Theo Vorster: Dis nie die 'ref' se skuld nie | Netwerk24
Deur Theo Vorster 11 April 2018 10:00
Ek sit nou die middag by Loftus en kyk hoe die Bulle speel.
So 'n paar plekke van my af is daar 'n knaap wat net met een oog rugby kyk – elke keer as die skeidsregter teen die Bulle blaas, is die skeidsregter blind ("Ref, jy mis 'n goeie wedstryd!") en elke keer as die beslissing ten gunste van die Bulle gaan, is dit hoogtyd ("Ref, hulle doen dit al die hele wedstryd!").
Soos die wedstryd vorder, raak die kêrel se opmerkings, selfs vir die geharde Bulle-ondersteuners, een te veel met 'n gemurmel onder die seisoenkaartjiehouers wat vra of die knaap hier is om rugby te kyk of uit is op 'n missie om die arme skeidsregter (natuurlik vanuit sy eenoog-perspektief) te beoordeel?
Toe daar weer 'n strafskop teen die Bulle geblaas word, staan die kêrel weer eens op en bulder uit: "Die probleem met vandag se rugby is, ek ken nie die reëls nie!"
In beleggings is daar sekere reëls en langtermynbeginsels wat, as jy dit nié ken nie, beteken jy gaan vir seker die stryd teen die tande van die tyd verloor.
Vir enigeen wat belê op lang termyn of afhanklik is van sy of haar beleggings vir 'n inkomste, is die grootste enkele vyand inflasie.
As die koopkrag en opbrengs van die beleggings nie met inflasie tred hou nie, gaan jou geld opraak voordat jou tyd opraak – niemand wil daar wees nie!
Soos mense vandag al hoe ouer en ouer word, gee dit inflasie se tande meer tyd om die koopkrag van jou geld weg te vreet.
Die goue reël om dié probleem die hoof te bied, is om te sorg dat jou blootstelling aan groeibates (aandele en genoteerde eiendom) genoeg in jou beleggingsportefeulje is om as 'n minimum te sorg dat jou portefeulje oor tyd die aanslag van inflasie kan weerstaan.
'n Negatiewe drie, ses of 12 maande verander nie die basiese beginsels nie.
Kom ons neem iemand wat 65 jaar oud is en 'n belegging van R5 miljoen het waaruit hy/sy 'n maandelikse inkomste moet verdien wat uitwerk op R250 000 per jaar of sowat 5% van die waarde van die aanvanklike belegging.
Om die berekening relevant te maak, verhoog die jaarlikse onttrekking vir lewenskoste elke jaar met die inflasiekoers.
Vir die berekening gebruik ek 'n inflasiekoers van 6% per jaar sodat die koopkrag van die lewenskoste-onttrekking in stand gehou word oor die leeftyd van die belegger.
Indien die persoon die totale R5 miljoen in 'n bankrekening of bloot in die geldmark belê en verkies om op 'n renteopbrengs staat te maak, gaan die kapitaal uitgeput wees wanneer die persoon so 87 jaar oud is.
Die grootste rede is dat rente oor langer periodes van tyd inflasie net-net klop, maar die groei in die jaarlikse lewenskoste is net te groot en dit beteken dat die inflasie-tande uiteindelik die kapitaal opvreet.
Indien dieselfde R5 miljoen in 'n gebalanseerde portefeulje met blootstelling aan groeibates belê word, gaan die kapitaal heelwat langer hou – basies totdat die persoon ongeveer 100 jaar oud is. Die hoofrede hiervoor is dat die groeibate-deel van die onderliggende belegging oor tyd inflasie gaan uitpresteer.
Die verskil tussen die twee lyne gaan oor onkunde en bloot 'n gebrek aan kennis oor die langtermyndrywers van prestasie in die verskillende bateklasse.
Moenie dat jy op in jou tagtigerjare moet uitroep: "Die probleem met my beleggingswaarde is, ek ken nie die reëls nie!"
Ongelukkig kan groeibates op kort termyn redelik wisselvallig wees, soos ons die afgelope drie maande weer eens ervaar het.
Teen die agtergrond van sterker internasionale ekonomiese groei en 'n baie beter plaaslike ekonomiese en politieke leierskap, het die aandelemark met ongeveer 7% gedaal, wat beteken meeste beleggingsportefeuljes is laer as wat dit in Januarie was.
Om die waarheid te sê, die JSE se indeks van alle aandele is op die vlakke wat ons in September 2017 ervaar het.
Ons vergeet maklik. Dalings van 10% tot 15% iewers binne 'n jaar is nie ongewoon nie, dit is ongewoon as daar nié sulke dalings plaasvind nie.
As ons verder terugkyk, het die mark die afgelope 20 jaar op drie geleenthede met meer as 30% gedaal en steeds oor die hele 20-jaar-tydperk met 'n faktor van 10 verdubbel – R10 000 het sowat R100 000 geword en as jy jou dividende herbelê het, het dieselfde R10 000 meer as R150 000 geword oor dieselfde 20 jaar.