Nuuskommentaar: Wie is die grootste vyand?Foto: COP21 – Paris 2015/Twitter Die kanse is volgens kenners 60% dat die sowat 190 lande, wat nou vir COP 21 in Parys, Frankryk, saamgetrek het om ŉ nuwe klimaatsverdrag in die plek van die Kyoto-protokol te bereik, daarin gaan slaag. ŉ Goeie aanduiding is dat die jongste weergawe van die werksdokument reeds van 80 tot twintig bladsye verkort is. Daar is nog haakplekke en die angel kan bes moontlik in die detail wees wat uitgepluis moet word. Maar die twee groot sondebokke van die verlede, die VSA en China, lyk of hulle dié keer stewig verbind is tot ŉ ooreenkoms. Pres. Barack Obama het onlangs gesê aardverwarming is die aarde se grootste bedreiging, nie terreur nie. (Hy weier skynbaar om die woorde “radikale Islam” te gebruik wanneer hy na terreur verwys). Sy minister van buitelandse sake, John Kerry, het na aardverwarming as “die grootste wapen van massavernietiging” verwys. China, op sy beurt, wil die verdrag juridies laat implementeer, sodat oortreders voor die internasionale strafhof gedaag kan word. Hieroor skop die Amerikaanse onderhandelaars nog vas, want dan moet dit aan die Amerikaanse Kongres voorgelê word vir goedkeuring, waar aanvaarding nie verseker is nie. Hoewel die meeste Amerikaners nou aanvaar die mens speel ŉ belangrike rol in klimaatsverandering, is die Kongres nog sterk gelaai met ontkenners. In die verlede het China weer “weggekom” met die streng maatreëls wat die groot nywerheidslande opgelê is deur op sy status as ontwikkelde land terug te val. China se stede word egter nou so deur rookmis verswelg, dat ŉ kentering in Chinese denke plaasgevind het. Namate die beraad in Parys gevorder het, het wetenskaplikes kongresgangers probeer oortuig die teiken van aardverwarming van nie meer as twee grade teen 2050 nie, moet na een en ŉ half grade verminder word. Dié idee vid nog nie by alle lande byval nie. Wetenskaplikes meen ŉ styging van twee grade of minder sal klimaatverandering teen die einde van die eeu daarvoor sorg dat die aarde die mees katastrofiese gevolge vryspring. In die aanloop tot die Parys-beraad het die een voorbereidende en beklemmende verslag ná die ander die lig gesien. Oor vyftien jaar van nou af, sal 100 miljoen meer mense in uiterste armoede leef as nou, tensy klimaatsverandering vinnig omgekeer word, volgens ŉ verslag van die Wêreldbank. Voedselproduksie kan met 5 persent daal, terwyl kospryse in Afrika in dié tydperk met 12% kan styg. ŉ Verslag van die VN lui dat, selfs al hou die sowat 150 lande wat hulle tot die beperking van kweekhuisgasvrystelling verbind het by hul ondernemings, die temperatuur teen die einde van die eeu met meer as twee grade sal styg. Volgens die verslag sal daar, selfs al hou die lande by hul ondernemings, steeds teen 2030 12 miljard ton meer kweekhuisgas vrystel word as die geraamde 42 miljard ton wat die ooreenkoms moet probeer bewerkstellig. Niemand stry dat die mens se rol tot klimaatsverandering hoogstens bydraend kan wees tot ander natuurlike verskynsels nie. Navorsing toon dat klimaatsverandering al miljoene jare lank voorkom, lank voor die mens nog bestaan het. Selfs ná die mens die aarde begin bewandel het, was sy voetafdruk te gering om enige beduidende invloed op klimaatsverandering te hê, maar intussen word wyd aanvaar dat die mens minstens bydra tot klimaatsverandering en dit is die enigste aspek waaraan die mens iets kan doen. Aan reuse vulkaniese uitbarstings, sonsiklusse, die rotasie van die aarde om die son en om sy eie as, kontinentale drywing en ruimtevoorwerpe wat op die aarde val, kan die mens niks doen nie, of sover nog niks doen nie. Boonop word ook nie alle aspekte van die El Niño-verskynsel mooi verstaan nie. Nasa se opmetings vanuit die ruimte toon dat die see daar met vier sentimeter gestyg het. Argeologiese navorsing toon dat die verskynsel al 15 000 jaar voorkom en die afgelope 7 000 jaar meer gereeld. Uit ou VOC-manuskripte blyk dit dat amptenare lank onwetend en onbewustelik inligting opgeteken het wat op El Niño-siklusse dui. El Niño blyk slegs ŉ belangrike rat te wees in ŉ netwerk van stelsels wêreldwyd wat mekaar beïnvloed. Tog kan die mens met al sy moderne kennis niks daaraan doen nie, behalwe om die mens se aandeel in die vrystelling van CO2 in die atmosfeer te beperk. En dit lyk of die mensdom nou met erns kennis neem. Kwesbare lande, soos eilandjies wat weens stygende seevlak heeltemal kan verdwyn, oefen uiteraard groot druk uit, maar die groot sondebokke word nou ook geknyp, soos die VSA wat onder oorstromings weens orkane gebuk gaan, ongekende droogtes elders, nuwe hitte-rekords en helaas periodiek buitengewone koue. China se rookmis hou onder meer groot gesondheidsgevare in. Uiteindelik gaan die kwessie van finansies ook ŉ groot rol speel. Om die CO2-voetafdruk te verklein of beperk gaan peperduur wees, maar die prys om dit nie te doen nie, sal oneindig groter wees.