Pres. F.W. de Klerk het in sy outobiografie ook toegegee dat die bruin mense se deelname aan die Driekamerparlement en die politieke wisselwerking wat daar was, onderlinge begrip bevorder het. Hierdie gereelde kontak en debat "het die houdings van al die betrokkenes verruim. Dit was vir ons almal 'n leerproses." De Klerk se denkwyse en gevoelens is hierdeur beïnvloed en hy het 'n groter waardering vir die bruin gemeenskap ontwikkel. Die feit dat De Klerk met ander oë na die bruin mense gekyk het, het in 'n sekere sin die pad help voorberei vir die verreikende veranderinge wat hy later sou aanvoor. Die roerende toesprake van Hendrickse en ander bruin leiers oor die ongeregtigheid van apartheid, het De Klerk daarvan oortuig "dat alle vorms van rassediskriminasie eers verwyder moes word voordat 'n oplossing gevind kon word."70
Die Congregational Kerk in Uitenhage het sedert die vroeg-negentiende eeu 'n reuserol op geestelike en opvoedkundige gebied in die plaaslike bruin gemeenskap gespeel. Uitenhage, die tweede oudste dorp in die Oos-Kaap, het in 2004 sy tweehonderdste bestaansjaar gevier. Die geskiedenis van die Congregational Kerk en die dorp vorm 'n onlosmaaklike eenheid.
Rose Lane, die oudste gemeente, is in 1828 gestig. Alle rasse het aanvanklik die eredienste in die Rose Lane-kerkgebou bygewoon. Die dienste is in Nederlands, Engels en Xhosa gehou. Eerw. Thomas Gamble het die gemeente vir 34 jaar gedien (1897-1931). Sy seun, pastoor Henry Gamble, was van 1931 tot sy dood in 1973 in die gemeente werksaam. Vader en seun het op gemeentelike vlak en wat die onderwys betref, 'n groot rol in die Uitenhaagse gemeenskap gespeel.