Invoer, belastings 'n bitter pil vir suikerbedryf | Landbou
Foto: Lloyd Phillips
Belanghebbendes in Suid-Afrika se suikerrietwaardeketting hoop dat die bedreigings vir sy winsgewendheid vinnig en voldoende deur die regering oorweeg en aangepak sal word.
Die dringendste hiervan is die groot hoeveelhede suikerinvoer vanuit Eswatini saam met die moontlikheid van 'n verhoging in die gesondheidsbevorderingsheffing (GBH), of suikerbelasting, op suikerversoete koeldranke.
Mnr. Trix Trikam, uitvoerende direkteur van die Suid-Afrikaanse Suikervereniging (SASV), het aan Landbouweekblad gesê sy organisasie is bekommerd oor die "steeds groter" hoeveelhede suiker wat vanaf Eswatini na Suid-Afrika uitgevoer word.
"Vir die 2020-'21-seisoen is 385 334 ton suiker uit Eswatini ingevoer, wat 'n toename van 9% teenoor die vorige jaar is. Hierdie verskynsel lei tot die verskuiwing van Suid-Afrikaanse produsente se suiker na die verliesmakende uitvoermark."
Hy het gesê hoewel die toonaangewende No. 11-wêreldprys van onverwerkte suiker die afgelope maande effens gestyg het, was wêreldwye voorrade van hierdie kommoditeit nog op hoë vlakke. Dit dui aan dat No. 11-pryse waarskynlik nie sal styg in die mate dat Suid-Afrikaanse suikeruitvoer winsgewend sal word vir die land se suikerrietwaardeketting wat geen staatsubsidies kry nie. Om hierdie rede bly dit 'n hoofdoel van die SASV om uitvoer van Suid-Afrikaanse suiker te beperk.
Trikam het gesê dat die regerings van Suid-Afrika en Eswatini gesprekke voer oor Eswatini se doeanevrye suikeruitvoer na Suid-Afrika ingevolge die handelsooreenkomste van die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (SADU). In hierdie stadium het hy geen inligting oor vordering en uitkomste wat verband hou met hierdie besprekings nie.
Mnr. Sifiso Mahlaba, nasionale markbestuurder van die SASV, het op 'n mediakonferensie by die SASV se KwaShukela-hoofkantoor in KwaZulu-Natal gesê sedert die Suid-Afrikaanse regering die GBH op 1 April 2018 begin hef het, het Suid-Afrika se suikerbedryf jaarliks plaaslike verkope van ongeveer 250 000 ton, ter waarde van ongeveer R1,2 miljard, verloor.
Trikam en dr. Siyabonga Madlala, hoof van die Suid-Afrikaanse boereontwikkelingsvereniging (Safda), het afsonderlik by die regering gepleit om nie die GBH te vergroot of die omvang daarvan uit te brei nie, soos tans deur dele van die nasionale samelewing versoek word.
"Hoewel 'n moontlike verhoging van die suikerbelasting die hele bedryf sal beïnvloed, sal die kleinskaalse suikerrietprodusente die meeste daaronder ly. Ondersteuners van 'n bykomende belasting het nie genoeg aandag gegee nie aan die feit dat plattelandse gemeenskappe in suikerrietverbouingsgebiede reeds 'n groot impak deur verskeie ongunstige faktore gehad het. 'n Verdere styging sal katastrofies wees."
Trikam het gesê dat die SASV dit nou oorweeg om 'n verhoging van die byna drie jaar oue verwysingsprys van VS$680/ton op suikerinvoer van buite die SADU te versoek. Hierdie tarief is daarop gemik om die storting van goedkoop suiker in die Suid-Afrikaanse mark teen te werk.