Fritzlarer Str. 21 60487 Frankfurt, Germany
Schau mal in die Radiobasede-App! [Luister] Melktert vir Mob | Maroela Media
“Minute later sit ek by my kombuistafel en dink oor wat ek pas gehoor het. Ek dink aan my eie seun se gespierde lyf, sien hom voor my in die swembad duik net soos Mop seker vanmiddag gedoen het. Ek stel hom voor in ‘n hospitaalbed, verlam. ‘n Oorweldigende begeerte neem van my besit om aan my kind te bewys hoe verskriklik lief ek vir hom is. En terstond sny ek ‘n yslike stuk van die verbode melktert vir hom af.”
[Luister] Kerry-Lee oor haar jongste album: Sewe sakke sout en die liefde PressReader - Vrouekeur: 2018-12-28 - Nie van brood al­leen nie
Nie van brood al­leen nie
Vrouekeur - 2018-12-28 - INHOUD - Deur KOOS KOM­BUIS
‘Die mens kan nie van brood al­leen leef nie,’ sê oom Groot-jan in ’n stem wat van be­ter­we­te­rig­heid drup. En iets ... iets soos dweep­sug. Dis se­ker die vier­de By­bel­ver­sie wat nou al by sy mond uit­bor­rel ter­wyl hy groot sluk­ke von­kel­wyn saam met sy bre­die af­sluk
“Jan.” ’n Ge­rit­sel van koe­rant­blad­sye in die ver­ste hoek van die half­don­ker sit­ka­mer. “Hmm?”
“Jan, ek kan nie met jou praat as ek nie jou ge­sig kan sien nie. Dis in elk ge­val eer­gis­ter se koe­rant. Wil jy nie maar gaan stort en aan­trek nie?”
“Or­raaaait,” sê hy en staan op. Hy skraap die flen­ters koe­rant­blad­sye by­me­kaar en stap son­der ’n woord by die trap­pe op om te gaan stort. Sy kop hang. Daar is ’n ver­sla­en­heid oor sy he­le lyf. Sy skou­ers hang on­ken­mer­kend.
“Iets het my v­rien­de­li­ke reus van­og­gend om­ge­krap,” sê Sa­ri­na ag­ter hom aan. “Wat is fout, Jan? Is jy op­ge­won­de om jou ou­ers vir die eer­ste keer in so baie ja­re te sien?”
Jan kyk te­rug na haar. “Ek weet nie of ek kans sien hier­voor nie.”
“Is jou fa­mi­lie só erg?” vra sy, met­eens be­kom­merd.
“Nee. Dis net …” Jan praat nie ver­der nie.
Oom­blik­ke la­ter hoor Sa­ri­na die gei­ser in­skop. Sy sug. So­veel voor­be­rei­dings, so­veel dra­ma het hier­die Kers­fees voor­af­ge­gaan. Om vir die eer­ste keer in hul ge­trou­de le­we al­bei stel­le ou­ers te­ge­lyk vir ete te nooi …
Sy het Jan se ou­ers nog net een keer vlug­tig ont­moet – by haar en Jan se troue vyf jaar ge­le­de. Dit was so ’n be­si­ge aand, sy moes vir so­veel men­se glim­lag en met so­veel men­se ge­sprek­kies aan­knoop dat sy nie be­hoor­lik ’n in­druk van die twee ou­men­se met die baie plooie kon vorm nie. Se­dert­dien was Jan traag om hul­le te kontak en ja­re het ver­by­ge­gaan son­der ’n be­soek. Tot nou.
Die ge­lui van die voor­deur­klok­kie steur haar in haar my­me­rin­ge. Sy hou op roer aan die twee pot­te len­sie­bre­die, die een ve­ge­ta­ries, vir haar eie ou­ers, en die an­der een met vleis. Sy vee haar han­de haas­tig aan haar voor­skoot af en stap vin­nig voor­deur toe ter­wyl sy be­noud boon­toe roep: “Jan­n­nn!”
“O, iets ruik heer­lik!” roep haar ma uit toe Sa­ri­na die voor­deur oop­maak. “Is dit hoen­der?”
“Nee, ek het ’n kal­koen in die oond,
Ma.” Sy soen­groet haar ou­ers. “Hoe gaan dit? O, wat hou Ma daar vas?” Sy moes op haar to­ne staan om by haar ma se wang uit te kom, want El­sa hou met al­bei han­de – soos al­tyd wan­neer sy kom kui­er – ’n e­nor­me bak poe­ding in ’n breë glas­bak vas.
“Dis frum­mel­tert, skat,” sê El­sa, lag en knik na haar man. “Jou pa het vir my die re­sep van die ra­dio af­ge­skryf toe hy vir na­vor­sing in Na­ma­kwa­land was. Waar’s Jan?”
Ag­ter hul­le staan haar jon­ger broer, ska­me­rig soos al­tyd, ef­fens kop­on­der­ste­bo. Hy hou ’n mei­sie se hand vas. Sa­ri­na moet twee keer kyk om se­ker te maak sy sien reg.
“Hal­lo, Sa­ri­na,” groet jong E­ben be­dees, “ont­moet vir Zan­di­le.”
“Hul­le stu­deer saam,” ver­dui­de­lik oom Ju­rie ge­mak­lik ter­wyl hy die sit­ka­mer bin­ne­stap en sy hoed af­haal. “O, ek dink ek ruik len­sies ook. Jy’t ont­hou dis my guns­te­ling, Sa­ri­na!”
“Met knof­fel,” sê Zan­di­le vro­lik in ’n per­fek­te A­fri­kaan­se ak­sent. “In So­we­to het my ma al­tyd vir ons len­sie­bre­die met baie knof­fel ge­maak.”
Op daar­die oom­blik kom Jan by die trap­pe af­ge­storm. S­joe, hy het in re­kord­tyd ge­stort en aan­ge­trek. Hy steek sy hand uit om sy skoon­ou­ers te groet, maar dan steek
hy vier­voet vas.
S­pra­ke­loos gaan sy mond oop en toe soos ’n vis bui­te wa­ter. Dan is dit as­of hy uit ’n be­swy­ming wak­ker skrik en hy steek sy hand uit, eer­ste na haar.
“Hal­lo. Ek is Jan.”
“Zan­di­le,” sê sy vrien­de­lik en neem sy hand.
Die ef­fen­se on­ge­mak­lik­heid is da­de­lik iets van die ver­le­de wan­neer Jan sy skoon­ma soen­groet en die glas­bak by haar neem. “Ek sal hier­die kom­buis toe vat,” bied hy aan.
“Wil ie­mand iets drink?” vra Sa­ri­na. “Sau­vig­non blanc soos ge­woon­lik, al­mal? Of sal ek som­mer nou die von­kel­wyn oop­maak?”
“Dis nog vroe­ge­rig,” sê oom Ju­rie ter­wyl hy reg­uit na sy guns­te­ling­leun­stoel stap en hom­self be­haag­lik neer­plak. Daar sal hy eers op­staan wan­neer hy e­tens­ta­fel toe ge­roep word, weet Sa­ri­na nou al. “Hoe lyk dit met kof­fie eer­ste?” stel hy voor.
“’n Rond­te kof­fie klink na ’n goeie i­dee!” sê El­sa. Sy volg Sa­ri­na ge­sels-ge­sels kom­buis toe. “Ek hoop maar die frum­mel­tert se re­sep is reg af­ge­skryf. Ont­hou jy daar­die jaar toe daar ’n druk­fout in die tyd­skrif was met die drie­bo­ne­slaai? Ons moes al­les weg­gooi.”
In die kom­buis staan Jan bot­stil met ’n was­bleek ge­sig, as­of hy ’n spook ge­sien het.
“Die tert lyk heer­lik!” sê Sa­ri­na vir El­sa en trek die ke­tel na­der. “S­koert voor die ys­kas, Jan, ek wil die melk kry.”
“Dit ruik … dit ruik snaaks,” sê Jan. Zan­di­le kom die kom­buis in­ge­flad­der. Sa­ri­na let nou eers op wat­ter prag­ti­ge veel­kleu­ri­ge rok sy aan­het. Dit lyk soos iets uit Ni­ge­rië.
“Kan ek help, Me­vrou?”
Die ge­sprek word eg­ter on­der­breek deur die aan­hou­den­de ge­lui van die voor­deur­klok­kie. Sa­ri­na hoor hoe ie­mand oop­maak, dan E­ben se stem: “Jul­le is se­ker die Koe­ke­moers? Kom bin­ne!” ’n Lui­de ge­groet.
Sa­ri­na sien hoe Jan se ge­sig saam­trek. Sy ruik aan die frum­mel­tert. “Dit ruik reg vir my. Wat be­doel jy?”
“Nee, nee. Ek be­doel die …”
“Die re­sep is baie mak­lik,”ver­dui­de­lik El­sa ter­wyl sy kof­fie­kop­pies reg­sit. “Mar­ga­rien, ei­er, sui­ker, bruis­meel, klap­per, ka­ra­mel­kon­dens­melk, appels en ge­klop­te room. En mens moet die kors eers k­lits en ’n der­de daar­van ’n ruk lank vries.”
“Die bre­die,” sê Jan met on­heil in sy stem. “Die len­sie­bre­die.”
Sa­ri­na trek haar a­sem in. “Ek ruik net die knof­fel,” sê sy. “Moe­nie ver­spot wees nie, Jan. Vat vir my die skink­bord in en laat ons jou ma-hul­le groet.”
Die Koe­ke­moers kom van ver af. Groot­jan Koe­ke­moer vra vrees­lik uit oor die na­vor­sing wat oom Ju­rie in Na­ma­kwa­land doen, want hy en sy vrou Hes­sie is oor­spronk­lik van daar­die ge­wes­te af. “Jy sê jy wil die boe­re help?” vra Groot-jan. “Dink jy reg­tig ie­mand met u­ni­ver­si­teits­op­lei­ding kan iets vir hul­le doen? Har­de werk en bid, dis al waar­in ek glo,” sê hy in ’n pre­ke­ri­ge stem. “Wat sê die By­bel? As die He­re die huis nie bou nie …”
Die von­kel­wyn vloei nou al lus­tig. Die eet­ka­mer is dik van die knof­fel­reuk. Al­mal het pa­pier-kers­fees­hoed­jies op, be­hal­we Jan.
Jan is be­sig om hom­self te oo­reet aan die bak brood en bol­le­tjies bot­ter wat Sa­ri­na heel eer­ste ge­dek het. As hy so aan­gaan, sal hy nie plek vir die an­der kos hê nie, wat nog te sê vir die frum­mel­tert, dink Sa­ri­na. Ver­beel sy haar, of is daar ’n af­keu­ren­de blik el­ke keer wan­neer Hes­sie na Ju­rie en El­sa kyk? Om nie te praat van E­ben en Zan­di­le nie. Hes­sie ig­no­reer hul­le heel­te­mal.
Die Koe­ke­moers het mas­sas len­sie­bre­die op­ge­skep. Hul twee tien­der­ja­ri­ge seuns sit tjoep­stil en eet. Sa­ri­na wou nog vir haar­self in­skep, maar het be­sluit sy sal haar­self eer­der spaar vir die kal­koen. En E­ben en Zan­di­le staar so diep in me­kaar se oë dat hul­le skaars iets ge­ëet kry.
“Wil jy nie len­sie­bre­die hê nie, Jan? Wat­se fie­mies is dit met jou?”
“Hier­die brood is baie lek­ker,” ant­woord hy en gryp nog ’n sny.
“Die mens kan nie van brood al­leen leef nie,” sê oom Groot-jan in ’n stem wat van be­ter­we­te­rig­heid drup. En iets ... iets soos dweep­sug. Dis se­ker die vier­de By­bel­ver­sie wat nou al by sy mond uit­bor­rel ter­wyl hy groot sluk­ke von­kel­wyn saam met sy bre­die af­sluk. Toe hy die eer­ste keer len­sies in­ge­skep het, het hy veel oor E­sau en dié se eer­ste­ge­boor­te­reg te ver­tel­le ge­had.
Sa­ri­na kyk na Jan se ou­ers. Groot-jan se som­ber grys pak. Tan­nie Hes­sie se oor­doen­de ge­blom­de pers rok. Skie­lik is al­les vir haar dui­de­lik. Skie­lik ver­staan sy al­les. Sy weet pre­sies waar Jan se pro­ble­me van­daan kom. Sy be­sef hoe­kom haar reus van ’n man soms so ’n swak self­beeld het. Hoe­kom hy on­se­ker is. Hoe­kom die an­der twee kin­ders so stil en bang lyk.
Hul­le oor­don­der Jan en sy boe­ties van kleins af met hul ver­smo­ren­de, baas­spe­le­ri­ge lief­de. Daar is ver­skil­len­de ma­nie­re om die By­bel te ge­bruik. Jy kan dit breek en deel soos goeie brood, of jy kan ie­mand daar­mee oor die kop slaan soos met ’n knup­pel. Sa­ri­na sug. Hoe gaan ons deur hier­die Kers­fees kom?
Dit neem ’n half­uur voor­dat die eer­ste kreu­ne be­gin. Sa­ri­na het pas die kal­koen in por­sies be­gin op­kerf. Dit ruik wa­ter­tand. Groot-jan is die eer­ste wat op­spring. “Waar’s die … waar’s die …?”
“Die bad­ka­mer? Dis af in die gang, Me­neer,” be­duie Zan­di­le be­leef, en Groot-jan ver­spil geen tyd nie.
Oom­blik­ke la­ter kom daar vrees­li­ke ge­lui­de uit die bad­ka­mer. Dan spring tan­nie Hes­sie ook op, hard­loop in die gang af. “Groot-jan, maak oop!”
Dit lyk of die kin­ders ook ef­fens groen om die kie­we word.
Kort voor lank is net Sa­ri­na-hul­le en haar fa­mi­lie by die ta­fel. Op hul bor­de is kal­koen en groen­te.
“Zan­di­le, jy kan bly wees jul­le het nie ook van die len­sie­bre­die ge­ëet nie,” sê Jan met ’n be­dees­de glim­lag. “Ek dink daar was dalk ’n druk­fout in die re­sep.”
“Jan, wat het jy ge­doen?” vra Sa­ri­na, skie­lik woe­dend. Hul­le hoor hoe die Koe­ke­moers voor­deur toe storm, hul kin­ders ag­ter­na.
“Dis nie ek nie,” slaan Jan sy oë he­mel­waarts ter­wyl hy die bak met ge­kerf­de kal­koen na­der trek. “Ek dink dit was die He­re.”
Koos Kom­buis is ’n skry­wer. Hy skryf e­nig­iets: ru­brie­ke, ge­dig­te, lied­jies en sto­ries. Ver­al sto­ries. En ver­al vir Vrou­e­keur.