FC Twente deed het rustig aan tegen Ajax | Het Parool
Ajax-speler Leonardo (M) in duel met FC Twente spelers Jeroen Heubach en Wout Brama. Foto ANP/Olaf Kraak You are here: Home » Content » Afrikaans Eerste Addisionele Taal Graad 8 » Maak 'n collage
MAAK ‘N COLLAGEAktiwiteit 1Julle en die ander lede van jul gesin/familie het dikwels prettige dinge wat julle deel.Maak ’n collage (foto’s, prente, sketse) wat die volgende kan insluit:Jul gunsteling-motor vakansieplek eetplek tydskrif televisieprogram tandepasta sportsoort, ens.Jy kan self ’n seleksie maak en nog ’n paar byvoeg, indien jy dit sou verkies!Table 1
Aktiwiteit 2Wys die collage aan die res van die klas/groep en bespreek dit kortliks. Jou klasmaats mag ook een of twee vrae vra.Table 2
Aktiwiteit 3Lees die kortverhaal, sorgvuldig deur en beantwoord die vrae wat daarop volg.DIEFDeur Elize de BruynToe Monique die videospeletjie-arkade binnegaan, vang die goudkleurige geskenkdoos met die rooi strik dadelik haar oog. Dit staan langs die tienjarige Braam van Greuning, ’n bleek outjie met rooi krulhare, se stoel. Dis duidelik iets wat hy vir iemand gekoop het. Die Van Greunings is ryk. Hulle kan koop net wat hulle wil. Hulle leef lekker. Jaloesie spoel warm oor haar.Braam se broer, Theo, is dertien soos sy en in haar klas. ’n Regte “drip”. Hy groet haar nooit. Dit pla haar nie. Sy weet sy is skreeulelik. Dom en lui boonop. Smiddae hang sy in die video-arkade rond. Sy rook. En sy steel. Klein goedjies. Dis vir haar lekker. Sy en haar pa het niks nie. Hulle bly in ’n goedkoop munisipale woonstel. Alleen. Haar ma is lankal aan ’n hartsiekte dood.Monique is kwaad vir die lewe. Maar haar pa is ’n gelowige man en raak vies as sy kla. Hy sê altyd elke mens het ’n probleem. Elke mens het ’n kruis om te dra ... Elke mens se kruis is vir hom swaar ... ’n Mens moet net nie jou eie kruis in die lewe word nie ...Braam van Greuning speel ’n video-speletjie, sy oë vasgenael op die skerm, onbewus van die wêreld om hom. Die arkade is vol en lawaaierig. Monique kan maklik die goudkleurige doos vaslê. Sy haal die opgefrommelde inkopiesak waarin haar toebroodjies was uit haar skoolbaadjie se sak en beweeg nader, buk kastig om haar skoen vas te maak, vat die geskenkdoos end druk dit in die sak. Sy kyk rond. Niemand het haar gesien nie en sy glip vinnig by die arkade uit. Sy het weer daardie vreemde, tevrede gevoel asof ’n leë plek in haar binneste volgemaak is. In haar kamer maak sy die goudkleurige doos se deksel op en lig ’n groot skulp uit die watte. ’n Skulp! Daar is ’n kaartjie by.Geluk met Mamma se verjaardag!LiefdeBraamSy laat haar vingerpunte oor die riffels van die swaar, koel skulp gaan, ruik aan die skulp en kry die soutreuk van die see. Dis ’n mooi skulp, maar niks werd nie. En al haar moeite hiervoor! Sy sit die skulp terug in die doos, prop die doos in die sak en sit dit onder haar bed. Sy is teleurgesteld.Daardie aand kan sy nie slaap nie. Sy voel skuldig oor die skulp. Dis volmaan en haar kamer is vol lig. Sy staan op en haal die skulp onder die bed uit. Buitekant is die skulp se riffels grof; binne is die skulp sag soos satyn. Sy druk die skulp teen haar oor en hoor die ruising van die see. Dis ‘n sussende geluid. Waar kom die skulp vandaan? Seker ’n ver strand want dié soort skulp tel jy nie sommer enige plek op nie. Sy bekyk die skulp in die maanlig. Die fat­soen is pragtig. En hoe meer sy na die skulp kyk, hoe mooier word dit. Die skulp kos miskien nie baie nie, maar Braam sou dit nie gekoop het as dit nie vir sy ma iets sou beteken nie. Sy gaan lê met die skulp teen haar oor en luister na die see. Dis asof die sagte ruising sê: gee terug ... gee terug .. gee terug ...Vroeg, voor skool die volgende oggend, glip sy met die geskenkdoos by die Van Greunings se hek in en sluip na die voordeur. ’n Gesig verskyn in ’n venster. Sy verstar en wil vlug. Die voordeur gaan reeds oop. Dis Theo van Greuning. Skraal. Rooi hare.“Monique, wat maak jy hier?”“Ek ... het ... hierdie ... doos ... laat gistermiddag ... buite ... die videospeletjie-arkade opgetel,” stotter sy. “Die arkade-eienaar sê toe ... jou boetie was daar met so ’n doos. Iemand het dit seker gesteel en toe ...”Theo lyk agterdogtig.“Oukei, geen vrae nie,” sê hy. “Dankie. Jy is ’n ster. Braam sal uit sy vel spring. Kom ...” Hy lei haar na die sitkamer. “Dis Mamma se verjaardag. Sy is juis besig om al haar geskenke oop te maak.”Mamma is ’n skraal vrou in ’n kamerjas. Iets omtrent haar lyk vreemd. Maar die weelderige vertrek eis Monique se aandag op.“Dis Monique,” stel Theo haar voor. “Sy’s in my klas. Sy het Braam se verlore geskenk teruggevind. Buite die video­speletjie-arkade.”“Haai, dis vreemd,” sê Braam. “Maar dis great!”Hy vat die geskenk en gee dit vir sy ma.Mevrou Van Greuning sit op die mat met haar geskenke om haar. Haar valerige man kyk toe. Monique kyk hoe mevrou Van Greuning die goudkleurige doos oopmaak, hoe haar lang sensitiewe vingers rondvoel en die skulp versigtig uitlig en teen haar oor druk.“Jou skulp sing die lied van die see, Braam.”Nou merk Monique eers wat vreemd omtrent mevrou Van Greuning is. Sy dra ’n donker bril. Sy is blind ... Sjoe! Selfs die skatryk Van Greunings het probleme. Hoe sê haar pa altyd? Elke mens het maar ’n kruis. ’n Mens moet net nie jou eie kruis wees nie. En sy wil nie. Sy gaan verander. Net vandag. Iets het reeds begin verander toe sy vannag na die lied van die skulp geluister het.1. Wat het onmiddellik Monique se oog gevang toe sy die videospeletjie-arkade binnegaan?2. In die eerste paragraaf word drie dinge omtrent die Van Greunings genoem. Skryf dit neer.3. Hoe, dink jy, voel sy oor die Van Greunings?4. Hoe stel Monique haarself aan die lesers bekend? (Skryf ’n kort paragraaf waarin jy ten minste ses feite omtrent Monique noem.)5. Hoe verskil haar siening omtrent die lewe van dié van haar pa?6. Wat beteken dit as Monique besluit om die goudkleurige doos “vas te lê”?7. Waarom is die omstandighede “ideaal” om hierdie daad (nr. 6 beskryf) te pleeg?8. Beskryf wat ervaar Monique nadat sy die daad gepleeg het.9. In haar kamer ontdek Monique wat in die doos is en bestudeer die geskenk.9.1 Beskryf in jou eie woorde hoe die geskenk lyk.9.2 Sê kortliks watter effek dit op haar het.9.3 Watter “boodskap” het sy ontvang?10. Wat het Monique die volgende dag voor skool gedoen?11. Hoe reageer Theo en Braam op Monique se teenwoordigheid?12. Wat is “vreemd” omtrent die seuns se ma?13. Hoe reageer die vrou op haar seun se geskenk?14. Vergelyk die verhouding wat tussen ma en seuns bestaan met die van Monique en haar pa.15. Watter belangrike ontdekking maak Monique in die laaste paragraaf omtrent die Van Greunings?16. Watter belangrike ontdekkings maak sy omtrent haarself?17. In die verhaal word genoem dat Monique klein items van ander mense steel. Wat word hierdie verskynsel genoem?18. Watter belangrike lewensles dink jy, kan ons uit die verhaal leer?Table 3
MemorandumAKTIWITEIT 1 en 2Opvoeder fasiliteer die aktiwiteite. U kan ook saam met die klas werk aan ‘n kontrolelys vir die collage en bespreking daarna. AKTIWITEIT 3Leerders kan betrek word by die lees van die kortverhaal. Assesseer luidlees.1. ‘n goudkleurige geskenkdoos met die rooi strik 2. Hulle is ryk; koop wat hulle wil; leef lekker.3. Sy is jaloers op hulle.4. Sy beskryf haarself as: skreeulelik, dom en lui. Verder rook sy, hang smiddae in die video-arkade rond en steel klein goedjies.5. Monique se pa is gelowig en glo dat elke mens ‘n kruis (sy eie probleme) het en dat jy nie daaroor moet kla nie. Monique is bitter omdat hulle so sukkel en stem nie saam met haar pa nie.6. Omdat sy die gewoonte het om te steel, wil sy die goudkleurige boks ook steel.7. Die arkade is vol en Braam, die eienaar van die doos, konsentreer op die videospeletjie. Niemand sal dus opmerk indien sy die doos sou neem nie.8. Sy voel tevrede / Sy voel dat sy ‘n “leë plek” in haar binneste gevul het.9.1 Die skulp is groot en swaar met riffels en ruik na die see.9.2 Sy is teleurgesteld en voel dat sy baie moeite gedoen het vir iets wat vir haar nutteloos is.9.3 Sy kry die boodskap dat sy die skulp/geskenk moet teruggee.10. Sy het die geskenk na die Van Geunings se huis geneem.11. Theo is aanvanklik agterdogtig, maar sê dat sy broer dit sal waardeer omdat dit ‘n geskenk is wat hy vir sy ma gekoop het. Braam vind dit ook baie vreemd, maar aanvaar die ‘verlore geskenk’ met dankbaarheid.
« Previous module in collection Gesprek in dialoogvorm
Next module in collection » Begrip vir mondelinge tekste
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource. Last edited by Siyavula Uploaders on May 25, 2009 5:47 am +0000. Add to a lens