Studente aan die destydse Victoria Kollege op Stellenbosch het ’n sleutelrol gespeel in die strewe na die erkenning en bestendiging van Afrikaans voordat die taal in 1925 as amptelike taal in die Suid-Afrikaanse grondwet erken is. Die studente se rol is in werklikheid ’n pioniersbydrae wat in die vergetelheid geraak het. Sentraal in hierdie rol staan die Studentetaalkonferensie wat van 6 tot 7 April 1911 in die CJV-saal op Stellenbosch plaasgevind het, waar die studente uitdruklik gevra het dat daar ’n onafhanklike universiteit met ’n duidelike Hollands-Afrikaanse inslag op Stellenbosch tot stand moes kom. Dit was ’n baanbrekersrol met ’n lang aanloop, maar met nog belangriker gevolge op lang termyn. Die vyftig jaar tussen 1875 met die stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA) in die Paarl en die erkenning van Afrikaans het verskeie geslagte jongmense opgelewer wat op bykans elke lewensterrein in Suid-Afrika belangrike invloed uitgeoefen het en in daardie rolle dikwels as draers van en baanbrekers vir Afrikaans opgetree het.
Stellenbosch is die baanbreker vir die gebruik van Afrikaans in die hoër onderwys. As eerste minister van die Kaapkolonie het Cecil John Rhodes al in die neëntigerjare van die 19de eeu die gedagte van ’n onderriguniversiteit op Groote Schuur geopper wat deur medium Engels die onderrigfunksies van kolleges kon vervang. Die University Incorporation Act van 1873 het die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop tot stand gebring, wat egter nie as onderriginstelling gefunksioneer het nie. Dit het eksamens net in Engels afgeneem en standaarde gestel wat deur verskillende onderrigkolleges gevolg moes word. Stellenbosch Gymnasium, wat in 1866 as ’n seunskool geopen is, het kragtens die wet op hoër onderwys van 1873 die reg verkry om studente vir die BA-graad op te lei. Dit het in 1880 die status van ’n kollege ontvang waarvan die naam in 1887 na Victoria College verander is ter ere van koningin Victoria se goue jubileum. Cecil John Rhodes se strewe het vir dié kollege die implikasie ingehou dat dit nie groter selfstandigheid en onafhanklikheid sou kon bereik nie. In die swak ekonomiese toestande na die Anglo-Boereoorlog het die kollege met ’n fondsinsamelingsveldtog en ’n uitbreidingskema begin wat daarop gemik was om sy status te verhoog en dit meer aanspraak te gee om onafhanklik in die rigting van ’n selfstandige universiteit te ontwikkel.