Persverklaring: publikasie goeie nuus vir Afrikaans as wetenskaptaal | LitNet
Daar bestaan tans kommer oor die toekoms van Afrikaans as 'n akademiese en wetenskapstaal, 'n kommer wat nie ongegrond is nie. Afrikaanssprekende wetenskaplikes publiseer toenemend slegs in Engels as gevolg van die internasionalisering van universiteite en 'n gevolglike groter teikenmark. Hierdie tendens gebeur ten spyte van Afrikaans se uitsonderlike prestasie dat dit een van slegs vyf tale is wat in die 20ste eeu tot 'n volle wetenskapstaal ontwikkel het!
Hierdie onbehaaglike situasie waarin Afrikaans haar bevind, word vererger deurdat verskeie taalkantore by regerings- en ander instansies wat terminologie geskep het, oor die afgelope paar dekades gesluit is. Geen vakkommunikasie is egter moontlik sonder gestandaardiseerde terminologie nie: 'n taal waarvan die terminologie nie ontwikkel nie, stagneer en loop die gevaar om as wetenskapskapstaal te verdwyn.
Akademici is in die ideale posisie om vaktaal te ontwikkel omdat hulle dikwels in 'n span saam met ander vakkundiges nuwe terme skep soos wat die ontwikkeling in die wetenskap en tegnologie dit vereis. Só word op 'n gekoördineerde wyse begrippe gedefinieer en gepaste terme nuut geskep. Goeie nuus vir Afrikaans is dat daar pas 'n unieke handleiding, Terminologie en Terminografie, uit die pen van Mariëtta Alberts, een van Suid-Afrika se voorste terminologiekenners, verskyn het.
Die doel met hierdie handleiding is om aan akademici en vakkundiges bepaalde riglyne te gee oor hoe om te werk te gaan om die terminologie van hul onderskeie vakgebiede te dokumenteer, die terme te definieer en waar nodig terme te skep sodat die terme van die bepaalde vakgiebied deur herhaalde gebruik inslag vind. Wanneer terme herhaaldelik in die vakgebied en taal gebruik word, word dit standaard en vind sinvolle vakkommunikasie moontlik. Hierdie prosesse is oor die afgelope dekades besonder suksesvol ten bate van die ontwikkeling van die Afrikaanse vaktaal gevolg met die merkwaardige uitkoms dat Afrikaans binne 'n kort bestek kon vorder tot 'n volle akademiese en wetenskapstaal, die enigste inheemse van Afrika wat die prestasie kon behaal!
Die teoretiese grondslag van terminologie-ontwikkeling word omvattend behandel, maar die praktiese toepassing daarvan kry ook aandag. Die eerste hoofstuk van die boek gee 'n oorsig van vaktaalontwikkeling in Suid-Afrika en bied voorstelle wat kan verhoed dat Afrikaans as wetenskapstaal verdwyn. Die tweede hoofstuk beskryf die teoretiese beginsels onderliggend aan terminologie en verskaf voorbeeldmateriaal ter illustrasie. In hoofstuk drie word die praktiese implikasies van terminografie (terminologiewerk) hanteer en riglyne gegee oor die proses om gedrukte en/of aanlyn vakwoordeboeke saam te stel. 'n Volledige vakwoordeboek is in hoofstuk vier ingesluit om as voorbeeld te dien van die verskillende dele waaruit so 'n vakwoordeboek bestaan. Hierdie publikasie is dus geskik vir sowel vakkundiges as taalpraktisyns.
Terminologie en Terminografie is egter ook goeie nuus vir terminoloë wat in ons ander inheemse tale werk. Hierdie omvattende handleiding kan bydra tot die ontwikkeling van vaktaal omdat dit sistematies uiteensit hoe om terminologie te dokumenteer en aan teikengebruikers beskikbaar te stel!
Mariëtta Alberts begin haar loopbaan as terminoloog by die toenmalige Nasionale Terminologiediens. Sy gee aan verskeie instansies opleiding in terminologie en terminografie. Sy doen nasionaal en internasionaal (ISO en UNESCO) navorsing oor terminologieaangeleenthede en is die outeur van verskeie navorsingsartikels en van 'n Engelse boek oor terminologie en terminografie. Sy tree by die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad af as Direkteur: Terminologie en Standaardisering en is sedert haar aftrede steeds by verskillende twee- en meertalige vaktaalprojekte betrokke. Sy is medeontvanger van verskeie terminologieverwante pryse.