Wat 5 weke sonder sosiale media my geleer het – Deel II: Kwesbaarheid en Deernis — alternatief
Foto via Jennifer Kogan.
May 02, 2016 by Nico de Wet in Clinton du Preez
In my vorige rubriek, “Wat 5 weke sonder sosiale media my geleer het – Deel I: Die Probleem”, het ek tot die insig gekom dat ons nie weet hoe om met mekaar gesprek te voer in die land nie. Dat ons konstruktiewe gesprek vervang het met heen en weer Twitter-oorloë (ek weier om Twoorloë te sê) en debatte oor wie reg en verkeerd is in watter kamp ook al. Moet my nie verkeerd verstaan nie, debatte is goed en nodig, maar wanneer ons op ‘n persoonlike vlak met iemand probeer tot ‘n vergelyk of ‘n dieper verstaan kom, kan debatte afbrekend wees. Veral omdat meeste van ons nie weet hoe om te kan erken dat iemand anders dalk ‘n punt beet het nie.
Maar laat ek by die begin, begin. Dis dalk eerstens nodig om te noem dat ek glad nie myself as ‘n ekspert sien in die veld waaroor ek nou skryf nie. Ek skryf bloot vanuit my perspektief en op hierdie tydstip in my reis na ‘n beter verstaan van hoe ons mekaar oor ras-, kultuur- en taalgrense kan vind. Die nood na hierdie soeke het ontstaan namate ek besef het dat iets werklik verkeerd is in die manier hoe ons met mekaar omgaan. Ons is hard, koud en selfgesentreerd. Ons durf nie iemand ‘n gryntjie genade gee nie en sodra iemand iets sê waarmee ons nie saamstem nie, skryf ons daardie persoon in geheel af. Dis nie reg nie. As niks anders nie, bloot net vir die rede dat ons nie meer enige vriende op die ou einde gaan oorhê nie. So hoe dan gemaak, Clinton? Is dit bloot ‘n geval van bietjie vriendeliker wees en elke nou en dan erken jy mag dalk verkeerd wees ? Wel, dit sal seker nie skade doen nie, maar dit gaan veel dieper as dit. Dit gaan oor die manier waarop ons na die wêreld kyk en hoe ons onsself teenoor ander mense sien.
Ek is tans besig om Brené Brown se boek, Daring Greatly, te lees. Die subtitel is, How the courage to be vulnerable transforms the way we live, love, parent and lead. Dit kon nie op ‘n meer gepaste tyd in my lewe gekom het nie. Die eerste reaksie wat mens gewoonlik op hierdie boek het, is een van distansiëring – wie op aarde sal wil kies om kwesbaar te wees, wat nog te sê van dit sien as ‘n sterkpunt? Maar hierdie oënskynlike paradoks is juis wat my interesseer in die veld en ek besef al hoe meer dat sy werklik ‘n punt mag beet hê.
So baie van wat ons doen, wat ék doen, kom vanuit ‘n plek van vrees. Vrees vir die onbekende, onsekerheid, mislukking, ander se opinies. En dit vat ‘n daadwerklike poging van elkeen van ons tot introspeksie om ons eie motiverings en dade te ondersoek. Die teenreaksie tot hierdie vrees is beheer en ‘n soeke na sekerheid. Die wêreld leer ons dat as jy nie seker van jouself of jou standpunte is nie, gaan jy uitmekaar geskeur word. So bly dan maar liewer stil of wees eenvoudig net doof vir enige ander oogpunte. En dis baie keer wat ons sien in die land op ‘n makro-skaal gebeur. Soveel mense raak stil uit vrees vir verwerping of dan die teenkant, soveel raak oordrewe luidrugtig oor hul opinies - wie die hardste skree is die regste. Maar bring dit ons êrens? Beslis nie. En voordat ons nie tot hierdie besef kom nie, sal ons nooit verstaan watter onskatbare waarde daar vir ons samelewing kan wees as ons die moed het om kwesbaar te wees.
Kwesbaarheid is ‘n plek van eerlikheid en opregtheid. Waar ons nie net ons tekortkominge erken nie, maar ook ons sterkpunte soveel meer kan vier. Om kwesbaar te wees beteken om nogsteeds aan te hou probeer, ten spyte van wat die uitkoms mag wees. Om verantwoordelikheid vir jou woorde en dade te aanvaar, al gaan dit teen ons instink om altyd te reg te probeer wees. Kwesbaarheid voel naak en dit gee my ‘n holkol op my maag, want dit is nie lekker om te waag om moontlik verkeerd te wees of gesien te word vir die menslike mens wat ek is nie.
Maar kwesbaarheid is ook ‘n voorvereiste vir die tipe opregtheid, deernis en empatie wat nodig is vir ons om mekaar werklik te sien. Oftewel, dis die sop van gevoelens wat ek gevoel het toe ek die gawe man in Deel I se menswees verby al die uiterlike raakgesien het. Hierdie ontdekking het werklik my uitkyk verander en hoe ek op ‘n daaglikse basis situasies en gebeure interpreteer. Ek het meer deernis en empatie vir my medemens, alhoewel dit ook nie ‘n blanko tjek is vir mense om jou deernis uit te buit nie. Maar dis 'n hele artikel op sy eie.
As jy, soos ek, meer belangstel oor hierdie onderwerp, stel ek voor jy kyk na Brené Brown se TED Talk oor Vulnerability of kry haar boek(e). Ek belowe ek kry geen kommissie op die aankope nie.
Ek belowe ook nie dat dit die oplossing vir al ons land se probleme is nie. Om weer aan te sluit by wat ek heel aan die begin gesê het: ek maak nie myself uit as ‘n guru op die onderwerp nie en ek weet nie noodwendig waar die eindpunt van hierdie reis presies is nie, maar wat ek wel weet, is dat hierdie die regte rigting is.
May 02, 2016 /Nico de Wet
weerloosheid, deernis, empatie, debatvoering, kwesbaarheid