PressReader - Landbouweekblad: 2017-07-07 - VAT 90% REG­TIG DIE GELD?
VAT 90% REG­TIG DIE GELD?
Landbouweekblad - 2017-07-07 - Lbw - — JOYLENE VAN WYK
GE­GE­WE die hek­ta­re en aan­tal be­guns­tig­des wat by grond­ei­se in lan­de­li­ke ge­bie­de be­trok­ke is, waar men­se eer­der grond as geld vra, is daar ’n kans dat meer be­guns­tig­des van restitusie-ei­se op her­ver­deel­de grond woon as wat daar be­guns­tig­des is wat gel­de­li­ke ver­goe­ding ont­vang.
Só re­de­neer me. Nom­fun­do Go­bo­do, hoof-grond­ei­se­kom­mis­sa­ris. Sy het ver­le­de week aan die Par­le­ment se por­te­feul­je­ko­mi­tee vir lan­de­li­ke ont­wik­ke­ling en grond­her­vor­ming ge­sê die kom­mis­sie vir die her­stel van grond­reg­te wil self kyk na die aan­na­mes wat p­res. Ja­cob Zu­ma en mnr. Gu­gi­le N­kwin­ti, Mi­nis­ter van Lan­de­li­ke Ont­wik­ke­ling en Grond­her­vor­ming, rond­gooi. Hul­le sê be­guns­tig­des het eint­lik eer­der hul oog op gel­de­li­ke ver­goe­ding as grond.
Dit kom na­dat die Re­ge­ring voor­heen aan­ge­dui het dat gel­de­li­ke ver­goe­ding by meer as 90% van die ei­se wat deur­ge­voer word, ver­kies is.
N­kwin­ti het ver­le­de jaar ook aan­ge­dui dat dié nei­ging blyk­baar voort­duur, met 94% van die 143 720 voor­ne­men­de nu­we ei­sers wat reeds aan­ge­dui het dat hul­le fi­nan­si­ë­le ver­goe­ding wil hê.
Go­bo­do meen die kwes­sie van grond teen­oor ver­goe­ding word ver­keerd ge­ïn­ter­pre­teer, en ver­dui­de­lik dat die kom­mis­sie baie ste­de­li­ke ei­se in die Wes-Kaap her­stel. Een huur­ar­bei­der eis by­voor­beeld gel­de­li­ke ver­goe­ding vir 60 m2, ter­wyl een lan­de­li­ke ge­meen­skap (met heel­wat meer be­guns­tig­des) in M­pu­ma­lan­ga se eis 54 pla­se kan wees.
“Dit is waar dat 90% van die ei­se deur fi­nan­si­ë­le ver­goe­ding af­ge­han­del word,” sê Go­bo­do. “Maar wan­neer jy kyk na die aan­tal hek­ta­re wat vir een ge­meen­skap in ’n lan­de­li­ke eis be­kom word teen­oor die hoe­veel­heid gel­de­li­ke ver­goe­dings vir ’n ste­de­li­ke ge­bied, kom jy ag­ter dat die ver­ge­ly­king van fi­nan­si­ë­le ver­goe­ding teen­oor die her­stel van grond nie ak­ku­raat re­flek­teer word nie.”
Die kom­mis­sie het al sy tei­kens vir die vier­de kwar­taal van die boek­jaar 2016-’17 be­reik.
Mnr. Gu­gi­le N­kwin­ti, Mi­nis­ter van Lan­de­li­ke Ont­wik­ke­ling en Grond­her­vor­ming, en me. Nom­fun­do Go­bo­do, hoof-grond­ei­se­kom­mis­sa­ris.