Redakteursbrief: Wanneer helde val/faalEen van die grappige prente wat op sosiale media die rondte gedoen het ná Mugabe se val Daar was waarskynlik lanklaas ŉ misstap – in die letterlike sin van die woord – wat soveel opspraak verwek het soos Robert Mugabe se val verlede week. Dalk juis omdat hy en sy volgelinge so hard probeer het om dit uit die media te hou, het foto’s daarvan (en verwerkings van die foto’s) soos ŉ veldbrand versprei. Ironies genoeg was die vorige val wat plaaslik soveel mediadekking gekry het, waarskynlik dié van Eugene Terre’Blanche in 1992, toe hy tydens ŉ parade in Pretoria van sy perd afgeval het. ŉ Mens wonder nogal wat Photoshop en sosiale media met dié omstrede val sou gemaak het. Dan moet ŉ mens natuurlik ook nie vergeet van die voorsitter van die finansiële portefeuljekomitee, Nhlanhla Nene, wat in 2008 tydens ŉ regstreekse televisie-onderhoud op SABC2 onseremonieel van sy stoel afgeval het nie. Dié val is op video vasgevang, wat dit (kom ons wees eerlik met mekaar) net soveel genotliker maak om daarna te kyk. Ongelukkig is daar deesdae meer “helde” wat faal as dié wat val. Op eie bodem dink ŉ mens aan Steve Hofmeyr, Oscar Pistorius en Hansie Cronjé wat in die onlangse verlede sommige van hul aanhangers lelik in die steek gelaat het. Internasionaal is die tennislegende Bob Hewitt, die voormalige hoof van die Internasionale Monetêre Fonds, Dominique Strauss-Kahn, en die evangelis Jimmy Swaggart van die rolmodelle wat met ‘n val aarde toe gebring is. Oor ons eie regering praat ons nie eers nie. Een van die interessante verskynsels is hoe dié helde dikwels stewig op hul troontjie gehou word deur ŉ segment van hul ondersteuners. Kyk, daai held kan op die vloer lê met af ribbes, gebreekte bene en bloeiende knieë, maar hulle ondersteuners sal weier om dit te aanvaar. In sommige uiterste gevalle – soos dié van ons geliefde Zimbabwiese buurman – sal ons helde selfs ontken dat dié voorval ooit plaasgevind het, of ander vir die val blameer. In Terre’Blanche se geval het hy beweer die media het die voorval (of afval) slegs gedeeltelik gewys – wat hulle nié gewys het nie, is dat sy perd skeefgetrap het. Mens kan ŉ paar clichés hier inryg: Mense is feilbaar. Die hoogste bome vang die meeste wind. Moet op prinse nie vertrou nie. Dan kry mens die helde wat val en weer opstaan. Hulle is min, maar miskien is hulle die ware helde na wie ons moet begin opkyk. Dié wat man – of vrou – genoeg is om hul foute te erken, verantwoordelikheid daarvoor te aanvaar en hul ervaring te gebruik om ŉ positiewe verskil te maak. Ongelukkig is hierdie selde die “groot bome” wat ŉ groot invloedsfeer het. Dis gewoonlik mense nader aan ons, of minder bekendes. Ek dink byvoorbeeld dadelik aan Jannie Putter, motiveringspreker en voormalige “mental coach” vir die Blou Bulle: ‘n man wat nie huiwer om te herken waar sy paadjie skeefgeloop het nie, maar in dieselfde asem vertel van sy pad na herstel, en wat sy ervaring nou aanwend om mense in soortgelyke situasies uit die gemors te help. Dieselfde met Francois en Gretha Widd wat met hul huweliks- en gesinsbedieningsgeleenthede afskop deur hul eie, minder heilsame storie met hul gehore te deel. Selfs Hettie Brittz – iemand wat allermins vir haar eie “val” verantwoordelik was – het haar ervaring as verkragtingslagoffer omgekeer in ŉ bediening van vergifnis en genade. As mens dié klomp gevalle, opgestane helde se aanhangers bymekaar tel, maak jy waarskynlik ŉ paar rugbystadions vol. Dis dalk tyd dat ons weer dink oor wie die helde is wat ons op troontjies sit. Intussen lag ons lekker vir dié wat daar afval. Groetnis Susan Lombaard Redakteur: Maroela Media