In 'n tyd waar vele mense bekommerd is oor die stand, taak en toekoms van Afrikaans, toon hierdie produk dat Afrikaans lewendig, sterk en vol digitale krag is. - Dr Mari�tta Alberts van PanSAT (Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad)
Met die onlangse bekendstelling van die Afrikaanse Speltoetser 3.0, Tesourus 1.0 & Woordafbreker wys CTexT� (Sentrum vir Tekstegnologie) weer hulle staal in die ontwikkeling van toonaangewende taaltegnologieprodukte vir Afrikaans. CTexT�, 'n eenheid van die Navorsingseenheid: Tale en Literatuur in die Suid-Afrikaanse Konteks by die Noordwes-Universiteit, is al vir langer as 'n jaar bedrywig, en die Afrikaanse Speltoetser 3.0, Tesourus 1.0 & Woordafbreker is die jongste toevoeging tot hulle reeds stewige produkreeks.
Vandat die Speltoetser in die negentigerjare die eerste keer die lig gesien het, het die leksikon al verdubbel en vandag herken dit meer as 350 000 woorde - wat 'n wye verskeidenheid eiename, vakterme en akronieme insluit. Danksy gevorderde morfologiese analise herken die jongste speltoetser nou ook 'n groot aantal nuwe samestellings en verbuigings.
Wat hierdie nuwe weergawe kop en skouers laat uitstaan bo sy voorganger (Afrikaanse Speltoetser 2.1 & Woordafbreker), is die insluiting van 'n tesourus. Die tesourus is gebaseer op LG de Stadler se Groot Tesourus van Afrikaans, en die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) se Woordkeusegids.
Mnr Roald Eiselen, projekleier van die span wat die tesourus ontwikkel het, beskryf 'n tesourus as 'n tipe "omgekeerde woordeboek", waar dit nie oor die spesifieke betekenisbeskrywing van die woord gaan nie, maar oor die verhouding waarin die woord tot ander verwante woorde en ander betekenisse staan (as 't ware die "familie" van die woord). So byvoorbeeld hoort straatkat, wildekat en huiskat saam onder die inskrywing kat, wat weer opgeneem word onder soogdier. In die tesourus word woorde dus in klasse verdeel op grond van die gedeelde betekenisse en verbande tussen die woorde.
Hoewel die tesourus dikwels sinonieme van woorde verskaf, is dit streng gesproke nie 'n sinoniemwoordeboek nie. As jy kat opsoek, kry jy 'n lys van verskillende soorte katte: die gebruiker moet dus die woord kies wat in die betrokke konteks die beste sal werk. In ander gevalle bied die tesourus wel alternatiewe wat as sinonieme beskou kan word: as jy sien opsoek, kry jy woorde soos waarneem, gewaar en aanskou.
Die program is maklik om te installeer en is ook volledig ge�ntegreerd met Microsoft Office 2000/XP/2003. Dit sluit ook 'n woordafbreker in wat woorde aan die einde van die re�l korrek kan afbreek. Die Afrikaanse Speltoetser 3.0, Tesourus 1.0 & Woordafbreker is in Augustus by Protea Boekhuis in Pretoria bekendgestel en sal binnekort op winkelrakke dwarsoor die land beskikbaar wees.