Só lyk die lesse van 1976 vir 2021 - Skoleondersteuningsentrum
Só lyk die lesse van 1976 vir 2021
Dit is vandeesweek die herdenking van die Soweto-jeugopstande van 1976. Die les van hierdie stuk geskiedenis is dat 'n taal nie op mense afgedwing moet word nie. Almal moet vry wees om die taal van hulle keuse in onderwys te gebruik. Maar omdat die 1976-opstand op die oog af teen Afrikaans as onderrigtaal was, kan verwag word dat die gebeure steeds teen Afrikaans as onderrigtaal misbruik gaan word.
In 1976 was die swart jeug se kreet "Óns wil nie in Afrikaans leer nie". Een en veertig jaar later is die radikale se kreet, "Júlle mag nie in Afrikaans leer nie". Dis "óns wíl nie" teenoor "júlle mág nie". Hierdie twee krete is wêrelde van mekaar verwyder. Die een was op die oog af 'n stryd vir demokrasie, die ander 'n stryd om oorheersing. Die 1976-geslag het in die naam van hulle eie vryheid geveg. Die 2017-geslag se radikales en Afrikaanse slappes veg teen Afrikaanse leerders en studente se vryheid om hulle taal en kultuur uit te leef. Dit blyk dat radikale soos mnr. Lesufi en min. Blade Nzimande die stryd teen Afrikaans bloot voortsit met staatsmag. Maar die les van 1976 vir 2017 is dat studente se reg op moedertaalonderrig gerespekteer moet word, anders lei dit tot swak onderwys, vervreemding en opstand.
Die 1976-kreet was die voorspel van "Liberation before Education". Dit het 'n groot rol gespeel om die onderwys en indiensneembaarheid van 'n hele geslag jong swartmense te ondermyn. Die gevolge hiervan is vandag nog te sien in die vorm van werkloosheid, ongelykheid en die voortgesette struggle-kultuur in skole. Vandag is die kreet "Transformation before Education", waardeur radikale faksies en slap universiteitsbesture die volgende geslag wit en swart jongmense se toekoms ondergrawe. Daardeur kan nog 'n geslag jong swartmense die boot laat sink waarin hulle self moet vaar.
Maar die feit is dat daar 'n nuwe stryd teen Afrikaans, Afrikaanse skole en 'n Afrikaanse leefwyse op die histories Afrikaanse skole en kampusse is. Soms word die stryd openlik teen Afrikaans en sy sprekers gevoer, soos mnr. Lesufi teen Afrikaanse skole en sekere universiteitsbesture. Meermale is die rassetransformasie van die universiteit die doel, en is perke op die toegang vir Afrikaanse studente en 'n stadige dood vir Afrikaans die voorspelbare gevolg. Die volgende fase is "dekolonisasie", wat in die praktyk die hernude kolonisasie en Afrikanisering van universiteite is.
Die vraag is wat Afrikaanse jongmense se reaksie hierop moet wees. Die regte strategie is een van "Vryheid deur Afrikaans", oftewel, "Vryheid deur Afrikaanse Onderwys en Opleiding". Die rede is dat goeie onderwys en opleiding vandag éérs die sleutel tot sukses is. Dit maak jong Afrikaners vryer van drakoniese rassewette, en is die oorsaak dat werkloosheid onder jong wittes steeds 'n breukdeel van die werkloosheid onder swart jongmense is.
Met goeie onderwys en opleiding kan en gaan Afrikaanse jongmense altyd vir hulself kan sorg – deur werk te kry of deur selfindiensneming – soos 'n klein besigheid. Hulle moet net moed hou, want 'n ekonomie werk uiteindelik nie op grond van ras nie, maar van kennis, vaardighede en harde werk. Daarom is die Solidariteit Beweging besig met omvattende projekte om die volhoubaarheid van Afrikaanse onderwys, -beroepspleiding en -universiteitswese te verseker. Nuwe tegnologie is 'n groot versneller hiervoor.
Maar ons jongmense moet besef dat Afrikaanse onderwys en opleiding nie verniet was nie. Al het jy dit verniet gekry, het jou ouers en grootouers dit teen groot koste en opofferings opgebou. Dis jou voorreg om dit nou te bewaar en weer vir die volgende geslag aan te gee, sodat hulle dieselfde kans op sukses kan hê as wat jy gehad het. Hierdie keer is die stryd nie soos in 1976 teen Afrikaans en 'n onversetlike regering wat apartheid afdwing nie. Die stryd in 2017 is teen die afdwing van Engels en die uitsluiting van Afrikaanse studente deur 'n onversetlike regering se omgekeerde apartheid.