Hokaai met tariefverhoging by Eskom, vra Ramaphosa(Argieffoto: Unsplash) Pres. Cyril Ramaphosa het Eskom gevra om vir eers nie die 18,65%-tariefverhoging in kragpryse, wat die Nasionale Energiereguleerder (Nersa) vroeër vandeesmaand goedgekeur het, in werking te stel nie. Die verhoging vir die 2023/’24-boekjaar tree in April in werking terwyl Suid-Afrikaners vir lief moet neem met byna permanente beurtkrag in wisselende fases. Nadat Eskom die naweek laer fases van beurtkrag aangekondig het, het die kragvoorsiener Maandag vroeg gesê twee opwekkingseenhede by die Tutuka-kragsentrale moes oornag afgeskakel word terwyl die inwerkingstelling van ŉ eenheid by die Arnot-kragsentrale vertraag is. Dit het tot ŉ verdere daling in beskikbare kapasiteit gelei. Fase 3 sal Maandag tot 16:00 geld en fase 4 sal daarna van 16:00 tot 05:00 geld. Ramaphosa het die slotrede by die ANC in die Vrystaat se provinsiale kongres gelewer. Hy sê die tariefverhoging – wat hy ŉ “dubbele terugslag” noem – is deur ŉ onafhanklike liggaam, Nersa, op versoek van Eskom goedgekeur. Die president sê egter dit sou onbillik wees om van mense te verwag om meer vir krag te betaal terwyl beurtkrag toegepas word. “Ek het persoonlik aan Eskom gesê dit gaan al ons mense skade berokken indien hierdie 18%-verhoging nou in werking gestel word terwyl mense deur beurtkrag gaan en om dit vir ŉ tyd lank op te skort. “Eskom se raad gaan dit nou bespreek,” het Ramapahosa gesê. Nadat die tariefverhoging goedgekeur is, het Eskom vir Nersa bedank vir die “taai besluit” wat hy oor die verhoging geneem het en gesê dit gaan die kragvoorsiener help om sy volhoubaarheid te verbeter. Pres. Cyril Ramaphosa het Eskom gevra om die inwerkingstelling van die hoër kragtarief uit te stel. (Foto: GCIS) Ramaphosa se aanbeveling om die verhoging tydelik op te skort, kom te midde van al hoe meer regstappe teen Eskom en die regering asook groeiende burgerlike teenkanting weens die voortgesette kragkrisis. Die regering is nie doof vir die lyding en ekonomiese agteruitgang wat beurtkrag veroorsaak nie, sê die president, en daar word hard gewerk om die situasie te pak. Ramaphosa sê ook dit is onwaar dat die regering nog niks kon uitrig om die kragkrisis om te keer nie. In sy weeklikse nuusbrief sê Ramaphosa die laaste ding wat Suid-Afrikaners nou wil hoor, is verskonings en onrealistiese beloftes. “Die eise vir ŉ onmiddellike einde aan kragonderbrekings is ten volle verstaanbaar. Almal is keelvol.” Die president sê die uitwerking van die kragtekorte is duidelik met sakeondernemings wat hul deure moet sluit, mense wat hul inkomste verloor en diegene wie se drome vir ŉ beter lewe verpletter word. “Daar is baie ander berigte oor die uitwerking wat beurtkrag op mense se lewe het; oor die ontwrigting by hospitale, skole, howe en ander staatsdienste. Ons hoor van fabrieke wat kosbare produksie-ure verloor, boere wat nie hul produkte kan vars hou nie en beleggings wat teruggehou word.” (Foto: VF Plus Siyancuma/Facebook) ŉ Gebrek aan belegging in nuwe opwekkingskapasiteit, swak instandhouding van kragsentrales, korrupsie en misdadigheid, sabotasie, stygende munisipale skuldvlakke en ŉ gebrek aan geskikte vaardighede het egter alles tot die “perfekte storm” bygedra, sê Ramaphosa. Hy sê toe die energie-aksieplan in Julie aangekondig is, het die regering gewerk om burokratiese rompslomp te verminder, diesel aan Eskom se oopsiklus-gasturbines by Gourikwa en Ankerlig te verskaf en krag van buurlande met ŉ surplus aan te koop. Eskom gaan geherstruktureer word sodat dit kan aanpas by die huidige behoeftes van die samelewing. Die president sê die regering nader intussen maatskappye wat surplus klag lewer om dit aan die netwerk te verskaf. “Nog ŉ groot bron van nuwe opwekkingskapasiteit is sonpanele op die dakke van huise en sakeondernemings. Ons gaan binnekort ŉ prysstruktuur afhandel wat kliënte gaan toelaat om oortollige energie van sonpanele aan die netwerk te verkoop.” Ramaphosa sê ook hoewel daar ŉ behoefte is om beurtkrag dadelik op te skort, moet Suid-Afrikaners realisties wees oor die poging wat dit gaan verg om die kragkrisis op te los. “Ons moenie die foute van die verlede herhaal nie. Vir baie jare is belangrike instandhoudingswerk uitgestel en ons kragsentrales is te hard gedruk sodat ons die ligte kon aanhou. “As ŉ land betaal ons nou vir hierdie fout.”