Wes-Europa groet era van sterk, stabiele regeringsVlae van die Europese Unie. Foto: Pontzi/Pixabay.com Vir dekades ná die einde van die Tweede Wêreldoorlog is Wes-Europese politiek gekenmerk deur stabiele regerings wat meestal deur een of twee partye net links of regs van die sentrum gevorm is. Europeërs wou sekerheid hê en het dieselfde politieke partye met die een verkiesingsoorwinning na die ander bly beloon. Die Wes-Europese land waar die drang na sekerheid reeds vir dekades tot die een sterk en stabiele regering na die ander aanleiding gegee het, is Duitsland. Sedert die federale verkiesing op 24 September verlede jaar sukkel die eens magtigste politikus in Europa, Angela Merkel, om ’n regeringskoalisie te vorm. Die Sosiaal-Demokrate se besluit oor die naweek om wel met koalisie-onderhandelings met Merkel voort te gaan, baan die weg vir die vorming van ’n koalisieregering oor die volgende paar maande, maar weens sterk teenkanting teen so ’n koalisie binne beide partye se strukture, maar veral onder die sosialiste, gaan dit ’n swak en baie onstabiele regering wees wat waarskynlik oor die volgende paar jaar die einde van Merkel se politieke loopbaan sal beteken. In ander Wes-Europese lande het die prentjie selfs meer dramaties begin verander en daar is min rede om te glo dat die tendens van toenemend versplinterende politiek nie in 2018 voortgesit gaan word nie. In lande waar daar nie ’n versplintering van politieke steun na allerhande nuwe partye plaasgevind het nie, sien ons weer regerings met ’n baie beperkte mandaat. In Brittanje moet die eerste minister Theresa May een van haar land se grootste uitdagings, uittrede uit die Europese Unie, met ’n wankelende meerderheid in die parlement probeer hanteer, terwyl daar binne haar Konserwatiewe Party geen teken van samehorigheid heers nie. In Nederland het dit verlede jaar meer as sewe maande, die langste ooit in die geskiedenis, geneem om ’n nuwe regeringskoalisie na die verkiesing op 15 Maart saam te stel. Die Rutte 3-regering is uiteindelik ’n koalisie tussen vier redelik uiteenlopende partye wat ’n meerderheid van slegs een setel in die Tweede Kamer het. Die meeste partye nog ooit word tans in die parlement verteenwoordig en dit is duidelik dat Nederlandse kiesers verlede jaar besluit het om geen enkele politieke party van ŉ sterk mandaat te voorsien nie. In België is die federale regeringskoalisie wat in 2014 ook tussen vier uiteenlopende partye gevorm is, baie wankelend met gereelde interne struweling. In Frankryk het president Emmanuel Macron oor die afgelope twee jaar sy eie politieke revolusie gelei met sy nuutgestigte party La République En Marche wat in Junie 2017 ’n groot oorwinning in parlementsverkiesings aangeteken het en daarmee die ou politieke orde van die sentrumlinkse sosialiste en die sentrumregse republikeine grootliks beëindig het. Op 4 Maart vanjaar sal Italianers na die stembus gaan. Alle peilings dui daarop dat geen party ’n duidelike regeringsmandaat van kiesers sal kry nie. Ook in Italië sal ’n lang en moeilike stryd om die vorming van ’n nuwe regering voorlê. Die era van sterk regerings in Wes-Europa is vir eers verby. Kiesers het genoeg gehad van ’n permanente regeerderklas wat die wil van die burgery ignoreer. Die versplintering van partye en verlies aan steun deur die ou groot partye open ’n era van moeilike koalisies en eerlike politieke debat in Europa.