FNB, Absa getuig voor Zondo-kommissieAjay en Atul Gupta. Foto: ANA Enoch Godongwana, voorsitter van die ANC se ekonomiese transformasiekomitee, het FNB twee jaar gelede gekontak om met die ANC te vergader oor die sluiting van die omstrede Gupta-familie se bankrekeninge. Johan Burger, wat tot einde Augustus 2018 uitvoerende hoof van die First Rand-groep was waarvan FNB deel is, het Dinsdag voor die Zondo-kommissie van ondersoek na staatskaping getuig dat hy dit vreemd gevind het dat die ANC wou vergader oor ŉ kliënt se bankrekeninge. Volgens Burger het Godongwana hom versoek om hom beskikbaar te maak vir ŉ vergadering met die sekretaris-generaal van die ANC, destyds Gwede Mantashe, oor die sluiting van die Guptas se bankrekeninge. “Dit was ŉ onverwagse oproep en ek kon nie verstaan hoekom ek genooi is na ŉ vergadering met die ANC nie. Ek het hom meegedeel dat ek uitstedig was en oor ŉ paar dae sou terug wees. In my 32 jaar in die bankwese was dit die eerste keer dat ek ŉ versoek van ŉ politieke party of ŉ interministeriële komitee ontvang het om te vergader oor ŉ bank se verhouding met ŉ kliënt. “ ŉ Reeks SMS’e het hierna tussen Burger en Godongwana gevolg. Volgens Burger het Godongwana hom toe meegedeel dat dit nie meer nodig is vir hom om die vergadering by te woon nie en het hulle nie weer hierna gekommunikeer nie. Volgens Burger is die Guptas se bankrekeninge gesluit aangesien die bank bekommerd was oor sy reputasie en die risiko’s wat hiermee gepaard gegaan het. “Indien ŉ mens nie aan die regulatoriese raamwerk van die land waarin ŉ mens werk voldoen nie, sal daar ŉ reputasie-risiko wees wat verband hou met nie-nakoming. Daar sal ook ŉ reputasie-risiko wees as ŉ bank aktiwiteite bedryf wat deur belanghebbendes as onregverdig, onwettig en oneties beskou word.” Volgens Burger het FNB by die Wet op Finansiële Intelligensiesentrum gehou en verdagte Gupta-aktiwiteite aangemeld soos wat deur die wet vereis word. Regter Raymond Zondo, hoof van die kommissie van ondersoek na staatskaping. (20 Augustus 2018). Foto: Karen Sandison/ANA Yasmin Masithela, uitvoerende hoof van strategiese dienste by Absa, het getuig die bankgroep het die Guptas se bankrekeninge so vroeg as 2014 al begin hersien en risikobepaling gedoen namate mediaberigte oor die omstrede familie toegeneem het. Masithela het getuig dat Absa, destyds ŉ filiaal van Barclays PLC, moes voldoen aan beleid rakende geldwassery wat vereis dat hoërisiko- en politiek-blootgestelde kliënte elke jaar meer toegewyde omsigtigheidsondersoeke moet ondergaan. Volgens Masithela was daar bewyse van groot onverklaarbare oordrag van fondse by Oakbay aan ander banke. Absa kon nie rekeningskap gee van die oordragte nie. Mediablootstelling rakende Gupta-maatskappye het ook toegeneem en Absa het besluit om die rekeninge te sluit. Masithela het getuig Absa is, soos FNB en Standard Bank, ook versoek om met die regerende party te vergader. Volgens haar het Absa met Mantashe, Godongwana, Jessie Duarte en Krish Naidoo vergader. Volgens Masithela het die bank dit duidelik gemaak dat hy nie die verhouding met die kliënt kon bespreek nie en het dit daartoe gelei dat die bankregulasies en -reëls bespreek is. Absa is ook later versoek om met die interministeriële komitee te vergader maar het geweier. Nedbank sal Woensdag voor die komitee getuig.