Op 12 Maart het InVia as deel van die InVia Gesprekke by die US Woordfees 'n liturgiese reis van Leonard Cohen en Thomas Merton aangebied het. Weens die feit dat ons nie die regte besit vir Cohen se musiek nie, kan ons ongelukkig nie die opname van die belewenis self beskikbaar stel nie.
Dit was ’n paragraaf uit Volume 5 van sy joernale. Op 51, het Merton hospitaal toe gegaan vir ’n rugoperasie, en na byna ’n kwarteeu uit die wêreld, baie vinnig halsoorkop verlief geraak op die twintigjarige studenteverpleegster wat hom help versorg het. Die toergidsmonnik het hierdie deel uit die joernaal gelees tot die einde en nie gespring na ’n meer gepaste een nie. Asof alles tuisgehoort het in Merton se lewe en om te illustreer dat mens nie ontslae raak van jou skaduwees deur gewoon jou rug op hulle te draai nie.
Dit was ’n groot skok toe Cohen aan die einde van sy lewe beroof is deur sy bestuurder. En wat volg, een van die mees onwaarskynlike oorwinningsrondtes in die geskiedenis van musiek. Hy begin na jare weer toer en dit neem sy loopbaan na nuwe, byna ongekende hoogtes. Pico Iyer skryf oor hierdie vertonings vol vreugde en intensiteit van Cohen wat gehore wêreldwyd aangegryp het: “Is this cabaret or prayer-hall?”
Merton se lewe bereik reeds in sy vroeë twintigs breekpunt. Hoe hy sin probeer maak daarvan is uiteindelik binne die konteks van die Katolieke kerk. Hy word sterk in stilte genooi ná sy aansluiting by die Abbey of Gethsemani. Pico Iyer skryf oor Merton en sê:
In die tweede helfte van sy lewe gaan bly hy in ’n Zen–klooster in Kalifornië. Hy neem die naam Jikan aan, wat letterlik beteken: “die stilte tussen twee gedagtes.” Hy besoek ook op ‘n kol Gethsemani, die klooster van Merton, om respek aan hom te toon.
Om nêrens heen te gaan, soos Cohen dit beskryf het, was die groot avontuur wat sin maak van alles anders. Dis asof hy, ’n “gypsy boy” wat nooit wou stilsit binne die verwagtings wat mense gestel het nie, altyd geweet het dat dit is wanneer jy stil word, ophou beweeg, wat jy beweeg kan word op veel dieper wyses.
Die donker nag van die siel, so het beide Merton en Cohen geglo, kan jou die gawe van die lewe gee. Cohen was baie eerlik en het sy lewe gesing en gedig soos wat dit is. Die eerste helfte van sy lewe is hoofsaaklik toegewy aan wyn, vroue en musiek. En dan, die merkwaardige ommeswaai, of eerder die vermoë om te leer tuinmaak met al die kompos in sy lewenserf, soos in sy later jare:
Hoekom het mense dwarsoor die wêreld hulle gehaas na hierdie konserte deur ’n monnik in sy laat-sewentigs? Miskien omdat ons almal ’n diep hunkering het na ’n plek van vertroue, van geloof waar ons kan praat en luister met iets dieper as ons sosiale selwers en kan terugkeer na ’n plek van penetrerende, deurdringende intimiteit."
Leonard Cohen bly sing as ’n sondaar. Hy weier om sonde as ’n mislukking of ’n diskwalifikasie te beskryf. Hy hou aan skep met en uit sy empatie met ons geskapenheid, ons menslikheid.
Om een kosbare mensgeworde lewe te leef. Om te besef dat ons in hierdie lewe nie die wreedheid óf die genade verdien nie. Om toe te laat dat die Ware Self, waarvan Merton so dikwels geskryf het, ons rig. Om vas te hou aan ’n “verborge heelheid” onder alles, soos hy dit genoem het. Om te glo in ’n onverdeelde liefde wat meestal weggesteek word onder ons stoflikheid. Om toe te laat dat Die Hart ons gebroke harte onderrig.