Prostaatkanker is 'n kanker van 'n man se prostaatklier en is die kanker (uitsluitende longkanker) wat die algemeenste in mans voorkom. Die klier is begrawe onder die blaas en tussen die rektum, die sluitspier, 'n paar slagare en bondels senuwees. In 'n jong man is dit omtrent so groot soos 'n okkerneut en dit omring 'n deel van die urinekanaal.
Ouderdom: Hoe ouer 'n man word hoe groter is sy kans om die kanker te ontwikkel. In 'n dekade kan mens se kans selfs tienvoudig toeneem.
Omgewing: Prostaatkanker is 'n Westerse siekte. As mans van die Ooste na die Weste toe emigreer, staan hulle 'n groter kans om prostaatkanker te ontwikkel. Vermoedelik speel dieet 'n groot rol in die verskynsel.
Vitamine D: Dit is welbekend dat hierdie vitamine 'n rol speel in die gesondheid van selle. Dit hou hulle duidelik onderskei van mekaar met gesonde selwande. Wanneer kanker oorneem, verander selle in 'n chaotiese massa pleks van individuele gesonde selle. Die vitamine beskerm dus die liggaam direk teen kanker. 'n Tekort aan die vitamine verhoog die risiko dat kanker oor die algemeen 'n houvas kan kry. Vitamine D word in die liggaam opgebou uit cholesterol wanneer sonlig (spesifiek ultraviolet) op die vel skyn en dan word dit in die niere omgesit na 'n aktiewe vorm, 1,25 dihidroksie vitamine D. Dit is hierdie vorm van vitamine D wat die gesondheid van selle bevorder.
Velkleur: 'n Man met 'n donker vel absorbeer minder ultraviolet bestraling as 'n man met 'n ligte velkleur. Tussen mans met 'n ligte en donker velkleur is daar 'n meetbare verskil in die persentasie wat sterf van prostaatkanker as hulle dieselfde lewensstyl lei.
Die mees basiese metode wat 'n geneesheer gebruik om prostaatkanker te vind is deur die prostaatklier via die pasiënt se rektum met sy vinger te ondersoek om na vergroting of verharding van die klier te soek. Saam met die liggaamlike ondersoek word 'n bloedtoets gedoen om die prostaat spesifieke antigeen (PSA) te meet. Die PSA neem toe wanneer kanker teenwoordig is, maar kan ook deur prostaatontsteking en nie-kwaadaardige groeisels verhoog word. 'n PSA van meer as 2,5 vir mans in hulle veertigerjare, meer as 3,5 vir mans in hulle vyftigerjare en van meer as 4 in hulle sestigerjare dui op die moontlikheid van kanker. Wanneer een van die bogenoemde toetse aandui dat kanker 'n moontlikheid is, doen die dokter gewoonlik 'n biopsie om prostaatweefsel te versamel vir 'n ondubbelsinnige diagnose. Die biopsie word in 'n paar minute deur die wand van die rektum gedoen.
As gereelde ondersoeke en 'n biopsie dui op kanker, maar dit nog in 'n vroeë stadium gediagnoseer is, is daar nie rede tot kommer nie. Die kanker groei baie stadig en is al jare in die pasiënt se liggaam teenwoordig. Dit is dus raadsaam om die weke na die kanker se ontdekking goed te benut deur inligting in te win en goeie besluite oor behandeling te neem.
As die kanker netjies beperk is dan word die prostaatklier in sy geheel deur snykunde verwyder. Dis 'n delikate operasie want senuweebondels is aan beide kante van die prostaatklier teenwoordig en die urinebuis loop reg deur die middel van die klier. 'n Nuwe (2005) ontwikkeling is dat die operasie met die hulp van 'n robotsjirurg gedoen kan word wat dit 'n meer betroubare proses maak.
As 'n alternatief kan radioaktiewe materiaal in die prostaatklier geplant word om oor 'n tyd die kwaadaardige gewas te vernietig. Die behandeling word bragiterapie genoem.
Kriogeniese terapie kan ook gebruik word om die prostaatklier te vernietig deur middel van 'n baie lae temperatuur instrument.
dit nodig is om die effek van 'n operasie of bestraling te versterk veral in pasiënte waar die kanker mag terugkeer.
Impotensie is 'n moontlikheid want die senuwees wat ereksies beheer loop langs die prostaatklier. Een of beide die senuwees mag verwyder moet word. Jonger pasiënte waar die senuwees gespaar word sal tydelik impotent wees maar na 'n aantal maande sal hulle dit herwin. Wanneer die senuwees verwyder word is die skade permanent.
Daar is 'n aansienlike moontlikheid dat die lae temperatuur van die terapie skade aan die urinebuis en nabygeleë senuwees kan doen alhoewel daar 'n toestel is om die urinebuis warm te hou. Uit die aard van die saak bly daar dan 'n klein hoeveelheid prostaat weefsel agter na die behandeling.
Elke man met prostaatkanker se situasie is uniek en die volgende statistieke sê niks oor wat met 'n individu gaan gebeur nie. Die pasiënt se vooruitsig hang af van hoe vroeg die kanker ontdek is, van die pasiënt se ouderdom, die grootte van die gewas en of dit al begin versprei het. Soms word 'n vyfjaar oorlewings persentasie gebruik. By voorbeeld is die vyfjaar oorlewing (manne wat na vyf jaar nog leef) tussen 80% en 90% in die geval waar die kanker nog nie begin versprei het nie. Ander sê dat mens 'n 90% kans het om die kanker te oorleef as dit vroeg ontdek word.