Maatskappy moet R2,5 miljard in strafkoste aan SA betaalEskom se Kusile-kragsentrale in Mpumalanga. (Foto: Eskom) Die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) se onafhanklike ondersoekdirektoraat (OD) het ŉ omvattende skikkingsooreenkoms met die Switserse ingenieurswesereus Asea Brown Boveri (ABB) aangegaan om R2,5 miljard in strafherstelbetalings aan Suid-Afrika te doen. “Die skikking verteenwoordig ŉ kragtige en innoverende stap na aanspreeklikheid en geregtigheid vir vermeende oortreders, veral in die vorm van restitusie vir die ernstige misdrywe wat gedurende die staatskapingstydperk by Eskom gepleeg is,” sê adv. Rodney de Kock, waarnemende direkteur van openbare vervolging. ABB is ŉ groot internasionale maatskappy met ŉ noemenswaardige teenwoordigheid in Suid-Afrika wat by staatskaping betrek is. ABB het aanspreeklikheid aanvaar vir die beweerde misdade van sy werkers in kontrakte wat met Eskom aangegaan is. ABB het sedertdien ook saam met wetstoepassingsowerhede gewerk in hul ondersoeke na die misdade. “Dit het die OD gehelp om bewyse en sleutelgetuies vas te maak wat ŉ belangrike deel van die NVG se voortgesette ondersoek na die maatskappy se beweerde oortredings vorm,” sê De Kock. Dié samewerking word ingevolge die skikkingsooreenkoms verder voortgesit. Die NVG het egter benadruk dat die skikking nie enigiemand betrokke by misdadigheid vrywaar van vervolging nie. Dit sluit in direkteure, personeel en kontrakteurs van ABB. “Die NVG gaan voort om hierdie strafregtelike vervolgings te doen. “Dit word gedoen met die steun van ABB wat hom verbind het tot voortgesette samewerking om aanspreeklikheid te verseker vir misdade wat sy werkers glo gepleeg het,” sê De Kock. Die skikkingsooreenkoms stippel ook duidelik uit dat die OD kan voortgaan om ABB as ŉ korporatiewe entiteit te vervolg sou die maatskappy enige bepalings van die skikking verbreek. Dit sluit in die betaling van die ooreengekome bedrag binne die voorgeskrewe spertyd en volle samewerking en bekendmaking soos bepaal deur die ooreenkoms. Die skikking bepaal ABB moet binne 60 dae ná 1 Desember die betaling in Suid-Afrika se misdaadbateherwinningsrekening (CARA) betaal. Die NVG sê dit vorm deel van sy tweeledige benadering om korrupsie te pak: Die vervolging van oortreders en die herwinning van gesteelde geld. Die bestraffende bedrag is bykomend tot die amper R1,6 miljard wat ABB reeds in 2020 aan Eskom betaal het. Volgens die NVG bespaar die skikking geld omdat daar nie ŉ uitgerekte verhoor teen die maatskappy gaan wees nie en word geld vir die fiskus verseker terwyl die misdaadondersoeke teen ander mense voortduur. Wanneer die geld betaal is, sal dit gebruik word as restitusie vir slagoffers en om Suid-Afrika te help om sy kapasiteit en hulpbronne in die stryd teen korrupsie ŉ verdere hupstoot te gee. Die ooreenkoms is met verskeie ander lande, onder wie die VSA, Switserland, Italië en Duitsland, aangegaan, maar weens die aard van die misdaad en die negatiewe uitwerking op Suid-Afrika en sy mense, word die meeste geld aan Suid-Afrika betaal.