Vad betyder eidetik - Synonymer.se
Vad betyder eidetik
Vad betyder eidetik?
läran om eidetiska fenomen || -en
Hur böjs eidetik?
en eidetik eidetiken
en eidetiks eidetikens Ds. Jan Coetzee���� 27 April 1997 ���� Oggenddiens
Lees: II Tim. 3: 10-17�������������� Teks: Vers 14-15
Sing: Ps. 68: 3, 5;���� Ps. 19: 4;���� Ps. 78: 1, 2;���� Ps. 42: 3, 5;���� Ps. 84: 2, 4
Daar word vandag, tereg, baie gemaak van die behoefte aan �n woning, �n huis; �n mens moet �n huis h�. En dit is ook die eerste werk wat die mense gedoen het in die ou tyd, in die begin, om �n manier van woon te maak, al was dit in �n grot. Nou leer die Bybel ons dat die gelowiges by God woon maar nie in �n huis met hande gemaak nie. Nou waar is dan die woning van God? Dis die leer van die Bybel. Die onderrig, die uiteensetting van wat God wil h� ons moet doen. Dis �n kort woord: die leer van God se Woord. Maar dit het �n ontsaglike inhoud, want die Here leer ons nie net een ding nie. Hy leer ons hoe ons in elke opsig ons moet gedra. Hy leer ons waar l� ons troos. Hy leer ons om moed te hou, en die rede waarom ons nie moed moet verloor nie.
Die w�reld probeer ook bestendigheid skep, maar doen dit deur woorde te gebruik soos iets wat nie kan verander nie; deur woorde soos: dit mo�t verander want wat daar was is nie goed nie.
Maar die w�reld werk nie met geloof nie. As die w�reld hierdie dinge in die geloof sou doen, dan het die kerk daar �n heilige vrede mee nie waar nie. Want wat uit die geloof is, is goed. Maar wat uit ongeloof gedoen word kan nooit goed wees nie. Nou leer die Bybel ons dat die leer van die Here aan ons �n veilige woonplek gee as jy dit glo. Menslike bedenkinge word weggewys. Wat ek uitdink, wat �n ander mens uitdink, is niks, rnaar God gee die ewige lewe wat aanhou. Nou is die ewige lewe �n belangrike saak.
Kyk, die Here wag nie tot die Here Jesus eendag weer kon en dan kom die ewige lewe nie. Hy gee dit nou al. Ons het twee lewens: �n tydelike lewe wat vergaan en �n ewige lewe wat nie vergaan nie. Dit het ons nou al. En die ewige lewe wat nie vergaan nie woon in die leer van die Bybel. Daarom is daar in die harte van die gelowige mense �n liefde vir die onderrig.
Paulus skrywe vir Timotheus hierdie brief. Ten eerste s� hy (en hy het dit op �n ander plek ook ges�) dat Thimotheus se moeder en grootmoeder, gelowige vroue, hom (Thimotheus) onderrig het in die weg van die Here. En toe het Paulus self hom geleer hoe om as predikant op te tree. Thimotheus was een van die eerste �nie-apostel�-predikante. �n Opgeleide mens; een wat moes leer.
Nou skrywe Paulus hier aan hom en daarmee aan alle mense van hierdie onderrig waardeur die gelowiges God leer ken. Thimotheus se pa was blykbaar �n ongelowige Griek, nie �n gelowige nie, maar hy het �n gelowige moeder en grootmoeder gehad. Die Bybel leer ons hier dat �n gelowige mens uit sy onderrig lewe omdat jy mos weet dit is verbondsouers wat jou dit geleer het.
As ek lees hoe die mens vandag moeite maak en spanning veroorsaak oor die plek van die vrou in die kerk, dan dink ek hulle moet net gaan kyk na Timotheus se ma en grootmoeder, wat die grond gel� het, die fondament daargestel het in hulle roeping as moeder en grootmoeder, as vroue, sodat hy uiteindelik een van die eerste Woordverkondigers kon wees. Hoe sou mens ooit hierdie onderrig van moedersknie na waarde kan skat?
Nou leer die Here Jesus ons dat hierdie onderrig eintlik jou huis is. Dit maak jou veilig, dit gee jou behoud, dit maak dat jy nie vervaard word nie, dit gee aan jou �n plek om te bestaan.
Ons wys u eerstens daarop dat hierdie geestelike woning, hierdie leer-woning, veiligheid borg. Die woord wat Paulus hier in die teks gebruik is: �bly in wat jy geleer het�. Hierdie �bly� is nie om maar sommer soos �n dom ding nie notisie te neem van iets anders nie, maar dis �n interessante woord. Dit beteken, volgens die woordeboeke, dat jy eintlik aanhou om te woon in dieselfde plek. Bly in wat jy geleer het, moenie trek nie. Moenie na �n ander leerstuk trek nie, woon hier.
Ons almal weet dat wanneer iemand lank op �n plek woon, wanneer �n volk lank in �n land woon, dan ontstaan daar waardes. Maar wie los rondrol soos �n klip (soos die engelse s�) maak nie bymekaar nie.
Daarom moet ons nie eksperimenteer met baie soorte leerstellinge nie: die leer van die Evangelie staan vas. En ons moet daarin woon.
Dit is direk in stryd met die gees en gesindheid van ons tyd. In ons dae wil die mense nuwe dinge beleef, nuwe dinge verstaan en interessanter leefwyses h� as wat ons ken. Daar mag terreine wees waarop dit nie saak maak nie soos kleredrag, kos wat jy eet, die soort verf wat jy aan die mure van jou huis verf. . . Dit tel nie.
Maar die voortgaande inwoon in die leer van die Verbond, dis waaroor dit gaan. Hierdie leer van die verbond beteken dat die Here aan sy kinders sekerheid en veiligheid wil gee. God wil nie dat die mense moet twyfel, moet wonder wat die waarheid is nie. Die duiwel werk met twyfel; die bose werk met vraagtekens. God werk met volsinne en �n punt daarna.
Nou is dit baie moeilik vir �n mens wat aan nood en beproewinge onderwerp is om hierdie veiligheid van die leer te verstaan en God daarvoor te dank. Hoe baie keer gebeur dit nie dat �n mens wel wil vashou aan die leer maar tog onrustig voel. Daarom bly �n Psalm soos Psalm 42 die aangrypende, van �n mens wat teen alle verwagting in nog op God hoop.
Die digter van die Psalm was �n banneling en hy het die gedig gemaak by die oorsprong van die Jordaanrivier. Klein Stroompies in die berge, in die noorde van Palestina� en soos die ou stroompies daar kabbel word dit in sy gedagte �n vloed wat na die vloed roep en sien hy in die geringheid reeds die groot rivier.
Dis die geheim wat die Bybel ons wil laat verstaan: dat die leer van die Bybel baie keer oor klein dinge gaan wat vir jou s� die Here sorg vir jou. Niks gebeur sonder sy wil nie. As daar dinge gebeur wat jou verskrik dan moet jy weet die volle stroom van God se genade droog nie op nie, maar gaan verder.
Nou kan jy hierdie dinge vir een s� en jy kan hom probeer troos en vir horn s�: hoor hier, die Here gaan vorentoe vir jou tog baie goed wees. Dan troos jy niernand nie. Maar as jy vir een s�: die Here Jesus het jou aangeneem as sy kind, die Here het jou skuld vergewe, God het sy Verbond met jou opgerig en Hy hou dit in stand; ja, dan het jy �n woning by God waar jy altyd in kan wees.
Ons (baie van ons) het in hierdie land van ons die wonderlike voorreg van �n voorgeslag wat oor die dinge nie getwyfel het nie; wat baie dinge ontbeer het, miskien min gehad het om hulle in te verlustig maar die sekerheid van die geloof besit het. Dit lyk vir my, soos wat die ander dinge meer geword het in ons lewe, die voorregte toegeneem het, vir sommige mense, ook die woonplek by God v�r begin lyk. En dit kan ek verstaan. As mens so te make het met die moeite van hier en nou is dit �n worsteling om te weet: maar eintlik woon ek by God.
Paulus, wat hierdie dinge vir Timotheus geskrywe het, het op�n plek ges�: ons is vreemdelinge op hierdie aarde. Ons is reisigers oppad na �n lewe wat ons nie ken nie. En ek dink as mens eerlik is sal �n mens s�: dis vir� my lekkerder op die bekende pad as om te dink aan die onbekende bestemming.
Dit is waarom ons hier hoor: bly in wat jy geleer het, jy weet immers van wie jy dit geleer het; dit was jou ouers, dit was mense wat soms uit hul eie swakheid en soms ten spyte van hul swakheid die waarheid aan jou oorgedra het.
Dis die wonder van die Evangelie. Jy weet van wie jy dit geleer het, en dan moet jy nie dink dit was �n onaanvegbare, geweldige persoon nie. Jy kan s� dit was �n sukkelende, een wat self worstel met die kwaad maar hy het die waarheid aan my oorgedra.
God se waarheid uit sukkelende mond dra geweldig krag. Paulus het n�rens vir Timotheus ges� dat sy moeder of grootmoeder heilig of volkorne was nie, rnaar hy het vir hom. ges�: onthou wat hulle jou geleer het.
Dit is wat die godsdiens en die geloofslewe innig en verrykend maak, dat die Here nie s� jy moet eers volmaak wees voor jy God kan dien nie. Hy s� jy moet weet wat die regte woorde is, selfs al kwyn jy wanneerjy dit s�; selfs al vra jy wanneer jy dit s�: �Is dit ook vir my?�
Dan bly Psalm 42, die bannelingspsalm, die een wat uit die klein stroompies �n groot rivier gesien het, vir ons die trooslied wat s� die Here sal ook in die nag vir jou goed wees. Dis hierdie belydenis wat ons vertrou, waarvan Paulus ges� het jy weet van wie jy dit geleer het. Jy het van kleinsaf die skrifte leer ken en die Bybel maak jou wys (nie �n kwansuise wysheid nie maar �n sekerheid) dat jy die saligheid in Christus Jesus het.
Die vertroue in ons belydenis gee krag. Maar dit is wanneer jy saam met die ongeloof, saam met die duiwel en die mens-aanbidders vrae oor die waarheid begin stel en nie meer vashou aan die leer nie, dat die belydenis sy krag verloor.
Maar dit moet ons nie moedeloos maak nie, broeders en susters. Ons is onderwerp aan �n samelewing, aan �n gedagte-aanslag wat dit vir die gelowige baie, baie moeilik maak om vas te hou aan sy troos. As een dalk dan in sy gemoed vind �my troos is te min, dan moet hy nie moedeloos word en dink God het hom verlaat nie. Dan moet hy weet daar is �n krag buite homself, die krag van �n belydenis van ander gelowiges. Timotheus se moeder en grootmoeder, Paulus (wat nie by hom was nie), die mense vir wie hy die Evangelie moes verkondig, die gelowiges van wie hy nog nooit gehoor het nie, die wat in Eukonium en Listre, waar Paulus gely het, die waarheid vasgehou het en nie geskrik het vir die geweld van vervolging nie, die baie wat die goeie belydenis vashou�dra die gelowige wanneer hy swaarkry. Dit is wat die Bybel vir ons s�: die skrifte kan jou wysmaak dat die saligheid in Christus l� en dis nie net jy alleen as enkeling wat hierdie belydenis vashou nie. Voor en na jou kom die rye en rye van gelowiges en was daar die voorgeslagte wat hierdie waarheid vasgehou het.
Die skriftuurlike belydenis het tot ons gekom deur die eeue, eeue waarin die waarheid vasgestaan het. Hoe sal daar �n kerk kon wees as mense nie geweet het om by die leer van die Bybel te staan nie? Hoe kon daar �n suiwer kerk gewees het as daar nie �n groep mense, van tyd tot tyd, altyd maar daar was (en hulle was altyd min) wat in die woning van God gebly het nie?
En nou is dit u en my roeping om na te laat aan �n geslag wat kom, maar dit is ook ons roeping om mekaar te dra. Dis vir my aangrypend om daaraan te dink dat �n mens wat self worstel, deur aan sy geloofsbelydenis vas te hou, �n ander een wat swaar kry help sonder dat hy dit weet.
Wat is die struktuur van God se volk tog �n wonderbare iets?
Om te dink dat die Here nie op die bekende maniere werk nie; ek moet een se adres ken, as ek sy telefoonnommer ken is dit nog beter, as ek na hom kan gaan en �n afspraak met hom kan kry kan ek met hom praat... so werk die w�reld, God nie. God nie.
Hy roep mense om o�nskynlik in die wind te bely: �Christus maak my salig� en v�r weg of naby word iemand daarvan sterk. Tog gaan hierdie belydenis van die een geslag na die ander.
Dit is �n oorsaak van kommer en besorgdheid (erg so) as �n mens dink dat �n kerk sy erflating gaan vergeet. Nie wil wees soos hy moet wees nie maar wil word soos die wat die belydenis laat los het. Dit is die aanslag op die kerk van die Here op baie vlakke en op baie plekke. Dat mense God wil dien soos die w�reld dit doen. Maar die w�reld dien nie God nie, hy praat net van God. Die gelowiges dra van een geslag na die volgende, kragtens die verbond, kragtens die beloftes van doopouers, hierdie heilige waarheid oor.
Dit is waar die krag van die gelowiges in l�. Dis jou woning, jou huis as die storms rondom jou woed -- as dit re�n, as dit koud is, as die weer jou dreig, as die son jon brand, is �n woning �n veilige plek. Dis die beeld wat die Bybel in hierdie teksgedeelte gebruik: die leer van die Evangelie bring �n rus, �n veiligheid, �n sekerheid: ek is by God. Maar nie �ii sekerheid wat swak is lie; die het krag, dit hou jou staande wanneerjy gedink het jy sou val. Broeders en susters, die krag van die geloof, die krag van die belydenis, is sterker as wat ons kan yerstaan.
Nou s� Paulus vir Timotheus (en ook vir ons) dat die sekerheid van jou saligheid groei as �n vorm van wysheid. Dis �n baie belangrike ding. Die sekerheid van my saligheid groei nie in my in die vorm van �n emosie van ni jubeling, van lekkerkry, van gerus wees nie. Dit groei langs die weg van wysheid en die wysheid van God is �n weg van lyde en ontbering.
God gee nie sy wysheid in die vorm van gerief en gemak nie. Hy gee sy wysheid in die woestyne, langs die pad van ontberinge, in die lewe van �n stryd wat virjou lyk of jy nie gaan wen nie. God gee sy wysheid langs die weg van moeite.
Nou sal een s�: Watse God is dit?
0, dis goed dat God dit doen want die moeite is �n straf op die sonde en vir Adam het die Here ges�: Jy en almal wat nie in God glo nie, al glo jy, Adam, sal met rnoeite werk. Die onkruid sal jou tuin toegroei, die siektes sal jou moeg maak, die spanninge van die w�reld sal jou laat wonder of jy kan bly lewe, waar eindig dit? Die moeite?! Nou s� God, die moeite is nie nou meer die voor waarin jou lewensstroom spoel nie, die moeite is nou die kanaal waarin die wysheid van God groei.
As moeite my net laat swaarkry het en laat sukkel het (ek is eensaam, ek het nie vreugde in die lewe nie) dan is die geloof niks. Maar nou s� Paulus hier, die Skrifte, die kennis van die Bybel, maak jou een wat in die wysheid groei langs die weg van �n moeitevolle groei.
Ek sou so graag wou h� dat dit so kon wees dat ons die dinge van God sommer kan verstaan. Sonder sukkel. Maar dit werk nie so nie. God het in sy almag beslis dat die mens Hom langs die weg van stryd leer ken.
Die Spreukeskrywer, Salomo, het hierdie ding op �n amper na�ewe rnanier ges�: drukking van die neus bring bloed voort (as jy hard genoeg druk sal dit so wees) en as jy melk druk word dit botter. �n Eenvoudige proses waar jy een mee kan seermaak of waar jy kos rnaak, rnaar jy knie en woel daarmee voor dit gebeur.
Wat �n troos is dit nie as God op �n mens se lewensweg moeite bring nie, want dan weet jy die Here laat jou in wysheid groei. Dis een van die mees troosyke dinge wat die Bybel vir ons s�. En dis verbasend hoe baie keer �n mens wil s� dis een van die mees troosryke dinge want �lles uit die Bybel gee jou moed.
Daarom het die gelowiges die krag van �n vaste woning; nie �n tempel of �n boom soos die wonderboom van Jona wat vinnig vergaan, of �n grot waarin jy soos n dier leef nie, maar �n gemaakte huis waarin alles is wat jy moet h�.
Die vaste woning by God is, broeders en susters, volkome genoeg vir elke mens om in te lewe en hierdie woning (nou is ek weer waar ek begin het) is die leer van die Bybel. Gooi jou huis weg en die storms laat jou swaarkry, maar woon in die leer van die Evangelie, in die vaste sekerheid van wat oorgedra kan word van een geslag na �n ander, en dan kan geen moeite of bekommernis of ellende jou daaruit losruk nie. Ons het al die krag wat God aan mense wil gee. Ons het die leer van die Bybel, �n geestelike woning.
Paulus gebruik die woord �gesond� as hy met Timotheus praat. �Bly� in die �gesonde� leer want daar is ook �n siek leer. As u die twee briewe lees (dis nie lank nie, u kan dit in �n uur deurlees) dan sal u hierdie nadruk op die gesonde leer sien, teenoor die siekte van mensverheerliking.
Daarom is die bede van Paulus: �0 Timotheus, bewaar jou pand, behou dit wat God aan jou gegee het�, �n bede vir u en my tot troos, tot waarskuwing, tot versekering. So kan ons dan die Here dien deur by Hom te woon.