Swart vlierbes is lankal langs menslike behuising verbou. Mense waardeer nie net die gebruik van die bessies en blomme in kook en vir behandeling nie, maar ook die gebruik van die plant in die ontwerp van die terrein. Baie dekoratiewe vlierbessie-variëteite is al geteel: skoonheid, tesame met bruikbare eienskappe en onpretensieusheid in die verbouing, het dit gewild gemaak. Die artikel word gewy aan die verbouing van swart vlierbes en die gebruik daarvan vir verskillende doeleindes.
Swart vlierbes (Sambucus nigra) is 'n bladwisselende struik of boom uit die Elderberry-familie van die Adoksy-familie, 2-6 m hoog. Hierdie spesie in 'n gunstige suidelike klimaat kan 10 meter hoog word, maar in die middelste baan groei dit met 'n struik van 2–4 m hoog. Dit vertak goed en is veeleisend vir groeitoestande. Jong takke is eers groen, en word dan styf en kry 'n bruinerig-grys kleur met geel lensies. Binne-in het hulle 'n dun, houtagtige dop en 'n ligte sagte kern.
Groot, vasgemaakte blare van donkergroen kleur is teenoor mekaar. Dit bestaan ​​uit 3–7 langwerpige blaarplate met skerp ente op klein blomblare, ligter onder. Hul grootte wissel van 10 tot 30 cm en word mettertyd kleiner.
Die struik blom in Mei - Junie met geurige wit of gelerige blomme van klein grootte, geleë in 'n plat bloeiwyses met 'n deursnee van 10-25 cm. Hiervan word swart-violet drupes met 2-4 sade en donkerrooi sappige vleis in Augustus - September vasgebind en ryp geword.
Het jy geweet? In die antieke tyd is geglo dat die vlierbos die huis teen bose geeste kon beskerm. Hy is langs die heining geplant as verdediging teen bose geeste en uitspel.
Blomme en bessies (behalwe sade) kan gebruik word vir kook en behandeling. Die res van die plant bevat die giftige glikosied sambunigrin. Kalsiumoksalaat word in die korteks aangetref.
Die natuurlike verspreidingsplek is Europa (suidelike deel), 'n deel van Asië met 'n gematigde klimaat, Noord-Afrika, Macaronesië. Swart vlierbes is baie algemeen in Rusland, ook in Bashkiria en Chuvashia. Hier kan dit gevind word aan die rand van naald- of bladwisselende woude. Hy hou van goed beligte plekke en is veeleisend vir grond, maar sal nie op suur grond groei nie.. In die skaduwee ontwikkel die plant nie goed nie, maar verdra dit normaalweg gedeeltelike skadu.
Die plant is na Nieu-Seeland gebring, waar dit suksesvol gewortel het.
Video: Vlierbes swart
Swart vlierbes is die gewildste in Europese tuine. Daar is nou baie van sy dekoratiewe variëteite.
Beskou die gewildste:
Swart kant. Vertaal beteken "swart kant". Die variëteit is so vernoem na die skouspelagtige oopwerkblare van 'n pers kleur, wat in die herfs 'n rooi kleur kry. Die dekoratiwiteit gee dit ook 'n pienk kleur blomme.
Swart skoonheid. Dit is soortgelyk aan swart kant, maar die blare is standaard vir vlierbesvorm, nie gesny nie.
aurea. Dit verskil in goudkleurige of liggroen blare. Blomme met wit bloeiwyses.
Cuino pers. In hierdie variëteit verander die blare van kleur na gelang van die seisoen. In die lente is dit groen, in die somer word dit donkerpers, in die herfs - helderrooi.
Madonna. Versierde weergawe. Eerstens het die rand van die laken 'n gelerige kleur, en dan word dit helder en word dit wit.
KORSØR. Dit is 'n variëteit met 'n hoë opbrengs uit Denemarke. Dit blom weelderig en lyk dekoratief, gekweek om bessies wat groot is, te versamel.
Haschberg. 'N Groot koepelbos met welige blom in Junie - Julie en 'n hoë produktiwiteit.
Dit is nie die volledige lys van variëteite wat hoofsaaklik in die buiteland geteel word nie. Daar is variëteite van verskillende vorme, insluitend dwergvorms.
Het jy geweet? Die Pruise het vlierbessies as 'n heilige boom beskou, waaronder die god van vrugbaarheid, die Pushkiete, woon. Graanoffers word na hom gebring (brood, bier), sodat gewasse afgebreek sou word.
Vlierbessies word in November in die lente of herfs geplant.. 'N Plant in 'n houer kan dwarsdeur die groeiseisoen geplant word. Die plek word gekies met 'n goed beligte of gedeeltelike skaduwee, sonder stagnasie van water of die nabyheid van grondwater. Dolomietmeel word vooraf by suur gronde gevoeg.
Die volgende stappe word gedoen:
'N Paar weke voor plant berei die plante 'n plantkuil en grondmengsel voor. 'N Kuil word gegrawe met 'n diepte van 'n halwe meter en 'n deursnee van 0,8 m.
As grawe word die boonste vrugbare deel in 'n aparte stapel gegooi en gemeng met 7 kg humus (kompos, verrotte mis), 50 g fosfaatkunsmisstowwe en 30 g potas. 'N Derde van die grondmengsel word terug na die bodem van die put geplaas.
Op die plantdag word die bodem aan die onderkant losgemaak.
Dan is daar 'n saailing in die kuil. Die wortels is reguit, dit word eers met grond bedek vanaf die dieptes, en dan met vrugbare grondmengsels.
Die grond rondom die saailing word gekompakteer en 10-15 liter water natgemaak.
Wanneer 'n kultuur in die vorm van 'n boom gekweek word, word 'n steun daar langsaan gevestig, 'n kouseband gemaak. Die rompgat word aanbeveel om met strooi te dek.
Belangrik! Die swart vlierwortelnek na plant moet effens bo die grond wees.
Versorging van swart vlierbes is nie moeilik nie. Dit is 'n onpretensieuse plant wat die korttermyn droogte kan verdra, dus sorg nie baie tyd nie. Om 'n pragtige bos- en bessiegewas te kry, moet dit natgemaak, afgewerk en in goeie toestand gehou word.
Die plant hou van matige humiditeit. Gieter is nodig in droë weer en tydens blom. In die hitte word vlierbessies elke week met 10 liter water natgemaak. As reënerig is, verdwyn die behoefte aan besproeiing. Die grond na besproeiing moet losgemaak word en onkruidgras verwyder word, maar dit is die beste om te dek.
In die teenwoordigheid van voedsame grond kunsmis onder vlierbes maak nie. In die geval van swak gronde of as u in die lente en somer 'n meer pluimagtige plant wil kry, kan u stikstofbevattende kunsmis of organiese kunsmis byvoeg in die vorm van 'n hoendermis of mis. Ureum, nitraat of komplekse kunsmisstowwe is goed soos minerale kunsmisstowwe. In die herfs bemes die plant nie.
Elderberry is 'n vinnig groeiende struik, dus word die vorming daarvan vir dekoratiewe doeleindes elke herfs of lente gedoen voordat knoppe oopgaan.. Na plant moet die saailing met 10 cm verkort word en droog, gebreek en in die verkeerde rigting van die tak groei. In die lente word gietvorms gekombineer met sanitêre snoei en dooie en gebreekte takke verwyder. Verwyder ook ¼ van die ou takke
Belangrik! Die snyplekke moet met tuinvernis behandel word, sodat infeksie nie daardeur binnedring nie.
Elke 3-5 jaar word die struik radikaal afgesny vir verjonging, en vertak takke tot 10 cm lank. Die plant herstel vinnig en word weer weelderig.
Uitplant van swart vlierbes
Vlierbessieswart reproduseer sonder enige probleme.
Om dit te kan doen, kan u die volgende metodes kies:
sade. Hulle kan direk in die oop grond in die vroeë lente of herfs gesaai word. Gedurende die somerperiode groei daar jong lote van tot 50 cm lank. In die herfs sit sy. Hierdie metode is nie geskik vir alle plante nie, aangesien basters nie die variëteiteienskappe van die moederplant behou nie.
steggies. Steggies word in die lente of somer in 'n kweekhuis in 'n voedingsubstraat geplant. Plante word gereeld bevochtig en geventileer. Dit word terselfdertyd beskerm teen direkte sonlig en deur wind. In die lente word gewortelde en volwasse plante geplant. Vir steggies is dit die beste om groen, nie houtagtige takke te neem nie. Hulle word in dele van ongeveer 10 cm gesny met twee niere aan elk. Dit is toelaatbaar om houtagtige steggies te wortel, maar hulle is nie meer so gewillig om wortel te skiet nie.
gelaagdheid. Die onderste tak buig na die grond en is vas. Die einde daarvan word op die oppervlak gelaat. Na 2-3 jaar word die lote wat op plekke van die niere gekweek word, geskei en geplant.
Verdeel die bos. Elderberry gee goeie groei, en as daar 'n groot hoeveelheid daarvan is, is dit sinvol om die bos uit te grawe en in dele te verdeel. U moet 'n byl gebruik. Plaas die gedeeltes met as, of met tuinvarie gesmeer.
Swart vlierbes word selde deur siektes en plae aangetas.. Baie insekte hou nie van haar nie, maar sy kan verbaas wees. plantluis- of spinnermyt, stertmot, mynwerker. Die aangetaste blare word gekenmerk deur hul voorkoms. As dit gevind word, kan u "Karbofos" gebruik en hierdie middel in die vroeë lente gebruik voordat dit ontkiem, as 'n voorkomende maatreël. Van plantluise gebruik u 'n besmetting van knoffel, as, uie of rooipeper.
Poeieragtige skimmel verskyn onder moontlike siektes. In hierdie geval moet u kopersulfaat of Bordeaux-mengsel gebruik. As ligene op die boomstamme verskyn, word 3 behandelings met ystersulfaat (1%) in die herfs uitgevoer.
Vlierbes swart kan vir verskillende doeleindes gekweek word. Dit is nie net 'n pragtige plant wat 'n webwerf kan versier nie: dit word in volks- en amptelike medisyne, kookkuns, ens. Gebruik.
Belangrik! As u blomme en jong blare van swart vlierbes versamel, moet dit nie met die rooi verskeidenheid verwar word nie, aangesien laasgenoemde 'n giftige plant is.
Oes die blomme en vrugte van swart vlierbes vir mediese doeleindes. Dit word in apteke verkoop en is by dwelmheffings ingesluit. Preparate wat daarop gebaseer is, het 'n diuretiese, diaphoretiese, ontsmettende effek op die menslike liggaam, en het ook die eienskap om inflammatoriese prosesse te belemmer. As gevolg van matige toksisiteit, word blare, bas en wortel minder gereeld gebruik, en veral in tradisionele medisyne. As u by die presiese dosisse hou of ekstern toepas, is daar geen probleme nie.
Video: Nuttige eienskappe van vlierbessie
Bloeisels van swart vlierbes word geoes gedurende die volle blomperiode.
Dit kan op hierdie manier gebruik word:
Vir verkoue en griep, nierstene, rumatiek, brongitis, jig, artritis. Giet 1 eetlepel. l 'n glas kookwater en dring 1 uur aan. Neem 1/3 koppie drie keer per dag voor etes. Dieselfde infusie of sous gorrel met seer keel. As u dit inneem, word dit aanbeveel om 'n bietjie heuning daarby te voeg.
Met droë hoes en koue. Giet 1 liter kookwater 20 g grondstowwe en laat staan ​​vir 30 minute. Drink 250 ml drie keer per dag.
Vir pyn in gewrigte en spiere. Plaas in die doeksak gelyke dele van die blomme van swart vlierbes en kamille. Giet kookwater daaroor, druk dit uit, laat dit afkoel tot 'n verdraagsame temperatuur en dien toe op 'n seer plek.
Met heesheid. Skil en gaan deur die pers 2 koppies knoffel. Meng knoffelmelkie met 2 eetlepels. gedroogde vlierbessieblomme en 3 eetlepels. heuning. Giet 'n mengsel van 0,6 l kookwater en laat afkoel tot warm. Drink elke 60 minute 3 dae van 50 g.
Swart vlierbesvrugte bevat vitamiene en antosianiene, tanniene, karboksielsure en aminosure. Hulle word in September, wanneer hulle ryp geword het, geoes en vir mediese doeleindes gedroog.
Het jy geweet? Die Slawiërs het sulke oortuigings gehad: dit is verbode om swart vlierbes te verbrand of in 'n huis in te bring, en weerlig val ook nie daarin nie. Die Britte glo ook dat hulle 'n ouderling in die vuurherd verbrand, kan lei na die huis die duiwel.
Vir die behandeling kan die vrugte soos volg gebruik word:
Vir hardlywigheid. Giet ¾ koppie afgekoelde gekookte water 2,5 teelepels gedroogde vlierbes. Dring aan 10 uur en drink saam met bessies. So 'n infusie dien as lakseermiddel.
Met angina. Giet 2 eetlepels. droë bessies 2 koppies kookwater en kook 30 minute in 'n waterbad. Filtrer die afgekoelde sous en drink ½ koppie voor slaaptyd.
Vir inname word slegs jong blare wat in die lente versamel is, gebruik, aangesien die konsentrasie van sambunigrin daarin minimaal is. As 1 teelepel met 'n glas gekookte water gegiet word en 10 minute daarop aangedring word, kan u binne 15 minute so 'n middel teen hoes, griep of rumatiek drink.voordat jy eet.
Maar dit is beter om die blare ekstern te gebruik:
Met aambeie en vel inflammatoriese prosesse. Kook 2-3 eetlepels. in melk, draai gaas in en maak pluimvee.
Met hipertireose. Druk die gestoomde vars blare uit en maak 'n kompressie van 5 lae op die nek. Sprinkel elke laag met soda. Sit papier bo-op, bedek met 'n handdoek.
Vir littekenswonde, met kneusings en verstuikings. Maak baddens uit 'n digte afkoms van blare.
Bas en wortels
Die bas en wortels kan intern vir verskillende siektes gebruik word, maar die voorbereiding daarvan het sy eie kenmerke. In die lente word bas in die lente versamel aan die begin van die sapvloei van twee jaar oue takke. Die wortels grawe in die herfs in Oktober - November. Hul droging vind plaas op + 65 ... + 70 ° С. In hierdie geval word hulle vrygestel van gifstowwe en word dit veilig vir inname.
Die bas het 'n choleretiese, diuretikum, antitumor-effek, ontsmet die mondholte en velontsteking. Dit kan gebruik word vir 'n siekte soos erysipelas.
Belangrik! Kontraïndikasies is voorberei op swart vlierbes. Dit kan nie gebruik word deur swanger en lakterende vroue, jong kinders wat met diabetes, kolitis en individuele onverdraagsaamheid gebruik word nie.
Wortels word as 'n diuretikum gebruik. Om dit te kan doen, moet u 30 g wortels met 1 liter kookwater vul en op lae hitte kook totdat die hoeveelheid vloeistof 2 keer afneem. U moet 'n afkooksel 3 keer per dag voor etes drink, 150 ml elk. 'N Afkooksel van die wortels word in baddens of lotions gebruik vir pyn in die gewrigte.
Swart vlierbes kan as 'n bessieplant in die tuin gekweek word en om dit te versier. Om bessies te verkry, moet u produktiewe variëteite met groot vrugte kies (Korsor, Haschberg en ander). Dit is goed om so 'n plantjie langs vrugtebome en bosse te plant, aangesien sommige ongediertes (vlindervlieë, motte, kalanders) nie van die reuk van vlierbes hou nie: die belangrikste ding is dat dit nie hierdie gewasse verberg nie..
Vir die park kan u enige vorm van swart vlier gebruik: hulle lyk almal dekoratief. Weelderige blomvorming en swart bessies wat aan takke hang totdat ryp die tuin sal versier.
As gevolg van die eksterne versieringsvermoë en verskeidenheid variëteite, is onpretensieusheid, word swart vlierbessies deur ontwerpers gebruik.
Hierdie plant kan soos volg in landskapontwerp gebruik word:
Soos 'n lintwurm. Die welige vlierbesbos, veral met kleurvolle en helder blare, versier enige deel van die gebied. Rasse met sulke blare lyk veral indrukwekkend teen die agtergrond van 'n gewone groen grasperk.
Vir die verskansing. 'N Aantal lang plante wat oor etlike jare geplant is, sal 'n ondeurdringbare en pragtige heining skep.
In die middel van die blombedding met meerjariges, kan u kompakte medium- of laaggroeiende variëteite plant.
In groeplandings saam met ander bladwisselende gewasse. Die belangrikste ding is dat hulle met vlierbes gekombineer word en nie met mekaar inmeng nie. 'N Kombinasie met berberis, hortensia, spirea, scumpia of dogrose sal mooi lyk.
In kombinasie met naaldbome. Lae variëteite met helderkleurige blare sorg vir 'n mooi kontras van die donkergroen immergroen konifere.
Om nie die beste elemente van die webwerf te dek nie. 'N Weelderige blomstruik bedek die buitegebou, 'n leë muur, 'n heining.
Hierdie bos verdryf die vlieë, en dit word gereeld langs die toilet-, gazebo-, patio- en plaasgeboue geplant wat hierdie insekte lok.
In rots- en alpien-glybane gebruik dwergvariëteite.
Om die hellings en kranse te versterk.
In ander gebiede
Swart vlierbesvrugte wat tydens kook gebruik word. Hulle maak konfyt, konfyt, stroop, jellie. Bessies kan as 'n natuurlike kleurmiddel vir voedsel gebruik word. Op hierdie bessies kan asyn ingegooi word, sit dit saam met appels in die vul van tertjies en gooi dit in 'n kompote vir kleur.
Het jy geweet? Die naam Elderberry Sambucus is vermoedelik afgelei van die Iranse sambuk-snaarinstrument.
Die Britte maak vlierbesblomme van vlierbessieblomme, en medisinale tee word daaruit in Denemarke gemaak. Die Duitsers maak stroop van die blomme en maak lollies en drankies daarmee.Bloeiwyses kan by die wyn gevoeg word om die smaak te verbeter. Roemeense maak vir hulle 'n verfrissende gegiste drank.
Hout kan gaan vir klein voorwerpe: pype, suikerriet, kamme, musiekinstrumente
Swart vlierbes het 'n dekoratiewe voorkoms en word gebruik om die terrein en tuinmaak te versier. Sy het eetbare bessies en blomme, en hout word gebruik om klein houtprodukte te maak. Die plant groei vinnig en is pretensieloos.
Holland - die geboorteplek van tulpe: wanneer is dit die beste om die land te besoek om die blom te sien?