Nuusdokkie neem Eskom onder loepAndré de Ruyter, voormalige hoof van Eskom. (Grafika: Maroela Media) Beurtkrag, korrupsie en korporatiewe verval in Eskom is pal in die nuus en Suid-Afrikaners se ligte brand ses tot agt ure van die dag níé. Dit is ysingwekkend om te dink dat die winter op pad is. Frustrasievlakke is hoog. ’n Gevoel van magteloosheid dreig om Suid-Afrika as samelewing lam te lê. Op Sondag 2 April word Onthul: Kragreus op sy knieë op kykNET uitgesaai. Dié nuusdokumentêr neem Eskom as maatskappy onder die loep en ondersoek die redes vir en wyse waarop dit verval het. Al hierdie aspekte – korrupsie, beurtkrag, korporatiewe verval en dies meer – word bespreek vanuit die perspektief van hoe dit landsburgers raak. Hierdie Onthul-episode poog om aan kykers te verduidelik wat presies aangaan, hoe die toekoms waarskynlik gaan lyk en hoekom sake staan soos dit tans die geval is. Toe Eskom se voormalige uitvoerende hoof, André de Ruyter, op 21 Februarie vanjaar in ’n breedvoerige onderhoud op eTV verskeie skokkende uitlatings en onthullings maak, het dit die land in rep en roer gehad. Suid-Afrikaners was skielik nie meer net uitgelewer aan die impak van beurtkrag nie, maar het bewus geword van die omvang van die probleme by dié reuse-semistaatsonderneming. In Onthul: Kragreus op sy knieë word die beurtkragkrisis se ontstaan en gevolge met verteenwoordigers van Solidariteit en Cosatu bespreek. Landsburgers wil weet hoe lank beurtkrag nog voort sal gaan, hoe hulle hulself daarteen kan staal, wat die oorsake daarvan is en wat moontlike oplossings mag wees. Hierdie vrae word vanuit ’n praktiese maar ook polities-historiese perspektief beantwoord deur onderhoude met, onder andere, Connie Mulder en dr. Dirk Hermann van Solidariteit, en Willem Els van die Instituut vir Sekerheidstudies. Daar word ook met Eskom-werknemers gepraat, van grondvlak tot die hoof van die Kendal-kragstasie en ook Jan Oberholzer, Eskom se hoof operasionele beampte, om ’n idee te kry van wat aan die binnekant van die maatskappy aangaan. Daar word vertel hoe dit voel om deur die publiek uitgekryt te word as onbekwaam, en wat dit van werknemers verg om hul mandaat na te kom onder byna onmoontlike omstandighede. (Foto: AFP PHOTO/GIANLUIGI GUERCIA) Teen die agtergrond van die 2024-verkiesing, asook die politieke landskap waarbinne grootskaalse korrupsie en sabotasie klaarblyklik hoogty vier, word joernaliste en politieke ontleders soos Kyle Cowan en Antoinette Slabbert geraadpleeg om sin te maak van die aantygings van kriminele aktiwiteit in en rondom Eskom, asook die bewerings dat misdaadkartelle in Mpumalanga aan die stuur van sake staan. Onthul: Kragreus op sy knieë vorm deel van ’n reeks ondersoekende nuusdokumentêre onder die vaandel Onthul , wat deur IdeaCandy, vervaardigers van die Showmax-treffers Devilsdorp en Stella Murders, gemaak word. In Julie verlede jaar is die eerste nuusdokumentêr in die Onthul-reeks, Onthul: My pa het my nie verkrag nie, op kykNET uitgesaai. Dié uur lange dokumentêr het ondersoek hoe dit gebeur het dat Abrie Raaths skuldig bevind is op vier aanklagte van verkragting en twee van seksuele aanranding van sy dogter, Megan Raaths. In Februarie 2023 is die tweede nuusdokumentêr in die Onthul-reeks, Onthul: Skurk of Samaritaan?, gefokus op die omstrede sakeman Louis Liebenberg en sy duistere sakebedrywighede, uitgesaai. Onthul: Kragreus op sy knieë word op Sondag 2 April om 20:00 op kykNET (DStv-kanaal 144) uitgesaai. Dít, asook die ander nuusdokumentêre in die Onthul -reeks, sal op Catch Up beskikbaar wees. Kyk hier na die voorskou.