Ten spyte van 'n groot hoeveelheid letterkundige speurwerk word die presiese jaar waarin die toneelstuk geskryf is steeds betwis. Drie verskillende vroeë weergawes van die toneelstuk bestaan vandag: hulle staan bekend as die Eerste Kwartyn (of "First Quarto" in Engels), die Tweede Kwartyn (of "Second Quarto") en die Eerste Folio ("First Folio"). Elke weergawe bevat reëls en selfs tonele wat nie in die ander voorkom nie. Shakespeare het Hamlet waarskynlik op die Amletus-legende gebaseer. Dié legende, wat sterk ooreenkomste met Shakespeare se toneelstuk bevat, is vandag bekend danksy die 13de-eeuse geskiedkundige Saxo Grammaticus, wat dit in sy Gesta Danorum weergegee het. Dit is daarna ook verhaal deur die 16de-eeuse geleerde François de Belleforest, asook in 'n verlore Elisabethaanse toneelstuk wat vandag as die Ur-Hamlet bekend staan.
Hamlet is verreweg Shakespeare se langste toneelstuk en word gereken as een van die kragtigste en invloedrykste treurspelle in die Engelse taal. Dit bied 'n intrige wat vatbaar is vir "skynbaar eindelose hervertelling en verwerkings deur ander". Tydens Shakespeare se leeftyd was dit een van sy gewildste werke en dit word steeds gelys onder die toneelstukke wat die meeste opgevoer is: dit is sedert 1879 bo-aan die lys van die Britse toneelgeselskap die Royal Shakespeare Company. Die toneelstuk het reeds 'n verskeidenheid skrywers geïnspireer, van Goethe en Charles Dickens tot James Joyce en Iris Murdoch, en is beskryf as die "wêreld se mees verfilmde storie na Aspoestertjie". Die titelrol is waarskynlik geskep met Richard Burbage in gedagte; hy was die vernaamste treurspelspeler van Shakespeare se tyd. In die vierhonderd jaar sedert die toneelstuk se skepping is die rol deur die vernaamste akteurs, en soms ook aktrises, van elke era vertolk.
5 Analise en kritiek
5.1 Kritieke geskiedenis
5.2 Dramatiese struktuur
6 Konteks en interpretasies
6.1 Gelowige interpretasie
6.2 Filosofiese interpretasie
6.3 Politieke interpretasie
6.4 Psigoanalitiese interpretasie
6.5 Feministiese interpretasie
8.1 Van Shakespeare se tyd tot die Interregnum
8.2 Restourasie en die 18de eeu
8.3 19de eeu
8.4 20ste eeu
8.5 Op die silwerdoek
8.6 Verwerkings vir die verhoog en silwerdoek
9 Afrikaanse vertalings
10.2 Weergawes van Hamlet
10.3 Sekondêre bronne
Hamlet-agtige legendes kan op so baie verskillende plekke gevind word (byvoorbeeld in Italië, Spanje, Bisantium en Arabië), dat die kerntema van 'n "held-as-'n-dwaas" moontlik van Indo-Europese oorsprong is. Verskeie antieke geskrewe bronne vir Hamlet kan geïdentifiseer word. Die eerste is die anonieme Skandinawiese Saga van Hrólfr Kraki, waarin die vermoorde koning twee seuns het, Hroar en Helgi, wat die grootste gedeelte van die verhaal vermom is en hulself valse name gee, eerder as om te maak asof hulle kranksinnig is; die loop van die verhaal verskil ook van Shakespeare s'n. Die tweede is die Romeinse legende van Brutus, wat in twee verskillende Latynse werke aangeteken is. Die legende se held, Lucius ("skyn", "lig"), verander sy naam na Brutus ("eentonig", "dom") en speel die rol van 'n dwaas om die lot van sy vader en broers te systap en uiteindelik sy familie se moordenaar, Koning Tarkwinius, dood te maak. 'n 17de-eeuse Nordiese geleerde, Torfaeus, het die Yslandse held Amlodi en die Spaanse held Prins Ambales (uit die Ambales Sage) met Shakespeare se Hamlet vergelyk. Ooreenkomste sluit in die prins se voorgegewe malheid, die dood van die koning se raadgewer in sy moeder se kamer (wat per abuis gebeur het) en die uiteindelike moord op die prins se oom.
Tekste[wysig | wysig bron]
Analise en kritiek[wysig | wysig bron]
Kritieke geskiedenis[wysig | wysig bron]
Dramatiese struktuur[wysig | wysig bron]
Hamlet het op 'n aantal wyses afgewyk van die destydse dramatiese gebruike. In Shakespearse se tyd is verwag dat toneelstukke Aristoteles se raad uit sy Poëtika volg: 'n drama moes op aksie en handeling fokus, nie op karakter nie. In Hamlet het Shakespeare hierdie idee omgekeer, sodat dit deur sy alleensprake is wat die gehoor Hamlet se beweegredes en gedagtes leer ken en nié deur sy handelinge nie. Verder, en hier verskil Hamlet ook van Shakespeare se ander werke (Othello uitgesluit), is daar geen sterk ondergeskikte intrige nie; al die verskeie intriges hou direk verband aan die hoofintrige: Hamlet se stryd om wraak. Die toneelstuk is ook vol oënskynlike onsamehangendhede en onreëlmatighede wat die handelinge aanbetref. Hamlet sal een oomblik, soos in die toneel met die grafgrawers, vasbeslote wees om Claudius dood te maak; in die volgende toneel, sodra Claudius te voorskyn kom, is hy egter skielik gedwee. Geleerdes debatteer steeds of hierdie onverwagte wendings foute is en of hulle opsetlike byvoegings is wat bedoel is om by te dra tot die toneelstuk se tema van verwarring en dualiteit. Laastens is die speeltyd van die toneelstuk ongewoon lank: toneelstukke uit hierdie tydperk het oor die algemeen twee uur geduur, maar die volledige teks van Hamlet, met 4 042 reëls en 29 551 woorde, neem meer as vier uur om op te voer. Hamlet bevat ook 'n toneelstuk binne-in 'n toneelstuk – 'n kunsie wat Shakespeare graag gebruik het. Die ekstra toneelstuk se naam is eers The Murder of Gonzago ("Die moord van Gonzago"), maar Hamlet verander dit na The Mousetrap ("Die muisval") wanneer hy die storielyn wysig.
Konteks en interpretasies[wysig | wysig bron]
Gelowige interpretasie[wysig | wysig bron]
Filosofiese interpretasie[wysig | wysig bron]
Politieke interpretasie[wysig | wysig bron]
Psigoanalitiese interpretasie[wysig | wysig bron]
Feministiese interpretasie[wysig | wysig bron]
Opvoeringsgeskiedenis[wysig | wysig bron]
Van Shakespeare se tyd tot die Interregnum[wysig | wysig bron]
Restourasie en die 18de eeu[wysig | wysig bron]
In 1908 het Edward Gordon Craig die Moskouse Kunsteater se produksie van Hamlet ontwerp. Die geïsoleerde figuur van Hamlet leun op die voorgrond, terwyl die res van die hof geabsorbeer word in 'n helder, goue piramide wat uit Claudius straal.
Op die silwerdoek[wysig | wysig bron]
In kontras met Zeffirelli, wie se Hamlet drasties verkort is, het Kenneth Branagh in 1996 die hoofrol in sy eie verwerking van die toneelstuk gespeel, asook die regie behartig. Dié weergawe het elke woord van Shakespeare se toneelstuk bevat en materiaal van die F1- en K2-tekste gekombineer. Branagh se Hamlet het 'n speeltyd van ongeveer vier uur. Die rolprent gebruik kostuums en meubilering uit die laat 19de eeu en Blenheim Palace (Engeland), wat uit die 18de eeu dateer, is vir die buitetonele van Elsinore gebruik. Die rolprent is gestruktureer as 'n epos en gebruik terugflitse om elemente te beklemtoon waarna daar nie duidelik in die toneelstuk verwys word nie: Hamlet se seksuele verhouding met Kate Winslet se Ophelia, byvoorbeeld, of sy jeugdige verhouding met Yorick. In 2000 het Michael Almereyda die verhaal in 'n moderne Manhattan laat afspeel, met Ethan Hawke as Hamlet, nie 'n prins nie, maar 'n filmstudent. In hierdie weergawe is Claudius die hoof- uitvoerende beampte van die "Denmark Corporation" en het hy die besigheid oorgeneem deur sy broer te vermoor.
Verwerkings vir die verhoog en silwerdoek[wysig | wysig bron]
Weergawes van Hamlet[wysig | wysig bron]
Eliot, T. S. 1920. "Hamlet and his Problems". In The Sacred Wood: Essays in Poetry and Criticism. Londen: Faber & Gwyer. ISBN 0-416-37410-7.
Oxford English Dictionary (Tweede Uitgawe) CD-ROM-weergawe 3.1. 2004. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-861016-8.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Hamlet&oldid=1455982"	Kategorieë: ToneelstukkeWilliam ShakespeareVersteekte kategorie: Voorbladartikels	Navigasie-keuseskerm
العربيةمصرىAsturianuAzərbaycancaБашҡортсаБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎БългарскиBislamaবাংলাབོད་ཡིགBosanskiCatalàMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄کوردیی ناوەندیČeštinaCymraegDanskDeutschΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraفارسیSuomiFrançaisFrysk贛語Galegoעבריתहिन्दीHrvatskiMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaÍslenskaItaliano日本語ქართულიҚазақша한국어LatinaЛаккуLietuviųLatviešuBaso MinangkabauМакедонскиമലയാളംМонголBahasa MelayuनेपालीNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålOccitanਪੰਜਾਬੀPolskiPortuguêsRuna SimiRomânăРусскийScotsSrpskohrvatski / српскохрватскиසිංහලSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaShqipСрпски / srpskiSvenskaไทยTagalogTürkçeУкраїнськаTiếng ViệtWinarayייִדיש中文粵語	Wysig skakels	Die bladsy is laas op 17 Mei 2016 om 19:24 bygewerk.