Die Fête de la Fédération by Champ de Mars op 14 Julie 1790. Houtsnede deur Helman, uit 'n foto van C. Monet, Painter of the King Bibliothèque Nationale de France
Franse mense wat in Engelssprekende lande reis of woon, is soms verbaas as hulle gevra word oor hul planne vir 'Bastille-dag': hulle verwys na die dag as Quatorze Juillet (14 Julie).
Frankryk se Nasionale Dag gaan nie regtig oor die bestorming van die Bastille nie, en die Engelse taalnaam van die dag gee 'n misleidende beeld. Maar dit gee ons 'n interessante kykie in hoe die Engelssprekende wêreld Frankryk se rewolusionêre verlede voorstel.
Die mees algemene wanopvattings oor die Franse Nasionale Dag is dat dit 'n viering is van die herdenking van die storm van die Bastille op 14 Julie 1789, en herdenk die amptelike begin van die Franse Revolusie.
Dit is in werklikheid 'n baie ingewikkelder verhaal.
Jean-Pierre Houël (1735–1813), Die storm van die Bastille, 1789. Bibliothèque Nationale de France
Terwyl Engelssprekendes na Bastille Day verwys, hou die dag in Frankryk 'n innige verband met 'n ander historiese gebeurtenis: die Fête de la Fédération (Festival of the Federation), 'n massa-byeenkoms wat op 14 Julie 1790 gehou is.
In 1789 val die inwoners van Parys die Bastille aan: 'n politieke gevangenis, 'n simbool van die monargie en 'n wapenrusting. Die burgers was daarop gemik om op wapens, ammunisie en poeier beslag te lê om die koninklike troepe in die omgewing van Parys te beveg.
1790 se Fête de la Fédération is ontwerp om 'n nuwe era te begin wat die absolutisme afgeskaf het en 'n Franse grondwetlike monargie gebaar het.
Tienduisende mense uit alle provinsies het na die Champ-de-Mars in Parys saamgetrek om 'n militêre parade by te woon wat deur Lafayette, 'n mis gevier deur Talley Rand, en 'n gesamentlike eedaflegging wat uitloop op kort, maar opwindende toesprake van koning Lodewyk XVI en Marie-Antoinette.
Dit was nie 'n jaarlikse gebeurtenis nie: bloot 'n dag om in 'n tydperk van nasionale eenheid in te lui.
Minder as drie jaar later sou die hoofde van die koning en die koningin die lem van die guillotine ontmoet en die konstitusionele monargie vervang met die Franse Eerste Republiek.
'N Altyd aangrypende afspraak
Frankryk het baie dae van nasionale viering gehad, wat elkeen die politiek van sy tyd weerspieël.
Napoleon I (keiser van 1804 tot 1814) het verklaar dat burgers 15 Augustus moet vier: die datum van hom naam dag en van die aanname van Maria.
Onder die Restourasie (1814-1830) het die bewind sy konings op hul naamdae gevier: Lodewyk XVIII (1814-1824) op 25 Augustus en Karel X (1824-1830) op 24 Mei.
Die Julie-monargie (1830-1848) onder Louis-Philippe I het sy geboorte gevier in die hitte van die "Drie glorieryke dae"Van 27 tot 29 Julie 1830.
Die Tweede Republiek (1848-1852) het op 4 Mei, die eerste vergadering van die Nasionale Konstituerende Vergadering in 1848. Nog 'n nuwe politieke regime het homself weer gevier.
Onder die Tweede Ryk (1852-1870) het Napoleon III die nasionale dag van Frankryk teruggekeer na 15 Augustus: sy naamdag.
In 'n bietjie minder as 'n eeu het Frankryk sy nasionale dag 'n halfdosyn keer verander.
Nuwe simbole vir 'n nuwe era
Die rampspoedige en vernederende verslaan Frankryk het in 1871 teen Pruise gely, wat gelei het tot die val van Napoleon III en die koms van die Franse Derde Republiek, wat sy eie nuwe simbole nodig gehad het.
Vir byna 15 jaar was daar hewige konflik tussen partydelinge van 'n monargie en diegene wat ten gunste van 'n republikeinse regime was. Die herinnering aan die Franse rewolusie een van hul vernaamste slagvelde geword, en die keuse van 'n nasionale dag 'n geskilpunt.
Sommige pleit vir 15 Julie, die naamdag van die laaste Bourbon-pretender, Henri, graaf van Chambord, in die hoop op 'n dreigende herstel.
Linkse radikale het aangedring op 21 Januarie, die herdenking van die onthoofding van Lodewyk XVI in 1793.
Ander wou fees vier die Tennisbaan-eed, wat op 20 Junie 1789 die breuk van Frankryk met feodalisme aangedui het.
In die lente van 1880 het die politikus Benjamin Raspail 'n mosie ingedien om 14 Julie tot die nasionale dag te verklaar: 'n datum wat gedeel is tussen die Fête de la Fédération - 'n simbool van eenheid vir regs - en die links-georiënteerde beeld van die bestorming van die Bastille.
Danksy die dubbelsinnigheid van die datum is die mosie in die wet aanvaar - sonder om te spesifiseer watter Quatorze Juillet sou herdenk word. Raspail se mosie is deur die parlement goedgekeur op grond van die verband met die Partytjie, maar die betekenisvraag is oopgelaat.
Quatorze Juillet onlosmaaklik beliggaam die nuuskierige en verdelende nalatenskap wat die Franse rewolusie vir die Franse dra. Onder die fineer van vieringe, die vraag na die intrinsieke aard van die rewolusie en of die doelwitte daarvan - Liberté, Egalité, Fraternité - bereik is, word dikwels op die agtergrond geskuif.
Dit is nie 'n dag vir besinning of politiek nie. Dit is 'n dag van rustige gesinsaktiwiteite en vieringe, versier met 'n weelderige militêre parade wat die Franse mag op die Champs-Elysées vertoon. In die aand, vuurwerke en gewilde danse bekend as Bal des pompiers (die Brandweerbal) vind regoor die land plaas.
Dit is 'n tyd vir broederlike vieringe, veral die ambisie van die oorspronklike Fête de la Fédération. Verwysings na die bestorming van die Bastille is onsigbaar of amper onsigbaar. Die rewolusie word selde in die presidensiële onderhoud genoem.
Simbole van die 1789-rewolusie is steeds die onderwerp van teenstrydige interpretasies en openbare kontroversie, soos die onlangse Yellow Vests-beweging het gewys. Dit is juis hierdie noukeurig onderhoude dubbelsinnigheid in Quatorze Juillet wat sy uithouvermoë as Frankryk se nasionale dag moontlik gemaak het: dit kan baie dinge vir baie mense beteken.
Die Franse kan hul eie begrip projekteer oor wat gevier word. Hulle kan kies tussen die bestorming van die Bastille en die mense; die Fête de la Fédération en nasionale eenheid; en alles tussenin.
Of hulle kan net 'n vrye dag geniet en saam met hul vriende en familie die vuurwerke bewonder, onbewus van die ingewikkelde verhaal agter 14 Julie.