Onafhanklikheid van 'n land, organisasie of regeringstak dui op die vermoë om self te regeer, teenoor om deur iemand anders regeer te word. Die verklaring van sulke onafhanklikheid impliseer somtyds 'n gewelddadige wegbreek en is die rede vir gereelde herdenking van die oorwinning.
Onafhanklikheid van 'n land of staat
Die status van onafhanklikheid word internasionaal bepaal deur die Verenigde Nasies. 'n Onafhanklike land kan dan ook lid word van die Verenigde Nasies. Daar is enkele lande waarvan die onafhanklikheid internasionaal nie erken word nie, maar wel deur een of meer lande. 'n Voorbeeld is Turks-Cyprus, wat slegs deur Turkye erken word. Voor 1994 het Suid-Afrika ook die 'onafhanklikheid' van die Tuislande, Transkei, Venda, Ciskei en Bophuthatswana erken sowel as die van Taiwan. Daar is ook enkele lande wat eensydig onafhanklikheid verklaar het. Voorbeelde hiervan is Puntland in Somalië en die toenmalige Rhodesië (nou Zimbabwe).
'n Onafhanklikheidsoorlog is 'n gewapende stryd met die doel onafhanlikheid te verkry. So 'n oorlog kan vooraf gegaan word deur 'n onafhanklikheids verklaring waar 'n geografiese gebied of etniese groep onafhanklikheid verklaar vanaf 'n ander staat of etniese groep.