Wat my egter tref uit hierdie hele tafereel en al die tirades, is dat die oorsake van die kwaad, die plegers van die onheil, hulle kollektiewe sterte afvee aan die protes oor hulle optrede en al die voorspooksels. Goeie argumente en die stem van rede ken hulle nie. Hulle sal met groot toewyding presies daardie infrastruktuur vernietig waarvan hulle vir hulle voortbestaan afhanklik is. Agterna is daar ‘n groot geweeklaag oor die ellende waarin hulle verkeer, soos ‘n kind wat sy ouers vermoor en dan kla omdat hy ‘n weeskind is.
Ek vind dit moeilik om aan hierdie vreemde logika gewoond te raak. Mense sal hulle treine afbrand omdat daar nie treine is nie. Mense sal wingerde vernietig waarvan hulle vir hulle vir hulle lone afhanklik is. Mense sal kopers, wie se geld hulle nodig het, afraai om Suid-Afrikaanse produkte te koop.
Dis nog tien jaar later. Christoffel het al ‘n rukkie afgetree. Die skool nooi hom nog nou en dan vir ‘n funksie, solank hy net nie iets wil sê nie. Die jong dominee by die kerk noem hom op sy naam en behandel hom soos ‘n kostelike ou imbesiel. Sy kinders het hulle eie belange, hulle eie kinders en ‘n eie lewe. Hulle kom knoop soms ‘n gesprekkie aan as dit hulle pas. By die winkel is hy stadig en in die pad. Hy verstaan nie al die nuwe elektroniese hulpmiddels nie en gesprekke handel oor sake waaraan hy geen deel gehad het nie.
Ek was genooi na die plaaslike rolbalklub se Oktoberfest-ete Vrydagaand. Laat my die toneel beskrywe en let asseblief op die subtiele kontraste met die beskrywing bo.
Dalk sal die protesteerders teen die tolhekstelsel ook agterkom dat die steun vir die protes vanuit die res van die land stadigaan besig is om te taan namate die besef tot daardie mense deurdring dat dit eintlik net die arme Gautengers is wat vir daardie trippies gaan betaal. Ha, totdat SANRAL sy visier op ‘n pad in hulle eie omgewing sit, dan sal hulle gou op hulle se perdjies wees.
Dit is volmaan. Die son en aarde se prettige sirkeldans laat die maan nou soos ‘n ronde spieëltjie van agter blits, asof dit ons wil laat kyk of ons tevrede is met die uitkoms van die harekap aan die agterkant. Wat is dit dit in elk geval met haarkappers? Sonder my bril is alles ennieway ‘n blur, en teen daai tyd is die skade klaar gedoen – dis nie asof hulle die hare kan terugsit nie.
Van ons gesigpunt skuins bo agter Jan Klaas sien ons eerstens die lamplig blits van sy bles, en dan sy krom vinger waarmee hy sy kop ingedagte krap, hard dinkend aan welke kreatiewe, groot wyshede hy die volk mee kan oorbluf en bekoor. Sy ander hand tik-tik ongeduldig op sy knie, tot die groot ontsteltenis van die slap worshond op sy skoot. As daar getik-tik moet word, laat dit dan op haar rug of pensvelle wees, nie so ‘n futiele verspilling van troetelenergie nie.
Selfs die oorblywende skeel vis in die algerige visbak het ‘n houding vanaand. ‘n Mens kan sien aan die smalende manier waarop sy haar draai in die gesigsveld maak dat alles nie pluis is nie.
Ek moes ‘n nuwe soort vrede maak met die see. Hier waar ek tog nou by die see woon, geniet ek nou weer, maar op ‘n rustiger manier, die geweld van springgety, ek adem die sout geur van seewees op die klam aandlug en ek kies die kuspaadjie werk toe om die weerkaatsing van die lae oggendsonnetjie op die mistige plat brandertjies te beleef.