Getuienisleier vies oor beperkte ondervraging van ZumaOudpres. Jacob Zuma by die Zondo-kommissie van ondersoek. (Foto: Karen Sandison/ANA) Regspanne by die kommissie wat staatskaping ondersoek, het Woensdag weer koppe gestamp oor vrae aan oudpres. Jacob Zuma. Adv. Paul Pretorius, getuienisleier, het gekla dat hy ingeperk voel in sy ondervraging van Zuma. Voordat hy met die getuienis van die voormalige minister van openbare ondernemings, Barbara Hogan, wou begin, wou Pretorius Zuma verder uitvra oor die afdanking van die voormalige regeringswoordvoerder, Themba Maseko. Maseko het volgens vroeëre getuienis geweier om gehoor te gee aan die Gupta-familie se eise. Hy is onderbreek deur Zuma se regsverteenwoordiger, adv. Muzi Sikhakhane, omdat hy na Maseko se getuienis teruggekeer het. “Ek het nie ŉ probleem om vrae af te handel en na die volgende getuienis aan te beweeg nie. Waarmee ek wél ŉ probleem het, is die kommerwekkende manier waarop beheer uitgeoefen word oor watter regspan vrae aan mnr. Zuma stel,” het Pretorius gesê. Sikhakhane het gekla dat Pretorius vrae heen en weer vra en dat daar ŉ struktuur aan sy vrae moet wees. Adjunkhoofregter Raymond Zondo, voorsitter van die kommissie, het die prosedurele reëls neergelê en die regspanne aan hulle rolle herinner. Zondo het gesê hy wil nie ŉ streng reël maak oor hoe om voort te gaan nie en dat die proses bestuurbaar is solank as wat Zuma vrae wat Pretorius stel, kan antwoord. “Ek kan nie sien dat hulle [Zuma se regspan] iets gesê het wat suggereer dat Zuma nie vrae gevra kan word om die waarheid vas te stel nie. Die kommissie se regspan is vry om hulle werk te doen. Oor die kwessie wat Sikhakhane geopper het, is my opvatting dat hy die houding van die voorsitter verstaan,” het Zondo gesê. Pretorius het Zuma daarna vrae gevra oor Hogan se verdoemende getuienis waarin sy sê die ANC se Polokwane-konferensie in 2007 – waar Zuma tot president verkies is – het gelei tot ŉ verdeelde party. Sy het gesê diegene na aan die leier is klaarblyklik met poste in die regering en by staatsbeheerde ondernemings beloon. Zuma het getuienis oor die ANC se ontplooiing as “haar eie siening en mening” afgemaak. Hy het gesê die ANC se ontplooiingskomitee stel niemand aan nie, maar doen aanbevelings aan ministers oor wie om in watter pos te plaas. “Dit is nie waar dat mense ná Polokwane kant gekies het nie. My probleem is dat die kommissie inligting gaan kry oor sekere dinge in die ANC wat nie akkuraat is nie en dat dit gaan eindig deur interne ANC-politiek te bespreek. In die ANC se ontplooiingskomitee, byvoorbeeld, kan amper almal nie van een faksie wees nie, omdat die mense [die komitee] deur die [ANC‑] struktuur aangestel word,” het Zuma gesê. Hy het verduidelik dat benewens die ANC se komitee, die kabinet sy eie komitee het wat die geskiktheid van kandidate ondersoek. “Jy kan nie sê die nasionale uitvoerende komitee [NUK] is ŉ faksie nie. Dit is hoekom ek sê dit is haar eie mening. Sy was net deel van ŉ NUK. Ek het dit probeer ontwyk omdat dit haar eie mening is. Dit is nie waar nie. Net omdat iemand goeie punte kry en ŉ ander een sê ‘jammer, hy is nie in my faksie nie’ [beteken nie hy kan nie aangestel word nie]. Dis nie waar nie. “ŉ Groot kabinetskomitee, waar die president en adjunkpresident teenwoordig is, bespreek kandidate se vermoëns. In sommige gevalle sê die kabinet hy aanvaar nie ŉ kandidaat nie. Jy kan nie kies en keur nie, die proses is baie deeglik.” Die oudpresident is besig met sy derde dag van getuienis voor die kommissie.