OB laat glo verslae wysig om politici te beskermAdv. Busisiwe Mkhwebane. (Foto: Phill Magakoe/AFP) Die Openbare Beskermer (OB) se verslag oor die Vrede-melkplaasprojek is glo verander om bevindings teen Vrystaatse politici uit te sluit. Adv. Nditsheni Raedani, wat van Oktober 2008 tot Desember 2018 in die kantoor van die OB gewerk het, het Donderdag dié getuienis gelewer voor die parlement se artikel 194-komitee wat belas is met die proses oor die moontlike verwydering van Busisiwe Mkhwebane as OB. Raedani is in sy dienstydperk by die OB van gewone ondersoek na senior ondersoek bevorder. Hy het aan die komitee gesê hy is, sover hy kan onthou, in 2017 na Mkhwebane se kantoor oorgeplaas om onder meer saam met ŉ klein span gehalteversekering van ondersoekverslae te doen. Raedani beweer die konsepverslag rakende die Vrede-melkplaasprojek is gewysig om bevindinge van finansiële wangedrag uit te sluit. Hy het getuig die konsepverslag van September 2017 het ŉ bevinding van finansiële wangedrag teen die rekenpligtige beampte ingesluit, maar die daaropvolgende verslag van November 2017 het nie daardie bevinding bevat nie. Hy het verder bevestig dat die OB se kantoor bewyse het van Ace Magashule, voormalige Vrystaatse premier, en Mosebenzi Zwane, voormalige LUR vir landbou in die Vrystaat, se rol in die projek. Hy onthou dat daar in ŉ stadium bevindings teen hulle was. Daar was ook ŉ vergadering wat Mkhwebane met Magashule gehad het waar hy as senior ondersoeker slegs vir ŉ sekere deel van die vergadering toegelaat is. Hy het dit baie vreemd gevind dat Mkhwebane die vergadering vroeër beëindig en verder privaat met Magashule vergader het. Die komitee het gehoor dat van die noemenswaardige veranderinge wat aan die verslag aangebring is, onder meer insluit die verwydering van die bevindings van growwe onreëlmatigheid, magsmisbruik, oortreding van die Grondwet, onbehoorlike gedrag en wanadministrasie ten opsigte van die rekenpligtige beampte se verkrygingsaktiwiteite. Raedani het gesê terwyl vorige weergawes van die konsepverslae aangevoer het dat die departement versuim het om aan toepaslike verkrygingsvoorskrifte te voldoen, is daar in die finale verslag tot die gevolgtrekking gekom dat die departement nooit ŉ openbaar-private vennootskap met Estina aangegaan het nie. Volgens Raedani het die span wat die Vrede-ondersoek amptelik moes voltooi, gemeen dat daar gronde was om te bevind dat die sluiting van die Vrede-ooreenkoms die betrokke verkrygingsvoorskrifte oortree het, asook dat die gedrag van die rekeningkundige beampte onbehoorlik was en die pryse van goedere en dienste vir konstruksie en verkryging opgeblaas is. Die veranderinge aan die finale verslag het volgens Raedani gespruit uit hul vergadering met Mkhwebane. Hy het gesê Mkhwebane het hulle opdrag gegee om dié veranderinge aan te bring, hoewel hy nie daarmee saamgestem het nie. Hy beweer hy het Mkhwebane gewaarsku oor wat regskenners oor die verslag sal sê, asook dat haar veranderinge probleme sal veroorsaak. Mkhwebane het glo gesê sy gee nie om nie. Die komitee het ook gehoor dat die OB se kantoor “toksies” was. Raedani het aan die komitee gesê die rede waarom hy die kantoor van die OB as ŉ onaangename werksomgewing beskou het, was sy opvatting dat hy deur Mkhwebane geteiken is. Hy het gesê hy het vergelding gevrees omdat hy ŉ vakbondlid was. Raedani het gesê hy wou nie gehad het sy naam moes “deur die modder gesleep” word nie en dat hy daarom besluit het om te bedank. “Ek het ŉ gevoel gehad dat ek gespring het voordat ek gestamp is,” het hy gesê.