Hart van Hellendoorn - Column Jan Ebeltjes: Andachtrekkerieje
Column Jan Ebeltjes: Andachtrekkerieje
Gister’n haal’n ik mie twee zolt’n bie ’n visboer op de markt.
Stiet er ’n keal nös mie den vrög: ‘Man, mankeert oe wat?’
‘k Dach è’m da ‘k de bokse krang an had of zo, ma nee, ik kon zo nie wat ontdekk’n.
‘Der mankeert mie niks,’ zè ik, ‘oe dan?’
‘Mie ok nie,’ zeg den keal, ‘ma woar blie’j met die onzinverhaal’n van oe op Feesboek?’
Of ‘t onzinverhaal’n bint loat wie ma è’m in ’t midd’n, ma veur de rest had den keal wel geliek.
Van schriem’n is de leste tied nie zovölle trechte ‘ekömm’n.
Um eerluk te wèn, ‘k heb de tied ’n bitje verknooid, op Feesboek.
Joa, ie lèst het goed, verknooid op Feesboek. ’n Poar wekke terugge zat ik ter mangs wel ’n half uur per dag op, ’t leek wel of ik niks aan’s te doen had.
‘Keal, ’n half uur per dag, hoe hef ’t ooit zo wied kunn’n komm’n?’ heur ik oe vroag’n.
Det zal ik oe vertell’n.
’t Probleem is dat ik ’n akelug gevuulug mense bin, ‘k trekke mie de ellende op Feesboek völ te völle an. A’j toch amoal lèst wat de luu metmaakt, ie geleuft het nie.
‘k Vroage mie trouw’ns wel of woarumme de luu die trammelant amoal op Feesboek zet, zo hènig an löp die andachtrekkerieje kats uut de klauw’n. Det ziet ze bie Feesboek ok wel, doar hebt ze zelfs warkvolk an mutt’n nemm’n um al die luu met probleem’n psiekologiese hulp te bied’n.
Twee wekke terugge zat ik ’s oams late op Feesboek te kiek’n en op ’t moment da’k ’n kompioeter uut wol zett’n vreug Feesboek mie: ‘Wat ben je aan het doen, wat zijn je hobby’s?’
Noh ja, woar bemuujt det volk van Feesboek zich met, ’t mos toch nie völle gekker wodd’n.
‘k Heb ’n kompioeter uut’ezet en bin noa berre ‘egoan.
Ma noa ’n dag of wat zat ik (a)weer op Feesboek en kwam der weer ’n vroage: ‘Hoe voel je je vandaag?’ Goetegoet, van die vroage steu ik toch wel è’m te kiek’n, zoll’n ze bie Feesboek in de gaat’n hemm’n dat ik 284 euro veur gas en lich mos biebetaal’n? Zoll’n ze weet’n dat ’t mie vemonn’n eumeunig in de rugge was ‘eskött’n? Ik vun dat ik, fesoenluk as ik bin, noe wel è’m mos reageer’n. Dus tiep’n ik: ‘Um eerluk te wè’n, vedage kan ik ter wel op driet’n.’
Der kwam gin reactie, dus ik probeer’n ik het in fesoenluk Nederlands: ‘Om eerlijk te zijn, vandaag kan ik er wel een hoop op doen.’ En joa heur, è’m later kreeg ik ’n vriendschapverzuuk van ene Cindy uut Amsterdam. Foi, ‘k wis nie dat ze bie Feesboek zukke vrouwluu op ’t kantoor hadd’n zitt’n, Cindy had ’n profielfoto met ‘n veurkomm’n woar’j bange van zoll’n wodd’n.
‘Hoe voel je je vandaag?’ tiep’n Cindy.
‘Dat heb je net ook al gevraagd,’ tiep’n ik terugge, ‘ik kan er wel een hoop op doen.’
‘Jazeker,’ schreef Cindy, ‘ik kan een hoop voor je doen, zeg maar wat je wilt.’
Ik kon ’t è’m nie meer volgen, wie zaat’n steil langs mekaar hen te tiep’n.
‘Zullen we even chatten?’ vreug Cindy. Joa, det leek mie better, misschien dat Cindy mie ok kon vertell’n hoe ik onder die 284 euro vot kon komm’n. Ik klikk’n op ‘videoverbinding’ en, lieve tied, ik schrukke mie dom. Cindy had zowat niks an ’t lief en steuk de tonge noar mie uut, ech woar.
Van schrik völ ik steil achteroaver van ’n stoel en ‘k wis nie hoe rap ik ’n kompioeter uut mos krieg’n. Keal, ‘k was kats van de wieze. ‘k Fidder’n het uut en ’s nachts hè’k ter slech van ‘esloap’n.
Goat ze bie Feesboek zo umme met luu die wat andach neudig hebt?
Achterof denk ik dat ’t bie Cindy op ’t Feesboekkantoor steilheete is ‘ewes, want aan’s hol ie de klere wel an, toch? En, um eerluk te wè’n, eigenluk had ik ok wel ’n bitje medelied’n met Cindy. Ie zult ma ’n heel’n dag van neeg’n tot viefe op Feesboek mutt’n zitt’n, ’n heel’n dag mutt’n tiep’n met luu die andach neudig hebt, doar kriej ’t ech wel heete van. Doarbie, dat Cindy mie ’s oams um elf uur ’s te woord wol stoan zeg ok genog, ’t wark gruujt Cindy en heur kollega’s natuurluk kats bòm’n ‘n kop en doarumme zit ze amoal dikke in de oaveruur’n. En zeg noe zelf, as ie ’s oams tot elf uur mut wark’n wil ie de tonge ok wel is uutstekk’n, of nie dan. Nee, wat det betreft ku‘j Cindy niks kwoaluk nemm’n.
Ma zeg noe zelf, ’t is toch te gek um van te proat’n dat ze bie Feesboek volk mut annemm’n um de luu op Feesboek bie te stoan in al hun probleem’n en andachtrekkerieje?
Pas lèzen ik het volgende berich van ene Frans: ‘Mijn lieve kater Fluppie is dood, ik ben erg verdrietig.’
Den Frans zet zo’n bosschop natuurluk nie op Feesboek umdat hij op zuuk is noar ’n nieuwe katte, doarveur goa’j noar ’n asiel. Nee, hij zet zo’n berich op Feesboek umdat hij andach neudig hef.
Frans kreeg één geschreem’n berich terugge: ‘Erg.’ Der waar’n ok nog ’n stuk of wat aander’n die met hum te doen hadd’n, ma die hadd’n gin tied um zo uutgebreid te reageer’n. Ene sprök zien deelneming uut deur op ‘verbluft’ te drukk’n, twee op ‘verdrietig’ en ene op ‘grappig’. (Den lessen mut zich natuurluk de oog’n uut de kop schaam’n.) En doar mut Frans het met doen, met ‘erg’ en wat drukkerieje mut hij zien lè’m maar weer zien op te pakk’n. Ma wie van oons springt op de fietse en giet bie Frans an de kök’ntoafel zitt’n um der oaver te proat’n?
Ok lèzen ik pas ’n berich van ene Hetty, den zett’n op Feesboek ’n foto van ’t Veluwemeer met twee geëpileerde been’n op de veurgrond. Doaronder steu de tekst: ‘Aan het strand stil en verlaten.’
Uut det berich blek dat Hetty in ’n soort van depressie is ‘eskött’n en dat zie eumeunig um andach verlèg’n zit. Ik snap det bes, ma wat ik nie snap is woarumme zie kats allene an ’t Veluwemeer giet zitt’n en wat ik hemoal nie snap is woarumme zie zo’n geëpileerd berich op Feesboek zet.
Of zol ‘t zo kunn’n wè’n dat Hetty gin mense meer hef woar zie met heur depressie hen kan en uuteindeluk ma veur Feesboek kös? Hetty, a’j dit lèst, zuukt hulpe en loat oe asteblief noakiek’n.
‘Hè’j ‘t ‘eheurd, Henk is slim ziek,’ zè pas de buurvrouw teeg’n mie, ‘hij lig in ’t ziek’nhuus, hij zit kats onder ’t ekseem.’ Nee, doar wis ik niks van. ‘Henk hef ’t op Feesboek ‘ezet met ’n foto der bie,’ ging de buurvrouw deur, ‘gattegat, het zöt ter nie uut.’ Noh, zelf denk ik dat Henk zien hassens ok deur ’t ekseem bint an’etast, ie mut toch wel gluujnig de weg kwiet wè’n veurda’j zukke dinge op Feesboek zet, of nie dan. ‘Hij hum nog op’ezoch?’ vreug ik de buurvrouw. ‘Nee, ‘k heb gin tied, ik heb hum via Feesboek nog wel è’m starkte ‘ewenst,’ zè de buurvrouw, ‘ik krege ’n laik van hum terugge.’
Ok zoiets, laiks.
De meeste luu die ’n berich op Feesboek zet kiekt um de vief menuut’n of ze ‘n laik kriegt.
(Veur de luu die nie weet wat ’n laik is, laik is ’t Engelse woord veur andach.)
Det geouwehoer met die laiks hangt mie zo gangs ’n haals uut, hoe vake heur ie nie um oe hen: ‘Wò’j mien berich è’m laik’n?’ Het maakt gin klap uut ò’j weet woar ‘t berich oaver giet.
En dan al die ‘selfies’ die ’n heel dag op Feesboek veurbie komt vlieg’n, wat is det toch?
Drieka (uut Nötter) dut det ok, ’n selfie van Drieka in de kök’n, veur de deure bie Albert Hein, bie ’n kapper en bie ’n dokter. Bliekbaar bint ter ’n hoop luu die doar warm van wod want de laiks hagelt bie Drieka binn’n. Ma as ik met ’n foto van mie noar Drieka zol stapp’n en zol vroag’n: ‘Drieka, wò’j hier warm van?’ hè’k kaans da’k van Drieka ‘n slag in nekk’n kriege.
Drieka hölt iederene kats veur de gek met heur selfies, den in de kök’n is ‘emaakt bie ’n kök’nboer in Riessen, ech woar. Doarbie, Drieka haalt gin bosschopp’n bie Albert Hein en den selfie bie de kapper slöt ok nargens op, ’n achternichte zet Drieka eens in de twee moand ’n permanent.
Pas maak’n zie ’n selfie met ’n dikk’n Mercedes der bie op, ma in ’t ech jag zie in ’n oal’n Toowjoowtaa (Riessens veur Toyota) rond.
Niet allene Drieka dut zich op Feesboek aans veur, der bint bult’n aander’n die det ok doet.
‘Mijn lieve man is vandaag 54 jaar geworden,’ schreef buurvrouw Astrid vemonn’n um 7.00 uur op Feesboek, ‘gefeliciteerd Wout, ik maak zo een ontbijtje voor je en ik hou van je.’
Astrid warkt bie de KSW en toevallig weet ik dat zie dizze wekke de vrogge ploeg hef, dus van ’n ontbijtje zal nie zovölle trechte komm’n. Wat ik ok weet is dat Astrid en Wout eumeunig ruzie hebt, gisteroamd kwam de klokke bie mie zowat van de mure. Ik hou van je?
Asteblief, goat hen, mie hol ie nie veur de gek. Dat Astrid via Feesboek Wout fielseteert zeg toch ok genog?
Zo gangs mu’j bie ieder berich wat op Feesboek veurbie kump oe ofvroag’n of ’t wel woar is.
‘t Zol bes kunn’n wè’n dat de katte van Frans ’t hele joar deur krols was, de baanke hef vernield en ’t behang zo’n bitje in alle kamers van de mure hef ‘ekrapt. Frans is blie dat hij eindeluk van die rotkatte of is. En Hetty is natuurluk ’n dag met de femilie op stap ‘ewes en arger’n zich gruun en gel an alles en iederene um zich hen. Doarumme is zie met heur geëpileerde been’n honderd meter verderop an ’t Veluwemeer goan zitt’n. En Henk met zien ekseem? ‘k Denke zelf dat ’n mugge hum hef ‘estökk’n. Doar hef hij ’n selfie van ‘eskött’n en uutvergroot op Feesboek ‘ezet.
Facebook ku’j zo gangs better Fakebook nuum’n, wat is wel en wat is nie woar?
‘k Wil der nie meer wakker van ligg’n en heb ’t gebruuk veurige wekke terugge ‘ebrach tot vief minuut’n per dag. Man, ‘k weet nie wat mie oaverkump, ‘k heb zelfs tied van vissen.
Ma ‘k heb gin hengel en doarbie ok nog is ’n gloepensen hekel an vissen.
Nee, veur ’n vis goa ‘k noar de markt.
Zo ok gister’n.
‘k Bestell’n twee zolt’n en ’t veul mie op dat de vrouwe achter de balie verdach völle op Cindy leek.
Toeval natuurluk, ma op ’t moment da’k of wol rekk’n zag ik ’n groot bord hang’n.
‘Like ons op Facebook’ steu der op.
‘Ho è’m,’ dach ik bie miezelf, ’a’j nog è’m wacht is den visboer hemoal gin visboer en kom ik temet met ’n linsjerie-setje in huus.’
’t Völ met.
De zolt’n hebt mie bes ‘esmaakt.
Doe ’t hènig an,
Jet Ebeltjes schreef op 09-10-2017
Heerlijk zo'n grappenmaker broer!
Hans Ebeltjes schreef op 09-10-2017
Ik bin gek op zolte vis, mar ik geleuve da'k veurtaan mar ne gebak'n bestelle bie'n visboer....
Henk schreef op 09-10-2017
Ik vroage wè of Cindy de vis veur mie gooed in wil pakn, want de visluch mut der an bliemn zitn. Weer een prachtig stukje onzin wat nergens op slaat,maar wat fantastisch weg leest.Ga door Jan.
Arnold schreef op 10-11-2017
Tut is erg bezig met geld van anderen. Wat vind ji... Jos 22-11-2017 21:00 Ik zou zeggen haal het weg. Te gek voor woorden en... gerrit 22-11-2017 20:54 Dan nog even een tik naar GL onze milieufreaks, di... Mitis 22-11-2017 20:54 We leven in een kapitalistische wereld of je daar ... Mitis 22-11-2017 20:45 Tut, jij snapt het echt niet he, de mens leeft gra... Mitis 22-11-2017 20:33