OM MET JOU VOETE IN SY POORTE TE STAAN | Elim Ministries
Dis nogal insiggewend om 'n lysie te maak van al die verskillende maniere waarop 'n mens kan "staan" in Afrikaans – veral as jy na idiome en bekende Afrikaanse uitdrukkings gaan kyk. Jy kan agter iemand staan, wat beteken jy sal hom nie in die steek laat nie. Jy kan op jou eie bene staan, wat beteken jy is onafhanklik en kan iets sonder die hulp van ander doen. Jy kan vir iemand borg staan as hy of sy finansieel nie baie sterk is nie. Jy kan op jou regte staan (of: jou man staan) en nie toelaat dat iemand jou onregverdig behandel nie. Jy kan op die punt staan (om iets te doen), enkele sekondes voordat jy dit regtig doen. Jy kan in 'n verhouding staan (verkieslik as jy nie met iemand anders getroud is nie). Jy kan in iemand se diens staan, of vir hom werk. Jy kan eerste staan in jou klas as jy al die ander studente uitstof. Partykeer kry mens dit nie reg om iets te verander nie, al staan jy op jou kop. En as jy onnodig kanse vat, kan dinge dalk lelik skeef loop en kan dit jou duur te staan kom. Selfs dele van jou liggaam kan ook "staan". As jou kop huis se kant toe staan, beteken dit jy is nie meer lus om te kuier nie; as jou hare regop staan het jy waarskynlik vir iets geskrik en as jou hande vir niks verkeerd staan nie, beteken dit jy is baie prakties en kan omtrent enigiets doen.
In die afgelope week se Bridges for Peace "Prayer Focus" is daar 'n aangrypende storie. Dr Amit Goffer, 'n Israeliese ingenieur, was in 1997 in 'n ongeluk en is as gevolg daarvan, verlam van sy nek af ondertoe. Vyf jaar gelede het hy 'n opspraakwekkende, bioniese loop-apparaat ontwerp, bekend as die Re-Walk, waarmee gestremde persone wat nog hulle hande kan gebruik, kan loop en selfs by trappe kan opklim. Hierdie fenomenale uitvindsel kon egter nie vir Amit Goffer self help om te loop nie. Omdat hy van sy nek af verlam is, kan hy nie sy hande – en dus ook nie die Re-Walk – gebruik nie. Amit Goffer het intussen egter nie stil gesit nie. In die afgelope jaar het hy 'n nuwe loop-apparaat die lig laat sien – die sogenaamde UPnRIDE – en hierdie keer kan die uitvinder dit self ook gebruik. Die UPnRIDE lyk 'n bietjie soos 'n segway, die tweewiel motoraangedrewe toestelle wat deesdae op lughawens en ander openbare plekke gebruik word. Die verskil is egter: die UPnRIDE kan die gebruiker laat sit of laat staan en bring 'n dimensie in die lewens van kwadrupleë wat 'n paar jaar gelede ondenkbaar was. Daar is 'n video op Youtube wat hierdie suksesverhaal opsom. Daar is veral twee sinnetjies in hierdie video wat vir my uitstaan:
"Being able to stand and move is extremely important for people's psychological health, not only the pysical side but also the dignity and the self esteem of the person" en ook: "People came to me and said that this changed their lives, so I think that no exit (no easy solution) can compete with that feeling."
Mense soos ons wat opstaan en loop, sonder om twee keer te dink, en sonder enige moeite, het geen idee watter sielkundige impak dit op 'n mens moet hê om dit nie te kan doen nie. Dink net vir 'n oomblik hoeveel kleiner en stadiger 'n mens se wêreld moet wees as jy net kan lê of kan sit en hoe dit jou moet laat voel as jy altyd moet opkyk na ander mense, asof hulle oor jou troon. Om te kan staan en te kan loop is 'n uitnemende voorreg waarvoor mens nooit genoeg dankbaar kan wees nie!
In die paar hoofstukke van Devariem (Deuteronomium) wat deel vorm van die Torah leesstuk van hierdie week, kom die begrip "staan" 'n hele paar keer voor. So byvoorbeeld, Deut 7:24 (niemand sal teen jou staan/standhou totdat jy hulle vernietig het nie); Deut 9:2 (Wie kan staan/standhou voor die kinders van Enak?); Deut 9:8 (Staan op, klim hiervandaan gou af); Deut 9:14 (Laat My staan dat Ek hulle vernietig); Deut 10:8 (Lewi moet voor die aangesig van Yahweh in sy diens staan); Deut 10:11 (Staan op, gaan heen om voor die volk uit verder te trek), asook die laaste vers van die Parashah, Deut 11:25 (Niemand sal teen julle staan/standhou nie). Die interessante is dat nie net die laaste vers van die Parashah nie, maar ook die eerste vers 'n woord bevat wat ten diepste met "staan" te make het. Die naam van die leesstuk is "eikev" en hierdie woord kom in die heel eerste vers, Deut 7:12 voor. Hierdie woord is net 'n ander vorm van die woord "akav" wat "hakskeen" beteken en wat die basis is van die naam "Yaákov". Ons weet dat "Yaákov" hierdie naam ontvang het omdat hy by geboorte aan die hakskeen van sy tweelingbroer Esau vasgehou het, maar 'n mens se hakskeen is deel van jou voet en jy het jou voete nodig om te kan staan en te kan loop en te kan hardloop.
Yaákov is die stamvader van die 12 stamme van Israel. Wat van ons? Is ons op enige manier aan hierdie Yaákov verbind? Sonder enige twyfel. Die apostel Shaúl (Paulus) vergelyk die nasate van Yaákov met die takke van 'n olyfboom en sê duidelik dat mense soos ons wat nie Jode is nie, maar wat tot geloof in die Joodse Messias gekom het, soos wilde olyfboomtakke is wat op die oorspronklike olyfboom ingeënt is. Voor Y'shua se geboorte, het die hemelse boodskapper wat aan Mieryam (Maria) verskyn het, vir haar gesê: Hy (Y'shua) sal koning wees oor die huis van Yaákov tot in ewigheid, en aan sy koninkryk sal daar geen einde wees nie. Yahweh het vir Avraham, Yaákov se oupa, gesê dat dit sy plan is om hom en sy nageslag te seën en dat Hy (Yahweh) uiteindelik al die geslagte van die aarde in hom, "in Avraham" (oftewel: "deur hulle verbintenis met Avraham"), sou seën. Ons het 'n verbintenis met Yaákov en met sy naam, wat onder meer met staan en met loop te make het. Per definisie is die volk van Yahweh hulle wat begeer om voor sy aangesig te staan en in sy weë te loop of te wandel. Sal dit sommer so vanself gebeur? Is dit 'n maklike soort staan en 'n maklike soort loop waarvan ons hier praat? Nee, net soos dit nie met Yaákov en sy eie mense maklik gebeur het nie, sal dit ook nie met ons maklik gebeur nie. Op 'n stadium is Yaákov se naam selfs verander na "Yiesraél" omdat hy met Elohiem geworstel en gestoei het (simbolies van die worstelstryd wat almal van ons ervaar om met 'n skoon gewete voor die Skepper van hemel en aarde te bly staan en, sonder verskoning, in sy weë te wandel). Geen wonder dat Shaúl in 1 Kor 10 die waarskuwing tot alle gelowiges rig: "Hy wat meen dat hy staan, moet oppas dat hy nie val nie."
"Staan" is 'n woord wat in die Skrif gebruik word om gelowiges aan te moedig om te bly by die waarheid en die Woord van Yahweh en nie in enige opsig daarvan af te wyk nie. In Joshua 23:6 lees ons hierdie woorde: "Maar julle moet daar baie vas by staan om sorgvuldig te doen alles wat geskryf staan in die boekrol van die Torah van Mosheh, dat julle daar nie regs of links van afwyk nie" en in Efes 6:14 hoor ons 'n soortgelyke vermaning: "Staan dan vas, julle lendene met die waarheid omgord". Van watter waarheid praat die apostel hier? Die waarheid aangaande Y'shua – die Hy die beloofde Messias is en dat Hy die leuens van die vyand ontmasker. Maar ook die waarheid waarvan Psalm 119:142 praat: "U geregtigheid is geregtigheid tot in ewigheid, en u Torah is waarheid."
Om met vrymoedigheid voor die aangesig van Yahweh te staan is die teenoorgestelde van om beskaamd voor Hom te staan. Die een ding wat niemand van ons wil doen nie, is om beskaamd voor die Almagtige te staan. Psalm 25 sê hulle wat Yahweh verwag, sal nie beskaamd staan nie, maar hulle wat oortree en dit probeer toemaak, sal beskaamd staan. Psalm 97 sê hulle wat beelde dien en hulle op afgode beroem, sal beskaamd staan. Psalm 119 sê hulle wat op Yahweh se gebooie ag slaan, sal nie beskaamd staan nie. 1 Joh 2 sê hulle wat in die Messias bly (dit wil sê in sy lering en sy voorbeeld) sal nie beskaamd staan nie. Kom ons neem ons vandag voor om voor Yahweh te staan soos daar in Psalm 24 beskryf word. Die vraag word in hierdie psalm gevra "Wie mag staan in sy afgesonderde plek?" (Ps 24:3) en dan kom die antwoord: Hy wat rein van hande en suiwer van hart is, wat sy siel nie ophef tot nietigheid en nie vals sweer nie. Hy sal seën wegdra van Yahweh en geregtigheid van die Elohiem van sy verlossing. Dit is die geslag van hulle wat na Hom vra, wat u aangesig soek – dit is Yaákov (Ps 24:4-6).
Daar is nie 'n groter voorreg en 'n meer vervulde ervaring as om te weet dat jy in die teenwoordigheid van Yahweh staan en voor sy aangesig wandel nie. Die Skrif beskryf dit op 'n onoortreflike manier: "My voet staan op gelyk grond; ek sal Yahweh loof in die vergadering" (Ps 26:12); "Want 'n dag in u voorhowe is beter as duisend; ek wil liewer by die drumpel staan in die huis van my Elohiem as om te woon in die tente van afvalligheid" (Ps 84:10); "Ons voete staan in jou poorte, o Yerushalayiem!" (Ps 122:2); "Kom, loof Yahweh, alle knegte van Yahweh wat snags in die huis van Yahweh staan!" (Ps 134:1). Ons mag dalk almal 'n goeie porsie van die sukkelende Yaákov se gene in ons hê. Soms worstel ons met dinge en mense en selfs met Yahweh en sy Woord. Maar Yahweh wil hê dat ons uiteindelik met ons voete in die poorte van sy Groot Stad moet staan. Niks behoort vir ons belangriker as dit te wees nie. As ons vandag op 'n plek is waar ons vermoed ons nie moet wees nie – laat ons opstaan en by Yahweh gaan staan – al is dit net op die drumpel van sy huis en al moet ons 'n Re-Walk of 'n UPnRIDE of selfs iets nog meer rewolusionêr daarvoor gebruik!