“Ek het hierdie boek vir mense geskryf, wat soos ek, super-heel probeer lyk het – wat vir jare jok oor die ‘Van Tonders’ met wie dit so goed gaan.”
Sy sê met die skryf van die boek was daar tye wat dit maar swaar gegaan het omdat sy nie wou hê haar seer moes in die boek weerspieël word nie, maar slegs haar ervaring, die feite, en wat sy geleer het. “Dis nie maklik om so ŉ boek te skryf wanneer jy nog deur sekere goed moet werk nie. Maar ek is nou op ŉ plek waar ek kan sê: ‘Daar is die boek, hy’s gedoen!’”
Vir haar was die skryf van dié boek soos terapie, en sy raai ander mense ook aan om te begin skryf. “Al lees niemand jou storie nie, begin hom net skryf. Skryf is soos water wat uit jou vloei – eers is dit net modderwater en later word die stroom net meer suiwer. Dis wat ek beleef het.”
Aan die einde van die boek groet sy jou weer: Welkom in die wildernis. Wanda verduidelik wat sy hiermee bedoel: “Ons almal wil tog so graag uit ŉ wildernis kom en ŉ storie in ŉ tydskrif hê oor hoe ons oorwin het en watter inspirasie ons is. Daai storie is net ŉ storie wat God vir jou kan skryf. Inspirasie is God se werk. Dit is nie ŉ verhaal van oorwinning dié nie – dis nie iets wat nou klaar en verby is nie, maar die seer raak dowwer, en die lesse word duideliker.”
Pop om die damme nou skoon te maak gaan die bietjie water wat daar oor is onbruikbaar besoedel. Die damme is groot genoeg, maar die reënval is te lag om dit vol te maak.
Vandag is die kinders wat eksamen skryf in my gedagtes en ek wil daarom fokus op hulle, maar ook alle kinders daarby insluit. Hoe gee ons hulle hoop? Hoe verseker ons ’n kind dat hy kan bly staan, kan aanhang, kan opstaan as hy val en ’n toekoms kan hê?
Hoe doen ons dit met ’n kind wat op die randjie van ’n afgrond staan? Dis eintlik eenvoudig: moenie jou kind afstamp nie! Watter ouer sou tog ooit sy kind doelbewus afstamp? Tog doen ons dit onnadenkend! Ons doen dit met aanvallende woorde soos: Wat is fout met jou? Wat het jy gedink toe jy so opgetree het? Hoeveel keer wil jy nog jou kop stamp voor jy gaan leer?”
Ons stoot hulle weg deur chronies hulle toekoms dood te praat: “Jy’s wit, daar is niks vir jou in hierdie land nie, jy’s nie slim genoeg, vinnig genoeg, fluks genoeg, sterk genoeg, nie. Jy gaan dit nie maak nie…”
Hopelik is nie ek of jy stoters en stampers nie, hopelik pak ons graag valskerms vir ons kinders in omdat ons aan hulle kant is. Vertel jy jou kind hoe graag jy hom wou hê, hoe gelukkig sy opwagting julle gesin gemaak het, hoe jy haar geniet het as baba, kleuter en in elke fase daarna? Vertel jy jou kind wat hy nou vir jou beteken, hoeveel sy nou vir jou werd is?
As kinders val is ons natuurlike reaksie eerder: “Kan jy nie kyk waar jy loop nie? Ek het jou mos gesê dit gaan gebeur!” Dis soos om van bó by die afgrond af te loer en boonop die reuse-rots daar bó ook oor die rand te stoot sodat dit die gevallene verder kan verpletter.
Volgens Luyanda Majija, ŉ woordvoerder van ER24, wou die man die besige Adastraat oorsteek toe die voertuig hom getref het. Sy sê dié straat is die tweede besigste straat in die omgewing.
“Paramedici het die man op die toneel dood verklaar. Hy is vermoedelik dood weens ernstige inwendige beserings,” het sy gesê. Die bestuurder van die voertuig is nie beseer nie, maar is na die Carltonville-hospitaal geneem waar hy vir skok behandel word.
KaMagwaza-Msibi was nie tydens die inbraak by die huis nie. “Ek is dankbaar dat my dogter ongedeerd is, maar sy is erg getraumatiseerd. As ŉ ma kan jy jouself net indink deur watter trauma sy tydens die voorval moes gaan,” het sy bygevoeg.