Suikerrietbedryf verloor miljoene weens KZN-onlusteTransformasievoordele is ook regstreeks gekoppel aan die tonnemaat wat gelewer word, wat beteken kwekers kan dié voordele ook kwyt wees. (Argieffoto: Tongaat Hulett) Die Vereniging vir Suid-Afrikaanse Suikerrietkwekers is diep bekommerd oor die uitwerking van die onlangse oproer in KwaZulu-Natal en Gauteng. Verliese beloop reeds R84 miljoen en die vereniging waarsku dat talle werksgeleenthede in landelike gebiede in die weegskaal is. Die vereniging sê tydens die oproer het hy gesê dat die algehele skade vir kwekers tot R300 miljoen kan beloop as hy nie die meer as 500 000 ton suikerriet – wat in voorvalle van brandstigting beskadig is –kan fynstamp nie. “Die vrese word nou ŉ werklikheid.” Meule in KwaZulu-Natal het reeds 135 222 ton beskadigde suikerriet afgekeur. Dit is ŉ verlies van meer as R84,5 miljoen. “Byna ŉ derde van die suikerriet wat tot dusver verwerp is, meer as 38 000 ton, behoort aan kleinskaalse kwekers wat die grootste gevaar loop om nie van inkomsteverliese van hierdie omvang te herstel nie.” Die vereniging sê die meeste kleiner kwekers het geen versekering nie en terwyl hulle wag op uitbetalings van Sasria – die regering se korttermynverseker vir onluste – is hulle ook ingelig dat alle suikerriet wat aan die brand gesteek is voor meule gesluit is, nie gedek sal word nie. Dit selfs nadat verskeie meule eers gesluit is nadat groot hoeveelhede suikerriet reeds deur brandstigters geteiken is. Transformasievoordele is boonop regstreeks gekoppel aan die tonnemaat wat gelewer word, wat beteken kwekers kan dié voordele ook kwyt wees. Op talle plekke werk meule steeds nie teen volle kapasiteit nie en verliese kan na verwagting vererger omdat meule nie gebrande suikerriet vinnig genoeg verwerk nie. Die vereniging het nou aan verskeie staatsinstellings geskryf en gevra dat geldelike bystand direk aan kwekers betaal word. Dit sluit in korrespondensie aan die departement van handel, nywerheid en mededinging, die landboubemarkingsraad, die Nywerheidsontwikkelingskorporasie en die parlementêre portefeuljekomitee oor grondhervorming en landelike ontwikkeling. “Die skade wat opgedoen is, kan die bedryf lamlê en dit sukkel reeds weens die ernstige droogte, goedkoop invoere en die suikerbelasting.” Die vereniging sê dringende regeringsingryping is nodig om die uitwerking op die bedryf en diegene wat daarop staatmaak, te verminder.