SA begin aan internasionale strafhof onttrekMaite Nkoana-Mashabane, die minister van internasionale verhoudings en samewerking. Foto: Flickr/GovernmentZA Suid-Afrika het die proses begin om van die Internasionale Strafhof te onttrek. ŉ Dispuut het verlede jaar onstaan oor ŉ besoek van die Soedannese president, Omar al-Basjir, wat deur die hof van oorlogsmisdade, misdade teen die mensdom en volksmoord aangekla word. Suid-Afrika se besluit kom nadat nog ŉ Afrika-land, Burundi, vandeesweek wetgewing onderteken het om die eerste lidland te wees wat van die Strafhof onttrek. Dit het kommer laat ontstaan dat lande nou uiteindelik begin optree na jare se dreigemente dat hulle die hof gaan verlaat weens die persepsie dat Afrikalande buitensporig geteiken word. Dewa Mavhinga, ŉ senior navorser by Human Rights Watch se Afrika-afdeling, het gesê dit is belangrik vir Suid-Afrika en die hele kontinent om nie oorhaastig op te tree nie. “Vrae onstaan of die regering binne sy eie wette optree deur die hof te verlaat,” het Mavhinga gesê. The Associated Press het ŉ afskrif bekom van Suid-Afrika se kennisgewing van onttrekking, wat Woensdag deur Maite Nkoana-Mashabane, die minister van internasionale betrekkinge en samewerking, onderteken is. Suid-Afrika voer aan “sy verpligtinge in terme van die vreedsame oplossing van konflikte stem nie ooreen met die interpretasie van die Internasionale Strafhof en die verpligtinge vervat in die Roomse Verdrag” wat deur die hof gevestig is nie. Volgens die Roomse Verdrag is Suid-Afrika, as ŉ lid van die Internasionale Strafhof, verplig om enigiemand in hegtenis te neem wat deur die Strafhof gesoek word. Die aanklagte teen al-Basjir hou verband met oorlogsmisdade, misdade teen die mensdom en volksmoord in Soedan se westelike Darfoer-gebied. Volgens die Verenigde Nasies (VN) is 300 000 mense tydens die konflik dood en 2,7 miljoen moes uit hul huise vlug. Twee lasbriewe vir al-Basjir se inhegtenisneming is in 2009 en 2010 uitgereik. Omar al-Basjir, president van Soedan Al-Basjir het in Junie 2015 die Afrika-Unie se beraad in Johannesburg bygewoon, toe die Suider Afrikaanse Litigasiesentrum (SALC) ŉ hofaansoek gebring het om al-Basjir in hegtenis te laat neem op grond van die Internasionale Strafhof se lasbrief vir sy arrestasie. Die regering het hom egter nie in hegtenis geneem nie en ŉ hof het hom opdrag gegee om in die land te bly totdat oor sy inhegtenisneming besluit kan word. Nadat die hof beveel het al-Basjir moet in hegtenis geneem word, is vasgestel hy het reeds die land verlaat. Die appèlhof het later die Suid-Afrikaanse regering se versuim om al-Basjir in hegtenis te neem as “skandelike gedrag” beskryf. Die Suid-Afrikaanse regering het einde Junie 2015 gesê hy sal oorweeg om hom van die internasionale strafhof te onttrek as ŉ “laaste opsie” oor die al-Basjir dispuut. Burundi se president, Pierre Nkurunziza, het Dinsdag wetgewing onderteken om van die internasionale strafhof te onttrek. Geen land het al ooit van die internasionale strafhof onttrek nie. Die hof is op die been gebring om sake van volksmoord, oorlogsmisdade en misdade teen die mensdom te vervolg. Volgens Suid-Afrika se kennisgewing aan die hof sal sy onttrekking in werking tree ŉ jaar nadat die VN se sekretaris-generaal, Ban Ki-moon, amptelik in kennis gestel is. Lees hier wat Suid-Afrika se onttrekking aan die internasionale strafhof beteken.