Derde Franse godsdiensoorlog - Geskiedenis Podcasts - 2021
Die Franse godsdienstige oorloë was 'n reeks van nege oorloë tussen 1562 en 1598. Hulle het die opkoms en val van Catherine de Medici gesien en geëindig met die toetreding van die troon van Henry IV.
Die Eerste Oorlog (April 1562 tot Maart 1563)
Engeland het haarself gedeeltelik by hierdie oorlog betrek toe sy openlik met Condé aangesluit het. Waarom het sy dit gedoen? Godsdiens was natuurlik 'n kwessie en die ondersteuning van 'n Protestantse 'kollega' sou as die regte ding gesien word om te doen. Condé het ook Engeland Le Harve belowe in ruil vir Calais aan die einde van die oorlog. In ruil daarvoor is aan Engelse troepe en 'n lening van 140.000 krone belowe.
Die ooreenkoms het tot niet gekom toe Guise die Hugenote in die Slag van Dreux in Desember 1562 verslaan het. Condé is deur die Katolieke gevange geneem en Montmorency is deur die Hugenote gevange geneem. Oordrag is by Orléans en Anthony van Bourbon in Rouen vermoor. Die verwydering van die belangrikste leiers hiervan moes moontlik gemaak het dat 'n vredesreëling bereik kon word. Dit het Catherine de Medici egter laat onderhandel oor diePasifikasie van Amboise in Maart 1563.
Hierdeur kon die adel van Hugenote vryelik aanbid, maar 'n algemene erediens tot een stad in elke regterlike distrik beperk - hoewel dit nie Parys insluit nie. Die Engelse is deur beide kante uit Le Harve verdryf en Elizabeth het haar aanspraak op Calais laat vaar.
Dit wil voorkom asof die konflik verby was, aangesien die hoofkarakters weg was of ten minste van die mag verwyder is en die twee kante bymekaar gekom het om teen die Engelse te veg.
Maar in die somer van 1565 ontmoet Catherine haar dogter Elizabeth van Spanje. Sy het ook kwessies ontmoet en bespreek met die Spaanse hertog van Alva wat in Spaanse Nederland was om die opstandige Protestante daar neer te sit - met 'n mate van wreedheid. Dit het die Hugenote baie bekommerd wat gevrees het dat Catherine 'n gesamentlike Katolieke Franse / Spaanse veldtog teen hulle beplan - Alva word beskou as een van Europa se beste generaals. Hy was ook 'n toegewyde Katoliek. Eerder as om te wag om aangeval te word, het die Hugenote hulle voorberei op oorlog wat in September 1567 uitgebreek het.
Die Tweede Oorlog (September 1567 tot Maart 1568)
Dit het begin met 'n verbete poging van die Hugenote om die koning in die sogenaamde Conspiracy of Meaux te verower. Dit is gevolg deur 'n algemene opstand deur die Hugenote. Spanje het die Katolieke gehelp en die seun van die Kiesers van die Palts ('n Protestant) het die Hugenote gehelp.
Die vrygelaat Condé het na Parys gemarsjeer, maar in November 1567 by Saint Denis geslaan. Montmorency is tydens hierdie geveg dood. Die Verdrag van Longjumeau in Maart 1568 het weer ingestel op wat met die versnelling van Amboise ingestel is, maar daar was geen vertroue tussen die twee partye nie en daar het gou weer gevegte uitgebreek.
Die Derde Oorlog (Augustus 1568 tot 1570)
Condé is doodgemaak en die Hugenote is in Maart 1569 by Jarnau verslaan. In Oktober het die Hugenote nog 'n hewige nederlaag gely. Hulle het slegs as 'n groep oorleef deur die leierskap van Coligny en hy het die enigste leier van hulle geword. Onder sy leiding vestig hulle weer hul krag in die suide, en die regering, in erkenning van hul groeiende krag en hul eie uitputting, het in 1570 tot die Verdrag van St Germain ingestem. Dit het die posisie van vorige jare herstel en die Hugenote toegelaat om vier dorpe (ook bekend as plekke de sureté) te garnison.
Tydens hierdie rusperiode het die Guises die hof verlaat en is vervang deur die Hugenote onder leiding van Coligny. Hy het vinnig 'n gunsteling geword van Charles IX en hy het die koning se steun uitgespreek vir sy idee van 'n veldtog teen Spanje in Spaanse Nederlande, wat die land sou verenig teen 'n gemeenskaplike vyand en Frankryk sal verbind met die binnekort protestantse William van Oranje in die land. Nederland en Elizabeth van Engeland. Die Guise-familie was steeds die mees senior Katolieke edele familie in Frankryk, en hulle het meer desperaat geraak namate dit duidelik geword het dat Coligny al hoe meer die koning kry. Charles noem Coligny "Mon Pere".
Ongeag die verhouding tussen Charles en Coligny, die situasie vir die Katolieke in Frankryk het sleg gelyk. Louis van Nassau (die broer van Willem van Oranje) was militêr suksesvol in die Spaanse Nederlande teen die Katolieke Spanje. Coligny het openlik gepraat oor die feit dat Frankryk hulp verleen het aan die Protestante in Nederland en die Politique-beweging in Frankryk besig was om veld te wen. Hierdie desperate situasie lei die Guise in Saint Bartholomew's Day Massacre.
Die adel van Frankryk het in Augustus 1572 in Parys vergader vir die troue tussen Margaret van Valois, Catherine se dogter, en Henry van Navarre, die seun van Anthony van Bourbon. Daar is gepoog om Coligny te vermoor, maar dit het misluk. Catherine het haar invloed op haar seun na Coligny verloor, en het Charles oorreed dat daar 'n plan was om hom te vermoor en dat hulle eers moes staak of vermoor word. Charles het na sy ma geluister en wat bedoel was die geselekteerde moord op die Hugenote-leiers, het 'n volskaalse bloedbad geword. Die Guise-gesin het gesorg dat Coligny suksesvol vermoor word en dit lyk asof sy dood 'n spontane aanval op die Hugenote in die algemeen veroorsaak het, en tussen 23 en 24 Augustus 1572 is ongeveer 3000 in Parys alleen vermoor. Moord het dwarsdeur Frankryk plaasgevind. In totaal is ongeveer 10.000 Hugenote vermoor.
Hierdie gebeurtenis het gevoelens gepolariseer. Daar kon geen versoening tussen die twee groepe wees nie, aangesien die slagting dit duidelik gemaak het dat verdraagsaamheid nie tussen die Katolieke en die Protestante kon bestaan ​​nie. Diegene wat 'n vreedsame oplossing - die Politiques - wou hê, het gevind dat hul invloed 'n ruk teruggesak het. Om hulself te beskerm, het die Hugenote 'n veilige hawe in die suide van die land geskep, waar hulle minder geneig was om deur die Katolieke in Parys geteister te word. Hierdie gebied het Poitou, Languedoc, Bearn en Provence ingesluit. Die streek word beheer deur die Hertog van Montmorency-Damville, wat ondanks die bloedbad 'n Politiese gebly het.
Die Hugenote het in die algemeen anti-Parys geword en hulle het hul eie leër, regshowe en belastingstelsel gevorm. Hulle het mans aangetrek wat nie noodwendig Hugenote was nie, maar wat deur die regering in Parys kwaad geword het. Die jongste broer van die koning, die hertog van Alençon, het ook daarheen getrek, net soos Henry van Navarra. Henry het hom tydens die slagting tot katolisisme bekeer om sy lewe te red, maar het hom bekeer nadat hy na die suide teruggekeer het.
Die Katolieke het hulself teen hierdie waargenome bedreiging beskerm deur die Katolieke Liga in 1576 te stig, wat hulp van Spanje, Savoy en Rome wou kry in hul strewe teen die Hugenote. Dit het ook 'n anti-absolutistiese program uiteengesit deur 'n beroep op die verdediging van provinsiale vryhede en verteenwoordigende instellings.
Die Vierde Oorlog (Desember 1572 tot Junie 1573)
Hierdie oorlog is veral bekend vir die beleg van La Rochelle deur die Hertog van Anjou, die toekomstige Henry III. Die mense van La Rochelle het geweier om toegang tot 'n koninklike goewerneur te gee, en dit het 'n reaksie ontlok. La Rochelle was ook 'n basis vir Hugenot-private mense wat 'n probleem met die skeepvaart in die Baai van Biscay was. Die beleg het egter geëindig toe die hertog van Anjou na Pole vertrek het waar hy tot koning verkies is - so was die broosheid van lojaliteite in Frankryk. Henry het die Verdrag van La Rochelle in 1573 onderteken wat die voorwaardes van Saint Germain weer ingestel het.
Die Vyfde Oorlog (Desember 1575 tot Mei 1576)
Dit was in wese 'n konfrontasie tussen die nuwe Henry III (Anjou het met die dood van Charles in Mei 1574 as koning van Pole teruggekeer) en die Hugenote. Hy sal 'n situasie verdra waarin hy voel dat sy gesag uitgedaag word soos wat dit duidelik deur die Hugenote in Montmorency-Damille se gebied was.
In Desember 1574 het die Hugenote effektief 'n onafhanklike staat in die suide tot stand gebring wat gewoonlik deur historici na Languedoc verwys word. Dit was 'n regstreekse verset teen die kroon. Terwyl Charles nege was toe hy koning geword het, was Henry drie en twintig. Die Guise-familie het Henry oorgeneem en 'n Engelse gefinansierde Duitse leër onder John Casimir te Dormans verslaan in 1575. Hierdie oorwinning het Henry egter bekommerd wat gevrees het vir 'n herlewende Guise-gesin in Frankryk wat sy posisie sou bedreig.
In wat die belangrikste sou gewees het, het Henry die Hugenote veel meer toegewings verleen as wat hulle ooit tevore gehad het. Dit was die Verdrag van Monsieur van 1576.
Die Hugenote het oral vryheid verleen, behalwe in die hof en binne 'n spesifieke afstand van Parys. Hulle is ook toegelaat om agt plekke te pak en is spesiale plekke in al die parlementsgebiede (bekend as chambres-mi-partye) gegee, waar sake ontstaan ​​het wat Protestante betrek het. Waarom het Henry hierdie toegewings toegestaan? Henry was beslis bekommerd oor die toenemende mag van die Guise-familie, en 'n sterk Hugenote-kontingent in Frankryk was 'n goeie teenbalans vir hierdie mag. Ewe belangrik was Henry se onvermoë om die verdedigingsstruktuur van Languedoc te beskadig. Sy sagte benadering tot hulle is gebore uit noodsaaklikheid eerder as liefdadigheid. Die Katolieke van Frankryk was woedend oor die verdrag en 'n ander oorlog was amper 'n sekerheid.
Die Sesde Oorlog (Maart tot Desember 1577)
Die familie Guise het die Katolieke Liga (ook bekend as die Holy League) in 1576 gevorm. Op 'n vergadering van die Estates-General wat in Desember 1576 te Blois gehou is, het 'n groot meerderheid van die aanwesiges gestem vir die kansellasie van Monsieur. Die vergadering is oorheers deur die teenwoordigheid van die Guise-familie.
Dit het Henry III in 'n baie moeilike posisie geplaas. Sy katolieke steun het 'n verdrag verwerp waarop hy ingestem het en hy is blootgestel. Nadat hy blykbaar die steun van die Katolieke van Frankryk verloor het, het hy nou meer as ooit tevore in die hande van die Hugenote gelyk. Hulle het egter duidelik sy gesag verwerp deur hul eie basis in die suide effektief te vestig.
Om sy isolasie te beëindig, plaas Henry III hom aan die hoof van die Katolieke Bond wat gestig is om Frankryk van die Hugenote te bevry en die Katolieke van Frankryk 'n vorm van militêre steun te gee in tye van konfrontasie. Deur homself aan die hoof van die liga te stel, gee Henry 'n baie duidelike boodskap. Sy veldtog teen die Hugenote was suksesvol en die Hugenote-winste van Monsieur is teruggetrek. Die Verdrag van Bergerac het Hugenote-aanbidding opgedoen aan die voorstede van een stad in elke geregtelike distrik.
Na ses oorloë het nie een van die partye gekry wat hy wou hê nie. Die Katolieke moes nog steeds 'n Hugenote-teenwoordigheid in Frankryk hê, terwyl die Hugenote nou te kampe het met groot beperkings op hul reg op aanbidding. Henry het in 'n oomblik van beslissing beveel dat alle godsdienstige ligas ontbind moet word. Van 1577 tot 1584 het Frankryk relatiewe vrede beleef, behalwe vir die sogenaamde Lovers War (die Sewende Oorlog van November 1579 tot November 1580) toe niks van belang gebeur het nie, behalwe dat die verdrag van Bergerac bevestig is, hoewel dit nou bekend staan ​​as die Edict of Poitiers. 1577 tot 1584 het die invloed van die Politiques wat voortgegaan het om na 'n langtermyn nedersetting te streef, ook toegeneem.
Die Sewende Oorlog (November 1579 tot November 1580)
Die Agtste Oorlog (Maart 1585 tot Augustus 1589)
Daar word gereeld na hierdie oorlog verwys "Die oorlog van die drie Henries".
In Junie 1584, die erfgenaam van die troon, is die hertog van Alencon dood en laat hy geen erfgenaam van die troon as Henry II nie. Volgens wet was Henry van Navarra die volgende wettige erfgenaam. Henry III het dit erken. Navarre was 'n Protestant wat tydens die St. Bartholomew's Day Massacre kort na katolisisme bekeer het in 'n poging om sy lewe te red. Hy het vinnig teruggekeer na Protestantisme toe dit veilig was. Die Hugenote het die geloof in die goddelike reg van konings ondersteun, terwyl die Katolieke die geloof in die soewereiniteit van die mense ondersteun het - 'n ironiese ommekeer in hul vorige standpunte.
In Desember 1584 het die Hertog van Guise 'n geheime verdrag met Spanje onderteken wat lui dat albei die aanspraak van Navarre aan een kant sou plaas en die aanspraak van die kardinaal de Bourbon - wat die oom van die Hertog van Guise was - sou ondersteun. Spanje sal die Guise-gesin van 50.000 escudos per maand voorsien om kettery in Frankryk uit te wis. Die Katolieke Liga is in 1585 herleef en Guise het gehoop om die anti-Hugenote-gevoel wat in die stede bestaan ​​het, hoewel veral in Parys, te gebruik.
Die stedelike massas begin onvoorspelbaar word. Die werkersklas het begin ly onder ekonomiese depressie en swaar belasting, terwyl die middelklas al hoe kwaad geword het oor die kwessie van die ryk titelhouers wat kantore aan die hoogste bieër verkoop, wat beteken dat die bekwame en opgevoede mans (maar diegene wat kom vorm het) die armer gesinne) kon dit nie bekostig om mee te ding nie. Hulle het gesien hoe minder bekwaam hulle werk sou moes doen. Diegene met bekwaamheid is nie beloon vir die vermoë om dit te hê nie.
Die liga was in Parys op sy uiterste en die kombinasie van prokureurs, geestelikes en ambagsmanne (geskoolde werkers) was potensieel gevaarlik. Die Sestien het die mag van die Liga in Parys gedemonstreer. Dit was die naam van 'n geheime raad wat Parys regeer (die liga het Parys in sestien distrikte verdeel). Agente van die liga het na die provinsies gegaan om hul entoesiasme vir hul werk op te wek. Die werk van die Sestien was uiteraard hoogverraad en 'n bedreiging vir Henry III. In 1585 het Henry die Hugenote, die senior katolieke adel, die middelklas, die bekwame ambagsmanne en die armes teen hom gehad. Gekombineer hiermee is die rol wat Spanje moontlik gespeel het om probleme op te wek.
So 'n kombinasie van magte was te veel vir Henry en in Julie 1585 het hy die Guises oorgegee en ingestem om die kardinaal de Bourbon as erfgenaam te maak. Hy het ook al die toegewings wat aan die Hugenote gegee is, teruggeneem. In September 1585 is Henry van Navarra deur die pous Sixtus V. uitgekommunikeer. Dit het aan Henry van Navarra 'n baie regte rede gegee om te veg - hy was nou die wettige teiken vir enige Katoliek wat vry was om hom te vermoor sonder om sonde te pleeg.
Navarre het twee leërs gehad. Een daarvan is deur die Engelse betaal. In 1587 het Navarre Henry III verslaan in die Slag van Coutras, maar sy leër van huursoldate - wat deur die Engelse betaal is - is in dieselfde jaar deur 'n leër van die Guise's geslaan.
Henry III het nou beheer oor sake verloor - selfs in Parys. Spanje het Guise beveel om Frankryk te verhinder om die Armada te beskadig wat tydens die onderneming in 1588 na die hawe in Calais sou wees. Die kans is goed dat Henry III die swak posisie van Armada tot sy voordeel sou gebruik het; dit wil sê vernietig wat hy daarvan kon maak, sodat die Franse vlootmag in die Middellandse See onaantasbaar sou gewees het. Teen die bevel van Henry III het Guise na Parys opgeruk. Koninklike troepe was van geen nut nie, aangesien die Sestien in Mei 1588 op die dag van die barrikades in Parys opgestaan ​​het. Die koning moes uit sy hoofstad vlug.
In Junie 1588 word hy gedwing om die Edict of Union te onderteken. Dit het Bourbon weer as die regmatige erfgenaam van die troon erken. Dit het ook die heer-luitenant van Frankryk gemaak. Die swak posisie van die koning was baie voor die hand liggend en Savoy het die geleentheid gebruik om Franse vestings in Noord-Italië in te neem. Die gebrek aan steun aan die koning in die Estates-Generaal het hom oortuig dat sy enigste manier vorentoe was om Henry, Hertog van Guise, dood te maak. Henry Guise en sy broer is tydens Xmas 1585 op Blois vermoor. Bourbon is in hegtenis geneem. Die jongste Guise, die Hertog van Mayenne, het die Liga oorgeneem, sodat die poging van Henry III om die mag van die Guise-familie te vernietig, misluk het. Die reaksie van die Liga op die dood van sy leier was eenvoudig. Stede lojaal teenoor Henry van Guise het opgestaan ​​en koninklike verteenwoordigers daar verwyder en beweer dat die koning 'n tiran geword het en dat dit die plig van lojale Franse was om hom omver te werp.
Aan die einde van 1588 is Frankryk deur óf die Liga óf die Hugenote beheer. Die mag van die koning het minimaal gelyk. Henry III was saam met Henry van Navarra vir 'n aanval op Parys, maar die koning is vermoor deur 'n jong monnik wat belowe is om kanonisering te beloon as beloning daarvoor.
Die negende oorlog (Augustus 1589 tot Mei 1598)
Navarre was nou koning. Sy enigste doel was aanvanklik om die liga te verslaan. Sy plan was om steun vir die liga en 'n oop geveg af te koop. Henry IV het een groot voordeel bo al sy teenstanders gehad - hy was die wettige en wettige erfgenaam van die Franse troon. Diegene in die liga was duidelik nie. In 1590 is Bourbon dood en selfs hierdie probleem is verwyder. Die liga het geen plaasvervanger vir hom gehad nie, wat amptelik as die erfgenaam van die troon erken is. Henry het ook twee ander voordele bo die Guises gehad.
Die skare in die stede het die middel- en hoërklasse erg ontstel, asof dit buite beheer geraak het en dat die sosiale orde bedreig word. Mayenne was 'n baie minder effektiewe leier as sy broer wat nie die magte kon beheer nie, terwyl Henry IV 'n doeltreffende leier en 'n leier was wat beheer kon behou.
Tweedens was die liga besmet met Spanje, omdat dit Spaanse geld en troepe aanvaar het, terwyl Henry IV nie op hierdie manier besmet was nie en dus 'n beroep op die Franse patriotisme gehad het. Die feit dat hy Engelse hulp van 1590 tot 1594 ontvang het, blyk die Franse nie soveel te bekommer as die Spaanse hulp wat die Liga ontvang het nie. Toe Filippus II van Spanje Frankryk opeis vir sy dogter, die Infanta Clara Eugenia, aangesien sy die kleindogter van Henry II en Catherine de Medici was, het die mense van Frankryk Henry IV nog meer steun verleen. Henry se enigste swakheid was die feit dat hy 'n Protestant was. Maar hy was ook 'n politiek wat uiteindelik godsdiens vir sy eie doeleindes sou gebruik.
Henry IV se taak het onmoontlik gelyk. Groot dele van die land was buite sy beheer. Die liga het gebiede soos Bretagne gehou. Savoy het Provence binnegeval en hy het geen beheer oor die hoofstad gehad nie. Henry IV het homself in Tours gebaseer. Hy het die liga in 1589 en 1590 verslaan. Hy het toe Parys beleër. Die Sestien was in desperate toestand toe die Spaanse generaal Farnese uit Nederland tot hulp gekom het en Henry weggejaag het. Teen 1592 het die Spaanse 'n garnisoen in Parys gehad, en Rouen is op dieselfde manier deur die Spaanse gehelp toe Henry die stad beleër het.
Die Sestien het egter nou onder mekaar begin veg. Die gematigde lede van die Parlementsparlement is gehang terwyl Mayenne die eksekusie van die ekstremistiese elemente in die Sestien beveel het, en in Desember 1591 het Mayenne die Sestien ontbind. Die ekstremiste wat steeds gebly het dat die Spaanse Infanta koningin moet word en het voorgestel dat dit slegs 'n verandering in die wet vereis. Gematigde lede van die Liga het gevra dat daar met Henry gesluit moet word. Hulle is deur die Parlement de Paris ondersteun.
In Junie 1593 bekeer Henry hom weer tot die Katolisisme en in Maart 1594 trek hy Parys binne. In September 1585 ontvang Henry ontbinding van die pous, Clement VIII en Mayenne is in Oktober 1595 aan die koning voorgelê. In Januarie 1596 is die Bond formeel ontbind en die Franse adel met titels en geld afgekoop. In 1595 verklaar hy oorlog teen Spanje. Vier afsonderlike Spaanse magte was tot 1597 in Frankryk en dit was eers in 1598 wat die laaste groot edelman (Mercouer van Bretagne) aan Henry voorgelê het.
In April 1598 eindig die oorloë amptelik met die Edik van Nantes wat met die Hugenote onderteken is, en in Mei 1598 het die Verdrag van Vervins die oorlog met Spanje beëindig.
Nantes verklaar dat Hugenote in die huise van die groot adel en in die openbaar kon aanbid, soos in Poitiers gesê, met een of twee aanvullings per distrik. Die Hugenote het gelykheid aan die Katolieke in openbare amp en onderwys gekry. Die Hugenote het die universiteite van La Rochelle, Nimes en Montauban beheer. Spesiale gemengde howe is in die parlemente van Parys, Toulouse, Bordeaux en Grenoble opgerig om sake waarby protestante betrokke was, te verhoor. Die Hugenote is ook 100 koninklike onthaalplekke ontvang.
Vervins lei daartoe dat Spanje al haar verowerings, behalwe Cambrai, prysgee en die bepalings van die Verdrag van Cateau-Cambresis herstel is.