Rasteikens in werkplek slaag nieArgieffoto Die blote stel van teikens vir rasverteenwoordiging in die werkplek deug nie, het die departement van arbeid se eenheid vir gelyke indiensneming bevind. Hoewel dit nie so uitgespel is in die verslag nie, blyk die implikasie te wees dat strenger maatreëls om ŉ meer ras- en geslagsverteenwoordigende samestelling in die werkplek te sien (byvoorbeeld kwotas) oorweeg kan word. Die DA het dadelik die stel van kwotas verwerp en gesê die stelsel van rasse-koppetellery is die probleem – en die oplos daarvan lê in die verandering van die stelsel, nie die verandering van die strawwe nie. Die jongste syfers oor die vlakke van ras- en geslagsverteenwoordiging in die arbeidsmark is hierdie week tydens ŉ sitting van die parlementêre portefeuljekomitee oor arbeid bekend gestel. Daarvolgens blyk dit dat die rassamestelling van die ekonomies aktiewe bevolking tans min of meer die bevolkingsamestelling weerspieël, want sowat 79% van die arbeidsmag is swart, 10% is bruin, 9% is wit en 3% is Indiër. Mans vul 77% van top-bestuursposte en vroue 23%. Sowat 55% van die arbeidsmag bestaan uit mans en 45% is vroue. Sowat 67% van top-bestuursposte landwyd word luidens die syfers deur wit mense gevul, 15% deur swart mense, 10% deur Indiërs en 5% deur bruin mense. Interessant genoeg is daar omvattende verskille tussen die staatsdiens en die private sektor wat die rassamestelling van top-bestuursposte betref. In die staatsdiens word 76% van top-bestuursposte deur swart mense gevul, en in die private sektor word 70% van top-bestuursposte deur wit mense gevul. Die provinsie met die grootste swart verteenwoordiging in top-bestuursposte is Noordwes met 30%. Die provinsie met die kleinste swart verteenwoordiging in top-bestuursposte is die Wes-Kaap met 4%. Die Wes-Kaap is die provinsie met die grootste wit verteenwoordiging in top-bestuursposte, op 74%. Die provinsie met die kleinste wit verteenwoordiging in top-bestuursposte is KwaZulu-Natal met 23%, wat deels ŉ gevolg is daarvan dat sowat 80% van die land se Indiërs in KwaZulu-Natal woon en dat Indiërs dus baie meer top-bestuursposte vul in KwaZulu-Natal as in ander provinsies. Wat ongeskoolde arbeid betref is die neiging presies die teenoorgestelde. Sowat 83% van ongeskoolde poste of werksgeleenthede word deur swart mense gevul, sowat 11% deur bruin mense, sowat 1% deur Indiërs, sowat 1% deur wit mense en sowat 3% deur buitelanders. Die gevolgtrekkings waartoe die verslag kom, is plek-plek onduidelik. So bevind die verslag dat daar ŉ “kommerwekkende neiging” oor buitelanders met betrekking tot ongeskoolde werksgeleenthede is, maar die verslag wys nie uit wat kommerwekkend is nie, en daar blyk uit die syfers ook nie veel van ŉ neiging te wees nie – die betrokke syfer is die afgelope drie jaar presies stabiel – dit het nie eens met 0,1% geskuif nie. Voorts bevind die verslag op grond van die syfers dat wit vroue en Indiërvroue weliswaar uitstekend verteenwoordig is in top-bestuursposte, maar dat dieselfde nie van bruin en swart vroue gesê kan word nie. Op grond hiervan bevat die verslag die gevolgtrekking dat meer bruin en swart vroue bevorder moet word. Michael Cordo Gestremdes bly luidens die verslag se data onderverteenwoordig in die werkplek. Laastens maak die verslag die gevolgtrekking dat dit nie help om bloot teikens te stel vir rassetransformasie in die werkplek nie – ander stappe moet oorweeg word. In reaksie het dr. Michael Cardo, die DA-LP op die komitee, te velde getrek teen die verslag se algehele fokus op ras en geslag, en teen van die gevolgtrekkings. “Na 20 jaar is dit duidelik dat hierdie stelsel van rasse-koppetellery nie in sy doel slaag nie. En die owerheid gaan dit beslis nie beter laat werk deur dieselfde stelsel te volg en net die strawwe te verhoog nie. Die strawwe is nie die probleem nie. Die stelsel is die probleem,” het Cardo gesê. Hy het bygevoeg dat beter onderwys en opleiding nodig is – nie rassemanipulasie nie. “Die huidige modelle genaamd swart ekonomiese bemagtiging en billike indiensneming het kennelik op die feite misluk. Dit moet hersien word – mense moet van nuuts af dink,” het Cardo gesê.