‘Afrikaners’ het nie net na wit Afrikaanssprekendes verwysJager Afrikaner - een van die eerste Afrikaners Christo van der Rheede reageer op Piet le Roux se bydrae, Afrikaanses is dood. En Afrikaners dan? Tim du Plessis is reg dat die term Afrikaanses ‘n stille dood gesterf het en om ‘n paar redes. Dit is taalkundig verkeerd om ‘n kultuurgroep wat dieselfde taal praat en dieselfde kulturele praktyke in gemeen het as ‘Afrikaanses’ te beskryf. Ons praat van ‘n Afrikaanse boek of Afrikaanse resep. In dié verband word die woord as ‘n byvoeglike naamwoord gebruik en om dit dan te omvorm in ‘n Versamelnaam of Naamwoord kom neer op die verkragting van basiese taalreëls. Geen wonder die benaming kon die toets van die tyd deurstaan nie. Deur die woord ‘Afrikaanses’ voor te hou as ‘n alternatief vir die term ‘Afrikaner’ het ook nie die term ‘Afrikaner” van die bagasie waarmee dit gedurende die 19de eeu opgesaal is, gesuiwer nie. Geen wonder die term ‘Afrikaner’ spook nog steeds by ons nie. En die rede, dit was nog nooit ‘n term wat eksklusief verwys het na wit Afrikaanssprekendes nie. Dit is soos mense van gemengde afkoms wat in die sewentiende eeu aan die Kaap gebore is, na hulself verwys het. In die Bo-Kaap waar mense van gemengde afkoms hulself gevestig het, het hulle na hulself verwys as ‘Africanders’. Hulle het dit ook gebruik om hulself te onderskei van die koloniste en die inheemse Khoisan. Hendrik Bibaut se uitlating voor ‘n Hollandse magistraat in 1707 dat hy ‘n Afrikaner is in reaksie op die vonnislegging vir wangedrag in die strate van Stellenbosch, bevestig dit. Hy was die produk van ‘n vader van Franse en ‘n moeder van slaweafkoms en kon nie meer met ‘n Nederlandse identiteit assosieer nie. Gevolglik het hy die Nederlandse houvas op die Kaapse kultuurlewe begin teenstaan. So ook het baie van die gemengde Khoi en slawe gemeenskappe wat in die vroeë 1700’s begin het om die juk van die Nederlandse houvas af te skud, na hulself verwys as Afrikaners. In die Tulbach-omgewing was daar ‘n groot groep onder leiding van Oude-Ram Afrikaner. Konflik tussen hulle en die koloniale heersers het tot ‘n uittog gelei, waarna hulle hulself in die Gariebdistrik gaan vestig het. Geen wonder nie die van Afrikaner kom veral vandag in die bruin gemeenskap voor nie. Baie is afstammelinge van Oude-Ram Afrikaner. Die eerste politieke groepering wat in die laat 1800’s in die bruin gemeenskap beslag gekry het, het hulself ook beskryf as die Kimberley Afrikaner Liga. Dis eers in die vroeë 20ste eeu dat die term Afrikaner deur wit Afrikaanssprekende nasionaliste toenemend verpolitiseer is en hulle dit begin benut het om eksklusief na wit Afrikaanssprekendes te verwys. In die proses is mense van gemengde afkoms nie net vervreem van die term Afrikaner nie, maar hulle is polities geneutraliseer en boonop geklassifiseer as kleurlinge. Geen wonder dat hierdie term net soos Afrikaanses vandag verpes word deur bruin mense en daarom ook ‘n stille dood gesterf het. Die term Afrikaner verwys dus histories na mense van gemengde afkoms wat hier aan die Kaap gebore is en wat geradbraakte Nederlands gepraat het. Van hulle nasate is deur Apartheidswetgewing as blank geklassifiseer en van hulle is as kleurling geklassifiseer. Wat ‘n onreg! Ter afsluiting: Tim du Plessis is dus reg as hy sê dat ‘almal wat wil wees en sodanig aan hulself dink’ is Afrikaners. Die geskiedenis bevestig dit. Óf dit in die hede en die toekoms dit wel so is en sal wees, sal afhang van die mate waartoe bruin en wit Afrikaanssprekendes die wig wat deur Apartheid veroorsaak is en seer van die verlede sal oorkom. Hef aan lê nog voor. Lees ook Maretha Maartens en Isak Burger se reaksie.