Sitrus: Verskeping groot kopseer aan einde van seisoen | Landbou
'n Kuberaanval op Transnet se rekenaarstelsel het die Durban- hawe en alle ander hawens lamgelê. FOTO: ROBYN JOUBERT
Hoewel die sitrusseisoen einde se kant toe staan, is daar steeds groot hoeveelhede vrugte in Suid-Afrikaanse hawens wat hul weg moet vind na Oosterse markte en Rusland, sê mnr. Hannes de Waal, ondervoorsitter van die Suider-Afrikaanse Sitruskwekersvereniging.
"Die kwessie vanjaar is die beskikbaarheid van verskepingskapasiteit. Dit raak bykans onmoontlik om 'n houer na die Verre en Midde-Ooste uit te kry, en die vrugte wat jy nou pak, gaan eers oor twee weke verskeep word."
Volgens De Waal is die afsnytydgleuf na Europa vanjaar verleng na week 37, waar dit gewoonlik al teen week 36 sluit, weens die moeilike seisoen en omdat die seisoen twee weke later as gewoonlik is.
Lande in die Noordelike Halfrond, soos Spanje, Turkye en Egipte, se seisoen begin nou, "en dit is groot name met wie ons meeding".
Die verskepingsvertragings is weens die nagevolge van die covid-19-pandemie en herstel in handel, met alle vraghouers en verkoelde vraghouers wat tans opgeneem word in die Oos-Wes-handelsroete tussen China, Amerika en Europa.
Die siklus is verder vertraag weens die opstande in KwaZulu-Natal en Gauteng, "wat 'n groot ontwrigting was vir noordelike produsente".
'Oponthoude gaan seermaak'
Die vertraging het uitgekring na die hawens in Kaapstad en Gqberha. Die daaropvolgende kuberaanval op Transnet het sake verder vererger. "Die oponthoude was iets verskriklik in die afgelope seisoen en dit gaan ons seermaak."
Van die produsente het van twee weke tot 'n maand produksie op hul plase verloor, na gelang van waar hulle boer.
Die probleme is vererger weens lae doeltreffendheid by Transnet se hawens en die agterstand met onderhoud van infrastruktuur. Die groei wat tans in uitvoerbedrywe soos sitrus en ander vrugtebedrywe gesien word, gaan nie gepaard met wat in die houerterminale gesien word nie, maar De Waal glo die regering is bewus van die probleme.
De Waal hoop dat die regering se uitnodigings aan die private sektor vir beleggings in die Transnet nasionale haweowerheid sal vrugte afwerp
Hy sê daar word nou hard gewerk om verskepingsgeleenthede te kry vir vrugte wat reeds verpak is, met 'n klein hoeveelheid vrugte wat nog verpak moet word.
Produsente se inkomste sal na verwagting vanjaar kleiner wees as verlede jaar, al is groter volumes geproduseer. Benewens laer pryse weens die oponthoude, is verskepingskoste ongeveer 'n derde hoër, met aanduidings dat dit nog kan styg. Die sterker rand oor die grootste deel van die seisoen het pryse verder afgedruk.
De Waal is egter optimisties oor die vooruitsigte vir komende seisoene.
"Suid-Afrika produseer vrugte van 'n baie hoë gehalte en ons maak 'n indruk reg oor die wêreld waar ons lewer."
Hy is veral optimisties oor die vooruitsig van suurlemoen-uitvoer na China, veral vanuit die Sondagsriviervallei, nadat 'n verandering in die protokol vir suurlemoen-uitvoer vroeër vanjaar aangekondig is.
"Na my mening is hierdie vallei die beste plek ter wêreld om suurlemoene te produseer en dit is 'n mark waarin dit makliker gaan word om 'n groter volume suurlemoene te bemark."