Ramaphosa wil praat oor pensioenfondsbates en die ekonomiePres. Cyril Ramaphosa (Foto: Elmond Jiyane/GCIS) Pres. Cyril Ramaphosa het aanvanklik Donderdagaand in die parlement eers weggeskram van vrae oor of hy voorgeskrewe bates vir pensioenfondse ondersteun. Hy het tog later gesê die pensioenbedryf en sy rolspelers sal aan ŉ nasionale gesprek moet deelneem oor hoe die pensioenfondsbates aangewend kan word om die plaaslike ekonomie te ondersteun. Hy het gereageer op ŉ vraag van Mmusi Maimane, leier van die DA, oor of die ANC planne het om pensioenfondse te dwing om in staatsprojekte te belê. “Ons finansiële bronne is uitgeput en Suid-Afrika se ontwikkelingsbehoeftes is enorm. Ons moet oor voorgeskrewe bates praat omdat ons moet kyk hoe ons verskillende hulpbronne in die land kan benut om doelgerigte groei te kry,” het hy gesê. Volgens Ramaphosa word pensioenfondse in verskeie ander ontwikkelende lande aangewend om hulle ontwikkelingsdoelwitte vir infrastruktuur te bereik en dit lewer gewoonlik ook ŉ goeie opbrengs vir dié fondse. Hy het bygevoeg dat Cosatu, ŉ ANC-bondgenoot, reeds so ŉ beleid ondersteun. Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIVR) het in ŉ mediaverklaring gesê Ramaphosa se uitlatings wys dat voorgeskrewe bates vir dié fondse ŉ prioriteit van regeringsbeleid bly. David Jantjies, tussentydse ondervoorsitter van die Civil Servants Pension Redress Movement (CSPRM), het Donderdag gesê die ANC-regering het geen wetlike mag of morele grond om staatspensioenfondse te gryp om staatsinstellings soos Eskom of die SAL uit hulle finansiële moeras te red nie. Jantjies het dit ook duidelik gemaak dat dié nuutgestigte organisasie geen steen onaangeroer sal laat om te verhoed dat sy lede verder in trauma en onsekerheid oor hul pensioengeld lewe nie. “Hierdie geld in die staatsdienspensioenfonds behoort lank nie meer aan die regering nie. Die oomblik toe ŉ staatsdienswerker hom tot die staatsdienspensioenfonds verbind het deur ŉ gereelde bydrae daartoe te maak en die regering se bydrae tot die fonds aanvaar het, het daardie geld die eiendom van die werknemer geword,” het hy gesê. Connie Mulder, hoof van die Solidariteit Navorsingsinstituut, het Vrydag aan Maroela Media gesê voorgeskrewe bates sou ŉ absurde stap vir die regering wees. Hy meen dit sal veral ŉ erkenning van die staat se mislukkings tot dusver wees. “Solidariteit is egter wesenlik bekommerd dat die regering so ŉ stap sal oorweeg. Hulle geld is op, staatskuld is buitensporig hoog en dit lyk of die regering maar langtand vir ŉ lening van die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) is. “Buiten dat die staat nog geld vir sukkelende staatsbeheerde instellings soos Eskom, die SAUK en Denel moet vind, moet dit ook nog die ANC se lugkastele van ŉ Nasionale Gesondheidsversekering (NGV) en gratis universiteitsonderrig befonds,” het Mulder gesê. Hy meen verder dat indien staatsprojekte so ŉ goeie belegging was, sou pensioenfondse en batebestuurders reeds tou gestaan het om daarin te belê. “Om wette te maak om fondse te dwing om hierin te belê behoort reeds ŉ goeie aanduiding te wees dat dit nie ŉ goeie belegging is nie. Ons sit weer met ŉ geval van ŉ regering wat wette maak vir ŉ land wat hulle dink hulle het, maar nie eintlik werklik oor beskik nie.” Mulder het ook gesê die sprake van voorgeskrewe bates vir pensioenfondse, wat tans amper R4 triljoen beloop, is dalk nou nog net praatjies en alhoewel daar nog nie enige amptelike wetgewing hieroor is nie, kom die gesprekke al oor ŉ lang tyd. Die ANC het in sy verkiesingsmanifes, wat in Januarie vanjaar gepubliseer is, aangekondig dat die party van plan is om die voorgeskrewe bates op finansiële instellings se fondse te ondersoek om “hulpbronne vir beleggings in maatskaplike en ekonomiese ontwikkelingsprojekte te ontsluit”. “Suid-Afrika beskik egter tans oor ŉ streng beleidsraamwerk wat pensioenfondse beskerm. Enige veranderinge hieraan moet ook deur die Suid-Afrikaanse Reserwebank goedgekeur word waar Lesetja Kganyago nou weer vir ŉ volgende vyf jaar as president van die sentrale bank aangestel is. “Daar is dus nog baie hekkies wat nuwe wetgewing hieroor sal moet oorkom voordat dit ingestel sal word.” Mulder meen egter dit is noodsaaklik dat enige voorstelle vir wetgewing oor voorgeskrewe bates nou reeds heftige teenstand kry. “Die ANC hou daarvan om voorstelle eers versigtig te toets en as hulle sien die publiek en instansies is daarteen gekant, onttrek hulle die nuwe beleidvoorstelle om hulle strategie te herbesin.” Die SAIVR het ook gesê hy sal voortgaan om druk op pensioenfondsbestuurders te plaas om uit te vind wat hulle gaan doen om hul kliënte se pensioengeld te beskerm.