Nuuskommentaar: Is verdeelde ANC nog sleg vir die land?Argieffoto Dit lyk inderdaad asof die reputasie van relatief “skoon en bekwaam” van die sogenaamde Gordhan-faksie se invloed op die land en veral die ekonomie, ten spyte van enorme struikelblokke soos die studente-protes, ŉ groter positiewe uitwerking het as wat ŉ stabiele Zuma-regering sou kon hê. In die ontleding skiet Herman Toerien eerder uit die heup as om die gebruiklike navorsing in te span, met die hoop dat lesers hul insigte vrymoedig sal neerpen. ŉ Dekade of wat gelede was dit nog hoogmode in die media en onder opposisiepartye om die gedurige dwarstrekkery in die ANC as ŉ probleem te noem wat dienslewering en eintlik die bestuur van die land, in die wiele kan ry. Dit het min of meer, polities korrek, behels dat as die ANC hierdie rangeerdery in die soustrein, in plaas van op die spoor van die soustrein, tot bedaring bring, die ANC in staat sal wees om die land behoorlik en tot voordeel van almal te reageer. Noudat die interne dwarstrekkery die kenmerke van ŉ openlike opstand begin inneem, is die stemme oor hoe goed dit sou kon gaan as die ANC nie so verdeeld is nie, baie stil. Selfs die ANC het tydens die afgelope verkiesing by ŉ groot deel van sy eie kiesers gestik in sy pogings om “ŉ goeie storie te verkondig” en het blaam na oral geslinger, soos na apartheid, Jan van Riebeeck, die grondbesitters, rassisme (iets waaraan wittes eksklusief skuldig sou wees) en vele meer. Die huidige studente-opstand, wat skynbaar besig is om op talle kampusse die oorhand te kry, is in ŉ sekere sin die kersie op die koek daarvan om die ANC, eerder as die vorige bedeling, vir die probleme en gewaande probleme te blameer. Die roekelose maak van beloftes, wat nie nagekom kan word nie, is hoog op die agenda. Ja, onder die eise tel dinge soos die “dekolonisasie” van leerplanne en ander sake wat skynbaar anti-modernisties is. Maar sou die ANC beter kon regeer het sonder die verdeeldheid? Die antwoord kan hoogstens net ten dele “ja” wees. Politieke ontleders skryf al jare lank korrupsie het endemies in Suid-Afrika geword. Die Wêreldbank sê korrupsie beroof ŉ land van sy toekoms. En korrupsie word nie met die nodige erns bekamp nie, met veral politieke gunstelinge wat skynbaar onaangetas bly, met ook ŉ verbete geveg binne die regsproses om te keer dat pres. Jacob Zuma self op meer as 700 aanklagte tereg moet staan wat die hoofvlieg in die salf is. Natuurlik help dit ook nie as die regeerders, of dan een kamp daarvan, voortdurend elders veldbrande stig om die aandag van die probleem te lei nie. Dit verbreed net die onstabiliteit en die stand van die ekonomie is op die spel. Teen hierdie agtergrond is die tweespalt in die ANC eerder stabiliserend van aard as destabiliserend, want dit rem nog groter probleme soos staatskaping en ŉ strooptog op die tesourie. Die bewerings van staatskaping het ŉ interessante uitwerking. Verskeie ministers het duidelik groot ongemak met die moontlikheid dat lede van die kabinet van buite gekaap is. Dit ruk ou wonde oop van ou koloniale sienings soos sigbare en onsigbare voogdyskap, waar die ministers van nuwe selfregerende gebiede nie as opgewasse / volwasse genoeg beskou is om self onafhanklike werk te verrig nie en hul toutjies van elders getrek is. Die DA en Vryheidsfront Plus se jaarlikse “rapporte” vir ministers dui ook daarop dat ŉ groot deel van die kabinet erg onbevoeg is, met Faith Muthambi wat waarskynlik nuwe standaarde aan die onderpunt van die skaal stel. Tog loop hierdie swak ministers meestal oor van selfvertroue en om hulle te verdink daarvan dat hulle eintlik net die poppe van ŉ poppespel is, gaan nie goed af nie. En solank die vorige Openbare Beskermer se verslag oor staatskaping geheim gehou word, hoe langer gaan hierdie ongemak in minstens ŉ deel van die kabinet, voortduur. Aangesien ŉ deel van die kabinet, gerugsteun deur ander ANC-swaargewigte, Zuma nou die rug toekeer, frustreer die smoring van die verslag die moontlike onthulling van Zuma se eie “verkoopbaarheid” aan kapitaalryke en vrygewige toutjietrekkers. Die huidige verdeeldheid kan slegs stabiliserend wees solank die groep oor genoeg mag beskik om veral die ekonomie te beskerm. Verder moet die groep, wat nou onder meer die minister van finansies, Pravin Gordhan en adj.pres. Cyril Ramaphosa insluit, as “goeie ouens” uitstaan. Ramaphosa se beeld is die afgelope aantal jare geknou, beginnende by sy rol by Marikana en later hoe hy “hospitaal-aangeë” van Zuma se kant hanteer het. Verskeie gesaghebbende kenners het ook gemaan Gordhan is nie ŉ foutlose engeltjie nie, maar dié stemme het grootliks stil geword in die konteks van die krisis waarop die land nou balanseer. En byna al die ander skeibrekers se reputasies is geknou deurdat hulle ook in die verlede, wanneer Zuma in die sop beland het, om hom laer getrek het.