Pinkster is 'n groot hoogtepunt van die kerkjaar in dié sin dat God se verlossingswerk deur die uitstorting van sy Heilige Gees verder gevoer en gelowiges opnuut, elke jaar, daarvan bewus kan word.
Ons vier fees oor die feit dat God Sélf, deur die inwoning van sy Gees, ons van die waarheid van verlossing oortuig, die geloof in ons harte wek en ons daagliks in hierdie waarheid lei.
Meer as dit, deur sy Gees wat in ons woon, word ons uiteindelik wat God ons geskep en geroep het om te wees deur die vrug van die Gees in ons te laat groei.
Verder het ons groot rede tot feesviering en jubelsange omdat God ons ook deur sy Gees toerus vir ons dienswerk in sy koninkryk deur aan elkeen van ons, afsonderlik, 'n geestelike gawe te skenk waarmee ons Hom in hierdie lewe kan dien en eer!
Duif en vuur
Rooi, oranje en geel
Genesis 11:1-11( alternatief)
(Vgl Gen 10:22–29)
10Hier volg die familieregister van Sem. Toe Sem 100 was, het hy die vader geword van Arpaksad, twee jaar na die oorstroming. 11Sem het na die geboorte van Arpaksad nog 500 jaar geleef en het seuns en dogters gehad.
2 Toe die dag van die pinksterfees aanbreek, was hulle almal op een plek bymekaar. 2Skielik was daar 'n geluid uit die hemel soos van 'n geweldige stormwind, en dit het die hele vertrek gevul waar hulle gesit het. 3Hulle het iets soos vuur gesien wat in tonge verdeel en op elkeen van hulle gekom het. 4Almal is met die Heilige Gees vervul en hulle het in ander tale begin praat soos die Heilige Gees dit aan hulle gegee het om onder sy leiding te doen.
5Daar het godsdienstige Jode uit al die nasies onder die son in Jerusalem gewoon. 6Toe die mense die geluid hoor, het 'n groot skare saamgedrom. En omdat elkeen gehoor het hoe daar in sy eie taal gepraat word, het hulle nie geweet hoe hulle dit het nie. 7Verras en verbaas sê hulle toe: "Die mense wat daar praat, is tog almal Galileërs. 8Hoe hoor elkeen van ons dan sy eie moedertaal? 9Perse, Mediërs en Elamiete, sowel as die inwoners van Mesopotamië, Judea en Kappadosië, Pontus en die provinsie Asië, 10Frigië en Pamfilië, Egipte en die dele van Libië om Sirene, mense uit Rome, 11Jode sowel as heidene wat die Joodse geloof aangeneem het, Kretensers en Arabiere—ons hoor hulle in ons eie tale praat oor die groot dinge wat God gedoen het."
32God het hierdie Jesus uit die dood laat opstaan; daarvan is ons almal getuies. 33Hy is verhoog aan die regterhand van God en Hy het die Heilige Gees wat belowe is, van die Vader ontvang en uitgestort. Dit is wat julle nou sien en hoor. 34Dawid het nie na die hemel toe opgevaar nie, en tog sê hy:
aan jou onderwerp het.
In 'n vorige bydrae in die leesrooster reeks vind 'n mens die volgende perspektiewe:
In die poging om die teks in die konteks van vandag te plaas, kan dit nuttig wees om te let op 'n aantal preke en meditasies oor hierdie gedeelte. Soos wat 'n mens kan verwag is daar heelwat preke oor die Pinkstergebeure. 'n Paar word uitgelig:
In Noordmans se Versamelde werke (vol. 7), is daar 'n viertal preekmeditasies oor Handelinge 2:1-14. In 'n eerste meditasie wys Noordmans daarop dat Pinkster 'n fees van die vervulling is. Jesus is die een wat gesê dat hy gekom het om die wet en die profete te vervul. In Pinkster begin hierdie vervulling in werking tree. Nadat Jesus alles op aarde volbring het, is die mense waarvoor hy gesterf en opgestaan het nog steeds in sonde en ellende. Op Pinksterfees vaar die evangelie soos op die vleuels van 'n stormwind aarde toe. Sedert Pinkster sweef die Gees van God soos in die Genesis-verhaal weer op die water, maar nou nie om visse en voëls tot lewe te roep nie, maar om in die harte van mense geloof, hoop en liefde te werk. As ons die Heilige Gees nie ontvang nie, is ons inderdaad sonder hoop en sonder God in die wêreld (Ef 2:11).
Die werk van die Heilige Gees is verborge. In die veld kan elkeen 'n stormwind hoor en die eerste dissipels kon Jesus se lering hoor. Maar wie, vra Noordmans, kan die beweging van die Gees onderskei? Wie sal daarop reageer? Ten spyte van die verborge manier waarop die Gees werk, kom die Gees na mense soos ons – kom werk die Gees in ons harte.
Voorts hoort die Heilige Gees en die volkere hoort byeen. Elkeen verstaan die Heilige Gees. Dit is 'n wonderlike seën: God kan tot elke mens spreek. As ons na die natuur en ook die Skrif kyk is daar so baie dinge wat ons nie verstaan nie. Ons is immers nie elkeen 'n Lorentz of ' n Einstein, of 'n Skrifgeleerde nie. Maar die Gees is nie bloot deur menslike genialiteit toeganklik nie. Die Gees kom ons gedagtes binne en lei dit. Die Gees kom ons hart binne en troos ons. Ons het tog nodig om te verstaan en verstaan te word. Die Gees help ons om te verstaan. Dit is 'n wonderlike gawe – alle vrede en rus hang daarmee saam.
Dalk kan 'n aantal kort aanhalings uit die ander drie meditasies van Noordmans die verbeelding prikkel:
"Op Pinkster sien ons skielik die dissipels van Jesus in 'n heel ander lig. Let op die onderskeid tussen Paasfees en Pinkster. Tydens Paasfees is daar onsekerheid, vrees en verstrooiing by die dissipels. Die Herder is daar wel, maar die skape is verstrooid. Met Pinkster het die skape self herders geword."
"Pinkster beteken dat ons lewens na bo – na die hemel oop is"
"Jesus spreek so tot ons dat Hy ons woorde tot 'n voertuig van sy Gees en evangelie kies. Die woorde wat ons daagliks gebruik kom vul die Gees om op so 'n manier dat dit 'n blye woord word. Woorde wat bedreiging inhou word woorde van belofte. Die woord 'sonde' word nou: vergewing. 'Dood' heet nou: opstanding. As Jesus tot ons spreek, vind in elke taal sodanige vertaling plaas. Dit is die uitstorting van die Heilige Gees".
In 1938 preek die Nederlandse teoloog K H Miskotte op Pinksterdag 'n preek met Handelinge 1:17 en 1 Korintiërs 13:13 as teksverse:
Op Pinksterdag doen die mense 'n vreemde ding – hulle spreek in vreemde tale. Hulle praat in vervoering op 'n manier wat ander ook meevoer. Sommige konkludeer dat hulle dronk moet wees. Petrus wys daarop dat daar wel 'n geestelike dronkenskap is – 'n vervoering wat die gewone grense van die denke en die sintuie deurbreek. Seuns en dogters sal profeteer.
Wat is profeteer? Is dit blote entoesiasme? Nee, profeteer is om van God te spreek vanuit 'n nuwe, deurleefde kennis. Dit is geensins vanselfsprekendheid dat ons as mense van God kan spreek nie, want God is tog die Gans Andere. Van al die tekens op Pinksterdag is die taal-wonder daarom die gewigtigste van al die tekens van die uitstorting van die Heilige Gees.
Die Heilige Gees is die mag wat profeteer moontlik maak.
Miskotte wys voorts op die verborge werking van die Gees. Die Heilige Gees bly self op die agtergrond. Die Gees is die inspireerder van die kerk, maar kan nêrens vasgepen word nie. Deur die werking van hierdie Gees vind die wonder plaas dat gewone mense (seuns en dogters en ou mense) oor die grense van hulle eie begrip meegesleur word. Die swakhede en beperking van die menslike spreker word oorwin. Hierdie profesie sal weerklink deur die geskiedenis van ons angstige, bedreigde wêreld heen tot die 'laaste dae'. Ten spyte van gasmaskers en bomaanvalle sal daar geprofeteer word. Mense sal met hulle spot, maar die profesie sal voortgaan.
Wat is die inhoud van die profesie? In 'n sin is dit onuitspreeklik ryk en wyd. Die ganse Skrif is daarin opgesluit. Tog kan ons sê: die inhoud van die profesie is verwagting – 'n verwagting van geloof, hoop en liefde. Woorde soos geloof, hoop en liefde is woorde waaroor ook ander stemme oor praat. Soos die mense wat op 'n humanistiese wyse hoop, geloof en liefde vaag maak, sodat dit inhou wat hulle in elk geval glo. Of diegene wat dink dit is naïewe woorde van hulle wat nie tred hou met die werklikheid van die krag van mag nie.
Geloof, hoop en liefde is egter daarteenoor Pinksterwoorde wat die Heilige Gees op ons lippe lê. Dit is nie vae woorde nie. Die geloof is die geloof in Jesus Christus; die hoop is die hoop op sy koms en vernuwing; die liefde is die liefde tot die liggaam, tot die huisgenote van die geloof.
Na Pinkster ontdek ons dat onsself nie instaat is tot geloof, hoop en liefde nie, behalwe deur die Heilige Gees nie.
Nou kom ons by die geheim van Pinksterdag. Daar staan nie in die Bybel dat jy moet glo en dan sal mense ook glo nie. Of dat jy moet hoop dat sal daar hoop wees nie. Of dat jy moet liefhê dan sal daar liefde wees nie. Nee, Een (dit is, Jesus Christus) het geglo te midde van die diepste Godverlatenheid; Een het gehoop toe dit gelyk het of alle hoop verlore is. Een leef liefde uit waar die hele wêreld in die gifgas van veragting gestik het. In Hom is geloof, hoop en liefde bewaar en opgespaar. En ons geloof, hoop en liefde is 'n deelhê en 'n deelneem deur die Heilige Gees aan die geloof, hoop en liefde wat daar in Jesus Christus is. Hierdie geloof, hoop en liefde van ons is daarom 'n wonder.
Miskotte sluit sy preek af met die versugting: "Mag elkeen van ons leer van profeteer. Mag ons van hierdie heilige dinge spreek. God gee sy Gees aan elkeen wat te midde van matheid en moegheid oprys en teen menslike ervaring in sê: En nou bly geloof, hoop en liefde".
Will Willimon het 'n preek met die titel The Prevailing Spirit op Pinksterdag 1998 gehou
Hy begin met 'n aanhaling van John McIntyre wat na Pinkster as die 'wholehearted expression of the almost unlimited imagination of God' verwys.
Tydens Pinkster vier ons die triomf van die Gees. Die Gees seëvier oor al ons verskille – verskille van nasionaliteit, taal, klas, ras, geslag.
Ons sien hierdie triomf in Handelinge 2.
Dit gaan nie tydens Pinkster oor die triomf van die menslike gees nie. Die Heilige Gees triomfeer soms selfs genadiglik oor ons menslike gees.
Pinkster was 'n Joodse fees. Die eerste kerk het uit Jode bestaan. Die eerste beloftes was duidelik beloftes vir die Jode. Tog lees ons dat kort na Pinkster Petrus 'n visie gehad het oor onreinheid. Die gevolg: die evangelie versprei ook onder die sogenaamde 'onreines'. Die Heilige Gees seëvier.
Vyftienhonderd jaar later, was daar wydverspreide korrupsie en magsmisbruik in die kerk. 'n Monnik in Duitsland met die naam van Martin Luther roep die kerk terug na die Bybel. Die Heilige Gees seëvier.
Agtiende eeuse Engeland gaan deur die trauma van verstedeliking en industrialisasie. Die kerk lyk ver verwyderd van hierdie realiteite. 'n Priester met die naam van John Wesley beleef hoe sy hart vreemd warm word en 'n dramatiese herlewing volg. Die Heilige Gees triomfeer.
Willimon noem nog 'n aantal voorbeelde uit die kerkgeskiedenis en wys hoe te Gees te midde van menslike swakhede triomfeer. Ons is daarom nie sonder hoop nie. Die Heilige Gees lei nog steeds die kerk: 'Just when we get all settled down, comfortable with present arrangements, our pews bolt securely to the floor, all fixed and immobile, there comes a rush of wind, or a still small voice, a breath of fresh air, tongues of fire and … the Holy Spirit prevails!'
Die Amerikaanse teoloog Stanley Hauerwas begin 'n artikel oor narratiewe teologie (en ter ere aan Hans Frei) met 'n Pinksterpreek wat Genesis 11:9; Handelinge 2:1-21 en Johannes 15:26-16:11 as Skriflesing neem.
Tydens Pinkster vier ons die geboorte van die kerk. Die wind van die Gees skep 'n nuwe nasie wat nie uitgelewer is aan die beperkinge van die verlede nie. So kry ons deel aan 'n nuwe tyd – God se tyd.
Ons glo dat God met Pinkster ongedaan gemaak het wat by Babel gebeur het.
Die probleem van Babel was nie menslike kreatiwiteit nie, die probleem was eerder dat mense nie besef het dat hulle bestaan en talente 'n gawe van God is nie. 'n Versplintering vind daarom plaas. God bedoel die versplintering as 'n gawe om die mense iets van egte nederigheid te leer. Maar die mense aanvaar nie hierdie gawe nie, en gebruik die versplintering om hulle eie klub te versterk en ander te dwing om hulle taal te praat. Dus word oorlog by Babel gebore. Die moord van Kain op Abel kring wyer uit.
Dit is teen die agtergrond van Babel dat ons Pinkster kan verstaan. 'n Nuwe verstaan word moontlik gemaak. Die wond van Babel word geheel. Die vreugde van die heling maak mense ekstaties. Hulle word bevry van die eindelose sirkel van haat en wraak. Daar is 'n vreugde van eenheid.
Daar is 'n nuwe tyd en 'n nuwe taal. Die nuwe taal is nie een of ander universele taal wat niemand praat nie en wat die realiteit van ander ontken nie.
Nee, 'at Pentecost God created a new language, but it was a language that is more than words. It is instead a community whose memory of its saviour creates the miracle if being a people whose very differences contributes to their unity' (53).
Ons noem hierdie nuwe skepping kerk. Die kerk moet die storie van God vertel en beliggaam. Deur die uitleef van die verhaal word die kerk, soos Israel, 'peculiarly a people who live by our remembering the history of God's redemption of the world'.
Die kerk het 'n storie om te vertel, om uit te leef. '
'(T)he church has a story to tell in which God is the main character. But the church cannot tell the story without becoming part of the tale' (54).
En verder: '(I)t is our belief that what God did at Pentecost he continues to do to renew and sustain the presence of the church so that the world might know there is an alternative to Babel' (54).
Ons het nie net 'n alternatief vir die taal en tyd van die wêreld nie, ons is die alternatief: 'We do not have a story to tell but in the telling we are the story being told"
Toetrede: VONKK 113 of VONKK 270 of Flam 104 [bekend] of Lied 444
Votum: (Responsories uit Cas Wepener se "Soos 'n blom na die son draai")
Seëngroet: (Responsories uit Cas Wepener se "Soos 'n blom na die son draai")
Lofsang: Lied 439
Pinkster-litanie: VONKK 27 of Flam 58 met responsoriese litanie uit Cas Wepener se "Soos 'n blom na die son draai"
Lied: Flam 302 of Lied 436
Geloofsbelydenis: Voorleser: Herman Bavinck
Gebed: deur Eric Milner-White; VONKK 24 of Flam 178 of Lied 442
Skriflesing en Familie-oomblik: Handelinge 2:1-21
Nagmaalgebed: (Responsories uit Handleiding vir die Erediens)
Slotsang: VONKK 211 of Flam 339 of Lied 440
Seën: (Erediensgangers herhaal die woorde agter die voorganger aan in enige ander taal wat hulle ken)
Respons: VONKK 207
VONKK 113 Kom, Heilige Gees of
VONKK 270 Gees van God, o lewende God of
Voorganger: Kom, Skepper-Gees, en waai deur ons gebroke wêreld.
Gemeente: Kom, Skepper-Gees, en bring nuwe lewe vir ons wêreld.
Lied 439 "O Heil'ge Gees, o God in ons"
VONKK 27 Kom En Lei My, Skepper-Gees of
Flam 58 Skepper Gees
Kan aangepas word na gelang van omstandighede
Flam 302 Sonder U Gees of
as ek wegsink en meegevoer word deur die strome van
Maar ek het ook in beslissende oomblikke in my
Daar was oomblikke dat ek my Bybel wou oopslaan
En altyd weer was ek oortuig dat daar Iemand in my
F339. "Gees Van God, Kom Neem Nou Beheer (Roem In U Naam)"
(RUBRIEK: Kruisfuur – Lof / Gebed) Teks en musiek: Ferreira Marais Kopiereg: © 2009 Flam Musiek-Uitgewers
F302. "Sonder U Gees"
(RUBRIEK: Flam – Toetrede) Teks en musiek: Stass van Veuren © 2009 MAR Gospel Music Publishers (Opgeneem op Onbeskaamd 2)
U roep ons om te gaan,
U roep ons om te staan,
U los ons nooit alleen
en vir u Naam sal ons staan.
(RUBRIEK: Flammikidz – Lering) Musiek: Tradisioneel Teks: Jan de Wet © 2003 MAR Gospel Music Publishers
VONKK 270 "Gees van God, o lewende God"
Teks: Hannes van der Merwe 2013 © Musiek: RUIMTE – Anton Esterhuyse 2013 © Musikale verryking: Anton Esterhuyse 2013 ©
© 2013 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Meditatief – Toetrede en Aanroeping / Voorbereiding om God se
Woord te hoor / Gebede / Pinkster
Gees van God, o lewende God,
stort oor ons u heilige vuur.
Maak ons wakker vanuit ons slaap;
vul ons met u waarheid en lig.
Vul ons tot ons oorloop
en u Gees ons nuut maak.
Teks: Veni Creator Spiritus – Taizé 2001; Afrikaanse weergawe Michiel van der Merwe 2003 Musiek: Jacques Berthier 1923-1992
VONKK 211 "Heilige Gees, U, Die Trooster"
Teks: Pieter Malherbe 2011 © Melodie: UITGESTUUR – Pieter Malherbe 2012 © Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2012 (Pro Deo)
Klavierbegeleiding: Gerrit Jordaan 2012 Musikale verryking 1: Gerrit Jordaan 2012 Musikale verryking 2: Albert Troskie 2012 (Pro Deo)
© 2012 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Kontemporêr – Pinkster
1. Heilige Gees, U, die Trooster,
tree vir ons in by die Vader.
U ken die kreet van ons harte.
Laat ons u vrede ontvang.
2. Heilige Gees, U, die Leidsman,
leer ons die woorde van Jesus.
U gee aan elkeen 'n gawe.
Laat ons mekaar daarmee dien.
3. Heilige Gees, as Gestuurde,
stuur U ons uit in die wêreld.
U gee ons woorde van deernis.
Laat ons met vreugde getuig.
oortuig, bekeer en wy ons harte en lewens aan U
Eric Milner-White (1884-1964)
(Uit "Gebedeboek met Liturgiese Voorstelle", red Johan van der Merwe)
VONKK 24 Gees Van God, Kom Woon In Ons of
Integreer die familie-oomblik en Skriflesing. As jy die video's van "The Jesus Storybook Bible" het, kan jy byvoorbeeld die video "God sends help" wys. Of lees die gedeelte op jou tablet vanaf die YouVersion Bybel vir Kinders. Dis lekker interaktief, so kinders kan op die skerm druk om verskillende dinge te laat gebeur. Hier is 'n video van die Engelse weergawe daarvan.
By dinkjeug is 'n dokument met inkleurprente en aktiwiteite. Kinders sal dit veral geniet om krone van vuurtonge te maak. Hier is 'n templaat, met instruksies hier.
Op Pinksterfees vier ons die geboorte van die kerk. Tot nou toe was Jesus se volgelinge 'n onseker en bangerige, oorversigtige groep. Wanneer hulle met die Heilige Gees vervul word, word die kerk lanseer.
Die koms van die Heilige Gees bemagtig die kerk op maniere wat nie voorheen vir God se hele volk beskikbaar was nie. Pinksterfees herinner ons aan die oneindige krag wat God vir die taak van die kerk voorsien: die Heilige Gees. Ons lewe as dissipels vertoon maar middelmatig wanneer ons die werklikheid van die derde Persoon in die Drie-eenheid wat in ons leef en werk onderskat.
Ons moet die wyse waarop Lukas die Pinkstergebeure oordra in die groter raamwerk van Lukas en Handelinge verstaan:
Jesus se publieke bediening begin in Lukas 4:18-19 waar Jesus noem dat Hy deur die Heilige Gees bemagtig word. Net so begin die kerk se bediening met die aankondiging van die kerk se bemagtiging deur die Heilige Gees.
In Jesus se aankondiging haal hy uit die Ou Testament aan (Jesaja), wat ook in Handelinge 2 met 'n aanhaling uit Joël gebeur.
Die Lukas-evangelie beweeg van die tempel na Galilea en weer terug na Jerusalem, terwyl Handelinge ook in Jerusalem begin maar na die eindes van die aarde beweeg.
Regdeur Lukas se geskrifte – Lukas-evangelie en Handelinge – is die werk van die Gees deurslaggewend, dinamies en skeppend. Daar is nie groter krag, energie of mag in die skepping aanwesig as die krag van die Heilige Gees nie.
Jesus het sy dissipels voorberei vir die koms van die Heilige Gees met die belofte van Pinkster (Hand 1:4-8). Hy het beloof dat sy volgelinge "met die Heilige Gees gedoop" sal word.
Verskillende kerklike tradisies interpreteer die "doop" met die Heilige Gees op uiteenlopende wyses. Een van die redes is die geweldige wye reeks dinge wat die Heilige Gees in gelowiges se lewens bewerk. Die Heilige Gees doen dinge soos:
herskep ons geestelik waneer ons Jesus se volgelinge word
bewerk die beeld van Christus in ons
vul ons met die krag van God.
Krag tot getuienis
Lukas beklemtoon egter hoofsaaklik een taak van die Gees: gelowiges word geïnspireer om God se boodskap te verkondig (2:17-18). Die Gees maak gelowiges profete, verkondigers. Hierdie profetiese aktiwiteit van die Gees word dikwels in die Ou Testament genoem, kom in Joodse geskrifte voor en word ook in die Nuwe Testament vermeld. Lukas fokus byna net hierop wanneert hy die werk van die Heilige Gees beskryf.
Daarom staan Hand 1:8 so sterk uit as opsomming van die werk van die Heilige Gees: die Gees gee gelowiges krag om Jesus se getuies te wees. Soos die Lukas-evangelie Jesus se bediening aan mense op die kantlyn van die samelewing beklemtoon, beklemtoon Handelinge die dissipels se getuienis aan mense oorkant die grense, die mense wat in die Joodse samelewing gemarginaliseerd was, die heidene. Getuienis is wat gelowiges oor die grense stuur (Hand 1:8).
Vir die eerste dissipels sou hierdie belofte van krag tot getuienis dadelik opval. Die profete het die finale uitstorting van die Heilige Gees met die eindtye in verband gebring (Jes 44:3, Eseg 36:26-27; Joël 2:28-3:1). Daarom reageer hulle met die vanselfsprekende vraag: aangesien hierdie die eindtyd is, wanneer aan U die koninkryk van Israel weer oprig (1:6)?
Jesus antwoord dat hulle nie hoef weet watter tye God bepaal het nie. Wat hulle moet weet, is dat hulle in hierdie tyd getuies sal wees, net soos Jesaja verklaar het die dienaars van Here sal God se getuies in die eindtye wees (Jesaja 43:10, 12; 44:8). Deur hulle getuienis oor grense sal die dissipels die inbreek van God se kragtige werk in die geskiedenis beleef.
Steeds by die groter, inleidende prentjie. Lukas laat die klem ook op die dissipels se voorbereiding vir Pinkster val (1:12 – 2:1). Die dissipels het bly bid en eensgesind vergader. Hulle het hul vertroue geplaas in Jesus se belofte van die Heilige Gees, en het hul leierskap in orde gebring met die verkiesing van 'n apostel in Judas se plek.
Dit beklemtoon Lukas se begeerte dat die kerk van sy tyd – en ons tyd – gekenmerk word deur gebed, eenheid en voorbereiding om God se werk se doen en in te val by God se beweging na die wêreld.
Hoewel die uitstorting van die Heilige Gees 'n afgehandelde gebeurtenis in die wêreldgeskiedenis is, gaan God voort om God se Gees uit te stort (4:31 en 8:17), soms op maniere wat soortgelyk aan die eerste Pinksterdag is (4:32–35; 10:44–45; 19:6) en soms in beantwoording op gebed (4:30; 8:15; vgl. Lukas 11:13). Wanneer ons die aktiewe bemagtiging deur die Gees in ons eie gemeente verlang, bly dit iets waarvoor ons moet bid.
Nadat Handelinge van die voorbereiding vir Pinkster vertel, word dit gevolg met die tekens wat Pinkster vergesel het: die klank van 'n geweldige stormwind, die verskyning van vlamme, en die praat in ander tale.
Op ander plekke in die Bybel blaas God lewe in die mensheid, of verskyn God in 'n sagte wind. Hier het ons 'n kragtige, dinamiese wind, wat God se lewegewende krag in die mensheid simboliseer. Dit herinner aan Esegiël 37:9 waar die Gees uit die voer windstreke kom om lewe in die dooie bene van Israel te blaas.
Vuur simboliseer verskeie dinge in die Bybel, meestal oordeel en veral die eindoordeel. Dit is hoe Johannes die Doper dit bedoel het toe hy gesê het dat die Messias met vuur en Gees sal doop: die Gees is Christus se gawe aan die gelowiges en die vuur die teken van sy oordeel oor die bose. Vuur is ook 'n teken van reiniging, want met die eindoordeel word God se wêreld van sonde gereinig.
Die vuurtonge wat op elke gelowige land, is 'n teken van God se toekoms wat deur die Gees reeds 'n werklikheid word, en van die krag wat elke gelowige deur die Gees ontvang.
Praat in verskillende tale
Die gelowiges ontvang die gawe om in verskillende menslike tale te praat, sodat die sprekers van daardie ander tale hulle kan hoor en verstaan. Hierdie is ongetwyfeld 'n Goddelike wonderwerk wat daarop dui dat die nuwe lewe (wind) en die bemagtiging van die Gees (vuurtonge) die verskeurdheid tussen mense oorbrug en begrip en kommunikasie moontlik maak. Die verbrokkeling wat op die spraakverwarring by Babel ontstaan het, word nou deur die eenheidskeppende krag van die Gees oorwin en deurbreek.
Lukas vermeld spesifiek dat die praat in ander tale weer voorkom wanneer die Gees ook op ander plekke uitgegiet word (10:46 en 19:6). Daarmee gaan Jesus se belofte dat die dissipels krag sal ontvang en Jesus se getuies onder die nasies sal wees (1:8) in vervulling. God gee die Goddelike vermoë om die evangelie in verskillende tale te verkondig, sodat die apostels daardie opdrag kan uitvoer.
Petrus bring die spreek in ander tale in verband met die profeet Joël se profesie oor die eindtye, die laaste dae. Die wind, vlamme en tale is tekens dat die era van God se nuwe hemel en aarde nou al reeds in hierdie wêreld inbreek. Die Heilige Gees maak God se komende koninkryk nou al reeds 'n werklikheid.
Wanneer mense na die lewe van die kerk kyk, moet hulle kan sien hoe die toekoms van God en die volledige aanbreek van God se koninkryk gaan lyk.
Nadat Handelinge 2 vertel het van die tekens wat Pinkster vergesel, verskuif die aandag na die eerste mense van Pinkster. Dit is godsdienstige Jode uit al die nasies onder die son (2:5). Hulle word die brug waaroor die evangelie alle moontlike kulturele grense oorsteek (2:5-11). Sommige uitleggers vergelyk die tabel van nasies hier vermeld met die lys nasies in Genesis 10, hier opgedateer om tale en nasies uit Lukas se tyd weer te gee.
Daarom sê ons dat die uitstorting van die Heilige Gees God se oordeel oor die Toring van Babel omkeer. Soos God eens die nasies versprei het deur hulle uiteenlopende tale te gee, so bemagtig God nou sy kerk om hierdie grense oor te steek.
Die Heilige Gees lei die kerk uit die kerk se gemaksones, en bemagtig die kerk om die grense oor te steek. Die Gees werk die verskeuring en verbrokkeling sedert Babel teë.
Daarom is die Here se kerk vandag steeds 'n agent vir versoening tussen kulture, rasse en tale. Christus se kerk beywer haar vir kulturele sensitiwiteit, kruis-kulturele bediening en kerkeenheid. Dit is alles gegee in Christus se opdrag dat ons onder die nasies moet getuig en die Gees se oopbreek van taalgrense in Handelinge 2. Nooit weer sou die kerk taal, nasionaliteit en etnisiteit as 'n onoorkombare grens sien nie.
Die omstanders is dronkgeslaan en wonder of diegene wat so in verskillende tale praat, dronk is. Natuurlik nie, sê Petrus. Petrus bring die talewonder in verband met die profesie van Joël oor God wat mense bemagtig om te praat soos die Gees hulle lei. Hierdie bemagtiging deurbreek ook geslag en generasie-grense: seuns, dogters, jongmense en oumense, dienaars en dienaresse.
Die Gees se bemagtiging is om te profeteer, om God se Woord te verkondig.
Petrus meld ook allerlei tekens wat hierdie verkondiging vergesel. Dit is tekens wat met die finale koms van God se koninkryk aan die einde van die tyde verband hou. Dit sê dat God se koninkryk nou al reeds 'n werklikheid word waar gelowiges van Jesus getuig. Ons beleef in Jesus se Naam reeds 'n voorsmaak van God se komende koninkryk.
Hierdie teks het 'n kragtige boodskap vir ons vandag.
Eerstens was die dissipels gewone, gebroke mense soos ons. Nie een van hulle was besonders nie. Dit is 'n bang klompie mense wat biddend wag op die bemagtiging van die Heilige Gees.
Pinkster beklemtoon dat niks uit ons eie krag gebeur nie. God bereik God se doelwitte deur ons, nie omdat ons so sterk is nie, maar omdat God God se krag deur ons betoon.
Daar is geen groter krag as die krag van die Heilige Gees in die universum nie. Daardie krag werk deur ons, maak ons getuies. Bewerk heling en versoening deur ons, en plaas God se skepping onherroeplik in 'n wentelbaan wat uitloop op die volledige koms van God se koninkryk.
Voorganger (V): Ons verheerlik U, Here God, Skepper van die hemel en die aarde.
V: Ons verheerlik U, Here God, Skepper van die hemel en die aarde.
U gee die wyn, die vrug van die wingerdstok.
G: Maranata! Kom, Here Jesus!
V: Aan U kom ons dank toe, Here ons God, oral en altyd deur Jesus Christus ons Here.
Want U het die Heilige Gees uitgestort oor die mense in wie U 'n welbehae het.
Daarom juig die hele aarde en roem die volke in velerlei tale.
Daarom sing ons saam met die engele en hemelwesens die lof van u heerlikheid:
G: Heilig, heilig, heilig is die Here, die Almagtige.
V: Here God, Skepper van die hemel en die aarde,
Laat u lewegewende Gees oor hierdie maaltyd kom sodat die brood en wyn vir ons die liggaam en bloed van Christus kan wees.
V: Mag die Skepper-Gees die woorde van u geliefde Seun 'n werklikheid laat word.
Want in die nag waarin Hy oorgelewer is, het Hy die brood geneem, en nadat Hy U daarvoor gedank het, het Hy dit gebreek en gesê: "Dit is my liggaam; dit is vir júlle. Gebruik dit tot my gedagtenis."
Ná die maaltyd het Hy die beker geneem en gesê: "Hierdie is die nuwe verbond in my bloed. Gebruik dit, elke keer as julle daaruit drink, tot my gedagtenis."
G: Ons verkondig u dood, Here Jesus!
V: Here ons God, ons roep vandag in herinnering die uitstorting van u Heilige Gees, die Voorspraak wat U vir ons gestuur het, die Gees van die waarheid wat van die Vader uitgaan en oor Christus getuig.Vervul ons, terwyl ons die maaltyd vier, met die Heilige Gees sodat ons een liggaam en een van gees kan wees, 'n lewende offer wat in Christus vir U aanneemlik is.
V: Ons is deur die Heilige Gees beseël as die eiendom van God.
Laat ons dan nou saam bid:
Uit Handleiding vir die Erediens)
VONKK 211 Heilige Gees, U, Die Trooster of
Flam 339 Gees Van God, Kom Neem Nou Beheer (Roem In U Naam) of
Lied 440 "Die Here salf ons met sy Gees"
VONKK 207 Tshollela / Laat kom u Heilige Gees
Teks: Tshollela – tradisioneel Sesotho; Afrikaanse weergawe: VONKK-Werkgroep 2012
Musiek: TSHOLLELA – Tradisioneel Suid-Afrika Kantoryverwerking: Tradisioneel © Sesotho-teks en melodie: Openbare besit
© Afrikaanse teks: 2012 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK: Tradisioneel – Gebede / Pinkster