132 grepe verwyder , 5 jaar gelede
Verwyder skakels na jaargetalle
Wysiging soos op 16:57, 17 Junie 2015 (wysig)
Bordeaux se Lune-hawe is deur [[UNESCO]] in Junie 2007 as [[wêrelderfenisgebied]] gelys. Dit was een van die gasheerstede van die [[Rugbywêreldbeker 2007]] wat vir die eerste keer in 'n [[Frans]]sprekendeFranssprekende land gehou is.
Die wapen is teen die middel van die [[17de eeu]] vir die eerste keer gebruik. In die [[18de eeu]] is dit gereeld vertoon soos byvoorbeeld by die Saint-Projet-fontein ([]). Vandag verskyn die wapen orals en merk daarnaas onopvallend feitlik alles wat in besit van die Stad Bordeaux is.
Ná die verdeling van die Romeinse Ryk het Burdigala se agteruitgang begin. In [] is Rome tydens 'n inval van Wes-Gote geplunder, en met die val van die [[Wes-Romeinse Ryk]] is die stad van sy ekonomiese basis ontneem. Binne-in die versterkings het die burgers hul lewensstandaard en hul Romeinse kultuur nog 'n tyd lank bewaar, maar Burdigala se bloeitydperk het definitief tot 'n einde gekom.
[[Lêer:Alienor.jpg|duimnael|250px|[[Eleonore van Akwitanië|Eleonore, hertogin van Akwitanië]] (1121-1204)]]
Die vroeë Middeleeue was vir Bordeaux 'n tydperk van bestendige onsekerheid. Alhoewel koning Dagobert I van Bordeaux weer die hoofstad van die nuutgestigte hertogdom Akwitanië gemaak het, is die stad tydens die Islamitiese veldtogte van Abd ar-Rahman II in [] geplunder en verwoes. Ná hul neerlaag naby die stad Poitiers is die Arabiere in dieselfde jaar na die gebied anderkant die [[Pireneë]] teruggedryf, en [[Karel die Grote]] het baie moeite gedoen om die vrede in die gebied te herstel. Ter skikking van sy erfopvolging het Karel Akwitanië tot 'n koninkryk verhef wat deur sy seun Lodewyk die Vrome geregeer sou word. Die gebied van Bordeaux, wat in Frans ook as Bordelais bekend staan, is 'n kort tyd later deur 'n reeks [[Wikings|Wiking]]-rooftogte geteister. Die Skandinawiërs het Bordeaux op hulle pad na die [[Middellandse See]] in [] vir die eerste keer aangeval en dit tot by die jaar [] verskeie kere geplunder. In [] het Akwitanië ook sy status as koninkryk weer kwytgeraak.
Eers met die vereniging van Akwitanië en Gascogne in [] het Bordeaux weer 'n politieke en ekonomiese opswaai beleef. Die leen in die suid-weste van Frankryk het destyds sowat 'n kwart van die hele land se oppervlakte beslaan. Nadat metodes verbeter is, het ook die wynbou weer tot 'n belangrike bedryf in die streek ontwikkel.
Die dryfkrag agter die tweede groot bloeitydperk van Bordeaux was [[Eleonore van Akwitanië]], een van die skitterendste figure van die Middeleeue. Sy het die leen van haar vader Willem X oorgeërf en dit as haar bruidskat vir die huwelik met die Franse koning Karel VII gebruik. Die bruilof is in [] in Bordeaux gevier. Maar Eleonore was in haar huwelik ongelukkig, en die wag vir 'n troonopvolger was tevergeefs. Die huwelik is in [] ontbind.
Tydens die [[Honderdjarige Oorlog]] met Frankryk het Bordeaux altyd in Engelse hande gebly, en talle Engelse het hulle in die stad gevestig. Edward van Woodstock, wat ook die "Swart Prins" genoem is, het die Franse koning Jan II die Goeie ná sy gevangeneming in Bordeaux aangehou en gedurende sy heerskappy tussen [] en [] steeds gepoog om van Akwitanië 'n selfstandige koninkryk te maak, maar tevergeefs. Die stigting van die Universiteit van Bordeaux in [] het die strewe na onafhanklikheid versinnebeeld. Vanaf [] het Franse troepe herhaaldelik na Bordeaux opgeruk, maar eers ná die Slag van Castillon in [] het die Franse daarin geslaag om Bordeaux en Guyenne te verower en by Frankryk in te lyf.
Die heffing van 'n nuwe belasting op [[sout]], die sogenaamde ''gabelle'', het reeds in [] tot swaar onluste gelei. Die opstand is bloedig neergeslaan. Eers in [] is 'n parlement ingestel wat as 'n konsessie van die Franse koningshuis aan Bordeaux se burgers beskou is en waarmee hulle beperkte selfregering toegestaan is. Die burgers het onder meer beheer oor die belastingstelsel gekry, alhoewel die adel nog steeds 'n groot invloed daarop uitgeoefen het.
[[Lêer:Bordeaux - Grand Théâtre 4.jpg|duimnael|links|250px|Die ''Grand Théâtre'']]
Die herinstelling van die Bourbonse monargie is in Bordeaux gevier aangesien ou handelsbetrekkinge nou weer aangeknoop kon word. Ná die ontmanteling van die Château de la Trompette is die terrein in die derstyds grootste plein ter wêreld, die ''Esplanades des Quinconces'', omgeskep en met bome versier. Welvarende burgers het hier hulle huise laat oprig.
Naas strategiese oorwegings was dit tydens die Pruisiese troepe se opmars na Parys in laat [] een van die hoofredes vir Napoléon III se besluit om saam met sy regering na Bordeaux uit te wyk. Teen die einde van die 19de eeu het die Amerikaanse druiweluis 'n groot deel van Bordeaux se wingerde vernietig. Net danksy die invoer van Amerikaanse wingerde wat nie vatbaar was vir die plaag nie en met oorlewende plaaslike spruite veredel is, het die wynbedryf die krisis uiteindelik suksesvol bemeester.
[[Lêer:Basesousmarine.JPG|duimnael|250px|'n Duikbootbasis wat in 1942 deur die Duitsers gebou is]]
Bordeaux was ook tydens die [[Eerste Wêreldoorlog|Eerste]] en [[Tweede Wêreldoorlog]], toe Duitse troepe die land ingeval het, 'n toevlugsoord vir die Franse regering. In die tydperk tussen [[1 Julie]] [] en [[27 Augustus]] [] wasis die stad vandeur Duitse troepe beset. Bordeaux was vanweë sy ligging naby die Atlantiese kuslyn van strategiese waarde vir die Duitsers; hulle het die kus uitgebou tot die sogenaamde ''Atlantikwall'' en oor die hele lengte met bunkers versterk. Bordeaux het daarnaas as een van die grootste en belangrikste Duitse duikboothawens gedien.
Die Duitsers het egter ook in Bordeaux vir sy [[wyn]]e belang gestel: Sowel die Duitse weermag asook partyamptenare - waaronder Hermann Göring - was mal oor die gebied se topwyne. Heinz Bömers, 'n wynhandelaar uit [[Bremen (stad)|Bremen]] wat deur die Duitsers as sogenaamde ''Bevollmächtigte für Weinimporte'' ("Gevolmagtigde vir Wyninvoere") aangestel is (maar deur die Franse bevolking die ironiese titel ''Weinführer'' gekry het), het in 'n formeel onafhanklike posisie verkeer. Sy onuitgesproke opdrag was egter die plundering van Bordeaux en die verskeping van alle wynvoorrade na Duitsland. Bömers se familie was vroeër self eienaars van wingerde in Bordeaux, en hy het in werklikheid 'n afsku van Göring gehad. Bömers het daarin geslaag om hierdie planne met sy slim taktiek te verydel, maar in die loop van die oorlog het die Duitsers hul ekonomiese druk op sowel die wynbouers asook die res van die bevolking steeds versterk en die lewe in die gebied ondraaglik gemaak. In 1944 was talle bewoners genoodsaak om die maer wynbougrond met primitiewe hulpmiddels vir akkerbou te gebruik.
Tans beleef Bordeaux se wynbedryf 'n krisis as gevolg van laer pryse en sterk internasionale mededinging. Die aantal wynprodusente het teen die begin van die 21ste eeu duidelikmerkbaar afgeneem.
* Montesquieu-universiteit van Bordeaux IV (regs- en ekonomiese wetenskappe).
Die historiese Universiteit van Bordeaux, wat op inisiatief van aartsbiskop Pey Berland in die lewe geroep is, is deur 'n pouslike bul van [[pous Eugenius IV]] op [[7 Junie]] [] amptelik gestig en het aanvanklik vier fakulteite (kunste, geneeskunde, regswetenskappe en teologie) behels. Die fakulteit regswetenskappe is later in twee departemente van burgerlike en kanoniese reg opgesplits.
In [] is die universiteit ontbind en eers meer as honderd jaar later, volgens 'n wet wat op [[10 Julie]] [] afgekondig is, herstig. Die universiteit was ná die studente-onluste van Mei 1968 genoodsaak om die grootste deel van sy aktiwiteite na die suidelike voorstede van Bordeaux te verskuif en in drie instellings - Bordeaux I, Bordeaux II en Bordeaux III - op te splits. In [] is die Universiteit van Bordeaux I verder verdeel in die nuwe Bordeaux I en Bordeaux IV.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1362428"