‘Al meer op Wes-Kaapse plase aangeval’Ian Cameron van AfriForum. Foto: Verskaf. AfriForum sê plaasaanvalle in die Wes-Kaap het die afgelope twee maande taamlik skerp toegeneem. “Die brutaliteit in aanvalle in die provinsie is nie noodwendig so erg soos in van die ander provinsies nie, maar dit beteken nie ŉ mens moet dit minder ernstig opneem nie,” het Ian Cameron, AfriForum se nasionale hoof van gemeenskapsveiligheid, Vrydag gesê na aanleiding van die koelbloedige moord op die bejaarde egpaar Piet en Elmien Steyn op hul plaas naby Bonnievale. Die dubbele moord op die Steyns bring die getal sterftes in plaasaanvalle in die Wes-Kaap vanjaar op ses te staan. Sedert Januarie was daar reeds 23 aanvalle op plase en kleinhoewes in die provinsie. Dit bekommer AfriForum dat die aanvalle in die Wes-Kaap toenemend gewelddadig is. “Waar mense vroeër net aangehou is, word hulle nou seer gemaak en aangerand, of die ergste gebeur,” sê Cameron. Mense in die Wes-Kaap het nog ŉ valse gerustheid, meen hy. “In die Wes-Kaap is daar nie noodwendig ŉ verwagting by mense dat so iets met hulle sal gebeur nie.” Hy sê dis verblydend dat die provinsiale regering plaasaanvalle baie ernstig neem. “Hulle voel hulle moet dit keer voordat dit handuit ruk soos in van die ander provinsies.” Wat die nasionale prentjie betref, loop Gauteng steeds die ergste onder plaasaanvalle deur, sê Cameron. Hy meen dit is omdat die provinsie ŉ groot konsentrasie kleinhoewes het, wat vir die doeleindes van die polisie se statistiek nie van plase onderskei word nie. “Jy kry nie iets soos ŉ kleinhoewe of ŉ plot in plaasaanvalle nie; daarom is die voorkoms van sulke aanvalle in Gauteng dikwels baie hoër. Die ander provinsies waar dit moeilik gaan, is Limpopo, Mpumalanga en Noordwes, maar die Vrystaat is nie ver agter nie.” Cameron sê die Noord-Kaap, met sy uitgestrekte plase en kleiner konsentrasie mense, loop minder deur. “Daar is ook ŉ baie gesonder politieke klimaat as byvoorbeeld in Noordwes,” voeg hy by. “Kyk ŉ mens na die oproer op Coligny verlede jaar, sien jy daar was ŉ toename in aanvalle wanneer die premier neerhalende goed oor boere gesê het. Ook wanneer grondgrype voorkom, neem plaasaanvalle toe.” Volgens AfriForum se syfers is 415 plaasaanvalle tot dusver vanjaar uitgevoer en 53 mense op plase vermoor, tans nog 20 minder as in 2017. Cameron sê twee weke voor die einde van die jaar is die aanvalle reeds meer as verlede jaar, maar die moorde is moontlik minder omdat ál meer slagoffers suksesvol terugbaklei. “Mense is ook meer paraat en meer betrokke by veiligheidstrukture in hul gemeenskap.” Wat is ŉ plaasaanval? AfriForum sê intussen dit het onder sy afdeling Gemeenskapsveiligheid se aandag gekom dat plaasaanvalle nie korrek gedefinieer word nie, en dat daar ook onsekerheid bestaan met betrekking tot wanneer ŉ onregmatige handeling as ŉ plaasaanval beskou word. ŉ Plaasaanval word volgens die Suid-Afrikaanse Polisiediens se nasionale operasionele koördineringskomitee soos volg beskryf: “Aanvalle op plase en kleinhoewes verwys na dade gemik op die persoon of inwoners, werkers en gaste op plase of hoewes, hetsy met voorbedagte rade om te vermoor, verkrag, beroof of erg aan te rand. Daarbenewens moet alle optrede wat daarop gemik is om boerderyaktiwiteite te ontwrig wat ŉ kommersiële bekommernis is – hetsy motiewe verwant aan ideologie, arbeidsgeskille, grondkwessies, wraaksug, griewe en intimidasie ingesluit word. AfriForum doen ŉ ernstige beroep op sy buurtwagte om alle plaasverwante misdade soos per die bovermelde definisie onmiddellik by AfriForum se hoofkantoor aan te meld. Dit is ook belangrik om misdaadtonele, waaronder ŉ plaasaanval toneel ressorteer, te bewaar, sê die organisasie, en om toe te sien dat die tersaaklike bewyse op die korrekte wyse bewaar en hanteer word, deur die buurtwag asook SAPD, om die bekom van forensiese getuienis te verbeter.