Die Franse Weerstand | Loer Toer
Die Franse Weerstand
Côte d'Azur, Frankryk June 27, 2013 Leave a comment
Dit is nie opvallend in die Côte d'Azur nie, maar hier en daar sien mens tog die eerbetoon aan die vegters van die Weerstand tydens die besetting van Frankryk deur die Nazis vanaf 1940 tot 1944 – 'n skool vernoem na 'n Weerstandsleier, 'n straat, 'n ereplaak, 'n standbeeld en, in Nice, 'n museum.
Wanneer jy met mense hieroor praat, verdonker die gesig: die besetting was ontsettend wreed, maar dan was daar ook die samewerking. 'n Student van die politiek by die universiteit van Aix kyk my sinies aan. "Moenie glo dat die hele Frankryk die Weerstand ondersteun het nie." Die roman Les Bienveillantes (2006) deur Jonathan Littell, vertaal as The Kindly Ones, sabel oop die Franse, asook die hele Europa, se graad van samewerking met die Nazis. Maar vandag word die Weerstand tog nasionaal en internasionaal verëer – die paar duisend dappere manne en vroue.
Reliëf in Cannes
Herdenking van Baron Buchet. Die lasste drie reels dui sy einde.
Albert Camus se boek Die Pes, onlangs in Afrikaans vertaal deur Piet de Jager, wys op die konfrontasie van medici met 'n pestilensie wat die dorp van Oran in Algerië oorval. Dat die verhaal 'n metafoor vir die Nazi-besetting is, is welbekend. "Ons is almal betrokke," sê die hoof karakter. Na die Oorlog is daar duisende hofsake oor die samewerkers en heelwat teregstellings. Dit is 'n bitter geskiedenis. Die woord "hensoppers" aan ons kant laat ons nie neutraal nie, soos die film "Verraaiers" getuig.
Ek staan in die gedenktuintjie in Villefransch-vesting by die see. Voor my is die foto van Jean Moulin (1899 – 1943). Hy was die leier van die beweging totdat hy in aanhouding gemartel en vermoor is. 'n Mooi gesig, sterk en teer. Die Candide in my vra, Wanneer eindig dié dinge? Die seemeeue lag maar.
© Willem v.d.Walt
Tagged: Afrikaans, Antibes, Besetting, Camus, Côte d'Azur, Die Pes, Franse Weerstand, Jean Moulin, monumente Frankryk, Nazis, Will van der Walt, Willem van der Walt