Cecile Basson: “Die Groot K ?in my stamboom”
JY LEES NOU Cecile Basson: “Die Groot K ?in my stamboom”
Ses vroue in Cecile Basson, die joernalis-vrou van Adriaan Basson, se familie het borskanker gekry. Toe besluit sy in 2010 op 26-jarige ouderdom – soos Angelina Jolie vanjaar - op ’n dubbele mastektomie – sonder enige teken van die siekte ….
Sy wag my in toe ek deur die hek van die gryswit meenthuiskompleks in Johannesburg?ry. Sy stel haarself vriendelik voor.
In Cecile se eerste jaar op universiteit het haar ma by ’n vriendin gehoor dat jy genetiese toetse kan laat doen om te kyk of?jy ’n sogenaamde “foutgeen” het: ’n mutasie op jou BRCA1- of BRCA2- gene. Dit veroorsaak dat die gene nie abnormale selle kan teenwerk nie en verhoog jou risiko op bors- en eierstokkanker.
Cecile het besluit om haar te laat toets. Haar bloed is eers ná sowat vyf konsultasies by dokters en ’n sielkundige getrek. (Sien kassie?onder dié artikel.) Sy moes eers verstaan wat die gevolge is sou sy wel die geenmutasie hê. Jou kans is dan 80% om borskanker te kry. As jy nie ’n mutasie het nie, is dit sowat 10%.
Bogenoemde is slegs enkele riglyne vir borskanker. ?Kontak die Sentrum vir Familiële Kanker (012 328 2676) vir riglyne oor eierstokkanker.
Moet ek voor ’n mastektomie ’n sielkundige sien?
Dis nie ’n voorvereiste nie, maar ’n sterk aanbeveling. Jy het kundige sielkundige en mediese ondersteuning nodig. Dis ook belangrik dat daar ’n wagtydperk is tussen jou toetsresultaat en ingrypende chirurgie – jy moet eers vrede met jou besluit maak. Die wagtydperk verskil van individu tot individu.
Kan ek ná so ’n operasie steeds borskanker kry?
Ja, maar jou risiko is baie laer – dieselfde as vir ’n vrou wat nie ’n geenmutasie het nie.
*Vir meer inligting oor genetiese toetsing, kontak prof. Maritha Kotze, Universiteit Stellenbosch:?021 938 9324; 082 879 9108; www.gknowmix.com