Tegniese kolleges gou tot stilstand gedwingSAFESTSA se bestuur spreek die media toe tydens ŉ konferensie in Pretoria. Die studentevereniging beplan om TVET-kolleges die week tot stilstand te bring. Foto: Nasionale persklub/Twitter.com Die studentevereniging SAFETSA dreig om die land se 50 tegniese en beroepsgerigte opleidingskolleges (TVET) van Donderdag tot stilstand te bring as daar nie dringend aandag aan die probleme in dié sektor gegee word nie. Yonke Twani, president van SAFETSA, het Dinsdag tydens ŉ mediakonferensie in Pretoria gesê die vereniging gaan nie meer die wanadministrasie en swak bestuur van die 50 kolleges se 265 kampusse duld nie. Twani sê die vereniging is sedert 2013 in samesprekings met die departement van hoër onderwys oor verskeie uitdagings wat die kolleges in die gesig staar, maar daar het net dadels van beloftes oor verandering gekom. Een van die vereniging se grootste bekommernisse is finansiering van die nasionale finansiële hulpskema vir studente (NSFAS) wat net nooit uitbetaal word nie. “As ons navraag by NSFAS doen sê hulle die geld is reeds aan die kolleges uitbetaal, maar ons studente sien nie ŉ druppel van hierdie geld nie. Hulle ontvang ook nie die beloofde vervoer- en verblyftoelae nie. Hulle werklose ouers en grootouers moet jaarliks lenings aangaan om vir hul studie te betaal terwyl ander studente hulself al tot prostitusie gewend het om vir hulle verblyf en vervoer te betaal,” het Twani gesê. Die vereniging het ook geëis dat die uitstaande sertifikate en resultate wat sommige studente sedert 2010 nog nie ontvang het nie, nou uitgereik moet word. “Hulle mors met ons studente se toekoms. Studente kan nie verder studeer of aansoek doen vir werk nie want hulle het nie die nodige bewyse van hulle kwalifikasie nie,” het hy gesê. Gebrekkige infrastruktuur is nog ŉ knelpunt op die studentevereniging se agenda. “Ons studente moet in koshuise bly wat soos ashope lyk. Daar is nie studiesale, biblioteke, kombuise of toegang tot internet nie. Boonop bied sommige van die kolleges kursusse aan, maar daar is geen geriewe vir die praktiese been daarvan nie. “Onopgeleide lektore, korrupsie, nepotisme en wanadministrasie is ook besig om die sektor verder te kelder. Dit terwyl daar reeds ŉ gebrek aan goed opgeleide vakmanne in die land is,” het Twani verder gesê. Alet Rademeyer, onderwyskenner verbonde aan die burgerregte-organisasie AfriForum, sê die minister van hoër onderwys, dr. Blade Nzimande, het al in 2014 onderneem om die bestuur en beheer van dié instellings asook steun aan studente en infrastruktuur by die kolleges te verbeter, maar drie jaar later het daar nog niks van gekom nie. Sy meen die studente se dreigemente moenie te ligtelik geneem word nie. “Kyk maar wat het verlede jaar by die land se universiteite gebeur. Hierdie kan maklik in ŉ krisis ontaard want daar is probleme en hierdie studente voel al ŉ geruime tyd hulle word afgeskeep omdat die regering op universiteite fokus.” Rademeyer reken die probleme word vererger omdat die gemeenskap die TVET-kolleges as minderwaardige instellings met minderwaardige kwalifikasies beskou. “Hierdie probleme kan net voor die deur van die regering gelê word. Dit het begin toe die oorspronklike 100 beroepskolleges gerasionaliseer en saamgesmelt is. Kundige kollegehoofde en bestuur is gevra om pakkette te neem. Baie van die huidige bestuur het eenvoudig net nie die vaardigheid of nodige kennis om kolleges met vier kampusse te bestuur nie.” Rademeyer sê die regering het miljoene rande se beurse vir kollegestudente geoormerk, maar dit word swak bestuur. Die kolleges het almal ook Afrikaanse onderrig afgeskaf. Die regering het egter ŉ doelwit is om teen 2030 opleiding aan 2,5 miljoen studente aan kolleges verskaf. Mdikwe Mabotha, woordvoerder van die departement van hoër onderwys, het bevestig dat die departement tans besig is om ŉ amptelike verklaring saam te stel as antwoord op die studentevereniging se klagtes.