Marietjie Crowther, mede-eienaar en kaasmaker van Noah’s Cheese in die Clarens-omgewing, op ’n besoek aan Italië waar sy en haar man en sakevennoot, Danie, van die wêreld se voorste kaasmakers ontmoet het.
Sy moet kaas maak, het Marietjie besluit. Maar nie enige kaas nie, sy hou van ’n uitdaging en kies toe mozzarella, wat ’n sekere tegniese vaardigheid vereis, vertel haar man, Danie.
Dit was die begin van Noah’s Cheese – ’n naam wat gekies is om te pas by die berg Ararat op die plaas.
Die Crowthers is baie trots dat hulle die gebou, waarin die gebrande dakbalke nog te sien is, tot sy eertydse glorie kon herstel.
Koelkamers en ’n verouderingskamer is bygevoeg, wat dit nou vir die eerste keer vir Noah’s moontlik maak om verouderde kase te maak, vertel Danie, ’n sakeman in eie reg wat hom in 2015 voltyds by Noah’s Cheese aangesluit het.
Die Crowthers was albei in die korporatiewe bedryf in Pretoria toe hulle die plaas in die Oos-Vrystaat in 2005 as ’n leefstylplaas gekoop het. Hulle het in 2006 daarheen verhuis, maar Danie het steeds gependel.
Sy het gou uitgevind mozzarella het nie ’n lang raklewe nie en sy kon nie met groot produsente meeding nie. Sy het oorgeslaan na scamorza, ’n soort gerookte Italiaanse mozzarella.
Mettertyd het ’n plaaslike brouery in Clarens die kase op hul kaasborde begin bedien en in 2014 het Danie van die produkte in Johannesburg begin bemark.
Intussen moes Danie ’n groter kaaspot met ’n inhoudsvermoë van 120 liter teen R8 000 aankoop. ’n Rondawel op die plaas is toe ingerig vir die kaasmakery. Dié rondawel word nou vir bloukaas gebruik, want blou en wit kaas kan nie gemeng word nie, verduidelik Danie.
Hy het onmiddellik met ’n sakeplan begin om finansiering vir uitbreiding te bekom. Teen dié tyd het hulle al ’n kaaspot met ’n inhoudsvermoë van 250 liter aangeskaf, maar het dié inhoudsvermoë baie gou opgebruik.
Die IDC-aansoek was nie ’n vinnige proses nie, want baie deeglike omsigtigheidsondersoeke word gedoen en dit vereis heelwat papierwerk.
Die idee vir ionia, wat in kersiepulp verouder, kom van die Italiaanse ubriaco, ’n Italiaanse kaas wat in die volksmond bekend staan as die “dronk kaas” omdat dit in prosecco-wyn geweek word saam met die druiwedoppe, -pitte en oorblyfsels uit die wynmaakproses.
Jy lek sommer jou lippe af as jy hoor hoe beskryf Danie die kaasvarkie (haloumi gehul in spek op ’n stokkie), gehangde smeltkaas op ’n panini met gepiekelde aspersies en kersieblatjang, of ’n plat­anna – geskoei op ’n lekkerny uit Pole – waar ’n bolletjie kaas, gevul met nastergalkonfyt, deels gesmelt word.
Maak dus gereed vir ’n nuwe kaas met die naam ionia, genoem na ’n kersieplaas in die omgewing waar kersielikeur gemaak word. Die pulp wat oorbly uit die likeurmakery sal gebruik word om kaas in te verouder.
Nog bedrywighede op die plaas is ’n varkboerdery waar vrylopende varke met wei gevoer word. Dit is die grondslag vir Noah’s Meats, sê Danie.
Entrepreneurs met ’n deeglike sakeplan vir ’n volhoubare onderneming wat die potensiaal het om werkgeleenthede te skep, is die soort mense vir wie die Industrial Development Corporation (IDC) ’n waardevolle vennoot kan wees.
Dit is 9% hoër as in 2017. Die totale uitbetalings vir die 2018-boekjaar was R15,4 miljard, wat 40% hoër was op ’n jaargrondslag.
In die afgelope boekjaar is R8 miljard se finansiering onder meer goedgekeur in die vervaardigingsektor, ’n belangrike sektor vir die IDC.