Thutmose III se Slag van Megiddo -inskripsie - Geskiedenis Podcasts - 2022
Die Slag van Megiddo (omstreeks 1457 v.G.J.) is een van die beroemdste militêre verbintenisse in die geskiedenis waarin Thoetmosis III (1458-1425 v.G.) van Egipte die koalisie van onderdane streke verslaan het wat gelei het in opstand deur die konings van Kadesh en Megiddo. Die geveg self was 'n beslissende oorwinning vir Egipte en die sewe of agt maande lange beleg wat gevolglik die mag van die onderdane konings verminder het, het Thutmose III beheer oor die noorde van Kanaän gegee (waaruit hy sy veldtogte na Mesopotamië geloods het) en die Egiptenaar verhef koning se status tot legende.
Thutmose III was die seun van Thutmose II (1492-1479 BCE) deur 'n mindere vrou met die naam Iset. Thutmose II se groot koninklike vrou was Hatshepsut (1479-1458 vC), wat by die dood van sy vader aangestel is as regent van die jong Thutmosis III. Hatshepsut het egter die tradisie verbreek wat op 'n manlike farao aangedring het en self die pos aanvaar het.
Thutmose III het by die hof grootgeword en het uitgebreide militêre opleiding ontvang, soos verwag is vir 'n prins in die tydperk van die Nuwe Koninkryk Egipte (ongeveer 1570 - ongeveer 1069 vC), die tydperk van die ryk. Toe Hatshepsut sterf, kom Thutmose III aan bewind, en in die geloof dat hy swak en onervare was, het die koning van die Siriese stad Kadesh 'n opstand in die Egiptiese provinsie Kanaän aangewakker wat vinnig steun van ander streke gekry het in die hoop om die Egiptiese bewind af te dwing. Hierdie koalisie het bymekaargekom in die stad Megiddo.
Tjaneni se verslag was so aangenaam vir Thutmose III dat hy gedeeltes daarvan op die mure van die groot tempel van Amun by Karnak laat inskryf het.
In c. April 1457 v.G. het Thutmose III sy leër van Thebe na Megiddo in die noorde van Kanaän opgeruk (vandag in die noorde van Israel). die stad - en het sy vyande verras deur die Qina -vallei binne hul verdedigingsposisies binne te gaan en hulle van die veld te verdryf. Die hele veldtog kon daardie dag beëindig gewees het as die Egiptiese weermag nie hul strewe na oorlewendes gestop het om skatte en trofeë uit die veld te versamel nie; Thutmose III moes die stad beleër om dit te neem.
Die bevelvoerder en militêre skriba van Thoetmosis III (ook genoem Thanuny, omstreeks 1455 vC) vergesel sy koning natuurlik op die veldtog om die opstand te beëindig en het 'n joernaal gehou waarin die verlowing beskryf word. Tjaneni se verslag was so aangenaam vir Thutmose III dat hy gedeeltes daarvan op die mure van die groot tempel van Amun by Karnak en, in mindere mate, elders laat inskryf het. Tjaneni se verslag is een van die mees gedetailleerde van enige veldtog in die geskiedenis van Egipte, insluitend die van Ramesses II se beroemde verslag van The Battle of Kadesh in 1274 VHJ.
Tjaneni begin deur te verduidelik waarom die opskrif op die mure van die tempel gegraveer moet word. Daarna gaan hy verder oor die veldtog en die redes daarvoor. Die 'ellendige vyand' wat gereeld genoem word, is die koning van Kades wat die rebellie begin het en die magte teen Egipte georganiseer het, maar op 'n sekere punt gebruik word om almal aan te wys wat by die rebellie aangesluit het. Na die Slag van Megiddo sou Thutmose III almal wat deelneem onderwerp en onderwerp, en nie net Kadesh nie, maar ook die hele Sirië en die lande van die Mitanni in Mesopotamië verower.
Die volgende vertaling is deur James B. Pritchard uit sy werk Ou tekste in die Ooste wat verband hou met die Ou Testament (1955), herdruk in The Ancient Near East, Deel I: 'n bloemlesing van tekste en prente ook deur Pritchard. Sommige gedeeltes is hier weggelaat vir kortheid of omdat dit onvolledig of onduidelik is. Op punte word 'n gedeelte tussen hakies opgesom vir duidelikheid en om die narratiewe vorm te behou. Hakies word gebruik om datums, uitdrukkings of sekere plekke duidelik te maak:
Sy majesteit beveel dat die oorwinnings wat sy vader Amun hom gegee het, gevestig moet word op 'n monument in die tempel wat sy majesteit vir sy vader Amun gemaak het, om elke individuele veldtog saam met die buit wat sy majesteit uitgevoer het, af te handel daaruit en die gelde van elke vreemde land wat sy vader Ra aan hom gegee het.
Jaar 22, 4de maand van die tweede seisoen, dag 25 [moontlik 16 April 1457 VHJ]. Sy majesteit het die vesting Sile [aan die Egiptiese grens] verbygesteek tydens die eerste oorwinningsveldtog wat sy majesteit gemaak het om die grense van Egipte te verleng, in dapperheid, in oorwinning, by mag en in regverdiging. Dit was 'n lang tyd in jare ... terwyl elke mens sy sytak voor Egipte was. Maar dit het later gebeur dat die garnisoen wat daar was, in die stad Sharuhen was, terwyl hy van Iursa tot by die uiterste uithoeke van die aarde [van die suide van Kanaän tot in die noorde van Sirië] opstandig geword het teen sy majesteit.
(Die weermag het in 10 dae met 'n snelheid van 150 myl opgeruk om Gaza te bereik waar hulle gerus het. Daarna het hulle na die stad Yehem naby Aruna gegaan waar Thutmose III 'n raad van sy bevelvoerders ontbied het. Daar was drie maniere waarop die weermag kon reis Megiddo: 'n smal pad waar die troepe 'n enkellêer sou moes marsjeer, 'n pad na die suide en 'n ander pad na die noorde wat albei wyer was en 'n makliker beweging van die weermag sou moontlik maak. Thutmose III het besluit oor die smal pad van Aruna af; sy generaals wou op een van die twee ander makliker roetes ry).
Sy majesteit beveel 'n konferensie met sy seëvierende leër en spreek soos volg:
"Die ellendige vyand van Kadesh het gekom en Megiddo binnegekom. Hy was daar op hierdie oomblik. Hy het die vorste van elke vreemde land bymekaargemaak wat lojaal was aan Egipte, sowel as diegene tot by Naharin en Mitanni, hulle van Hurru, hulle van Kode, hulle perde, hulle leërs en hulle mense, want hy sê - so word berig - 'Ek sal hier in Megiddo wag om teen sy majesteit te veg'. Sal jy my vertel wat in jou hart is ? "
Hulle het in die teenwoordigheid van sy majesteit gesê: "Hoe is dit om te gaan op hierdie pad wat so smal word? Daar word berig dat die vyand daar is en aan die buitekant wag terwyl hulle meer word. Sal dit nie perd hoef nie? agter die perd en die weermag en die mense aan? Sal die voorhoede van ons veg terwyl die agterhoede hier in Aruna nie kan veg nie? Nou is daar twee ander paaie. Een van die paaie - kyk, dit is na die oos van ons, sodat dit by Taanach uitkom. Die ander - kyk, dit is aan die noordekant van Djefti, en ons sal na die noorde van Megiddo uitkom. Laat ons seëvierende heer voortgaan op die een van hulle wat bevredigend is na sy hart toe, maar laat ons nie op die moeilike pad gaan nie! "
Daarna is boodskappe ingebring oor die ellendige vyand en die bespreking is voortgesit oor die probleem waaroor hulle voorheen gepraat het. Dit wat in die majesteit van die Hof gesê is - lewe, voorspoed, gesondheid ['n algemene seën met betrekking tot farao. Thutmose III het met die vergadering gepraat:]
"Ek sweer, soos Ra my liefhet, soos my vader Amun my bevoordeel, terwyl my neusgate verjong is van lewe en tevredenheid, sal my majesteit voortgaan op hierdie Aruna -pad! Laat hom van julle wat wil op hierdie paaie gaan waarvan julle praat en laat hom van u wat wil, kom in die volgorde van my majesteit! 'Kyk', sal hulle sê, hierdie vyande wat Ra afskuwelik maak, 'het sy majesteit 'n ander pad aangepak omdat hy vir ons bang geword het?' - So hulle sal praat. "
Hulle het gesê in die teenwoordigheid van sy majesteit:
"Mag u vader Amun, die heer van die trone van die twee lande, wat oor Karnak voorsit, handel volgens u begeerte! Kyk, ons volg hulle majesteit oral waar u majesteit kom, want 'n dienskneg sal na sy heer wees."
Toe het sy majesteit 'n klag op die hele leër gelê:
"Julle sal vashou aan die stap van julle seëvierende heer op die pad wat so smal word. Kyk, sy majesteit het 'n eed afgelê en gesê: 'Ek sal my seëvierende leër nie voor my majesteit in hierdie plek laat uitgaan nie!' "
Nou het sy majesteit dit in sy hart gelê dat hy self aan die hoof van sy leër moes uitgaan. Elke man is bewus gemaak van sy opmars, perd wat perd volg, terwyl sy majesteit aan die hoof van sy leër was.
(Die weermag het langs die smal pad van Aruna na Megiddo gereis. Die mans het in 'n enkellêer gemarsjeer en die perde gelei. Die waens is deur die soldate uitmekaar gehaal en gedra. Hoewel berigte ontvang is dat die vyand op die wag vir hulle wag Aan die einde van die smal pad het hulle niemand daar gevind nie.
Toe het sy majesteit [uit die smal pad] uitgegaan aan die hoof van sy leër wat in baie geledere voorberei was. Hy het nie een vyand ontmoet nie. Hulle suidelike vleuel was in Taanach, terwyl hul noordelike vleuel aan die suidekant van die Qina -vallei was. Toe het sy majesteit [sy troepe] byeengekom en gesê: "Hulle het geval! Terwyl die ellendige vyand [ons op die verkeerde plek dopgehou het, het ons gekom om hulle te verras.] Mag u Amun loof; mag hy die sterkte van sy majesteit, want sy arm is groter as dié van enige koning. Dit het inderdaad die agterkant van sy leër in Aruna beskerm! "
Terwyl die agterkant van die seëvierende leër van sy majesteit nog in die stad Aruna was, het die voorhoede in die Qina -vallei gekom en hulle het die monding van hierdie vallei gevul.
Toe sê hulle [sy generaals] vir sy majesteit - lewe, voorspoed, gesondheid! - "Kyk, sy majesteit het na vore gekom met sy oorwinnende leër en hulle het die vallei gevul. Laat ons oorwinnende heer hierdie keer na ons luister en laat ons heer vir ons die agterkant van sy leër en sy mense bewaak. Toe die agterkant van die die leër kom vir ons in die openbaar, dan sal ons teen hierdie vreemdelinge veg, dan sal ons ons harte nie ontstel oor die agterkant van ons leër nie. "
Sy majesteit het buite die vallei stilgehou en hy het daar gesit en wag gehou oor die agterkant van sy seëvierende leër. Nou het die leiers net klaar op hierdie pad uitgekom toe die skaduwee draai [wat beteken dat dit middag is, wanneer die sonwyser herposisioneer moet word. Dit het sewe uur geneem voordat die agterhoede die voorhoede van die weermag in die vallei ingehaal het]. Sy majesteit bereik die suide van Megiddo op die oewer van die Qina -spruit toe die sewende uur in sy dag was.
Toe is daar 'n kamp opgeslaan vir sy majesteit en 'n aanklag is op die hele leër gelê wat sê: "Berei julle voor! Maak julle wapens gereed, want 'n mens sal in die oggend met die ellendige vyand veg."
In die omhulsel van lewe, voorspoed en gesondheid [in die koninklike paviljoen] het die farao vir die amptenare voorsien, rantsoene uitgereik vir die gevolg, die wagte van die weermag gepos en vir hulle gesê: "Wees standvastig, wees standvastig! , wees waaksaam! " Ontwaking in die lewe in die tent van lewe, voorspoed en gesondheid [het hy met sy boodskappers ontmoet]. Hulle het sy majesteit kom vertel: "Die woestyn is goed en ook die garnisoene van die suide en die noorde!"
Sy majesteit verskyn in 'n wa van fyn goud, versier met sy gevegsuitrustings, soos Horus, die Magtige van die Arm, 'n heer van aksie soos Montu, die Theban, terwyl sy vader Amun sy arms sterk maak. Die suidelike vleuel van die leër van sy majesteit was op 'n heuwel suid van die Qina -spruit en die noordelike vleuel was noordwes van Megiddo, terwyl sy majesteit in die middel was. Amun is die beskerming van sy persoon in die geveg en die sterkte van Set wat sy lede deurdring.
Daarna het sy majesteit oor hulle geheers, aan die hoof van sy leër. Toe sien hulle [die vyand] sy majesteit oor hulle heers, en hulle vlug voorlangs na Megiddo met gesigte van vrees. Hulle het hul perde en hul waens van goud en silwer laat vaar, sodat iemand hulle na hierdie stad kon trek deur op hul kledingstukke te hys. Nou, die mense het hierdie stad teen hulle toegesluit, maar hulle het klere neergelê om hulle in die stad op te hef. Nou, as die leër van sy majesteit nie hul harte opgegee het om die besittings van die vyand te vang nie, sou hulle Megiddo op hierdie tydstip gevang het, terwyl die ellendige vyand van Kadesh en die ellendige vyand van hierdie stad inderhaas gesleep is om te kom hulle in hul stad in, uit vrees vir sy majesteit het hulle liggame binnegekom en hulle arms was swak omdat sy slangediadem hulle oorweldig het.
Toe is hulle perde en hulle waens van goud en silwer so maklik soos 'n prooi gevang. Rye van hulle lê uitgestrek op hul rug soos vis in die net van die net terwyl sy majesteit se seëvierende leër hul besittings tel. Nou is die ellendige vyand se tent vasgevang wat met silwer bewerk is.
Toe juig die hele leër en prys Amun oor die oorwinning wat hy op hierdie dag aan sy seun gegee het. Hulle het sy majesteit geprys en sy oorwinnings geprys. Daarna het hulle die buit aangebied wat hulle geneem het: hande [hande afgesny as oorlogsbuit], lewende gevangenes, perde en waens van vou en silwer en geverfde werk.
Toe beveel sy majesteit sy leër met hierdie woorde:
"Vang effektief op, my seëvierende leër! Kyk, alle buitelandse lande is op hierdie dag op bevel van Ra in hierdie stad gesit, aangesien elke prins van elke noordelike land daarin opgesluit is, want die vang van Megiddo is die gevangenskap van 'n duisend dorpe! Vang julle vas, vas! "
Aan die bevelvoerders van die troepe is bevele gegee om vir hul afdelings voorsiening te maak en om elkeen van sy plek in kennis te stel. Hulle het hierdie stad gemeet, wat met 'n grag gekorreleer was en omring was met vars hout van al hul aangename bome, terwyl sy majesteit self in 'n vesting oos van hierdie stad was, waaksaam. Hy beveel die stad omring met 'n ommuurde muur. Sy naam is 'Men-kheper-Ra-is-the Corraller-of-the-Asiatics' genoem. Mense is aangestel as wagte by die omhulsel van sy majesteit, en daar word vir hulle gesê: "Wees standvastig, standvastig! Wees waaksaam, waaksaam!" Nie een van hulle is toegelaat om van agter hierdie muur na buite te gaan nie, behalwe om by 'n klop aan die deur van hul vesting [deur 'n Egiptenaar] uit te kom.
Alles wat sy majesteit aan hierdie stad en aan die ellendige vyand en sy ellendige leër gedoen het, word bepaal deur die individuele dag deur die individuele ekspedisie en deur die individuele troepebevelvoerders. Hulle sit vandag op 'n rol leer in die tempel van Amun.
Nou kom die vorste van hierdie vreemde land op hul buik om die grond te soen tot eer van sy majesteit en asem te smeek vir hulle neusgate, want sy arm was so groot, omdat die bekwaamheid van Amun so groot was oor elke vreemde land, al die vorste wat die bekwaamheid van sy majesteit gedra het, met hul hulde van silwer, goud, lapis lazuli en turkoois, en graan, wyn en groot en klein beeste vir die leër van sy majesteit dra, met een bende wat suidwaarts hulde bring . Toe stel sy majesteit opnuut vorste vir elke stad aan.
Lys van die buit wat die leër van sy majesteit uit die stad Megiddo uitgevoer het:
340 lewende gevangenes en 83 hande, 2 041 perde, 191 veulens, 6 hingste; 1 wa het met goud gewerk met 'n liggaam van goud wat aan daardie vyand behoort, 1 fyn strydwa gewerk met goud wat aan die prins van Megiddo behoort het, en 892 waens van sy ellendige leër - altesaam: 924. 1 fyn bronsjas van die vyand , 1 fyn brons laag pos wat van die prins van Megiddo behoort en 200 leer posse van sy ellendige leër; 502 boë en 7 pale meruhout met silwer van die tent van die vyand.
Nou het die leër van sy majesteit beeste van 387, 1 929 koeie, 2 000 bokke en 20 500 skape weggevoer. 'N Lys met wat die koning daarna uit die huishoudelike goedere van die vyand in Uanoam, Nuges en Herenkeru [van Noord -Sirië] saam met die eiendom van die dorpe wat hom onderwerp het, weggevoer het: 38 [offisiere] wat aan die vyand behoort, 84 kinders van die vyand en die vorste wat by hom was, 5 [offisiere] wat aan hulle behoort en 1 796 slawe en slawe sowel as hul kinders en 103 begenadigde persone wat uit die vyand gekom het honger - totaal: 2.503 - afgesien van bakke met duur klip en goud, verskillende houers (100), 'n groot pot in Siriese werk, potte, bakke, borde, verskillende drinkbakke, groot ketels, 17 messe - maak 1,784 deben [die Egiptenaar monetêre eenheid], goud in skywe wat gevind word tydens die bewerking, asook oorvloedige silwer in skywe - 966 deben en 1 kidet, 'n silwer standbeeld met 'n kop van goud, 3 kieries met menslike koppe, 6 dra -stoele daarvan vyand van ivoor, ebbehout en johannesbroodhout, een bed g aan die vyand van johannesbroodhout wat met goud gewerk is en met elke soort duur klip, heeltemal in goud verwerk, 'n standbeeld van die vyand wat daar van ebbehout was, gewerk met goud, die kop van lapis lazuli, bronsvate en baie klere van daardie vyand.
Nou is die landerye tot bewerkbare erwe gemaak en aan inspekteurs van die paleis toegewys om hul oes te pluk. Lys van die oes wat sy majesteit van die Megiddo -hektaar uitgevoer het: 207.300 plus sakke van wat afgesien van wat deur die leër van sy majesteit as voer gesny is.
Na watter vesting oos van die ou Megiddo het Thutmose III gegaan tydens die beleg?
Na die ou Slag van Megiddo, val die rebelle terug na die stad Megiddo en die Egiptiese leër wen. Die Egiptiese leër beleër die stad Megiddo deur 'n grag en 'n houtpalade rondom die stad te bou.
Die tekste sê dat Thutmose III in 'n vesting oos van Megiddo was en hy het sy leër bevel gegee om nie een van die rebelle uit die stad te laat trek nie, tensy hulle sou aankondig dat hulle oorgegee het.
Hier is wat my verwar:
Waar is hierdie vesting oos van Megiddo? was dit net 'n klein vesting wat naby Megiddo was, maar deur die rebelle verlaat is? Of was dit, soos sommige historici sê, Jerusalem?
Breasted het geen verduidelikings hieroor gegee nie omdat 'n derde van die reël ontbreek (Breasted - Ancient Records of Egypt Vol. II, Eighteenth Dynasty, bladsy 214)
Baie ander historici, soos Breasted, het hierdie gedeelte glad nie verduidelik nie, of hulle het net gesê dat inligting ontbreek.
Maar (en dit is die meer verwarrende deel) sê ander historici dat die 'vesting oos van hierdie stad' Jerusalem beteken! En hulle verduidelik dat die stad destyds Qadesh was en 'n vreedsame verhouding met die Egiptenare gehad het (soos hierdie paar bladsye hier, soek net 'sy majesteit was self in 'n vesting oos van hierdie stad', en u sal die bladsye waarvan ek praat)
Thutmosis III in die slag van Megiddo
Die ou terrein van Megiddo was die toneel van 'n aantal gevegte in die oudheid en is veral bekend as die bron van die woord armageddon, die Griekse weergawe van die Hebreeus Har-Megiddo ('Berg van Megiddo') uit die Bybelse boek Openbaring 16:16. Openbaring 16:16 is die enigste gebruik van die woord in die Bybel en dui die plek aan waar die laaste stryd tussen die magte van die Christelike god en dié van sy teëstander Satan was. Megiddo word egter minstens 12 keer in die Hebreeuse geskrifte (die Christelike Ou Testament) genoem oor 'n aantal militêre konflikte tussen die Israeliete en verskillende teenstanders.
Die Egiptiese ryk is geïnisieer deur Ahmose I (omstreeks 1570-1544 v.G.), wie se oorwinning oor die Hyksos van Neder -Egipte die begin van die tydperk, bekend as die Nuwe Koninkryk van Egipte (en omstreeks 1570 - omstreeks 1069 v.C.), begin het. die farao wat hom opgevolg het, het die grense behou of vergroot. Thutmose III sal egter verder gaan as enige ander. In 20 jaar het hy 17 suksesvolle militêre veldtogte gelei, aangeteken op die mure van die tempel van Amun by Karnak, maar die mees gedetailleerde verslag is van sy eerste en bekendste by Megiddo.
Agtergrond van die Slag
Thutmose III was die seun en opvolger van Thutmose II (1492-1479 vC), maar toe sy pa sterf, was hy slegs drie jaar oud en daarom het sy stiefmoeder, Hatshepsut (1479-1458 VC), die troon as regent beklee. Kort nadat hy hierdie posisie aanvaar het, het Hatsjepsoet egter die tradisie verbreek en die mag oorgeneem. Thutmose III het sy jeug aan die hof van Thebe deurgebring in militêre opleiding en die opvoeding gevolg wat 'n prins van die Nuwe Koninkryk verwag.
Na haar eerste paar jaar as farao, organiseer Hatshepsut geen groot militêre veldtogte nie, maar hou haar magte op sy hoogste doeltreffendheid en bevorder Thutmose III tot bevelvoerder van haar magte. Sy was een van die magtigste, vindingrykste en doeltreffendste vorste in die geskiedenis van Egipte en het, toe sy gesterf het, Thutmose III 'n welvarende land met 'n goed georganiseerde en hoogs opgeleide vegmag agtergelaat.
Hatshepsut het die ryk geleidelik in stand gehou gedurende haar bewind, maar toe sy sterf, het die konings van Megiddo en Kadesh in opstand gekom teen haar opvolger, wat volgens hulle swak was. Dit was eintlik redelik algemeen in die antieke wêreld dat substate teen 'n nuwe heerser opstaan ​​om voordeel te trek uit die oorgang van mag om hul onafhanklikheid te verkry. Dit is eintlik moontlik dat Hatshepsut dit verwag het deurdat daar blykbaar bewyse is dat Thutmose III se eerste veldtog deur haar in opdrag gegee is, maar dat hierdie eis betwis word. Die koalisie tussen die Kanaäniete van Megiddo en die Siriërs van Kadesh lok ander ontevrede met die Egiptiese heerskappy, wat hul magte buite die stad Megiddo laat 1458 of vroeg in 1457 vC versamel het.
Die Slag van Megiddo
Thutmose III het geen tyd gemors om sy magte te mobiliseer en van Thebe na die stad te marsjeer nie. Die weermag het binne tien dae 150 myl afgelê en in Gaza gerus voordat hy na die stad Yehem gegaan het, waar Thutmose III gestop het om met sy senior personeel te vergader. Daar was drie paaie wat hulle van die nabygeleë stad Aruna kon neem om by Megiddo uit te kom: 'n smal pas wat die weermag in 'n enkele lêer sou moes marsjeer en twee ander breër paaie wat vinniger en makliker beweging moontlik sou maak. Die generaals beweer dat hulle die intelligensie het dat die vyand aan die einde van die smal pas op hulle wag, en verder sal die vordering stadig en moeilik wees met die voorhoede wat die slagveld bereik terwyl die agterhoede nog op pad was.
Thutmose III luister na hul raad, maar stem nie saam met hul standpunte nie. Volgens die verslag van die verlowing deur sy militêre skriba Tjaneni, spreek Thutmose III sy bevelvoerders toe en sê:
Ek sweer, soos Ra my liefhet, soos my pa Amun my bevoordeel, terwyl my neusgate verjong is van lewe en bevrediging, sal my majesteit voortgaan op hierdie Aruna -pad! Laat hom van u wat wil op hierdie paaie gaan waarvan u praat, en laat hom van u wat wil in die volgende van my majesteit! 'Kyk', sal hulle sê, hierdie vyande wat Ra afskuwelik is, 'het sy majesteit op 'n ander pad vertrek omdat hy vir ons bang geword het?' - So hulle sal praat. (Pritchard, 177)
Die generaals buig onmiddellik voor sy besluit en toe spreek Thutmose III sy leër aan. Hy moedig hulle aan om vinnig op die smal pad te marsjeer en verseker hulle dat hy self van voor sal lei en sê: "Ek sal my seëvierende leër nie op hierdie plek voor my majesteit laat uitgaan nie!" (Pritchard, 177). Die waens en waens is uitmekaar gehaal en gedra, en die mans het die perde met 'n enkellêer deur die pas gelei om in die Qina-vallei deur Megiddo te verskyn.
Hulle het geen vyand op hulle gewag nie, en die koalisie het in werklikheid aanvaar dat Thutmose III een van die makliker roetes sou kies en troepe voorberei het om op beide plekke te verdedig. Thutmose III se besluit om die moeiliker pad te kies, het hom die voordeel van die element van verrassing gegee. Hy kon egter nie dadelik aanval nie, aangesien die grootste deel van sy leër nog langs die Aruna -pas gespan was. Dit sou die agterhoede meer as sewe uur se optog neem om hul koning in te haal.
Thutmose III het die troepe beveel om te rus en hulself te verfris naby die Qina Brook. Deur die nag het hy persoonlik wagwagverslae ontvang en bevele gegee vir die voorsiening van die troepe en die plasing daarvan in die geveg vir die volgende dag. Hy het sy leër so geplaas dat die suidelike vleuel op 'n heuwel bo die Qina Brook was en die noordelike vleuel teen die noordweste van Megiddo gestyg het, en die koning sou die aanval persoonlik beveel en vanuit die sentrum lei. Tjaneni se verslag lui:
Sy majesteit verskyn in 'n wa van fyn goud, versier met sy gevegsvoorwerpe, soos Horus, die Magtige van die Arm, 'n heer van aksie soos Montu, die Theban, terwyl sy vader Amun sy arms sterk maak ... Daarna het sy majesteit die oorhand gekry hulle aan die hoof van sy leër. Toe sien hulle [die vyand] hoe sy majesteit oor hulle heers en vlug hulle kopskerm na Megiddo met hul angsgesigte. Hulle het hul perde en hul waens van goud en silwer laat vaar, sodat iemand hulle na hierdie stad kon trek deur op hul kledingstukke te hys. Nou het die mense hierdie stad teen hulle toegesluit, maar hulle het kledingstukke neergelê om hulle in hierdie stad op te hef. (Pritchard, 179)
In die verslag van Tjaneni word opgemerk hoe die geveg daardie dag beslis sou eindig as die weermag die vlugtende vyand oor die veld agtervolg en in die vlug gesny het. In plaas daarvan het die soldate 'hul hart opgegee om die besittings van die vyand vas te vang' op die veld en het hulle teenstanders toegelaat om nie net die heiligdom van die stad te bereik nie, maar ook verdediging op te bou (Pritchard, 179). Thutmose III het gelas dat 'n graaf rondom Megiddo gegrawe word en 'n opgawe rondom die grag. Niemand binne die stad is toegelaat nie, behalwe om oor te gee of deur 'n Egiptiese offisier geroep te word.
Die beleg het minstens sewe, moontlik agt maande geduur voordat die leiers van die koalisie die stad oorgegee het. Thutmose III bied baie vrygewige voorwaardes aan, wat neerkom op 'n belofte van sy teenstanders dat hulle nie weer 'n opstand teen Egipte sal veroorsaak nie, nie een van die hoofmanne is tereggestel nie en die stad word onaangeraak gelaat. Thutmose III het wel die leiers van hul pos ontneem en nuwe amptenare, getrou aan Egipte, in hul plek aangestel. Hy het ook hul kinders as gyselaars na Egipte teruggeneem om hul goeie gedrag te waarborg. Alhoewel dit hard kan klink, is die gyselaars goed versorg en het hulle steeds op die gemak gestaan ​​waaraan hulle gewoond was. Die kinders is opgelei in die Egiptiese kultuur en is, toe hulle volwasse was, na hul land teruggestuur met waardering vir en lojaliteit aan die Egiptiese farao.
Betekenis van die Slag
Die lys buit wat uit die veldtog na Egipte teruggevoer is, insluitend krygsgevangenes, slawe, gyselaars, wapens en wapens, strydwaens van goud en silwer, juwele en edelmetale en vee, sou genoeg gewees het om dit 'n oorweldigende triomf te wees. Benewens die opstand en die verryking van Egipte se skatkis, het die oorwinning Thutmose III egter beheer oor die noorde van Kanaän gegee en hom 'n basis gegee om veldtogte na Mesopotamië te begin. Die groot vorste van die Mesopotamiese stede wat nie by die koalisie aangesluit het nie, het uit hul eie hulde gebring aan Egipte om guns te wen by - en hopelik beskerming te koop van - die groot vegter -koning en kampioen van The Battle of Megiddo, en sy roem het legendaries geword redelik vinnig.
In die daaropvolgende jare sou hy Sirië en die lande van die Mitanni verower - wat albei by die Megiddo -opstand betrokke was - voordat hy sy aandag vestig op die suidelike grense van Egipte om die Nubiërs te verslaan en Egipte se besit in daardie streek uit te brei. Net soos by Megiddo, vertrou hy altyd op die element van verrassing en word nooit afgeskrik deur die probleme of struikelblokke vir oorwinning nie. Sy triomf oor die koalisie by Megiddo het sy reputasie vroeg gevestig en verseker dat die sukses van al sy toekomstige veldtogte amper seker was, aangesien die vyand vooraf sou weet dat 'n onoorwinlike teenstander hom teëkom.
Die stryd het hom waarskynlik aan die skrywer van Openbaring voorgestel deurdat die beskrywing van die magte van Satan en God in die Bybelse verhaal soortgelyk is aan dié van die koalisie en van die leër van Thutmose III in die amptelike inskripsie van Tjaneni by Karnak. In albei beskryf die skrywers die seëvierende magte van die goeie oor die saamgestelde koalisie van die bose. Daar kan min twyfel bestaan ​​dat die skrifgeleerde wat die Bybelse werk geskryf het, bekend was met The Battle of Megiddo, aangesien die verhaal van Thutmose III se groot oorwinning teen die gesamentlike magte van sy vyande eeue daarna bekend gebly het.
Die twee hoofname van Thutmose word getranslitereer as mn-ḫpr-rˁ ḏḥwty-ms. Gewoonlik word hulle besef dat Menkheperra Djehutymes, wat beteken "Ewig is die manifestasies van Ra, gebore uit Thoth". Terwyl die moderne Egiptologiese uitspraak sy naam weergee as Djehutymes, ten tyde van sy bewind, is sy naam waarskynlik uitgespreek as Tahati'missaw. 
Thutmose III was die seun van Thutmose II deur 'n sekondêre vrou, Iset (of Aset) .  Die groot koninklike vrou van sy vader was koningin Hatshepsut. Haar dogter, Neferure, was Thutmose se halfsuster.
Toe Thutmose II sterf, was Thutmose III te jonk om te regeer. Hatshepsut het sy regent geword, gou sy mede-regent, en kort daarna verklaar sy haarself as die farao terwyl sy nooit koningskap aan Thutmose III ontken het nie. Thutmosis III het min mag oor die ryk gehad terwyl Hatshepsut die formele titel van koningskap uitgeoefen het. Haar bewind was redelik welvarend en gekenmerk deur groot vooruitgang. Toe Thutmose III 'n geskikte ouderdom bereik en die vermoë demonstreer, het sy hom aangestel as hoof van haar leërs. [ aanhaling nodig ]
Thutmose III het verskeie vroue gehad:
: Sy was moontlik die moeder van sy eersgebore seun, Amenemhat.  'n Alternatiewe teorie is dat die seun die seun van Neferure was. Amenemhat het sy pa oorlede. . Thutmose se opvolger, die kroonprins en toekomstige koning Amenhotep II, was die seun van Merytre-Hatshepsut.  Bykomende kinders sluit in Menkheperre en dogters met die naam Nebetiunet, Meryetamun (C), Meryetamun (D) en Iset. Merytre-Hatshepsut was die dogter van die goddelike adoratrice Huy. : sy word op 'n pilaar in die graf van Thutmose III uitgebeeld. , drie buitelandse vroue. : Thutmose III het moontlik met sy halfsuster getrou, , maar daar is geen afdoende bewys vir hierdie huwelik nie. Daar word voorgestel dat Neferure, in plaas van Satiah, die moeder van Amenemhat was. 
Thutmose III regeer van 1479 vC tot 1425 vC volgens die Lae Chronologie van Antieke Egipte. Dit was sedert die sestigerjare die konvensionele Egiptiese chronologie in akademiese kringe,  hoewel in sommige kringe die ouer datums 1504 vC tot 1450 vC verkies word uit die hoë chronologie van Egipte.  Hierdie datums, net soos al die datums van die agtiende dinastie, kan betwis word weens onsekerheid oor die omstandighede rondom die opname van 'n Heliacal Rise of Sothis in die bewind van Amenhotep I.  'n Papirus uit Amenhotep I's regeer registreer hierdie astronomiese waarneming wat teoreties gebruik kan word om die Egiptiese chronologie perfek te korreleer met die moderne kalender, maar om dit te kan doen, moet ook die breedtegraad waar die waarneming geneem is, bekend wees. Hierdie dokument bevat geen kennis van die waarnemingsplek nie, maar daar kan met sekerheid aanvaar word dat dit in 'n Delta -stad, soos Memphis of Heliopolis, of in Thebe geneem is. Hierdie twee breedtegrade gee datums van 25 jaar uitmekaar, onderskeidelik die hoë en lae chronologieë.
Die lengte van die regering van Thutmose III is tot dusver bekend danksy inligting wat in die graf van die militêre bevelvoerder Amenemheb-Mahu gevind is.  Amenemheb-Mahu teken Thutmose III se dood op in die 54ste regeringsjaar van sy meester,  op die 30ste dag van die derde maand van Peret.  Die dag van Thutmose III se toetreding is bekend as I Shemu dag vier, en astronomiese waarnemings kan gebruik word om die presiese datums van die begin en einde van die koning se regering (in die veronderstelling van die lae chronologie) van 28 April 1479 vC tot 11 Maart 1425 vC onderskeidelik. 
Deur geskiedkundiges, wat algemeen beskou word as 'n militêre genie, het Thutmose III in 20 jaar minstens 16 veldtogte gevoer.  Hy was 'n aktiewe ekspansionistiese heerser, wat soms deur Egipte se beste James Breasted die grootste oorwinnaar van Egipte of "die Napoleon van Egipte" genoem word.   Daar word aangeteken dat hy 350 stede tydens sy bewind verower het en 'n groot deel van die Nabye Ooste verower het van die Eufraat na Nubië tydens sewentien bekende militêre veldtogte. Hy was die eerste farao na Thutmose I om die Eufraat oor te steek, en dit tydens sy veldtog teen Mitanni. Sy veldtogrekords is op die mure van die tempel van Amun by Karnak getranskribeer en word nou in Urkunden IV oorgeskryf. Hy word deurgaans beskou as een van die grootste van Egipte se krygsfarao's wat Egipte in 'n internasionale supermoondheid verander het deur 'n ryk te skep wat strek van die Asiatiese streke in die suide van Sirië en Kanaän in die ooste, tot Nubië in die suide.  Of die Egiptiese ryk nog meer gebiede beslaan, is nog minder seker. Die ouer Egiptoloë, onlangs Ed. Meyer, was van mening dat Thutmosis ook die eilande van die Egeïese See onderwerp het.  Dit kan vandag nie meer gehandhaaf word nie. 'N Voorlegging van Mesopotamië is ondenkbaar en of die huldeblyke van Alashia (Ciprus) meer as af en toe geskenke was, bly twyfelagtig.  In die meeste van sy veldtogte is sy vyande stad vir stad verslaan totdat hulle onderdanig was. Die taktiek wat verkies word, was om 'n stad met 'n veel swakker stad of staat te onderdruk, wat lei tot die oorgawe van elke breuk totdat volledige oorheersing bereik is.
Baie is bekend oor Thutmosis "die vegter", nie net vanweë sy militêre prestasies nie, maar ook vanweë sy koninklike skriba en weermagbevelvoerder, Thanuny, wat oor sy verowerings en heerskappy geskryf het. Thutmose III kon so 'n groot aantal lande verower weens die revolusie en verbetering in militêre wapens. Toe die Hyksos Egipte binnegeval en oorgeneem het met meer gevorderde wapens, soos perdewaens, het die mense van Egipte geleer om hierdie wapens te gebruik. Thutmose III het weinig weerstand ondervind van naburige koninkryke, sodat hy sy invloedryk maklik kon uitbrei. Sy leër het ook bote op droë grond gedra. Hierdie veldtogte is ingeskryf op die binnemuur van die groot kamer waarin die 'heiligdom' by die Karnak -tempel van Amun geleë is. Hierdie inskripsies gee die mees gedetailleerde en akkurate weergawe van enige Egiptiese koning. [ aanhaling nodig ]
Toe Hatshepsut op die 10de dag van die sesde maand van Thutmose III se 21ste jaar sterf, het die koning van Kadesh, volgens inligting van 'n enkele stela van Armant, sy leër na Megiddo gevorder.  Thutmose III het sy eie leër bymekaargemaak en uit Egipte vertrek en op die 25ste dag van die agtste maand deur die grensvesting Tjaru (Sile) gegaan. Thutmose het sy troepe deur die kusvlakte gery tot by Jamnia, daarna die binneland in na Yehem, 'n klein stad naby Megiddo, wat hy in die middel van die negende maand van dieselfde jaar bereik het.  Die daaropvolgende Slag van Megiddo was waarskynlik die grootste slag van Thutmose se 17 veldtogte. Tussen Thutmose en Megiddo het 'n berg berge wat die binneland insteek van die berg Karmel, en hy het drie moontlike roetes.  Die noordelike roete en die suidelike roete, wat albei om die berg gegaan het, is deur sy oorlogsraad as die veiligste beskou, maar Thutmose, in 'n daad van groot dapperheid (of so roem hy, maar sulke self- lof is normaal in Egiptiese tekste), beskuldig die raad van lafhartigheid en neem 'n gevaarlike roete  deur die Aruna bergpas, wat volgens hom net wyd genoeg was vir die weermag om "perd na perd en man na man" te verbygaan. 
Ondanks die lofwaardige aard van Thutmose se annale, bestaan ​​so 'n pas inderdaad, hoewel dit nie so smal is as wat Thutmose aandui nie,  en dit was 'n briljante strategiese stap, want toe sy leër uit die pas kom, was dit op die Esdraelon -vlakte. , direk tussen die agterkant van die Kanaänitiese magte en Megiddo self.  Om die een of ander rede het die Kanaänitiese magte hom nie aangeval toe sy leër na vore gekom het nie,  en sy leër het hulle beslissend gelei.  Die grootte van die twee magte is moeilik om te bepaal, maar as die tyd wat dit geneem het om die weermag deur die pas te beweeg, soos Redford suggereer, gebruik kan word om die grootte van die Egiptiese mag te bepaal, en as die getal van skape en bokke wat gevange geneem word, kan gebruik word om die grootte van die Kanaänitiese mag te bepaal, dan was albei leërs ongeveer 10 000 man.  Die meeste geleerdes meen dat die Egiptiese leër meer was. [ aanhaling nodig ] Volgens Thutmose III se Annalsaal in die Tempel van Amun in Karnak het die geveg plaasgevind op "Jaar 23, I Shemu [dag] 21, die presiese dag van die fees van die nuwemaan",  'n maandatum. Hierdie datum stem ooreen met 9 Mei 1457 vC gebaseer op die toetreding van Thoetmosis III in 1479 vC. Na die oorwinning in die geveg het sy troepe gestop om die vyand te plunder en die vyand kon in Megiddo ontsnap. [27 ] Thutmose was gedwing om die stad te beleër, maar hy kon dit uiteindelik verower na 'n beleg van sewe of agt maande (sien Slag van Megiddo (15de eeu v.C.)). 
Hierdie veldtog het die politieke situasie in die ou Nabye Ooste ingrypend verander. Deur Megiddo in te neem, het Thutmose beheer oor die hele noordelike Kanaän verkry, en die Siriese vorste was verplig om hulde en hul eie seuns as gyselaars na Egipte te stuur.  Buiten die Eufraat het die Assiriese, Babiloniese en Hetitiese konings almal Thutmose -geskenke gegee, wat volgens hom 'huldeblyk' was toe hy dit op die mure van Karnak opgeteken het.  Die enigste merkbare afwesigheid is Mitanni, wat die swaarste van die volgende Egiptiese veldtogte na Wes -Asië sou dra.
Toere deur Kanaän en Sirië
Dit lyk asof Thutmose se tweede, derde en vierde veldtog niks anders was as toere deur Sirië en Kanaän om hulde te bring nie.  Tradisioneel word die materiaal direk na die teks van die eerste veldtog as die tweede veldtog beskou.  In hierdie teks word hulde gebring uit die gebied wat die Egiptenare Retjenu genoem het (ongeveer gelykstaande aan Kanaän), en dit was ook in hierdie tyd dat Assirië 'n tweede "huldeblyk" aan Thutmose III gebring het.  Dit is waarskynlik dat hierdie tekste uit Thutmose se 40ste jaar of later kom en dus niks met die tweede veldtog te doen het nie. Indien wel, is daar geen rekords van hierdie veldtog gevind nie.  Thutmose se derde veldtog is nie as beduidend genoeg geag om in sy andersins uitgebreide Annals in Karnak te verskyn nie. Daar is 'n opname gemaak van die diere en plante wat hy in Kanaän gevind het, wat op die mure van 'n spesiale kamer in Karnak geïllustreer is.  Hierdie opname dateer uit Thutmose se 25ste jaar.  Daar is geen rekords oor van Thutmose se vierde veldtog nie,  maar op 'n stadium is 'n fort in die laer Libanon gebou en is hout gesny vir die bou van 'n prosesbal, en dit pas waarskynlik die beste tydens hierdie tydsbestek. 
Verowering van Sirië
Die vyfde, sesde en sewende veldtogte van Thutmose III was gerig teen die Fenisiese stede in Sirië en teen Kadesh aan die Orontes. In die 29ste jaar van Thutmose begin hy met sy vyfde veldtog, waar hy eers 'n onbekende stad inneem (die naam val in 'n leemte) wat deur Tunip gestaak is.  Daarna het hy die binneland ingetrek en die stad en gebied rondom Ardata ingeneem  die dorp is geplunder en die koringlande verbrand. In teenstelling met vorige plunderingstogte, het Thutmose III die gebied bekend as Djahy, wat waarskynlik 'n verwysing na die suide van Sirië is, beset.  Dit het hom in staat gestel om voorrade en troepe tussen Sirië en Egipte te stuur. Alhoewel daar geen direkte bewyse daarvoor is nie, is dit om hierdie rede dat sommige meen dat Thutmose se sesde veldtog, in sy dertigste jaar, begin het met 'n vloot van troepe direk na Byblos, wat Kanaän heeltemal omseil het.  Nadat die troepe op watter manier ook al in Sirië aangekom het, het hulle die Jordaanriviervallei binnegegaan en noordwaarts getrek en Kadesh se lande geplunder.  Toe Thutmose weer weswaarts draai, neem hy Simyra en onderdruk 'n opstand in Ardata, wat blykbaar weer in opstand gekom het.  Om sulke opstand te stop, het Thutmose gyselaars begin neem uit die stede in Sirië. Die stede in Sirië is nie soveel gelei deur die gewilde sentiment van die mense as deur die klein aantal edeles wat met Mitanni verbind was nie: 'n koning en 'n klein aantal buitelandse Maryannu. Thutmose III het bevind dat hy familielede van hierdie sleutelmense as gyselaars na Egipte sou neem, hulle lojaliteit aan hom drasties kon verhoog.  Sirië rebelleer weer in Thutmose se 31ste jaar en hy keer terug na Sirië vir sy sewende veldtog, neem die hawestad Ullaza  en die kleiner Fenisiese hawens  in en neem meer maatreëls om verdere opstand te voorkom.  Al die oortollige graan wat in Sirië geproduseer is, is gestoor in die hawens wat hy onlangs verower het en is gebruik vir die ondersteuning van die militêre en burgerlike Egiptiese teenwoordigheid wat oor Sirië heers.  Dit het die stede in Sirië desperaat verarm. Met hul ekonomieë in puin, kon hulle nie 'n opstand finansier nie. 
Nadat Thutmose III beheer oor die Siriese stede oorgeneem het, was die voor die hand liggende doelwit vir sy agtste veldtog die staat Mitanni, 'n Hurriaanse land met 'n Indo-Ariese heersersklas. Om Mitanni te bereik, moes hy egter die Eufraatrivier oorsteek. Hy het direk na Byblos  geseil en bote gemaak wat hy saamgeneem het oor die land, wat andersins net nog 'n toer deur Sirië was , en hy het met die gewone aanval en plundering gegaan terwyl hy noordwaarts deur die lande beweeg het wat hy reeds geneem het.  Hy het noordwaarts verder gegaan deur die gebied wat tot die nog onoorwonne stede Aleppo en Carchemish behoort en het vinnig die Eufraat in sy bote oorgesteek en die Mitanniese koning heeltemal verras.  Dit blyk dat Mitanni nie 'n inval verwag het nie, en daarom het hulle geen leër van enige aard gereed om teen Thutmose te verdedig nie, hoewel hul skepe aan die Eufraat wel probeer verdedig het teen die Egiptiese kruising.  Thutmose III het daarna vry van stad tot stad gegaan en dit geplunder terwyl die edeles in grotte weggekruip het, of ten minste is dit die tipies propagandistiese manier waarop Egiptiese rekords dit gekies het. Gedurende hierdie tydperk van geen opposisie het Thutmose 'n tweede stele opgerig ter herdenking van sy kruising van die Eufraat langs die stele wat sy oupa, Thutmose I, 'n paar dekades tevore opgestel het. 'N Milisie is opgewek om die indringers te beveg, maar dit het baie swak gevaar.  Thutmose III keer toe terug na Sirië via Niy, waar hy aanteken dat hy 'n olifantjag beoefen het.  Hy het hulde gebring van vreemde moondhede en het teruggekeer na Egipte met 'n oorwinning. 
Toere deur Sirië
Thutmose III keer terug na Sirië vir sy negende veldtog in sy 34ste jaar, maar dit was blykbaar net 'n aanval op die gebied genaamd Nukhashshe, 'n gebied wat deur semi-nomadiese mense bevolk is.  Die buit wat aangeteken is, is minimaal, so dit was waarskynlik net 'n geringe aanval.  ​​Rekords uit sy 10de veldtog dui op baie meer gevegte. Teen die 35ste jaar van Thutmose het die koning van Mitanni 'n groot leër opgerig en die Egiptenare rondom Aleppo betrek. Soos gewoonlik vir enige Egiptiese koning, spog Thutmose met 'n totale oorwinning, maar hierdie verklaring word vermoed as gevolg van die baie geringe plundering.  Thutmose se annale by Karnak dui aan dat hy slegs altesaam tien krygsgevangenes geneem het.  Hy het moontlik die Mitanniërs tot 'n dooiepunt beveg,  maar tog het hy hulde gebring van die Hetiete na die veldtog, wat blykbaar dui op die uitslag van die geveg in die guns van Thutmose. 
Die besonderhede oor sy volgende twee veldtogte is onbekend.  Daar word vermoed dat sy 11de in sy 36ste regeringsjaar gebeur het en dat sy 12de in sy 37ste jaar gebeur het sedert sy 13de in Karnak genoem word as in sy 38ste regeringsjaar.  'n Deel van die huldelys vir sy 12de veldtog bly onmiddellik voor sy 13de begin, en die aangetekende inhoud, spesifiek wilde wild en sekere minerale van onseker identifikasie, kan aandui dat dit op die steppe rondom Nukhashshe plaasgevind het, maar dit bly bloot bespiegeling. 
In sy 13de veldtog keer Thutmose terug na Nukhashshe vir 'n baie klein veldtog.  Sy 14de veldtog wat tydens sy 39ste jaar gevoer is, was teen die Shasu. Die ligging van hierdie veldtog is onmoontlik om vas te stel, aangesien die Shasu nomades was wat oral van Libanon tot by die Jordaan tot by Edom kon gewoon het.  Na hierdie veldtog val die getalle wat deur die skrifgeleerdes van Thutmose aan sy veldtogte gegee is, almal in leemtes, sodat dit slegs op datum getel kan word. In sy 40ste jaar is hulde gebring van buitelandse moondhede, maar dit is onbekend of dit as 'n veldtog beskou word (dit wil sê as die koning daarmee saamgegaan het of deur 'n amptenaar gelei is).  Slegs die huldigingslys bly oor van die volgende veldtog van Thutmose,  en niks kan daaroor afgelei word nie, behalwe dat dit waarskynlik nog 'n aanval op die grense rondom Niy was.  Sy laaste Asiatiese veldtog is beter gedokumenteer. Iewers voor Thutmose se 42ste jaar het Mitanni blykbaar opstand begin versprei onder al die groot stede in Sirië. Thutmose het sy troepe per land langs die kuspad beweeg en rebellies in die Arka -vlakte ("Arkantu" in die kroniek van Thutmose) neergelê en op Tunip gegaan.  Nadat hy Tunip geneem het, draai sy aandag weer na Kadesh. Hy verloof en vernietig drie omliggende Mitanniese garnisoene en keer terug na Egipte met 'n oorwinning.  Sy oorwinning in hierdie laaste veldtog was nie volledig of permanent nie, aangesien hy Kadesh nie geneem het nie,  en Tunip nie baie lank met hom in lyn kon bly nie, beslis nie na sy eie dood nie. 
Thutmose se laaste veldtog is in sy 50ste regeringsjaar gevoer. Hy het Nubia aangeval, maar het net so ver gegaan as die vierde katarak van die Nyl. Alhoewel geen koning van Egipte ooit tot dusver met 'n leër binnegedring het nie, het vorige konings se veldtogte die Egiptiese kultuur al so ver versprei, en die vroegste Egiptiese dokument wat by Gebel Barkal gevind is, dateer uit drie jaar voor Thutmose se veldtog. 
Thutmose III was 'n groot bouer en het meer as 50 tempels gebou, hoewel sommige hiervan verlore is en slegs in geskrewe rekords genoem word.  Hy het ook die bou van baie grafte vir edeles opdrag gegee, wat met groter vakmanskap gemaak is as ooit tevore. Sy bewind was ook 'n tydperk van groot stilistiese veranderinge in die beeldhouwerk, skilderye en reliëfs wat verband hou met konstruksie, en baie daarvan begin tydens die bewind van Hatshepsut.
Die argitekte en ambagsmanne van Thutmose het groot kontinuïteit getoon met die formele styl van vorige konings, maar verskeie ontwikkelings onderskei hom van sy voorgangers. Alhoewel hy die grootste deel van sy bewind die tradisionele reliëfstyle gevolg het, het hy na sy 42ste jaar die rooi kroon van Neder-Egipte en 'n ongekende styl begin uitbeeld.  Argitektonies was sy gebruik van pilare ook ongekend. Hy het die enigste bekende stel heraldiese pilare van Egipte gebou, twee groot kolomme wat alleen staan, in plaas daarvan om deel te wees van 'n stel wat die dak ondersteun. Sy jubileumsaal was ook revolusionêr en is waarskynlik die vroegste bekende gebou wat in die basiliekstyl geskep is.  Die ambagsmanne van Thutmose het nuwe vaardighede in skilderkuns bereik, en grafte uit sy bewind was die vroegste wat heeltemal geverf is in plaas van geverfde reliëfe.  Alhoewel dit nie direk verband hou met sy monumente nie, blyk dit dat Thutmose se ambagsmanne glasvaardighede aangeleer het, wat in die vroeë 18de dinastie ontwikkel is, om drinkbakke te vervaardig volgens die kernvormige metode. 
Thutmose het Karnak baie meer aandag gegee as enige ander webwerf. In die Iput-isut, die tempel in die middel, herbou hy die hypostyle-saal van sy oupa Thutmose I, ontmantel die rooi kapel van Hatshepsut, bou Pylon VI, 'n heiligdom vir die bas van Amun in die plek daarvan, en bou 'n voorkamer voor, waarvan die plafon ondersteun is deur sy heraldiese pilare. Hy het 'n temenos muur rondom die sentrale kapel met kleiner kapelle, saam met werkswinkels en stoorkamers. Oos van die belangrikste heiligdom het hy 'n jubileumsaal gebou om sy Sed -fees te vier. Die hoofsaal is in basiliekstyl gebou met rye pilare wat die plafon aan elke kant van die gang ondersteun. Die sentrale twee rye was hoër as die ander om vensters te skep waar die plafon verdeel is.  Twee van die kleiner kamers in hierdie tempel bevat die reliëfs van die opname van die plante en diere van Kanaän wat hy tydens sy derde veldtog geneem het. 
Oos van die Iput-Isut het hy nog 'n tempel opgerig na Aten, waar hy uitgebeeld word as ondersteun deur Amun.  Dit was in hierdie tempel wat Thutmose beplan het om syne op te rig tekken waty, of "unieke obelisk."  Die tekken waty is ontwerp om eerder alleen te staan ​​as deel van 'n paar en is die hoogste obelisk wat ooit suksesvol gesny is. Dit is egter eers opgerig totdat Thutmose IV dit 35 jaar later  verhoog het.  Dit is later deur keiser Constantius II na Rome verhuis en staan ​​nou bekend as die Lateraanse Obelisk.
In 390 nC het die Christelike Romeinse keiser Theodosius I nog 'n obelisk uit die tempel van Karnak in die Hippodroom van Konstantinopel opgerig, nou bekend as die Obelisk van Theodosius. Twee obeliske van Tuthmosis III se Karnak -tempel staan ​​dus in pouslike Rome en in Caesaropapist Constantinopel, die twee historiese hoofstede van die Romeinse Ryk.
Thutmose het ook bouprojekte onderneem ten suide van die hooftempel tussen die heiligdom van Amun en die tempel van Mut. Onmiddellik suid van die hooftempel het hy die sewende pylon op die noord -suidpad gebou wat tussen die vierde en vyfde pilare in die tempel ingekom het. Dit is gebou vir gebruik tydens sy jubileum en was bedek met tonele van verslaande vyande. Hy sit koninklike kolosse aan weerskante van die pylon en sit nog twee obeliskies aan die suidekant voor die poort. Die basis van die oostelike obelisk bly in plek, maar die westelike obelisk is na die Hippodrome in Konstantinopel vervoer.  Verder suid langs die pad het hy Pylon VIII opgerig, wat Hatshepsut begin het.  Oos van die pad het hy 'n heilige meer van 250 by 400 voet gegrawe en nog 'n albast bas -heiligdom daar naby geplaas.  Hy het koninklike kunstenaars opdrag gegee om sy uitgebreide versamelings van fauna en flora in die Botaniese tuin van Thutmosis III uit te beeld.
Tot onlangs was 'n algemene teorie dat Hatshepsut, na die dood van haar man Thutmose II, die troon van Thutmose III 'oorgeneem' het. Alhoewel Thutmose III gedurende hierdie tyd 'n mede-regent was, het vroeë historici bespiegel dat Thutmose III sy stiefma nooit vergewe het omdat hy hom gedurende die eerste twee dekades van sy bewind toegang tot die troon geweier het nie.  Hierdie teorie is egter onlangs hersien nadat vrae ontstaan ​​het waarom Hatshepsut 'n wrokige erfgenaam sou toelaat om leërs te beheer, wat bekend is. Hierdie siening word verder ondersteun deur die feit dat geen sterk bewyse gevind is dat Thutmose III probeer om die troon op te eis nie. Hy het die godsdienstige en administratiewe leiers van Hatshepsut behou. Hierby kom die feit dat die monumente van Hatshepsut eers ten minste 25 jaar na haar dood beskadig is, laat in die bewind van Thutmose III toe hy nogal oud was. Hy was in 'n ander genade, hierdie saam met sy seun, wat Amenhotep II sou word, waarvan bekend is dat hy probeer het om die werke van Hatshepsut as sy eie te identifiseer. Boonop is die tempel van Thutmose III direk langs Hatshepsut gebou, 'n daad wat onwaarskynlik sou gewees het as Thutmose III 'n wrok teen haar sou dra. [ aanhaling nodig ]
Na haar dood is baie van Hatshepsut se monumente en uitbeeldings daarna verniel of vernietig, insluitend dié in haar beroemde lykshuiskompleks in Deir el-Bahri. Tradisioneel is dit deur vroeë moderne geleerdes geïnterpreteer as bewys van dade van damnatio memoriae (veroordeling van 'n persoon deur te verwyder uit die aangetekende bestaan) deur Thutmose III. Onlangse navorsing deur geleerdes soos Charles Nims en Peter Dorman het hierdie uitvee egter weer ondersoek en gevind dat die uitvee wat gedateer kan word, eers 'n geruime tyd gedurende die jaar 46 of 47 van Thutmose se bewind begin het (ongeveer 1433/2 vC) .  'n Ander feit wat dikwels oor die hoof gesien word, is dat Hatshepsut nie die enigste was wat hierdie behandeling ontvang het nie. Die monumente van haar hoofbestuurder, Senenmut, wat ten nouste met haar heerskappy verbind was, is op dieselfde manier beskadig waar dit gevind is.  Al hierdie bewyse laat ernstige twyfel ontstaan ​​by die populêre teorie dat Thutmose III kort ná sy toetreding die vernietiging beveel het in 'n vlaag van wraak. [ aanhaling nodig ]
Tans word die doelbewuste vernietiging van die geheue van Hatshepsut gesien as 'n maatreël wat ontwerp is om 'n gladde opvolging van die seun van Thutmose III, die toekomstige Amenhotep II, te verseker, in teenstelling met enige van die oorlewende familielede van Hatshepsut wat 'n gelyke of beter eis gehad het na die troon. Dit is ook waarskynlik dat hierdie maatreël nie getref kon word tot die dood van magtige godsdienstige en administratiewe amptenare wat onder Hatshepsut en Thutmose III gedien het nie.  Later het Amenhotep II selfs beweer dat hy die items wat hy verniel het, gebou het. [ aanhaling nodig ]
Thutmose se graf (KV34) is in 1898 deur Victor Loret in die Vallei van die Konings ontdek. Dit gebruik 'n plan wat tipies is vir grafte uit die 18de Dinastie, met 'n skerp draai by die voorportaal wat die grafkamer voorafgaan. Twee trappe en twee gange bied toegang tot die voorportaal, wat voorafgegaan word deur 'n vierhoekige as of 'put'. [ aanhaling nodig ]
'N Volledige weergawe van Amduat, 'n belangrike begrafnisteks van die New Kingdom, is in die voorportaal, wat dit die eerste graf maak waar Egiptoloë die volledige teks gevind het. Die grafkamer, wat deur twee pilare ondersteun word, is ovaalvormig en sy plafon versier met sterre, wat die grot van die god Sokar simboliseer. In die middel lê 'n groot rooi kwartsiet sarkofaag in die vorm van 'n kartouche. Op die twee pilare in die middel van die kamer is gedeeltes van die Litanies of Re, 'n teks wat die latere songodsdiens vier, wat op die oomblik met die farao geïdentifiseer word. Op die ander pilaar is 'n unieke beeld van Thutmosis III wat deur die godin Isis in die gedaante van die boom gesuig word. [ aanhaling nodig ]
Die muurversierings word op 'n eenvoudige "diagrammatiese" manier uitgevoer, wat die manier van die lopende skrif naboots wat 'n mens sou verwag om op 'n begrafnispapier te sien eerder as die meer tipies weelderige muurversierings wat op die meeste ander koninklike grafmure gesien word. Die kleur is op dieselfde manier gedemp, uitgevoer in eenvoudige swart figure vergesel van teks op 'n roomagtergrond met hoogtepunte in rooi en pienk. Die versierings beeld die farao uit wat die gode help om Apep, die slang van chaos, te verslaan en help sodoende die daaglikse wedergeboorte van die son sowel as die farao se eie opstanding. 
Volgens die Amerikaanse egyptoloog Peter Der Manuelian, verklaar 'n verklaring in die grafbiografie van 'n amptenaar met die naam Amenemheb dat Thutmose III in jaar 54, III Peret dag 30 van sy bewind gesterf het nadat hy '53 jaar, 10 maande en 26 dae' oor Egipte geheers het. (Urk. 180.15). Thutmose III sterf een maand en vier dae lank aan die begin van sy 54ste regeringsjaar.  As die mederegerings met Hatshepsut en Amenhotep II afgetrek word, het hy net meer as 30 van daardie jare alleen as farao regeer.
Thutmose III se mummie is ontdek in die Deir el-Bahri Cache bokant die lykshuis van Hatshepsut in 1881. Hy is begrawe saam met die van ander leiers van die 18de en 19de dinastie Ahmose I, Amenhotep I, Thutmose I, Thutmose II, Ramesses I, Seti I, Ramses II en Ramses IX, asook die 21ste Dinastie -farao's Pinedjem I, Pinedjem II en Siamun.
Alhoewel daar in die volksmond gedink word dat sy mummie oorspronklik in 1886 deur Gaston Maspero toegedraai is, is dit in werklikheid eers deur Émile Brugsch, die Egiptoloog, wat toesig gehou het oor die ontruiming van die mummies uit die Deir el-Bahri Cache in 1881, toegedraai. Dit is gou uitgepak na sy aankoms in die Boulak-museum terwyl Maspero weg was in Frankryk, en die direkteur-generaal van die Egiptiese oudheidsdiens beveel dat die mummie weer toegedraai moet word. Toe dit dus in 1886 deur Maspero 'amptelik' toegedraai word, het hy amper seker geweet dat dit in 'n relatief swak toestand was. 
Die mummie is in die oudheid baie beskadig deur grafrowers, en die omhulsels is daarna deur die Rassul -familie ingekap en geskeur, wat die graf en die inhoud daarvan slegs 'n paar jaar tevore herontdek het.  Maspero se beskrywing van die liggaam bied 'n idee van die omvang van die skade wat aangerig is:
Sy mummie was nie veilig weggesteek nie, want teen die einde van die 20ste dinastie is dit deur rowers uit die kis geskeur wat dit gestroop en van die juwele waarmee dit bedek was, gewond het en dit beseer het in die haas om die bederf. Dit is daarna weer begrawe en het tot vandag toe ongestoord gebly, maar voordat die begrafnis begrawe is, was 'n bietjie opknapping van die omhulsels nodig, en omdat gedeeltes van die liggaam los geraak het, het die restaurateurs die mummie die nodige fermheid gegee , het dit saamgepers tussen vier ruitvormige houtblaaie, wit geverf en drie binne-in die omhulsels en een aan die buitekant onder die bande wat die kronkelblad vasgemaak het. 
Van die gesig wat onbeskadig was, sê Maspero die volgende:
Gelukkig het die gesig, wat ten tyde van die balseming met spits oorgetrek was, glad nie gely nie, en het dit ongeskonde gelyk toe die beskermende masker verwyder is. Die voorkoms daarvan beantwoord nie aan ons ideaal van die veroweraar nie. Sy standbeelde, hoewel dit hom nie as 'n soort manlike skoonheid voorstel nie, gee hom tog verfynde, intelligente kenmerke, maar 'n vergelyking met die mummie toon dat die kunstenaars hul model geïdealiseer het. Die voorkop is abnormaal laag, die oë diep gesink, die kakebeen swaar, die lippe dik en die wangbene uiters prominent, wat die fisiologie van Thûtmosis II herinner, alhoewel met 'n groter energietoon. 
Maspero was so moedeloos oor die toestand van die mummie en die vooruitsig dat al die ander mummies op dieselfde manier beskadig is (soos dit blyk, min was in so 'n swak toestand) dat hy 'n paar jaar lank nie 'n ander sou uitpak nie. 
In teenstelling met baie ander voorbeelde uit die Deir el-Bahri Cache, was die mummiforme kis van die liggaam wat die lyk bevat, oorspronklik van die farao, hoewel enige vergulding of versiering wat dit moontlik sou gehad het, in die oudheid afgebreek is.
In sy ondersoek na die mummie, het die anatoom Grafton Elliot Smith gesê dat die hoogte van Thutmose III se mummie 1,615 m was, , maar die mummie het sy voete ontbreek, dus was Thutmose III ongetwyfeld groter as die figuur wat Smith gegee het.  Die mummie van Thutmose III woon in die Royal Mummies Hall van die Museum of Egyptian Antiquities, katalogusnommer CG 61068,  tot April 2021 toe sy mummie saam met die van 17 ander konings na die National Museum of Egyptian Civilization verskuif is en 4 koninginne in 'n geleentheid wat die farao se goue parade genoem word. 
Alhoewel die Slag van Megiddo dikwels beskryf word as "die eerste opgetekende slag van militêre geskiedenis", is die waarheid dat ons slegs die Egiptiese verslag van die geveg het. Dit is duidelik onwaarskynlik dat die verslag heeltemal onpartydig sal wees. Ons kan nie weet wat nie opgeteken is nie, en daarom moet ons bespiegel oor baie van die besonderhede - veral met betrekking tot die optrede van die koning van Kadesh en die leërs van Megiddo. Met die voorbehoud in gedagte.
Wat weet ons oor hoe gebeurtenisse plaasgevind het?
Soos u sê, het Thutmose III die roete geneem wat deur die Aruna -pas gegaan het. Toe hy met sy leër by Aruna (die gebied wat nou Wadi Ara genoem word) opdaag, kon Thutmose sien hoe koning Durusha van Kadesh sy magte saamgestel het. Hy het infanterie -eenhede gehad wat die paaie by Djefti in die noorde en Taanakh in die suide bewaak het. Sy waens is ontplooi in die sentrum naby die stad Megiddo self.
Gegewe hierdie ontplooiing, kan ons aflei dat Durusha bedoel het dat Thutmose die infanterie -eenhede sou aanval toe hy uit die noordelike of suidelike roete kom. Die infanterie sou dan kon terugtrek, en die Egiptenare sou hulle vermoedelik agtervolg. Dit sou Thutmose se magte verdeel en hulle kwesbaar laat vir 'n massale aanval deur Durusha se strydwaens.
Wat ook al die planne van koning Durusha was, dit is effektief vernietig deur Thutmose wat die Aruna -pasroete volg. Die Egiptiese magte sou moes rus na so 'n lang optog. Darusha se magte was vars, maar op die verkeerde plek om Thutmose aan te val. Thutmose het sy kamp opgerig, soos ons uit die verslag weet, en sy leër het die volgende dag voorberei op die geveg.
Vermoedelik het Durusha wat ook al die daglig was, deurgebring om sy magte te herontplooi ter voorbereiding op 'n aanval op Thutmose se posisie die volgende dag.
Ons weet dat die volgende oggend Thutmose hom voor die Kananitiese leër van Megiddo bevind. Hierdie leër het hoofsaaklik bestaan ​​uit mans uit die hoër klasse wat van kleins af geoefen het. Die meeste kom uit vegtersgesinne en is hoog geag. Hulle was goed gewapen, met 'n swaard, spies en skild, en hulle was baie vaardig in die gebruik van hierdie wapens.
In plaas daarvan om te wag dat Darusha al sy magte in plek kry, het Thutmose 'n voorkomende aanval geloods.
Vir al hul sterkpunte blyk dit dat die leër van Megiddo nie 'n verenigde bevelstruktuur gehad het nie, en dit was waarskynlik 'n belangrike faktor waarom hulle so vinnig onder Thutmose se aanval gebreek het.
Op hierdie stadium het die Egiptiese leër gestop om die Kananitiese kamp te plunder. Hierdie soort gedrag was normaal in gevegte in die antieke wêreld. Hierdie vertraging om die aanval op Megiddo op te hef, het die stad egter in staat gestel om sy verdediging te herorganiseer, en wat 'n vinnige oorwinning kon gewees het, het 'n beleg van ongeveer sewe maande geword.
Vir meer inligting, sien Die slag van Megiddo en die resultaat daarvan, of die bronne hieronder.
1 - Het die rebelle werklik geen garnisoen agtergelaat nie?
Dit is duidelik dat ons nie seker kan weet nie, maar dit lyk waarskynlik dat enige garnisoen wat in Megiddo oorgebly het, relatief klein sou gewees het. Koning Durusha het sy magte in getalle in die veld nodig, gereed om Thutmose aan te val. Enige garnisoen wat in die stad oorgebly het, sou waarskynlik te klein gewees het om die Egiptiese weermag doeltreffend te weerstaan.
2 - Hoe het die burgers en die mense in Megiddo self die Egiptiese leër nie gesien nie?
Hulle het dit beslis gedoen. Hulle het egter moontlik aanvanklik nie besef dat hulle die aankoms van die belangrikste Egiptiese leër sien nie. Teen die tyd dat hulle besef het, sou dit te laat gewees het, en hulle sou in elk geval swak toegerus gewees het om 'n groot Egiptiese leër aan te pak.
Dit is redelik veilig om aan te neem dat hulle boodskappers na koning Darusha en sy bevelvoerders gestuur het om hulle te waarsku dat Thutmose nie was waar hulle van hom verwag het nie.
3 - Waarom het die Egiptenare kamp opgeslaan?
Ou gevegte is byna nooit in die nag gevoer nie. Selfs die beweging van groot magte in die nag was ongewoon. Die Egiptiese leër het pas 'n lang opmars deurgemaak en sou moeg gewees het, terwyl Darusha se magte vars was, maar uit posisie was.
Soos die opskrif lui, kon die Egiptiese leër die tyd gebruik om voor te berei vir die geveg die volgende dag, wat hulle gedoen het.
Megiddo - Eerste en laaste slagveld
'N Groot geveg het plaasgevind by Megiddo in die 15de eeu v.C. Die Bybelboek Openbaring vertel ons dat die kragte vir die laaste stryd tussen goed en kwaad hier sal vergader. Die plek genaamd Armageddon in Openbarings is Megiddo in die Ou Testament. Die Kanaäniete was in beheer van hierdie gebied toe Josua hierdie "land van melk en heuning" vir die Israeliete kom neem het.
Dit is Tel Megiddo, waar 26 lae versterkte stede gebou en vernietig is. Oorkant die Jazreel -vallei is die Judese heuwels. Die pad oor die vallei hier was die hoofpad van Egipte na die Eufraatrivier in wat nou Irak is. (klik op foto's vir beelde met 'n hoër resolusie).
Megiddo is Hebreeus vir 'n bymekaarkomplek vir soldate. " Die Grieke noem dit Armageddon. Die eerste goed gedokumenteerde geveg het daar byna 3 500 jaar gelede plaasgevind. Bybelprofesie vertel van die laaste stryd tussen goed en kwaad wat in Armageddon geveg is.
Daar is niks soos om daar te wees nie! Ons het Thanksgiving week 2009 deurgebring in die land waar Bybelgebeurtenisse plaasgevind het. Ons staan ​​op die krans waar die mense van Nasaret Jesus probeer doodmaak het. Van daar af het ons die pad suidoos deur die pragtige Jisreël -vallei geneem. Hierdie ou pad van Damaskus na die Middellandse See deur die heuwels van Judea, is die "Via Maris " genoem (Latyn vir " The Way of the Sea "). Ons het dieselfde paaie afgelê deur indringers duisende jaar oud. Egiptenare uit die suide, Assiriërs, Babiloniërs, Grieke, Perse en Romeine, het almal op verskillende tye die weg van hierdie pad beveg en beheer.
Oorkant die relatief klein Jisreëlvallei staan ​​Tel Megiddo. 'N Tell is 'n kunsmatige heuwel wat oor eeue en soms duisende jare opgebou is toe 'n stad op die puin van die vernietiging gebou, verwoes en herbou is. Megiddo word dertien keer in die Bybel genoem. Die bevel oor hierdie ou stad het die mees direkte deur die berg Karmelberge na die see beheer. Argeoloë het hier tussen 25 en 30 nedersettingsvlakke geïdentifiseer wat 'n paar duisend jaar voor die geboorte van Jesus Christus dateer.
Die vroegste goed gedokumenteerde geveg hier was in die 15de eeu vC. Selfs op daardie vroeë datum was die stad goed versterk met sterk mure. 'N Koalisie van Kanaänitiese en Mitanni (Siriese) konings verklaar hul onafhanklikheid van Egiptiese oorheersing. Die koning van Kadesh aan die Orontesrivier was die hoof van die geallieerde Kanaänitiese konings. Farao Thutmose III (omstreeks 1504-1450 v.C.) het uitgetrek om die land weer in te neem. Dit blyk dat die konings bymekaargekom het en voorberei het op 'n aanval. Thutmose III het effens oordrewe inskripsies by Karnak in Egipte laat oprig: Al die vorste van al die noordelike lande is daarin opgesluit. Die verowering van Megiddo is die verowering van duisend dorpe. Slegs die leier het daarin geslaag om uit Megiddo te ontsnap tydens 'n lang beleg wat gevolg het en hy is later in sy koninkryk in die noorde gevange geneem.
Die jaar was ongeveer 1468 v.C., toe Thutmose III tien dae lank opgeruk het, met 'n mag van 10 000 na die stad Gaza, wat getrou gebly het aan die Egiptenare. Van Gaza tot by die bergkarmelberg was daar drie keuses. Die Farao het die minste reisde en die#8221 pas geneem. Dit was die mees direkte, maar ook die gevaarlikste roete deur 'n smal kloof. Die verdedigers van Megiddo was meestal gestasioneer by die passe in die noorde en suide van die stad. Thutmose en sy leër het opgeruk om Megiddo te omring met min weerstand. 'N Belegging van sewe maande het gevolg totdat daar geen kos binne die mure was nie.
Daar word gesê dat elke kant minstens 1000 waens gehad het. Die tempelsnitte in Karnak beskryf wat die Egiptenare by Megiddo gevang het:
(5) " 'n Strydwa met goud, 'n goudstok, wat aan die vyand behoort. "
(6) " 'n Pragtige strydwa, bewerk met goud van die Chief of Megiddo. "
(7) � strydwaens van sy ellendige leër. "
(9) " 'n Pragtige pak brons pantser wat aan die vyand behoort. "
(10) " 'n Pragtige pak brons pantser wat aan die Chief of Megiddo behoort. "
(11) � wapenrustings wat tot sy ellendige leër behoort. "
(13) 𔄟 pale van mry hout bewerk met silwer wat aan die tent van die vyand behoort. "
(16) 20 500 wit klein beeste.
(17) 200 leerrustings.
Alhoewel monumentinskrywings dikwels oordrewe was, sien ons dat 'n groot en welvarende stad hier byna anderhalf eeu voor die geboorte van Jesus Christus geleë was.
'N Ander Karnak -inskripsie bevat 'n lys van wat daarna deur die Egiptenare uit Megiddo geneem is: (1) 󈬖 Lords of theirs "
(2) 87 kinders van die vyand en die stamhoofde wat by hulle was. "
(4) � slawe en vroue saam met hul kinders, nie-vegters wat hulself oorgegee het weens hongersnood met die vyand. "
Thutmosis III het die grootste deel van die Egiptiese gebied uitgebrei. Daar word opgeteken dat hy 350 stede verower het. Hy het 'n groot leër gehad en het nooit 'n geveg verloor nie. Byna duisend jaar duur gevegte voort in hierdie vrugbare vallei.
Sid Roth se groep by die ruïnes van Megiddo.
Oorkant die Jazreel -vallei en heuwels is die Jordonrivier.
Die besoekersentrummodel van Tel Megiddo
Dit is 'n 5 000 jaar oue Kanaänitiese offeraltaar. Sewe trappe lei na die ronde altaar wat ongeveer 32 voet in deursnee is. Dierbene en as is hier gevind.
Die Slag van Deborah en Barak
Nog 'n groot geveg het plaasgevind naby Megiddo omtrent die jaar 1125 v.C.
Moet nooit onderskat wat 'n paar meisies kan doen nie. Josua en die Israeliete kom uit slawerny in Egipte en verower baie stede in die beloofde land van melk en heuning. Die Kanaäniete in die Jisreëlvallei en die versterkte stad Megiddo het die Israeliete in die gebergte in die ooste gehou.
Dit lyk asof die antieke geskiedenis 'n mensewêreld was, maar Deborah het op een of ander manier die leier van Egipte geword. Ons word nie vertel hoe sy in daardie magsposisie gekom het nie. Dit was ongeveer die jaar 1 125 voor die geboorte van Jesus Christus. Die Here het vir Debora gesê dat Hy die Kanaäniete in haar hande sou gee. Sy het 'n beroep op haar generaal Barak gedoen om 10 000 vegtende mans op die berg Tabor byeen te bring.
Die Kanaäniete het naby die stede Taanack en Megiddo vergader. Hulle het 900 ysterwaens gehad en die Israeliete nie. Maar die Here het die stryd gewen.
En hier is die res van die verhaal uit Rigters hoofstuk vyf wat begin met vers 20:
20 Uit die hemel het die sterre geveg,
uit hul kursusse het hulle teen Sisera geveg.
21 Die rivier Kison het hulle weggevee,
die eeue oue rivier, die rivier Kishon.
Gaan voort, sterk my siel!
22 Toe donder die perde ' hoewe —
galop, galop gaan sy magtige perde.
23 'Verpleegster Meroz, ' sê die engel van die HERE.
'Vermaak sy mense bitterlik,
omdat hulle nie gekom het om die HERE te help nie,
om die HERE te help teen die magtiges. '
24 " Jael,
die vrou van Heber, die Keniet,
mees geseënde van tentwonende vroue.
25 Hy het water gevra, en sy het vir hom melk gegee
in 'n bak wat vir edeles geskik is, bring sy vir hom gestremde melk.
26 Haar hand strek na die tentpen,
haar regterhand vir die werker se hamer.
Sy slaan Sisera, sy vermorsel sy kop,
sy verbrysel en deurboor sy tempel.
27 Aan haar voete sak hy,
hy het daar geval hy lê.
Aan haar voete sak hy, hy val
waar hy sak, daar val hy —dood.
28 " Deur die venster het Sisera se ma geloer
agter die rooster roep sy,
Waarom wag sy strydwa so lank?
Waarom word die gekletter van sy strydwaens vertraag? '
29 Die wysste van haar dames antwoord haar
sy sê inderdaad vir haarself:
30 ' Is hulle nie besig om die buit te vind en te verdeel nie:
'n meisie of twee vir elke man,
kleurvolle kledingstukke as buit vir Sisera,
kleurvolle kledingstukke geborduur,
hoogs geborduurde kledingstukke vir my nek en#8212
dit alles as plundering? '
31 " Mag al u vyande omkom, HERE!
Maar mag hulle wat jou liefhet soos die son wees
wanneer dit in sy sterkte styg. Toe het die land veertig jaar lank vrede gehad. "
Die Kishonrivier vloei noordoos naby Taanack en Megiddo in die noordweste oos van die Karmelbergreeks. Die Here het 'n vloed gestuur, wat die ysterwaens nutteloos gemaak het, en die Israeliete het al die mans van Barak doodgemaak, behalwe die leier Sisera. Die Bybel vertel ons hier dat 'n ander vrou vir Sisera, die leier van die Kanaäniete, gesorg het. Hier is nog 'n vers wat vertel van Sisera se dood:
Barak het gekom om Sisera te volg, en Jael het hom tegemoetgegaan. "Kom," het sy gesê, "ek sal jou die man wys wat jy soek." So gaan hy saam met haar, en daar lê Sisera met die tentpen deur sy tempel —dood. " (Rigters 4:22 – NIV).
Die Bybel vertel ons dat daar 40 jaar lank vrede was na hierdie belangrike stryd. Dit was 'n ware wonderwerk vir daardie tyd en daardie deel van die wêreld.
Koning Josiah is noodlottig gewond aan Megiddo.
Net meer as 500 jaar later was daar weer 'n geveg naby Megiddo. Koning Josia het jonk begin. Hy het koning geword toe hy agt jaar oud was en regeer 31 jaar van 641-609 v.C.
In die lente van 609 v.C. het Farao Necho II van Egipte sy groot leër na die Eufraatrivier gelei om die Assiriërs te help. Hulle het die beste pad geneem deur die berg Karmel, wat Megiddo so 'n belangrike en strategiese stad gemaak het.
Die Judese leër van Josia was daar by Megiddo en het probeer om die Egiptenare te blokkeer. Dit was 'n noodlottige fout. In 2 Kronieke 35:21 sê die Bybel vir ons, maar Necho het boodskappers na hom gestuur en gesê: 'Watter twis is daar tussen u en my, o koning van Judea? Dit is nie u wat ek in hierdie tyd aanval nie, maar die huis waarmee ek oorlog voer.God het vir my gesê ek moet haastig wees, en hou op om teen God, wat by my is, teen te staan, anders vernietig hy jou. Hy wou nie luister na wat Necho op bevel van God gesê het nie, maar gaan veg teen hom op die vlakte van Megiddo. , Ek is erg gewond. ' (24) 'So het hulle hom uit sy wa gehaal, hom in die ander wa gesit en hom na Jerusalem gebring waar hy gesterf het. Hy is begrawe in die grafte van sy vaders, en die hele Juda en Jerusalem het oor hom getreur. "
Hierdie ou graf is ontdek toe 'n pad na die ooste deur die heuwels naby die tel.
Farao op die Maart
Net soos baie ou heersers, het Thutmose III persoonlike leiding oor sy magte geneem. Hy versamel 'n leër van tussen tien en twintigduisend man, bestaande uit infanterie en waens, by die grensvesting van Tjaru.
Dit was die bloeitydperk van strydwa -oorlogvoering. Perde was nog nie sterk genoeg geteel om 'n gewapende ruiter te dra nie, wat strydwaens die enigste manier was om vinnig op die slagveld te beweeg en skielike skokaanvalle te lewer. Die nuut ontwikkelde saamgestelde boog het strydwaens 'n kragtige wapen gegee waarmee infanterie aangeval kan word voordat hulle wegstorm. Ysterwapens, wat uiteindelik tot die ondergang van die wa -aristokrasie sou lei, was nog nie ontwikkel nie.
In die hart van die farao se leër was die dodelikste wapens van hul tyd.
Deur die mees direkte, maar ook die gevaarlikste van drie beskikbare roetes te kies, het Thutmose Aruna geneem na die gebied wat nou Wadi Ara genoem word, byna sonder weerstand. Die Kadeshi -weermag is ver na die noorde en suide gestuur om sy ander roetes te blokkeer, en hy kan nou op Megiddo optrek.
Die koning van Kades, verras oor die voorkoms van die Egiptenare in die middel van sy verdedigingslinie, het gesukkel om sy troepe op die hoë grond buite die vesting van Megiddo te versamel. Farao het hom min tyd gegee om voor te berei.
Hatsjepsoet as die Bybelse koningin van Skeba
In die vroeë 20ste jaar skryf Harold H. Nelson, die talentvolle student van professor Henry Breasted, 'n doktorale proefskrif met die titel "The Battle of Megiddo", waarin Nelson die topografiese en taktiese aspekte van Thutmose III se "eerste veldtog" noukeurig ondersoek het, waarvan die hoogtepunt Breasted geglo het. in die stad Megiddo was.
Maar het dit wat Nelson in hierdie tesis ontbloot het, werklik die vermoede van Breasted bewys?
Professor James Henry Breasted beskou die oorlogsugtige farao van die agtiende dinastie, Thutmose III, as "die Napoleon van Egipte" (Antieke tye, I, Ginn en Co., 1914, p. 85). En dit is na die rekords van die farao wat ons nou kyk, want dit handel oor Breasted en sy rekonstruksie van die sogenaamde "Battle of Megiddo".
Thutmose III is met vertroue gedateer volgens die 'Sothic' skema van dinge tot die C15e vC. Dr Eva Danelius (wie se navorsing die inspirasie vir baie van hierdie huidige artikel sal wees) gee 'n kort opsomming van hierdie astronomiese plan in haar baanbrekende artikel, "Het Thutmose III die tempel in Jerusalem verwoes?" (SIS -oorsig, Vol. II, nr. 3, 1977/78, pp. 64-79). Sy het geskryf:
Die skema wat algemeen toegepas word, is die van 'n kalender wat gekoppel is aan die vaste ster wat genoem word Spdt in Egipties, Sothis in Grieks en Sirius deur die Romeine - die Engelse "Dog Star". Die ster word sigbaar in Egipte omtrent die tyd dat die Nyl begin styg - die belangrikste gebeurtenis vir 'n land waarvan die produktiwiteit van die velde afhang van die jaarlikse Nyl -vloed. Nadat die kalender aan 'n vaste ster gekoppel was, is dit deur die mees ingewikkelde wiskundige en astronomiese waarnemings en bewerkings in kombinasie met Egiptiese tekste moontlik om vir sommige farao's die sogenaamde "astronomies vaste datums" te verseker. Op hierdie manier is die regering van Thutmose III, insluitend die van Thutmose II en koningin Hatshepsut, "astronomies vasgestel" vanaf 3 Mei 1501 tot 17 Maart 1447 vC ...
Terwyl sommige historici hierdie konvensionele teorie as redelik kunsmatig en foutief beskou het, sien bv. my:
vandaar dat daar baie verkeerde datums is vir mense soos Thutmose III en (in mindere mate) Shoshenq I, is die meerderheid - met soveel oënskynlik gewigtige wetenskaplike argumente - bereid om in ooreenstemming te wees met die 'Sothic' gevolgtrekkings. En daarom sou hulle nie twis met die gewaagde gevolgtrekking wat Thutmose III's het nie Eerste veldtog, in sy 22ste -23ste jaar, plaasgevind gedurende April/Mei van 1479 vC.
'N Oorsig van die farao se vele veldtogte, insluitend hierdie eerste, is op die muur van die tempel van Amun aangebring. Dus, volgens http://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/annals-thutmosis-iii : "... omstreeks 1437 vC het Thutmosis [Thutmose] die verhaal van sy veldtogte in Sirië en Palestina op die mure van een van die heiligdomme van die groot tempel van Amun by Karnak laat inskryf". By aan die begin van die eerste horisontale lyn wat aan die bokant van die muur staan, kan die farao se toewyding van hierdie inskripsie aan Amun lees: 'Sy Majesteit het beveel dat daar op 'n klipmuur in die tempel wat hy opgeknap het, opgeteken moet word ... hom deur sy vader, Amun, en die buit wat hy geneem het. En so is dit gedoen ". Verder: "Die verhaal word volgens jaar georganiseer (vandaar die naam "annale"), en elke inskrywing gee die verloop van die veldtog, tesame met berigte oor buit wat teruggebring is en van die vermoedelik vrywillige huldeblyk wat deur Nubia en deur verskillende lande in die Nabye Ooste betaal is erkenning van die farao se mag ".
Volgens Breasted, die 'Napoleontiese' farao het in die 22ste jaar van sy lang bewind (54 jaar) 'n militêre ekspedisie na Sirië onderneem om te veg teen 'n koalisie van Siriese vorste onder leiding van die 'Koning van Kd-šw' , wat in opstand gekom het teen Egipte. Kd-šw is geïdentifiseer as die stad Qadesh, oftewel Kadesh.
Farao Thutmose III het uit hierdie veldtog gekom met 'n groot oorwinning en groot buit uit die verowerde gebiede. Dr Eva Danelius neem die verhaal op en hoe Megiddo in die prentjie beland het ("Het Thutmose III die tempel in Jerusalem verwoes?", SIS -oorsig, Vol. II, nr. 3, 1977/78, pp. 64-79):
... die grootste deel van Thutmose se verslag is gewy aan die stryd om 'n stad My-k-ty (lees nou Mkty), sy beleg en finale oorgawe. In hul soeke na 'n stad wat so in hiërogliewe geskryf is, het Egiptoloë dit besluit My-k-ty moet die transkripsie wees van die naam Megiddo, 'n stad in die Esdraelonvlakte wat bekend is uit die Ou Testament.
Volgens algemene toestemming was Thutmose III die eerste farao wat Megiddo verower het.
Blykbaar het ons die identifikasie van Mkty met Megiddo aan die Fransman, Champollion, wat ook die Bybelse "Shishak -koning van Egipte" met Shoshenq I van die 22ste dinastie sou identifiseer. Danelius vertel hiervan:
Die eerste egiptoloog wat die inskripsie gelees het, was Jean François Champollion (1790-1832), dieselfde wat slegs 'n paar jaar tevore (1822) daarin geslaag het om die raaisel van Egiptiese hiërogliewe op te los. Toe hy by die naam kom van die stad wat deur die Farao beleër en verower is ... –Mkty -… hy het in sy geheue gesoek na 'n Bybelse naam wat agter hierdie transkripsie kan lê. Destyds was gedetailleerde kennis van die geografie van die Heilige Land min of meer beperk tot die heilige plekke en die pelgrimspaaie wat daartoe gelei het. Een van die vestings wie se gewone Christen gewoonlik die naam gehad het, was Megiddo, nie net vanweë die herhaaldelike vermelding daarvan in die Ou Testament nie, maar miskien ook vanweë die moontlike verband met die 'Armageddon' van Openbaring (Op. 16:16) .
Champollion se identifikasie is aanvaar deur Lepsius (1810-1884), die eerste wat die teks gepubliseer het, en deur al die latere Egiptoloë wat daaraan gewerk het. Vandag, byna 150 jaar na die eerste lesing, het dit byna 'n aksioma geword en word dit deur alle betrokkenes behandel-historici, argeoloë en geleerdes van aanvullende dissiplines-'n vanselfsprekende waarheid wat geen wetenskaplike ondersoek nodig het nie.
Teen die tyd dat die eerste vertalings van die Egiptiese teks gemaak is, was die presiese plek van die Bybelse Megiddo onbekend. Kennis daarvan was ook nie nodig vir die interpretasie van die teks nie, wat toegeskryf is aan 'n tyd honderde jare voordat die kinders van Israel hul beloofde land binnegekom het. ….
Wat Champollion se identifisering van "Shishak" met Shoshenq I betref, sou dr. J. Bimson in 1986 dit in sy artikel "Shoshenq en Shishak: A Case of Fistaken Identity" op sy kop draai (Oorsig van chronologie en katastrofisme, vol. VIII, pp. 36-46). Ondanks die oppervlakkige ooreenkoms van die name, is die feit dat Shoshenq I (soos algemeen aanvaar), nooit Jerusalem aangeval het nie (wat "Shishak" beslis gedoen het). As ons hierop kommentaar lewer, lees ons in "Ontwikkeling van die farao's" ( https://answersingenesis.org/archaeology/ancient-egypt/the-third-intermediate-period/ ):
Shoshenq vertel nie dat hy Israel binnegeval het of dat hy Jerusalem verower het nie. Hy skryf eenvoudig 'n lys van stede wat hy aan die god Amun voorhou, en Jerusalem is nie onder hulle nie. ….
As Shoshenq Jerusalem verower het en al die wonderlike skatte daar uit die tempel geneem het, sou hy beslis 'n groot deel daarvan gemaak het. Sommige het daarop gewys dat sommige van die inskripsie beskadig is en miskien is Jerusalem genoem onder die beskadigde deel, maar Jerusalem sou die prys gewees het en sou aan die begin van die inskripsie genoem word, wat nog steeds ongeskonde is. ….
François Champollion was duidelik 'n wonderlike talent aan wie ons die eerste vertalings van die ou Egiptiese hiërogliewe te danke het. Maar hy was ook 'n pionier, daarom vatbaar vir vroeë wanberekeninge. Kan sy identifikasie, met Megiddo, van Thutmose III's wees Mkty, blyk net so wankelrig te wees soos sy Shoshenq I = Shishak?
Wat Breasted betref, is die gevolgtrekking van Champollion egter oor Mkty was asof dit in klip gesit is. Danelius gaan voort en vertel hiervan en van die baie swak toestand van 'n deel van die Egiptenaar Annale:
'N Hiërogliewe teks, wat ongeveer 3000 jaar gelede in die muur van 'n beroemde en baie besoekte tempel ingekerf is, oorleef nie onbeskadig nie. En dit is hoe Breasted dit beskryf het toe hy om die draai van die eeu daaraan begin werk het:
"Hulle [die Annale] is in 'n baie swak toestand, die boonste gedeeltes het meestal verdwyn, en die boonste dele van die vertikale lyne van die inskripsie. " ….
Gedetailleerde inligting oor die lengte van die verskillende gapings word verskaf deur Sethe, wat gewerk het aan 'n kritiese uitgawe van die Egiptiese oorspronklike in dieselfde jare as wat Breasted aan die vertaling daarvan in Engels gewerk het. Die gapings wat Sethe opgemerk het, wissel van 'n paar sentimeter tot meer as 1,75 meter! …. Boonop is selfs die oorblywende tekens soms beskadig en die lees daarvan kan bevraagteken word. Voeg hierby die enorme moeilikheid om 'n Oosterse teks in 'n Europese taal te vertaal wat fundamenteel daarvan verskil in woordeskat, sintaksis, ens. Geen wonder dus dat die belangrikste van hierdie inskripsies elke nuwe generasie Egiptoloë daartoe aanleiding gegee het om 'n meer volledige weergawe van die oorspronklike te lewer.
'N Ander slaggat vir die vertaler is die vergunning om gapings wat nie te lank is nie, te vul met woorde wat daar kon gestaan ​​het, volgens sy - baie subjektiewe - idees. Sulke woorde is moontlik geneem uit soortgelyke inskripsies waar dit bewaar is, of die vertaler/tolk tel eenvoudig die aantal ontbrekende 'groepe' en probeer die leemte so goed as moontlik vul met gepaste woorde van dieselfde lengte. Alhoewel hierdie invoegings deur die vertaler tussen hakies as 'n waarskuwing vir studente ingesit moet word, gebeur dit te dikwels, veral as dit deur 'n beroemde onderwyser verskaf word, dat dit uiteindelik met dieselfde respek as die oorspronklike behandel word.
Vir Breasted was die feit dat die vesting wat Thutmose met die Bybelse Megiddo verower het, nie te betwyfel nie. En sy interpretasie van die - baie fragmentariese - teks is bepaal deur hierdie feit. ….
Na die eerste veldtog
Danelius het wonderlike kritiese werk in haar artikel verrig terwyl sy die Eerste veldtog van Thutmose III deur die oë van professor Breasted. Sy sal 'n paar opvallende teenstrydighede langs die pad wys, wat lei tot die bekendstelling van Harold Nelson en sy doktorale proefskrif met sy eie kritiek op die konvensionele scenario. Ek neem Danelius se rekening op en voeg hier en daar my eie kommentaar by. Laat ons aan die begin begin:
Die verhaal, soos deur Breasted vertel, begin in die 22ste jaar van Farao se regering, "vierde maand van die tweede seisoen", toe hy die grens van Egipte oorsteek (Rekords, § 415). Daar was 'n opstand teen die Farao in die stad Sharuhen, bekend uit die Bybel: die stad is toegewys aan die stam Simeon, binne die gebied van Juda (Jos. 19: 6). Nege dae later was "die dag van die fees van die kroning van die koning", wat die begin van 'n nuwe jaar, jaar 23., beteken het. Hy het dit deurgebring in die stad "wat die heerser aangeneem het", G3-d3-tw, verstaan ​​word Gaza (§ 417) (33). Hy verlaat Gaza die volgende dag 16 aan bewind, in triomf, om die ellendige vyand omver te werp, om 17 "die grense van Egipte, volgens † [... L.P.H .: konvensionele voorstelling van 'n kort Egiptiese vorm vir '(mag hy hê) lewe, voorspoed, gesondheid', 'n eer wat gewoonlik op die Farao toegepas word. - Ed.] op bevel van sy vader die dapper † 18 wat hy gryp. Jaar 23, eerste maand van die derde seisoen, op die sestiende dag, in die stad Yehem (Y-hm), beveel hy [GAP-een woord] 19 konsultasie met sy dapper troepe ... (§§ 418-420)
Die oplettende leser sal opgemerk het dat daar geen leemte in die middel van reël 18 is nie. Nietemin plaas Breasted voor die woorde "in die stad van Y-hm"Tussen hakies:" (hy het aangekom) "(§ 419). In sy Die geskiedenis van Egipte hy gaan baie meer in detail: "Terwyl hy langs die Shephela en deur die seevlakte marsjeer, steek hy die vlakte van Sharon oor en draai die binneland in terwyl hy dit doen en kampeer op die aand van 10 Mei (34) by Yehem, 'n stad van onseker plek, ongeveer tagtig of negentig myl van Gaza af, op die suidelike hange van die Karmelreeks. " (bl. 286/7)
Nie een woord hiervan verskyn in die Egiptiese teks nie. Die teks sê net dat die Farao een nag deurgebring het in 'n stad wat met Gaza geïdentifiseer is, en dat hy nege dae later 'n konsultasie met sy offisiere gehou het op 'n ander plek waarvan ons niks weet nie. Al die ander is raai. Die enigste regverdiging daarvan, in die oë van die vertaler, lê daarin dat dit die leër na die plek bring waar dit behoort te wees as die ligging van die stad wat verower moet word, My-k-ty, was in die Esdraelon -vallei. Dit is 'n demonstrasie.
Dit is baie kommerwekkend as 'n gesag dit op hom neem om 'n ou teks te 'verbeter'. Ek het ook dieselfde gevind in my proefskrif:
'N Hersiene geskiedenis van die era van koning Hiskia van Juda
en die agtergrond daarvan
dat assirioloë dieselfde gedoen het by die byvoeging van die naam "Sargon" waar hulle vermoed het dit moes gewees het (Deel 1, hfst. 6, p. 137):
Nog 'n oënskynlik oortuigende bewys ten gunste van die konvensionele chronologie, maar een wat deur die assyrioloë baie herstelwerk vereis het, het betrekking op die vermeende toetreding van Sanherib. Volgens die gewone interpretasie van die gelyknamige vir Nashur (a) -bel, (705 vC, konvensionele datering), bekend as Eponiem Cb6, is Sargon vermoor en het Sanherib dan op die troon gesit: ...
Die koning [teen Tabal…] teen Ešpai die Kulummaean. […] Die koning is doodgemaak. Die kamp van die koning van Assirië [is ingeneem ……]. Op die twaalfde in Abu het Sanherib, seun [van Sargon, op die troon gaan sit].
Tadmor lig ons in oor hierdie gedeelte dat: "Winckler en Delitzsch herstel: [MU 16 Šarru-ki] n ana Ta-ba-lu [illik]". Dit wil sê, hierdie geleerdes het die vrymoedigheid geneem om die naam van Sargon by te voeg.
As ons eers weet dat daar met 'n teks gepeuter is, ten gunste van 'n eie gevolgtrekking, dan kan ons net wonder watter verdere toevoegings of skrapings plaasgevind het?
Danelius gaan nou voort met die 'oorlogsraad' van die groot farao en sy generaals:
Besonderhede van hierdie hoogs dramatiese krygsraad is bewaar in die volgende 30 reëls van die teks, wat hier in die vertaling van Breasted gegee word (begin aan die einde van reël 19), maar sonder sy herstellings en byvoegings:-
... as volg te sê: Die [GAP] vyand 20 van Kd-šw het (35) gekom My-k-ty*hy [GAP] 21 op hierdie oomblik. Hy het die hoofde van [GAP] lande 22 bymekaargemaak op die water van Egipte (36), sover as N-h-ry-n [GAP van 23 cm.] 23 die H3-rw, die Kdw, hul perde, hul troepe [GAP van ca. 23cm.] 24 so praat hy: "Ek het opgestaan ​​tot [LONG GAP] (37) 25" in My-k-ty Vertel my [LONG GAP] "26" Hulle het in die teenwoordigheid van sy majesteit gepraat. "Hoe gaan dit om [GAP] 27 te gaan op hierdie pad wat nou is? (38) Terwyl hulle [GAP] 28 sê dat die vyand daar is [LONG GAP] 29 teen 'n menigte. Sal nie perd agterkom nie perd [GAP] 30 man ook? Sal ons voorhoede veg terwyl ons [GAP: agterhoede?] staan ​​nog oorkant 31 in '3-rw-n3 nie baklei het nie? (39) Daar is [GAP] twee paaie: 33 een pad, kyk, dit [GAP] kom op 34 uit T3-'3-n3-k3, die ander kyk, dit is aan 35 die pad noord van Df-ty, sodat ons na die noorde (40) van My-k-ty. 36 "Laat ons seëvierende heer voortgaan op [GAP] wat hy [GAP] verlang 37 veroorsaak dat ons nie 'n moeilike (41) pad [GAP] volg nie.38 [SLEGS TWEE WOORDE BEWAAR:] ... boodskappers ... ontwerp 39 wat hulle uitgespreek het, in die lig van wat gesê is deur (42) die majesteit van die hof, L.P.H.:† 40 Soos Re my liefhet, soos my vader Amon my bevoordeel, soos ek 41 verjong is met 'n bevredigende lewe, sal my majesteit voortgaan op die pad van '3- 42 rw-n3. Laat hom wat 44 onder u wil, op die 43 paaie gaan wat u genoem het, en laat hom wat 44 onder u wil hê, kom in die volgende van my majesteit. Sal hulle dink tussen die 45 vyande wat Re verafsku: 'Gaan sy majesteit op 46 'n ander pad? Hy begin bang wees vir ons, 'sodat hulle sal dink,' 47 Hulle het voor sy majesteit gepraat: 'Mag u vader Amon [GAP], 48 Kyk, ons sal u majesteit oral volg [GAP], 49 soos 'n dienskneg is agter sy meester. (§§ 420-423)
Dit was inderdaad 'n wonderlike verhaal - die generaals van Thutmose het amper in mykering opgestaan ​​teen hul bevelvoerder, die Farao, "die Magtige Bul, Lewende Horus", soos hy homself noem in sy inskripsies. En nog meer verstommend, dit lyk asof die Farao hul onwilligheid om hierdie pad van onheil te betree, begryp: hy het hulle nie die skuld gegee of gestraf nie, maar die besluit aan hulle oorgelaat. Die beamptes het besluit om hul meester te volg.
Breasted identifiseer hierdie besoedeling, die pad met die naam "Aruna" in Egiptiese rekords, met die Wadi 'Ara wat die Palestynse seevlakte met die Vallei van Esdraelon verbind (43). Dit was hierdie identifikasie wat my nuuskierigheid en my twyfel gewek het.
Soos dit blyk, is die Wadi 'Ara is nie etimologies of topografies geskik vir die gevreesde "Aruna" pas van die Egiptenaar nie Annale:
As dit waar is dat 'die geografie van 'n land die verloop van sy oorloë bepaal' (44), moes die skrikwekkende besoedeling en pogings om dit te verower deur die verowering van leërs, in die boeke van die Bybelse en/of na-Bybelse geskiedenis gerapporteer gewees het . Daar is ook geen sprake van nie. Die Wadi ook nie 'Ara -pas is ooit as geheim of gevaarlik beskou.
"Van die vlakte van Sharon tot by die Jordaan. Hierdie lyn ... styg op deur die breë en oop vallei Wâdy 'Ârah. oor die waterskeiding by Ain Ibrahim, wat ongeveer 1200 voet bo die see is. Vandaar daal die pad af, en val ongeveer 300 meter in 3 myl tot by Lejjûn, waar dit verdeel word. . . Hierdie lyn, wat oënskynlik oud lyk, is van groot belang, synde een van die maklikste regoor die land, as gevolg van die oopmaak karakter van Wâdy 'Ârah. "
Dit is jare gelede geskryf deur C. R. Conder (45), lank voordat 'n moderne snelweg aangelê is.
Conder se mening word gedeel deur latere skrywers: 'Die meeste leërs wat noord oor Sharon kom ... . . heuwels by die maklike passe wat uitgereik word oor Esdraelon by Megiddo en elders. " - dus 'n beroemde historikus en geograaf (46).
Die laaste leër wat eintlik deur hierdie pas op pad was uit die suide, was die Egiptiese ekspedisiemag onder generaal Allenby, in September 1918. Generaal Wavell evalueer die probleme van die kruising tydens die bespreking van die operasionele plan vir die laaste aanslag: "Daar was geen 'n hindernis vir 'n vinnige beweging langs die vlakte van Sharon of die vlakte van Esdraelon. Die kern van die rit sou die deurloop wees van die berggordel wat hierdie twee vlaktes verdeel ... die breedte van hierdie hindernis is ongeveer sewe myl. Twee roetes lei daaroor vanaf Sharon, waarvan die oostelike teen Esdraelon by Lejjûn of Megiddo inloop. Geen pad bied fisieke probleme vir 'n berede mag nie. Aan die ander kant is dit maklik om te verdedig en dit is moeilik om dit teen opposisie te dwing. " Op 19 September 1918 word 'n brigade met gepantserde motors vooruit gestuur om die besoedeling wat na El Lejjûn gelei het, in beslag te neem. Dit was onbeskermd, en die volgende nag "het die 4de Kavalleriedivisie die Musmus Defile (Wadi) verbygesteek 'Ara -pas) gedurende die nag, na 'n bietjie vertraging as gevolg van 'n verlies aan rigting deur die voorste brigade, en teen dagbreek die vlakte by El Lejjûn bereik het. (47)
Dit is op hierdie punt dat Danelius in haar bespreking die ietwat onheilspellende jong geleerde, Harold H. Nelson, inlei, wie se taak dit was, soos Danelius dit stel, "om 'n uitgemaakte saak van Breasted te verifieer":
Gedurende dieselfde jare waarin Breasted sy rekonstruksie van die veldtog geskryf het, het 'n Duitse span onder Schuhmacher begin grawe by Tell el-Mutesellim. Die opgrawings is gedurende die jare 1903 tot 1905 uitgevoer. Ongelukkig is "op die plek wat deur Schuhmacher opgegrawe is, absoluut niks gevind wat verdere inligting kan verskaf nie" (met betrekking tot die identifisering van die heuwel met die beleërde en verower deur Thutmose III ), lui die verslag (48).
Die opgrawing van Schuhmacher was te beperk om die finale oordeel moontlik te maak. Breast het heeltemal tereg geweier om so maklik op te gee. Hy wou 'n spesifieke bewys vir sy identifikasie hê, en het aan een van sy studente, Harold H. Nelson, voorgestel dat hy sy doktorale proefskrif aan die probleem toewy. Nelson is nie vryheid gegee om na die skrikwekkende verontreiniging tussen die berge van Palestina te soek nie: Breasted beperk hom tot 'n spesifieke streek: 'Hierdie studie is byna heeltemal beperk tot 'n poging om die Annale van Thutmosis III te interpreteer in die lig van die geografie van die omgewing van Megiddo ", verduidelik Nelson in sy voorwoord (49). Met ander woorde, die 'wetenskaplike ondersoek' moes 'n uitgemaakte saak van Breasted bevestig - dit was 'bewys of vergaan' vir die ongelukkige jong man.
Vir die sensitiewe leser is die gevolglike proefskrif 'n aangrypende getuienis van 'n intelligente en eerlike jong student wat desperaat probeer het om die teorie van sy geëerde onderwyser te harmoniseer met die waarnemings wat ter plaatse gemaak is, wat eenvoudig nie pas nie.
Danelius oordryf nie hier nie.
Die konvensionele rekonstruksie van hierdie veldtog begin nou baie deurmekaar raak, met die situasie op die grond wat redelik onversoenbaar is - 'eenvoudig nie gepas' nie - met die data wat in die Annale. Die harde pad wat farao Thutmose III gekies het, wat sy offisiere uiters senuweeagtig gemaak het, kan nie gelykgestel word aan die relatief vreedsame en maklike pad wat die Wadi 'Ara is nie. Die name is ook nie etimologies versoenbaar nie:
Nelson reis deur die Wadi 'Ara -pas in 1909, en weer in 1912. Hy beskryf dit breedvoerig:' ... die pad loop die Wadi 'Ara in wat daar is ... plat en oop. . . Tot 'n kwartmyl bokant 'Ar'arah is die vallei wyd en gelyk en teen weerskante teen die hange bewerk ... bo -op die pas. " Die pad volg 'n antieke Romeinse pad wat op 'n kleiner pad afdaal. 'Laasgenoemde trek geleidelik saam soos dit vorder tot ongeveer 'n half kilometer bo die monding van die vallei, en bereik sy smalste punt, nie meer as 10 meter breed nie. 'N Entjie verder op die pad ... vinnig oop na 'n paar honderd meter, verskyn op die vlakte van Lejjûn ". Nelson kom tot die gevolgtrekking dat: "Natuurlik kan so 'n pad maklik deur 'n relatief klein aantal mans verdedig word, maar aan die ander kant kan 'n indringende leër maklik die heuwels aan weerskante besit wat nie steil of steil is nie. hoog bo die vallei ... 'n wagter wat op die heuwel bokant Lejjûn geplaas is, kan 'n naderende leër op 'n afstand van minstens 'n kilometer bo die pas se mond uitskakel. " (50)
As 'n nagedagte, waarsku Nelson dat hy nie deur die Arabiese naam (wadi) 'Ara' mislei moet word nie: 'Etimologies lyk dit amper onmoontlik om (Egipties) gelyk te stel 'Aruna met (Arabies) 'Ar'Arah (51).
Nóg die fisiese voorkoms van die pad soos deur Nelson beskryf, of die gebruik daarvan as 'n internasionale snelweg, regverdig die identifisering daarvan met 'n pad wat in die Egiptiese rekords as 'ontoeganklik', 'geheim' of 'geheimsinnig' beskryf word.
Dit het ook nie takties gesproke sin gemaak nie:
Nelson se probleme het nie hier geëindig nie. Volgens die rooster wat deur Breasted opgestel is, het die Egiptiese leër die middag uit die pas gekom, kamp opgeslaan en 'n rustige nag deurgebring om die volgende oggend (52) te gaan veg - dit alles ten aanskoue van die leër van die Asiatics!
Nelson kan nie die gedrag van die Geallieerdes begryp nie, of waarom hulle 'die voordeel van die kortheid van die pas' moes weggegooi het om Thutmose te tref onder omstandighede wat so gunstig was vir die sukses van die Geallieerdes. Ons karige bronne moet ons vir altyd onkundig laat oor die redes van die Geallieerdes om sodoende hul grootste kans op oorwinning weg te gooi. . . Dit is verstommend hoe min militêre wysheid die Asiatiese mense blykbaar toon. . . Dit lyk asof hulle doelbewus die groot kans [van suksesvolle verset] nagelaat het. " (53).
Die tema wat Nelson gegee het, was "The Battle of Megiddo", en dit het die titel van die proefskrif geword. Dit het egter gelyk asof daar geen geveg was nie. 'Oor die werklike konflik wat plaasgevind het, is daar nie 'n oorvloed inligting nie. Om te oordeel uit die verhaal van die Annalis, wil dit voorkom asof die Asiatici gevlug het sonder om 'n slag te slaan ... waarom die Asiatiese mense gevlug het, is nie duidelik nie. Hulle het waarskynlik 'n aansienlike krag bymekaargemaak. " (54) En ten slotte, waarom was die stad nie deur 'n storm nie? 'Dit is moeilik om te dink waarom Thutmose nie dadelik so 'n poging aangewend het nie ...' (55).
Habent sua fata libelli - boeke het hul eie lot, en Nelson's was geen uitsondering nie.
Hoewel Breasted tevrede met die uitslag blyk te wees, het Nelson beweer dat hy "met graagte die hele manuskrip herskryf" het:
Op een of ander manier het hy daarin geslaag om Breasted tevrede te stel dat hy sy eksamen geslaag het, en sy studie is gedruk voor die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog. Hy het onmiddellik na Beiroet teruggekeer vir die sny van die illustrasies en kaarte, toe die oorlog hom inhaal. Gedurende die hele oorlog was hy eers in die jaar 1920 agter die Turkse linies in Sirië ingeperk om die nodige materiaal te bekom.
Hierdie onverwagte wending het hom die geleentheid gebied om sy proefskrif te bespreek met 'n paar Britse offisiere wat deelgeneem het aan die verowering van Palestina, 1917/1918. Nelson verwys na die uitkoms van hierdie vergaderings in die voorwoord van die 1920-uitgawe van sy proefskrif: "As die regulasies van die Universiteit van Chicago wat die publikasie van tesisse toelaat, sou ek graag die hele manuskrip herskryf het in die lig van die onlangse veldtog van die Egiptiese ekspedisiemag onder Lord Allenby in dieselfde streek waarin Thutmose III, byna 3 500 jaar tevore, ook 'n vyand verslaan het wat uit die noorde na Egipte gevorder het ', maar' ek kan nie gebruik maak van sekere waardevolle voorstelle gemaak deur diegene wat 'n veldtog gevoer het nie in Palestina in 1917-18… ".
Nelson herskryf nooit sy proefskrif nie. Gewapen met die kosbare studie, het Breasted John D. Rockefeller jr genader en hom oorreed om 'n heropgrawing van Tell el-Mutesellim vir 'n tydperk van vyf jaar te finansier. Clarence S. Fisher sou die direkteur wees, en hy kom in 1925 na Palestina om die voorbereidings vir die grawe te begin. 'N Gemaklike huis is gebou vir die lede van die ekspedisie, en in 1926 is met opgrawings begin, wat tot 1939 geduur het.
Die resultate, wat die Thutmose -veldtog betref, was net so negatief as dié van Schuhmacher se opgrawing. Met betrekking tot die identifisering van die heuwel met die stad wat deur die Farao beleër en verower is, het die graafmachines slegs op Nelson se proefskrif staatgemaak: "Daar kan nou geen twyfel bestaan ​​oor die identifisering van Tell el-Mutesellim as Megiddo (Armageddon) nie. Die twyfel wat bestaan ​​het, is heeltemal versprei deur Nelson se vertaling van en kommentaar op die verslag van die Slag van Megiddo in die annale van Thutmose III, wat op die mure van die tempel van Amon in Karnak aangeteken is. " (56)
En so, gedurende die afgelope 50 jaar, het die doktorale proefskrif van die jong student die onbeantwoorde bewys geword van hoe, wanneer en waar van Thutmose III se eerste Palestynse veldtog (57) ...
Nelson op sy beurt - volgens Danelius - "identifiseer homself nie meer met sy bevindings nie" soos gepubliseer in sy tesis:
Daar was egter ten minste twee geleerdes wat twyfel oor die lokalisering van die gebeurtenis. Die een was Nelson self, die ander wyle P. L. O, Guy, wat gedurende die jare 1927 tot 1935 die opgrawings by Tell el-Mutesellim gerig het.
Harold Nelson, toe hy deur die bibliotekaris van die Kaïro -museum, wyle Joseph Leibovitch, gevra is vir 'n afdruk vir sy privaat biblioteek, het met sy laaste eksemplaar van sy doktorale proefskrif geskei. Hy het hierdie feit beklemtoon en bygevoeg dat hy hom nie meer vereenselwig met sy bevindings soos uitgedruk in die studie nie (58).
L. O. Guy was hoofinspekteur by die departement van oudhede van die verpligte regering van Palestina, toe Breasted hom gevra het om die leiding van die Megiddo -opgrawing wat Fisher weens gesondheidsredes moes prysgee, te aanvaar. Guy was 'n Skot wat met die Britse leër in die Eerste Wêreldoorlog in Europa en in die Midde -Ooste geveg het. Guy deel nie Breasted se entoesiasme nie. Keer op keer verskyn Breasted by die huis van die Guy in Jerusalem totdat Guy uiteindelik ingestem het om die aanbod te aanvaar om die grootste en rykste begrafnis in die verpligte Palestina aan te pak (59).
Guy sterf in 1952. Sy vrou, wat saam met hom by Megiddo gewoon het en werk op die perseel gedeel het, werk voort met die departement van oudhede van die staat Israel. Mevrou Guy beantwoord gewilliglik al my vrae. Telkens beklemtoon sy die feit dat niks, absoluut niks, gevind is tydens hul nege jaar se grawe wat enige lig op die verhaal van Thutmose se veldtog sou werp nie.
Een kort werk oor die na-Tweede Wêreldoorlog grawe by die heuwel. Dit was alles klein sake wat aangepak is om spesiale probleme op te klaar. Die raaisel van die stratifikasie van die lae uit die 10de en 9de eeu vC is opnuut ondersoek (60), en so was dit ook die gebied rondom die tempels. Onder die verskillende klanke wat in die gebied uitgevoer is, was die enigste wat ruïnes ondersoek het wat toegeskryf kon word aan die Laat Bronstydperk I - die tyd van Thutmose III, volgens konvensionele chronologie - dié van 'n span van die Hebreeuse Universiteit van Jerusalem, onder leiding van die (wyle) argitek I. Dunayevski (61). Hulle het tot die gevolgtrekking gekom dat: "Aan die einde van die Middel -Bronstydperk verskyn die tempel met die breë mure wat ontwikkel het aan die begin van diegbeurt van die Laat Bronstydperk na die tempel met twee torings by die ingang, 'n tipe tempel waarvan die bronne, soos dié van sy voorgangers, moet in die noorde gesoek word. " (Klem bygevoeg.) Daar is ooreenkomste waargeneem met die tempel by Byblos in LB I, by Shechem en laag Ib by Hazor, in LB II.
In die verslag word geen Egiptiese vondste genoem nie.
'N Groot sprong in logika: Gaza na die Karmel -rant
Dit lyk asof Breasted se rekonstruksie van die veldtog die Egiptiese weermag van Gaza tot by die noordelike rigting van die Karmel -rif amper van die Egiptiese weermag begeer. Om dit te bespreek, keer Danelius terug na die begin:
Laat ons hier stop en die situasie ondersoek. Om te herhaal: die een onbetwiste plek wat die Egiptiese weermag bereik het, was Gaza. Van daar af was elke 'identifikasie' suiwer raaiwerk. Dit geld veral vir die 'identifikasie' van Y-hm, wat veronderstel was om naby die ingang van Wadi te gewees het 'Ara (en uiteindelik geïdentifiseer met Jemma, 'n nabygeleë Arabiese dorp). Om hierdie plek te bereik, sou die weermag wat pas die Sinaï -woestyn oorgesteek het, tien dae lank marsjeer en ongeveer 90 kilometer myl aflê (89). Tot dusver Breasted en sy volgelinge tot vandag toe.
Ondervinding het getoon dat 'n weermag wat ruiters en strydwaens insluit wat perde getrek het, nie so vinnig kan vorder in 'n land waar drinkwater 'n tekort het gedurende die droë seisoen, van Mei tot November nie. Dit blyk dat nóg Breasted, nóg een van sy volgelinge aan hierdie belangrike vraag besin het, om nie eers te praat van ander logistieke probleme nie. In hierdie opsig is die versendings wat generaal Allenby aan die minister van buitelandse sake gestuur het tydens die opmars van die magte in die Filistynse vlakte, 'n ware oogopening. Gaza het op 7 November 1917 geval. Twee dae later: 'Teen die 9de was die probleem 'n vraag na aanbod ... die kwessie van water en voer was baie moeilik. Selfs waar water in voldoende hoeveelhede gevind is, was dit gewoonlik in putte en nie op die oppervlak nie, en gevolglik ... was die proses om 'n groot hoeveelheid diere nat te maak, stadig en moeilik, 'skryf Allenby (90). Die volgende dag, 10 November: "Die warm wind is 'n ekstra proef, veral vir die kavallerie wat reeds onder watertekorte ly". (Dit was naby Ashdod, in die Filistynse vlakte) "Vanweë die uitputting van hul perde weens die gebrek aan water", moes twee gemonteerde brigades op 11 November "in die reservaat terugtrek".
Daar is geen rede om te veronderstel dat die natuur vriendeliker was teenoor Thutmose se troepe in Mei, die maand met die grootste aantal dae met die vernietigende warm wind wat uit die woestyn waai nie, as teenoor die Geallieerde troepe in November. Allenby se vooruitgang was ook aansienlik stadiger as wat in Breasted se kalender vereis word vir die vordering van die farao se leër: die Geallieerde linkervleuel het slegs 40 myl afgelê in 15 dae langs die klag (91), terwyl Breasted 80-90 myl voorgestel het in 10 11 dae.
Hierdie waarnemings kan 'n heeltemal ander interpretasie van die gebeure regverdig gedurende die 10 of 11 dae vanaf die dag dat Thutmose Gaza na die oorlogsraad verlaat het. Y-hm. Volgens die eenparige begrip van egiptoloë is die teks van die Annale laat geen twyfel bestaan ​​dat die ingang van Gaza vreedsaam was nie. Daar is geen aanduiding van enige weerstand deur die inwoners nie. ….
Die plek wat onmiddellik na Gaza vernoem is, is Y-hm. Petrie het 'n identifikasie voorgestel met die moderne Arabiese dorpie Yemma, suidwes van die Carmel-rif, 'n identifikasie wat volgens Nelson (94) "weinig meer as raaiwerk" is. [Danelius het eerder gekies Y-hm as die Egiptiese ekwivalent van Yamnia (Yabne in Hebreeus), 'n hawe ongeveer 40 km noord van Gaza: "Yamnia/Yabne lê vandag ongeveer 7 km in die binneland van die Middellandse See, waarvandaan dit deur 'n breë band sandduine geskei word. Die vlakte rondom dit is besaai met die oorblyfsels van die nedersettings uit die Bronstydperk en die Ystertydperk, waaronder 'n hawedorpie by die monding van 'n rivier wat die stad omseil.Nodeloos om te sê, die besit van 'n hawe sou die aanbodprobleem vergemaklik en aansienlik help met die oplossing daarvan "].
Ons lees hierbo in die Annale die oënskynlike nabyheid van T3-'3-n3-k3 aan My-k-ty: '... kyk, dit [GAP] verskyn op 34 T3-'3-n3-k3, die ander kyk, dit is aan 35 die pad noord van Df-ty, sodat ons na die noorde (40) van My-k-ty ".
Nou word Taanach en Megiddo so gereeld in die Bybel verbind, bv. Josua 12:21: "Die koning van Taanach, die koning van Megiddo" Rigters 5:19: "At Taanach, deur die waters van Megiddo 1 Konings 4:12: "Baana, die seun van Ahiloed [met betrekking tot hom] Taanach en Megiddo "ensovoorts.
Volgens my is hierdie kombinasie een van die sterkste punte ten gunste van die konvensionele heropbou van Thutmose III's Eerste veldtog. Dit was inderdaad 'n punt wat veral deur dr. Immanuel Velikovsky in 'n briefreaksie aan dr. Danelius geopper is as 'n kritiek op haar eie tesis. Gegewe die gretigheid van die Egiptoloë om die Egiptiese leër in die Megiddo -streek te hê, wil ek egter weet hoe goed hierdie deel van die inskripsie behoue ​​gebly het.
As farao Thutmose III nie die stad Megiddo beleër het nie, soos ek uit die bostaande moet aflei, het hy dit beslis nie gedoen nie, na watter stad doen hy Mkty eintlik verwys?
Sal die regte Shishak asseblief opstaan?
So hoe doen ons weet Shishak en Thutmose III was een en dieselfde persoon? Om eerlik te wees, ons doen dit nie. Maar op grond van die argeologiese bewyse wat tans beskikbaar is, stem ons saam met David Down en John Ashton (sien Om die Farao's te draai, The Greatest of All the Faraohs) dat Thutmose III die waarskynlikste kandidaat is. Die chronologiese ontleding in Die Nuwe Antwoorde Boek 2 verduidelik hoe die plasing van Thutmose op hierdie plek in ooreenstemming is met wat ons weet van die Bybelse, Hetitiese, Assiriese en Egiptiese chronologie. Die ooreenstemmende buit wat by Karnak uitgebeeld word, versterk beslis die saak. Wat ons wel weet, is dat wie ook al die korrekte Shishak is, sy regte plek in die geskiedenis en die tydlyn van die geskiedenis moet ooreenstem met die inligting in die Bybel en die chronologie van die Bybel.
Daar is ander kandidate aan die gang. David Rohl, byvoorbeeld, stel in sy rekonstruksie van die Egiptiese chronologie voor dat Ramses II die Bybelse Shishak was. Hierdie Ramses ("die Grote") was 'n ander van die Egipte se krygsfarao's met sy aandeel inskripsies en monumente - insluitend die gebroke kolos wat Shelley se "Ozymandias" geïnspireer het (die gedig wat my belangstelling in die Egiptiese geskiedenis aanvanklik geïnspireer het). Sy verdrag met die Hetitiese Hattusilis III word in Karnak opgeteken, maar ons kan nie die datum daarvan bepaal nie. Tradisionele chronologie het Ramses II 'n datum gegee om hom die farao van die uittog te maak - 'n posisie wat chronologies, argeologies, bybels en histories misluk. Maar Rohl se toewysing van hierdie Ramses in die tyd van Rehoboam veroorsaak ander probleme in die poging om die chronologieë van Egipte in lyn te bring met die res van die antieke wêreld. Rohl, 'n Egiptoloog wat die Bybel as 'n betroubare geskiedenis beskou, maar nie as 'n onfeilbare bron nie, het in sy boek baie inligting en deurdagte ontleding verskaf, Farao's en konings: 'n Bybelse soeketog skryf hy (bladsy 144) dat hierdie laaste deel van Egipte se geskiedenis nog bykomende navorsing en hersiening benodig.
Isaac Newton lê nie net die grondslag vir baie van ons wetenskaplike begrip nie, maar bestudeer ook antieke geskiedenis en Bybelse chronologie. Hy het nie toegang tot die argeologiese ontdekkings wat ons vandag het nie, maar hy het die Bybel geglo en beskou dit as die standaard waarmee chronologiese moontlikhede beoordeel moet word. Newton se werk is postuum gepubliseer en is nou beskikbaar vir ons, danksy die pogings van Larry en Marion Pierce, in Newton se hersiene geskiedenis van antieke koninkryke. Bronne vir inligting oor die ou Egiptiese chronologie is fragmentêr, en baie is gebaseer op 'n samestelling van Manetho, 'n Egiptiese priester uit die derde eeu vC. Newton het die teenstrydighede van Manetho se werk gesien en was van mening dat Herodotus se interpretasie van die Egiptiese geskiedenis 'n betroubare maatstaf was. Newton het geglo Shishak was Sesostris I. Net soos ander vegter -farao's, het Sesostris veldtogte in die Levant gehad, en Herodotus - wat in die vyfde eeu vC gereis het - het 'n paar van sy pilare en inskripsies in Sirië gesien. Herodotus het sy inligting oor Egipte by die Egiptiese priesters getrek, en Newton het probeer om die inligting oor Egiptiese chronologie te sinchroniseer met wat bekend was uit die Griekse geskiedenis (nog 'n chronologiese moeras) en natuurlik die Bybel. Newton het 'n Egiptiese tydlyn opgestel wat Sesostris op die regte tyd geplaas het om Shishak te wees en Rehoboam in die tiende eeu vC aan te val. Argeologiese materiaal wat nog nie in Newton se tyd ontdek is nie, dui egter sterk daarop dat Sesostris I ongeveer sewe eeue vroeër behoort en ironies genoeg moontlik die farao was wat Josef in diens geneem het.
Let op dat die belangrikste oorweging in die poging om die identiteit van Sisjak te bepaal, is om te bepaal wie oor Egipte geheers het toe Rehabeam Juda regeer het. Die Bybel is die enigste betroubare maatstaf. Die drie kandidate wat hierbo genoem is, het dit in ag geneem omdat die historici wat hulle voorgestel het, redes gevind het om die chronologie van Egipte te herbou en dit - in die geval van Down en Rohl - heeltemal anders was as die tradisionele chronologieë wat historici, argeoloë, en studente van die Bybel, en selfs kinders sedert die negentiende eeu. Met elke draai van die graaf is daar die moontlikheid om bykomende data te ontdek om die Egiptiese tydlyn reg te stel, maar alle aanvaarbare moontlikhede moet ooreenstem met die Bybel. (Interessant genoeg bou Rohl baie van sy hersiening sonder vertrou op die Skrif en vind steeds dat tradisionele sienings hersien moet word.)
Heilige grond | Megiddo (Armageddon), Israel
M egiddo, in die Jisreëlvallei van Israel, is een van die mees bevegde stukke grond in die geskiedenis. Die wêreld se groot leërs het 34 bekende gevegte gevoer oor die terrein rondom die basis van Tel Megiddo, die nedersetting op 'n heuwel wat dateer uit 7000 v.C. Dit is die plek van die geskiedenis van die eerste aanspreeklike stryd, toe Egipte in 1457 v.C. onder farao Thutmose III 'n koalisie van Kanaänitiese stamme verslaan het. Baie mense glo ook dat Megiddo die laaste groot geveg van die geskiedenis sal aanbied, 'n klimaksbotsing tussen die magte van goed en kwaad op die plek wat die Nuwe Testamentiese Boek van Openbaring sy Griekse naam noem - Armageddon.
Die huidige Tel Megiddo (Armageddon) Nasionale Park is een van die belangrikste argeologiese terreine in Israel. (Itamar Grinberg/Flckr)
In 'n tyd toe handelaars byna alle handelsware op die rug van kamele en perde vervoer het, was Megiddo 'n strategiese terrein in elke sin van die term. Vanuit sy posisie aan die westelike rand van die Jisreëlvallei het hierdie hoë grond die smal Musmuspas aan die Via Maris oorheers, 'n primêre handelsroete oor land in antieke en vroeë Middeleeue. Dit het Egipte verbind met Klein-Asië (huidige Turkye) en Mesopotamië se vrugbare halfmaan (huidige Irak). Takke van die legendariese sy- en speserypaaie loop deur die Jisreël langs die Via Maris.
Daar is ongetwyfeld voor 1457 v.C. gevegte sedert hulle met die tyd mis gegaan het. Fragmentêre inskripsies op antieke Egiptiese grafte dui sterk daarop dat in 2350 v.C. magte onder farao Pepi I Kanaänitiese rebelle verslaan het by die Nose of the Gazelle's Head, 'n historiese historikus iewers in die bergkarmel -kusgebied, net 'n paar kilometer noordwes van Megiddo.
Die Ou Testament teken vyf belangrike botsings rondom Megiddo aan. In 1285 vC het die Israelitiese profeet Deborah en haar militêre eweknie, Barak, die Kanaänitiese generaal Sisera gestuur om in die geveg te pak naby die berg Tabor, 21 myl noordoos van Megiddo. Sisera het aangehou hardloop totdat 'n draagjas 'n tentpen deur sy skedel gedryf het. Veertig jaar later het 'n groep van 300 Isra -elites onder die profeet en bevelvoerder Gideon 'n baie beter Midianitiese leër op die heuwel van Moreh, net oos van Megiddo, gelei. In 1055 v.C. verloor Saul, die eerste koning van 'n verenigde Israel, die geveg, sy lewe, sy kop en drie seuns vir die Filistyne by die Gilboa-berg, 20 myl suidoos van Megiddo, en laat skoonseun David as koning agter. In 841 vC het die Israelitiese kaptein Jehu 'n staatsgreep teen koning Joram uitgevoer en sy hart met 'n pyl in 'n wa -tweegeveg net oos van Megiddo deurboor voordat hy sy ma, die berugte koningin Jesebel, van 'n venster na haar dood in Jisreël laat gooi het. Uiteindelik, in 609 vC, verslaan en vermoor die Egiptiese farao Necho II koning Josia van Juda (teenoor, in 'n leidende wa) in die geveg by Me giddo en verander die suidelike koninkryk in 'n vasalstaat.
Tel Megiddo is in 586 vC verlate, omtrent die tyd toe die Babiloniese koning Nebukadnesar II Jerusalem beleër het, Juda oorval het en baie oorlewendes na die berugte "Babiloniese ballingskap" gestuur het. Maar oor die daaropvolgende twee en 'n half millennia het die gevegte voortgegaan op die vlakte rondom Megiddo. In advertensie 67, tydens die Joodse opstand teen Rome, het toekomstige keiser Vespasianus 'n rebellemag by die berg Tabor gestuur. In 1182 en weer in 1187 verslaan Sultan Saladin van Egipte en Sirië die Kruisvaarders by die berg Tabor, hoewel hy in 1183 by Ain Jalut (vandag Ein Harod, Israel) tussen Megiddo en die berg Gilboa gesny en gehardloop het. Die Egiptiese Mamluks verslaan 'n mag van invallende Mongole in Ain Jalut in 1260, net om hulle self vier jaar later deur 'n gekombineerde kruisvaardermag van Templers en Hospitallers in Lejjun, 'n kilometer oos van die Tel Megiddo -ruïnes, te verslaan.
In die moderne era het Napoléon Bonaparte in 1799 'n Franse geveg teen Ottomaanse Turke op die berg Tabor omgedraai, terwyl die Britse generaal Edmund Allenby in 1918 'n gemengde mag van Ottomane en Duitsers by Me giddo verslaan het. Israel het vier verskillende gevegte gevoer - twee in 1948, een in 1967 en nog een in 1973 - teen Arabiese magte rondom Megiddo. Die hedendaagse Tel Megiddo (Armaged don) Nasionale Park [en.parks.org.il/ParksAndReserves/TelMegiddo] omvat miskien die belangrikste argeologiese terrein in Israel, waar opgrawings meer as twee dosyn bewoonbare lae onbewerk gemaak het tot by die vroeë Bronstydperk.
Vrede mag voorlopig heers in Megiddo, maar as die laaste stryd tussen goed en kwaad wat in die Nuwe Testament voorspel is, moontlik nie tot die omliggende vlakte beperk word nie. Sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog het die naam Armageddon sinoniem geword met 'n moontlike wêreldwye kernramp. MH