Mengwagasomeng e sego kae e fetilego, batswadi ba be ba na le sebaka se se botse sa go ba ba pele ba go boledišana le barwa goba barwedi ba bona ka tša thobalano. Le gona, ba be ba kgona go hlalosa dilo ganyenyane-ganyenyane go ya ka mengwaga ya ngwana le dinyakwa tša gagwe.
Dilo tšeo ka moka di fetogile. Puku ya The Lolita Effect e re: “Bana ba bona melaetša ya tša thobalano e sa le ba banyenyane, gomme le mananeo a bana a gaketše tabeng ya go ba goketša ka tša thobalano.” Na mokgwa wo o mofsa o thuša bana goba o a ba gobatša?
Dikgoketšo di gohle. Deborah Roffman o ngwadile pukung ya gagwe ya Talk to Me First gore “dipoledišano, dipapatšo, dimubi, dipuku, mantšu a dikoša, mananeo a thelebišene, melaetša, dipapadi, dipampiri tše dikgolo tša papatšo gotee le difouno le dikirini tša khomphutha [le] tšona di tletše ka tša thobalano. Tsela yeo batho ba bolelago ka yona le ditšhišinyo tšeo e sego tša maleba di dira gore bafsa ba bantši bao ba lego mahlalagading le bao ba sa tšwago go tsena mahlalagading go akaretša le bana ba banyenyane ba phethe ka gore thobalano e swanetše goba e le . . . selo sa bohlokwa kudu.”
Babapatši ba ka solwa ka tekanyo e itšego. Babapatši le borakgwebo ba kgothaletša le go rekiša diaparo tša bana tšeo di kgothaletšago thobalano. Ba tlwaetša bana e sa le ba banyenyane gore ba nagane kudu ka ponagalo ya bona. Puku ya So Sexy So Soon e re: “Barekiši ba a tseba gore bana ba nyaka go amogelwa le go swana le bagwera ba bona. Ka baka leo, barekiši ba ikhola ka sona seo. Ga se gore maikemišetšo a barekiši ke go kgothaletša bana thobalano” eupša “ke go ba goketša gore ba reke dilo tše difsa.”
Tsebo feela ga se ya lekana. Go swana le ge go na le phapano magareng ga go tseba kamoo koloi e šomago ka gona le go ba mootledi yo a nago le maikarabelo, go na le phapano magareng ga go tseba ka thobalano le go diriša tsebo yeo go dira diphetho tše bohlale.
Therešo ke gore: Lehono, go feta le ge e le neng pele, o swanetše go thuša bana ba gago go tlwaetša “matla a bona a go hlatha” e le gore ba kgone go ‘kgethologanya se se nepagetšego le se se fošagetšego.’—Baheberu 5:14.
Tšea kgato. Go sa šetšwe gore seo se ka bonagala se le thata goba bjang, amogela gore go boledišana le bana ba gago ka thobalano ke boikarabelo bja gago.—Molao wa motheo wa Beibele: Diema 22:6.
Ebang le dipoledišano tše kopana. Go e na le gore le be le poledišano e telele ka tša thobalano, mohlomongwe o ka diriša nako ya ge bobedi bja lena le tšea leeto ka koloi goba le dira mešongwana e itšego. E le go thuša ngwana wa gago gore a se tšhabe go bolela, mmotšiše dipotšišo tšeo di nyakago pono ya gagwe. Ka mohlala, go e na le go botšiša gore: “Na o kgahlwa ke dipapatšo tša thobalano?” O ka re: “O nagana gore ke ka baka la eng babapatši ba diriša diswantšho tše bjalo go rekiša dilo?” Ka morago ga gore ngwana wa gago a arabe, o ka botšiša gore: “Wena o ikwa bjang ka seo?”—Molao wa motheo wa Beibele: Doiteronomio 6:6, 7.
Bolela le ngwana go ya ka mengwaga ya gagwe. Bana bao ba sa tsenago sekolo sa bomapimpana ba ka rutwa ka maina a maleba a ditho tša pelego, le kamoo ba ka itšhireletšago go bao ba gobošago ka tša thobalano. Ge ba dutše ba gola, bana ba ka rutwa ka dintlha tša motheo tša mabapi le go ba le bana. Ge ba tsena mahlalagading, ba swanetše go ba ba kwešiša ka mo go feletšego ka thobalano le ditlamorago tša yona.
Bea ditekanyetšo. Thoma go ruta ngwana wa gago—e sa le yo monyenyane—ka dika tše bjalo ka potego le tlhompho. Ke moka, ge le tlo boledišana ka tša thobalano, o tla ba o šetše o na le motheo woo o ka agago go wona. Gape, hlalosa ditekanyetšo tša gago ka tsela e kwagalago. Ka mohlala, ge e ba o tšea thobalano ya pele ga lenyalo e sa swanela, mmotše seo. Ke moka o hlalose lebaka leo ka lona e fošagetšego le go ba kotsi. Puku ya Beyond the Big Talk e re: “Bafsa bao ba tsebago gore batswadi ba bona ga ba dumelelane le taba ya gore bafsa ba be le thobalano, ga se gantši ba ka dirago thobalano.”
Bea mohlala. Phela ka ditekanyetšo tšeo o di rutago. Ka mohlala, na o a sega ge go dirwa metlae ka tša thobalano? Na o apara diaparo tšeo di kgothaletšago thobalano? Na o bapala ka maikwelo a lerato? Ditiro tše bjalo di ka dira gore ngwana wa gago a se kwe seo o nyakago go mo ruta sona.—Molao wa motheo wa Beibele: Baroma 2:21.
Bolela ka yona gabotse. Thobalano ke mpho e tšwago go Modimo, gomme maemong ao a swanetšego, e lego lenyalong, e ka ba mothopo wa lethabo. (Diema 5:18, 19) Dira gore ngwana wa gago a tsebe gore ka nako e swanetšego a ka tla a thabela mpho yeo ntle le go tshwenyega ka ditlamorago tšeo di tlišwago ke thobalano ya pele ga lenyalo.—1 Timotheo 1:18, 19.
“Tlwaetša mošemane [goba, ngwana] go ya ka tsela yeo a swanetšego go sepela ka yona; le ge a tšofetše, a ka se e lahle.”—Diema 22:6.
‘O nweletše melao ya Modimo ngwaneng wa gago.’—Doiteronomio 6:6, 7.
“Na wena o rutago yo mongwe, ga o ithute?”—Baroma 2:21.
KAROLO YA MOTSWADI
Go sa šetšwe dipono tšeo di tlwaelegilego, bana—go akaretša le bafsa bao ba lego mahlalagading—ba tutuetšwa kudu ke batswadi ba bona go feta dithaka tša bona. Puku ya Talk to Me First e re: “Bana ka dinako tšohle ba lebelela batho ba bagolo bao ba dulago le bona gore ba ba hlahle le go ba hlalosetša ka bophelo ka tsela yeo ba tla kwešišago. Ba nyaka tlhahlo go gongwe ge ba lemoga gore ga re na nako ya go ba thuša. . . . Seo dinyakišišo di se bontšhago ge mengwaga e dutše e e ya ga se sa swanela go re makatša: Malapa ao a boledišanago ka ditaba tše bjalo ka tša thobalano a godiša bana bao ba phetšego gabotse mmeleng, bao ba dirago diphetho tše kaone le bao ba ikarabelago ka ditiro tša bona; mohlomongwe sa bohlokwa kudu ke gore ga ba kitimele go itshwara ka tsela e ka bago kotsi.”