Sonkyker: Afrikaner in die verkeerde eeu
In 2008, tydens J.C. Steyn se sewentigste lewensjaar, verras hy ons met 'n outobiografiese vertelling. Hy gee sy herinneringe as Vrystaatse boerseun, taalkundestudent in Nederland, akademikus, joernalis (Volksblad en Rapport), politieke kommentator, digter, prosaskrywer en biograaf van N.P. van Wyk Louw, M.E.R. en Piet Cillié. Ook het hy meegewerk aan die geskiedskrywing oor die Nasionale Pers en deelgeneem aan projekte om die voortbestaan van Afrikaans te verseker.
Vir sy onthou steun hy op vertellings van sy familie, briewe, koerantberigte, boeke deur sy geesgenote soos Hermann Giliomee, I.L. de Villiers, Piet Cillié en N.P. van Wyk Louw. Hy deurskou die Anglo-Boereoorlog en die Rebellie, Republiekwording, die jare van noodtoestande en grondwetonderhandelinge tot vandag. Daar is positiewe én ontstellende insigte. So ontstaan 'n geskakeerde beeld van die lewe van die Afrikaner, hoe die tydsgewrig nie altyd gunstig vir dié kultuurgroep was en is nie, maar soos die sonkyker - 'n skugter en weerbarstige Vrystaatse reptiel - kyk Steyn en ander Afrikaners skerp na sake, in die brandpunt in. Opstand en verset bly nie uit nie.
Hy dramatiseer nagenoeg al die belangrikste historiese gebeurtenisse sodat dit weer voor jou afspeel, gee ook minderbekende detail. Hy verras jou met sy eie of 'n familielid se aandeel. Hiernaas kry ons ook die "klein geskiedenis". Hoe was die alledaagse lewe, die sorge en vreugdes van die Afrikaner in die huis, skool, werkplek en kerk? Kortom: 'n kultuurhistoriese skat. Hy openbaar heelwat van die onverwagte fasette van sy eie persoonlikheid - dit amuseer jou. Dan ontroer hy met vertellings oor sy moeder wat as onvergeetlike karakter voorgestel word: haar stryd teen kanker en blindheid, haar liefdevolheid sónder sentimentaliteit.
Dis 'n boek vir sy tydgenote wat dié jare beleef het en nou hulle indrukke en belewenisse kan vergelyk met syne, saam met hom sin en betekenis daaruit kan haal. Om nie die nostalgiese plesier daarvan buite rekening te laat nie. 'n Jonger geslag sal in Sonkyker begrip vir die verlede kan vind, ook insig in huidige verwikkelinge. Dis 'n onmisbare dokument waarin die Afrikaner se kultuur, sy politieke oortuigings, en veral sy taalstryd van die afgelope dekades vervat is. Hierdie geskiedenis is nog nie vantevore só opgeteken nie.