Save the Date vir die viering van die vrugbaarheidsbedryf van 40 jaar IVF - ivfbabble
Alle winste word gedeel met Fertility Network UK en Babble Giving
Louise Brown, die wêreld se eerste IVF-baba, sluit by ons aan om te vier PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2017-11-30 - Hoe om kon­sen­tra­sie­ri­si­ko te bestuur
Hoe om kon­sen­tra­sie­ri­si­ko te bestuur
Dit is nood­saak­lik om se­ker te maak dat jy nie te veel bloot­stel­ling aan e­ni­ge ge­ge­we aan­deel het nie; as dit waar­de ver­loor, kan dit jou por­te­feul­je ru­ï­neer. Maar wat ge­daan as een van die aandele ’n uit­blin­ker is? Si­mon Bro­wn gee wen­ke om jou kon­sen­tras
kon­sen­tra­sie­ri­si­ko is een van die groot­ste ri­si­ko’s wat ’n ak­tie­we be­leg­ger in die ge­sig staar. Par­ty­keer is dit mak­lik om te bestuur, maar an­der ke­re is dit nie die ge­val nie. Ek be­na­druk dit dat dit meest­al ’n pro­bleem vir ak­tie­we be­leg­gers is; ’n pas­sie­we be­leg­ger wat ’n beurs­ver­han­del­de fonds het, be­sit ou­to­ma­ties ’n breë spek­trum van aandele oor ver­skeie be­dry­we, stre­ke en tot ’n min­de­re ma­te ba­te­klas­se heen (om­dat ei­en­dom waar­skyn­lik in­ge­sluit sal word). Plaas­lik het ak­tie­we be­leg­gers in die Top40 eg­ter met erns­ti­ge kon­sen­tra­sie­ri­si­ko te doen met Nas­pers* wat meer as 20% van die Top40 be­slaan, ter­wyl Ri­che­mont** ’n ver­de­re 10% be­slaan. Dit is won­der­lik wan­neer hier­die aandele se pry­se styg, maar wan­neer hul­le draai, kan din­ge aak­lig word.
Dit is waar­om ek plaas­lik ’n ge­lyk­wig­ti­ge ETF ver­kies. Die pri­mê­re ETF waar­in ek be­lê is, is die CSEW40, wat pre­sies die­self­de aandele as die Top40 het, maar met ’n ge­wig van 2,5% elk – wat die ge­wig van Nas­pers en Ri­che­mont groot­skaals ver­min­der. Dit be­te­ken wel dat dié ETF swak­ker pres­teer het teen­oor die foe­fie­vrye TOP40-ETF oor die af­ge­lo­pe ja­re, maar ek is ge­mak­lik daar­mee.
Die punt is dat ons baie van dié kon­sen­tra­sie hou wan­neer ’n aan­deel se prys skerp styg. Ons voel slim en na­tuur­lik maak ons geld. Maar ter­wyl dit styg, ver­hoog dit na­tuur­lik die ge­wig bin­ne ons ak­tie­we por­te­feul­je, wat be­te­ken dat ons ri­si­ko­bloot­stel­ling aan ’n en­ke­le aan­deel ho­ër is; iets wat teen die be­gin­sels van por­te­feul­je­sa­me­stel­ling is.
’n I­de­a­le por­te­feul­je be­hoort tus­sen 10 en 12 aandele in die por­te­feul­je te hê, wat op­sig­self hoogs ge­sen­treerd is, maar ek aan­vaar dat min­stens die helf­te van die geld wat in die mark be­lê is, reeds in ETF’S is, wat die oor­hoof­se kon­sen­tra­sie­ri­si­ko dras­ties ver­min­der.
As jy slegs in­di­vi­du­e­le aandele hou en geen ETF’S nie, is 20 aandele die mi­ni­mum vir ’n di­ver­se por­te­feul­je.
Die pro­bleem is eg­ter wat om te doen wan­neer een van hul­le ’n ab­so­lu­te wen­ner is.
Dit het met my ge­beur toe ek die eer­ste keer Ca­pi­tec ge­koop het. Dit het teen so­wat 2 000c per aan­deel ver­han­del en ek het só ge­koop dat dit so­wat 10% van my por­te­feul­je be­slaan het. Ca­pi­tec was ’n ster, in so ’n ma­te dat dit gou 50% van die ge­wig in my in­di­vi­du­e­le aan­de­le­por­te­feul­je be­slaan het. Een aan­deel as die helf­te van ’n por­te­feul­je is ’n krank­sin­ni­ge ri­si­ko.
Hoe bestuur ons dan dié ri­si­ko? Wel, ek het van my Ca­pi­tec-aandele ver­koop en al die nu­we geld en kon­tant van Ca­pi­tec-ver­ko­pe in an­der aandele ge­ka­na­li­seer.
Maar ge­ge­we die spoed waar­teen Ca­pi­tec ge­styg het, het ek ge­suk­kel om die ge­wig te bestuur en die net­to ge­volg is dat, be­hal­we vir my aan­vank­li­ke aan­ko­pe teen 2 000c en 4 000c, en toe nog teen so­wat R205 toe A­fri­can Bank mis­luk het, het ek ’n groot deel van die af­ge­lo­pe de­ka­de daar­aan be­stee om Ca­pi­tec te ver­koop.
Ek het my aan­deel wat die bes­te ge­vaar het ver­koop, maar dit is steeds per­sen­ta­sie­ge­wys een van my top­be­leg­gings.
Die pro­bleem is dat om wen­ners te ver­koop nie ’n won­der­li­ke i­dee is nie, maar ons moet ons por­te­feul­je be­skerm teen die kon­sen­tra­sie­ri­si­ko. Wat sou ge­beur het as Ca­pi­tec in duie ge­stort het, ter­wyl dit 50% van my por­te­feul­je be­slaan het? As dit die helf­te van sy waar­de ver­loor het, sou my por­te­feul­je met 25% ge­daal het.
Ek het daar­om se­ke­re re­ëls. Ek be­gin met ’n ge­wig van 10% en is ge­luk­kig om die aan­deel tot ’n ge­wig van 30% te laat styg; bo­kant dit be­gin ek die po­si­sie af­ver­koop. As die aan­deel­hou­ding la­er as 20% is, sal ek meer koop as dit vol­gens my be­re­ke­nin­ge goed­koop is en nie tot bo­kant ’n ge­wig van 20% styg nie. Wan­neer die aan­deel ’n ge­wig van 20% be­reik, hou ek op met koop en bo 30% be­gin ek ver­koop.
Die waar­heid is dat ek dit haat om wen­ners te ver­koop, maar ek moet die kon­sen­tra­sie­ri­si­ko bestuur. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za
**Die skry­wer be­sit aandele in Ri­che­mont, Ca­pi­tec en CSEW40.
Plaas­lik het ak­tie­we be­leg­gers in die Top40 eg­ter met erns­ti­ge kon­sen­tra­sie­ri­si­ko te doen met Nas­pers wat meer as 20% van die
Top40 be­slaan, ter­wyl
Ri­che­mont ’n ver­de­re 10% be­slaan.