Eer van God – NG Gemeente Witrivier
Wat beteken “Soli Deo Gloria” vir vandag?
Tags : Eer van GodHeilige GeesHeiligheid
‘n Jong dame vertel eendag vir my hoe haar hart gebreek is: Sy het halsoorkop verlief geraak op ‘n man wat belangstelling in haar getoon het. Totdat sy agtergekom het dat hy haar eintlik net gebruik om sy eks jaloers te maak!
Sy vertel hoe hartverskeurend dit vir haar was toe sy agterkom dat hy nooit regtig in haar belang gestel het nie. Sy het vernederd en misbruik gevoel toe sy besef sy was eintlik net ‘n “middel” vir die man se eie agenda.
1.) Soli Deo Gloria
‘n Skildery van Pous Leo X deur die kunstenaar Raphael
Baie dieselfde soort gewaarwording het by Martin Luther ontwaak tydens die reformasie. Hy het ontdek dat die Kerk vir die mense sê dat hul begaan is oor hulle – maar inderwaarheid was die Kerk besig met hul eie agendas.
Vanuit hierdie ontnugtering, het die vyfde “Sola” ontstaan, naamlik: “Soli Deo Gloria”, oftewel “Alleen aan God die eer”. Om te verstaan wat hierdie Sola wou vermag, moet mens die konteks waarbinne dit geformuleer is, beter verstaan.
2.) Konteks van die slagspreuk
Pous Leo die tiende was die Pous ten tye van Martin Luther se reformasieproses. Hierdie Pous was niks beter as sy voorganger, Pous Julius die tweede nie. Dit was asof elke Pous, net meer roemryk as die vorige een wou wees.
2.1) Duur militêre veldtogte vir eie politieke agendas.
Pous Julius was bekend vir sy militêre veldtogte. En daarom wou Pous Leo nie teenoor hom afsteek nie. Hy het duur veldtogte van stapel gestuur “in die naam van die Here”, net om later sy eie nefie as Hertog van die verowerde gebied aan te stel om sodoende sy eie mag te verstewig. Elke oorlog wat só gevoer was vir politieke gewin, was natuurlik befonds vanuit die Kerkkas.
2.2) Aflaatbriewe vir die St Peter’s Basilica
Pous Julius het groot bouwerk aan die “St Peter’s katedraal” aangegaan – iets wat hom baie roem op die hals gehaal het. Pous Leo wil natuurlik nie afsteek nie, en neem ook groot bouprojekte onder sy sorg. Die projekte moet egter van êrens befonds word, en daarom vestig hy toe die gebruik van aflaatbriewe. Mense kon snikke in die blikke gooi, en dan kon daardie geld gebruik word vir die bouery.
Teenoor die mense is egter die indruk geskep dat die Kerk hierdie toegewing maak omdat hulle besorgd is oor die mense se baie sondes. In aansluiting met ons storie van vroeër, is dit sulke misbruik maak van mense, ter wille van jou eie agenda, wat Martin Luther dwars in die krop gesteek het.
2.3) “Beskermheer” van die kunste
Een van die kamers in die Vatikaan.
Pous Julius het baie nou saam gewerk met die kunstenaar Michaelangelo. Saam het hulle baie gedoen vir die ontwikkeling van kuns en die estetiese appél van die Basilica.
Pous Leo wou ook hierin “groter” wees as sy voorganger. Hy het saam met die kunstenaar Raphael gewerk om die kamers van die Basilica te verfraai. Pous Leo wou ten alle koste bekendstaan as die “beskermheer” van die kunste.
Daar is natuurlik niks verkeerd met kuns nie. En vandag is ons baie dankbaar dat die werke van Michaelangelo, Raphael en andere bewaar gebly het. Maar die probleem het ingekom by ego’s. Elke Pous wou “groter” en “beter” wees as sy voorganger. Dit het lankal nie meer gegaan oor God se Koninkryk nie, maar oor elkeen van hulle se eie klein koninkrykie.
Vanuit hierdie konteks, ontstaan die slagspreuk “Soli Deo Gloria”. Die reformatore wou hê dat dit nie oor hulleself moes gaan nie, maar oor die eer van God.
3.) Wat beteken “tot eer van God”?
Ons sou sekerlik hier kon stop en net sê: Ons lewens moet alleen tot eer van God wees. Maar wat beteken dit? Ek is bevrees dit is geykte kerktaal. Kom ons kyk wat dit prakties beteken om “tot eer van God” te lewe.
Die eerste ding wat ons vir mekaar moet sê, is dat vir íets om tot eer van God te wees, moet dit heilig wees! Iets wat “substandaard” is, kan onmoontlik aan God eer bring.
En dit is hier waar gedeeltes soos Romeine 14:6-8 en 1 Korintiërs 10:23 ons koppe deurmekaar maak. Hierdie gedeeltes sê dat ons kan “lewe” tot God se eer, ons kan “sterwe” tot God se eer, ons kan “eet” tot God se eer, en ons kan selfs “drink” tot God se eer.
Of julle eet en of julle drink of wat julle ook al doen, doen alles tot eer van God (1 Kor 10:23)
Hoe is dit moontlik dat hierdie alledaagse dinge, aan God kan eer bring? Dit is tog nie “heilig” nie? Wel, om dit te verstaan moet ons so bietjie ‘n reis deur die Bybel neem om te sien hoe “heiligheid” gewerk het.
4.) Wanneer is iets “heilig” volgens die Bybel?
In die Ou Testament vind ons vier kategorieë van heiligheid. Kom ons kyk daarna:
i) Heilige Tye
In die eerste plek vind mens heilige tye. Die Sabbat was heilige tyd. Dit moes van al die ander dae in die week afgesonder wees.
‘n Antieke sonhorlosie in Israel.
ii) Heilige Plekke
Daar was heilige plekke. Die grondgebied van die tempel sou heeltemal anders wees as die res van Israel.
iii) Heilige Persone
Derdens het jy heilige persone gekry. Die priesters was van die res van die volk afgesonder. Daar is geglo dat God se Gees op ‘n besonderse wyse hulle “heilig” vir sy taak.
‘n Uitbeelding van ‘n priester.
iv) Heilige Voorwerpe
‘n Tipiese antieke kruik
Laastens was daar ook heilige voorwerpe. Dit was byvoorbeeld instrumente wat in en om die tempel gebruik was vir die offerkultus. Die braaitang waarmee die offers op die altaar hanteer is, is byvoorbeeld nie in dieselfde lig gesien as die braaitang by jou huis nie. Die potte by die tempel met met reinigingswater waarmee jy jou hande moes was, was as heilig beskou. Jy kan dieselfde soort kruik by jou huis hê, maar dit gaan nie heilig wees nie.
In die Ou Testament vind ons dus ‘n baie skerp onderskeid tussen die “heilige” en die “alledaagse”. Daar is ‘n skeiding gemaak tussen die “sakrale” en die “profane”.
En toe gebeur daar iets! Daar was ‘n besliste moment wat alles verander het! Die Skrif vertel vir ons dat toe Jesus sy laaste asem op die kruis uitblaas, die voorhangsel van die tempel geskeur het. En die manier waarop dit gebeur het is net so veelseggend: Van bo na onder.
‘n Uitbeelding van die voorhangsel wat skeur.
Die voorhangsel het die allerheiligste van die alledaagse geskei. Die oomblik toe dit skeur, was daar nie meer skeiding tussen hierdie twee nie.
En dit was nie mense wat dit van onder na bo geskeur het, nie. Dit was God wat dit van bo na onder geskeur het. Dit het sy goedkeuring weggedra dat daar voortaan nie meer skeiding tussen die allerheiligste en die alledaagse moes wees nie.
Na afloop van hierdie insident, verander die taal waarmee die Nuwe Testament oor heiligheid praat, drasties…
Waar daar in die Ou Testament een dag per week vir heilige tyd afgesonder was, sê die Nuwe Testament dat élke dag nou ‘n Sabbat is. Hebreërs 4 sê dat ons nou, vandag, élke dag, in God se Sabbatsrus kan ingaan. Daarmee bedoel die skrywer nie dat ons letterlik nie mag werk nie. Dit beteken ons vertrou nie op ons werke nie. Ons kan “rus”, omdat ons aanvaarding nie meer van ons eie prestasie afhang nie, maar van Christus s’n.
God het immers weer ’n dag bepaal, naamlik “vandag”… Daar wag dus nog steeds ’n sabbatsrus vir die volk van God, 10want elkeen wat in die rus van God ingaan, rus van sy werk, net soos God van Syne. 11Laat ons ons dan beywer om in daardie rus in te gaan…” (Heb 4:7, 9-11)
In teenstelling met die Ou Testament wat seker plekke as heilig beskou het, sê Paulus: “Of besef julle nie dat julle liggaam ’n tempel van die Heilige Gees is nie?” (1 Kor 6:19)
Volgens Paulus is dit nie meer moontlik om van een “alledaagse” plek, na ‘n “heilige” plek te loop nie. Waar jy ook al loop is dit nou heilig, want jou liggaam is die tempel!
In kontras met die Ou Testament waar daar slegs sekere persone was wat heilig was, skryf Petrus: “Julle, daarenteen, is ’n uitverkore volk, ’n koninklike priesterdom, ’n nasie wat vir God afgesonder is…” (1 Pet :9)
Sien raak dat Petrus sê “julle”. Dit beteken elke gelowige is nou ‘n priester. Elke gelowige is nou “afgesonder” en word deur die Heilige Gees toegerus vir ‘n taak.
Ook die heilige voorwerpe van die Ou Testament, kry vars betekenis in die Nuwe Testament. Vir die jong Timoteus word daar geskryf dat elkeen wat hom reinig van die kwaad, vir ons eienaar ‘n voorwerp word wat “afgesonder” (lees “heilig”) en “bruikbaar” is. Onsself word dus nou heilige instrumente in die hand van die Here, ons eienaar.
5.) Gevolgtrekking: Alles is nou heilig!
Wat is die gevolgtrekking waartoe ons kom as ons al hierdie dinge vir mekaar sê? Jesus se versoenoffer aan die kruis het ons waardig gemaak vir die inwoning van die Heilige Gees! Daar is weggedoen met die onderskeid tussen dit wat heilig en dit wat alledaags is. Ons sou goedskiks kon sê: “Omdat Jesus álles van my reinig, is my héle lewe heilig”.
Dink gou bietjie daaroor na: Het Jesus jou vergewe vir wat jy by die werk gedoen het? Natuurlik! Maar dit beteken jou werk is nou heilig.
Het Jesus jou vergewe vir wat jy jou kinders aangedoen het? Natuurlik! Maar dit beteken jou verhouding met jou kinders is nou heilig.
Jesus het jou van álles gereinig. Daarom is jou héle lewe nou heilig. En dit is om hierdie rede dat Paulus vir ons in Romeine 14 en 1 Korintiërs 10 kan sê, dat ons kan “leef tot eer van die Here”, “sterf tot eer van die Here”, “eet tot eer van die Here” en selfs “drink tot eer van die Here”. Enige iets kan nou tot “eer van die Here” gedoen word.
6.) Wat ons níe sê nie…
Ek is bekommerd dat iemand gaan sê: “Nati sê die Here het met die onderskeid tussen heilige en alledaags weggedoen”. En dan verklaar die persoon verontwaardig: “Ek kan nie glo hy sê daar is nie meer iets soos ‘heiligheid’ nie”.
Die “alledaagse” word verhef tot op die vlak van die “heilige”.
Wel, om dit te voorkom, kom ons sê net gou wat ons níe sê nie: Met die wegdoen van die onderskeid tussen die heilige en die alledaagse, het die Here nie die heilige tot op die vlak van die alledaagse verlaag nie. Met die wegdoen van daardie skeiding, het Hy die alledaagse tot op die vlak van die heilige verhef. Álles is nou heilig.
Daar is eintlik ‘n baie treffende profesie in die Ou Testament wat daaroor handel. Die profeet Sagaria profeteer oor die “dag van die Here”, wat natuurlik op ‘n besonderse manier sy vervulling op die kruis vind. Dít was immers die dag wat God se oordeel uitgestort is.
Daardie dag sal daar op die klokkies aan die perde se tuie staan: “Gewy aan die Here”, en die potte in die huis van die Here sal net soos die offerkomme by die altaar wees. Elke pot in Jerusalem en Juda sal aan die Here die Almagtige gewy wees (Sag 14:20-21)
In hierdie treffende profesie sê Sagaria dat elke alledaagse pot, op die dag van die Here, aan Hom nét so gewy sal wees soos die potte in die huis van die Here. Natuurlik praat Sagaria nie hier van letterlike potte nie. Dit is ‘n metaforiese manier om te sê dat dít wat alledaags is, van daardie dag af ook heilig sal wees.
7) Wat is die toepassing?
Waar laat dit ons? Hoe verander ons uitkyk op die lewe as ons hoor dat die “alledaagse”, eintlik vir die Here “heilig” is?
Wel, as ons sê dat alle tyd nou vir die Here heilig is, dan dink ek mag ons onsself afvra hoe rig ons daardie tyd in? Bring dit eer aan die Here? As ons sê dat ons liggame nou ‘n tempel van die Here is, dan dink ek mag ons onsself afvra of ons daardie tempel oppas? Die blote feit dat jy gym, mag iets word waarmee jy God vereer…
Ek dink nie ons besef die grootsheid van die implikasies as ons sê dat letterlik álles wat ons doen, aan die Here eer kan bring nie. Selfs ons sekslewens is heilig. Die Hebreërskrywer sê: “Laat die huwelik in alle opsigte eerbaar wees en die bed onbesmet” (Heb 13:4). Hy verhoog die huweliksbed tot op die vlak van die heilige. En elkeen van ons wat al seks geproe het soos God dit wil hê, sal met die Hebreërskrywer saamstem: Ook seks is heilig.
So ook ons humor en die grappe wat ons vertel. Die manier waarop ons ons kinders grootmaak. Die werksetiek wat jy handhaaf. Die geld wat jy het en hoe jy dit spandeer, kan aan die Here eer bring. So ook die manier hoe ons ons huishulpe betaal en ons kollegas by die werk behandel. Álles is heilig.
Die manier waarop jy probleme en konflik hanteer, kan aan die Here eer bring. Ons het die afgelope week selfs in die nuus gesien dat die manier waarop jy padwoede hanteer, tot eer van die Here kan wees. Óók die manier waarop ons vergewe, kan eer aan die Here bring…
8) Van fragmentasie na integrasie
Fragmentasie lei tot disintegrasie
Gesinsterapeute wat met huwelike werk, sê altyd dat iemand wie se lewe uit kompartemente bestaan, die grootste risiko loop om ‘n huwelik te verongeluk.
Dalk dink die vrou dat haar verhouding met haar Ma – of skoonma – geïsoleerd van haar verhouding met haar man is, en dat dit niks met mekaar uit te make het nie. Maar sy sal verkeerd wees.
‘n Man sou byvoorbeeld kon dink dat die geld wat hy verdien, syne is. Dit het niks met sy vrou te make waar hy dit spandeer nie. So ‘n persoon dink geld is in een fragment van sy lewe en sy huwelik is in ‘n ander. Díe twee het geen effek op mekaar nie. Maar ook dit sou ‘n groot fout wees.
Fragmentasie lei tot disintegrasie. Kort voor lank spat alles uitmekaar. Die ideaal is dat ons soos héél mense sal leef. Die ideaal is dat al die verskilende sektore van ons lewe – al die fragmente – met mekaar geïntegreer sal word.
Integrasie is nodig vir gelukkige huwelike. Integrasie is ook nodig vir ‘n gesonde verhouding met die Here. Kom ek vertel jou ‘n storie wat dit illustreer…
9) Oor gebreekte vliegtuie…
Op ‘n dag kom my seun Christiaan by my aan met twee van sy speelgoed vliegtuigies. Die vlerke het van die romp afgebreek, en hy het met groot vertroue dit na sy pa toe gebring sodat dit reggemaak kon word.
Op hierdie stadium is ek nog sy “hero”. Volgens hom kan ek enige iets doen – en ek wil daardie valse indruk vir so lank as moontlik so hou. Ek probeer dus my bes om dit wat hy vir my gee, reg te maak.
Hierdie spesifieke dag sit hy die vliegtuigies op my skoot neer, met die versoek dat ek dit sal regmaak, asseblief. Maar toe gryp hy die een stel vlerke en hardloop weer buitentoe. Ek roep agter hom aan: “Hey! Waar gaan jy met die vlerke?”
“Ek wil nog met dit speel terwyl Pappa die vliegtuigie regmaak!”, snou hy my terug. (Partykeer dink ek hy het sy logika by sy Ma geërf). Onthuts skree ek weer agter hom aan: “Maar as jy wil hê dat pappa dit vir jou moet regmaak, moet jy vir pappa al die stukke gee!”. En net toe besef ek dat die Here dieselfde vir ons sê…
So baie keer bid ons: “Here, my lewe gee ek vir U!” (Maar nie my rekenaar waarop ek werk nie). Of “Here, alles in my lewe behoort aan U!” (Behalwe vir die wrok wat ek koester).
Die Here wil hê dat ons héél, geïntegreerde mense sal wees. Maar dan moet ons al die stukke vir Hom gee. Alles van ons is heilig. Elke sfeer van ons lewe kan aan die Here eer bring. En dikwels is dit veral die gedeeltes wat ons van Hom af weghou, wat Hom die meeste kan verheerlik.
Wat in jou lewe, hou jy van die Here weg? Oor watter gedeelte van jou lewe sê die Heilige Gees vir jou: “Laat ook dít aan my eer bring”? Soli Deo Gloria
 Die een wat ’n bepaalde dag op ’n besondere wyse hou, doen dit tot eer van die Here. Die een wat alles eet, doen dit tot eer van die Here, want hy dank God. En die een wat nie alles eet nie, doen dit tot eer van die Here, en ook hy dank God. Niemand van ons leef tog vir homself nie, en niemand sterf vir homself nie. As ons lewe, leef ons tot eer van die Here; en as ons sterwe, sterf ons tot eer van die Here. Of ons dan lewe en of ons sterwe, ons behoort aan die Here (Rom14:6-8)
 In ’n groot huis is daar nie alleen voorwerpe van goud en silwer nie, maar ook van hout en klei. Sommige is vir besondere gebruik en ander vir die alledaagse. 21As iemand hom van die kwaad gereinig het, sal hy ’n voorwerp vir besondere gebruik wees. Dan sal hy vir die eienaar afgesonder en bruikbaar wees, voorberei vir enige goeie diens. (2 Tim 2:20)