Regering wil vanjaar sóveel grondeise toestaanMaite Nkoana-Mashabane. Foto: Flickr/GovernmentZA Maite Nkoana-Mashabane, minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, het Vrydag gesê die regering beoog om vanjaar nog 1 151 grondeise teen ŉ koste van R2 miljard toe te staan. Nkoana-Mashabane, wat dié nuus tydens haar begrotingsdebat bekend gemaak het, het ook gesê die regering sal daarop fokus om “tradisionele struikelblokke” te verwyder wat volgens haar in die verlede jong swart boere verhoed het om suksesvolle boere te word. “In hierdie finansiële jaar sal ons aggressief na die bevordering van geïntegreerde ontwikkeling streef om te verseker dat grondhervorming beter ekonomiese uitsette lewer,” het sy gesê. “Daar is sistemiese uitdagings wat hindernisse tot gevolg het vir die vordering van ons grondhervormingsbegunstigdes. Deur swart boere te ondersteun, sal waterregte en die voorsiening van infrastruktuur [vir hierdie groepe] versterk word.” Die minister sê haar departement sal intussen gebruik maak van al die bestaande wette om grondverspreiding te bespoedig in ŉ poging om ekonomiese bemagtiging aan die swart meerderheid te bring. Nkoana-Mashabane het gesê die stadige tempo van grondverspreiding sedert die demokratiese verkiesing in 1994 is betreurenswaardig en gesê hoewel die privaatgrondoudit in ŉ vroeë fase is, moet daar steeds erken word dat swart Suid-Afrikaners slegs vier persent van die land se grond besit. Volgens haar is nog net 10,2% grond van altesaam 82 miljoen hektaar sedert ’94 versprei. Volgens haar is die talle grondbesettings reg oor die land ŉ gevolg van swart Suid-Afrikaners se frustrasie omdat hulle nié grond besit nie. Die regering het in die parlement erken dat in 93% van gevalle waar grondeise toegestaan is, die begunstigdes verkies het om eerder geld te neem, en nie die grond nie. “Waar die staat byvoorbeeld R5 miljoen vir ŉ plaas betaal, moet hy ŉ verdere R5 miljoen aan die eiser gee wat nie die grond wil hê nie. Dit beteken dat R10 miljoen van belastingbetalersgeld eindelik vir die grond betaal word wat net R5 miljoen werd is,” het dr. Pieter Groenewald, VF Plus-leier, in reaksie hierop gesê. Groenewald het ook aan Nkoana-Mashabane gevra waarom die regering nie ŉ deel van sy 17 miljoen hektaar grond of 4 000 plase aan swart boere gee as deel van die regering se grondverspreidingsproses nie. Die minister het nie hierop geantwoord nie.