Nóg planne om vinniger krag te koop(Foto: Maroela Media) Die vinnigste manier om meer megawatt tot die land se kragnetwerk te voeg is om te fokus op ŉ mengsel van sonkrag, windkrag en batteryberging en die regering werk voluit aan ingrypings – en die vermindering van burokratiese rompslomp – om dit so gou moontlik ŉ werklikheid te maak. Rudi Dicks, hoof van projekbestuur in die presidensie, sê pres. Cyril Ramaphosa het in sy staatsrede opnuut benadruk dat die tekort aan krag dringend gepak moet word en dat daar nie ŉ nuwe plan bedink is nie, maar gewerk word om die bestaande een in werking te stel. Benewens ekstra kapasiteit moet die prestasie van Eskom se kragsentrales ook verbeter word, sê Dicks. “Hier is dit uiters belangrik vir ons as die regering om te sê dat ons nie van plan is om die operasionele, bestuur- of bedryfsverantwoordelikheid van Eskom te vervang of daarby in te meng nie. “Eskom is ŉ instelling in eie reg en die departement van openbare ondernemings is sy aandeelhouer. Dit is belangrik. “Wat ons doen is om vir Eskom te vra wat die regering kan doen om hom te ondersteun om sy opwekkingsherstelplan in werking te stel.” Van die probleme by Eskom sluit in ŉ gesukkel om onderdele tydig te bekom, ŉ gebrek aan vaardighede en regulatoriese omslagtigheid wat die kragvoorsiener mank laat. Dicks sê die regering kan help om sulke prosesse te versnel, terwyl Eskom konsentreer op die prestasie van sy aanlegte en die herstel en instandhouding daarvan. “Die idee is om Eskom te ondersteun sodat hy sy aanlegte as ŉ saak van dringendheid kan regruk en om enige burokratiese rompslomp uit die weg te ruim oor enigiets wat Eskom benodig.” Dicks sê selfs al verbeter die prestasie van Eskom se aanlegte, gaan die kragvoorsiener steeds tyd en ruimte nodig hê om instandhouding te doen – en dat bykomende kapasiteit nóú nodig is. “Die vinnigste manier is deur ŉ balans van son- en windkrag,” sê Dicks en die regering het reeds begin met ingrypings om dit gedoen te kry. ŉ Netto-faktuurraamwerk oor sonkragstelsels op huise se dakke is volgens Dicks reeds afgehandel. “Wat belangrik is, is om huishoudings aan te spoor om onafhanklik van die netwerk, of gedeeltelik onafhanklik van die netwerk, te wees. Dit is presies wat ons beoog: om soveel as moontlik huishoudings ten volle of gedeeltelik van die netwerk af te kry deur ŉ duidelike raamwerk hiervoor te verskaf.” Dicks sê hulle werk ook saam met plaaslike owerhede om raamwerke hieroor te ontwikkel en hoe Eskom se verspreidingsnetwerk hierby moet inskakel. Die minister van finansies, Enoch Godongwana, sal na verwagting volgende week in sy begrotingsrede spesifieke intervensies bekend maak oor watter finansiële aansporing daar sal wees hiervoor. Daar word veral gehoop op steun, deur byvoorbeeld ŉ belastingkorting, vir klein ondernemings wat in hierdie stadium die swaarste deur die voortslepende beurtkragkrisis getref word. Wat kan dadelik gedoen word? Vincent Magwenya, pres. Cyril Ramaphosa se woordvoerder. (Foto: GCIS) “Baie mense stem nie met ons saam nie, maar die vinnigste manier om die uitwerking van beurtkrag te verminder, is om diesel te verbrand. Daar is geen ander opsie nie …,” sê Dicks. Die nasionale tesourie en Eskom was reeds in gesprek hieroor en Eskom het toestemming ontvang om diesel vir die oorblywende maande van die huidige boekjaar te koop sodat beurtkragfases minstens laer gehou kan word, sê Dicks. Eskom gebruik sy oopsiklus-gasturbines (wat diesel gebruik) om beurtkrag te beperk. Eskom is ook aangesê om in die nuwe boekjaar behoorlik te begroot vir diesel sodat daar nie weer ŉ situasie ontstaan waar die geld hiervoor opdroog lank voor die boekjaar verby is nie. Dicks sê Eskom sal groot nywerhede nog vandeesweek nader om enige surpluskrag by hulle te koop. Die ooreenkoms sal behels dat ŉ voorafooreengekome prys betaal word vir enige krag wat dadelik gelewer kan word. Dit geld vir krag wat dadelik beskikbaar is, en nie maande gaan duur om by die netwerk te voeg nie. Eskom sal intussen ook kan voortgaan met noodaankope. Só lyk beurtkragvooruitsig Wisselende fase 3- en fase 4-beurtkrag sal intussen vandeesweek voortduur, sê Eskom. Fase 4 sal daagliks om 16:00 inskop en tot 05:00 soggens duur en fase 3 sal daagliks tussen 05:00 en 16:00 geld. Opwekkingseenhede by Arnot en Kendal moes die afgelope naweek vir herstelwerk van lyn gehaal word en die koppeling van ŉ eenheid elk by die Lethabo- en Hendrina-kragsentrale is vertraag. Eenhede by die Grootvlei- en Kriel-kragsentrale is intussen aanlyn gebring. Eskom sal enige noemenswaardige veranderings in die beskikbaarheid van krag so gou moontlik bekend maak.