Boeliegedrag neem toe – wat nou?Leandie Bräsler is AfriForum se koördineerder vir leierskapsontwikkeling. Foto: Verskaf. Deur Leandie Bräsler, koördineerder vir leierskapsontwikkeling by AfriForum Boeliegedrag is opsommenderwys verskillende vorme van wangedrag: Op 7 Maart 2019 het The Citizen ’n spotprent gedeel van skoolkinders wat in die straat verby ’n lamppaal stap met ’n advertensiebord van The Citizen wat lui “Schools turned into war zones”. Die leerders se gesigsuitdrukkings kom wreedaardig voor – tande wat op mekaar kners, oë wat op skrefies trek en ’n prominente frons op die voorkop. Elke leerder dra ’n wapen – ’n mes, ŉ pistool en ’n skêr. Die kabinet het onlangs kommer uitgespreek oor die styging van afknouery, geweld en rooftogte wat in sekere skole plaasvind. Sedert die begin van die jaar was daar verskeie voorvalle van afknouery en geweld tussen leerders of tussen leerders en onderwysers. Hierdie is slegs ’n paar van die gebeure wat tot dusver vanjaar plaasgevind het. Meer hieroor by: Iets wat onlangs opslae gemaak het, is die sogenaamde Momo-uitdaging. Dit is ’n tipe boelietaktiek wat aanlyn plaasvind en na bewering kan veroorsaak dat kinders hulself óf seermaak óf hul eie lewe neem. Momo word geïdentifiseer, volgens inligting wat op sosiale media versprei is, as ’n gedrogkarakter met ’n groot aansitglimlag en groot oë wat op die selfone en rekenaars van kinders verskyn. Hierdie uitdagings word op YouTube, WhatsApp en Facebook gedeel, en die opdragte moet uitgevoer word sodat jy in verbinding met Momo kan tree. Daar is nog geen bevestiging van die Momo-uitdaging in Suid-Afrika of iets wat daarmee verband hou nie, maar ouers moet steeds en betyds paraat wees vir hierdie tipe fenomene. Parent24 het onlangs berig dat ouers paraat moet wees vir YouTube-video’s wat moontlik onderbreek mag word deur selfmoordwenke. Dit is vir ouers uiters belangrik om te weet wat hulle kinders mag kyk en wat hulle nie mag kyk nie. Daar is ouderdomsbeperkings vir programme op TV, videospeletjies en flieks, maar die internet maak hierdie tipe dinge ’n bietjie meer ingewikkeld. Fox 4 Now meen dat hoewel video’s op ’n app dalk na animasie lyk, bevat party van hierdie video’s ingelaste gedeeltes wat nie noodwendig vir kinders (of enige persoon) geskik is nie – maar dit is op kinders gemik. Die YouTube-poetsbakker Filthy Frank se video word hier gewys waar hy selfmoordwenke aan kinders gee (nie vir sensitiewe kykers nie). Boelies kan strafregtelik vervolg word – of dit nou fisieke, verbale, emosionele of kuberafknouery is. Volgens Megan Harrington-Johnson, besturende vennoot en stigter van HJW Attorneys, is afknouery as sodanig nie noodwendig ’n misdaad nie, maar gedrag wat in hierdie kategorie van afknouery val, kan as misdaad gekategoriseer word. Sy noem ook dat ’n minderjarige wat aan afknouery skuldig bevind word, nie noodwendig tronkstraf sal kry nie, maar dat die minderjarige ’n afleidingsprogram sal moet bywoon wat oor die bestuur van woede handel, terwyl die minderjarige ook berading sal ontvang. Kinders kan vanaf die ouderdom van so jonk soos tien jaar vervolg en van afknouery aangekla word. Ouers en hul kinders kan dus self ’n hofbevel ingevolge die Wet op die Beskerming teen Teistering teen boelies verkry. Afknouery is waarlik ’n ernstige probleem in ons samelewing. Onlangs het ’n 13-jarige meisie van Pretoria-Noord haar eie lewe geneem nadat sy blykbaar op WhatsApp afgeknou is. AfriForum se teenboelieveldtogspan besoek laerskole ter bewusmaking van boeliegedrag en wat gedoen kan word om afknouery in skole hok te slaan.