Vier klassieke Amerikaanse padromans (en 'n prenteboek) - Interessant
Blue Highways, deur William Least Heat-Moon
In 1978 vertrek William Least Heat-Moon om Amerika via agterweë te omseil. Hy noem hulle 'blou snelweë', omdat agterpaaie en ander kleiner paaie blou in die atlas van die pad verskyn het. Hieruit spruit die naam van die verhaal van sy reis, en as 'n portret van die plek is dit wonderlik. Op pad ontmoet hy hanggliders en prostitute en boere en teken sy gesprekke met hulle woordeliks op. Die gevolglike boek, gepaardgaande met af en toe foto's, is aangenaam om te lees en na te dink.
Hy herhaal ons met ervarings wat ons selde andersins sou raaksien - hy kyk hoe maple stroop gemaak word en gaan visvang op 'n gewaagde kommersiële vissersboot op 'n wilde en skuimende see. Vir my was die een ding effens skarrelend - in 1978 kla William Least Heat-Moon oor die stygende gety van moderniteit wat die oorblyfsels van dinge wat eens mooi in die Amerikaanse landskap was, weggespoel het. Ons het dit al voorheen gehoor - miskien is dit 'n gesprek wat elke generasie voer.
The Wayward Bus, deur John Steinbeck
Om te bel The Wayward Bus 'n padroman, moet ons die woorde 'weg' en 'roman' letterlik opneem. Dit is eintlik 'n roman, en daar is 'n weg, maar die idee van lineêre beweging (wat volgens my inherent aan die uitdrukking "wegroman" voorkom) is ietwat afwesig. Steinbeck se oorspronklike opvatting van hierdie boek was in Spaans, en in Spaans het hy dit getiteld El Camion Vacilador. In Steinbeck se woorde: "Die woord vacilador, of die werkwoord vacilar, is ongelukkig nie vertaalbaar nie, en dit is 'n woord wat ons regtig in Engels nodig het om te wees vacilando beteken dat u na een of ander plek mik, maar u gee nie veel om of u daar aankom nie. Ons het nie so 'n woord in Engels nie. '
So is dit ook met The Wayward Bus - Natuurlik probeer dit uiteindelik êrens heen gaan, maar sy passasiers (en die stad Rebel Corners, Kalifornië, wat deur die bus gaan) is ietwat vas op hul plek. Daar gebeur baie min gedurende die tyd The Wayward Bus - dit is eerder 'n soort ontroerende portret van stilstaande lewens in Amerika van Steinbeck. Dit spreek vanself dat die Pulitzer-wenner en die Nobelpryswenner Steinbeck hierdie portret met vaardigheid, grasie en 'n vreemd vertroostende hartseer skryf.
Zen en die kuns van motorfietsonderhoud, deur Robert Pirsig
Die uiteensetting van Robert Pirsig van sy motorfietsreis met sy seun deur Amerika kan waarskynlik nie net deur die etiket 'road roman' beperk word nie. Hy neem ompad van hierdie oorkoepelende vertellingskursus om te praat oor geestesongesteldheid, oor filosofie, oor gesinsverhoudinge en, ja, oor hoe om die meganiese probleme van motorfietsonderhoud behoorlik te benader.
Uiteindelik is hierdie boek meer 'n filosofiese verhandeling teen die natuurskoon van 'n motorfietsreis as 'n roman. Alhoewel die verteller baie vurige idees het waarmee miskien min lesers ten volle sal saamstem, is sy rondlopers tog aangrypend. Ek het nie geweet dat jy die klank wat 'n motorfietsenjin maak gebruik om te bespreek wat dit beteken om 'n goeie lewe te leef nie, maar jy kan.
Ek het jare gelede 'n ou kopie van 'n baie goeie vriend gekry van 'n baie goeie vriend wat dit van iemand anders af gekry het, en dit na 'n ruk aan my boetie gegee. Dit is daardie soort boek.
On the Road, deur Jack Kerouac
Geen lys van Amerikaanse padromans sou volledig wees sonder Kerouac se beroemde werk om die VSA met Neal Cassady te kruis nie. Dit is baie gewild en uiters invloedryk op die vrystelling daarvan, en word steeds aangehaal as een van die toppunte van die Beat-literatuur en is sekerlik die moeite werd om alleen daarom te lees.
Ek moet egter hier eerlik wees: alhoewel ek liefgehad het Op pad Toe ek 15 was, het sy verhale van dwelms, seks en maniese dryfvere nie meer heeltemal met my geklink nie. Kerouac brul oor die vryheid van 'n wye horison, maar het uiteindelik geen idee wat om daarmee te doen nie, en daarom het ek sedert my tienerjare nog nie regtig teruggekeer na hierdie boek nie. Vir my was die spyker in sy kis die verfilming van 'n gelyknamige filmversperringsfilm met daardie meisie uit Twilight in die enigste vroulike rol.
A Period of Juvenile Prosperity, deur Mike Brodie
'N Tydperk van welvaart in die jeug is nie 'n roman nie en is ook nie 'n klassieke nie, maar dit is beslis Amerikaans. Dit is 'n versameling foto's van ene Mike Brodie, wat een keer as tiener 'n trein opgespring het om sy vriend, twee state, te besoek. Die trein het verkeerd geloop en daarom het hy Amerika via die spoor begin kruis. Op pad haal hy 'n ou Polaroid-kamera en die bynaam Polaroid Kidd op en neem honderde foto's van spoorweë en vuil kinders.
Tien jaar later sit hy sy spoorwegatlas weg en werk as dieselwerktuigkundige, maar hierdie argief van foto's is die resultaat. Vuil jeans, vragmotors, ondergaande sononder - die Amerikaanse droom wat hierdie foto's toon, is wel bekend, maar hulle wys dit op 'n manier wat bedelaars ewewydig is. (Koop gerus hierdie boek vir my vir Kersfees.)