Wolwefluite en nog sulke geite — alternatief
1833 Neder Im Gasthof anagoria deur Johann Michael Neder.
May 30, 2016 by Nico de Wet in Esté Beerwinkel
Die misplaasde skaamte wat oor jou spoel wanneer jy deurloop onder ’n man of groep mans se wolwefluite en seksuele gebare kan nie volledig in woorde beskryf word nie.
Jou hart begin vinniger klop. Dis ’n naargevoel gemeng met vrees, angs, hulpeloosheid, skok en paniek.
En al sê jy vir jouself dis nie jou skuld nie, verander dit nie hoe jy voel nie.
Ten spyte daarvan dat miljoene vroue regoor die wêreld daagliks hieronder ly, is daar steeds baie wat glo dat seksuele teistering op straat nie ’n regte probleem is nie. Dat vroue net oorsensitief is en nie weet hoe om ’n “kompliment” te aanvaar nie.
Indien ek dit nou nie verkeerd verstaan nie, is ’n kompliment iets wat veronderstel is om jou goed oor jouself te laat voel. En ’n wolwefluit het dit nog nooit vir my gedoen nie.
Wolwefluite, slutshaming ensovoorts het regtig nie ’n plek op hierdie aarde nie. En menings soos “dis nie harassment nie, dis ’n compliment” moet meteens stopgesit word. Want dit is nie ’n kompliment nie. Dit is ’n geweldadige stelling van mag. ’n Stelling dat ’n man die reg het om dinge oor jou voorkoms uit te wys, en dat jou lyf eintlik aan hom behoort sou hy dit wou vat. Of jy nou daarvan hou of nie.
Voordat openbare seksuele teistering as onskuldig en grappig afgemaak word, moet daar onthou word dat sulke denke en gedrag ’n slippery slope is. As ’n man dink hy het die reg om sulke goed vir vroue en jong meisies te sê, kan ek waarborg hy dink hy die reg het om ander veel meer geweldadige dinge ook met hulle te doen.
Teistering op straat is niks nuut nie, en hoewel ek reeds jare dié probleem aan ander probeer uitwys het ’n paar onlangse voorvalle my geïnspireer om iets hieroor neer te pen.
My storie (daar is ontelbaar) verskil nie veel van ander vroue s’n nie.
Ek moet daagliks die R44 Paarl-waarts ry om by die werk te kom, en op hierdie “plaaspad” het ek ’n nuwe vrees ontwikkel: die bakkie met werkers agterop. My gemoed sak onmiddelik wanneer ek agter só ’n voertuig moet ry. Ek probeer stadiger ry en skuif op sodat ander motors my kan verbysteek. En al probeer ek hoe hard om dié voertuie te vermy, is dit egter onvermydelik.
My eerste bakkie-insident was verlede Desember. Ek het by die rooi verkeerslig agter die bakkie tot stilstand gekom. Dit was game-on. Ek het my bes probeer om oogkontak te vermy, terwyl die ou hard probeer het om my aandag te wen.
“Girl! Girlieee! Jy lyk darem lekker, jong. Kom gie daar vir ôs ’n ietsie.”
Ek bloos ongemaklik en my sonbril kan my skaamte nie wegsteek nie. My hart klop ongesond vinnig. Ek is briesend. Ek probeer dit ignoreer, en in die snik Desember-hitte draai ek my vensters op.
“Moenie vir jou soe hou nie ... Jou vuil p*** oek dan.”
Die see kan my nie skoon was nie, ek raak steeds kwaad as ek net daaraan dink. Ek raak kwaad omdat ek hieroor kwaad raak. Hierdie persoon gaan aan met sy lewe, hy gaan nie weer aan my of sy woorde dink nie. Maar sy woorde daardie dag het my gedrag, en daaglikse werkrit verander. ’n Vrees is in my geplaas wat hard probeer om sulke insidente in die toekoms te vermy. Ten minste weet ek nou om my vensters toe te hou en die radio kliphard te draai.
Teistering van hierdie aard veroorsaak dat vroue nie in openbare spasies veilig voel nie. En dít is 'n groot probleem. Hoeveel (nie-LGBT) mans moet heeltyd oor hulle skouer loer wanneer hulle iewers heen stap? Hoeveel voel angstig wanneer hulle verby ’n groep mans moet stap?
’n Vriendin vertel onlangs hoe sy eendag op pad werk toe, ’n pad wat sy amper elke dag stap, deur ’n hawelose man gedreig is dat hy haar “stukkend gaan n***”.
Moet sy nou haar roete verander om dit in die toekoms te vermy? Hoekom moet sy die gevolge dra van iemand anders se gedrag?
So baie mense verdedig steeds hierdie gedrag en sê “dit is maar hoe dit is”. Maar hoekom word dit as normaal aanvaar? Sal vroue ooit ophou ly onder die patriargie? Want nes die digter Venessa Marco dit met haar kragtige gedig Patriachy uitbeeld, glo ek ook dít is waar dit als begin het.
Ek het nog nooit ’n suksesvolle gesprek met ’n man oor hierdie onderwerp gehad nie. Ek is óf ’n oorsensitiewe feminis, óf ek moet na verskonings soos “dis maar net hoe mans is” en “nie alle mans is so nie” luister. En daar is ’n lang lys van nog sulke mites oor openbare seksuele teistering.
Ek voel soms mans probeer vermy om oor sulke onderwerpe te praat, maar hoe anders gaan die probleem opgelos word? Dit kan tog nie alleenlik vroue se verantwoordelikheid wees om die saak aan te pak nie?
Om ’n oplossing vir hierdie euwel te vind gaan nie maklik wees nie, want dit is 'n lang proses. Maar ek reken soos baie ander dat diskoers die beginpunt is. Ons moet hierdie tipe teistering op sy naam begin noem, want ’n probleem sonder ’n naam word dikwels onder die mat gevee. Ouers en skole moet kinders van jongs af leer wat respek vir jou medemens is, en dat vroue nie mans se besittings is om mee te maak wat hulle wil nie. (Dit sluit ook ’n einde aan idees soos die vrou moet onderdanig aan haar man wees in, maar dit is ’n storie vir ’n ander dag.) As ons dit nie gaan regkry nie, gaan die verkragtingskultuur nooit einde kry nie.
’n Paar dae gelede toe ek met twee vroulike kollegas wag om die pad te oorkruis, kom ’n bakkie verby en die man agterop skree iets in die lyn van “lekker lywe”. My instink skop in en my middelvinger staan dadelik op aandag. My een kollega is uiters geskok, hoe kon ék so iets doen. Blykbaar moes ek dit net ignoreer.
Ek moes aan haar verduidelik dat ek moeg is vir sulke gedrag en die manier wat dit my laat voel. Maar vra ek jou nou, moes daardie man ook sý gedrag aan iemand verduidelik?
Die probleem gaan nie opgelos word deur op die slagoffer se gedrag en selfverdediging te fokus, eerder as die oortreder s’n nie.
’n Samelewing is die produk van diegene wat daarin bly en hoe hulle dit maak. As almal net ’n standpunt teen openbare seksuele teistering kan neem, eerder as om dit te ignoreer sal dit reeds ’n verskil maak. Jy ignoreer nie griep nie, so hoekom sal jy iets wat soveel meer skade berokken verbykyk?
Om meer te leer oor openbare seksuele teistering besoek: www.stopstreetharassment.org
May 30, 2016 /Nico de Wet
seksuele teistering, wolwefluit, feminisme, respek, verkragtingskultuur