Nuuskommentaar: SA op randjie van waterskeidingPres. Jacob Zuma. Foto: Themba Mtshali, KZN-premierskantoor Die dood van die struggle-veteraan, Ahmed Kathrada, het soos Maroela voorspel het, verhinder dat pres. Jacob Zuma sy beoogde planne, met veral minister Pravin Gordhan, gister al kon uitvoer. Sover is daar soveel onafhanklike bronne wat aandui dat Zuma hier en daar laat val het dat hy Gordhan gaan afdank, dat dit as feit aanvaar kan word. Van die bronne was egter duidelik ook draers van fopnuus. Gister moes Zuma sien hoe die hooggeregshof sy aansoek, om as belanghebbende tot die saak tussen Gordhan en die Guptas toegelaat te word, in die stof byt. Daarteenoor het die Guptas se aansoek, dat Gorhan persoonlik ŉ party tot die saak moet wees en nie deur ŉ staatsadvokaat verteenwoordig moet word nie, ook in die stof gebyt. Indien Zuma die feit wou gebruik dat hy en sy minister opponerende partye in die saak sou wees, wat onhoudbaar binne kabinetsverband sou wees en Gordhan daarom “vir eers” moet trustaan, het dus ook in die stof gebyt. As Zuma, teen wil en dank, iets moes geleer het, is dat hy versigtig moet wees om sy presidensiële magte op ŉ minister van finansies uit te oefen, soos met Nenegate en die blote terugroep van Gordhan van ŉ oorsese beleggerstoer, is dat hy baie goeie rede moet hê om dit te kan doen. Heel “toevallig” het die SA Inkomstediens gister in die parlement ontken dat die diens R30 miljard minder as sy teikenbedrag in die vorige boekjaar kon insamel, soos wat Gordhan in sy begrotingsrede te kenne gegee het. Die ontkenning kom van Tom Monyane, kommissaris van die Inkomstediens – ŉ Zuma-aanstelling wat gladnie met Gordhan oor die weg kom nie. Monyane boesem egter veel minder openbare vertroue in as Gordhan. En die vraag staan steeds – wie moes die minister oor die juiste bedrag, wat tekort skiet, ingelig het? Is Gordhan nie in die proses “opgestel” nie? En Monyane het vir sy eie omstredenheid gesorg, soos die buitensporige wyse waarop ŉ egpaar vergoed sou gewees het. En net om sout in die wonde te vryf, het Kathrada se familie versoek dat Zuma nie vandag se begrafnis bywoon nie. Dit is immers bekend dat Kathrada nie ooghare vir Zuma gehad het nie. Intussen het verskeie analiste tot die gevolgtrekking gekom dat Zuma besig is om sy gesag met verskerpte verbetenheid te laat geld. Die president het ingevolge die grondwet ongehoorde magte vergeleke met soortgelyke grondwette. Daar is ook berig dat Zuma (weer) die dienste bekom het van ŉ beeldpoetser-firma. Dié peperduur firma van Londen word glo deur die Guptas gefinansier. Daar was inderdaad ŉ SAUK TV-insetsel waar Zuma besoek gebring het aan ŉ lyer van die oumenssiekte, progeria. Om die SAUK so in te span, vereis uiteraard dat die beeldpoetsers, via die president, ŉ stewige greep op die SAUK se besluitnemers moet hê. Maar die stiksienigheid, om minister Faith Muthambi nie die trekpas te gee nie, doen waarskynlik meer skade aan Zuma se beeld as dit wat die beeldpoetsers positief kan vermag. Zuma probeer ook nou om sy stukkie EFF-beleid, om grond sonder vergoeding te onteien, aan die ANC se leierskap te verkoop. Intussen het die minister van grondhervorming, Gugile Nkwinti, wat nog voor die president die saak begin bemark het, hieroor begin water trap. Trouens, dit skep die indruk dat Nkwinti hom by die anti-Zuma-groep in die ANC probeer skaar. Vir die ANC se Groot Ses moet dit so duidelik soos daglig wees dat Zuma besig is om nie net die ANC te verswak nie, maar die land skade berokken. Daarom is die nuus wat deur Gupta-TV gedra is, dat Zuma sy voorneme om Gordhan af te dank in die groot ses bespreek en hul steun daarvoor gekry het, waarskynlik ook fopnuus. Die media kon immers geen bevestiging hiervoor by die Groot Ses kry nie. Die kaartehuis wat gebou is om Gordhan so gou as moontlik “met goeie rede” af te dank, het skouspelagtig ineen getuimel. Die feit dat hy skynbaar onwelkom is as rolspeler by die Kathrada-begrafnis, stel hom ook as nog verder verwyder van die Mandela-nalatenskap as wat reeds die geval was. Kathrada was vir ŉ groot deel van sy lewe ŉ hegte vriend en adviseur van Mandela. Hy was voorts ŉ groot gees in die #ZumaMustFall-veldtog. Dit sal ook nie verbasend wees as die beeldpoetsers Zuma geadviseer het om juis nou op te tree terwyl die kollig so sterk op Helen Zille, die Wes-Kaapse premier, val nie. Die ANC probeer hierdie yster smee solank dit warm is, wat onder meer behels dat minder swart mense van die ANC na die DA sal oorloop wanneer Zuma omstredenhede aanvang. Die saak het egter uitgerek geraak en dis moontlik dat Zuma die “window of opportunity” verpas het. Geoordeel aan mediaberigte, is die appèlsaak waarin die Kovsies die taalstryd teen AfriForum en Solidariteit gewen het, ŉ bevestiging dat veel dieper as die grondwet alleen gedelf sal moet word om minderheidsregte in Suid-Afrika sinvol gevestig te kry. Op die berigte se inhoud geoordeel, is ŉ oproerige groep se weiering om ŉ minderheid se grondwetlike regte te erken en daarom moeilikheid gaan maak, genoeg rede om die grondwetlike regte te laat sneuwel. So klink dit asof dit ŉ suiwer politieke uitspraak was. ŉ Deeglike bestudering van die uitspraak sal egter aan die lig bring of dit wel so sou wees. Intussen dra die uitspraak by tot die gevoel van vervreemding van ŉ land met ŉ vreemder as die werklikheid president, wat nou skynbaar ook sy hakke inslaan en sy gesag behoorlik wil laat geld.