Die Staatsdienskommissie is ingevolge artikel 196 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, tot stand gebring. Dit is die enigste instelling wat ingevolge Hoofstuk 10 van die Grondwet ingestel is. Die Grondwet bepaal dat daar 'n enkele Staatsdienskommissie vir die Republiek van Suid-Afrika is, bestaande uit 14 lede, waarvan vyf op aanbeveling van die Nasionale Vergadering aangestel is. Een lid word uit elk van die nege provinsies aangestel nadat hulle deur die Premier van die provinsie genomineer is, op aanbeveling van 'n komitee van die Provinsiale Wetgewer. Daar word na die lede as Kommissarisse verwys. Al die Kommissarisse word deur die President aangestel. Die vyf Kommissarisse wat op aanbeveling van die Nasionale Vergadering aangestel word, is by die Hoofkantoor gebaseer, terwyl die oorblywende lede in hul onderskeie provinsies gebaseer is. Die prosedure vir die aanstelling van Kommissarisse val onder die Wet op die Staatsdienskommissie, 1997 (Wet No. 46 van 1997), wat voorsiening maak vir die regulering van die Staatsdienskommissie en sake wat daarmee verband hou. Ingevolge die Wet word 'n Kommissaris vir 'n termyn van vyf jaar aangestel, en is sy termyn vir slegs een addisionele termyn hernubaar. Die Kommissie word gelei deur 'n Voorsitter wat deur die President uit die genomineerde Kommissarisse aangestel word.
Die Staatsdienskommissie is teenoor die Nasionale Vergadering verantwoordingspligtig en moet jaarliks aan die Nasionale Vergadering verslag doen. Die Kommissie moet ook aan die Wetgewer van die betrokke provinsie verslag doen oor sy aktiwiteite in elke provinsie.
Die President het die eerste lede van die Staatsdienskommissie met ingang 1 Januarie 1999 aangestel. Die aanvang van die Staatsdienskommissie se formele bedrywighede is egter tot 1 Julie 1999 uitgestel, as gevolg van regsprobleme rondom sekere aspekte van die Wysigingswet op Staatsdienswetgewing, 1997 (Wet No. 47 van 1997).
Die Staatsdienskommissie word ondersteun deur die Kantoor van die Staatsdienskommissie, met sy hoofkantoor in Pretoria en streekkantore in elke provinsie. 'n Direkteur-generaal, wat ook die Rekenpligtige Beampte is, staan aan die hoof van die Kantoor van die Staatsdienskommissie. Die personeel van die Kantoor van die Staatsdienskommissie word ingevolge die Staatsdienswet van 1994 aangestel.
Die Staatsdienskommissie is 'n onafhanklike en onpartydige liggaam wat deur die Grondwet van Suid-Afrika, 1996, ingestel is om uitnemendheid in bestuur binne die Staatsdiens te bevorder deur 'n beroeps- en etiese omgewing te bevorder en deur waarde tot 'n openbare administrasie toe te voeg wat aanspreeklik, billik, voordelig, doeltreffend, vry van korrupsie en ontvanklik vir die behoeftes van die mense van Suid-Afrika is.
Die doel van die Staatsdienskommissie is om die Staatsdiens se demokratiese beginsels en waardes wat in die Grondwet verskans is, te bevorder deur ondersoek in te stel na openbare administrasie, dit te monitor, te evalueer, te kommunikeer en daaroor verslag te doen. Deur middel van navorsingsprosesse sal dit die bevordering van uitnemendheid in staatsbestuur en die lewering van bekostigbare en volhoubare dienste van hoë gehalte verseker.
Die Staatsdienskommissie ontleen sy mandaat aan artikels 195 en 196 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996. Artikel 195 is 'n uiteensetting van die waardes en beginsels wat openbare administrasie beheers, en wat deur die Staatsdienskommissie bevorder moet word.
i. 'n verteenwoordigende openbare administrasie met indiensnemings- en personeelbestuurspraktyke wat gebaseer is op vermoë, objektiwiteit, billikheid en die behoefte om die wanbalanse van die verlede reg te stel.
nasionale en provinsiale staatsorgane van raad te dien oor personeelpraktyke in die Staatsdiens, met inbegrip van dié met betrekking tot werwing, aanstelling, oorplasing, uitdienstreding en ander aspekte van die loopbane van werknemers in die Staatsdiens.
Die werk van die Staatsdienskommissie is rondom ses sleutelprestasieareas gestruktureer, naamlik: Leierskap en Mensehulpbronoorsigte; Verbetering van Arbeidsverhoudinge; Monitering van Staatsbestuur; Dienslewering en Gehalteversekering; Ondersoeke na Openbare Administrasie en Beroepsetiek.
Dr. Ralph Mgijima is tot en met September 2009 die Voorsitter van die Staatsdienskommissie. Ingevolge die Staatsdienswet (Proklamasie 103 van 1994) is die Voorsitter ook die Uitvoerende Gesag.
Mnr. Mashwahle Diphofa is die waarnemende Direkteur-generaal van die Kantoor van die Staatsdienskommissie. Ingevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999), is die Direkteur-generaal ook die waarnemende Rekenpligtige Beampte.
Die Staatsdienskommissie ontwikkel sy Diensleweringsbevorderingsplan (DLVP) op 'n jaarlikse grondslag. Die DLVP dien as 'n raamwerk om belanghebbendes in te lig oor die diensleweringstandaarde van die Staatsdienskommissie. Die volgende tabel weerspieël die komponente van die DLVP, asook vordering wat gemaak is met die implementering van die plan gedurende die 2008/09 finansiële jaar.
Die Staatsdienskommissie het 654 griewe ontvang. Van hierdie griewe, is 281 (43%) sake egter na departemente terugverwys as gevolg van nienakoming van die Griewereëls. 191 sake is aan die einde van die finansiële jaar gefinaliseer. In 105 gevalle het die gegriefde werknemers hulle griewe teruggetrek voordat dit gefinaliseer kon word.
100 lessenaaroudits is afgehandel en 11 volskaalse ondersoeke was aan die gang.
208 klagtes wat met dienslewering verband hou, is gedurende die finansiële jaar deur die Nasionale Teenkorrupsie-blitslyn (NTKB) ontvang.
'n Feiteblad oor Klagtes wat by die Staatsdienskommissie Aanhanging gemaak is, 'n Verslag oor die Bestuur van Aansoekers met 'n Kriminele Rekord en 'n Verslag oor Finansiële Wangedrag vir die 2007/08 Finansiële Jaar, is gefinaliseer.
Die Staatsdienskommissie het sekretariële dienste aan die NTKF gelewer.
Twee evaluerings oor die implementering van die Batho Pele-beginsels van Inligting en Hoflikheid is gedoen.
n Totaal van 12 nasionale en 15 provinsiale Hoofde van Departemente is vir die 2007/08-prestasiesiklus geëvalueer.
Vakante poste is betyds gevul. Daar is 'n merkbare toename in die vul van poste op SBD-vlak. Die getal vroulike werknemers het van 116 in Maart 2008 tot 118 in Maart 2009 toegeneem, en vroue verteenwoordig 43% van die totale diensstaat van SBD-lede.
Verslae wat in die Parlement en Provinsiale Wetgewers ter tafel gelê is, word ook op die webwerf www.gov.
Die Staatsdiensregulasies vereis dat die DLVP jaarliks hersien moet word. Die jaarlikse oorsig verseker dat die Staatsdienskommissie voortdurend sy dienslewering verbeter. Ingevolge Tesourieregulasies word daar van die Rekenpligtige Beampte van 'n instelling vereis om 'n strategiese plan vir die tydperk van die komende Mediumtermyn-bestedingsraamwerk (MTBR) voor te berei. Die Staatsdienskommissie se Mediumtermyn- Strategiese Plan (MTSP) rig die werk van die Staatsdienskommissie en dien as 'n basis vir 'n beoordeling van sy prestasie deur belanghebbendes oor die MTBR-tydperk. Die MTSP vir die 2009/10 tot 2011/12 tydperke verskaf inligting oor die werk wat die Staatsdienskommissie beplan om in die toekoms aan te pak.
Die DLVP vir die 2009/10 finansiële tydperk en die MTSP vir die 2009/10 tot 2011/12 tydperke is albei op die Staatsdienskommissie se webwerf, www.psc.gov.za, beskikbaar. Afskrifte kan ook aangevra word van die Direkteur: Kommunikasie en Inligtingsdienste, mnr. Humphrey Ramafoko. Sy kontakbesonderhede is: Tel.: 012 352 1196, E-pos: humphreyr@opsc.gov.za.
Die Staatsdienskommissie het 'n diensstaat van 248, wat Kommissarisse insluit. 'n Totaal van 222 poste is gevul.
Sommige van ons personeellede is bedrewe in twee of meer van die elf amptelike tale van Suid-Afrika, naamlik Afrikaans, Engels, isiNdebele, isiSwati, isiXhosa, isiZulu, Sepedi, Sesotho, Setswana, Tshivenda, en Xitsonga.
Me. Bontle Lerumo
Alle verslae wat deur die Staatsdienskommissie gepubliseer word, is beskikbaar op die webwerf, www.psc.gov.za. Die verslae is ook beskikbaar by die Staatsdienskommissie se hoofkantoor en streekkantore.
Voorsitter: Dr. Ralph Mgijima Sanlam Goue Akker-gebou
Waarnemende Direkteur-generaal: Mnr. Mashwahle Diphofa 21ste Verdieping
Kommissaris: Mnr. S Mafanya Kommissaris: Dr. RR Mgijima
Streekdirekteur: Mnr. LB Mgengo Streekdirekteur: Mnr. TJ Matlhare
Faks: 043 642 1371 Tel.
Kommissaris: Mnr. P Helepi Kommissaris: Vakant
Streekdirekteur: Me. MS Santho Streekdirekteur: Me. C Julie
Tel.: 051 448 8696 Tel.
Streekdirekteur: Me. KG Seabelo Streekdirekteur: Mnr. MM Chale
Tel.: 018 384 1000 Tel.
Kommissaris: Mnr. DS Mkhwanazi Kommissaris: Me. PM Tengeni
Streekdirekteur: Mnr. SW Mnisi Streekdirekteur: Mnr. BFM Khonjwayo
Tel.: 013 755 4070 Tel.
Kommissaris: Mnr. K Mathews
Streekdirekteur: Mnr. J Malan