeeld
The Gods Must be Crazy se Coke-bottel.
Ek dink beslis so.
Roepman vaar ­uitstekend, en ek is bly oor die sukses van Liefling, wat wys ons kan 'n ­musiekprent maak.
Skoonheid, wat dit waag om 'n onderwerp aan te raak waaroor ons tien jaar gelede nie eens gedroom het nie.