Vraag oor babaverkragting in skooltaak ontstelDie uittreksel en vrae uit die toneelstuk ‘Tshepang’ het in 2013 ‘n herrie veroorsaak en nou weer in ‘n opdrag aan matriekleerders opgeduik. Foto: Verskaf. ŉ Vraag uit ŉ matriekdrama-vraestel wat in 2013 landwyd ŉ herrie veroorsaak het, het nou weer in ŉ taak by ŉ hoërskool aan die Wesrand opgeduik. Leerders by die betrokke skool het in Augustus vrae gekry oor ŉ uittreksel uit die toneelstuk Tshepang deur Lara Foot Newton. Die toneelstuk is geïnspireer deur die wrede verkragting van die nege maande oue baba Tshepang. Daar is onder meer van leerders verwag om te beskryf hoe hulle die akteur ŉ daad van verkragting sal laat opvoer om die aakligheid van die verkragting vir die gehoor te vergroot. In die toneelstuk word die toneel deur ŉ besemstok en ŉ brood uitgebeeld. “Ek is absoluut gewalg en teleurgestel met die materiaal waarmee my matriekdogter ‘opgevoed’ word,” het Pierre Coulson, die pa van een van die leerders by die skool, gesê. Coulson sê sy dogter en haar vriendin het Saterdag die spesifieke vraag met hom bespreek en gesê dit ontstel hulle verskriklik. Hy het ŉ brief aan die skool gestuur waarop hy laat weet is die juffrou van die betrokke vak sal ŉ verduideliking verskaf hoekom sy die uittreksel en vrae by die taak ingesluit het. “Die leerders het glo in die klas ook beswaar gemaak oor die vraag, maar daar is vir hulle gesê dit is ingesluit om hulle voor te berei vir die eindeksamen en dat die departement al soortgelyke vrae in dié eksamen gevra het. “Ek dink nie dit is ŉ gepaste toneelstuk op skoolvlak nie. Miskien dalk op universiteit, maar beslis nie vir 17- en 18-jariges nie. Ons het ŉ keuse wat ons kies as sosiale aanvaarbare praktyk en hierdie taak is dit nie. Ek dink dit is eerder belangrik om ons kinders met meer van die mooi van die lewe toe te rus,” het Coulson bygevoeg. Hy eis dat die uittreksel en vrae daaroor uit die opdrag vir gr. 12-leerders verwyder word. Onderwysers en leerders het die betrokke vraag en uittreksel as “onvanpas”, “onsensitief” en “ontstellend” beskryf, ná dit in 2013 as ŉ onvoorbereide vraag in die drama-vraestel vir matrikulante verskyn het. ŉ Drama-onderwyseres van ŉ hoërskool in Gauteng het toe ook ŉ skriftelike klag oor die vraestel by die onderwysdepartement ingedien. Sy het dit as heeltemal onvanpas geag omdat daar talle leerders is wat al slagoffers van verkragting was en opnuut deur die uittreksels van die toneel en die betrokke vrae getraumatiseer kon word. ‘n Toneel uit die Washington College se opvoering van Tshepang in 2011. Foto: Washcoll.edu Ander drama-onderwysers het gesê die toneel is met die eerste lees skokkend en hulle beskou dit ook as onvanpas as ŉ onvoorbereide vraag. Die onderwysers het wel gesê ouers moet ook onthou dat gr.12-leerders aan verskillende genres in drama blootgestel moet word. Lanette Hattingh, ŉ opvoedkundige sielkundige van Johannesburg, het egter aan Beeld gesê die vraag in die 2013-vraestel is onvanpas vir 18-jariges. Sy het gesê dit kan emosies en gedagtes by kinders losmaak wat self al ŉ verkragtingslagoffer was, of selfs potensiële verkragters kan word. Hattingh het toe voorgestel dat ŉ werk soos hierdie eerder in ŉ kleiner groepverband behandel word waar leerders terapie, berading en ontlonting kan bekom indien dit nodig sou wees. Maroela Media het die betrokke skool en die Gautengse onderwysdepartement genader vir kommentaar, maar wag nog vir terugvoer.