Ekonomiese impak erger met elke hoër beurtkragfaseWeens die hoër brandstoffases – en die prys van diesel – word dit al hoe moeiliker en al hoe duurder vir ondernemings en huishoudings om self die ligte te probeer aanhou. (Foto: Maroela Media) Hoewel talle sakeondernemings en huishoudings reeds maniere gevind het om rondom die laer vlakke van beurtkrag te werk, vererger die negatiewe uitwerking op die ekonomie met elke bykomende fase. Die Buro vir Ekonomiese Navorsing (BER) sê dit sluit in substasies wat meer gereeld die gees gee wanneer dit onderwerp word aan gereelde aan- en afskakel tydens beurtkrag. Dit lei tot langer as beplande kragonderbrekings. Reservoirs in sommige munisipaliteite loop heeltemal leeg tydens beurtkrag en het nie genoeg tyd om weer opgevul te word nie, terwyl selfs verkeersligte met rugsteunkrag ná ŉ paar uur ophou werk. Die BER sê alternatiewe maniere wat ingespan word om die uitwerking van beurtkrag te probeer versag, sukkel om by te hou met die verlengde tydperke sonder krag. Daar is dikwels ook nie genoeg tyd tussen onderbrekings om voldoende te herlaai nie. Selfs meer permanente oplossings soos dieselkragopwekkers begin sukkel ná opeenvolgende dae van fase 4-beurtkrag. Die BER sê Growthpoint-eiendomme het reeds aangedui dat hy steier om genoeg diesel te bekom om die kragopwekkers by sy eiendomme – wat verskeie groot winkelsentrums insluit – aan die gang te hou. Die dieselprys is boonop op ŉ rekord hoë vlak en al hoe meer ondernemings moet die som maak om te besluit of dit die moeite werd is om self die krag tydens Eskom se beurtkrag-onderbrekings aan te hou. Nog ‘n skerp styging in die brandstofprys word vandeesweek verwag. (Foto: Maroela Media) Die nuus op die brandstoffront is boonop nie goed nie – nog ŉ stewige styging in die prys van brandstof word vandeesweek verwag. Die R1,50-verlaging in die brandstofheffing word vandeesmaand tot 75 sent halveer, tensy die regering besluit om dit verder op dieselfde vlak te hou. Die verligting danksy die verlaagde heffing word na verwagting volgende maand boonop in geheel opgeskort. Die beurtkrag wat in hierdie stadium ingestel word, word bestempel as die ergste nóg. Opeenvolgende dae van fase 6-beurtkrag, met fase 4 wat snags en oor naweke geld – en ŉ terugkeer na fase 6 later vandag – is veel erger as enige vorige beurtkrag wat Suid-Afrikaners vantevore moes verduur. Eskom voer aan die verhoogde fase is veroorsaak deur die onwettige staking by talle van sy aanlegte en tot soveel as 90% van sy personeel by sommige van sy kragsentrales het nie opgedaag vir werk nie – soms omdat stakende werkers hul nie-stakende kollegas se toegang tot die persele versper het. Die staking is veroorsaak deur ŉ loongeskil tussen Eskom en vakbonde en daar word na verwagting Dinsdag weer na die onderhandelingstafel teruggekeer. Intussen sal verskillende vlakke van beurtkrag vandeesweek steeds geld en selfs al keer alle werkers terug, is belangrike instandhoudingswerk nou vertraag – wat die waarskynlik van meer en erger beurtkrag verder verhoog. Die BER waarsku dat die situasie niks goed inhou vir ekonomiese aktiwiteit in die derde kwartaal nie. Eskom hou vol fase 8-beurtkrag is nog nie in die vooruitsig nie, hoofsaaklik omdat hy meer as gewoonlik staatmaak op sy oopsiklus-gasturbines wat ŉ gesamentlike 2 000MW kan lewer. Diesel het die reeds sukkelende kragvoorsiener tot dusver al meer as R4 miljard gekos en in Junie vanjaar het die dieselrekening R1,5 miljard beloop. Dit was meer as dubbel as waarvoor vir verlede maand begroot is. Benewens die ontbering wat deur beurtkrag veroorsaak word, gaan verbruikers ook steier onder die uitwerking van die munisipale tariefverhogings wat Vrydag in werking getree het.