Nuuskommentaar: Nou nuwe denke oor Afrikaans-hofuitspraakHoofgebou op die Bloemfontein-kampus van die Universiteit van die Vrystaat Foto: UV Facebook Die onus is nou veel meer as voorheen op Afrikaanssprekendes en vriende van Afrikaans om self die hand aan die ploeg te slaan om die taal te behou. Dit volg ná die onlangse uitspraak van die konstitusionele hof wat in wese op ongetoetste aannames ’n streep deur die grondwetlike regte getrek het wat Afrikaans en ander tale geniet. Maroela Media het reeds op Nuwejaarsdag na die uitspraak verwys, en van die leemtes in die meerderheidsuitspraak. Intussen het kritiek hand oor hand aangegroei en lyk die uitspraak al hoe meer wankelrig. Die African Christian Democratic Party (ACDP) het gou politieke korrektheid in sy kritiek op die uitspraak vir ’n ses geslaan deur daarop te wys dat die meerderheidsuitspraak deur swart regters gelewer is, en die minderheidsuitspraak deur wit regters. Die potensiële implikasies hiervan is duiselingwekkend en kan die reputasie van die regbank enorme skade berokken. Volksblad het vinnig ingespring met berigte wat op die verdeeldheid van die uitspraak dui. ’n Artikel deur Charles Smith gee breedvoerig inligting oor een van die minderheidsregters, regter Johan Froneman, se minderheidsuitspraak wat in wese baie krities teenoor die meerderheidsuitspraak staan. Met die hervatting van Media 24 se gedrukte uitgawes vandag is die nuusdroogte wat die komkommertyd bring, goed deur veral Volksblad ingespan om die uitspraak te ontleed. Dit sluit ŉ hoofartikel in, en ’n omvattende middelblad-uiteensetting deur die redakteur, Gert Coetzee, waarvan die skakel met die skryf hiervan nog op Netwerk 24 ontbreek het. Charles Smith, wat kort ná die uitspraak sy mond uitgespoel het, het nou ’n artikel gebou om ’n Facebook-inskrywing deur die voorsitter van Solidariteit, Flip Buys. Ook dr. Theuns Eloff neem die saak op Netwerk 24 breedvoerig onder die loep. Ook hy wys op die wit-swart verdeling. Dit is nie al berigte en artikels wat in die media beslag gekry het nie. Daar was ook onregstreekse berigte soos hoe prof. Jonathan Jansen gelooi word oor sy goedpratery van die uitspraak. Verskeie lesersbriewe oor die uitspraak is ook gepubliseer. Om die kritiek in een sin te probeer saamvat: Dit maak nie sin om minderheidsregte wat pertinent in die grondwet ingeskryf is, summier ter syde te stel ten gunste van stellings en opvattings waarvoor geen beregbare bewyse gelewer is nie. Wat het van die juridiese status van positiewe reg geword? Die implikasies is dat iets soos grondgryp sonder kompensasie ook op grond van ’n historiese persepsie (wat feitelik heel verkeerd mag wees) as grondwetlik suiwer verklaar kan word. Die laaste opmerking oor die uitspraak is ’n persoonlike een. Dit lyk of hoofregter Mogoeng Mogoeng elke keer baie ontsteld raak as hy na AfriForum verwys, soos ook in die verwysing na die straatnaamsage. Dit lyk nie baie volwasse en juridies afgerond nie. Dit was ’n meerderheidsuitspraak in die hoogste hof. Wat nou? Eerstens moet Afrikaanse instellings soos SolTech en Akademia met die hart, beursie en daad ondersteun word. Afrikaanssprekendes moet hul taal in elke opsig koester. Nie almal is vaardige skrywers nie, maar daar moet probeer word om nie die taal te skaad deur die gehalte van inskrywings op die internet nie. Op die gevaar af om op baie tone te trap: Wanneer kruisies getrek gaan word, kyk ook na die partye se hantering van Afrikaans. Ondersteun Afrikaanse burgerlike organisasies soos AfriForum, want in ’n grondwetlike demokrasie speel burgerlike instellings ’n enorme rol en maak soos persvryheid ’n integrale deel van die grondwetlike demokrasie uit. Afrikaanssprekende werkers wat dit nog nie gedoen het nie, kan gerus oorweeg om lid van Solidariteit te word. Sluit by ’n Afrikaanse kultuurbeweging aan. Moenie Afrikaans die persoonlike domein van wittes probeer maak nie. Meer as die helfte van die Afrikaanssprekendes is bruin. In die konstitusionele hof se uitspraak is juis van die standpunt uitgegaan dat die gebruik van Afrikaans polarisasie tussen wit en swart teweegbring. Afrikaanssprekendes in Nieu-Seeland gee al 17 jaar lank ’n lywige internet-gedrewe nuusbrief van hoë gehalte, Brokkies, weekliks uit. Elke week word ’n groot aantal Afrikaanse kerkdienste geadverteer. As ’n relatief klein groepie Afrikaanssprekendes so iets kan vermag, is die potensiaal wat veel meer in Suid-Afrika kan vermag, duiselingwekkend. Ons kan nie nou maar in sak en as gaan sit nie, en ons durf ook nie eufories verdwaal soos hulle wat op die baie Afrikaanse boeke en opvoerings wys nie; met harde werk kan Afrikaans bloei en bly bloei. En steun gerus Solidariteit se Plan B.