PressReader - Landbouweekblad: 2017-09-22 - Fran­se­neem­voor­tou met­me­ga­ni­sa­sie
Die hoë kos­te van plaas­ar­beid het hier­die twee Franse melk­boer­de­rye ge­noop om te meganiseer ten ein­de hoë ar­beids­kos­te te sy­stap, nes me­ni­ge Franse sen­ter sy teen­stan­ders op die rug­by­veld ore aan­sit.
Op die fa­mi­lie­plaas van die We­ber-fa­mi­lie van S­traats­burg in die oos­te van Frank­ryk werk al­mal baie hard om op die hoë kos­te van ar­beid te be­spaar, maar selfs dít was nie ge­noeg nie. Hul­le het uit­ein­de­lik be­sluit om die boer­de­ry te meganiseer ten ein­de so min geld moont­lik op ar­beid van bui­te te be­stee.
Die We­ber-fa­mi­lie be­staan uit Do­mi­ni­que, Ray­mon­de, Pier­re, P­hi­lip­pe, Syl­vain en Ro­bin. Al mens van bui­te wat ten tye van
Land­bou­week­blad se be­soek daar ge­werk het, is mnr. Mar­tin Bo­de­ving wat prak­tie­se er­va­ring vir ’n la­te­re heel­tyd­se land­bou­loop­baan op­ge­doen het. Ge­woon­lik doen hul­le ál die werk op die plaas self.
Die plaas, G.A.E.C. (Grou­pe­ment A­gri­co­le d’Ex­ploi­ta­ti­on en Com­mu­na, of­te­wel ’n ti­pe kol­lek­tie­we pro­du­sen­te­lig­gaam) des Bas-Prés, be­slaan 300 ha. Hul­le boer met 700 Hol­stein-melk­bees­te, waar­van 150 ge­woon­lik op ’n slag lak­te­rend is. Die boer­de­ry kan nie ver­der uit­brei nie om­dat hul­le ook ’n os­boer­de­ry het en nie méér die­re kan aan­hou nie. Die plaas is reg langs ’n dor­pie, wat dit feit­lik on­moont­lik maak om ek­stra grond te be­kom om die boer­de­ry uit te brei. Hul­le le­wer so­wat 1,3 mil­joen li­ter melk per jaar teen ’n stal­ge­mid­del­de van 35 li­ter per koei per dag.
Do­mi­ni­que sê die hoë pro­duk­sie­kos­te is ’n groot pro­bleem vir Eu­ro­pe­se boe­re. “Die melk­prys is laag en voer­kon­sen­traat is baie duur. Al hoe ons kan oor­leef, is om meer melk teen ’n la­er kos­te te le­wer,” ver­dui­de­lik hy.
Hul­le ver­koop die melk teen so­wat R4,50 per li­ter aan ’n na­by­ge­leë ko­ö­pe­ra­sie.
Hul groot­ste dilemmas is om grond te kry om uit te brei, op pro­duk­sie­kos­te te be­spaar, ver­der te meganiseer deur gro­ter werk­tuie aan te skaf en ter­self­der­tyd die goeie le­we op die plat­te­land te hand­haaf én ge­noeg tyd vir hul ge­sin­ne in te ruim. Die fa­mi­lie­le­de kry beur­te om na­we­ke te ont­span en met vakansie te gaan.
Ar­beid is een van die groot­ste uit­ga­wes as ’n boer nie ’n an­der plan maak nie. Plaas­wer­kers word so­wat R150 per uur be­taal, wat ’n melk­boer se he­le wins kan uit­wis.
Do­mi­ni­que sê een van die maat­re­ëls om ar­beid te be­spaar, was om twee Le­ly-melk­ro­bots te koop waar­mee ál die bees­te ge­melk word. Die koeie gaan self na ’n melk­ro­bot wan­neer hul­le die on­ge­mak van ’n vol ui­er er­vaar, waar die ro­bot dan met ’n ka­me­ra die po­si­sie van el­ke speen be­paal en die melk­klos­se een vir een aan­heg.
Ter­wyl sy ge­melk word, kry die koei die reg­te hoe­veel­heid krag­voer wat sy vol­gens haar pro­duk­sie toe­ge­laat word. Hier­die in­lig­ting word voor­af verskaf aan die re­ke­naar wat die pro­ses be­heer. Met ’n sen­sor om el­ke bees se nek be­paal die re­ke­naar wat­ter koei ge­melk word en verskaf dan die reg­te hoe­veel­heid voer. Dit meet ook haar melk­pro­duk­sie en te­ken dit aan.
Die bees­te kan soms in die so­mer vir ’n be­perk­te tyd be­dags bui­te op na­tuur­li­ke gras­wei­ding loop, maar is ge­du­ren­de die lang Eu­ro­pe­se win­ter pal op stal, wat be­te­ken hul­le is 80% van die tyd bin­nens­huis.
Mis word uit die stal­le ver­wy­der deur ’n e­lek­tries aan­ge­dre­we skra­per van een kant van ’n stal na die an­der kant te sleep. Die mis word dan na ’n dam ge­pomp.
Die boer­de­ry ver­bou mielies waar­mee hul­le kuil­voer maak. Die kuil­voer word ad lib aan die melk­koeie en os­se verskaf. Dit word in twee kuil­voer­ho­pe ge­hou waar dit on­der sei­le be­dek word om die suur­stof uit te hou en só ver­rot­ting te ver­my. Hul­le maak el­ke so­mer ’n jaar se voor­raad kuil­voer. Hul­le ver­bou ook ko­ring.
Dié boe­re maak ook kuil­voer van veld­gras­se, maar weens die kort groei­tyd in hier­die deel van Frank­ryk kry hul­le net een sny­sel per groei­tyd. Dit le­wer so­wat 16 ton kuil­voer (op ’n dro­ë­ma­te­ri­aal­ba­sis) per hek­taar.
Mielies sorg dus vir die groot­ste deel van die kuil­voer. Hul­le plant die saad vir ’n stand van 102 000 plan­te per hek­taar, wat moont­lik is dank­sy die streek se hoë re­ën­val van 900 mm per jaar.
Hul­le koop die voer­kon­sen­traat, wat weens die hoë kos­te daar­van slegs in die melk­ro­bots aan die koeie voor­sien word. Dit word in groot maat aan­ge­koop om só ’n la­er prys by die ver­skaf­fers te be­ding.
Die boer­de­ry le­wer self sy ver­van­gings­ver­se. Die bul­le­tjies word ge­hou en as os­se
20 maan­de lank op stal ge­voer, waar­na hul­le aan slag­ters ver­koop word.
Hul­le koop ook C­ha­ro­lais- en Li­mou­sin-bul­kal­wers aan.
Die os­boer­de­ry verskaf 40% van die boer­de­ry se in­kom­ste en die mel­ke­ry die res. Hul­le kry tans on­ge­veer R45 per ki­lo­gram (ge­slag) vir die Hol­stei­nos­se en R60 per ki­lo­gram vir die vleis­ras-os­se.
Die Groen Par­ty hou die boe­re op hul to­ne, want hy waak ja­loers teen besoedeling van die om­ge­wing. Me­ni­ge Franse boer moet kon­trak­teurs be­taal om die mis en an­der af­val­stow­we uit die stal­le weg te ry.
Do­mi­ni­que se boer­de­ry het ’n uit­pers­ma­sjien ge­koop om die vloei­stof van die vas­te stow­we te skei. Die droë mis word dan in sak­ke ver­pak en vir ’n klein ek­stra in­kom­ste aan win­kels verskaf, wat dit weer aan na­week­boe­re en tui­niers ver­koop.
Die oor­tol­li­ge mis word op hul en som­mi­ge bu­re se lan­de­rye uit­ge­strooi om as na­tuur­li­ke be­mes­ting te dien.
Ver­de­re ar­beid word be­spaar deur hul vol­le­di­ge reeks werk­tuie. Dit sluit et­li­ke Kuhn-werk­tuie in, waar­van die groot­ste ar­beid­be­spaar­der hul Kuhn PV14 Con­fort-voer­men­ger­wa is. Dit laai kuil­voer en an­der voer­be­stand­de­le in, ver­meng dit en laai dit in die stal­le vir die die­re uit. Al dié ta­ke word in ’n jap­trap deur slegs die be­stuur­der af­han­del. Die voer­kop skraap die kuil­voer laag vir laag van die kuil­voer­hoop af om ’n skoon snit ag­ter te laat.
Wan­neer hul­le melkrantsoene moet verskaf, neem die werk­tuig die ver­skil­len­de be­stand­de­le in die skuur met die­self­de voer­kop in en ver­meng dan al­les. Die be­stuur­der ry na die koei­hui­se en ge­boue waar die os­se groot­ge­maak word, waar hy die voer in die bees­te se vreets­pa­sie uit­laai.
Só be­spaar die boer­de­ry ar­beid en tyd, wat waar­de­vol op e­ni­ge plaas is en ’n be­lang­ri­ke rol in hul oor­le­wing speel.
Die Kuhn PV14-voer­men­ger­wa skraap kuil­voer van ’n kuil­voer­hoop se voor­kant af. ’n Skoon snit is be­lang­rik om suur­stof uit die kuil­voer te hou ten ein­de ver­rot­ting te voor­kom.
BO: Die We­ber-fa­mi­lie van S­traats­burg. Van links is Ray­mon­de, Do­mi­ni­que, Pier­re, P­hi­lip­pe (Do­mi­ni­que se broer), Mar­tin Bo­de­ving (wat prak­tie­se on­der­vin­ding van plaas­werk op­doen) en Syl­vain en sy seun, Ro­bin.
REGS: ’n E­lek­tries aan­ge­dre­we skra­per word van een kant van ’n stal na die an­der kant ge­sleep om die mis te ver­wy­der.
REGS: Os­se vreet kuil­voer. Die Wer­ner-boer­de­ry maak die os­se groot tot hul­le on­ge­veer 20 maan­de oud is.
LINKS: Die uit­pers­ma­sjien wat die vog van die mis skei. Die mis word dan aan win­kels verskaf wat dit aan tui­niers en na­week­boe­re ver­koop.
BO: ’n Koei word in die een melk­ro­bot ge­melk. Dit ska­kel baie han­de-ar­beid uit.
ON­DER: Die Kuhn-voer­men­ger­wa be­sig om vir die melk­koeie kuil­voer te gee.
BO: Mnr. F­re­de­ric C­ho­pin in die voer­meng­wa. Hy ry met die werk­tuig na die kuil­voer­ho­pe, neem ver­skil­len­de soor­te, soos mie­lie- en gras­kuil­voer, in en voer dit dan aan die bees­te.
LINKS: Me. Mar­lie van Ron­ge van Zas­tron stu­deer landbou aan die U­ni­ver­si­teit van die Vry­staat in Bloem­fon­tein. Hier is sy by melk­koeie op die plaas De La Sa­pi­nie­re, wat aan ses fa­mi­lies be­hoort, ty­dens die groep Suid-A­fri­ka­ners se be­soek.