Moenie alles glo wat jy oor Iran hoor nieFoto: 3dman_eu/Pixabay.com Die Midde-Ooste is soos die meeste wêreldstreke vol skobbejakke. Sou jy egter te veel na Amerikaanse, Israeliese en selfs sommige Britse politici luister, kan ’n mens maklik begin dink dat die grootste sondaar in die Midde-Ooste die hartland van die Sjiiete-Moslems, Iran, is. Ondanks die uitsprake van ’n redelik ekstremistiese vorige president, Mahmoud Ahmadinejad, soos dat hy die volksmoord op die Jode in Europa tydens die Tweede Wêreldoorlog betwyfel, is Iran allermins die anti-Joodse en anti-Christelike staat wat baie Westerlinge so maklik dink hy wel is. Die groot saak teen Iran is dat dié land blykbaar ’n veiligheidsrisiko inhou. Die waarheid is dat Iran ’n klein, sukkelende weermag het, wat nie veel van ’n bedreiging vir enige Westerse magte of Israel behoort in te hou nie. Terwyl die VSA meer as 600 miljard dollar per jaar aan verdediging bestee, bestee Iran sowat 1 persent daarvan aan verdediging. Die Amerikaanse weermag besit 72 duikbote, Iran drie. Amerika besit 10 van die beste vliegdekskepe in die wêreld, Iran nie eens een nie. Al drie Amerikaanse bondgenote in die Midde-Ooste, Israel, Egipte en Saoedi-Arabië, is militêr baie sterker as Iran. Dit is sekerlik so dat Iran wesenlike uitdagings met ekstremistiese elemente in sy midde het. Dat heelwat mense in Iran negatief teenoor die Weste en veral ook Israel staan, is sekerlik ook so, maar wat is die rede hiervoor? In die jare voor Augustus 1953, was Iran ’n vooruitstrewende pro-Westerse bondgenoot van die Weste. Daar het goeie verhoudinge tussen Iran en Israel bestaan. Toe besluit die demokraties verkose eerste minister van Iran, Mohammad Mossadegh, in 1951 dat alle dokumentasie van die Anglo-Irannese Oliemaatskappy, toe onder beheer van die Britte, geoudit moet word en dat hul beheer oor Iran se oliehulpbronne beperk moet word. Nadat die maatskappy geweier het om met die regering van Iran saam te werk, besluit die demokraties verkose parlement van Iran om die maatskappy te nasionaliseer. Kort daarna begin die Britte en Amerikaners saamwerk aan ’n plan om Mossadegh met ’n staatsgreep uit die kussings te lig en die sjah, oftewel koning, van Iran, Mohammad Reza, weer ten volle as monarg in beheer van Iran in te stel. Van die grootste skurke en bendes van oor Iran word deur die Amerikaanse intelligensiedienste gehuur om ’n opstand in Teheran te bewerkstellig. Politici, veiligheids- en ander regeringslui word deur die Amerikaners en Britte omgekoop en Mossadegh se regering kom tot ’n val. Daarop volg 25 jaar van ’n outoritêre skrikbewind deur die sjah totdat ekstremistiese opstande tot die Irannese revolusie van 1979 aanleiding gee. Sedertdien sukkel Iran steeds om sy voete te vind. Wat egter waar is, is dat Iran vandag die vinnig groeiendste Christenbevolking in die Midde-Ooste het en dat die grootste bevolking van Jode in die Moslemwêreld ook in Iran woon. Hoewel sommige aktiwiteite beperk word, voel Christene en Jode in Iran veilig en het hulle selfs spesiaal gereserveerde setels in die parlement. Terwyl sinagoges in Amsterdam en Parys bewaak moet word, is dit nie nodig vir die 60 sinagoges oor die hele Iran nie. Sou Amerika en Brittanje nie in die 1950’s in Iran ingemeng het nie, kon dié land waarskynlik tot ’n suksesvolle, demokratiese mag in die Midde-Ooste ontwikkel het. Westerse inmenging in die Midde-Ooste eindig meestal rampspoedig en is soms selfs die oorsaak van nuwe ekstremisme.