A short interview I did with artist Rebecca Chesnea
Posted on October 5, 2013 by rewaco
Posted in Blog, Onderhoude	| Leave a reply
Posted on June 23, 2011 by rewaco
Strijdom van der Merwe is volksbesit. Alhoewel meeste Suid-Afrikaners sy naam, en hulle bewondering vir hom, koppel aan die bome wat hy in rooi lap toedraai, is daar ? massiewe versameling werke wat hy op sy stil manier uitpak, toedraai, bou of hark, dan afneem en uitbring in boekvorm.
Ek het tydens Site Specific, Suid-Afrika se eerste landkuns fees in Mei, tyd saam met hom en die ander kunstenaars spandeer. Wat my eerste opgeval het omtrent Strijdom is hoe opreg hy oorkom. Met my siniese Joburg kunssirkel agtergrond, het ek gewag vir iets om skeef te loop, vir Strijdom om ‘diva’ te speel. Die gewag was tevergeefs.
Ek het bietjie met hom gesels oor Site Specific, land kuns en sy nuwe boek wat begin Augustus deur Protea Boeke uitgebring word.
Ek het ‘n gerug gehoor dat jy eers in die versekeringsbedryf was? Toe jou pensioen gevat het en vir twee jaar net landskapkuns gemaak het? Is dit waar?
Na my 2 jaar militêre diensplig was my eerste werk by Sanlam. Ek het hulle pamflette, brosjures en grafiese werk gedoen. Daarna het ek vir 8 jaar die Universiteit van Stellenbosch se pamflette, brosjure en alle grafiese werk gedoen. Gedurende daardie tyd het ek ook deeltyds begin klas gee in die Kuns Departement. Naweke en agtermiddae het ek die ‘platteland’ in gery en my landkuns gedoen. Tot ek eendag besef het my prioriteite nie meer by my dag werk is nie, maar eerder by nauurse werk. Ek het my bedanking ingesit, al daai pensioen en werkloosheid geld gevat en na Praag en Canterbury gegaan om verder te studeer. Ek het teruggekeer na SA om net my kuns te doen. Daardie geld het my so 2 jaar aan die gang gehou totdat my landkuns n inkomste begin maak het.
Nee wat, ek dink sulke dinge gebeur weens n samekoms van omstandighede. Ek het op n plaas groot geword en baie alleentyd in die veld en bos spandeer en ek dink daar reeds van vroeg af geleer om anders na die natuur te kyk. Met ‘anders’ bedoel ek jy begin moontlikhede sien wat daar bestaan omdat jy intens nader aan die natuur leef.
Op universiteit het ek al die basiese beginsels geleer van kleur gebruik, balans, perspektief, kontras, ens. Dit alles vind jy ook in die natuur as medium om mee te werk, jy moet dit net kan raaksien en ontsluit. Dit was dus n logiese stap om my grootword ervarings te verbind met my liefde en kunsgeleerdheid.
Die 8 jaar se werk as grafiese kunstenaar was goed en wel maar eintlik bloot ? 8 tot 5 kantoorwerk. Ek het die wind en die son op my vel, die geluide en reuke van die natuur gemis. Ek moes net uit.
Werk deur Marco Cianfanelli
Marco Cianfanelli het tydens Site Specific 2011 voorlegging gesê hy noem homself ? kunstenaar as ? ‘term of convenience’. Dit gee hom die vryheid om kommentaar te lewer op die samelewing. Noem jy jouself ? kunstenaar?
Ja, ek dink so. Dikwels al gewonder oor die ‘naam’. n Beeldhouer is ek nie, ook nie n skilder of fotograaf nie – maar ek is tog al daai dinge in een om n werk te kan maak. So as die term kunstenaar omskrywend is van iemand wat skeppend leef dan val ek seker in daai kategorie. J
Maak jy kuns om kommentaar te lewer op die samelewing? Daar is ? algemene opinie dat landskapkuns bloot dekoratief is.
Kommentaar op die samelewing moet miskien gedefinieer word. In SA sal dit altyd gesien word as politieke kommentaar en indien jy nie deelneem aan ‘struggle’ kuns of simpatie het daarvoor nie, dan word jou werk gewoonlik nie as kommentaar lewerend gesien nie. My ‘stem’ is dus nie een wat praat van politiek of armoede of rasse kwessies nie.
Tog sien ek landskap kuns soos dit vandag beoefen word beslis as kommentaar op ekologiese en natuur kwessies. Ek stal nie n pasboek van die 70tiger jare uit nie, maar ek dink die subtiele hantering van die natuur as kuns materiaal en medium het wel n baie definitiewe, diepliggende boodskap.
Om die elemente in die natuur te herrangskik maak ons n wêreld oop vir die publiek wat hulle voorheen nie geken het nie en dit kweek n bewuswording by hulle vir die skoonheid en sensitiwiteit van die natuur. Natuurlik sal dit aanleiding gee tot n groter bewuswording van aardverwarming en besoedeling kwessies.
So dink ek by voorbeeld dat Hannelie Coetzee se klipstapels op die strand mense weer bewus gemaak het van balans, eenvoud, ritme en die kwesbaarheid van die mens. Ek het vele stories gehoor van mense wat in trane was terwyl hulle na Hannelie se klippe gestaan en kyk het – sekerlik is dit n bewusmaking proses wat kommentaar in jou self veroorsaak? Om op te som: ek dink ons lewer kommentaar saggies en stil en meer innerlik met skoonheid en ‘dekoratiwiteit’ sonder om die intellektuele prys te gee.
Wie se idee was Site Specific, ? land kuns fees in Plettenbergbaai?
Ek het vele soortgelyke goed oorsee gedoen en altyd gedink dat so iets eendag hier moet gebeur. Oorsese kunstenaars het ook vir my gevra of daar nie geleenthede in SA is nie en ek het besef dat hulle in Afrika wil kom werk. MAAR, vir die admin het ek nooit kans gesien nie. Eintlik is ek maar net n kunstenaar wat werke wil skep.
Laas jaar het ek Anni Snyman genomineer om in my plek na Italië te gaan om deel te neem aan n soortgelyke projek. Sy het terug gekom en gesê ons moet dit ook hier doen. Met haar aanmoediging en energie het ons dit toe aangepak en n komitee saamgeroep wat na al die aspekte moes omsien. Ek het my kennis en bydrae aangebied om na die behoeftes van die kunstenaars om te sien.
Wat is die doel agter SS?
Ek dink die begrip van kunswerke wat vir n spesifieke ‘site’ gemaak word, is in n mate onbekend in SA en ook vreemd as werksmetode vir vele kunstenaars. Dit het ek die week in Plett weer besef.
As mens gelukkig is om oorsee reeds aan vele soortgelyke projekte te kon deelneem dan besef jy hoe alledaags die begrip is en dat dit net soos enige ander rigting in die kunste dieselfde gewig dra.
Ek dink die opwinding om n kunswerk te sien gebeur a.g.v. die omgewing en die invloed van die landskap op die kunstenaar bly nog steeds vir my een van die beste kreatiewe improvisasie prosesse. So, SS sien ek as n uitstalling van kunswerke vir ? ‘site’ en in die geval was dit Plett. Ek skop vreeslik daarteen dat die dokumentasie in n gallery uitgestal moet word want my sienswyse is dat Plett die gallery was. Om n katalogus te hê JA, dit is uiters belangrik en dokumentasie van die werke moet gegee/gesien word. Om dit gallery toe te vat voel ek is n stap agter uit. Dit is n persoonlike gevoel en nie almal deel dit. J
Gaan dit ? jaarlikse instelling wees?
Nee. Elke tweede jaar. Indien ons weer ons kragte herwin en slegs as ons borggeld ontvang om reis en verblyf en kunstenaars fooie te betaal sal ons dit weer doen. Die groot vraag sal wees, gaan ons dit weer in Plett doen? Die gemeenskap is reeds ‘ingebreek’, maar sal die opwindende gedeelte nie juis wees om dit elke tweede jaar na n ander landskap met ander uitdagings te neem nie? So byvoorbeeld dink ons sterk aan Karoo1. (www.karoo1.com) Maar volgende keer moet ons almal geld verdien.
Die kunstenaars is nie ? kreatiewe fooi betaal nie en hulle moes self in Plettenbergbaai uitkom. Selfs die internasionale kunstenaars het hul eie vliegkaartjies gekoop. Die plaaslike restaurante en hotelle het wel verblyf en kos verniet aangebied. Dink jy hierdie kultuur van ruilhandel is volhoubaar?
Nee, beslis nie. Ek dink omdat dit die eerste keer was en omdat ek goeie verhoudinge het met die internasionale kunstenaars was dit moontlik om hulle te oortuig om ons te kom help om SS aansien te gee en te vestig.
Die feit dat dit in Plett en by die see was glo ek het heelwat van die Suid-Afrikaanse kunstenaars getrek. Hulle het dit gedoen uit ondersteuning en lojaliteit vir die eerste SS. Hiervoor is ek hulle almal innig dankbaar. Ek besef maar al te goed hoe groot die opoffering is.
Die feit dat soveel van die plaaslike Plett besighede betrokke geraak het, is die wonderlike verhouding wat een van ons organiseerders, Heather Greig, (en haar pa Angus) met die gemeenskap het. Indien ons dit op n ander plek moes aanbied sou ons klippe gekou het. In die toekoms sal ons steeds vra vir borgskappe, maar met hoed in die hand wil ek nie vir altyd loop nie. Die ideaal is dat SS soveel publisiteit sal lok dat borge deel wil wees.
Talle kunstenaars het opgemerk dat die gewone agteraf pratery, jaloesie en rugstekery wat ongelukkig baie algemeen is in die kunsbedryf, ooglopend afwesig was tydens SS. Dink jy dit is die gees van ruilhandel? Of die organiseerders wat so effektief en ongelooflik gaaf was?
Ek wil graag dink dat dit die mooi omgewing en die rustigheid van die see was wat almal gekalmeer het. Asook die feit dat daar nooit n gevoel van kompetisie geskep is nie en dat die werke nie permanent hoef te wees. Dit is so in kontras met die gewone uitstal gallery prosedure dat almal net ontspanne gevoel het.
Tog dink ek wel dat indien die kunstenaars in die toekoms n kunstenaar fooi sal ontvang daar meer druk op hulle sal wees om te ‘perform’. Nie dat hulle dit die keer nie gedoen het nie, maar dan is daar n verwagting om aan te voldoen.
“Sculpting the earth – Interventions with the landscape.”
Dit sluit al my werk in wat gemaak is na die eerste boek uitgekom het. Wat wel anders is in die tweede boek is dat dit van my meer permanente beeldhouwerke gewys word. Ek dink dit is belangrik om te wys dat die natuur in die werke nog steeds die oorheersende kreatiewe invloed is maar dat kliënte en die loop van my loopbaan tog anders verloop het oor die afgelope 5 / 6 jaar. Die klem lê nog steeds op landkuns en die tydelikheid van die proses.
Wat is die nut van ? boek uitbring in Suid-Afrika? Geld maak gaan ? mens nie. Is dit ? rekord van jou loopbaan? ? Portfolio wat mens kan rond wys, aangesien baie van jou werke tydelik van aard is?
Ja, so n boek is n portfolio van werk wat ek gemaak het en nie meer bestaan nie. Dit is n ‘register’ van werke wat mense nou kan sien en geniet. Hopelik is die beelde/dokumentasie sterk genoeg dat dit die rol sal vervul van n ‘uitstalling’ soos ons dit op die konvensionele manier ken en verstaan in gallerye.
Werk deur Hannelie Coetzee
Hoe belangrik is die proses versus die eindproduk in landskapkuns? Vat byvoorbeeld Hannelie Coetzee se werk wat jy vroeër genoem het. Sy het 13 klipstapels op die strand gepak, met elke hooggety is dit omgeslaan en dan het sy van voor af gepak. Vir haar was die proses meer belangrik as die finale 13 klipstapels. Hoe dra ? mens dit oor aan die publiek? Hoe dokumenteer jy die ‘werk’?
Ja, dit is die vraag waarmee ek my lewe nog altyd worstel. Hoe kan ek die publiek die proses laat beleef?
Ek is bly Hannelie het dit so beleef. WONDERLIK. Vir myself was dit nog altyd die beste gedeelte van enige werk gewees, daardie proses wat jy deurgaan. Dit is soveel meer as net klippe balanseer. Dit is die verstaan van die klip se balans, sy lê vlak, sy persoonlikheid en sy weerstand teen jou en sy samewerking met jou. Ek is seker elke keer wat Hannelie hulle weer gaan pak het, het sy geweet hoe om elke klip weer aan te spreek, waar om aan hom te vat en hoe om hom te hanteer. Elke klip verskil en dit sal jy nooit in n foto dokumentasie kan weergee nie.
Ek doen moeite om heelwat van my werke deesdae met video te dokumenteer en in n mate is dit n verduideliking van die proses waardeur die kunstenaar gaan. MAAR die geheim ontduik my ook nog steeds. Hoe om dit wat jy beleef vir die kyker te kan wys. Indien daardie resep gevind word hoef die finale produk dalk nooit gewys te word nie. Soos die werke van Richard Long, dit is n journey deur die lewe, nie die prentjie nie.
Posted in Onderhoude	| Leave a reply
Jaco van der Merwe – die cool Dutchman
Daar was net een boom by RAMFEST hierdie jaar. Een boom wat Vrou se hangmat kon akkommodeer. En onder daardie boom, in haar hangmat, het Vrou dan die hele dag saam met die wind en alternatiewe musiek gewieg.
Sy het dit egter alles opgegee. Die gemak, die wind deur haar hare en die bands op die main stage, toe sy Afrikaans van die dance stage af hoor pomp. Dit is hoe ons met Bittereinder, hangmat opgerol onder die arm en heel oorbluf, kennis gemaak het.
Toe die kwessie van gasspreker kort daarna opkom by die groepuitstalling, Ik ben een Afrikaner, was Bittereinder ons enigste voorstel. Nie oor Jaco (nogal) soos ? boertjie lyk nie. Nie oor sy bokbaardjie of sy ordentlike manier nie. Oor Bittereinder in Afrikaans rap, oor hulle vrek goed is en oor hulle, ek dink, die progressiewe jong Suid-Afrikaner gaan trek.
Die Financial Mail het die volgende oor sy optrede geskryf. ‘Jaco van der Merwe of Bittereinder fame performed two poems that, while lyrically playful, underscored the difficult existential question at the heart of this exhibition: “Weet ek wie ek is?”’
Natuurlik moes ek meer weet en ek het ek met Jaco, lead vocals van Bittereinder, oor ? louwarm Windhoek Light gesels.
Ek hoor jy is ‘n onnie?
Ek is ‘n voltydse Graad 9 tot 12 Engelse onderwyser by ‘n privaat hoërskool in Brits.
Weet die kinders wat jy na ure doen?
Ja, ja, hulle almal dink ek is n moerse celeb. Nadat ons die SAMA gewen het vra hulle vir my handtekening. Dan se ek gaan kyk na die laaste keer wat ek jou boek gemerk het, sny dit uit en plak dit teen jou muur. (Jaco kry skaam.) Ek het ‘n goeie verhouding met die kinders.
Jy is seker ‘n goeie rolmodel?
Ja, seker, ek weet nie.
Hoekom in Afrikaans rap?
Sjoe. Ek was in Engelse skole. Al my vriende, meisies was Engels. My hele grootword was Engels, maar my huistaal Afrikaans. At the turn of the century, was dit nie die mees populêre ding om ‘n Afrikaner te wees nie.
In water area?
Pretoria. Die skool was klaar geïntegreerd, daar was swart en wit kindertjies. Ek het nie regtig geweet wat Apartheid was nie, maar geweet om ‘n Dutchman te wees, is soos die uncool-ste ding op die aarde. Obviously as klein seun het ek daardeur seergekry en het ek dit verwerp. Ek het my kultuur, my mense ge-judge en weersin daarin opgebou. Ek het nooit Afrikaanse musiek geluister nie. Ek het eers begin luister na Polisiekar, Straatligkinders…
Wat was daar in elk geval voor dit, behalwe Kerkorrel en kie, wat decent was?
Daar was ‘n gap. Daar was Koos Kombuis, Valiant, maar ek het na metal geluister op hoërskool. Daar was nie Afrikaanse metal bands nie.
Ek moet môreaand ‘n show van Valiant en Anton L’Amour resenseer. Hoe is Valiant live?
Hy is flippen cool. Hy is so goeie performer. Daai dude is ‘n classic, die real deal. Hy is soos ‘n behoorlike persoonlikheid. Hy is ‘n regte kunstenaar en sy lirieke is vlymskerp. Nee, hy is cool.
Sorry ek het jou in die rede geval.
Ja ons is besig om te praat oor my verwerping en seer. (Jaco veins die verwerping met ’n glimlag en sy hand op sy hart.) So jy kan my maar weer in die rede val. Anyway, ek maak al musiek en doen gigs van ouderdom 15 af. Op hierdie stadium het ek al meer as 700 shows gespeel. Dit is besides the point. Ek was besig om te se?
O, ja, ja. Vir lank het ek in Engels geskryf. Ek het in Engels gedink, getel, gedroom. Selfs nou is my Engelse woordeskat ses of sewe keer groter as my Afrikaanse woordeskat. In matriek het ek ‘n A gekry vir Engels as eerste taal, en ‘n A vir Afrikaans maar as tweede taal. Afrikaans was my tweede taal. Jy kan maar skryf oor daardie A’s. (Jaco lag.) Saam met die SAMA is dit my twee grootste achievements in die lewe. Ek het ‘n verdere A gekry vir kuns. Maar ook drie D’s. Moenie daaroor skryf nie.
Was dit dalk vir Wiskunde?
Wiskunde, wetenskap en geskiedenis. Ek hou eintlik van geskiedenis. Ek was pissed off oor daardie D. Maar anyway, in 2005 is ek Holland toe waar ek baie rappers ontmoet het. Vir hulle is dit nie weird om in Engels en in Hollands te rap nie. Party ouens rap net in Hollands. In Spanje is daar Spanish rap. In Frankryk is daar French rap. Almal rap in hulle eie taal. Die ouens in Holland het vir my gevra, So rap jy in Afrikaans? Dit was vir my ‘n skok. Wat? Wat bedoel julle? My antwoord was, Nee, moenie stupid wees nie. Maar hulle het nie verstaan nie.
Hulle het nie daardie stigma wat aan hulle taal kleef nie.
Glad nie. Daar is massive hiphop culture in elke land en oral rap mense in hulle eie taal. Toe tref dit my. Daar is niemand wat dit doen in Afrikaans nie. Ek en al my vriende het altyd grappies maak daaroor. ‘Ek en my meisie bly in ‘n huisie’. Dan crack almal op.
In 2007 is dit asof iets net in my wakker word en ek besef ek moet net probeer. Selfs al is my woordeskat klein. Ware Verhaal is die eerste song wat ek toe in Afrikaans skryf en daarin sê ek, ‘stilletjies bekruip ek hierdie onbekende grond met my woordeskat en ritme soos ‘n geweer en ‘n waghond’. Dit is al wat ek gehad het – ? klein woordeskat en bietjie ritme, so ek ‘bekruip hierdie onbekende grond’. Dit het my ‘n jaar gevat. Ek het die chorus eerste gekry – ‘sê tog die musiek beteken nog iets as hierdie ding so erg gebreek is, sal ons dit ooit kan fix?’ is die eerste Afrikaanse lyn wat ek ooit geskryf het.
Onthou daardie tyd het Jack Parow, Die Antwoord nog nie bestaan nie. Daar was nie n frame of reference nie. Ek kon nie kyk watter woorde is cool en uncool as jy dit rap in Afrikaans nie. Daar is nie ‘n lingo nie, daar is nie jargon nie. Ek moes dit alleen uit-figure. Toe bou ek voort op my tien jaar se Engelse rap en ek fokus op dieselfde ding – conscious poetry.
Hoe sit jy die lirieke bymekaar?
Hoe vra jy ’n skilder, Hoe verf mens soos hoe jy verf? My antwoord: Ek weet nie. Met die jare ontwikkel jou eie styl – jy luister na ander kunstenaars wat jou inspireer, “steel” dinge by hulle en bou daarop. Rap is ’n baie diverse tipe digkuns, met baie plek vir humor, sosiale kommentaar, baie ritmies, baie gefokus op rym – rym kan ’n baie goeie leidsman wees vir enige tipe poësie, maar rym moet nie die meester word nie.
Elke liedjie se skryfproses het maar sy eie storie en agtergrond, party skryf ek oor ‘n periode van maande, ander in ‘n halfuur. Ek krap baie dood, skuif paragrawe en lyne rond, verander rymwoorde, ens. Ek het met tyd die vrugte van gereeld en hard edit leer ken.
Ek voel nie ek sê hier iets wat meeste mense nie self al besef het nie. RAP staan vir Rhythm And Poetry. Dis waarin ek glo, dis hoe ek dit benader, dis hoe ek rap, skryf en optree.
Waar kom Bittereinder vandaan?
2008 het ek en Peach deur Pole getoer as Ajax. In 2009 was dit vir my obvious dat ek saam met hom moet werk. Ons het oorspronklik vir Louis genader vir die visuals, want in die 21ste eeu moet elke band realisties wees en besef dat branding belangrik is. Ek praat nie regtig van image nie, want image is vir my ‘n baie vlak ding, maar ek bedoel soos website, flyers, videos…
En die covers van CD’s?
Nadat ek julle een song by Rafmest sien opvoer het, het ek na die CD stalletjie gestap en gevra om dit te sien.
Daardie maag op die cover? Dit is Louis se maag. (Jaco giggel.)
Die branding is wat my oortuig het om ons geld te oorhandig. Dit lyk na ‘n professionele produk.
Louis is baie professioneel. Ek voel definitief soos die weak link in die chain met daardie twee. Hulle is geniuses.
Jy doen die lirieke. En dit is poësie.
Dankie. Maar met daai twee, Peach van Pletzen en Louis Minnaar, dit is ridiculous eintlik. Hulle is soos Masterminds. Gaan Youtube net vir Louis. Jy gaan vir ‘n halfuur daar met jou mond oop sit.
Anyway, Louis het self net begin elektroniese musiek maak. Toe besluit ons, terwyl Peach nou so besig is met aKing, Van Coke en Tumi, dat ek en Louis aan skeleton idees begin werk. Hy maak net rof beats dan kan ek my lirieke begin neerlê. Toe is Louis so undiscovered musical genius. Songs soos ‘Wakker word’ saam met Inge Beckman het Louis amper alleen produce. Hy het regtig geblom.
Vir ons al drie is Bittereinder meer as net nog ‘n projek. Dit is soos deel van ons identiteit. Wanneer ek op ‘n stage stap saam met Bittereinder is dit anders as enige iets wat ek al ooit gedoen het.
Iets het ge-click?
Ek voel soos heeltemal lewendig. Asof Bittereinder dit is wat ek die heeltyd veronderstel was om te doen. Dit is amper soos ‘n heilige ding.
Daar is religieuse undertones/beeldspraak in julle musiek (“dis ‘n stem wat God ken, ‘n suiwer stem wat duidelik praat oor Hom en ek onthou in ‘n oomblik aan wie die woorde regtig behoort die Begin en die Voleinder van elke noot, elke woord) asook in julle ‘about’ afdeling (Bittereinder’s music … French kisses your ideas about God.) Wil julle bekend staan as ‘n gospel band? Is dit maar een faset in ‘n komplekse groep idees?
Ons wil nie bekend staan as ‘n gospel band nie. Ons probeer om so min as moontlik “labels” te attach aan wie Bittereinder is – ons wil verskriklik graag hê die musiek moet self praat sodat ons nie te veel hoef nie. Op die manier kan almal op die planeet (wat Afrikaans kan praat) na ons musiek luister sonder verwagtings in een of ander rigting, en sonder om eers deur 30 “labels” te worstel voor hulle die musiek regtig kan hoor vir wat dit is. Ons hou daarvan as mense dink oor musiek en oor lirieke, dis deel van wie ons is en wat ons verteenwoordig.
“indien jy ook nie kan glo, verdien ons tog die antwoord, ek’s jammer julle maar daar kan net een antwoord wees en ek belowe jou hy lê nie in daai onheilige gees nie” Is dit ‘n klap na Die Antwoord toe? Wat dink jy van hulle?
Ek dink as mense 1,000 jaar van nou af die aarde se samelewing in 2011 wil verstaan, hoef hulle net Die Antwoord se album te koop en 1 keer deur te luister. Ek hou nog altyd baie van wat Waddy doen, van Songs From the Mall tot The Fantastic Kill. Ek het die diertjies vir Good Morning South Africa ook ge-love. Hy verdien genuinely elke oomblik en elke sent van sy sukses, daai man werk al flippin lank flippin hard, en hy’s ‘n baie intelligente rapper.
Waaroor gaan ‘Die Waarskuwing?’
Ek dink elke goeie gedig moet selfstandig wees, ‘n “aparte” ding, nie meer deel van die digter nie. Ek interpreteer self Die Waarskuwing elke nou en dan op ‘n nuwe manier.
“vir lank het ek gedink geskiedenis forseer my om verleë te reageer wat het ons geword? ‘n horde verneukers wat kla en alles blameer behalwe onsself, miskien is die skuld regtig al te diep ingedelf, en ek weet ek is dieselfde ‘n skynheilige stem wat saamswem in die modder, maar goeie donner ek sien nie meer een positiewe gedagte hier onder nie blanke skaamte, jy weet nie wat jy doen, jy breek af aan alles wat ons versoen” Verwys jy na die Afrikaners? Is jy ‘n Afrikaner? Wat dink jy beteken dit vandag?
Ja, ek is definitief ‘n Afrikaner. Ek is bewus van die tegniese moeilikhede rondom die definisie van presies wat en wie ‘n Afrikaner is, en of daar enigsins so iets bestaan, maar ek dink dit is wie en wat ek is, ‘n seun van Afrika se enigste wit stam. My mense ken die veld en die bos van hierdie land, dis in ons bloed. Ons behoort nie in Europa of enige ander plek nie. Ek vind maar saam met almal anders uit wat dit vandag beteken.
Vir meer info oor Bittereinder besoek www.bittereinder.com.
Posted in Onderhoude	| 2 Replies
My interview with Roger Ballen
Posted on April 14, 2011 by rewaco
Roger Ballen on inspiration, the common cold and Die Antwoord
Bedroom door, Bethanie, 1983 TP
I was already 47years old when I did Platteland. It became a well-known book in ’94, ’95, here and abroad, so I thought there might be scope for me to show my work outside of South Africa. I got such a mixed reception here, a violent reception, that it wasn’t much fun to show here.
I went to Cologne, which was the centre of European photography in the 90’s, and get a hold of some sort of photography magazine. I remember looking at the list of galleries and trying to call some of them up from the Cologne railway station. That’s how it all started.
In those days it was before email, before websites, so you actually had to meet people, you couldn’t interact in any other way. It is a misnomer to think that you can develop relationships only through email. Face to face contact is the only thing that ever works anyway. Nine times out of ten.
Dorps is a collection of photographs dealing with small town life. Why photograph South African small towns?
If you had done your geology work in another country…
You walk, you look left, instead of looking right and that’s the end of your life you know. It is impossible to judge.
Bedroom of railway worker, De Aar, 1984 TP
The publisher approached me and I was happy to republish Dorps because it did well the first time. It was by far my most popular book in South Africa. It was a book that a lot of people could grasp. My later work is quite complex. You really have to have an arts or visual background to cope with it in some way.
At the time I was influenced by Walker Evans and started working with a 6×6. I became interested in things outside of just people, in textures, in forms, interiors and it was quite a discovery for myself. I found the dorps quite fascinating. There was something aesthetically interesting about them that made me want to continue with the project.
Dorps is not a book that I felt has outdated itself. It was important in my development so I’ve always had almost a nostalgia for the project.
It was. The price of the first edition has actually gotten quite high. I’ve seen it sell for $3000.00 to $4000.00 abroad, in South Africa for R10 000 to R15000 in some cases, and in other cases for a few thousand rands. It rarely sells for below R2500.00.
It’s an interesting question. I tend to do the titles when I choose the pictures for the book. I get into a way of doing things so there is a consistency in titles. I can’t actually remember why I didn’t put down the names of people. I don’t actually have an answer for it, why I changed it, why it was the way it was. I have zero memory of why I did it that way.
Front door, Hopetown, 1983 TP
Why use, Protea Books, a South African publisher?
This is an age old question that all artists deal with. You create dark, sometimes disturbing, sometimes comical images. How much do your subjects know about your intent? Is it relevant at all?
I don’t know what my intent is. I don’t start with intent. I don’t start with any ideas. I can’t describe my pictures in any definitive words. My pictures have a lot of opposites in them. They’re quite complex. How do you describe most things around you? How do you describe these birds? (Roger points to two Ringneck Doves.) Maybe if you’re a poet you can come up with some metaphor.
People in the 21st century, probably most of the 20th century, are too obsessed with trying to define things with words. I guess maybe it is all we have as human beings, but I think at the end of the day we have to let our senses and our emotions define things for us or accept that they are already defining reality for us more than actually words are. I think it is sometimes better to just let the pictures come inside you and find a place in your own consciousness.
The best photographs are purely visual. If you can define it with words it is probably not a good photograph.
That brings me to my next question. I have always thought a photograph, painting or drawing should have enough merit and be arresting on its own – with no further explanation necessary. There is (successful) art out there however, that makes no apparent sense, or has little ‘artistic merit’. You have to read the essay accompanying it for it to have any value.
I think there is something to be said for strong visual statements that are coherent, exist on many levels, pierce into one’s consciousness, stay there, transform, that have an instantaneous reception in the mind. That is what most of the history of art is about.
I can close my eyes, take a picture of anything around me, write something about it and add a meaning to it. What’s the point after a while? To me it is a form of art that people, who can’t take coherent pictures, use to make pictures. People who can’t understand photography language, invent their own language.
I see so much of this, all over the place, that I am really quite cynical about it. Although I certainly don’t want to say point blank that none of this has merit. There are particular artists who do things in a conceptual way that has a lot of merit. There are exceptions but the rule is not the exception.
Old man, Ottoshoop, 1983 P27
If you look at that image, (I point at a Ballen photograph on the wall), it is striking, and you don’t have to read anything about it.
The best work is in your mind before you can open your mouth. It is like a virus. A cold virus. All of a sudden you do something wrong and you get a chill. Uh-oh there is a scratchy throat. Or you get a headache. It got in. It’s in you. It got in somehow and now it is transforming your cells in some way for some time.
To me that is the best art. It just gets inside you before you can know it. It’s so fast. It really is fast. The synapses work at the speed of sound. That is 600miles per second. That is how fast it moves in your mind. Light moves at 186000 miles per second. I always tell people to take up a flashlight and shine it up at night. If it did not get dispersed it would bounce off the moon in a second and a half. That is how fast it is. So you think about the universe, about things in the sky that are a billion light-years away, it is inconceivable.
It is enough for even a scientific mind. Can scientific minds work like the conceptual artists we’re talking about? They think they make comments which sound like they know what they’re talking about, like they explain the beginning of the universe. Can anyone talk about the beginning of the universe? You can’t talk about it. It is not possible. It is not a concept that has any value actually.
A lot of artists have ‘day jobs’ which sometimes inspire their art. Has geology, apart from enabling you to travel, inspired your art in any way?
It is not like running other businesses where you have all these crutches around you in a way. You’re basically stuck, every time you create a picture, with a blank canvas, a blank sheet of paper. It is not like it has an infrastructure out there. In the mining business you go out there and there’s a mine already producing materials. You go, Maybe I should have used this chemical or that chemical? You change a little bit of it, but it’s already operating all the time, making money, doing what it is supposed to be doing.
Every day I start with a blank wall basically. You finish a picture, now what’s the next one? Each one is an individual creation. Where does it come from? You have to depend on your imagination, on your mind to create these things. Where did that come from? (Roger points to the same photograph on the wall.) Who created that place? Whose space is it? Is it his space, is it my space is it somebody else’s space? Then there is the photographic self which is a matter of the instantaneous, some sort of space. How did you conceive of that? How did it happen? How did you catch it? How did you integrate it? It’s all about the way I take pictures. If anybody else was there they would never in a million years take the same picture – for better for worse.
It is a very complicated, difficult process. It is also very creative, self satisfying, all these things also. One should never underestimate how difficult it is to create strong photographs.
Inspiration is maybe the thing that gets you going. If you’re a mountain climber or creating art, it’s the last 5 to 10%, to finish the thing, to polish the things until it is a viable product, an integrated, organic product. It is the finishing touches. Meticulous execution makes the difference. A good piece of art should be refined. You see so much inferior type of art being promoted as good art. This is also what makes it very confusing.
Wall above bed, Dordrecht, 1984 TP
In photography people don’t understand all the visual aspects, the aesthetics. Ultimately you have to depend on yourself. Over the years you become multidimensional. In photography one of the biggest deficits in almost every photograph you see is the frame. People don’t want to spend the money on the frame. If you see good paintings in the world the frames are really part of the art. Framing is done for each picture. It extends the photograph, the painting. I don’t think there is one photographer that I have seen over the years that makes a frame for each photograph. There’s already a deficit in that. I am part of that. It is a cost issue, a time issue and marketing issue. It is one of the things that demean photography versus other art forms. Photography did not sell for many years because it was considered something new. It was too easily reproducible, an issue not solved by editions. The fact that all the frames looked the same reinforced the idea that the pictures could be easily reproduced.
If you walk into a gallery you can easily recognize a Miro painting, or a Dali painting. You don’t have to read the label. How would one recognize a Roger Ballen photograph?
My pictures have a black humour to them. I think it is the type of forms I use. The way I compose the pictures. The forms are very crystal clear. My pictures are very clear, very formally strong. But there’s a lot of chaos in the pictures, a lot of sense of breakdown, a lack of order. Plus there are a lot of different levels of visual duality taking place within this black humour or comic tragedy. Or an aesthetic of opposing forces.
It is difficult to describe the exact thing that defines my pictures over somebody else’s. It is like saying there is two individuals and what is the thing that defines them? Maybe one is wearing a red shirt, the other a blue shirt, but how is the essence of one person different from the essence of the other? How is one bird different from the other bird? (The Ringneck Doves feature again.) It is hard to put a word to the essence.
It goes back to your first questions. It is really difficult when dealing with visual elements to define what you’re doing only in terms of words. It is two different worlds really.
You can start by saying whether you work in black & white or colour. But how would you define the colour red? You can’t come up with any words. What is red? Red is fire. Red can be a beautiful flower. It can be blood. All these things have mixed metaphors to them and you can’t get to a point where you can put your finger on it.
As I said earlier, if your work is on that level then you’ve actually gotten fairly far, to the point where you can’t actually grasp it with words. Then we get into this pseudo-intellectual argument where students say they can’t describe their work in words. That is usually because there is nothing to describe. I am saying that with a total lack of arrogance. (Roger grins.)
This is a quote from your website. My purpose in taking photographs over the past forty years has ultimately been about defining myself. It has been fundamentally a psychological and existential journey. What does your work say about your psychological journey?
Hopefully my journey has been able to define for me, and the people interested in the work, what we may refer to as the interior world. Boyhood was for me personally a journey to find my childhood, a psychological journey into my past. In the 70’s, in my twenties, I was focused on that.
Wall, labourer’s cottage, Carnarvon, 1984 TP
From that point of view there is a value to these pictures, because if you go to these places now, they certainly have changed. The fact that you have a cell phone in your hand changes them. When I worked on Dorps and Platteland there was no B&B in all these places. There would be one crummy hotel. The routine you had in that hotel affected you, it was a part of those places. You go to these B&B’s now and the room smells of perfume candles, they make you a Tai meal and there are fancy soaps in the shower. It is out of place but becomes part of that place. The whole sensibility of these dorps have changed, buildings have been torn down. So I think I preserved a part of cultural history.
The second aspect is what metaphors do the pictures illicit in your own mind as the viewer? Good works of art, important works of art in their own way, they will illicit some sort of personal metaphors. Some of these works, or all the works put together, go beyond defining a cultural place, but rather define a sense of psychological place, which has always been a goal of my pictures. Maybe this does not come across as strongly as in my later work, but there is an act of that in these pictures. In a way it was about the passage of time, about things getting old and falling apart. Being marginalized, being isolated, being a marginal part of things. Part of the human condition is being marginalized by forces outside of yourself every day. Just getting old is being marginalized. These are metaphors that can probably be found in some of these pictures.
They were here for about two hours yesterday. (Roger grins.) I don’t really have a link to them. They have used some of my images in their presentation. They’ve said a few times that my work has been crucial in their development and made them understand another level of reality in all sorts of ways. So that is really my relationship with them.
The buzz on the Internet is that you directed their video, ‘Wat pomp’?
People have asked me this many times. I don’t look at it from the point of view of whether I like their music, or don’t like their music. It is good that my vision, if you want to use those words, finds a way of being transformed by other artists, through other artists and enters people’s consciousness. A twenty year old might not be interested in Boarding House, or even know about the book, or know anything about my images, but through groups like Die Antwoord they get introduced to my work whether they know it or not. I think it is ultimately a good thing.
In the last five years I have really sensed such a transformation of people’s attitude towards my work here. It is night and day between how people perceive me here now versus five, six, seven years ago when people wanted to marginalize me.
I think it is because young people really appreciate my work. They’re not linked to this Apartheid issue and the white black issue. They don’t have all these guilt feelings, defensiveness, that was the reaction to the pictures in Platteland and Outland, that somehow turned the images into a political statement. I’ve always said they were psychological. The media turned it into political statements and the white population was so confused about its own identity that they couldn’t handle it. They were too psychologically blocked to know that the more defensive they get about my work the less they were in touch with their own beings.
Young people don’t have any of that. They were babies when Apartheid happened. They are part of a global generation interested in things beyond what is going on in South Africa. That has played a role. The young people are ultimately dominating the culture you see in the magazines and newspapers. People who interview you are normally between twenty and thirty. Older people normally drop out of this business. It is very interesting to me. I have shows all over the world and now the ambassador invites me to lunch and that sort of stuff. Ten years ago they wouldn’t even go near me. That is quite a change. (Roger grins.)
I’ve had a big show at the National Gallery in Cape Town for the last five months and the response have only been good. It has not created a negative buzz, but a different buzz. And I am quite pleased with that because it wasn’t very satisfying. It certainly wasn’t very pleasant being criticized all the time for things that really weren’t part of those pictures.
Bloedsuiers Movie: My onderhoud met Francois van Coke, Inge Beckmann
Posted on April 13, 2011 by rewaco
Bloedsuiers – ‘n g’n blink-in-die-son, spalk-skiet-en-donner vampier fliek!
Kom nou, ‘n Afrikaanse vampier fliek wat gedeeltelik in die Klein Karoo afspeel, met onder andere Inge Beckman as die tawwe vampierjagter Lizelle (nogal), en Francois van Coke as Ettiene, ja wag vir dit, ‘n vampier, kan verseker net gatskop.
As julle ook so dink, haas julleself na www.bloedsuiersmovie.com en help met die maak van die fliek. Ja, vir so min as R30.00 kan ons besluit watse films ons wil sien. In ruil daarvoor kry jy toegang tot foto’s, nuus, en afhangende van jou bydrae, merchandise soos kepse, waterbottels, ens.
Neem deel aan die kompetisies en jy staan ? kans om in die fliek self of in die musiek video vir die Inge Beckman/Francois can Coke temaliedjie te speel. Exciting stuff!
Die onderhoud met Francois
Ek het via email met Francois en Inge gesels oor hulle onderskeidelike rolle. Hier is Francois se antwoorde.
Reney Warrington: Is Bloedsuiers die begin van ‘n glorious acting career?
Francois van Coke: Hahah. Ons sal maar moet sien. Ek het eintlik net betrokke geraak a.g.v. van musiek. Ek en Inge van Lark skryf die theme tune vir die movie. Ek sal maar eers moet sien of ek die acting kan afpull. Gelukkig het ek baie make-up en shit, so dit is makliker om in karakter te kom.
RW: Het jy doelbewus ‘n Afrikaanse film gekies? Is dit deel van jou ondersteuning vir Die Taal?
FvC: Ek het nooit gedink ek sal betrokke wees by ‘n movie nie en nee dit gaan nie oor Die Taal nie.
RW: Ondersteuners op Youtube het die volgende te sê: “solank VC nie inie eeste scene kak nie” en “Sho Francois die girl het jou dam nou goed opgefok.” Sien ons jou in die fliek vir langer as die ‘eeste scene’?
FvC: Yes, dit was aanvanklik ‘n baie klein rol. Ek het nou ‘n paar extra scenes gekry.
RW: Is Fokofpolisiekar nou finaal iets van die verlede?
FvC: Nee, ons sit nou met ‘n klein hangover want ons het gisteraand gespeel. Daar is nou onlangs ‘n goedgekeurde biografie vrygestel en ons wil baie graag aan nuwe tunes werk. Tyd is net baie min en almal is betrokke by ander dinge. Dit is befok ons saam te speel en as daar tyd is sal ons skryf.
RW: Het jy ooit gedink jy gaan verloof raak en dat SARIE daaroor sal skryf?
FvC: Dit was baie weird toe Die Beeld my gebel het om te hoor oor die verlowing en van daar af was dit afdraande.
RW: Hoeveel kan jy onthou van jou encore namens Die Antwoord by Ramfest 2011? Jou oppasser is vet uitgetrap oor hy jou verloor het.
FvC: Nie regtig nie. Ek kan onthou ek was laat om ‘Doos Dronk’ te sing. My oppasser?
Die onderhoud met Inge
Reney Warrington: Wat het jou aangetrek tot Bloedsuiers, ‘n Afrikaanse vampier fliek? En meer spesifiek die rol van Lizelle, ‘n gatskop vampier jagter?
Inge Beckmann: Ek hou van grindhouse films. Ons sal graag n ander sy van Afrikaanse kultuur wil wys. Die gevoel van Bloedsuiers is amper meer Wes Kaap as Transvaal so dit sal n ‘refreshing contrast’ skep op wat ons gewoonlik in Afrikaanse films sien. Ek wou nog altyd bewys dat die hero girl in n aksie fliek nie n totale poppie hoef te wees nie. Dit moet realisties wees. Toe ek uiteindelik die rol gekry het was ek baie opgewonde om Lizelle my eie te maak.
RW: Watse fisiese voorbereiding moet jy vir die rol doen? Jy hanteer een ma’se pistool in die voorprent en daar is footage van militêre opleiding op die Net?
IB: Ons sal defnitief op n stadium begin met ons opleiding van ‘mixed martial ‘arts, stunt werk, choreographed fighting ens. Ek, Darron en Tyrel het nou die dag ‘swat training’ gehad daar êrens teen die weskus op. Dit was baie snaaks want ek was heeltemal trigger happy gewees en het sommer alles geskiet. Een van daai ‘air soft’ balletjies het my op my heup been getref en n groot pers eier gelos. Daai goed maak blerrie seer.
RW: ? Opgewonde Youtuber skryf; “Yowzers! Really dig Inge………she’s so hot, fiesty & sexy! Can’t wait to see more of her…….totally vokkin psyched!” Dink jy jou looks is ‘n vloek? Of tel dit in jou guns?
IB: Ek dink ek is ‘an acquired taste’ so ek sien nie my ‘looks’ as n vloek nie. Watookal my aantreklik maak is nie vooglopend nie so dit ‘distract’ my nie en gee my die kans om aandag te gee aan ander goed. My ma het altyd vir my gese: ” My kind, jy is n ‘delicacy’.” Ek loop gereeld rond met my hare in n bolla en geen grimering aan my gesig nie. Dit is my filter. As ek dan n effort maak met myself verras ek mense! Ek speel net daai kaartjie elke nou en dan… strategies…
RW: Na Sweetheart, ‘n indrukwekkende swart en wit shortfilm, kry ons Bloedsuiers, ‘’n g’n blink-in-die-son, spalk-skiet-en-donner vampier fliek’. Wat is volgende?
IB: Ek vertolk die hoofrol in n teater stuk in Junie by die Arena Teater. Dit sal my eerste keer in teater wees. Ek kan nie wag nie.
RW: Wat dink jy van die magdom Suid-Afrikaanse films, veral Afrikaanse films, wat nou verskyn? Sommiges is uiters swak, ander heel kykbaar. Is daar hoop vir die film industrie? Gaan jy nog ‘n Oscar huis toe bring?
IB: Daar is nog baie spasie vir ontwikkeling maar ek dink dit is fantasties dat meer en meer films gemaak word. Ek het nou die dag die Bakgat films gekyk en amper in my broek gepiepie. Dit is baie snaaks! Daar is baie kak films maar dit is so oral in the wêreld. Ons besit al die ‘resources’ om goeie films te maak. Ek is nie n opgeleide aktrise nie so my ‘approach’ is maar op die stadium baie ‘autodidactical’. Ek het nog baie om te leer maar my ‘attitude’ is baie goed so ek voel ek sal vinnig groei. Ek respekteer hierdie kuns baie. Dit is NIE maklik nie.
RW: Is daar ‘n nuwe Lark of Inge Beckmann solo album in die pyplyn?
IB: ‘n Nuwe Lark album kom later hierdie jaar. Dit sal ons 3de een wees. Dit klink tot dusver ongelooflik.
RW: Gedra Francois hom sover?
IB: Francois is n totale ‘professional’ en hy kla nooit. Ek is baie opgewonde om saam met hom te werk. Toe ek die script lees het ek geweet hy is perfek vir die rol van Ettiene.
Wanneer twee onervare jagters per ongeluk hul eerste vampier vang, word hulle op ‘n kruistog gestuur na die Klein Karoo om die bose en bloedsuiende prins, Wyker, op te spoor en van kant te maak. So vervul hulle ‘n eeu-oue profesie. Die enigste probleem is dat dié profesie bekend is onder die vampiere en Wyker weet hulle is oppad.
Die volle rolverdeling sluit in Darron Meyer, Tyrel Meyer, Inge Beckmann, Rob van Vuuren, Porteus Xandau, Francois Van Coke en André Roothman.
Vir meer inligting besoek www.bloedsuiersmovie.com.