Gerrie Nel: Saggeaarde bulhond wat korrupsie wil vasvathttps://rak2.spens.co.za/radio/2017/gerrie-nel-2017-02-02.mp3 Staatsaanklaer Gerrie Nel. Foto: Antoine de Ras / Independent Newspapers Ltd – Pool (SAPA) Hy braai nie graag self vleis nie, maar hy skroom nie om dié wat hulle aan die verkeerde kant van die gereg bevind, oor die kole te haal nie. Adv. Gerrie Nel, die “bulhond” van staatsaanklaers, het sy bynaam verdien met sy uitstekende aanklagwerk tydens verskeie hoëprofiel-hofsake, soos dié van Jackie Selebi, voormalige nasionale polisiekommissaris, die moord van die mynmagnaat Brett Kebble en Chanelle Henning, die Pretoriase ma wat vermoor is net nadat sy haar kind by ŉ kleuterskool in Faerie Glen afgelaai het. Hy was as junior aanklaer betrokke by die verhoor van Clive Derby-Lewis en Janusz Walusz, wat albei skuldig bevind is aan die moord op die SAKP-leier, Chris Hani, in 1993. In al dié sake het die publiek hom leer ken as die staatsaanklaer wat, nes ŉ bulhond, eenvoudig nie laat los as hy eers iets beet het nie. Nel het egter ŉ huishoudelike naam geword tydens die verhoor van die Paralimpiese atleet, Oscar Pistorius, wat vir byna vier jaar lank wêreldwyd die hoofopskrifte in die internasionale media gedomineer het. “Ek is gemaklik met my bynaam,” sê Nel met ŉ effense glimlag. “Dit is miskien my persoonlikheid terwyl ek in die hof is. Ek dink dit is belangrik vir enige advokaat om getrou aan jou persoonlikheid jou werk te doen en ek kan tydens ŉ kruisverhoor oorkom as ŉ bietjie aggressief. Ek weet nie of die bynaam my noodwendig baat nie, maar as ek moet eerlik wees, dink ek die bynaam pas by my as ŉ litigeerder.” Nel stem saam die hoë-profielsake wat met sy naam as staatsaanklaer verbind word, is ook die sake wat vir hom uitstaan, maar as jy die man se oortuigings en liefde vir die reg beter wil verstaan, moet jy hoor hoe hy gesels oor ŉ hofsaak wat hom na aan die hart lê. “Hier in die tagtigerjare het ek ŉ saak gedoen van dr. Stephen Pon, wat in Hillbrow voor ŉ hospitaal gekaap en doodgeskiet is. Aan die einde van die hofsaak het sy pa na my toe gekom en my bedank. Hulle is net toegelaat om een kind te hê en hul stamboom het met Pon se dood as‘t ware tot ŉ einde gekom. Hy het vir my gesê ek het dit draagliker vir hulle gemaak omdat geregtigheid geskied het. As ek moet terugdink, is dit die een ding wat by my opkom, daardie dankbaarheid dat ek iemand kon help.” Sosiale en nuusmedia het die afgelope week gegons met die nuus dat Nel as staatsaanklaer bedank het en ŉ pos by AfriForum aanvaar het as hoof van dié burgerregte-organisasie se nuwe vervolgingseenheid. Sy oë vonkel met byna kinderlike opgewondenheid as hy oor dié nuwe geleentheid praat. Die idee van ŉ private vervolgingseenheid maak hom opgewonde, sê hy en hy was lanklaas opgewonde. “Dit is vir my wonderlik om te dink ons gaan iets skep wat nog nooit daar was nie en nou so nodig is. Om iets, wat mense soos prof. Pierre de Vos en die res van die media sê nie moontlik is nie, daar te stel, dís ŉ uitdaging. As hulle op die ou end reg bewys word, het ek minstens probeer en nie net in ŉ sitkamer gesit en daaroor geskryf nie.” Hy erken die kritici is egter heeltemal reg as hulle meen AfriForum as ŉ regspersoon kan nie self privaat vervolg nie, maar as iemand ŉ reg het om privaat vervolgings te doen, kan Nel se eenheid dit namens hulle doen. “Die kritici staan ook net ŉ paragraaf af aan die moontlikheid hiervan en beweeg dan vinnig aan terwyl dit die kruks van die saak is. Die eenheid kan namens enigiemand die vervolging doen, veral omdat dit ŉ duur proses is en AfriForum ingestem het om ons te befonds. “Ek glo elke belastingbetaler het die reg om korrupsie, op watter vlak ookal, te laat vervolg en ek laat my nie vertel die howe sal nie minstens na ons luister nie. Ek dink ons moet die reg laat verbreed. Dit is ŉ ongelooflike geleentheid, want toe hierdie Strafproseswet in 1972 in die wetboek aangeteken is, was daar nog nie ŉ Grondwet nie en die landskap het toe heeltemal anders gelyk. Dis miskien nou juis die tyd om die wetgewing by die landskap aan te pas.” Nel was egter glad nie voorbrereid op die kabaal wat sy vinnige bedanking by die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) sou veroorsaak nie. Nog minder was hy voorbereid op die mediastorm wat sy aansluiting by AfriForum sou veroorsaak. “As ek kyk na wat die laaste paar dae gebeur het, was my plan om 24 uur kennis te gee dalk ŉ goeie een, want ek weet nie of ek 30 dae hiervan sou kon deurstaan nie.” Kallie Kriel en Gerrie Nel. Foto: Rozier van Tonder/AfriForum En terwyl hy dalk vinnig bedank het, het hy en Kallie Kriel, uitvoerende hoof van AfriForum, vir ŉ jaar en vier maande lank oor die moontlikheid van so ŉ eenheid gesels, voordat hulle besluit het om dit te stig. “Dit was vir my belangrik dat daar geen voorskrifte is oor wie en watter soort sake vervolg word nie – die belangrikste kenmerk van hierdie eenheid is om te verseker almal is gelyk voor die reg.” Hy betwyfel egter nie die moontlikheid daarvan dat die eenheid sukses sal behaal nie. “Selfs al kry ons nie een saak nie, het ons reeds gewen, want dan beteken dit geen selektiewe vervolging het plaasgevind nie. Ek dink egter nie ons gaan duisende sake kry om op te volg nie. “Ons sal seker maak sake van openbare belang word opgevolg. Daar gaan ook nie selektiewe vervolging wees nie en mense gaan nie deur die media skuldig bevind word nie. Ons kan nie ander mense van hierdie optrede beskuldig en dit dan self doen nie.” Nel stel dit duidelik daar gaan geen korttermynsuksesse vir die eenheid wees nie. As die eenheid egter na ŉ jaar nog nie ŉ saak het om op te volg nie, sal hy bekommerd raak. “Die proses is ingewikkeld en daar is net soveel faktore wat dit beïnvloed en mense wat ons sekerlik gaan probeer frustreer. Ons moet die eenheid nog heeltemal konseptualiseer en mense werf om saam met ons te werk. Ons wil dit alles baie versigtig doen.” En ja, Nel het steeds 100% vertroue in Suid-Afrika se regstelsel. “Ek dink ons howe is op ŉ goeie plek en in die uitsprake wat hulle gegee het, het hulle ons op ŉ goeie manier verbaas. “Ons het ŉ ongelooflike groep aanklaers in hierdie land, wat baie hard werk en sodra mense praat oor aanklaers, dink hulle aan die NVG se hoofkantoor. Ons moet net duidelik maak dat die kritiek wat eintlik op die bestuur van die NVG gerig moet wees, gerig is op bestuur en nie die aanklaers nie, want hulle is gewone mense soos ek wat ŉ passie het vir wat hulle doen. Die kritiek is op die bestuur gerig, want ek gee net lof aan ons aanklaers.” Nel is deeglik bewus daarvan dat die soort sake waarby hy betrokke is, maklik tot vyf jaar van sy lewe heeltemal kan “insluk”. Dit is hier waar die bulhond-temperament hom weer goed te staan kom. ŉ Bulhond volhard, is vasberade en aggressief as hy uitgelok word, maar beskerm sy gesin en dit waarvoor hy lief is. Dit is dalk waarom Nel daarin geslaag het om sy gesinslewe van sy werkslewe te skei. “Ek het verskeie veilige plekke waar ek kan ontsnap. My gesin en my stoei-afrigting by Menlopark se stoeiklub, asook my tyd op die gholfbaan – dit is waar ek heeltemal ontvlug.” As hy in die stoeisaal instap, is hy net “coach Gerrie” vir die kinders wat hy afrig. Hoekom juis dié sportsoort? “Dit is ŉ sport waarin jy op die mat gaan en dan is jy alleen, daar is nie veertien ander mense wat gaan help as jy ŉ fout maak nie. Jy moet op jou eie krag staatmaak, jou eie vernuf en strategie. As die fluitjie blaas, is dit jy en ŉ opponent en die beste een stap van die mat af.” Is daar iets – enigiets – waarvoor hy bang is? Hy dink ŉ bietjie; glimlag dan. “Ek is bang om in ŉ hysbak te ry.” Daarmee kan sy aanhangers saamleef.