Israel moet eerder vrede nastreefKinders sit op ŉ tenk voor die viering van die jaarlikse gedenkdag ter nagedagtenis van gesneuwelde soldate en slagoffers van terreur by die gedenkteken vir gewapende magte in Latrun, Israel. (Foto: Ariel Schalit, AP) Oor die afgelope ses weke het duisende Palestyne elke Vrydag op die grens tussen die Gasastrook en Israel betoog. Hierdie betogings wat reeds tot die dood van byna 50 Palestyne aanleiding gegee het, sal op 15 Mei afgesluit word. Die Palestyne herdenk op 15 Mei die sogenaamde Nakba, of groot katastrofe, presies 70 jaar nadat die meeste Palestyne uit gebiede wat vandag deel van Israel is, gedryf is as deel van die totstandkoming van die moderne staat Israel. Sowat 70% van die inwoners van Gasa beskou hulself as vlugtelinge, of die nageslag van vlugtelinge, wat in 1948 na die Gasastrook moes vlug. Die afgelope weke se spontane betogings is hard deur die weermag van Israel onderdruk. Hoewel talle betogers klippe gegooi en probeer het om oor die grensheining te klim, was die betogings grootliks vreedsaam. Tog is byna vyftig Palestyne, insluitende talle joernaliste, deur Israel se veiligheidsmagte doodgeskiet. Daar is groot simpatie met die vrese in Israel vir geweld, veral terwyl die internasionaal-erkende terroristegroep Hamas steeds in Gasa regeer. Die geskiedenis sedert 1948 is egter veel meer ingewikkeld en dit sou dom wees om slegs die vrese van Israel en sy burgers in ag te neem in ’n poging om die Israel-Palestynse vraagstuk nader aan ’n oplossing te bring. Terwyl die Palestynse owerheid onder leiding van die Fatah-party in beheer van die grootste deel van die Wesbank is, kan daar nie oor die Palestyne gepraat word sonder om ook na Gasa en Oos-Jerusalem te kyk nie. Die staat Israel is vandag ’n werklikheid. Dat daar enigsins ’n staat soos Israel bestaan, moet deur Afrikaners as ’n positiewe gegewe beskou word. Dit is egter alles behalwe wys om onkrities na Israel, sy rol in die Midde-Ooste en die wyse waarop die huidige regering in Israel vrede met die Palestyne benadeel, te kyk. Die beste oplossing vir die Israel-Palestynse vraagstuk bly die totstandkoming van ’n Palestynse staat wat in vrede naas Israel bestaan. So ’n staat kan egter nie net in die Wesbank gesetel wees nie en Gasa en Oos-Jerusalem – waar onderskeidelik twee miljoen en 300 000 Palestyne woon – sal in enige onderhandelingsproses ingesluit moet word. Intussen gaan Israel voort met die blokkade van Gasa, die onderdrukking van Oos-Jerusalem en die bou van onwettige Joodse nedersettings in die Wesbank. Daarmee saam word grootliks vreedsame protes deur ernstige geweld onderdruk. Nog ’n groot probleem tans, is die wyse waarop Israel spanning met Iran aanjaag. Deur in die sektariese konflik tussen die Soennitiese – en Sjiïtiese Moslems in die Midde-Ooste betrokke te raak, probeer Israel vriende met, onder meer, Saoedi-Arabië, Egipte en die Verenigde Arabiese Emirate maak. Wat Israel egter ook doen, is om Amerika by hierdie konflik in die Midde-Ooste in te sleep. ’n Oorlog tussen Israel en Amerika aan die een kant, en Iran aan die ander kant, kan Israel se magsposisie in die Midde-Ooste versterk, maar kan katastrofiese gevolge vir die streek inhou. Die sewentigste herdenking van die totstandkoming van die staat Israel is iets om te vier. Israel sal egter deur sy vriende en bondgenote gemaan moet word om meer verantwoordelik op te tree en om met erns, ywer en ’n bereidwilligheid om toegewings te maak, na die onderhandelingstafel met die Palestyne terug te keer.