Byline: Ditaba tsena di tswa ho molemi ya seng a beile meja fatshe
Ka mora ho jala kgweding ya Mphalane ho isa mahareng a Tshitwe, e leng nako ya ho jala, mabatowa a mangata a tlhahiso ya poone a ile a fumana pula e ngata kgafetsa. Mapolasing a mangata, maemo a mongobo a sitisitse taolo e ntle ya mahola ka metjhine pakeng tsa mela nakong yohle ya sehla.
Balemi ba sa kang ba laola mahola ka dikhemikhale, mme ba sa ka ba fafatsa pele dimela di hlaha mobung kapa ba sitilweng ho sebedisa dikhemikhale ha dimela di se di hlahile, ba ka nna ba shebana le bothata bo boholo ba mahola sehleng sena se tlang. Dimela tsa mahola tse kgonang ho etsa peo di qetella di entse dimilione tsa peo tseo e ka bang di se di hasantswe masimong pele ho sehla sena se tlang sa tlhahiso, sa lehlabula.
Balemi ba phetholang hanyane le bona ba kopane le bothata ba ho laola mahola masimong haeba sesebediswa se sa ka sa sebediswa ho fafatsa lenaneong le rerilweng la ho laola mahola pele ho/kapa nakong ya ho jala. Ka hoo, ho bohlokwa haholo ho hlahloba masimo a ilo jalwa e le hore paterone ya ho phatlalla ha mahola a tshwenyang e ka hlokomelwa. Lenaneo le nepahetseng la dikhemikhale le la ho fafatsa, hammoho le mothusi kapa moeletsi wa tsa taolo ya mahola, jwale le ka rerwa hantle.
Ho ya ka maemo a mongobo a leng teng, hammoho le pula e seng e nele kgweding ya Phato, ho a bonahala hore maemo ana a mongobo a tla sitisa hape ho lemellwa ha mahola ka metjhine hammoho le taolo ya hao ya mahola ka ho fafatsa selemong sena. Ka hoo, kgothaletso ke hore haeba o nnile wa sebedisa feela mokgwa wa taolo ya mahola ka metjhine, o ke o nahane ho etsa qeto ya ho reka sefafatsi se lokelang.
Mefuta e mengata ya difafatsi tse lokelang ho hokahanngwa diterekereng tsa hao, ho kenyeleditswe ditanka tsa dilithara tse 600 le tse 1 000 le difafatsi tse telele (booms) tsa ho tloha dimithareng tse 12 ho isa ho tse 16, e a fumaneha mebarakeng ya selehae. Diyunite tsa ditanka tsa dilithara tse 1 000 di tshwanetse ho sebediswa feela diterekereng tse nang le bokgoni ba ntlha-tharo ba ho phahamisa ba ditone tse 1, 5 kapa ho feta moo.
Diyunite tse etswang hona naheng ena di hlodisana ka ditheko, mme dikarolwana tsa tsona tse ka rekwang (spares) di fumaneha ha bonolo nakong ya sehla. Ha o reka yunite e tswang ka ntle ho naha ya rona, etsa bonnete hore morekisi wa yona o o fa tiisetso ya hore dipompo kapa diaphramo tsa dipompo di a fumaneha, mme o dule o ena le mefuta e fapaneng ya melongwana ya difafatsi (spray nozzles). Tshebediso ka nngwe e hloka melongwana e ikgethileng, e nang le dipaterone tse fapaneng tsa ho fafatsa le masobana a fapaneng. Di-setting tsa kgatello mabapi le molongwana ka mong di bohlokwa haholo ho tiisa hore ho fihlellwa boholo bo nepahetseng ba marothodi tshebetsong e itseng hore dibolayalehola di kgone ho etsa mosebetsi o phethahetseng.
Haeba o kgona ho reka yunite e hoketsweng tereilareng, hona ho na le melemo e itseng ho feta ya yunite ya hydraulike ya ntlha-tharo. Ho fela ha diparete (parts) ho a emisa, mme terekere le sefafatsi di sebedisana mmoho ka ho lekana, e leng se tlisang tshebetso e ntle le phokotseho ya ho teteana ha mobu. Diyunite tsa dilithara tse 2 000 le tsona di etsa hore boholo ba masimo bo kgone ho fafatswa pele tanka e boela e tlatswa hape ka motswako. Dula o hopola hore ho bonolo hakaakang ha o lokela ho arohanya lebidi ka tshwanelo yuniteng e hoketsweng tereilareng, e tshwanetseng ho hokahana le terekere hore plantere e kgone ho arohanya mela, le ka moo dikonopo di ka fihlellwang ha bonolo motho a ntse a ituletse setulong.
Metsi a manyane a ka sebediswang motswakong wa tanka e ka ba dilithara tse 200 hekthara ka nngwe ho tiisa hore ho fafatswa mobu ka tshwanelo. Tanka ya dintlha tse tharo e nkang dilithara tse 600 e tla sebediswa dihekthareng tse tharo pele e tlatswa hape ka metsi le metswako.
Ha o rera ho fafatsa, nahana ka boholo ba sebaka se ilo fafatswa, nako, boteng le phumano ya metsi a lokelang, palo ya diterekere le disebediswa tse ding tsa temo, ho kenyeleditswe tereilara e ka tshwarang dilithara tse 5 000. Keletso hape ke hore tereilara e tsamaisang metsi e be le pompo e ka kgonang ho tshwara metsi a mangata hore tanka ya dintlha tse tharo kapa tanka ya tereilara e ka tlatswa kapele.
Ho rerwa hantle le tlhokomelo ya disebediswa kaofela ho tshwanela ho etswa ka hloko e le ho fokotsa mathata a ka bang teng masimong nakong ya ho jala. Temo ya sejwalejwale e molemo e ke ke ya eba teng ntle le tsebo e ntle ya taolo ya mahola ka dikhemikhale le tshebediso e tswileng matsoho ya tsona ka sefafatsi se nepahetseng. Ka mehla sebedisa moeletsi/morekisi ya nang le tsebo ho o thusa mererong ya hao le tshebedisong ya dibolayalehola le dibolayakokwanyana.
Haeba o se na diterekere tse lekaneng kapa tjhelete e ka o thusang, nahana taba ya ho sebedisa motho wa rakonteraka ya nang le sefafatsi se seholwanyane. Ditefello tse batlwang ke bona di pakeng tsa R65 le R100 hekthara ka nngwe le diesel. Sebaka se sengata masimong se ka sebetswa motsheare le bosiu ka thuso ya mekgwa ya GPS. Le ha ho le jwalo, etsa bonnete pele o kena ditumellanong dife kapa dife hore na rakonteraka o tla kgona ho fihla ka nako ha a hlokahala, le hore lona ka bobedi na le tseba sesebediswa se tla sebediswa, le hore se tla tswa ho mang. Borakonteraka ba bang ha ba na diteraka tsa bona kapa ditanka tse hoketsweng tereilareng. Haeba o se na metsi a mangata a hlokwang ke sefafatsi sa rakonteraka, tahlehelo ya nako le ya mosebetsi e tla baka dikgohlano tse sa hlokahaleng le ho le siya le tsielehile ka bobedi ba lona.
Ditjeo tsa ho iphumanela disebediswa tseo e leng tsa hao hammoho le bokgoni ba ho fafatsa ka bowena ha ho hlokahala hekthara ka nngwe, ke dintho tse tshwanetseng ho bapiswa le ditjeo kaofela tsa ho fafatsa ha mosebetsi oo o tshwanetse ho etswa kaofela ke rakonteraka. Molemo o mong wa tlatsetso ke hore bongata ba borakonteraka ke batho ba tsebang haholo ka dikhemikhale le metswako e lokelang ho sebediswa, kapa ba tsebanang haholo le ditsebi tsa disebediswa tse kang dibolayalehola.
Ho molemong wa hao hore ka dinako tsohle o hlokomele ha ho etswa mosebetsi wa ho fafatsa. Hape keletso ke ho buisana le dikhamphane tse ngata tsa dikhemikhale ho bapisa ditjeo tsa dikhemikhale hekthara ka nngwe, le ho lekola boemo ba tshebeletso eo o tla e fumana. Hopola hore morekisi e mong le e mong wa dikhemikhale o tshwere ka thata nakong ya sehla, mme a ka nna a sitwa ho ba le nako e ntle ya hao mabapi le thuso mabapi le metswako ya dikhemikhale tsa tanka le dinolofatsi hammoho le ho shebana le sekgahla sa tshebediso ya metswako. Ntle le tsebo, le hoja motho a ikemiseditse ho etsa dintho ka morero o motle, a ka nna a fokotsa kapa a eketsa dikhemikhale ho feta tekano e nepahetseng.