UKRAINE, BA TLA HLAHISA CHISI HO TSOA LEBESE LA LI-BUFFALO - LIHLOOHO
Ukraine, ba tla hlahisa chisi ho tsoa lebese la li-buffalo
Qeto e joalo e entsoe ke polasi e bitsoang "Carpathian Buffalo", 'me ba bōpileng khopolo ena ba itokiselitse ho ithuta ts'ebetso ea chisi Italy. Sepheo se seholo sa polasi e tla ba ho bōptjoa ha lihlahisoa tsa lebese.
Ha e le hantle, ha nako e ntse e le, maikutlo a bona ke a nts'etsopele, 'me litšepe ha lia phethoa, empa hona joale lihoai li rekisa lebese, botoro, li-cheese tse sa tšoaneng esita le lebese le khutsitsoeng. Theko ea lebese la litekete e le lithane tse ka bang 100, e leng hoo e batlang e le 250 li-ruble tsa Russia. Seo se Bolelwago ke Sehlabelo sa Jesu sa Topollo
BALA KA Polelo ya Diatla ya Amerika Polelo ya Diatla ya Angola Polelo ya Diatla ya Argentina Polelo ya Diatla ya Bolivia Polelo ya Diatla ya Colombia Polelo ya Diatla ya Cuba Polelo ya Diatla ya India Polelo ya Diatla ya Italy Polelo ya Diatla ya Portugal Polelo ya Diatla ya Sepania Polelo ya Diatla ya Thai Se-Cantone sa China (Traditional) Se-Cantone sa China (Simplified) Se-Quichua (sa Imbabura) Se-Quichua (sa Santiago del Estero) Seabbey Seabui Seacholi Sealur Seamharic Searaba Searmenia Searmenia (sa ka Bodikela) Seateso Seattié Seaymara Seazerbaijani Seazerbaijani (Mongwalelo wa se-Cyrillic) Sebassa (sa Cameroon) Sebassa (sa Liberia) Sebatak (sa Karo) Sebatak (sa Simalungun) Sebatak (sa Toba) Sebelize Kriole Sebemba Sebiak Sebislama Seboulou Sebété Sedamara Sedangme Sedanishi Sedouala Sedrehu Sedusun Sedutch Seefik Seestonia Seewe Sefante Sefiji Sefon Sefora Sefutuna (sa Bohlabela) Sega Segitonga Seguadeloupe Creole Seguarani Seguarani (sa Bolivia) Seguerze Segun Seguéré Sehangari Sehausa Seherero Sehindi Sehunsrik Seiban Seibinda Seigbo Seindonesia Seireland Seisemane Sejavanese Sejula Sekabiye Sekabuverdianu Sekachin Sekannada Sekaren (S'gaw) Sekhana Sekikamba Sekikaonde Sekikongo Sekikuyu Sekimbundu Sekinyarwanda Sekipende Sekirghiz Sekiribati Sekirundi Sekisi Sekisonge Sekongo Sekorea Sekpelle Sekrio Sekurdish Kurmanji Sekwangali Sekwanyama Selamba Selhukonzo Selingala Selomwe Seluganda Selugbara Selunda Seluo Seluvale Semacua Semalagasy Semalay Semalayalam Semaltese Semambwe-Lungu Semarathi Semazahua Sembunda Semeru Semoore Semyanmar Senavajo Sendau Sendebele Sendebele (sa Zimbabwe) Sendonga Senengone Sengangela Senias Senorway Senyakyusa-Ngonde Senyaneka Senyasa Senyungwe Senzema Seokpe Seoromo Seotetela Sepanishi Sepedi Sepidgin (sa Cameroon) Sepidgin (sa Nigeria) Sepidgin sa Dihlakahlakeng tša Solomon Seponape Sepotokisi Sepotokisi (sa Portugal) Sepunjabi (sa Shahmukhi) Serarotonga Seromani (sa Matsedonia) sa Mongwalelo wa Cyrillic Seromania Seromania (sa ka Bohlabela bja Slovakia) Seromania (sa ka Borwa bja Gerika) Seromania (sa ka Leboa la Gerika) Seromany (sa Macedonia) Seromany (sa Serbia) Serunyankore Serussia Serutoro Sesamoa Sesangir Sesango Sesena Sesidama Sesinhala Sesotho (sa Afrika Borwa) Sesranantongo Sesunda Seswahili Seswati Sesweden Setahiti Setajiki Setali Setaliana Setamil Setandroy Setankarana Sethai Setigrinya Setiv Setonga Setonga (sa Malawi) Setonga (sa Zimbabwe) Setongan Setshiluba Setshwa Setsonga Setswana Setumbuka Seturkey Setwi Seukraine Seumbundu Seurdu Seurhobo Seuruund Sewallis Sewelsh Sewichi Sewolaita Seyacouba Silozi se-Cambodia se-Chavacano se-Chewa se-Chin (Hakha) se-Chiyao se-Chokwe se-Chopi se-Chuabo se-Creole sa Haiti se-Creole sa Mauritius se-Creole sa Réunion se-Creole sa Seychelles se-Quechua (Ayacucho) se-Quechua (Cuzco) se-Quechua (sa Bolivia) se-Vezo se-Vietnam se-Zande se-Zulu se-creole sa Guianese ss-Chin (Tiddim)
1, 2. (a) Ke’ng seo se dirago gore mpho e be e bohlokwa go wena? (b) Ke ka baka la’ng topollo e le mpho e kgolo kudu yeo re e neilwego ke Modimo?
KE MPHO efe e kgahlišago kudu yeo o kilego wa e hwetša? Ga se gore mpho e swanetše go tura e le gore e be e bohlokwa go wena. Ge mpho e go thabiša, goba e le selo seo o tlogago o se hloka, o a e leboga.
2 Go dimpho ka moka tšeo Modimo a re filego tšona, go na le mpho e tee yeo re e hlokago go feta selo le ge e le sefe. Ke mpho e kgolo kudu yeo Modimo a e filego batho. Kgaolong ye re tlo ithuta gore Jehofa o rometše Morwa wa gagwe e lego Jesu Kriste lefaseng e le gore re tle re hwetše bophelo bjo bo sa felego. (Bala Mateo 20:28.) Ka go romela Jesu mo lefaseng go tlo re lopolla, Jehofa o bontšhitše gore o tloga a re rata.
TOPOLLO KE ENG?
3. Ke ka baka la’ng batho ba ehwa?
3 Topollo ke tsela ya Jehofa ya go lokolla batho sebeng le lehung. (Baefeso 1:7) E le gore re kwešiše gore ke ka baka la eng re be re nyaka topollo, re swanetše go tseba seo se diregilego mengwaga e dikete e fetilego serapeng sa Edene. Batswadi ba rena ba pele e lego Adama le Efa ba ile ba dira sebe. Ka ge ba dirile sebe, ba ile ba hwa. Le rena re a hwa ka ge ba re fetišeditše sebe seo.—Bala Tlhaloso 9.
4. Adama e be e le mang, gona o be a na le eng?
4 Ge Jehofa a be a bopa motho wa pele e lego Adama, O ile a mo fa selo sa bohlokwa kudu. O ile a mo fa bophelo bjo bo phethagetšego. Adama o be a na le monagano o phethagetšego le mmele o phethagetšego. Le ka mohla o be a ka se babje, a ka se tšofale e bile a ka se hwe. Ka ge a bopilwe ke Jehofa, go be go swana le gore Jehofa ke tatagwe. (Luka 3:38) Jehofa o be a bolela le yena gantši. Modimo o ile a hlalosetša Adama ka mo go kwagalago seo a bego a se letetše go yena a ba a mo fa mošomo o thabišago.—Genesi 1:28-30; 2:16, 17.
5. Beibele e ra go re’ng ge e re Adama o be a bopilwe ka ‘seswantšho sa Modimo’?
5 Adama o be a bopilwe ka ‘seswantšho sa Modimo.’ (Genesi 1:27) Jehofa o ile a mo fa dika tša go swana le tša Gagwe, go akaretša lerato, bohlale, toka le matla. O ile a fa Adama tokologo ya boikgethelo. Adama e be e se roboto. Modimo o be a mmopile ka tsela yeo a bego a tla kgona go ikgethela go dira se se nepagetšego goba se se fošagetšego. Ge nkabe Adama a kgethile go kwa Modimo, nkabe a ile a phela ka mo go sa felego Paradeiseng.
6. Ge Adama a be a sa kwe Modimo, o ile a lahlegelwa ke’ng? Se se re kgoma bjang?
6 Ge Adama a be a sa kwe Modimo gomme a ahlolelwa lehu, o ile a hwetša kotlo e kgolo kudu. O ile a lahlegelwa ke segwera sa gagwe se se kgethegilego le Jehofa, bophelo bjo bo phethagetšego le legae la gagwe la Paradeise. (Genesi 3:17-19) Adama le Efa ba ile ba kgetha go se kwe Modimo, ka gona go be go fedile ka bona. Ka baka la seo Adama a se dirilego, “sebe se tsene lefaseng gomme lehu la tsena ka sebe, ka go re’alo lehu le aparetše batho bohle gobane bohle ba dirile sebe.” (Baroma 5:12) Ge Adama a be a dira sebe, o ‘ithekišitše’ bokgobeng a ba a rekiša le rena gore re be le sebe gomme re hwe. (Baroma 7:14) Na go na le seo se ka re lokollago bokgobeng bjoo? Ee, se gona.
7, 8. Topollo ke’ng?
7 Topollo ke’ng? Topollo ge e le gabotse e akaretša dilo tše pedi. Sa pele, topollo ke tefo yeo e lefiwago go lokolla motho goba go rekolla selo se itšego. Sa bobedi, topollo ke tefo yeo e lefelelago selo se itšego.
8 Go be go se na motho yo a ka lefelelago tshenyo e kgolo yeo Adama a e bakilego ge a be a dira sebe le go re tlišetša lehu. Eupša Jehofa o ile a bula tsela ya go re lokolla sebeng le lehung. Anke re ahlaahleng kamoo topollo e lefiwago ka gona le kamoo e ka re holago ka gona.
9. Topollo e be e swanetše go lefiwa bjang?
9 Ga go le o tee wa rena yo a bego a ka tsoga a lefile topollo ya bophelo bjo bo phethagetšego bjoo Adama a bo lahlilego. Ka baka la’ng? Ka gobane ka moka ga rena ga se ra phethagala. (Psalme 49:7, 8) Go be go nyakega motho yo mongwe yo a phethagetšego gore a lefe topollo yeo. Ke ka baka leo e bitšwago “topollo e lekanago.” (1 Timotheo 2:6) Topollo yeo e be e swanetše go lefiwa ka bophelo bjo bo lekanago tlwaa le bjo Adama a bo lahlilego.
10 Jehofa o ile a nea bjang topollo? O ile a romela Morwa wa gagwe yo bohlokwahlokwa lefaseng. Morwa yo, e lego Jesu, o mmopile pele a bopa dilo ka moka. (1 Johane 4:9, 10) Jesu o ile a ithaopela go tlogela Tatagwe le bophelo bja legodimong. (Bafilipi 2:7) Jehofa o ile a fetišetša bophelo bja Jesu ka popelong ya Maria, gomme Jesu a belegwa e le motho yo a phethagetšego, a se na sebe.—Luka 1:35.
Jehofa o re neile Morwa wa gagwe yo bohlokwahlokwa e le topollo
11. Go kgonega bjang gore motho o tee a lefe topollo bakeng sa batho ka moka?
11 Ka ge motho wa pele e lego Adama a se a kwa Jehofa, o ile a dira gore batho ka moka ba lahlegelwe ke bophelo bjo bo phethagetšego. Na go be go ka ba le motho yo mongwe yo a ka tlošago lehu baneng ka moka ba Adama? Ee. (Bala Baroma 5:19.) Jesu, yo a sa kago a dira sebe, o ile a nea bophelo bja gagwe bjo bo phethagetšego e le topollo. (1 Bakorinthe 15:45) Bophelo bja gagwe bjo bo phethagetšego bo be bo tla dirišwa go tloša lehu baneng ka moka ba Adama.—1 Bakorinthe 15:21, 22.
12. Ke ka baka la’ng Jesu a ile a swanelwa ke go tlaišega kudu?
12 Beibele e hlalosa kamoo Jesu a ilego a tlaišega ka gona pele a ka hwa. O ile a bethwa gasehlogo, a kokotelwa koteng ya tlhokofatšo, gomme a tlogelwa moo gore a hwe gabohloko. (Johane 19:1, 16-18, 30) Ke ka baka la’ng Jesu a ile a swanelwa ke go tlaišega ka tsela ye? Ke ka gobane Sathane o be a boletše gore ga go na motho yo a ka botegelago Modimo ge e ba a ka lekwa o šoro. Jesu o ile a bontšha gore motho yo a phethagetšego a ka botegela Modimo le ge a ka tlaišega o šoro. Nagana kamoo Jehofa a ilego a ikgantšha ka Jesu ka gona!—Diema 27:11; bala Tlhaloso 15.
13. Topollo e ile ya lefiwa bjang?
13 Topollo e ile ya lefiwa bjang? Jesu o ile a nea Tatagwe mohola wa bophelo bja gagwe. Ka ngwaga wa 33, ka Nisani 14 khalentareng ya Sejuda, Jehofa o ile a dumelela manaba a Jesu gore a mmolaye. (Baheberu 10:10) Ka morago ga matšatši a mararo, Jehofa o ile a tsoša Jesu, e sego e le motho wa nama eupša e le sebopiwa sa moya. Ka morago, ge Jesu a boetše go Tatagwe legodimong, o ile a mo nea mohola wa bophelo bja gagwe bjo bo phethagetšego gore a re lopolle. (Baheberu 9:24) Ka ge ga bjale topollo e lefilwe, re na le sebaka sa go lokollwa sebeng le lehung.—Bala Baroma 3:23, 24.
KAMOO O KA HOLWAGO KE TOPOLLO
14, 15. Re swanetše go dira’ng gore Jehofa a re lebalele dibe tša rena?
14 Re šetše re holwa ke mpho ye e kgolo kudu ya Modimo. Anke re boneng kamoo re holegago ka gona gona bjale le kamoo re tla holegago ka gona nakong e tlago.
15 Re kgona go lebalelwa dibe. Ga go bonolo go dira se se lokilego ka dinako tšohle. Re dira diphošo, e bile ka dinako tše dingwe re bolela dilo tše di fošagetšego le go di dira. (Bakolose 1:13, 14) Re ka lebalelwa bjang? Re swanetše go itshola go tšwa pelong ka seo re se dirilego gomme ka boikokobetšo re kgopele Jehofa gore a re lebalele. Ge re dirile bjalo, re ka kgodišega gore dibe tša rena di lebaletšwe.—1 Johane 1:8, 9.
16. Re swanetše go dira’ng gore re be le letswalo le lebotse?
16 Re ka ba le letswalo le lebotse. Ge e ba letswalo la rena le re botša gore re dirile selo se se fošagetšego, re ikwa re le molato, mohlomongwe re nagana gore re ka se lebalelwe e bile re ikwa re se na mohola. Eupša ga go hlokagale gore re nolege moko. Ge e ba re kgopela Jehofa gore a re lebalele dibe tša rena, re ka kgodišega gore o tla re kwa gomme a re lebalela. (Baheberu 9:13, 14) Jehofa o nyaka gore re mmotše mathata a rena ka moka le mafokodi a rena. (Baheberu 4:14-16) Mafelelong, re tla ba le khutšo le Modimo.
17. Ke ditšhegofatšo dife tšeo re ka di hwetšago ka ge Jesu a re hwetše?
17 Re na le kholofelo ya go tlo phela ka mo go sa felego. Beibele e re: “Moputso woo sebe se o lefago ke lehu, eupša mpho yeo Modimo a e neago ke bophelo bjo bo sa felego ka Kriste Jesu Morena wa rena.” (Baroma 6:23) Ka ge Jesu a re hwetše, re ka phela ka mo go sa felego gomme ra thabela bophelo bjo bo phethagetšego. (Kutollo 21:3, 4) Eupša re swanetše go dira’ng gore re hwetše ditšhegofatšo tšeo?
NA O TLA BONTŠHA TUMELO SEHLABELONG SA TOPOLLO?
18. Re tseba bjang gore Jehofa o a re rata?
18 Nagana kamoo o thabago ka gona ge motho yo mongwe a go fa mpho e botse. Go dimpho ka moka tšeo Jehofa a re filego tšona, topollo ke mpho e bohlokwa kudu, gomme re swanetše go mo leboga go tšwa pelong ka ge a re file yona. Johane 3:16 e re botša gore: “Modimo o ratile lefase kudu mo a ilego a gafa Morwa wa gagwe yo a tswetšwego a nnoši.” Ee, Jehofa o re rata kudu moo a re filego Morwa wa gagwe yo bohlokwahlokwa e lego Jesu. E bile re a tseba gore Jesu le yena o a re rata ka gobane o ile a re hwela ka go rata. (Johane 15:13) Mpho ya topollo e swanetše go go kgodiša gore Jehofa le Jesu ba tloga ba go rata.—Bagalatia 2:20.
Ge re dutše re ithuta ka Jehofa, re tla ba bagwera ba gagwe, gomme ra mo rata le go feta
19, 20. (a) O ka ba mogwera wa Jehofa bjang? (b) O ka bontšha bjang gore o na le tumelo sehlabelong sa Jesu sa topollo?
19 Ka ge ga bjale o ithutile ka lerato le legolo leo Modimo a re bontšhitšego lona, o ka ba mogwera wa gagwe bjang? Ga go bonolo go rata motho yo o sa mo tsebego. Johane 17:3 e re re ka tseba Jehofa. Ge o dutše o ithuta ka yena, o tla mo rata le go feta, o tla nyaka go mo thabiša gomme wa ba mogwera wa gagwe. Ka gona tšwela pele o ithuta ka Jehofa ka go bala Beibele.—1 Johane 5:3.
20 Bontšha tumelo sehlabelong sa Jesu sa topollo. Beibele e re “yo a dumelago go Morwa o na le bophelo bjo bo sa felego.” (Johane 3:36) Go bolela’ng go bontšha tumelo? Go bolela go dira seo Jesu a re rutilego gore re se dire. (Johane 13:15) Ga se gwa lekana go no bolela gore re dumela go Jesu. E le gore re holwe ke topollo, re swanetše go dira se sengwe ka tumelo ya rena. Go Jakobo 2:26, re bala gore: “Tumelo ka ntle le mediro e hwile.”
21, 22. (a) Ke ka baka la’ng re swanetše go ba gona Segopotšong sa lehu la Kriste ngwaga le ngwaga? (b) Re tlo ahlaahla’ng go Kgaolo 6 le 7?
21 Eba Gona Segopotšong sa lehu la Kriste. Bošegong bja pele ga ge Jesu a ka hwa, o ile a re ruta gore re swanetše go gopola lehu la gagwe. Re dira se ngwaga le ngwaga, gomme tiragalo ye e bitšwa Segopotšo goba “Selalelo sa Morena.” (1 Bakorinthe 11:20; Mateo 26:26-28) Jesu o nyaka gore re gopole gore o re neile bophelo bja gagwe bjo bo phethagetšego e le topollo. O itše: “Dulang le dira se e le go nkgopola.” (Bala Luka 22:19.) Ge o eba gona Segopotšong, o bontšha gore o gopola topollo le lerato le legolo leo Jehofa le Jesu ba re bontšhago lona.—Bala Tlhaloso 16.
22 Topollo ke mpho e kgolo kudu go feta dimpho ka moka tšeo Modimo a re neilego tšona. (2 Bakorinthe 9:14, 15) Le gona mpho ye e bohlokwahlokwa e tla thuša batho ba dimilione bao ba šetšego ba hwile. Kgaolo 6 le 7 di tla hlalosa kamoo seo se ka kgonegago ka gona.
THEREŠO 1: KA MOKA GA RENA RE HLOKA TOPOLLO
‘Morwa wa motho o tletše go nea moya wa gagwe gore e be topollo bakeng sa ba bantši.’—Mateo 20:28
Ke ka baka la’ng re hloka topollo?
Ka ge Adama a se a kwa Modimo, o ile a lahlegelwa ke segwera sa gagwe le Jehofa, bophelo bjo bo phethagetšego le go phela Paradeiseng.
Ka baka la seo Adama a se dirilego, o re fetišeditše sebe le lehu.
Topollo ke tsela yeo Jehofa a e dirišago go lokolla batho sebeng le lehung.
THEREŠO 2: JEHOFA KE YENA A RE NEILEGO TOPOLLO
“Modimo o rometše Morwa wa gagwe yo a tswetšwego a nnoši lefaseng gore re hwetše bophelo ka yena.”—1 Johane 4:9
Jehofa o re neile topollo bjang?
Psalme 49:7, 8
Ga go na motho yo a bego a ka kgona go lefa topollo ya go reka bophelo bjo bo phethagetšego bjo Adama a bo lahlilego.
Jehofa o ile a romela Morwa wa gagwe yo bohlokwa mo lefaseng gore a tle a belegwe e le motho yo a phethagetšego.
Baroma 3:23, 24; Baheberu 9:24
Ka morago ga gore Jesu a tsošwe bahung, o ile a boela legodimong, moo a ilego a nea Jehofa mohola wa bophelo bja gagwe bjo bo phethagetšego bja ge e be e le motho gore e be topollo.
THEREŠO 3: TOPOLLO E RE NEA KHOLOFELO E BOTSE KA BOKAMOSO
Topollo e ka re hola bjang?
1 Johane 1:8, 9
Dibe tša rena di ka lebalelwa.
Baheberu 9:13, 14
Re ka ba le letswalo le lebotse mahlong a Modimo.
Re na le kholofelo ya go phela ka mo go sa felego.
Mpho ya topollo e bontšha gore Jehofa le Jesu ba re rata kudu.
THEREŠO 4: RE SWANETŠE GO BONTŠHA TUMELO SEHLABELONG SA TOPOLLO
“Modimo o . . . [gafile] Morwa wa gagwe yo a tswetšwego a nnoši gore yo mongwe le yo mongwe yo a dumelago go yena . . . a be le bophelo bjo bo sa felego.”—Johane 3:16
Re ka bontšha bjang gore re leboga mpho yeo Modimo a re neilego yona ya topollo?
Ithute ka Jehofa le Jesu, gomme o ba ekiše.
Eba gona Segopotšong sa lehu la Kriste ngwaga le ngwaga.
Johane 3:36; Jakobo 2:26
Re se ke ra fo bolela gore re dumela go Jesu. Re swanetše go dira dilo tšeo Jesu a itšego re di dire.
Thuto e bonolo eupša e le e kwagalago e ka go thuša go batamela kgaufsi le Modimo.