Skriflesing: Matteus 19: 17 - 22.
Teks: Kategismus Sondag 2. Matteus 19: 17 - 22.
'n Jongman gee aan die Here verslag oor sy insigte in die wet. Soos die gesprek aangaan kom die oppervlakkigheid van sy geloof al hoe meer na vore.
Dit word uit sy verslag duidelik dat hy die woorde van die wet ken,
maar dat hy nie deur die wet sy sondes ken nie.
Hy het die idee gehad dat hy al die gebooie onderhou het
en dat hy selfs kans gesien het om bo die wet uit te styg.
Jesus het die jongman toe goed laat verstaan dat hy homself bedrieg met sy siening van die wet.
Hy moet in die wet inkyk sodat hy sy eie lewe in die wet gespieël kan sien.
Daarom sê die Here vir hom dat hy sy goed moet verkoop en vir die armes moet gee.
Dit is maar net 'n ander manier waarop die Here hom aangesê het om die tweede tafel van die wet na te kom.
Toe sien die jongman meteens hoe skuldig hy teen die wet staan. Hy het hartseer weggegaan.
Ons kyk in hierdie preek na die wet as 'n spieël van die sonde:
1. God het die spieël gegee.
2. Jesus Christus hou die spieël voor ons.
3. Ons moet onsself in hierdie spieël sien.
Die apostel Jakobus het eenkeer die volgende woorde geskryf aan die Jode in verstrooiing:
...as iemand 'n hoorder van die woord is en nie 'n dader nie, die is soos 'n man wat sy natuurlike gesig in die spieël sien; want hy sien homself en gaan weg en vergeet dadelik hoe hy gelyk het (Jakobus 1: 23, 24).
Iets hiervan is ook waar t.o.v. die wet van die Here. Die Here het die wet vir verskillende redes gegee.
Een rede is dat die wet 'n spieël is waarin die sonde gesien kan word.
Daar is net Een Persoon wat die reg het om so 'n wet/spieël te kan gee, en die is die Persoon waar die enigste ware reg te kry is - God self.
Die bedoeling van die Here was nie dat Hy hierdie spieël van die sonde vir ons gegee het sodat ons daarmee vernietig moet word nie. Hy het die wet gegee sodat ons daarin kan sien wat die heilige en volmaakte wil van God is. As ons kyk na Deuteronomium het die Here inderdaad drie stelle wette gegee:
Hy het die reinigingswette gegee wat almal gaan oor die reinheid van ons liggame. Mense wat die wil van die Here doen, moet kan sien hoe netjies die Here is, en dan moet hulle ook op hulle persoon so netjies soos hulle Here wees. Die heidene loop vuil en slordig.
Dan het die Here ook nog die landswette gegee. Hierdie wette kan verander, en sal onder verskillende volke en verskillende omstandighede anders wees. Deur hierdie wette straf die Here algemene sondes en hou Hy orde onder volke.
Die derde stel wette wat die Here gegee het, is die sedelike of geloofswette. Dit is die Tien Gebooie. Hierdie wette is onveranderlik en ewig.
Dit is opvallend dat die Tien gebooie geestelik van aard is. Waarom?
Dit is om die sonde te kan spieël, want sonde is iets geheimsinnigs en onsigbaar wat jou aanval en binne in jou skade doen - wat dat in die openbaar uitkom.
Die wet is toegerus om jou in daardie gebied sterk te maak en te waarsku, sodat jy nie nodig het om uit die wil van die Here uit te beweeg nie.
Die Here Jesus het die spieël voor hierdie ryk jong man gehou, sodat hy homself moet sien soos wat hy werklik is - m.a.w. soos wat die Here hom sien.
Die Here Jesus het presies dieselfde bedoeling met ons.
In die Ou Testament het die mense net die wet gesien, maar hulle het hulle nie self daarin gesien nie.
Jesus het gesterf om die wet te vervul.
Daarom moet ons goed kyk hoe Hy die wet verstaan, want dit is wat dit van ons eis as ons wil deel in sy wetsvervulling.
Hy leer in hierdie gedeelte dat jy nie deel het in sy versoening as jy net aan die uitwendige van die wet bly hang nie.
Dan gaan jy ook soos hierdie jong man hartseer uit die genadekring van die Here wegstap.
Die Here het tot beskaming van die wetsgeleerdes die wet met die presiese woorde van die Ou Testament vir die wetsgeleerdes voorgehou. Deuteronomium 6: 5:
En Levitikus 19: 18:
...maar jy moet jou naaste liefhê soos jouself. Ek is die HERE.
Met hierdie twee aanhalings uit die Ou Testament vat die Here in die Nuwe Testament die hele wet saam.
U weet, baie van ons hoor die wet, soos wat mense oor landswette praat.
Dan voel ons oor die wet van die Here soos iemand wat hom nie aan die landswette steur nie,
want hy is nog nooit vervolg omdat hy een van hulle oortree het nie.
Maar Jesus Christus laat ons iets anders sien.
Hy laat ons sien dat die wet van die Here volmaakte liefde eis.
Die wet laat ons sien dat gehoorsaamheid aan die Here al ons deugde vorentoe bring, sodat ons in liefde vir God en ons naaste kan opoffer.
Romeine 13: 10 leer baie reguit dat liefde net in die wet vervul word.
Dit is waarom die eerste gebooie almal oor God self handel.
Dit openbaar sy liefde aan ons, sodat ons die tweede tafel in die lig van sy liefde kan gaan doen.
Die eerste gebooie openbaar die wese van die Here, die krag van sy verbond en daarom die eis om alles wat vir Hom heilig is, heilig te hou en na te kom.
Die eerste vier gebooie is dus in rang eerste, want God kom eerste. Ons moet egter net onthou dat die gewig van die tweede stel dieselfde is as die van die eerstes.
Die Here het gesê:
Die tweede wat hiermee gelykstaan, is dat jy jou naaste moet liefhê soos jouself.
Dit is waarom Jesus vir die jong man gesê het dat hy homself in die wet moet spieël en as hy reg is, sal hy al sy besittings vir die armes gaan gee.
Hy hoef nie mense te gaan verryk deur dit te gee vir iemand wat reeds het nie.
Hy moet sy liefde bewys deur vir die te gaan gee wat absoluut niks het nie.
Onthou net dat 'n mens nie in die donker in 'n spieël iets kan sien nie. Jy het lig nodig.
Daarom moet die wet altyd gesien word in die lig van die kruis - soveel het Jesus vir ons gegee.
Hy het tot sy lewe gegee.
En saam met die lig van die kruis die verligting wat deur die Heilige Gees in ons gewerk word, sodat ons die versoening van Jesus Christus kan verstaan en vir ons kan toe-eien.
As ons nie die wet in die lig van die kruis kan lees en onsself daarin kan spieël nie, sit ons presies waar die ryk jong man was: in die donker ellendes van ons sondes.
Ons moet onsself sien soos wat die Here ons sien.
Om dit te kan doen, moet ons ons hele lewe, d.i. ons gedagtes en die dinge wat ons doen, sommer alles, met die wet vergelyk.
In u gedagtes dink u dalk nou: Kan mens dit alles onderhou en regkry soos wat die wet dit vra?
Die ding waaroor ons dink is nie of ons die gebooie in die verlede onderhou het nie. Ons weet ons het nie.
Die ding is: Wat moet ek vorentoe doen? Kan ek die Tien Gebooie onderhou?
Ons moet sekerlik hier die woorde van 1 Johannes 1: 8 onthou:
As ons sê dat ons geen sonde het nie, mislei ons onsself en die waarheid is nie in ons nie.
In Romeine 3: 10 skryf Paulus dat daar niemand regverdig is nie, selfs nie een nie (Vgl. ook Efesiërs 2: 3).
Dit is maar 'n taamlike veragtelike beeld van onsself wat die eerlike wetsleser in die wet van die Here sien.
Ons is van nature geneig om ons aan die verotting in die sonde vas te plak.
Dit is ons groot ellende waarin ons vassit.
Ons val nie stadig in sonde nie - ons is van nature geneig om sleg te wees.
Dit is ingebore en aangebore (Ps. 51: 7).
Daarom het ons regtig iets ernstigs nodig om die kwaad mee te beheer.
Daar moet iets wees wat ons beheers en lei, sodat ons bokant die sonde verhef kan raak.
Uiteraard weet ons dat die Here Jesus dit doen met die versoening aan die kruis.
Maar solank as wat ons net onthou dat die wet 'n middel is wat Hy gebruik om ons te bring tot op die punt waar ons ons sondes kan sien en bely.
Sondebelydenis alleen is natuurlik nie genoeg nie.
Ons moet ook opstaan in 'n bekeringslewe.
Daarom het ons so 'n eerlike spieël soos die wet van die Here nodig.
Die wet toon aan die een kant ons skuld en onmag aan, maar aan die ander kant toon dit die volmaakte heiligheid van God aan.
Hy wys dit nie asof dit iets vers is wat buite ons bereik is nie. Hy wys dit juis as deel van ons eie heiligheid wat deur Jesus Christus vir ons verwerf is.
Opsommend kan ons sê dat die wet ons nederig hou - ten goede.
Dit laat ons besef dat ons nooit moet dink dat ons heilig genoeg is nie, want dit laat ons sien hoe ellendig ons werklik is, maar die wet self maak ons nie dood nie.
'n Gewone spieël teen die muur verander niks aan ons nie, ons draai weg daarvan af en ons is nog wat ons is.
Hierdie spieël bekeer ons na die Here toe.
Dit moedig ons aan om uit ons sondedood op te staan en in die lig van die kruis in te beweeg.
Dit lei ons om God te ken en om biddend te lewe.
Datum: 20 Julie 2003.