Maya Hero Twins - Geskiedenis - Volke en nasies - 2021
Die Maya het baie mites gehad; een van hul belangrikste en geliefkoosde mites was die Hero Twins, 'n paar demi-gode wat helde en truuks geword het. Die mite is van ouds af terug na die Pre-Classic era en waarskynlik in die argaïese tyd. Die tweeling verskyn op baie monumente, geverfde pottebakkery en grotmure. Hul name is as dagtekens in die Maya-kalender ingebed, wat die sentraalheid en belangrikheid van die mite aandui.
Die rede om hierdie mite van nader te beskou, is om 'n dieper begrip van die Maya te kry en hoe hulle hul plek in die wêreld gesien het. Dit sal ook die belangrikheid van die balspel vir die Maya verhoog.
Die hele mite van die Hero-tweeling is te lank om in hierdie kort artikel te voorsien. Hier is egter 'n kort samevatting:
Die tweeling se pa en oom was ook 'n tweeling, en puik balspelers. Hulle is na die Onderwêreld, Xibalba, geroep deur die gode van die dode, die Doodse here, wat hulle mislei het en hulle dan as slagoffer doodgemaak het. Nietemin het die onthoofde hoof van Hun Hunahpu op magiese maniere daarin geslaag om die tweeling op Xquic, 'n godin van Xibalba, te laat vaar. Xquic het die Hero Twins, Hunahpu en Xbalanque gebaar.
Die Hero-tweeling het ook groot balspelers geword, maar hulle het geraas en kwaad geword vir die here van Xibalba, wat hulle na die onderwêreld geroep het vir 'n balspel. Eers moes die tweeling baie magiese toetse slaag, wat die tweeling gedoen het omdat hulle die verhaal van hul pa en oom geken het. Die Death Lords het hulle herhaaldelik probeer mislei, maar elke keer het die tweeling hulle oortref. Die seuns het geweet dat hulle moes sterf om hul finale doelwit te bereik om self die godheid te bereik, sodat hulle die Death Lords laat doodmaak. Die Death Lords het die seuns opgeoffer en hulle tot stukkies gegrond. Hulle het die stukkies in die rivier gegooi. Daar het die seuns weer opgeknap en eers katvis geword en toe weer seuns.
Die helde-tweeling het nou goddelik geword, maar hulle het nie die Death Lords deurgemaak nie. Hulle het geweet dat hulle enigiets kan doodmaak en lewendig sou word. Toe die Death Lords van hul groot optrede hoor, het hulle die tweeling weer na Xibalba geroep. Die Death Lords het die seuns beveel om 'n hond, 'n mens en uiteindelik een van die tweeling, dood te maak en weer lewend te maak. Die Death Lords het opgewonde geraak en die seuns gevra om dit ook te doen. Die tweeling maak dus die Death Lords dood, maar hulle bring dit nie weer lewendig nie. Die tweeling het gewen!
Die helde-tweeling het baie avonture soos uiteengesit in die Popol Vuh, die wonderlike boek van die Quiche Maya van Guatemala. In een slaag hulle daarin om 'n voëldemoon dood te maak wat hom as 'n god aanbid het om aanbid te word. In 'n ander een bring hulle hul vader Hun Hunpu weer lewendig en maak hom dan die Mielie-god. Die hemelgode het die tweeling die heersers van die aarde gemaak. Hulle is toe verander in die son en die maan. Die maghebbers van Maya beweer dat hulle afstam van die Hero-tweeling, wat hulle die reg gee om te regeer.
Deur die hele miteverhaal speel die tweeling die balspel teen die Death Lords. Die Maya-balspel kon net vir die plesier gespeel word, maar dit het ook diep godsdienstige betekenis vir die Maya, wat dit beskou het as die ewige stryd van goed teenoor kwaad.