14 Junie 2018 00:00
Soos dit 'n politikus betaam, wys pres. Cyril Ramaphosa nie die druk waaronder hy verkeer nie, maar die Shakespeare-aanhaling "Uneasy lies the head that wears the crown" (uit King Henry IV) geld ook vir hom.
Diegene wat kitsloplossings vir landskwessies verwag, moet nie onder 'n illusie verkeer oor teenstand uit sy eie party met die stryd om die hart en siel van die ANC wat nog onbesleg is nie. Sy magsvoorsprong (slegs 179 stemme by Nasrec) is lank nie vasgeanker nie.
Oorlogsverklarings begelei die faksiestryd.
By die Jacob Zuma-hofverskyning in Durban het Supra Mahumapelo, onthefde ANC-premier in Noordwes, steeds na Zuma verwys as "ons president" en na Nkosazana Dlamini-Zuma as "ons leierskeuse". Hy het ook uitgevaar teen die "magsdronk Nasrec-triomfantlikes" wat moet ophou optree asof net hulle "die organisasie" (ANC) is. By die mislukte KwaZulu-Natalse ANC-konferensie is Gwede Mantashe, ANC-voorsitter en ondersteuner van Ramaphosa, openlik uitgejou en 'n spreekbeurt geweier. In die Vrystaat het die ANC-burgemeester van Dihlabeng Ramaphosa op sosiale media vir 'n "uitverkoper" uitgekryt.
Agteraf stook Zuma die hutspot.
Minstens die Vrystaat en Noordwes se ANC toon ook 'n weersin in Ramaphosa. Hul provinsiale en munisipale magsbasisse (en houvas op begrotings, tenders en kontrakte) word bedreig.
Te midde van die aanslag verg 'n wiggeltoer tussen staat en party Ramaphosa se aandag. As president is hy herstelwerker (van staatskaping se skade), bemarker (by die G7-beraad), versoener (by die Afrikanerbond se eeufees) en vele meer. Van hom word ook verwag om die ekonomie reg te ruk.
As partyleier moet hy die ANC verenig hou ondanks die uitkalwery van eie mag.
Ná 100 dae aan die bewind, is sy wittebrood verby en verhewig die aanslag. Die ANC-prestasie in die 2019-verkiesing gaan beslissend wees vir die konsolidasie van sy magsbasis. Met die balanse-ring van landsbelang en partybelang as 'n newefaktor.
Ramaphosa het Suid-Afrika van die afgrond van algehele staatskaping weggelei. En probeer 'n dyk daarteen bou. As 'n leier onder beleg verdien hy begrip van almal wat hulle by die stryd om 'n onkreukbare staat skaar.