Sir Lowryspas : 'n verkeerstudie op 'n vierlaan onverdeelde fasiliteit
Venter, A. J.(Andries Jacobus) (1989)
Proefskrif (M. Ing.) -- Universiteit van Stellenbosch, 1989.
Please refer to this item in SUNScholar by using the following persistent URL: http://hdl.handle.net/10019.1/67057 ALLES OOR LANDBOU EN POLITIEK - Page 2 - Stormfront
07-31-2005, 05:02 AM #11
Tim du Plessis: Grond: op pad na 'n lekker baklei
Die groot debat oor grondverdeling wat die afgelope week op die grondberaad van stapel gestuur is, gaan Suid-Afrikaners se legendariese vermoë om die middelgrond te vind en tot verstandige kompromisse te kom, beproef soos selde tevore.
'n Goeie raaiskoot is dat die atmosfeer van konfrontasie wat die debat tans omgeef hewiger sal word en dat daar selfs een of meer (vir die land) traumatiese episodes sal wees voordat gesonde verstand inskop.
Daar is heethoofde en stiksieniges aan albei kante wat die vlamme aanblaas. Kommuniste wat nog nie verneem het hul ideologie het verval en die era van konfiskasie is vir goed verby nie. En politiek onversetlike boere wat, indien hulle gehoor het die mag in die land het in ander hande oorgegaan, dié werklikheid ignoreer en dink hulle kan aangaan soos altyd.
Soos dikwels in Suid-Afrika, is niks van grondhervorming glashelder nie en is alles vrot van anomalieë. Nie almal sê wat hulle bedoel nie en nie almal bedoel wat hulle sê nie. En hulle praat by mekaar verby.
Boere is verstaanbaar opstandig omdat die regering die grondslag van gewillige koper, gewillige verkoper gaan afskaf. Tot dusver het dit verseker dat boere 'n markverwante prys vir grond kry wat bestem is vir herverdeling.
Die waarde van sy of haar plaas, wat 'n goeie boer oor 'n leeftyd opbou, is dieselfde rykdom as wat 'n goeie sakepersoon met sy of haar onderneming vergader. Dis bitter om te moet hoor daardie waarde word arbitrêr deur wet of regulasie verminder om redes wat alles met politiek en niks met prestasie of nie-prestasie te doen het nie.
As die regering 'n stuk van die waarde van 'n plaas kan afkap in die naam van "die onregte van die verlede", waarom nie sommer ook 'n stuk vat van die pensioen van alle "voorheen bevoordeelde" werknemers nie? Waarom moet boere alleen vir die skeefgetrekte grondbesit van die verlede betaal?
Dis sommer 'n ingewing, maar die regering kan dit oorweeg om 'n eenmalige belastingheffing in te stel sodat álle belastingbetalers die las van grondhervorming deel, soortgelyk aan die bobelasting wat in 1994/'95 gehef is om vir die politieke oorgang te betaal.
Elf jaar ná die bewindsoorname is rofweg 4% van die grond herverdeel. Dit laat ons nege jaar om 26% te herverdeel as ons die regering se eie teiken van 30% van die grond in swart besit teen 2014 wil haal. 'n Gespanne drukkoker-klimaat lyk onvermydelik.
Die boere en die regering engage mekaar nie. Die boere praat die taal van ekonomiese beginsels waarop 'n vryemark-staat behoort te rus. Hulle praat van voedselsekuriteit en die strategiese belangrikheid van die landbou. Dit lyk asof hulle die politiek ignoreer. Die regering hoor, sien en praat weer nét politiek. Asof grondhervorming wentel om een simplistiese argument, naamlik dat die wit koloniste en later die maghebbers van die NP swart mense se grond sonder vergoeding afgevat het en dat daar nou 'n morele reg is om dit terug te vat.
Die regering móét groter sensitiwiteit toon vir die gesonde ekonomiese argumente téén konfiskasie in watter vorm dit ook al bedryf word. As eiendomsreg in een sektor (die landbou) van die land se huishouding verwater word, waarom kan dit nie uitgebrei word na ander nie?
Daar gaan kwalik 'n dag verby waarop iemand hoog op in die ANC-regering nie praat oor die noodsaaklikheid van direkte vaste belegging (stene en beton) in die ekonomie nie. As potensiële beleggers, van hier en oorsee, die geringste snuf in die neus kry eiendomsreg in Suid-Afrika is in die gedrang, bly hulle weg. En dié wat nog hier is, kan begin plan maak om te waai.
Boere op hul beurt moet duideliker met woord en daad wys dat hulle hul kant sal bring om te help met opheffing en herverdeling. "Ek wed jou geen enkele plaas sal geteiken word waar werkers finansieel bemagtig is en medebesitters gemaak is nie," sê 'n fyn waarnemer van regeringspolitiek die afgelope week. Ons sal sien.
Hy sê ook die regering wil boere aan 't boer op die plase hou, maar nie tot elke prys nie. Kan so wees, maar dan kan die regering gerus 'n slag wys dat hy omgee vir ons boere.
Boere moet versigtig wees dat hulle nie te hoog opgee nie. Suid-Afrika het vandag 44 000 kommersiële boere teenoor 66 000 in 1994. Hulle is 'n derde minder, maar die landbouproduksie is hoër as tien jaar gelede.
Voedselsekuriteit hang ook nie net van Suid-Afrikaanse boere af nie en daarom is die argument vol gate dat radikale grondhervorming in Suid-Afrika noodwendig sal lei tot 'n Zim-tipe ineenstorting. Anders as Zimbabwe, het Suid-Afrika die valuta om kos in te voer én die infrastruktuur om dit na die bevolking te versprei. Die regering weet dit.
Landelike grondhervorming is nie so 'n maak-of-breek-kwessie soos werkloosheid of misdaad nie. Anne Bernstein se Centre for Development Enterprise het maande gelede al wetenskaplik aangetoon die groter behoefte is aan stedelike grond wat geskik is vir nedersetting. Maar as landelike grondhervorming vasval, word dit een van die faktore wat sal maak dat Suid-Afrika bly ploeter pleks van presteer.
07-31-2005, 05:22 AM #12
08-01-2005, 06:27 AM #13
08-05-2005, 03:57 PM #14
Johannesburg - The recent land summit brought no surprises, the agricultural organisation Agri SA said on Friday.
"The proceedings and outcome of the land summit held last week produced no surprises for us," Agri SA president Lourie Bosman said in a media release.
He added that the resolutions were a repetition of demands contained in a previous memorandum from the SA Communist Party.
His organisation remained firm it its view that a market-related dispensation in land reform was non-negotiable.
"The willing buyer, willing seller principle forms the cornerstone of our approach, and only within this context will we support the government in the process of orderly land reform."
Bosman said the outcome of the land summit had created a "certain feeling of discomfort" for Agri SA members.
Requests have been received for a national summit during which the rights of farmers would be analysed.
"Agri SA will in due course have to consider this as well as the legal aspects involved."
At such a summit certain "market defects" would be investigated. Matters such as insufficient funding for land reform would also have to be discussed.
Meanwhile Grain SA has expressed its disappointment with the "ill-considered" decisions taken at the land summit.
In a media statement, chairperson Bully Botma called on everybody involved in land matters to handle land reform with the "necessary sensitivity, but in the interest of the country as a whole".
He said certain principles had to be adhered to regarding the government's aim to redistribute 30 percent of commercial agricultural land to emerging farmers.
These included the principle of willing buyer, willing seller. The full production capacity of farms would have to be maintained and there should not be any forced expropriation of commercial farms.
Botma said Grain SA supported the principle of black economic empowerment, but he called on the government to conduct negotiations within "the framework of the basic principles of a free-market economy".
08-05-2005, 04:01 PM #15
Cape Town - Estimates of the number of black South Africans who wanted to become farmers may have been exaggerated, Democratic Alliance leader Tony Leon said on Friday.
Joining the racially-charged debate over ownership of agricultural land in South Africa, he said a recent research report indicated only nine percent of black people who were not currently farming wished to do so.
In his weekly newsletter on the DA's SA Today website, Leon said the same report also showed black South Africans were demanding urban and peri-urban land, not rural land for farming.
Speaking last week at the national land summit, land affairs minister Thoko Didiza said the ANC had inherited one of the worst racially-skewed land redistribution problems in the world, with whites owning 87 percent and blacks 13 percent of agricultural land.
Undoing this apartheid legacy was a fundamental priority for South Africa, she said.
At the same venue, deputy president Phumzile Mlambo-Ngcuka announced government planned to review the so-called "willing buyer, willing seller" principle, which has been the keystone of its land reform policy over the past decade.
Leon warned rejection of this principle by many delegates at the summit meant land reform in South Africa "has reached a potentially dangerous turning point".
The ANC had carefully adhered to the willing buyer, willing seller principle "since the interim Constitution was agreed to in 1993".
He said its plans to re-examine this principle threatened to "re-ignite one of the most contentious issues in our society". It could also frighten away foreign investors.
Leon said there were several important realities that had to be considered in the land reform debate.
Among these was recognising that while agriculture was an important part of the economy, it only accounted for a small fraction of the nation's output.
"Farming can create new jobs and new wealth, but overall it is a limited tool for achieving broad-based black economic empowerment and reducing poverty. Furthermore, the proportion of black South Africans who wish to become farmers may have been exaggerated.
"A recent national survey commissioned by the Centre for Development and Enterprise indicated that only nine percent of black people who are not currently farming wish to become farmers.
"The greatest demand among black South Africans is for urban and peri-urban land for living, not rural land for farming. In this context, the government's land reform goals seem outrageously ambitious," Leon said.
Over the past 10 years, the government had only redistributed about one percent of agricultural land.
Carletonville-boere is ontstoke oor aanhoudende veediefstalle wat die afgelope naweek in Carletonville tot die uiterste gedryf is met die slagting van 'n Brahmaan-stoetboel ter waarde van R30 000. 'n Noodvergadering is Dinsdag deur Noordwes- en Gautengboere, polisie en ander rolspelers gehou om die polisie se beweerde onvermoë om die probleem hok te slaan aan te spreek. Tydens die vergadering het die polisie hul opnuut verbind tot beter kommunikasie tussen Noordwes- en Gauteng-polisie om die veediefstalle hok te slaan. 'n Groot struikelblok tot dusver was dat die meeste verdagtes in Gauteng is en die veediefstalle hoofsaaklik deur Noordwes-polisie ondersoek word. Mnr. Stephan Coetzee, van die plaas Prestonpanne, het saam met sy buurman, mnr. Neels Putter, en twee San-spoorsnyers Vrydagaand die bul se spoor gevolg ná dit soek geraak het. Hulle het in 'n veld langs Khutsong-plakkerskamp die helfte van die bul asook 'n tweede karkas en tien beespote, afkomstig van 'n buurplaas, gekry. "Ons is nou verby die bliksem in. Die diefstal raak die hele distrik," sê Coetzee ontstoke. Volgens hom en Putter het sommige boere in die afgelope ses weke verliese van tot R150 000 gely. "Jaco, my buurman, het 'n dragtige koei ter waarde van R24 000 en haar kalf verloor. Ek het agt maande gelede 'n bul van R12 000 verloor. Die lys gaan aan en aan," vertel Coetzee. Die boere is nie net ontsteld oor die finansiele verliese nie maar ook oor die wreedheid wat met die slagtings gepaard gaan. Die slagters kap die beeste se hakskene af en los hulle dan net daar om te vrek. Volgens die omgekrapte boere het die polisie tot dusver glo niks gedoen om die skuldiges vas te vat nie. "Toe ek die diefstal vir die eerste keer aanmeld by die Klerkskraal-polisie, het die polisiebeampte gesê daar is niemand wie my kon help nie. "Sy woorde was dat dit die einde van die maand is en dat sy kollegas heel moontlik iewers dronk is," sê Coetzee. Hy vertel verder dat die polisie nie beskikbaar was dié Vrydag toe die stoetbul weg is. Supt. Louis Jacobs, Noordwes-polisiewoordvoerder, sê hulle het die klag teen die Klerkskraal-polisie ontvang en die beweerde swak dienslewering word reeds ondersoek. "Dit is vir ons 'n belangrik dat die publiek se klagtes die nodige aandag kry." Supt. Tommie Thomson, van die Khutsong-polisie, het bevestig dat Khutsong 'n teelaarde vir veediefstal is. Boere sê hulle is magteloos teen veediewe en hulle maak op die polisie staat vir beskerming. "As dié diefstalle voortgaan sal ek geen ander keuse hê as om my plaas te verkoop nie. Al wat ek weet om te doen is om te boer. My hande is vas," vertel Coetzee. ? Lede van die Stilfontein-veediefstaleenheid het Dinsdagaand een van drie verdagtes naby Welverdiend in hegtenis geneem. Daar is beslag gelê op pangas en messe wat tydens diefstalle gebruik word.
08-05-2005, 08:58 PM #17
Boere boos oor taal
Gemoedere het hoog geloop toe studente en ouers by die Potchefstroomse landboukollege verlede week gehoor het dat slegs Engels waarskynlik van 2006 af die amptelike onderrigtaal by dié instelling sal wees. Die adjunk-direkteur-generaal van landbou, bewaring, omgewing en toerisme in Noordwes, dr. M. Mogajane, het ontstoke deelnemers aan dié vergadering van haar voorneme ingelig. 'n Atmosfeer van skok en ontsteltenis het geheers, terwyl dié hooggeplaaste woorde soos "transformasie" en "vernuwing in die onderwys" in die stampvol saal laat val het. Baie van die Afrikaanssprekende studente, wat sowat 75 persent van die kollege se ingeskrewe studente uitmaak, en hul ouers het ongemaklik in hulle stoele rondgeskuif terwyl ander hul hande opgesteek het en sommige luidkeels beswaar gemaak het. Die Vryheidsfront Plus het Mogajane se besluit as 'n verdere en berekende aanslag op Afrikaans bestempel en gesê dat dit teenstrydig is met 'n onlangse standpunt wat die president, mnr. Thabo Mbeki, by die ANC se nasionale beraad ten gunste van Afrikaans gemaak het. "Sedert 1994 word alle klasse by die Potchefstroomse landboukollege in Afrikaans en Engels aangebied. Die landboubedryf in die Noordelike provinsies is ook nog oorwegend Afrikaans. Deur klasse in Afrikaans en Engels aan te bied word alle studente tans geakkommodeer. Waarom nou Afrikaanse klasse staak?" het dr. Pieter Mulder, leier van die VF Plus, Dinsdag tydens samesprekinge met die minister van onderwys, me. Naledi Pandor, die minister van kuns en kultuur, dr. Pallo Jordan, en die minister van die presidentskap, mnr. Essop Pahad, gevra. Volgens Mulder is die Potchefstroomse landboukollege die enigste landboukollege in die noorde van die land wat nog die volle kursus in Afrikaans aanbied en studente kom van Gauteng, Mpumalanga, Limpopo, die Vrystaat en Noordwes na Potchefstroom omdat die klasse nog in Afrikaans aangebied word.
08-07-2005, 05:35 AM #18
Aartappelboere ly groot skade in droë winter
Die droë winter en 'n gepaardgaande virussiekte is besig om die aartappelbedryf ernstige skade te berokken, maar verbruikers word vir eers nie geraak nie.
Vir aartappelboere word dié ramp in die Sandveld, hartland van die land se aartappelbedryf, vergelyk met die droogte wat Swartlandse koringboere die afgelope paar jaar lamgelê het.
Miljoene rande se aartappelmoere - die "saad-aartappels" waarop boere vir hul volgende oes moet staatmaak - is pas weens 'n virussiekte afgekeur.
Die Wes-Kaapse bestuurder van Aartappel Suid-Afrika (ASA), mnr. Terence Brown, het die afgelope week aan Kaap-Rapport bevestig dat die ramp nou nasionale afmetings aangeneem het deurdat daar "geen plantmateriaal" meer is nie.
Insette van na raming tot R30 miljoen is verlore in die Sandveld rondom Redelinghuys, waar die plaagvirus op sy ergste is. Ceres, die Suidwes-Kaap en dele van die Noord-Kaap wat aartappelmoere vir plant produseer en van die Sandveld kry, loop ook deur.
Volgens mnr. Tobie van Zyl van Sebulon in die Sandveld lê 'n deel van die probleem by die warm winter wat agter die rug is. Plantluise wat die virus, bekend as die rolbladvirus, dra, het weens die droogte ander kossoorte begin soek en in die proses die aartappels aangeval.
"Ons kan ook nie alternatiewe gewasse aanplant nie. Dis aartappelwêreld hierdie en as jy ons aartappels wegvat, stort die strukture in duie," sê hy.
'n Boer wat anoniem wil bly, reken die luise wat die siekte versprei het, kom van Ceres se vrugtelande af waar met die insekte geworstel word.
Verlede jaar se boer van die jaar, mnr. Kallie Steenkamp van Stellenbosch, sê min boere het die plaag vrygepring en bevestig dat moere nie van elders ingevoer kan word nie weens die streng plantbeheermaatreëls.
Een van die bykomstige probleme is dat die afgekeurde moere na plaaslike markte vir tafelgebruik gestuur sal moet word. Dit kan die aartappelmark landwyd oorlaai en pryse laat tuimel.
Dit kos tot R54 000 om net een hektaar aartappels te plant, het Brown gesê.
Volgens hom het ASA reeds met 'n plantluismoniteringsprojek begin. In dié projek sal plantluise uit die lug opgesuig word om hul herkoms te bepaal en sodoende die boere vooraf te waarsku hoe en waar om die plaag te beveg.
Die boere is baie goed georganiseer en die probleem behoort homself uit te sorteer, het nog 'n boer, mnr. Pietie van Zyl, gesê. Hy wys daarop dat party soorte moere nie vir die virus vatbaar is nie en dat die plaag nie almal met dieselfde felheid getref het nie.
"Ons is op die verkeerde voet gevang. Dis 'n geweldige ding wat die boere bedreig."
Mnr. Ben Kriel, wat al 50 jaar in die moerbedryf is, sê die Sandveld is die grootste moerprodusent in die land en die ramp sal gewis landwyd seermaak. "Ons koelkamers, wat ten duurste aan die gang gehou moet word, is leeg."
Party boere glo dat die plaag die gebied 'n slegte naam gaan gee. Daar is egter geen vinnige oplossing nie.
"Benewens die laboratoriums is daar net een manier om die ramp te oorleef: deur saam te staan," het nog 'n boer gesê.
08-07-2005, 05:42 AM #19
Grondverdelers se motiewe is nie edel
W.H. KOTZÉ, SCHOEMANSVILLE:
Die edele motiewe en die vermoëns van die grondverdelers behoort nie sonder meer aanvaar te word nie. Op 31 Julie berig Rapport regter Antonie Gildenhuys het bevind die waardasies van plase by Badplaas dui nie op ongerymdhede nie, maar dieselfde aand sit min. Thoko Didiza breed in 'n nuusprogram en noem die Badplaas-geval as 'n voorbeeld van hoe boere grondpryse opjaag.
Meer kommerwekkend is die breedsprakige inmenging van dr. Blade Nzimande. In sy ideologiese tuisland, die Sowjetunie, moes suksesvolle kleinboere, die koelakke,ook uitgewis word om die grondhonger massas te bevredig. Die kollektiewe en staatsplase wat só tot stand gekom het, het veroorsaak dat die Sowjetunie uiteindelik graan moes invoer en voortdurend onder voedseltekorte gebuk gegaan het.
Nzimande, die groot leier van ons werkers, sal met baie meer geloofwaardigheid kan saampraat as hy sy grondhonger ondersteuners hier ter plaatse met hand aan die ploeg lei om die grond wat reeds in gemeenskaplike besit is in produktiewe landbougrond om te skep. Maar dit is natuurlik makliker om met staatsgesag op die vrugte van ander se arbeid beslag te lê en dit onder jou ondersteuners te verdeel.
08-08-2005, 08:14 PM #20
Regering wil grondbesetting aan bande lê
KAAPSTAD. -- Die regering gaan dringend stappe doen om te keer dat onwettige grondbesetting handuit ruk ná aanbevelings deur die komitee wat plaasmoorde ondersoek.
Mnr. Charles Nqakula, minister van veiligheid en sekuriteit, het gister in die debat oor sy begrotingspos in die parlement gesê hy het 'n voorlopige verslag van adv. Charl du Plessis SC ontvang. Die volledige verslag, wat al geruime tyd gelede verwag is, sal oor 'n maand uitgereik word.
Die komitee beveel aan dat stappe gedoen word voordat onwettige grondbesetting 'n "misdaad-risiko" word.
Nqakula het onderneem om dringend met sy ampsgenoot belas met landbou en grondsake, mev. Thoko Didiza, en met grondeise-kommissarisse te praat om die aanbevelings uit te voer.
In die ondersoek is bevind dat die ver naamste dryfveer vir plaasmoorde "in die eng sin van die woord suiwer misdadig is, naamlik die begeerte om te roof".
"Die komitee kon nie bewyse vind dat plaasaanvalle per se deel is van 'n georkestreerde veldtog om wit boere van grond af te dryf sodat swart grondlose mense die grond kan oorneem nie."
Die komitee beveel aan dat die volgende kwessies aandag geniet: fisieke sekerheid op plase en kleinhoewes, 'n behoorlike plaasvervanger vir die kom mandostelsel, behoorlike polisiediens en landelike veiligheid.
Mnr. Cassie Aucamp (NA-LP) het gister die verslag se bevinding oor misdadigheid verwerp, omdat "niks gesteel" word met sommige aanvalle nie en weens die barbaarse wyse waarop sulke aanvalle geskied.
"Hulle kan vat wat hulle wil, maar hulle wag totdat die boer van die kerk kom," het Aucamp gesê.
"Meer moet gedoen word teen dié georkestreerde terreur, anders sal plase die slagvelde bly van die wreedste moorde."
Hy wou weet hoeveel van die beloofde 30 000 reserviste wel beskikbaar gestel is.
Mnr. Pieter Groenewald, VF-woordvoerder oor veiligheid en sekuriteit, wou weet waarom Nqakula 'n jaar gewag het om die motiewe vir plaasmoorde bekend te maak. Volgens hom was dié motiewe reeds 'n jaar gelede bekend.