March | 2017 | Loer Toer
KASTEEL AMRAS, Innsbruck
Oostenryk March 27, 2017 Leave a comment
Ek sal Schloss Amras nie vergeet nie. Ek kan nie. Wat ek daar gesien het, sit − ‘n portret van ‘n man wat met ‘n spies deur die regteroog saam gelewe het; portrette van die haarmense; ‘n oorsponklike portret van Dracula. En dis nie al nie. Wat vir ‘n plek is dit?
Man met ‘n spies in die oog
Vlad Tepes oftewel Dracula
Dié Kasteel, teen die hange van die berge bo Innsbruck, is nagenoeg 450 jaar gelede deur Aartshertog Ferdinand II (1529-1595) daargestel. Die versameling van mooi en ongewone dinge wat toe aanvang geneem het, word as die oudste museum ter wêreld beskou. Oostenrykers koester dié plek wat vanaf die 10de eeu ‘n vesting was, as van hulle belangrikse patrimonie, ‘n monument aan die hergeboorte van Europese kultuur, die Renaissance.
Die skedel van ‘n takbok wie se horings in ‘n boombas verstrengel geraak het, ‘n unieke versameling van pantserdrag … die Kuns- en Wonderkamers lewer een betowering na die ander. Die Dracula-portret het my effens skepties laat voel, maar die portrette van die haarmense was vir my verruklik.
Pedro Gonzales, “Der Haarmensch von Mùnchen” (1580)
Die haarmense – vader en kinders – is van kop tot tone behaart, gesigte inkluis, amper soos dierepels. Pedro Gonzales, in 1550 op Tenerief gebore, was daardie plegtige man wat in 1580 vir die skilder poseer het en ‘n Europese gesprekspunt geword het. In die gesinsportret is die moeder ook by en dié is glad en haarloos. Die portrette van dié mense is formeel, dalk om die eeue se mites en legendes oor die figuur van die Wilde Man teë te werk.
Die Wilde Man – skets Giovannino de’ Grassi
Dit was juis die gees van die Renaissance wat die verskynsel só wou laat dokumenteer in plaas van ‘n bygelowige reaksie wat dit seker wreed sou uitwis as ‘n teken van die bose. Met hierdie spesifieke geval en die verskillende museumruimtes by Amras betree ons die samevloei van die wetenskap, behoud, waardering en verwondering. Vandag is daar blykbaar ‘n mediese term vir die verskynsel van die haarmense wat van Amras benoem word.
Die haarman – Wat sou Darwin gesé het?
« Der Haarmensch von Műnchen » – internet-artikel
[Let die variantspelling van Amras/Ambras]
Spiesman – Pinterest
Haarmensch – formele portret – Pinterest