1 HO SIRELETSA DITOKELO TSA MOBU/LEFATSHE O SEBEDISA MOLAO WA IPILRA Mphalane, 2015 TSHEPISO YA MOLAO-THEO Ka tlasa mmuso oa bokoloni le kgethollo, ditshwanelo tsa dimilione tsa batho ba batsho ne di sa ananelwe le ho elwa hloko TSHIRELETSO YA DITOKELO mme ba hanelwa ditokelo tsa bona tsa TSA MOO MOTHO A DULANG mafatshe ao ba dutseng ho ona ka dilemo. Ha (SECURE TENURE) molao-theo o kena tshebetsong ka selemo sa Motho ona le tshireletso ya 1996, o lekile ho beha ditokelo tsa batho ba ditokelo tsa moo a dulang ha tlokotsing (vulnerable) kapele. Hona le karolo fela a tseba ka molao ho tse peli tsa bohlokwa tseo mola-theo wa naha sireletsa seo eleng sa hae, o buang ka tsona ka ditokelo tsa lefatshe/mobu lefatshe leo a le sebedisang le tshireletso ya batho ba dulang ho lona kahlanong le ho itshunyatshunya hoa batho ba bang (tenure security). Karolo (Section) ya 25(6) ya molao-theo e fana ka tokelo ya tshireletso ya kapa dik hamphani. lefatshe leo o dulang ho lona. Mme karolo eo ere: 25(6) Motho kapa setjhabana se ho tshwareng ha sona naha ho sa tsepamang ho ya ka molao ka lebaka la melao e ya maobeng e kgethollang ka mmala kapa ditlwaelo e lokela, jwalo ka ha e behetswe Molao wa Palamente, ekaba ka ho tshwara naha eo e sireleditsweng ka molao, kapa ka ho kgutlisetsa ho lekanang. Karolo ya 25(9) ya Molao-theo ere Palamente eka fetisa molao wa naha o tla kenya tshebetsong tokelo eo: 25(9) Palamente e tlameha ho phethisa molao oo ho lebisitsweng ho ona dikarolong tsa (6). Hona ho bolela hore ditokelo tsa batho tsa tsela eo ba phelang ka eona le tse sa ngolwang fatshe di sireleditswe ke Molao-Theo mme Palamente e tlameha ho fetisa molao ho tla eketsa le ho matlafatsa tshireletso ya ditokelo tsena (kapa e fana ka hore batho ba fumantshwe dihlapiso kapa ba buseletswe bakeng sa litokelo tsa bona). Batho ba phelang mo dinaheng selehae tsa pele ke bona ba amehileng haholo ke melao ya mobu le tlosoa ka mahahapa ke mmuso oa khethollo. Tsela eo ba leng tlokotsing ka eona le ho phela kahara bofuma le tlala e ekeditswe ke tsamaiso e bohloaswa ya mobu le lefatshe dipakeng tsa bona. Batho ba bangata ba hloka ditokomane tse pakang ditokelo tsa bona tsa mobu le lefatshe, le hore ba sireletswe moo marena le likgosi ba rekisang lefatshe, kapa ditumellano tsa botseteli lefatsheng la bona tse ba sieang ka thoko ha ba nkelwa ka dikgoka ditokelo tsa bona tsa mobu. MOLAO WA IPILRA Ka selemo sa 1996, Palamente e fetisitse molao wa nakwana wa ho sireletsa ditokelo tsa batho tsa lefatshe tse sa ngolwang fatshe (Interim Protection of Informal Land Rights Act eo re tla e bitsa IPILRA tokomaneng ena) ho fana ka tshepiso eo 1