Gee die geskenk van lewe - WelstandWelstand
Tuis / Advies / Gee die geskenk van lewe
Wanneer mens aan ʼn geskenk dink, sien jy gewoonlik voor jou geestesoog ʼn verrassing in ʼn kleurvolle geskenksakkie, of toegedraai in mooi geskenkpapier.
Maar het jy al aan ʼn geskenk gedink in terme van ʼn lewe?’n Geskenk van hoop?
Augustus is Orgaanskenkmaand in Suid-Afrika. Vanjaar se tema is ”Trots om ʼn orgaanskenker te wees”. Gedurende hierdie tyd word gepoog om die publiek opnuut bewus te maak van die groot nood aan skenkerorgane en -weefsel. Volgens die Suid-Afrikaanse Orgaanskenkingstigting (OSS) is daar tans 4 300 volwassenes en kinders wat wag op ʼn geskenk van lewe.
Jy oorweeg dit dalk om ʼn skenker te word, maar het meer inligting nodig.
Watter organe en weefsel kan geskenk word? Deur jou hart, lewer, pankreas, niere en longe te skenk, kan jy sewe mense se lewe red. Indien jy jou korneas, hartkleppe, vel en been asook senings skenk, kan jy ʼn totaal van tot 50 mense help om in vele opsigte ʼn gehaltelewe te lei.
Wie kan as orgaanskenker registreer? Enige persoon wat goeie gesondheid geniet en nie aan ʼn chroniese siekte ly wat skadelik vir die ontvanger sal wees nie, mag as orgaanskenker registreer. Jy hoef ook nie vooraf enige mediese toetse te ondergaan nie. Eers ná jou afsterwe sal mediese praktisyns jou sosiale en mediese geskiedenis evalueer, bloed- en weefseltoetse uitvoer, en jou kadawer fisies ondersoek om te verseker dat jou organe en weefsel geskik is vir skenking.
Wat is die verskil tussen orgaan- en weefselskenking? ʼn Orgaan word eers vir skenking uit die liggaam van die skenker verwyder nadat die persoon breindood verklaar is, maar steeds aan lewensondersteunende apparaat gekoppel is. Die oorplanting van die orgaan moet baie gou hierna plaasvind. ʼn Orgaan soos ʼn nier kan egter aan ʼn familielid (of ander geskikte ontvanger) geskenk word terwyl jy nog leef. Weefsel kan ʼn paar ure of selfs ʼn paar dae ná die afsterwe uit die skenker se liggaam herwin word. Dit word in ʼn weefselbank bewaar totdat dit benodig word.
Word die skenker en ontvanger se identiteit bekendgemaak? Die anonimiteit van die skenker sowel as die ontvanger word om privaatheid- en wetlike redes gewaarborg.
Is daar enige koste? Daar is geen koste verbonde daaraan om as skenker te registreer nie. Net so is daar ook geen onkoste vir jou naasbestaandes ná jou afsterwe nie. Van die oomblik dat jou naasbestaandes toestemming verleen vir skenking, sal die hospitaal of weefselbank verantwoordelik wees vir alle mediese uitgawes. Jou naasbestaandes sal ook nie vergoed word vir die organe wat geskenk word nie. Organe en weefsel is ʼn geskenk van lewe. Daarom is dit ook onwettig om organe en weefsel te verkoop.
Wat is die kanse dat my organe verwyder sal word terwyl ek nog leef? Twee dokters wat nie deel is van die oorplantingspan nie, moet deeglike toetse uitvoer om die potensiële skenker breindood te verklaar. In Suid-Afrika en in ander lande word die kriteria om ʼn pasiënt breindood te verklaar, baie streng gevolg en op mediese, wetlike en etiese vlak toegepas. Die orgaanskenker se dood word gedefinieer op grond van die tyd waarop hy of sy breindood verklaar is en nie wanneer lewensondersteunende masjiene afgeskakel word nie.
Sal begrafnisreëlings vertraag word? Nee, want die skenker se liggaam word onmiddellik ná die verwydering van die organe of weefsel aan die naasbestaandes terugbesorg om begrawe of veras te word.
Word die skenker se liggaam geskend? Jou liggaam word nie tydens orgaan- of weefselskenking geskend nie omdat die verwydering daarvan met groot sorg, respek en waardigheid deur chirurge en opgeleide personeel uitgevoer word.
Geloofsbesware teen orgaanskenking? Die meeste gelowe ondersteun orgaanskenking omdat dit lewens red. Indien jy onseker is hieroor, gesels met jou predikant of pastoor.
Hoe word ek ’n orgaanskenker? Registreer aanlyn by https://www.odf.org.za/of skakel die Orgaanskenkingstigting op die tolvry nommer 0800 22 66 11. Jy sal ʼn orgaanskenkingskaartjie ontvang om in te vul en wat jy in jou beursie of identiteitsdokument moet bewaar, asook ʼn plakkertjie om op jou Identiteitsdokument of bestuurslisensie te plak. Jy kan ook ʼn orgaanskenkersarmband, hangertjie of -skyfie by Medic Alert (021) 425 7328/ 0861 112 979) of Elixir Medical Shields (0861 115 178) bestel.
Bespreek jou besluit met jou familie en versoek hulle om asseblief na jou afsterwe jou wens uit te voer.