Staat mag nié monopolie op kragopwekking hê, sê groepArgieffoto Die sakeregtewaghond AfriSake het Eskom Vrydag as ŉ staatmonopoliekapitaal beskryf. Piet le Roux, uitvoerende hoof van AfriSake, het gesê die probleem lê nié bloot by eensydige tariefvasstelling, wanbestuur of ŉ “hopelose skuldsituasie” soos talle mag dink nie. Verhore oor Eskom se aansoek om voorgestelde tariefverhogings is steeds aan die gang. “Ons verwerp die idee dat die staat ŉ monopolie op elektrisiteitsopwekking behoort te hê. En ons weier om te maak asof dit sogenaamd billik, doelmatig of redelik is om een staatsinstansie, met verwysing na Nersa, toe te laat om pryse vas te stel vir elektrisiteit verskaf deur ŉ ander tak van die staat, met verwysing na Eskom,” het Le Roux gesê. Hy sê die sakeregtewaghond “veroordeel die bestaan van staatmonopoliekapitaal”. “Staatmonopoliekapitaal is, in der waarheid, die enigste werklike monopoliekapitaal wat daar is. Dit is een van die groot probleme in Suid-Afrika, vandag en histories. In ŉ vrye mark is elkeen se kapitaal onderworpe aan die voorkeure van verbruikers. Dit is ooglopend nie die geval met staatmonopoliekapitaal nie, na wie verbruikers gedwing word om hulle te wend omdat alternatiewe verbode is.” AfriSake het bevestig dat hy kennis neem van die onlangse verligting in regulasies wat privaatverskaffers verhoed om elektrisiteit op te wek. Bylaag 2 van die Wet op die Regulering van Elektrisiteit, 2006 (Wet no. 4 van 2006) verbied nié meer die opwekking van elektrisiteit onder een megawatt sonder vooraflisensiëring en staatstoestemming nie. Produsente word egter steeds verplig om hulself te registreer. “Ons hoop dat hierdie beperkte oopstel van die deur, om met die staat in die verskaffing van elektrisiteit mee te kan ding, deur privaatverskaffers aangegryp word. En dat hulle meer suksesvol daarmee is om die ekonomie Eskom-bestand te maak as wat reguleerders sou vermoed.”