Karolo ya 14 ya Molao wa Kgodišo ya Phihlelelo yo Tshedimošo e kgonegiša, magareng ga tše dingwe, gore mohlankedi wa tshedimošo wa lekgotla la setšhaba a ngwala manyuale wa lekgotla la gagwe la setšhaba mo dikgweding tše seswai ka morago ga go tsenya tirišong ga karolo ye. Fela kgonegišo ye, e ya ka ditelefatšo tšeo di filwego ke Tona ya Toka le Tšweletšo ya Molaotheo go ngwalwa le go bontšhwa ga manyuale ka go Kasete ya Mmušo.
Go tsebagatšwa ga manyuale wo wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego go fa matla a tiragatšo go dikgonegišo tša karolo yeo e boletšwego ya 14 ga mmogo le go fa motho matla a tiragatšo ya tokelo ya molaotheo ya phihlelelo ya tshedimošo yeo e lego go Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego yeo e nyakegago go tiragatšo goba tšhireletšo ya ditokelo di fe goba di fe tša gagwe.
Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego ke Lekgotla ka gare ga Ditirelo tša Setšhaba. Seo se ra gore Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo beilwe, go ya ka maikemišetšo a Molao wa Ditirelo tša Setšhaba, 1994 (Kwalakwatšo ya 103 ya 1994), go ba kgoro ya mmušo.
Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego ke kgoro ya bosetšhaba ya mmušo mme e beilwe ka go maemo a porofensi le bosetšhaba. Bo laolwa ka go bosetšhaba ke Molaodi Phethiši mme ka go porofensi bo laolwa ke Hlogo ya Porofensi. Hlogo ya Porofensi ya Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego o bega go mme o laolwa ke Molaodi Phethiši.
Molaodi Phethiši o kgethwa ke Tona ya Polokego le Tšhireletšo go ya ka lenaneotshepetšo leo le bewago ke Tona ka go šomišana le Komiti ya Palamente (potifolio). Bašomi ka moka ba Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego ba kgethwa ke Molaodi Phethiši ga mmogo le Tona ya Polokego le Tšhireletšo go ya ka melao yeo e laolago ditirelo tša setšhaba ga mmogo le batho bao ba ka fiwago goba ba šuthišetšwa ka go Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego.
Kantoro ya Bosetšhaba ya Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego e Tshwane.
a Bolaodi bja Khoporeiti, bjo bo akaretšago Ditirelo tša Khoporeiti, Ditirelo tša tša Melao, Taolo ya Tša Batho, Thekenolotši ya Tshedimošo, Dikgokagano, Ditirelo tša Kabelo, Otiti ya ka Gare le Tšhireletšo; le b Taolo ya Tiragatšo go akaretša Dinyakišišo, Ngwadišo, Tebelelo le Tšweletšo Dinyakišišo.
Mošomo wo mogolo le taelo ya mmušo (go ya ka Molao wa Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa, Molao wa Nomoro ya 68 wa 1995) wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego ke go netefatša gore dingongorego tša melato le maitshwaromabe tšeo di gononelwago gore di dirilwe ke maloko a Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa (SAPS) le Ditirelo tša Sephodisa sa Masepala (Metropolitene) (MPS) di nyakišišwa ka mokgwa wa maleba le bokgoni.
Ka seo, molaotlhakwa o lebiša go bea maikarabelo le mošomo magetleng a Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego wa go hlokomela badudi mabapi le Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa ka mo go hlalošwago go karolo ya 222 ya Molaotheo wa Nakwana wa 1993. Karolo ye e kgonegišitše gore "go [tla] hlangwa mme wa laolwa ke Molao wa Palamente, mokgwa wo o ikemetšego ka tlase ga taolo ya badudi, ka malebiša a go netefatša gore dingongorego tša melato le maitshwaromabe tšeo di gononelwago gore di dirilwe ke maloko a Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa di nyakišišwa ka mokgwa wa maleba le bokgoni."
Taelo ye ya motheo ya molaotheo le mošomo wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego (yeo e hlalošwago ke karolo ya 222 ya Molaotheo wa Nakwana) di telefaditšwe ka phetolo ya Molao wa Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa ka 1998. Go ya ka diphetogo tše, Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego e laetšwe go ya pele go diragatša le go phethagatša mešomo yona yeo ya tlhokomelo ya badudi le mešomo yeo e lego mabapi le Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa le Ditirelo tša Sephodisa sa Masepala. Mo nakong ya go ngwala manyuale wo, go be go šetše go hlamilwe Ditirelo tša Sephodisa sa Masepala tše hlano, tšeo e lego Ditirelo tša Sephodisa sa Masepala (Metropolitene) tša Durban (DMPS) Kgoro ya Sephodisa sa Metropolitene ya Gauteng (JMPD), Ditirelo tša Sephodisa sa Metropolitene ya Tshwane (TMPS), Sephodisa sa Toropokgolo ya Kapa (CTCP), Kgoro ya Sephodisa sa Metropolitene ya Ekurhuleni (EMPD) le Ditirelo tša Sephodisa sa Masepala wa Swartland (SMPS).
Gore go phethagatšwe tiragatšo ya taelo mešomo ye, Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego a bo ka re ka bobjona goba ge bo hwetša ngongorego, bja dira dinyakišišo tša maitshwaromabe goba molato wo go gononelwago gore o obilwe ke leloko la Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa goba la Sephodisa sa Masepala Metropolitene, mme bo ka, mo go lebanego, bja fetetša dinyakišišo go Komišenare goba Hlogo phethiši yo a amegago.
b bo ka re ka bobjona goba ge bo hwetša ngongorego, bja dira dinyakišišo tša lehu le fe goba le fe kgolegong ya Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa le Sephodisa sa Masepala Metropolitene, goba lehu leo e lego ka lebaka la mediro ya Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa le Sephodisa sa Masepala Metropolitene.
c bo ka nyakišiša molato o fe goba o fe womo feteditšwego go bjona ke Tona ya Polokego le Tšhireletšo goba leloko la khansele ya porofensi.
Go tlaleletša sa ka godimo, mešomo ya Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego e okeleditšwe pele ke Molao wa Bohlokotsebe bja ka Malapeng (DVA), 1998 (Moalo wa 112 wa 1998). Molao wo o kgonegiša gore thetelelo ya leloko la Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa go obamela tlamego yeo e beilwego magetleng a gagwe go ya ka Molao wa Bohlokotsebe bja ka Malapeng (DVA), e hlola maitshwaromabe bjalo ka ge go hlalošwa ka go Molao wa Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa, le gore Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo swanetše go tsebišwa ka ga thetelelo yeo e begilwego ka go Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa. Mohola wa kgonegišo ye ke gore Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo swanetše go šomiša matla le mešomo ya bjona ya go hlokomela badudi go netefatša gore mekgwa ye mebjalo ya maitshwaromabe e nyakišišwa ka botlalo ka mo go kgotsofatšago.
Molao wa Bohlokotsebe bja ka Malapeng gape o kgonegiša gore ntle le ge Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo laela ka mokgwa wo mongwe, mo molatong wo o itšeng, Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa e swanetše go tšea magato a kgalemo kgahlanong le leloko la Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa leo le gononelwago gore le reteletšwe ke go obamela pofego ya lona go ya ka Molao wa Bohlokotsebe bja ka Malapeng. Mohola wa kgonegišo ye ke gore Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo swanetše go dira mošomo wo mongwe gape wa go sekaseka dikgopelo tšeo bo di hwetšago tša go se tšeelwe magato a kgalemo go tšwa go Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa. Ka go dira seo, Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo dira mošomo wa go netefatša gore magato a kgalemo ga a phaelwe ka thoko ke Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa mo mabakeng ao e lego gore institšušene e na le maswanedi a go tšea magato ao.
Ge bo diragatša mešomo yeo e hlalošwago ka godimo, Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo dira seo bo ikemetše go tšwa go Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa le Sephodisa sa Masepala (Metropolitene).
a Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego ga se karolo ya, e bile ga bo ka gare ga Kgoro ya Polokego le Tšhireletšo bo ka thoko, mme ke Mokagatlo wo o ikemetšego ka gare ga Tirelo ya Setšhaba, ntle le ntlha ya gore bo ka tlase ga Tona e tee - Tona ya Polokego le Tšhireletšo - le Tirelo ya Sephodisa sa Afrika Borwa.
b bolaodiphethiši bjo bo ikemetšego bja dingongorego bo na le Mohlankedi wa bjona wa Akhaonting Molaodi Phethiši mme peakanyetšo ya bjona ya ngwaga ka ngwaga e tsenywa ka fao, ka boutu ya ka thoko, ke Palamente.
Mohlankedi wa Tshedimošo wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego e ra gape mme e akaretša motho o fe goba o fe yo a swerego maemo ao sebakanyana.
Pukwana ya tšhupatsela e sa tlile go ngwalwa ke Khomišene ya Ditokelo tša Batho ya Afrika Borwa go ya ka karolo ya 101. Ka fao ga go kgonege go fa tlhalošo ya pukwana ya tšhupatsela ka mo go manyuale wo, bjalo ka ge go nyakwa ke karolo ya 141c. Fela, ka ge karolo ya 101 e laela Khomišene go ngwala tšhupatsela yeo pele ga 15 Agosetose 2003.
a kantoro ya Mothuša Mohlankedi wa Tshedimošo, yo dintlha tša gagwe tša kgokagano di filwe ka go temana ya 2.2 ka godimo; goba b dikantoro tša diporofensi tša Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego tšeo di boletšwego ka go temana ya 1.1 ya manyuale wo.
e ge e le gore, godimo ga karabo yeo e ngwetšwego, mokgopedi o kganyoga go sedimošetšwa ka ga sephetho ka ga kgopelo ka mokgwa wo mongwe, ga a bontšhe mokgwa woo le dintlha tšeo di nyakegago go tsebišwa; le f ge kgopelo e dirilwe legatong la motho, go tlišwe bohlatse bja maemo a motho yoo a dirago kgopelo, bjo bo kgotsofatšago Mothuša Mohlankedi wa Tshedimošo.
a. a romele thwii kgopelo ya gagwe yeo e ngwadilwego fase go Mothuša Mohlankedi wa Tshedimošo yoo a beilwego, bjalo ka ge go hlalošitšwe ka go temana 2.2 ya manyuale wo, mo go aterese ya gagwe goba nomoro ya fekese goba poso ya elektroniki, goba b. a tliše kgopelo ya gagwe mo go kantoro ya porofensi ya kgauswi ya Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego (dintlha tšeo di boletšwe ka go temana 1.1 ya manyuale wo). Ge go le bjalo, kantoro ya porofensi ya Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego e tla re ge e amogela kgopelo, ya fa mokgopedi sešupo sa kamogelo sa go ngwalwa fase go bontšha kamogelo ya kgopelo ke kantoro yeo e amegago.
Mokgopedi, yoo e lego gore ka baka la go se rutege goba bogole ga a kgone go dira kgopelo ya go humana rekoto ya Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego go ya ka ditemana 4.1.2 le 4.1.2 tša manyuale wo, a ka no dira kgopelo yeo ka molomo.
a Mothuša Mohlankedi wa Tshedimošo; goba b Hlogo ya Porofensi goba yo a beilwego ke yena wa kantoro ya porofensi yo mokgopedi a yago go yena ka mabaka a go dira kgopelo ye bjalo ya molomo.
Mothuša Mohlankedi wa Tshedimošo yo a beilwego o tla ngwala fase kgopelo ya molomo yeo e dirilwego le go fa mokgopedi kgatišo ya yona. Ge mokgopedi a dirile kgopelo ya gagwe ya molomo go Hlogo ya Porofensi yeo e hlalošwago ka go temana ya 4.1.4 (b) ya manyuale wo, Hlogo ya porofensi yeo e amegago o tla ngwala fase kgopelo ya molomo le go fa mokgopedi kgatišo ya yona.
Ge mokgopedi a tsebiša Mothuša Mohlankedi wa Tshedimošo goba, moo go kgonegago, Hlogo ya Porofensi goba yoo a laetšwego ke yena, gore o rata go dira kgopelo ya khumano ya rekoto go Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego, Mohlankedi wa tshedimošo yo a laetšwego o tla fa mokgopedi kgopelo ye bjalo, ntle le tefelelo, go ya ka mo go hlokegago go kgontšha mokgopedi go ya ka ditemana tša bo 4.1.1 le 4.1.2 tša manyuale wo.
Ge mokgopedi a dirile kgopelo ya phihlelelo yeo e sa sepelelanego le ditemana tša bo 4.1.1 le 4.1.
c go ya ka moo go kgonegago, a fe mokgopedi tshedimošo e fe goba e fe, go akaretšwa tshedimošo ka direkoto tšeo di amago kgopelo tšeo di tla thušago go dira kgopelo ka go foromo yeo (ntle le tshedimošo yeo kgopelo goba phihlelelo ya yona e swanetšego go ganetšwa go ya ka kgonegišo e fe goba e fe ya Kgaolo 4 ya Karolo 2 ya Molao) yeo e swerwego ke Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego; le d fe mokgopedi sebaka seo se amogelegago go netefatša kgopelo goba go e fetola gore e sepelelane le ditemana 4.1.1 le 4.1.2 tša manyuale wo.
Merero yeo Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego e swarego direkoto tša yona le magoro a direkoto tšeo di swerwego tša morero wo mongwe le wo mongwe.
a . Direkoto tša mabapi le papatšo b.
Direkoto mabapi le tša tlhahlo d. Direkoto tša mabapi le tekanyetšo ya bathwalwa e.
Direkoto tša difaele tša batho a. Direkoto mabapi le tša khumano b.
Direkoto tša sephiri; le iv.
Direkoto tša ditšheke tšeo di lefetšwego d.
Direkoto tša dipalopalo tša dikgetsi d. Direkoto tša dingongorego tšeo di humanwego ke Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego; le e Direkoto tša mabapi le mešomo le Molaotshepetšo tšeo di sa emetšego ka thoko.
Direkoto tša bokgathatema bja Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego ka go tiragatšo ya Molao wa Bohlokotsebe bja ka Malapeng.
Ka ge Mohlankedi wa Tshedimošo wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego, go fihla ga bjale, go ya ka karolo 15 , a se a tlišetše Letona la Toka le Tlhabollo ya Molaotheo tlhalošo ya magoro tša direkoto tša Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego tšeo di humanegago ntle le gore motho a di kgopele go ya ka Molao, ka mo, Letona le boletšego, go ya ka karolo ya 15 , ga se le gatiše ka go fa tsebišo ka gare ga Kuranta ya Mmušo, tlhalošo ye bjalo. Empa, dintlha tša mabapi le tsebišo ye bjalo go ya ka karolo ya 15 di tla gatišwa ka gare ga manyuale wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego wo mpšhafaditšwego ka Fepereware 2004.
Nyakišišo ya dingongorego tšeo di humanwego go tšwa go setšhaba mabapi le go se itshware gabotse goba tlolomolao yeo go gononelwago gore e dirilwe ke le/maloko a fe goba a fe a Ditirelo tša Sephodisa sa Afrika Borwa le Sephodisa sa Masepala: Ge fela e le gore dingongorego tše bjalo di tlišwa le bohlatse.
Nyakišišo ya dingongorego tšeo di etišwago pele, tša go tšwa go bagobatšwa ba bohlokotsebe bja ka malapeng (goba dingongorego tše dingwe tša maswanedi), ge e le gore go gononwa gore le(ma)loko a Ditirelo tša Sephodisa sa Afrika Borwa le Sephodisa sa Masepala ga se a latelele boikgafo bja bona go ya ka Molao wa Bohlokotsebe bja ka Malapeng.
Leloko lefe goba lefe, go balwa le leloko la Ditirelo tša Sephodisa sa Afrika Borwa goba sa Mmasepala, o lokologile go bega lehu lefe goba lefe la go amana le sephodisa le tiro ya bosenyi yeo e gononelwago goba bosenyi bjo dirilwego le leloko la Ditirelo tša Ditirelo tša Sephodisa sa Afrika Borwa le Sephodisa sa Masepala, go Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego mo go dikantoro tša kgauswi le yena tšeo di boletšwego ka go temana 1.1 ya manyuale wo.
Maloko a setšhaba a lokologile gape go tliša dingongorego mabapi le phethagatšo ya ditirelo ya go se kgahliše ya Maloko a Ditirelo tša Sephodisa sa Afrika Borwa le Sephodisa sa Masepala go Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego mo go dikantoro tša kgauswi tšeo di boletšwego ka go temana 1.1 ya manyuale wo.
Bagobatšwa ba tlaišo ya ka gae bao ba begilego ditiro tša tlaišo ya ka gae yeo ba e dirilwego go Maloko a Ditirelo tša Sephodisa sa Afrika Borwa goba Sephodisa sa Masepala gomme ba belaela goba ba lemoga gore leloko goba maloko ao ditiro tše bjalo di begilwego go bona ga se ba latelele maikarabelo a bona go ya ka Molao wa Tlaišo ya ka Gae, ba ka no bega go se latelele go bjalo ga maloko go Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego kantorong ya kgauswi yeo e boletšwego ka gare ga temana 1.1 ya manyuale wo.
Bagobatšwa ba tlaišo ya ka gae ba lokologile gore ba ka bega thwii go khomišene ditiro tše bjalo tša tlaišo kgahlanong le bona, go Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego.
Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego ga bo na peakanyo le, mme ga go na kgonegišo motho go emela goba go kgatha tema ka go, goba go ba le seabe go hlama molaotshepetšo goba go diragatša ga maatla goba mediro ke Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego. Melaotshepetšo ya Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego e tlhabollwa ke Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego ka boyona ka gare, le tlogelo ya bokgathatema ka go, goba khuetšo ya motho o fe goba o fe.
Motho wa boraro, go ya ka karolo 14 , a ka dira kgopelo ya tshekoleswa kgahlanong le sephetho sa Mohlankedi wa Tshedimošo wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego sa go fa tumelelo ya phihlelelo go Letona la Polokego le Tšhireletšo.
Mokgopedi goba motho wa boraro yeo go boletšwego ka yena ka go karolo 74 (lebelela temana ya 8.1.1 le 8.1.2 tša manyuale wo) a ka dira kgopelo go kgoro ya tsheko ya kimollo yeo e lebanego morago ga ge mokgopedi goba motho wa boraro a tšere magato ka moka a tshepetšo ya tshekoleswa ya ka gare kgahlanong le sephetho sa Mohlankedi wa Tshedimošo wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego.
Ge Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo retelelwa ke tiragatšo ya mešomo ya bjona yeo e hlalošwago ka go temana 1.
Motho yoo a ngongoregago a ka re, go ya ka mabaka ao Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego bo reteletšwego ke go diragatša go e ya ka ditlamorago tša matshwenyego a mongongoregi ka lebaka la tiragalo goba thetelelo yeo. a ka bega bosenyi go Tirelo ya Sephodisa ya Afrika Borwa kgahlanong le mothwalwa wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego yoo a dirilego seo ka gare ga mošomo wa gagwe goba a ka tsenya molato wa ditshenyegelo tša phedišano (civil) kgahlanong le Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego.
Motho yo a ratago go thibela Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego gore e se šome ka mokgwa wo o itšeng goba go thibela Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego gore bo se palelwe ke go diragatša mešomo ya yona a ka dira dikgopelo go Kgotlakgolo ya Afrika Borwa go nyaka lengwalo la go thibela Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego leo le thibelago Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego go diragatša goba go laela Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego go diragatša.
Motho yoo a ratago go ngongorega maitshwaromabe ao a gononelwago a leloko goba mošomi wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego, a ka tliša ngongorego ye bjalo go Molaodi Phethišo wa Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego.
Motho yoo e lego gore o nyaka go ngongorega ka tiro goba ditiro tša Bolaodiphethiši bjo bo Ikemetšego bja Dingongorego goba go palelwa ga yona, a ka iša ngongorego ya gagwe go kantoro ya Mošireletši wa Setšhaba.