Preekriglyne – Bladsy 7 – vir eredienste
Romeine 8:1-11 – 12 Julie
Lees die teks uit 'n kinder-vriendelike vertaling. Hoor by kinders wie van hulle weet wat "time out" is en hoe dit by hulle huise werk. Dit is wanneer jy stout is en iets verkeerd gedoen het, en jy moet vir 'n rukkie lank in die hoek gaan staan of op 'n spesifieke stoel gaan sit. Dit is glad nie lekker nie. Terwyl jy daar sit, moet jy dink aan jou verkeerde keuses en die gevolge daarvan. Vandag se teksgedeelte sê dat die Gees van Jesus ons vrygemaak het van sonde en straf. Dit is soos om vrygelaat te word van "time out". Omdat ons vrygemaak is, maak ons beter keuses en probeer ons om minder sonde te doen. Die bekende teoloog en outeur van The Message, Eugene Peterson, het gesê: "The Christian life begins as a community that is gathered at the place of impossibility, the tomb." Dit is 'n goeie sleutel om oor die betekenis van ons teks na te dink. Kom ons maak dit prakties en dink oor onsself. Wat van jou? Was jy al ooit op 'n plek van onmoontlikheid? Het jy al ooit in 'n waas van hartseer by 'n graf gestaan en gehoop dit is net 'n nare droom? Het jy al ooit die stukkies van 'n flenterhuwelik probeer aanmekaar las? Het jy al probeer om die horlosie terug te draai na 'n tyd vóór daardie slegte keuses wat jou rebelse kind gemaak het? Dit is juis by so plek van onmoontlikheid, sê Peterson, waar die Christelike lewe begin, dáár waar mense op 'n plek van onmoontlikheid versamel is — by die graf. Peterson praat natuurlik van die óóp graf van Christus. Daar het die onmoontlike inderdaad gebeur met Jesus se opwekking uit die dood. Dit is die einste plek waar Paulus wil hê ons by moet uitkom in Romeine 8:11. Dit is hiér waar God se herskeppingswerk deur Christus en die Heilige Gees begin.
Matteus 11:16-19, 25-30 – 5 Julie
Sermons4kids gebruik die beeld van 'n gewigopteller en 'n "spotter". Wanneer iemand gewigte optel, is daar altyd iemand by die gewigopteller se kop wat help om die gewig vas te hou en te lig. Dit is hoe Jesus met ons maak. As jy 'n juk in die hande kan kry, kan jy die simboliek daarvan verduidelik. Ons teksgedeelte handel oor die reaksie van die mense van Jesus se tyd op Jesus se leer en werke. Tot nou het die Evangelie volgens Matteus vertel hoe Jesus die mense geleer het en hoe Jesus wonderwerke verrig het. Jesus het die mense op die berg geleer. Pas in die vorige hoofstukke lees ons die groot preek waarin Jesus sy dissipels uitstuur. Daarby het Jesus groot hoeveelhede wonderwerke in verskeie dorpe en plekke gedoen. In die hoofstukke wat op ons teks volg, blyk die weerstand en teenstand van die mense in Jesus se tyd teen sy bediening al hoe groter. Van nou af sal twyfel, kritiek en openlike kritiek teen Jesus en sy dissipels sterker groei. Ons word meegedeel dat wyse en verstandige mense, slim en geleerd (11:25) aanstoot neem aan Jesus en sy dissipels, hulle nie bekeer nie en daarmee toon dat hulle nie ore het om te hoor nie. In die mini-gelykenis speel kindertjies op die markplein. Die een klompie speel op die fluit en nooi die ander kinders om saam te dans. Hulle wil nie. Dan word 'n treurliedjie gesing, maar die ander kinders wil nie huil nie. Wat presies in die spel gebeur word aan ons verbeelding oorgelaat. Dalk gaan dit oor twee groepe kinders. Die een groep wil speel, die ander glad nie. Of dalk is daar twee groepe kinders wat mekaar oor en weer uitnooi. Wie ook al nooi, die ander wil nie speel nie. Hierdie gelykenis verduidelik die reaksie van mense op die werke van God se boodskappers. Johannes die Doper het God se werk kom doen, maar mense verwerp hom. Hy het nie geëet en gedrink nie, en mense sê hy is van die duiwel besete. Dan kom Jesus as gestuurde van God. Hy eet en drink, veral saam met tollenaars en sondaars, siekes wat die Here se genade nodig het. Van Hom sê mense Hy is 'n vraat en wynsuiper, 'n vriend van tollenaars en sondaars. Hoe God ook al mense uitnooi om deel te raak van God se werke, die mense is soos kinders op die markplein wat nie wil saamspeel nie. Hy bly eenkant sit, en voer allerhande redes aan waarom hulle nie kan deelneem nie. Hierdie gelykenis gaan dus oor die onboetvaardige reaksie op die boodskappers van God, Johannes, Jesus, en Jesus se dissipels.
Matteus 10:40-42 – 28 Junie
John Stevens van Dollar Store Children's Sermons gee 'n wonderlike idee met 'n vel rubberige "papier". Jy sny 'n deur in die papier in, skryf "binne" aan die een kant en "buite" aan die anderkant. Terwyl kinders die deur vashou, draai jy die raam om, sodat binne buite is of buite binne. Terwyl julle dit doen, kan jy gesels hoe God ons verwelkom het, hoe ons almal verwelkom. Jy kan ook praat oor hoe ons bang is om uit te gaan, maar hoe God ons bemagtig om uit te gaan. Gaan kyk die instruksies op John se video – dis regtig 'n baie oulike idee! Jy sal dit vooraf moet oefen. Ons teks is die slotgedeelte van Jesus se groot sendingpreek in die Evangelie volgens Matteus. Jesus gee in sy sendingpreek instruksies oor hoe ons gestuur word om nuwe gemeenskap tot stand te bring deur die vrede van Jesus na ander uit te dra. Jesus doen dit self en nooi sy kerk om deel te word van hierdie werk wat Hy doen. Ons het ook gehoor dat deelname aan Jesus se beweging na die wêreld ons in konflik bring met die wolwe en die vervolgers wat geen ooghare vir God se vrede het nie. Daarom gaan 'n groot deel van Jesus se preek oor vrees en die oorwinning daarvan. Die mense wat ons nie moet vrees nie, raak die hele spektrum. Daar is die verskriklike despote wat jou doodmaak as jy van Jesus getuig. Dan is daar ook, sê Jesus, die gelowiges se familie wat Jesus se volgelinge verwerp – omdat hulle nie glo nie. Verskriklik genoeg kan mens ook jou familie vrees. Verder is daar openbare verwerping wat nie gevrees moet word nie. Jesus vra dat ons vrymoediglik getuig. Die verwerping, uitsluiting en vervolging wat ons van alle kante in die sending te wagte kan wees, kan in die openbaar voor die massas plaasvind, asook in private en uiters-persoonlike ruimtes. Nóg die magte se haat en wrewel, nóg ons naasbestaandes se liefde of afkeur van ons dissipelskap, behoort die rigting, inhoud en vorm van ons lewe te bepaal. Ons is verbind aan Jesus. Hy bepaal ons lewe.
Matteus 10:24-39 – 21 Junie
Lees die teks in die taal van kinders. Gesels met die kinders oor wat hulle bang maak. Praat spesifiek ook oor dié kere wat jy bang is omdat jy die Here volg, bv. as jou maats jou spot omdat jy reg optree, kerk toe gaan, ens., of wanneer jou maats iets verkeerd wil doen en jy weier en weet dat hulle vir jou gaan kwaad wees. Verduidelik dan dat Jesus sê ons hoef nie bang te wees om gehoorsaam te wees nie, omdat hy vir ons sorg. Gebruik die storie "Bosbok en Olifant Raak Bang" uit Ewald van Rensburg se "Die Avonture van Bomani Meerkat en ander stories". Dit vertel van Bosbok se pragtige huis by die rivier. Wanneer Bosbok eendag by die huis kom, ontdek hy daar is iemand met 'n diep stem in sy huisie wat dreig om hom op te eet! Selfs Olifant kan nie help nie. Dit is uiteindelik Leeu wat dapper genoeg is en ontdek dat dit die hele tyd Brulpadda was wat maak of hy gevaarlik is! Die preekriglyn vra die vraag wat dit prakties beteken om Jesus Christus van Nasaret as Here en Verlosser te volg? Verlede week het ons by die "groot sendingpreek" van Jesus stilgestaan. Mens kan sê verlede week se teks is reis-instruksies: Jesus stuur sy dissipels. Vandeesweek se teks is vertroue-instruksies. Jesus leer ons om op Hom te vertrou, want daar gaan ook moeilikheid wees. Sy "moeilikheid-instruksies" pas goed by die "reis- en vertroue" instruksies.
Matteus 9:35-10:8, (9-23) – 14 Junie
Oorweeg om 'n kindervriendelike vertaling van die Skriflesing te gebruik. Jy kan aansluit by die feit dat Judas deel van hierdie groep was. 'n Ander opsie is om te praat oor die stof afskud. Ons Skriflesing is die begin van Jesus se tweede lang toespraak in die Evangelie volgens Matteus. Hierdie is 'n belangrike draaipunt in die Matteus-evangelie. Jesus se werk verbreed nou. Jesus sluit al sy dissipels wat Hy geroep het in by sy bediening. Hy rus hulle toe en gee vir sy dissipels in ons teks volledige instruksies oor hoe hulle bediening moet lyk. Hier het ons met die diepste beweegredes agter Jesus se bediening te doen. Hy kry die skare innig jammer, sy hart en ingewande kom in beroering oor hulle. Jesus sien nie neer op die skare se ellende nie, hy het nie 'n neerbuigende bejammerende houding nie, hy beleef empatie met die mense. Trouens, Jesus sien geweldige potensiaal in die skare, want hy draai na sy dissipels en sê: Die oes is groot, maar die arbeiders min. Bid dan die Here aan wie die oes behoort, om arbeiders uit te stuur vir sy oes (37-38). Die bekende prediker uit die VSA, Thomas Long, skryf: Where others might gaze on such a group and see only desperate, even overwhelming, neediness, Jesus sees in them great potential. Jesus, the embodiment of God's will, is the compassionate shepherd … [who] sees [the crowds] as a bumper crop ready for harvesting. Wat nodig is, is arbeiders wat saam met Jesus kan werk om hierdie oes in volheid van lewe by God en by nuwe lewensmoontlikhede te bring. Daarvoor moet die dissipels bid, net om te ontdek hulle is die arbeiders wat Jesus ook roep om by die oes uit te kom.
Genesis 1:1-2:4a – 7 Junie
Jy kan die baie oulike video oor die skeppingsverhaal is gebruik – skakel ingesluit – of gewoon die skeppingsverhaal in kindervriendelike taal oorvertel. 'n Taak om 'n plant op die aarde te plant met 'n doolhof kan ook gebruik word. Voorbeeld ingesluit. Vandag vier ons Drie-eenheidsondag. Reeds vanaf die eerste eeue het die kerk die Drie-eenheid as die groot werklikheid, die "landskap" waarbinne ons leef, bely. Die werk van God die Vader, Seun en Heilige Gees is die "ruimte" waarbinne alles ontstaan het, leef en waarin die werklikheid na sy eindbestemming gelei word. Die skeppingsverhaal van Genesis 1 speel 'n belangrike rol in hierdie geloofsoortuiging. Niks het ontstaan buite God om nie, alles wat is, het die oorsprong daarvan in God. Die teks het twee oogmerke 1) Dit bring lof, eer en erkenning aan God as die Oorsprong van alles. Dit is 'n loflied wat God prys vir die groot en wonderlike wyse waarop God alles geskep het. 2) Dit oriënteer ons. Genesis 1 is soos 'n kaart wat verduidelik wat die aard van alles is, hoe die wêreld inmekaar steek en met watter doel alles gemaak is. Genesis 1 weet dat daar ook buite God se volk ander skeppingsverhale is wat die werklikheid probeer verklaar. Baie van die mededelings in Genesis 1 is kritiek of getuienis teenoor ander skeppingsmites. Dat God lig onafhanklik van die ligdraers (soos die son en maan) gemaak het, is skerp kritiek op die aanbidding van son en maan as gode of goddelik. Dat man en vrou gelykes is, is kritiek teen ander skeppingsverhale wat manlike dominasie wil bevestig. Dit is ons vertrekpunt om vandag na te dink oor die werklikheid.
Johannes 20:19-23 – 31 Mei
Gesels in Familietyd oor dinge wat julle bang maak. Slange, die donker… Maar ook goed soos alleen wees of misluk. Jesus het ons gestuur om vir hom te leef en mense van hom te vertel. Maar ons hoef nie bang te wees nie. Sy Gees is altyd by ons, daarom is ons nooit alleen nie. Die Gees sal ons help. Op Paassondag is die eerste deel van Johannes 20 as fokusteks benut (v 1-18). Op die Pinksterfees word die verhaal uit Johannes 20 voortgesit, met die fokus op vers 19-23. Op Paassondag en met Pinksterfees kan ons dus die verband lê tussen hierdie twee hoogtepunte van die kerklike jaar. Die Covid-19-pandemie het groot dele van die wêreld is vrees vasgevang. Sommige mense vrees die virus. Ander vrees samesweringsteorieë. Ander ontken die gevaar, en word sodoende gevrees deur mense wat vrees. Politici vrees die ekonomiese impak. Ekonome vrees die politieke impak en laat die markte tuimel en tol. Ons leef in 'n wêreld gedryf deur vrees. Dit ontlok tipies een van twee reaksies by mense: veg, of vlug. In ons teks is vrees ook 'n realiteit. Merkwaardig genoeg roep Jesus sy dissipels midde-in hierdie wêreld van vrees om sy gestuurdes te wees. Kom ons stap eers deur ons teks, en vra dan daarna wat dit vir ons wêreld beteken.
1 Petrus 4:12-14; 5:6-11 – 24 Mei
Vir kinders herbesoek ons die hemelvaart van Jesus die afgelope week. Vir agtergrond inligting word die tema aangebied soos opgesom in die Bybelse Ensiklopedie. Ingesluit is 'n inkleurprent. In ons teks praat Petrus reguit en op die ma af met ons oor ons lewe saam met God. Ons reis met God loop dikwels oor ruwe paaie, en dit gaan nie maklik nie. Daar is teenstand, teenspoed en swaarkry. Die Christen-lewe bring sy eie eensaamheid; ongewildheid, vervolging en offers mee. Petrus sê dat die gelowiges nie die vurige beproewing as iets vreemds moet sien nie (4:12). Christene kan sulke dinge verwag. Hulle moet nie verbaas wees as lyding op hulle pad kom nie. Gelowiges kan eintlik geëerd voel as hulle swaar kry ter wille van Christus. Dink aan Jesus se woorde in Matt 5:11-12: "Geseënd is julle as julle beledig en vervolg word." 'n Nuwe lewe bring 'n nuwe leefstyl. Waar baie dinge in die ou lewe op trots, leuens, plesier, geld en mag gebou is, bou die gelowige sy lewe op waarheid, nederigheid, eerlikheid, integriteit en die begeerte om God te verheerlik. Dié konflik is dwarsdeur die Bybel duidelik. Ons nuwe lewe bring ons in botsing met die ou lewe. Jesus waarsku sy dissipels: "Hulle sal julle aan die geregshowe uitlewer, en in hulle sinagoges sal hulle julle gésel" (Matt 10:17). Vir hierdie lewe met sy swaarkry spel Petrus as't ware vyf nuwe regulasies uit. Kom ons stap saam deur ons teks en kyk hoe Petrus ons toerus vir die lewe saam met God.
Efesiërs 1:15-23 – 21 Mei
Indien jy 'n Familietyd gebruik, fokus op Jesus se Hemelvaart. Vertel die verhaal, wys 'n video soos die een wat ons ingesluit het, of lees dit uit 'n kindervriendelike Bybel. Daar is ook 'n puzzle-inkleurprent van die Hemelvaart. Nota vooraf aan die prediker: Hierdie teksgedeelte word in die RCL op Hemelvaart en Verheerlikingsondag gebruik. Dit plaas die fokus op Jesus en sy verheerliking, maar gaan verder na die effek wat dit het op die lewe van gelowiges. Hemelvaart roep ons tot nadenke oor wat ons met ons aardse lewe doen. Die Heidelbergse Kategismus se vraag oor die Hemelvaart is betekenisvol: "Watter nut het die hemelvaart van Christus vir ons?" Dit bewaar ons van vrugtelose spekulasie oor hoe die hemelvaart plaasgevind het en wat die aard van Jesus se liggaam na die hemelvaart is. Dit is sake wat min te doen het met gelowiges se lewe hier en nou. Die antwoord herinner ons daaraan dat wanneer Jesus opvaar na die Vader, dit vir ons 'n waarborg vir die lewe inhou: Jesus is nie meer op aarde nie, maar sy volgelinge kan leef met die sekerheid van 'n sinvolle lewe wat gebore is uit God se roeping, 'n ryk erfenis wat vir ons opsy gesit is en al die krag wat ons nodig het om vir God te lewe. Paulus se gebed dat die gelowiges se geestesoë sal oopgaan, is in hierdie tyd baie belangrik. Ons lewe in 'n tyd waarin materialisme geweldig toeneem, mense leef al hoe meer net vir dit wat hulle in hierdie lewe kan kry. Die vraag oor 'n werklik sinvolle lewe vervaag. Paulus se gebed vir verhelderde oë herinner ons dat daar baie meer op die spel is as wat ons kan sien.
1 Petrus 3:13-22 – 17 Mei
Die Lewe is nie Altyd Regverdig nie. Lees die kindervriendelike vertaling van die Nuwe Testament vir Kinders. Daar is ook woorde uit die fokusteks weggesteek in die ingeslote tabel. Kyk hoeveel jy kan herken. Die woorde kan in enige rigting lees, selfs agterstevoor (soos Hebreeus). Ons leef in die tyd van die koronavirus van 'n ernstige siekte, Covid-19 veroorsaak. Die stryd om die verspreiding van die virus te verstadig plaas geweldig druk op baie mense: emosioneel en finansieel. 1 Petrus is geskryf in 'n tyd van lyding, lyding ter wille van Christus. Die brief vra hoe geloof in 'n opgestane Christus – wat aan die regterhand van God in die hemel sit – gelowiges help om te midde van lyding sin te vind en hoop te behou. Die skrywer van 1 Petrus meen dat nadenke oor die hemel die potensiaal het om lewenskwessies aan te roer: hemelse realiteite verander inderdaad ons aardse benoudhede! Die lesers van die Petrusbrief het egter te kampe gehad met groot moeilikhede. Allerhande beproewings kom oor hulle pad: Hulle word sleg behandel, daar word kwaad gepraat van hulle, hulle word beledig, beswadder, gelaster, geskel. Dié soort behandeling word deur hulle beleef as intense swaarkry, oftewel "vurige beproewing". Die punt is: Dit gaan oor hoe ons lewe in navolging van Christus. Dit lei direk daartoe dat venynig teenoor Christene opgetree word en dat hulle hierdie kwaadwillige optrede as lyding beleef. "If suffering for Christ should be the believer's experience, Peter reframes it as a reason not for bitterness or despair but for joy." Petrus help gelowiges om anders oor die werklikheid van lyding in Jesus se Naam te dink, deur dit in ander raamwerke te plaas. Hy vertel die verhaal van God se werk. Die vertel van God se storie kan gelowiges help om sowel die storie van die verlede as die toekoms só te herformuleer dat dit nuwe betekenis aan die hede gee. Vanuit God se verhaal, kan ons ons eie verhale herinterpreteer. Ons kan dit ook só sê: Petrus plaas die gelowiges se ervaring van lyding binne 'n Christus-raamwerk om hulle sodoende te help sin maak van hulle lyding.