Uitwerking van inperkingtrauma steeds tasbaar in klaskamersOnderwysers van regoor die land het vandeesweek bymekaar gekom vir die SOS-kongres. (Foto: Marlien van der Westhuizen/SOS) Die trauma van die Covid-19-inperking vloei steeds deur klaskamers oor Suid-Afrika heen en ’n benadering van begrip is nodig om dié trauma op die regte wyse te verwerk. “As jy nie jou eie snellers verstaan nie, gaan dit later weer opduik in hoe jy reageer en jou emosionele reguleringsvermoë.” Só sê Elize Thirion, ’n traumaberader, oor die uitwerking van die trauma van die inperking tydens die Solidariteit Skoleondersteuningsentrum (SOS) se 10de nasionale onderwyskongres. Sy verduidelik dat Suid-Afrikaners dikwels, tot hul eie nadeel, trauma as’t ware onder die mat invee. “Alles gaan mos altyd goed. Niks is só erg nie.” Indien volwassenes kinders wil bystaan met die verwerking van trauma, is dit noodsaaklik om self te verstaan waar hul eie trauma vandaan kom. “As jy weet hoe jy reageer wanneer jy skrik, sal jy weet hoe om sekere omstandighede te verstaan.” Een van die belangrikste stukkies gereedskap wat gebruik kan word om trauma te ontlont, is die verwerking van dít wat sensories ervaar is tydens die trauma. “As jy nie jou eie trauma verwerk nie, gaan dit later opduik. Jy moet ná die trauma kan uitpluis wat jy geproe, gesien, gehoor en gevoel het. Jy sal dan weet wat jou eie snellers is en hoe om dit te hanteer.” Wanneer ’n ouer of onderwyser hulself en hul eie reaksies op trauma verstaan, vermy hulle onafwendbare uitbarstings wanneer hulle sensories oorweldig raak. Leerders sit steeds met onbeantwoorde vrae, onverwerkte trauma en ongereguleerde emosies wat gepaard gaan met die inperking wat hul lewe onherroeplik verander het. “Stel jou net voor: ewe skielik word een van jou ouers siek met hierdie onsigbare siekte. Hier kom ’n ambulans en kom haal jou pa of ma by die huis. Jy kan nie gaan kuier nie, jy hoor net nou en dan dat dit sleg gaan met jou pa of ma. Dan kom die nuus: jou ouer is op sy of haar sterfbed. En daar is hy of sy weg, vir ewig.” Die Afrikaanse onderwysgemeenskap het die week bymekaargekom vir die Solidariteit Skoleondersteuningsentrum (SOS) se tiende nasionale onderwyskongres. (Foto: Maroela Media) Thirion het tydens die bespreking benadruk dat kinders dit nie net nodig het om rasionele gesprekke oor dié soort trauma te voer nie, maar ook moet sien hoe die volwassenes in hul lewe trauma hanteer en dat daardie einste volwassenes toegerus moet wees met die nodige gereedskap om enige trauma-omstandighede te kan hanteer. Trauma moet ook nie geringskat word nie, ongeag persoonlike menings daaroor. “Die oomblik dat jy vir mense sê dat dít wat hulle beleef nie so erg is nie, kniehalter jy hul verwerking van trauma.” ’n Volwassene wat ’n kind met trauma na die speelterrein toe stuur wanneer hulle daaroor probeer gesels, veroorsaak ongetwyfeld dat ’n stuk vrymoedigheid verlore gaan. Thirion verduidelik verder dat daar duidelik onderskei kan word tussen ’n kind wat sommer net ’n woedeuitbarsting kry en ’n kind wat bloot emosioneel oorweldig is. Sy het ook benadruk omdat trauma gewoonlik lei tot fokusprobleme, moet onderwysers ingestel wees daarop om versigtig wees om kinders onder die vaandel van aandaggebrek-hiperaktiwiteitsindroom (AGHS, of in Engels ADHD) in te gooi. Daar is sekere praktiese metodes wat volwassenes kan gebruik om kinders, van oud tot jonk, te kalmeer wanneer emosies begin oorborrel. Asemhalingsoefeninge, rek-en-streksessies, borrels blaas en om water te drink kan help om rustigheid teweeg te bring.