BRANDPUNT | Conrad Brand kyk na ons Skilpad op die 100 mees bedrygte spesies lys 'Priceless or Worthless'
Suurpootjie, Geometric Tortuse (in Engels) of volgens sy wetenskaplike naam Psammobates geometricus sal voor 2020 heeltemal uitgewis wees as daar nie iets drasties gedoen word om diÃ© spesie te red nie. Ou suurpootjie maak deel van ‘n lys, genoemd ‘Priceless or Worthless’, van 100 krities bedrygde spesies wat op 9 September 2012 voor die WÃªreld Bewarings Kongres in China voorgelÃª is deur 8000 pleitende wetenskaplikes. Volgens hulle is diÃ© 100 spesies, van 48 verskillende lande, eerste in lyn om heeltemal te verdwyn as niks gedoen word om hulle te beskerm nie.
Ons leer die volgende van CapeNature:
Die konvekse-vormige dop van die suurpootjie is in ‘n helder geel ster patroon op ‘n swart agtergrond en ‘n soortgelyke, maar valer,minder-gedefinieerde patroon op die onderkant. Dit is oppervlakkig baie soortgelyk aan die meer algemene en wydverspreide tent skilpad, maar verskil van dit in die sin dat, in die suurpootjie, die skilde hoÃ«r is as wat hulle wyd is en daar is ook geen boud vratjies op die agterkant van die agterbene nie. Die voorste bene is bedek met ongelyke-grootte skubbe en die voorpote het vyf tone, met vier tone agter. Daar is ook ‘n merkbare verskil in grootte tussen die manlike (gemiddeld 100 mm) en vrouelike spesies. (gemiddeld 125 mm).
Die suurpootjie kom slegs in die laagliggende renosterveld struikgewas gebiede van die Swartland, Bo-Breede River Vallei en Ceres Vallei voor, waar koring en wyn-boerdery sowel as stedelike ontwikkeling gelei het tot die vernietiging van meer as 90% van sy habitat. Die suur, voedingstof-arme grond ondersteun ‘n lae struik plantegroei, insluitende restio’s, geofiete en grasse. Tipiese suurpootjie habitat bestaan â€‹â€‹uit skalie renosterveld en fynbos plantegroei.
1) Stedelike en landbou-uitbreiding (koring, ander gewasverbouing en wingerde) bedreig die oorblywende habitat.
2) Ernstige fragmentasie van die oorblywende habitat plaas druk op klein en geÃ¯soleerde getalle.
3) Uitheemse plantegroei en diere, soos wilde varke, lei tot verdere agteruitgang van hul natuurlike habitat.
4) Gereelde veldbrande is ‘n direkte bedreiging tot hul bestand.
5) Die stropery van skilpaaie uit hul habitat bly ‘n baie groot bydreande faktor.
Dit is natuurlik nie die enigste Afrika spesie op die lys nie, maar die klokkie lui toe mos by my. Dit het my drie hare weer laat roggop staan en onmiddelik laat terugdink aan die berigte wat einde Februarie/Maart, Suid-Afrikaanse nuusblaaie bereik het. Die berigte het met kommer ‘n nuwe neiging in die Weskaap verkondig. Skilpaaie word nie net deur bergbrande, nuwe ontwikkelings en droogtes uitgewis nie, maar diÃ© wat oorleef word nou as gesogte eetding beskou, veral deur ons nuwe landgenote die Chinese. Volgens die Rapport is plaaslike mense glo met streepsakke voorsien en word tussen R50 tot R100 per skilpad betaal. Weerloos is hordes so opgetel en in ‘n sak gegooi om later die aand op ‘n eksotiese menu te verskyn as ‘n spesialis dis. Maar vingers kan ons nie wys nie, want in 2003 is 6 Suid Afrikaners tot gemeenskapsdiens gevonnis nadat hulle 29 inheemse skilpaaie vir portjiekos gevat het. Dit maak my siek man!
Skilpaaie is van die oudste diere op die planeet, hulle het vir eeue oorleef, moes aanpas, maar een ding is hul steeds weerloos teen, en dit is die mens. Wel gedaan! Mooi so man! So gaan wys vir jou kind eendag, in ‘n boek, hoe ‘n skilpad gelyk HET en as hy vra, maar waar is hulle nou Pappa? Dan ken jy die antwoord, vertel hom dan sommer ook waarom ‘n skilpad pieppie as jy hom optel. Want hy’s bang.
Onthou net, as hy weg is, is hy weg! Suurpootjie of te nie!