Die brand het vinnig versprei, en die brandweer kon hierdie paaltjies koel hou. Hierdie een vertel van die verskillende slange op die meent. Ek en my seun het al ’n aantal slange hier raakgeloop. Vanoggend, toe ek hier gehardloop het, was ’n swartkopreier juis besig om te eet aan ’n gebraaide slang – Rondebosch Braaid Snake het ek gedink.
Sy was nie altyd blind nie. Sy en haar tweelingsuster is siende gebore. S‎ý is egter as “huisslaaf” aangehou op ’n plaas daar in die Prieska-distrik.
Terug na die vrou met die naam Kaffermeid. Sy is só jonk aan die plaasmense oorhandig dat sy haar eie naam vergeet het.
Die oplossing van die plaaseienaar? Sy’s in ’n motor gelaai en Kaap toe gebring. Hier is sy afgelaai en aangesê om te wag.
Sonder om te kan sien, sonder om ’n idee te hê waar sy was, het sy van die oggend tot laatmiddag gewag. Toe het ’n “Slamse vrou” (so het die verteller gesê) gekom en met haar kom praat. “Ek wag op die baas,” het Kaffermeid gesê.
In daardie dae was die term kaffermeid so alledaags dat die nuwe gesin waarby sy tereggekom het, haar ook so genoem het. Geld kon hulle haar nie gee nie, maar in ruil vir kos en slaapplek, het sy hulle wasgoed begin was.
Intussen het die tuinier begin om elke maand van s‎ý karige salaris ’n knertsie af te knyp en aan Kaffermeid gegee. Daarmee het hy dan vir haar die nodige toiletware en klere gekoop wat sy benodig het.
Hulle het die gesin opgespoor en die tuinier het Kaffermeid vergesel om na ’n punt te gaan waarheen ’n familielid van die gesin gekom het om te verifieer dat Kaffermeid inderdaad die verlore persoon is.
Tog is aan my vertel dat dié tuinier, wat tot met sy dood baie mooi vir haar gesorg het, van die begin af gesê het: “Ek trou met haar uit jammerte, nie oor liefde nie.”
Nee. Dis nie ’n kortverhaal nie. Dis die reine waarheid. Die tannie leef nog. Vandag, in die jaar 2011, antwoord sy nog steeds net op die naam Kaffermeid.
Ek stem glad nie saam dat enige werk benede ’n persoon is nie. Maar as ons bogenoemde geval in ag neem – en ek weet van ander ook wat dalk nie so opspraakwekkend is nie – dan kan ’n mens begin verstaan waarom die woord “decent” in die prentjie gekom het – en dis ook hoekom minister Nelisiwe Oliphant nou ook die woord “decent” begin gebruik het.
Ek vrees ons het produktiewe werkers nodig – wat ENIGE werk sal doen. Broodnodig. Tans is die buitelanders gewillig om harder en deegliker te werk as Suid-Afrikaners wat met ’n siek vorm van entitlement in hulle koppe rondloop. Maar ek kan nie help nie om saam te stem met die minister dat daar basiese, basiese goed moet wees om werkers te beskerm.
Martinique Stilwell, ’n mediese dokter met ’n M in kreatiewe skryfwerk, het vir Hans Klaar as kind leer ken. Albei was kinders. Albei het groot geword. Albei was mal oor seil.
Tog kry sy dit reg om Hans se storie só te skryf dat ek saam met haar wonder of hierdie hoogs intelligente kêrel se lewe nie so anders kon uitdraai as hy ’n beter skoolopleiding gehad het nie.
In 1968 het ’n groep vroue, wat vir Ford gewerk het, begin staak en het ’n groot banier geprakseer wat gelees het: “We Want Sexual Equality”. Julle kan dink wat toe gebeur het – die een deel van die plakkaat val plat en al wat oorbly is … (lees my slim opskrif).
Ek het al baie gelees oor daardie tyd in Engeland. Dit is verbasend hoe lank mans gedink het hulle kan beter dink as vroue.
Ek het my vorige inskrywing afgesluit met die gedagte dat demokrasie nie deur alle filosowe gesteun word nie. Dit mag so wees, maar die enigste ding wat erger is as demokrasie is ’n gebrek daaraan.
In die heilige kanon van die Afrikaner-nasionalistiese geskiedskrywing soos voorgeskryf deur die ou Nasionale Party, was die naam van Jan Christiaan Smuts anatema. Sy intelligensie – ja, selfs briljantheid – is weliswaar erken, maar hy was ’n afvallige, ’n ­verraaier van die Afri­kaner­volk.
Ons nooi julle uit om deel te hê aan hierdie geskiedkundige oomblik. Ons kompetisie staan bekend as My “Dorp”. Stuur asseblief vir ons jou foto’s oor daardie plek wat vir jou “dorp” is – of dit nou die stadskern is waar jy bly, of ‘n pragtige plattelandse plekkie waardeur jy eens gery het. Onthou, jy behou volle kopiereg op jou foto’s.
Ek sal netnou vir julle ’n idee gee hoekom Bill Gates ’n kommunis is en waarom Die Antwoord by Yale Universiteit nagevors word, maar eers: Ek het ’n ruk gelede pak gekry toe ek genoem het dat die kuns van die essay deur die blog vervang word. Hier is die blog waarin ek dit geskryf het.
P. Haffter, voorheen ’n prof aan Unisa, het ’n baie insiggewende stuk geskryf in TT Cloete se Literêre Terme & Teorieë. Dié teks is deesdae grootliks onverkrygbaar, so ek gaan sy punte só opsom:
Nou ja. Daar het julle dit. Die heel beste beskrywing van die essay kom, myns insiens, van ’n Duitser, A Gleichen-Russwurm, wat in Das literarische Echo geskryf het dat die skrywer van “Der Essai” nié ’n wetenskaplike betoog lewer nie, maar wel “gesels soos ’n gas in ’n voorkamer van ’n gekultiveerde huis.”
Petrus Pap het veral goeie argumente gehad. Hy het my verwys my toe na die WikiPedia se inskrywing oor die begrip blog.
Ek moet onmiddellik noem dat die WikiPedia vir my ’n vloekwoord is, want die meeste van hulle inligting berus op halwe waarhede en is geheel en al ongetoets. Petrus was egter korrek oor hierdie een, want die feite is, oor die algemeen, redelik netjies. Julle kan selfs gaan kyk na die Wiki inskrywing oor die essay, dit is óók taamlik deeglik.
Waarom word daar dan so ’n ophef oor hulle gemaak op die Wiki? Wel, die rede is dat meer en meer assessering deesdae óf prakties is, óf per video en PowerPoint gedoen word. In Suid-Afrika geld die geskrewe “essay” nog in die meeste fakulteite, maar die alomteenwoordige selfoonvideo is hier ook besig om oor te neem.
Petrus Pap én Pruimtwak maak egter albei ’n baie belangrike stelling: Nie alle bloginskrywings is essays nie. Korrek. Ek vind egter wél dat daar sommige mense is wat so lekker met jou “gesels” op hulle blogs, terwyl ek só baie by hulle leer, dat ek nie anders kan nie as om my hoed vir hulle te lig.
Ek wil Berwick se blogs as ’n vreemde voorbeeld noem. Berwick skryf soms redelik min, maar die meeste van sy blogs is vreemde klein kunswerkies – ons sou sommige van hulle moontlik foto-essay kon noem. (Oor die foto-essay kan ek passievol raak, maar dis ’n ander aand se gesels.)
Ek wil egter opsom: Die essay is moontlik iets wat jou laat dink, maar dis nie ’n akademiese artikel nie. Wanneer die Wiki-insksrywing oor die essay dus begin gesels oor “academic papers” en “discussion papers”, verloor hulle, myns insiens, die plot.
Die eerste is van Bert Olivier, ’n filosoof aan die Nelson Mandela Metropolitan University. Bert kan geweldig interessant gesels oor films, boeke en filosofie. Soms is sy goed taamlik akademies, maar dis altyd só dat ek dit ook kan verstaan. (En Bert word gewoonlik opgemerk in die nabyheid van ’n baie mooi vrou, wil ek tong in die kies noem. Hy’s nogal ’n babe-magneet…)
Die tweede blog waarna ek wil verwys lees dalk effens makliker, maar bly steeds ’n akademiese geselsie oor kopiereg. Ene Vance W, van Yale Universiteit (in die VSA) is gefassineerd deur Die Antwoord. Hy beskryf “Enter the Ninja” soos volg:
Ek raak nou lankdradig. Ek sal probeer om more vir julle aan ’n aantal boeke bekend te stel wat moontlik toon die gedrukte essay is nog nie dood, maar wel op die rooidatalys.
Eloff was ook vir vyftien jaar lank die voorsitter van die Parkeraad. Hy was vol lof vir die werk wat die jonger geslag doen. Heel links op die foto is Kevin Moore, ’n skrywer en kenner op die gebied van omgewingsopvoeding. Kevin is tans verbonde aan die Parkeraad. Heel regs is Marinda van Graan, ook verbonde aan die Parkeraad. Tussen hulle is Louis Smit, Protea Boekhuis se bemarkingshoof