Verbruikerskommissie begin vakansieklubs ondersoekArgieffoto Vakansieklubs of tyddeel, het sedert sy ontstaan verbruikers warm onder die kraag omdat vakansiehou dit dikwels nie makliker of geriefliker maak nie. Verbruikers kla dat hulle nie waarde vir hul geld kry nie en nie plek kan bespreek by plekke op tye wat hulle daar wil gaan uitspan nie. Die Nasionale Verbruikerskommissie het nou bekend gemaak dat hy ‘n onafhanklike paneel saamgestel het, wat ‘n openbare ondersoek gaan doen na die vakansieklubbedryf en voorstelle gaan maak om die kommissie te help om verbruikers se uitdagings en probleme rondom vakansieklubs op te los. Ina Opperman vertel meer. Volgens Ebrahim Mohamed, die nasionale verbruikerskommissaris, het die kommissie nog altyd verbruikers se klagtes oor tyddeel in ‘n ernstige lig beskou na aanleiding van duisende individuele klagtes teen vakansieklubs wat oor die afgelope byna twee dekades ingedien is sedert hy by die kantoor van verbruikersbeskerming in die departement van handel en nywerheid aangestel is. Mohamed het gesê hy dink die ergste van alles is dat die bedryf baie min of niks gedoen het om sake in die bedryf reg te stel nie, wat ’n mens sou verwag van elke bedryf wanneer mense kla oor die rolspelers se gedrag, produkte en dienste. “Ek dink dit is walglik dat die leiers van hierdie bedryf hulle vir so lank kan blind hou vir die onophoudelike pyn en lyding van verbruikers. “Tallose bewerings is gemaak teen rolspelers in die tyddeelbedryf, waarvan sommige baie ernstig is en lynreg bots met die bepalings van die Wet op Verbruikersbeskerming, aangesien die Wet ingestel is om by die Grondwet aan te sluit om die sosiale en ekonomiese welstand van burgers in die handelsomgewing te waarborg en beskerm.” Die paneel Die paneel sal uit drie lede bestaan, met Diane Terblanche, ‘n prokureur wat uitgebreide ondervinding het in verbruikersbeskerming, aan die spits. Die ander twee lede is Aubrey Ngcobo, ook ‘n prokureur met meer as 22 jaar se ondervinding in eiendomsreg en Zandile Mpungose, ‘n prokureur met uitgebreide ondervinding in kontrakbestuur, beleidsontwikkeling en strategie. Die kommissie se tegniese taakspan sal saam met die paneel werk om oor die volgende ses maande reg oor die land ondersoek in te stel in gesprekke met verbruikers, rolspelers in die bedryf, reguleerders, akademici, howe, tribunale en ander belanghebbendes om feite te versamel om hul verslag saam te stel. Hulle sal vraelyste en dokumente gebruik, verhore bywoon, ondersoeke ter plaatse doen en ander aktiwiteite, indien nodig, ondersoek. Die ondersoek Die paneel sal ondersoek instel na die aard, kenmerke en soorte vakansieklubs, tyddeel en soortgelyke produkte en dienste wat daarmee verband hou. Hulle sal ook die grondslag bepaal waarop die bedryf se produkte en dienste bemark word en hoe en waardeur die bemarking, verhuring, verkoop, ruilings en alle ander bedryfsprodukte en dienste beskikbaar gestel word. Verder sal die paneel ook bepaal wie die verskaffers in die bedryf is en wat hul onderlinge verhoudings is en ‘n inventaris saamstel van punte waarvoor produkte en dienste verskaf word. Hulle sal ook ‘n waardebepaling doen van die openbaarmakings wat verbruikers kry voordat hulle ‘n kontrak teken en ondersoek instel na die ooreenkomste wat verbruikers gewoonlik teken. Dit beteken hulle sal kyk na wie die partye in die kontrakte is, wat die onderskeie partye se regte en verpligtinge is en die toepaslike kontrakvoorwaardes. Die paneel sal verder vasstel wat die grondslag is vir die bepaling van pryse, fooie en heffings en of voorsiening gemaak word vir konsultasie met verbruikers oor die algemene onderhoud van eiendomme in die geval van langtermynkontrakte. Die grondslag vir eienaarskap en aandeelhouerstrukture van eiendomme sal ook bepaal word. Verbruikersklagtes oor die bemarking, verhuring, verkoop, herverkoop, omruiling, bewoning en alle ander maniere om plek te bespreek sal ook oorweeg word en die wetgewing, regulasies, beleid en gedragskodes wat regulering van die bedryf moontlik kan beïnvloed, sal geïdentifiseer word om te kyk of huidige maatreëls voldoende beskerming vir verbruikers bied. Aanbevelings Die paneel sal dan aanbevelings maak oor die verskillende opsies wat beskikbaar is om die skuiwergate, ontoereikendheid en oneffektiwiteit van wetgewing, regulasies, beleid en gedragskodes te hanteer en hoe verbruikers beter beskerm kan word. Hulle sal ook aanbeveel watter bepaalde kenmerke van vakansie-eienaarskap gereguleer moet word of oorweeg moet word vir regulering deur bestaande regulasies. Die verslag sal, indien nodig, die grondslag vorm vir ‘n aanbeveling aan die minister van handel en nywerheid om wetgewing aan te pas. Verbruikersklagtes Verbruikers het onder meer gekla hulle is mislei om kontrakte vir ‘n leeftyd te teken wat dus nooit gekanselleer kan word nie, dat maatskappye verblyf oorbespreek en oorverkoop en dat die maatskappye hulle met regstappe dreig as hulle nie die heffings betaal vir plekke waar hulle nooit kan bly nie omdat dit altyd vol bespreek is. Waar het dit begin? Die kommissie het in 2015 ‘n aansoek gebring by die Nasionale Verbruikerstribunaal na ‘n ondersoek na drie van die groot vakansieklubs, maar dit later teruggetrek weens tegniese redes wat die saak kon benadeel. Die klubs het die kommissie met regstappe gedreig en die kommissie het besef dat dit baie duur kon raak vir belastingbetalers om voort te gaan met ‘n saak oor die uitdagings in die bedryf. Nadat die kommissie verskeie moontlike opsies ondersoek het om verbruikers te help en beskerm, het die kommissie besluit om ‘n openbare ondersoek na die vakansie-eienaarskapbedryf te loods in terme van artikel 88(3) van die Wet binne die raamwerk van Suid-Afrikaanse en internasionale verbruikersbeskerming, wetgewing, ekonomie en struktuur van die bedryf. Die ondersoek sal die kernoorsake van die kwessies wat verbruikers ervaar, identifiseer en bevindings maak op grond van die feite en bewyse in verbruikersklagtes wat aan die ondersoekpaneel beskikbaar gemaak word, sodat die paneel aanbevelings kan maak oor hoe om die kwessies aan te pak. Die VF Plus het gesê die party is verheug dat die Nasionale Verbruikerskommissie nou formeel ŉ landwye ondersoek gaan doen na ongerymdhede in die vakansieklub-bedryf. Volgens adv. Anton Alberts, die VF Plus se voorsitter en parlementêre woordvoerder oor handel en nywerheid, het die party die saak oor jare deurlopend en met groot ywer namens alle vakansieklublede voortgedryf en nooit moed opgegee nie, selfs nie in tye toe dit gelyk het of daar niks van die ondersoek gaan kom nie. Alberts het self die aangeleentheid na parlementêre vlak gevoer en daarin geslaag om die parlementêre portefeuljekomitee oor handel en nywerheid te oortuig om daaraan aandag te skenk. Op hierdie wyse is die saak eindelik verwys na die Nasionale Verbruikerskommissie. “Dit is belangrik dat mense wat daardeur geraak word, hul klagtes formeel by die kommissie aanmeld om te verhinder dat regstappe teen hulle ingestel word oor agterstallige geld en heffings. Tans word mense werklik geteister met regsaksies en skuldinvorderaars. “Dit kan gedoen word deur mnr. Neels Hattingh van die VF Plus te bel by 012 772 4410, of aan hom ŉ e-pos te stuur na [email protected]. “Die VF Plus ondersoek tans, in samewerking met die Verbruikerskommissie, die moontlikheid om deur ŉ hofaansoek of met ingryping van die verbruikerstribunaal alle bestaande kontrakte ongeldig te laat verklaar terwyl die huidige ondersoek aan die gang is,” het Alberts gesê.