Weer eens liefde vit Daniel Hugo. - Free Online Library
MLA style: "Weer eens liefde vit Daniel Hugo.." The Free Library. 2005 Literator Society of South Africa 22 Sep. 2019 https://www.thefreelibrary.com/Weer+eens+liefde+vit+Daniel+Hugo.-a0155039305
Chicago style: The Free Library. S.v. Weer eens liefde vit Daniel Hugo.." Retrieved Sep 22 2019 from https://www.thefreelibrary.com/Weer+eens+liefde+vit+Daniel+Hugo.-a0155039305
APA style: Weer eens liefde vit Daniel Hugo.. (n.d.) >The Free Library. (2014). Retrieved Sep 22 2019 from https://www.thefreelibrary.com/Weer+eens+liefde+vit+Daniel+Hugo.-a0155039305
Van der Merwe, Daan. 2005. Saad uit die septer. Pretoria: Protea Boekhuis. 60 p. Prys: R150,00. ISBN: 1-86919-099-8.
Hierdie digbundel, oorspronklik in 1981 deur P.J. de Villiers uitgegee, beleef sy tweede druk--in 'n beperkte oplaag--deur Protea Boekhuis ter viering van Daniel Hugo se vyftigste verjaardag. 'n Duidelike invoeging in hierdie druk is die openingsgedig vir Carina--die vrou wat redelik onlangs in Hugo se lewe gekom het.
Die opdraggedig is ook heel gepas, aangesien die gedigte in die bundel suiwer om die liefde of oor seks gaan. Dit stel ook die aanslag van die werk bekend en gee 'n aanduiding van die trant van die gedigte:
destyds het ons meisies skere genoem
want hulle kon jou glo 'n knippie gee--hiermee
skenk ek jou 'n sker, my naaister
omdat jy so uitstekend naaldwerk doen
Interne organisasie bestaan uit 'n proloog, epiloog en vyf "boeke" waarvan vier elk vyf gedigte huisves en die ander (Boek Vier) nege. In die bundel kom erotiek of wellus onder die woord. Die indruk word geskep dat die liefdesdaad kort en kragtig is en vinnig tot uiting of vervulling kom in beskrywing. Verstegnies word die snelheid ondersteun deur die bou, hoofsaaklik tersines en kwatryne. Langer, meer besadigde besinning oor die liefde ontbreek in hierdie versameling.
Inhoudelik is daar 'n duidelike organisasie te bespeur. In die proloog word 'n apologie of verdediging aangebied vir 'n "normale", manlike man wat gedigte skryf oor die liefde wat hy met 'n vrou deel. Die pseudoniem, Daan van der Merwe, is 'n gewone of algemene naam vir 'n doodgewone man ("ene") wat sou kon liefde maak.
Boek Een skets die bewuswording van of aanloop tot fisiese liefde, Boek Twee die erotiek en opwinding, Boek Drie die vaste verbinding met 'n vrou, die "tuismaak", en Boek Vier weerspieel die rustigheid van 'n later tydperk in die (huweliks-)verhouding. Boek Vyf handel oor bevrugting en die Epiloog wys daarop dat die handelingsreeks kind sowel as gedig tot gevolg het.
Metatekstuele skakels word deur die digter self gele: verse is "vir Omar (Khayam) en Opperman" (p. 11) of Leipoldt (p. 23), of ander skrywersname word in titel of vers gebruik; die Glaukus-figuur word in vier van die Boeke as metafoor gebruik, terwyl Odysseus, Vondel en Koeblai Khan ook plek kry in hierdie kort gedigte. Bybelse gegewens (Adam, Noag, Daniel en die duiwel) kom ook voor. Die spreker maak in volkome vereenselwiging ook gebruik van die ruimte van Rembrandt en sy Saskia:
Rembrandt verbrand sy kwas
nou is ek klaar met portrette skep
onder inspirasie van Bois het ek
die kwas laat glip--dit het gedrup
en my Saskia 'n streep getrek
Dit is vanselfsprekend dat falliese metafore hierin 'n algemene gebruik sal wees. Enige skerp of puntige instrument dien hierdie doel, byvoorbeeld "penharpoen" (Glaukus duik, p. 10), "'n stokkie gesteek (in die sluitspier) / van die roosrooi anemoon" (Glaukus bieg, p. 16), Adam slyp sy mes (p. 19), septer (Koeblai Daan, p. 44) en teleskoop (Omar sink in 'n koma, p. 45).
Die "septer" van die titel hou egter nie net verband met die fallus en "saad" met die bevrugting wat lei tot die "sewe maande fetus" (p. 58) nie; dit hou ook verband met die skryfaksie waaruit die gedigte as skepping ontstaan. Verdere kommentaar is egter dat 'n septer die teken is van 'n koning se mag oor sy onderdane; dat hierdie gedigte 'n totaal chauvenistiese uitkyk verteenwoordig. In Koeblai Daan lui dit: "met my septer saans / regeer ek jou: / is jy onder-daan".
Die speelse, spulse verse gaan oor seks, wat 'n spesifieke soort leser in die vooruitsig sou stel. Die intertekste sou dit egter hoofsaaklik ontoeganklik maak vir 'n gewone (nie-letterkundige) leser. Uit die 60 bladsye is slegs 35 bedruk met, bykans deurgaans, gedigte van drie of vier reels, een (gereedskapskou, p. 47) wat volledig lui: "Koeblai Khan : septerkop / Dingaan : kierieknop / Daan : besemstok". Dis te betwyfel of hierdie bundel, veral onder 'n skuilnaam, teen hierdie prys maklik sal verkoop. 'n Mens moet dus aflei dat die herdruk gedoen is met die oog op die versamelaar van Africana of die gesoute Hugo-aanhangers. 'n Publikasie vir die ope mark is dit beslis nie.
Resensent: Salomi Louw
Skool vir Tale en Kommunikasie, Universiteit van Limpopo