Afrikaners het hulle voor die 1870's slegs sporadies verset teen die verdringing van hul taal deur Engels. Hulle het geglo dat hulle Hollands as kerktaal moet handhaaf, maar dat Engels op ander terreine die eerste plek moet beklee. Scholtz (1965:162) sê dat die Afrikaners nog nie behoorlik besef het nie "dat 'n volk wat tevrede is om sy taal in sy eie land 'n ondergeskikte posisie te laat inneem, gedoem is om met sy taal onder te gaan". In die 1870's het Afrikaners ongelukkig begin raak oor die alleenheerskappy van Engels. Dit was veral die geval met 'n klein groepie wat in 1875 begin ywer het vir die erkenning van Afrikaans as skryftaal - die lede van die Genootskap van Regte Afrikaanders (GRA), wat op 14 Augustus in die Paarl gestig is.
Dit het Pannevis van sy aankoms aan die Kaap af opgeval dat die taal van die "Hollands-sprekendes" nie meer Hollands was nie. Omdat hy so godsdienstig was, het dit hom gehinder dat die gekleurde Afrikaanssprekendes klaarblyklik nie die Hollands van die Bybel kon verstaan nie. Daarom het hy in 'n brief, wat op 7 September 1872 in De Zuid-Afrikaan verskyn het, onder 'n skuilnaam ("Een Vriend van het Nuttige") gepleit dat die Bybel of ten minste die Nuwe Testament ter wille van die gekleurde bevolking in Afrikaansch-Hollandsch vertaal word. 'n Paar koerantbriewe het verskyn maar die skrywery was gou op 'n end.
Pannevis se brief kan 'n mens nie beskou as 'n pleidooi vir Afrikaans nie. So 'n pleidooi het die volgende jaar egter gekom van 'n ander Nederlander, C.P. Hoogenhout, wat op 11 Maart 1843 in Amsterdam gebore is. Sy ma is oorlede toe hy dertien was, en hy kon nie met sy stiefma oor die weg kom nie. Gevolglik is hy in 1860 na Suid-Afrika, waar hy werk kon kry by die Nederlandse konsul. Toe Pannevis na Suid-Afrika kom, maak hy met hom kennis en dié lei hom op as onderwyser. Omstreeks 1870 het Hoogenhout onderwyser geword by Groenberg in die distrik Wellington.
Sý brief, "Die Bijbel in Afrikaans", verskyn in De Zuid-Afrikaan van 12 April 1873. Daar is "banja mense" in Afrika wat die Bybel nie verstaan nie. 'n Bybelvertaling is nodig, "nie alleen ver [vir] die bruin mense nie, maar ook ver banja blanke, want daar is regte ook banja blanke wat die Hollandse taal nie half verstaan nie. Ja, die Hollandse taal sal naderhand heeltemal in Afrika gedaan raak, en die Afrikaans sal daarvoor in die plek kom, en das ook reg." Was daar 'n Bybel en ander boeke in Afrikaans, sal 'n Afrikaner in ses maande meer kan leer as nou in ses jaar.
Talle briewe het weer verskyn - almal naamloos. Afrikaans het onafgebroke onder die aandag van die koerant se lesers gebly. Een skrywer het betoog dat "un genootskap foor die befordering fan die Afferkaanse taal" nodig is. Wat die voorvegters vir Afrikaans goed te pas gekom het, was die optrede van nog 'n Nederlander, Johannes Brill, wat in 1842 gebore is en in 1867 magna cum laude aan die Universiteit van Utrecht gepromoveer het. Ná ses jaar as onderwyser in Deventer en Kampen het hy in 1873 die rektor geword van die Grey-kollege in Bloemfontein. Hy het daarin geslaag om die sukkelende skool tot 'n "uitmuntende seunskool" te laat groei (Venter 1968:122-123).
Brill het in Mei 1875 'n lesing oor "De Landstaal" in Bloemfontein gelewer. Hy het betoog dat Afrikaans, en nie Hollands nie, die ware landstaal van Suid-Afrika is. Hy het betoog dat Afrikaans nie 'n verbasterde Hollands of 'n veragtelike dialek is nie, maar net soos ander tale volgens normale taalwette ontstaan het. Die lesing is in De Zuid-Afrikaan (29 Mei 1875) gerapporteer en het die Kaapse taalyweraars in hul oortuigings gesterk.
Terwyl hierdie taalliefhebbers volgens koerantbriewe gewerk het aan 'n Afrikaanse geskiedenis, 'n taalboekie en 'n Afrikaanse volkslied, het Pannevis op 7 November 1874 op eie houtjie 'n brief aan die Britse en Buitelandse Bybelgenootskap (BBBG) in Londen geskryf waarin hy die behoefte aan 'n Bybel in Afrikaans uiteensit. Ewe min as sy brief van 1872 in De Zuid-Afrikaan laat hy hierin blyk dat hy enige belangstelling in of liefde vir Afrikaans as taal het, of geloof het aan sy toekoms. Pannevis het van Afrikaans gepraat as 'n soort verbasterde Hollands, 'n dialek wat deur die verwaarlosing van die moedertaal ontstaan het; hy was nie eers seker of dit nie op die ou end deur Engels verdring sou word nie.
Die BBBG het die brief na sy Kaapse kantoor verwys, en ds. George Morgan van dié kantoor het in Mei of Junie 1875 'n predikantekonferensie in Wellington gevra om die saak te oorweeg. 'n Minderheid was ten gunste van 'n vertaling. Du Toit het nie die konferensie bygewoon nie hoewel hy twee keer uitgenooi is. Pannevis het in sy brief Du Toit 'n geskikte vertaler genoem, en Morgan het in die Paarl met hom kom praat. Du Toit het aan hom gesê hy ken sommige voorstanders van 'n Bybelvertaling en sal die saak met hulle bespreek. D.F. du Toit, broer van ds. Du Toit, het 'n vergadering van voorstanders van 'n Bybelvertaling vir 5 Julie 1875 belê (D.A. Scholtz 1975:73). Wie toe almal daar was en wat bespreek is, is volgens Scholtz onbekend. Hierdie vergadering word in die geskiedskrywing oor Afrikaans heeltemal oorskadu deur die historiese vergadering van Saterdag 14 Augustus 1875. Op hierdie vergadering is die GRA gestig. Pannevis was nie teenwoordig nie.
Die Hollandse beweging het Afrikaans eintlik eerder bevoordeel as benadeel. Ook die GRA het dit só gesien: winste vir Hollands in die openbare lewe sou onvermydelik winste vir Afrikaans word. In die jare ná die stigting van die GRA was daar 'n tyd lank sprake van 'n Hollandse Genootskap en samewerking tussen die GRA en dié Hollandse Genootskap. Die gegewens oor die Hollandse Genootskap is egter skraps en onduidelik: uit die Patriot-berigte kry 'n mens die indruk dat daar omstreeks 1877 al so 'n genootskap bestaan het, terwyl Anna de Villiers (1936:98) verklaar dat dit nooit tot stand gekom het nie.
In elk geval bevestig die beriggewing oor en kommentaar op dié Genootskap die stelling van J.D. du Toit - die digter Totius - dat die Afrikaanse beweging nie anti-Hollands was nie. Hy meen die beskuldiging van anti-Hollandsheid is 'n legende wat "vergoed verjaag [moet] word soos 'n eensame tier, wat nog in beskaafde streke sig weet op te hou en te handhaaf (1917:124). De Villiers (1936:98) sê die bewering dat die GRA anti-Hollands was, is "uit die lug gegryp", en sy wys tereg op die groot aantal Hollandse boeke wat die GRA-mense uitgegee het. Ook het die Patriot-kantoor petisies versprei waarin vir die erkenning van Hollands as 'n taal van die Kaapse parlement gevra is (Du Toit 1917:129).
Hoe geheg die hooffigure in die Afrikaanse taalbeweging aan Hollands gebly het, toon 'n episode in die jaar 1877, wat Otto Liebenberg in sy werk oor D.F. du Toit ("Oom Lokomotief') behandel. Die Patriot het geldelik swaargekry. Die sirkulasie was minder as 700. Die verandering na 'n weekblad aan die begin van die jaar het die koste so opgejaag dat die GRA moeilik daarmee kon voortgaan. 'n Paar lede het huiwerig geword. Selfs Du Toit het begin twyfel. Die werk het vir hulle weinig meer as verguising en persoonlike benadeling meegebring.
Die GRA het in Junie en Augustus 1877 'n moontlike vereniging met die Hollandse Genootskap oorweeg. Dit is op die spits gedryf op die algemene vergadering op 11 Augustus. Die lede moes besluit of "ons nie self ons saak kan vort sit nie?" Maar as "ons nie kan nie om dit dan as 'n teken te neem, om dit o'er te maak an die Hollanse Genootskap; mar onder die vollende voorwaardes:-