Wes-Beeld - Hofsaak van groot belang vir skole
Tuisblad / Artikels / Hofsaak van groot belang vir skole
HOFSAAK VAN GROOT BELANG VIR SKOLE
Corné Coetzee 2013-01-28 00:00
Die appèlhof se uitspraak einde verlede jaar in die Rivonia-skool-saak is van groot belang vir skole.
Die geding was tussen Rivonia Primary School en die Gautengse onderwysdepartement omdat die departement die skool wou dwing om ’n ekstra kind in te skryf. Die hof het ten gunste van die skool beslis.
Die saak gaan in beginsel om die mag van skole se beheerliggame.
Die beheerliggaam van die Hoërskool Roodepoort, een van die enigste twee enkelmedium- Afrikaanse hoërskole in die weste van Johannesburg, het by monde van sy voorsitter, Pieter du Plessis, dié kommentaar op die appèlhof se uitspraak gegee:
“Die kernbevinding deur die appèlhof is dat, in terme van die Skolewet 84 van 1996, die beheerliggaam van ’n openbare skool die bevoegdheid het om die kapasiteit van ’n skool te bepaal in sy toelatingsbeleid.
“Provinsiale owerhede kan nie só ’n beleid tot niet maak of tersyde stel nie.
“Die regter (Cachalia) sê in die eerste paragraaf: ‘Die kwessies waaroor ons moet besluit gaan oor die struktuur van beheer van alle openbare skole, waar hulle ook al is, wat ook al hul omstandighede en wat ook al die samestelling van hul leerders.’
“Die hof spel uit dat die hoof op die beheerliggaam dien as verteenwoordiger van die onderwysdepartement. Hy moet die beheerliggaam bystaan om dié se verantwoordelikhede na te kom. Hy of sy is verplig om die bestaande, wettige beleid van die beheerliggaam te implementeer.
“Die hof is duidelik daaroor dat die Skolewet aan beheerliggame die funksies gee van die bepaling van taalbeleid, geloofsbeleid en toelatingsbeleid.
“Die beheerliggaam het dus beheer oor die bestuur (veral finansieel) van die skool terwyl die skoolhoof die professionele (administratiewe) bestuur behartig onder bevel van die onderwysdepartement.
“Die hof stel dit so: ‘Die hoof moet die professionele bestuur van ’n skool onderneem en verskeie take uitvoer, wat insluit die uitvoer van onderrigprogramme en kurrikulum-aktiwiteite, die bestuur van opvoeders en ondersteuningspersoneel, die dissipline handhaaf by personeel en leerlinge, en, belangrik, die uitvoer van beleid en wetlike voorskrifte.
“‘Toelating tot openbare skole is dus onder beheer van hul beheerliggame, wat hul toelatingsbeleid sowel bepaal as uitvoer.’”
Die ander enkelmedium- Afrikaanse hoërskool in die weste van Johannesburg is die Hoërskool Florida.
Angie Motshekga, die minister, het gesê die onderwysdepartement gaan appelleer teen die uitspraak. Sy het gesê die staat het ’n verpligting om te sorg dat daar vir elke kind ’n plek in ’n skool is en “as ons die wet moet verander om dit te doen, sal ons”.