FAK gedenk legende se lewe met Hertzoggies en teeBasie Hertzog lê ’n krans op sy oupa se graf. (Foto verskaf) Die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK) het verlede maand die 80ste herdenking van genl. JBM Hertzog se dood saam met nasate van dié legendariese politikus gevier. In ’n ou huis in Balmoral, Mpumalanga wat dateer van 1903 het die gesin gelag en gesels oor die familie en teruggedink aan hul voorvader – een van die grootste legendes in Suid-Afrikaanse geskiedenis. Tydens die FAK se besoek het sy kleinseun Basie Hertzog hom geprys as Afrikanerheld, maar tog vertel hy, was sy oupa veel meer as ’n politieke leier. “My oupa was ’n geliefde leier,” het oom Basie vertel terwyl hy smul aan ’n Hertzogkoekie en ’n koppie tee. “Hy was op sy dag ’n goeie boer en selfs voordat hy sy rol as politieke leier ingeneem het, was hy ’n ware kampvegter vir Afrikaans én vir sy mense en vandag nog is daar soveel wat ŉ mens by hom kan leer. “My oupa het al sy kinders grootgemaak met ’n groot liefde vir hul land, hul kultuur en hul mense en ek dink dit is juis hoekom dit belangrik is om sy storie, en dié van sy eweknieë regdeur ons geskiedenis, te vertel.” James Barry Munnik Hertzog is in 1866 op ’n plaas naby Wellington in die Boland van die destydse Kaapkolonie gebore. Ná skool is hy na die Victoria Kollege (later die Universiteit van Stellenbosch) waar hy regte studeer het. Daarna het hy aan die Universiteit van Amsterdam in Nederland gaan studeer waar hy ’n doktorsgraad verwerf het, en later het hy bekend geword as een van die mees geliefde politici in die Suid-Afrikaanse geskiedenis. Die nasate van Barry Hertzog is (voor) Michaela en Schalk Herbst en Hannetjie van Schalkwyk. Agter sit Schalk van Schalkwyk, Basie Hertzog en Tilla Hertzog. (Foto verskaf) Barry Müller, kultuurkoördineerder van die FAK, het tydens sy besoek aan die Hertzog-gesin vertel dat dit vir die organisasie noodsaaklik is om die helde uit ons geskiedenis te eer vir hul bydrae en, soos oom Basie op sy beurt tereg gesê het, is Hertzog se verhaal een wat vir baie jare nog vertel sal word. “Barry Hertzog was veel meer as ’n briljante leier. Hy was ’n wyse en belese man wat almal rondom hom met respek en deernis hanteer het en by die 80ste herdenking van sy dood besef ŉ mens net weer hoe ’n groot nalatenskap hy gelaat het,” het Müller vertel. Die FAK het ook van die geleentheid gebruik gemaak om besoek af te lê by die familiebegraafplaas in Verena, Mpumalanga, waar Hertzog en sy vrou, Wilhelmina, te ruste gelê is, om ’n krans te lê saam met sy kleinseun en sy vrou, Tilla. “Ons mag nie vergeet nie,” het Müller ter afsluiting langs Hertzog se graf gesê. “Wanneer ŉ mens met die Hertzog-familie gesels, word jy net weer herinner waarom dit belangrik is dat ons jeug steeds dié verhale hoor en dat ons met die lesse van die helde uit ons verlede saam ’n toekoms kan bou.” Oom Basie het op sy beurt die woorde van Müller geëggo en gesê dat hy hoop dat sy eie nageslag en die jong mense van Suid-Afrika nooit sal vergeet waar hulle vandaan kom, of waarheen hul op pad is nie. Barry Muller van die FAK saam met Basie en Tilla Hertzog by die familie-begraafplaas. (Foto verskaf)