Belydenis van Belhar |
Een belangrijk document in de Zuid-Afrikaanse kerkgeschiedenis is de Belydenis van Belhar. De belijdenis werd geschreven in de tijd dat apartheid heerste in kerk en samenleving.
De toenmalige NG Sendingkerk (later gefuseerd met de NG Kerk in Afrika tot de Verenigende Kerk in Suider Afrika) aanvaardde de belijdenis als één van haar belijdenisgeschriften. De belijdenis vormt een obstakel waardoor met name delen van de blanke NG Kerk zich verhinderd voelen om toe te treden tot de Verenigende Kerk.
Hieronder volgt in het Afrikaans de tekst van de belijdenis.
Daaronder volgt in het Engels een tekst van ds. Daniel Kuys over de ontstaansgeschiedenis van de belijdenis.
Die Belydenis van Belhar 1986
Ons glo dat die versoeningswerk van Christus sigbaar word in die kerk as geloofsgemeenskap van diegene wat met God en onderling met mekaar versoen is (Ef.2:11-22); dat die eenheid van die kerk van Jesus Christus daarom gawe én opdrag is; dat dit `n samebindende krag is deur die werking van Gods Gees maar terselfdertyd `n werklikheid is wat nagejaag en gesoek moet word en waartoe die volk van God voortdurend opgebou moet word (Ef.4:1-6);
dat hierdie eenheid sigbaar moet word sodat die wêreld kan glo; dat geskeidenheid, vyandskap en haat tussen mense en mensgroepe sonde is wat reeds deur Christus oorwin is en dat alles wat die eenheid mag bedreig, gevolglik geen plek in die kerk van Christus mag hê nie, maar bestry moet word (Joh.17:20;23);
dat hierdie eenheid van die volk van God op `n verskeidenheid van maniere sigbare gestalte moet kry en werksaam moet wees, daarin dat ons mekaar liefhet, gemeenskap met mekaar beleef, najaag en beoefen; daarin dat ons skuldig is om onsself tot nut en saligheid van mekaar gewillig en met vreugde te gee; daarin dat ons een geloof deel, een roeping het, een van siel en een van sin is, een God en Vader het, van een Gees deurdrenk is, van een brood eet en uit een beker drink, met een doop gedoop is, een Naam bely, aan een Heer gehoorsaam is, vir een saak ywer, een hoop met mekaar deel, saam die hoogte en breedte en diepte van die liefde van Christus leer ken; saam opgebou word tot die gestalte van Christus, tot die nuwe mensheid; saam mekaar se laste ken en dra en so die wet van Christus vervul, mekaar nodig het en mekaar opbou, mekaar vermaan en mekaar vertroos, saam met mekaar ly vir die geregtigheid, saam bid, saam diensbaar is aan God in hierdie wêreld, saam stry teen alles wat hierdie eenheid mag belemmer of bedreig(Ef.4:1-6, Ef.3:14-20, 1Kor10:16-17, 1Kor.11:17-34, Gal.6:2, 2Kor.1:3;4);
dat hierdie eenheid slegs in vryheid gestalte kan vind en nie onder dwang nie; dat die verskeidenheid van geestelike gawes, geleenthede, agtergronde, oortuigings, soos ook die verskeidenheid van taal en kultuur, vanweë die versoening in Christus geleenthede is tot wedersydse diens en verryking binne die een sigbare volk van God (Rom.12:3-8, 1Kor.12:1-11, Ef.4:7-13, Gal.3:27-28, Jak.2:1-13);
Daarom verwerp ons enige leer wat óf die natuurlike verskeidenheid óf die sondige geskeidenheid so verabsoluteer dat hierdie verabsolutering die sigbare en werksame eenheid van die kerk belemmer of verbreek of selfs lei tot aparte kerkformasie;
Wat ontken dat `n weiering om hierdie sigbare eenheid as `n kosbare gawe na te jaag sonde is;
Wat uitgesproke of onuitgesproke, voorgee dat afkoms of enige ander menslike of sosiale faktore medebepalend is vir lidmaatskap van die kerk.
3. Ons glo dat God aan sy kerk die boodskap van versoening in en deur Jesus Christus toevertrou het; dat die kerk geroep is om die sout van die aarde en die lig van die wêreld te wees; dat die kerk salig genoem geword omdat hulle vredemakers is; dat die kerk deur woord en daad getuies is van die nuwe hemel en die nuwe aarde waarop geregtigheid woon (2Kor.5:17-21, Matt.5:13-16, Matt.5:9, 2Pet.3:13, Open.21:22);
dat God deur sy leweskeppende Woord en Gees die magte van die sonde en dood, en daarom ook van onversoendheid en haat, bitterheid en vyandskap, oorwin het; dat God deur sy leweskeppende Woord en Gees sy volk in staat stel om te leef in `n nuwe gehoorsaamheid wat ook in die samelewing en wêreld nuwe lewensmoontlikhede kan bring (Efes.4:17-6:23, Rom.6, Kol.1:9-14, Kol.2:13-19, Kol.3:1-4:6);
dat hierdie boodskap ongeloofwaardig gemaak word en dat die heilsame uitwerking daarvan in die weg gestaan word indien dit verkondig word in `n land wat op Christelikheid aanspraak maak, maar waarin die gedwonge skeiding van mense op rassegrondslag onderlinge vervreemding, haat en vyandskap bevorder en bestendig;
Daarom verwerp ons enige leer wat in die naam van die evangelie of die wil van God die gedwonge skeiding van mense op grond van ras en kleur in so `n situasie sanksioneer en daardeur die bediening en belewing van die die versoening in Christus by voorbaat belemmer en van krag beroof.
4. Ons glo dat God Homself geopenbaar het as die Een wat geregtigheid en ware vrede onder mense wil bring; dat Hy in `n wêreld vol onreg en vyandskap op `n besondere wyse die God van die noodlydende, die arme en die verontregte is en dat Hy sy kerk roep om Hom hierin te volg; dat Hy aan verdruktes reg laat geskied en brood aan die hongeriges gee; dat Hy die gevangenes bevry en blindes laat sien; dat Hy die wat bedruk is ondersteun, die vreemdelinge beskerm en weeskinders en weduwees help en die pad vir die goddelose versper; dat vir Hóm reine en onbesmette godsdiens is om die wese en die weduwees in hulle verdrukking te besoek; dat Hy sy volk wil leer om goed te doen en die reg te soek (Deut 32:4, Luk.2:14, Joh.14:27, Efes.2:14, Jes.1:16-17, Jak.1:27, Jak.5:1-6, Luk.1:46-55, Luk.6:20-26, Luk.7:22, Luk.16:19-31);
dat die kerk daarom mense in enige vorm van nood moet bystaan, wat onder andere ook inhou dat die kerk sal getuig en sal stry teen enige vorm van ongeregtigheid sodat die reg aanrol soos watergolwe, en geregtigheid soos `n standhoudende stroom (Ps.146, Luk.4:16-19, Rom.6:13-18, Amos 5);
dat die kerk as eiendom van God moet staan waar Hy staan, naamlik teen die ongeregtgheid en by die verontregtes; dat die kerk as volgelinge van Christus moet getuig teenoor alle magtiges en bevoorregtes wat uit selfsug hulle eie belang soek en oor andere beskik en hulle benadeel.
Daarom verwerp ons enige ideologie wat vorme van verontregting legitimeer en enige leer wat nie bereid is om vanuit die evangelie so `n ideologie te weerstaan nie.
Aan dié enige God, Vader Seun en Heilige Gees, kom toe eer en heerlikheid in ewigheid.
The Confession of Belhar has as background the racial, racist, segregationist
and apartheid history and theology in South Africa. The common point of
reference in all of this, within the framework of Church history, is the Dutch
Reformed Church (DRC). The separation on the basis of race goes as far back as
1829. The Presbytery of Cape Town of the DRC met on 29 April 1829 to deal with
an enquiry of the Somerset West congregation with regard to the administering
of Holy Communion to what they called ‘ persons of ‘colour’. The question to be
consider was, whether ‘persons of ‘colour’, who were confirmed and baptized,
should be allowed , together with ‘born again christians’ ( white people), to
take the Lord’s Supper or whether these people should take the Holy Communion
At the 1857 Synod of the DRC this question of segregation or not, was dealt
with and paved the way for church separation and racism in practice. The Synod
of 1857 spoke with a double tongue and that indicate clearly that they could
not take a clear stand on issues of Biblical principle. They said YES this and
Yes the other. Their inability to take a qualified stand on the issue, paved
the way for church and societal apartheid . The decision of the DRC Synod reads
as follows. ‘The Synod considers it desirable and according to the Holy
Scripture that our heathen members (non-whites) be accepted and initiated into
our congregations wherever it is possible; but where this measure , as
result of the weakness of some, would stand in the way of promoting the work of
Christ among the heathen people, then congregations set up among the heathen ,
or still to be set up, should enjoy their Christian privileges in a separate
building or institution’.
This decision paved the way for the ‘final solution’ for this heathen problem,
with the establishing of the first racially separated church in 1881, called
the Dutch Reformed Mission Church for ‘couloured’ people(DRMC- Sendingkerk).
After this the DRC would established racially separated churches for Black
people, which was called Dutch Reformed Church in Africa (DRCA) and for Indian
people, called the Reformed Church in Africa (RCA).
That this theology of apartheid became entrenched in the DRC, became clear when
‘Kerkbode’ official Newspaper of the DRC, wrote in its editorial in September
1948, after the National Party came to power on an apartheid policy platform, ‘Apartheid
is a Church policy’. This policy meant in South Africa, white supremacy and
all the other races were inferior and they were dealt with in an inferior
manner. The result was the oppression of the non- white people of South Africa and the privilege
position of white people. Church ( DRC) and state were inextricably linked in
an unholy union. The state received moral and theological backing for its
unjust and apartheid policies from the DRC.
World alliance of reformed churche’s (WARC) responseE (August
After decades of struggle from the side of the Black Reformed Churches to
rectify the situation, the issue of racial theology and practice in South
Africa was taken to the meeting of the World Alliance of Reformed Church’s
(WARC – August 1982) General Assembly in Ottowa, Canada , because the DRC,
DRMC, DRCA and the RCA, were members of WARC. Dr. Allan Boesak of the then
DRMC, was asked the WARC to deliver a speech on the situation in South Africa. In a speech titled ,
‘ He made us all but, .. Dr. Boesak agued his case against racism and
apartheid. He pointed out that the WARC had a responsibility towards it member
churches in South Africa, who suffered under
the apartheid theology and policy. Boesak put the DRC and other white Reformed
Churches in the middle of this debate, he said, ‘ As far as the white member
churches are concerned, they have direct responsibility and the power to change
the situation fundamentally if they want to. They should be addressed in terms
of that responsibility and in terms of the historical development of apartheid
as it has been directed by the Churches. The WARC should accept the challenge
to address the meaning of an apartheid that has been under girded by the Gospel
and presented as commensurate with the Reformed tradition.
In its response the WARC said that:’ the white Afrikaans Reformed Churches
through the years have worked out in considerable detail both the policy itself
and the theological and moral justification for the system. Apartheid is
therefore, a pseudo-religious ideology as well as a political policy. It
depends on a large extend on this moral and theological justification. The
division of the Reformed Churches in South Africa on the basis of race and
colour is being defended as a faithful interpretation of the will of God and of
Reformed understanding of the Church in the world’.
The WARC declared that the situation in South Africa constituted a status
confessionis- which means that the WARC regard this issue on which it is
impossible to differ without seriously jeopardizing the integrity of our common
confession as Reformed Churches.
On the basis of this situation the WARC made the following declaration. ‘We
declare with the black Reformed Christians of South Africa that apartheid (
separate development) is a sin, and that the moral and theological
justification of it is a travesty of the Gospel and, in its persistent
disobedience to the Word of God, a theological heresy’.
The DRMC at its Synod later that year followed in the footsteps of the WARC and
declared a status confessionis. The Church realized that in a situation like
this you have to confess anew to the truths of the Bible in the light of the
pseudo gospel. The DRMC decided to draw up a Confession in order to do that. It
was a confession in concept form, which was distributed to the whole church for
comment and was to be finalized at the next Synod in 1986. At the 1986 Synod of
the DRMC the Confession was accepted and called the Belhar Confession 1986. The
name Belhar in the Confession refers to the Suburb of Belhar ( in the Cape) where the Synod met.
This Confession was also adopted by the DRCA. When the DRMC and the DRCA
unified in 1994, forming a new church, nl. the Uniting Reformed Church in
Southern Africa (URCSA) confession became part of the confessional basis of
URCSA. During the DRMC” Synod in 1990, a monument was erected and dedicated to
the occasion of the acceptance of the Belhar Confession by the then Moderamen.
On September 30, 2006, the Belhar monument was re-dedicated by the moderator of
URCSA’S General Synod, Prof. S. Thias Kgatla.
The Belhar Monument is one of the most visible and
important historical sites of the Uniting Reformed Church in Southern Africa. On September 30,
2006, the Church Council of the Congregation of S.A. Gestig ( the oldest congregation
in URCSA) on whose property the monument is build, transferred the site
symbolically to the General Synod, to be taken care of by the relevant General
Synodical Ministry of Comunication, Publications and Archives.
Sources: Apartheid is a heresy: Edotors: John de Gruchy and Charles