PressReader - Finweek Afrikaanse Uitgawe: 2018-02-15 - Wat gaan van die stout seuns word?
Wat gaan van die stout seuns word?
’n Nu­we nei­ging toon dat vroue op skool en u­ni­ver­si­teit be­ter vaar as mans. Op lang ter­myn kan dit ’n ge­wel­di­ge im­pak op die ar­beids­mark hê en ne­ga­tie­we ge­vol­ge vir die ge­meen­skap in die ge­heel.
Finweek Afrikaanse Uitgawe - 2018-02-15 - Inhoud -
nSo­si­a­le re­vo­lu­sie is aan die gang waar­van die mees­te van ons sa­lig on­be­wus is. Die oor­sa­ke is vaag, maar die ge­vol­ge kan be­lang­rik wees: dit kan ver­an­der hoe ons werk, met wie ons trou, hoe­veel kin­ders ons het en kan selfs, in ui­ter­ste ge­val­le, die moont­lik­heid van kon­flik ver­hoog.
Dit is ’n re­la­tief on­lang­se ver­skyn­sel wat slegs in die af­ge­lo­pe twee de­ka­des kop uit­ge­steek het, maar teen ’n vin­ni­ge pas ver­snel. Wel­kom by die era van die gro­ter wor­den­de ga­ping in op­voe­ding tus­sen ge­slag­te.
Jong vroue vaar dees­dae teen ’n ver­stom­men­de tem­po be­ter as seuns op skool en op u­ni­ver­si­teit. Twee nu­we stu­dies, al­bei deur e­ko­no­me van die U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch se na­vor­sing in so­si­a­le­be­leids­een­heid, be­ves­tig dit.
’n S­tu­die deur Chris van Wyk, An­der­son Gond­we en Pier­re de Vil­liers het al­le graad 6-leer­lin­ge in die Wes-kaap (77 633) van 2007 tot ma­triek in 2013 ge­volg. Hul­le het be­vind dat 29% meer seuns as mei­sies teen 2013 skool vroeg ver­laat het.
Dié re­sul­ta­te be­ves­tig na­si­o­naal ver­teen­woor­di­gen­de stu­dies van lees- en wis­kun­de­tel­lings. Hen­drik van Broek­hui­zen en Nick S­paull toon dat die ge­slags­ga­ping in lees by Suid-a­fri­kaan­se la­er­sko­le van die groot­ste ter wê­reld is.
Maar dis in wis­kun­de, waar seuns tra­di­si­o­neel be­ter as mei­sies ge­vaar het, waar die sluit en dan gro­ter wor­ding van die ge­slags­ga­ping die dui­de­lik­ste is.
Van Broek­hui­zen en S­paull sê: “In die 2000en 2007-rond­tes van SACMEQ (Sout­hern and Eas­tern A­fri­ca Con­sor­ti­um for Mo­ni­to­ring E­du­ca­ti­o­nal Qu­a­li­ty) het Suid-a­fri­kaan­se mei­sies in graad 6 be­ter as die seuns ge­vaar, maar dié ver­skil was nie sta­tis­ties be­dui­dend nie. In die meer on­lang­se TIMSS (T­rends in In­ter­na­ti­o­nal Mat­hs and S­cien­ce S­tu­dy)ge­let­terd­heids­be­oor­de­ling van 2015, het graad 5-mei­sies be­ter as die seuns ge­doen met ’n sta­tis­ties be­dui­den­de mar­ge van 16 pun­te. Dit was die vier­de groot­ste (pro-mei­sie) ge­slags­ga­ping in wis­kun­de in die 49 lan­de wat deel­ge­neem het.”
Op u­ni­ver­si­teit oor­tref vroue mans selfs in ’n gro­ter ma­te. Van Broek­hui­zen en S­paull volg die 2008-ma­tri­ku­lan­te en toon dat, ter­wyl mei­sies 27% meer vry­stel­ling vir u­ni­ver­si­teit in ma­triek kry, meer mei­sies u­ni­ver­si­teit toe gaan (34% meer) en heel­wat meer vroue vol­tooi ’n voor­graad­se kwa­li­fi­ka­sie (56% meer) of ’n graad (66% meer).
Vir el­ke 100 jong vroue wat in 2008 in ma­triek was, was daar slegs agt vroue wat teen die ein­de van 2014 e­ni­ge voor­graad­se graad­kwa­li­fi­ka­sie ver­werf het en slegs vyf mans. Dié ga­ping geld vir al­le Suid-a­fri­kaan­se be­vol­kings­groe­pe, hoe­wel dit ef­fens gro­ter vir wit en bruin stu­den­te is.
Ons weet nog nie wat die re­de vir dié ga­ping is nie. Een ar­gu­ment, met ’n ma­te van on­der­steu­nen­de ge­tui­e­nis, is dat vroue meer ei­en­skap­pe en ge­drags­vor­me het wat guns­tig vir on­der­rig in sy be­staan­de vorm is – ook be­kend as nie-kog­ni­tie­we vaar­dig­he­de. Dit sluit in self­be­heer­sing, mo­ti­ve­ring, be­trou­baar­heid, so­si­a­li­se­ring, op­vat­tings van ei­e­waar­de, tyd­waar­de­ring en uit­ge­stel­de be­vre­di­ging.
Waarom hier­die nie­kog­ni­tie­we vaar­dig­he­de oor die af­ge­lo­pe 20 jaar meer waar­de­vol ge­word het, is nie heel­te­mal dui­de­lik nie. Som­mi­ges wys op teg­no­lo­gie­se ver­an­de­ring, ver­al in re­ke­naar­en vi­de­o­spe­le­tjies, as ’n re­de waarom mans swak­ker vaar. Maar dit ver­dui­de­lik nie die ge­slag­ver­skil­le op baie jong ou­der­dom­me nie.
Maar wat is die moont­li­ke ge­vol­ge? Die mees voor die hand lig­gen­de is die in­vloed op die ar­beids­mark. In Suid-a­fri­ka het ge­gra­du­eer­des ’n baie la­er werk­loos­heids­koers (5%) ver­ge­le­ke met die­ge­ne son­der e­ni­ge ter­si­ê­re kwa­li­fi­ka­sies (33%). As vroue meer gra­de het, sal vroue waar­skyn­lik baie la­er werk­loos­heids­koer­se hê as mans. En om­dat die bes­te stu­den­te in om­trent al die stu­die­vel­de nou vroue is, be­hoort hul­le die bes­te pos­te te kry, en gou­er teen die werks­leer uit te klim.
Ons weet dat mans tra­di­si­o­neel die meer­der­heid van ho­ë­vlak­po­si­sies in die werk­plek het en dié uit­koms kan baie doen om sa­ke ge­lyk te maak.
Men­se ver­kies om op grond van on­der­rig te ver­bind; me­nend dat hul­le le­wens­maats met ’n soort­ge­ly­ke vlak van on­der­rig soek. Wat hou die ge­slags­on­ge­ba­lan­seer­de poel ge­gra­du­eer­des vir die vind van jou gees­ge­noot in? As vroue die hoof- (of e­nig­ste) brood­win­ners word, hoe gaan dit ge­sins­be­plan­ning raak?
Vroue moet reeds moei­li­ker aan­pas­sings as mans maak om ’n ge­sin en ’n loop­baan in ba­lans te hou. Gaan vrug­baar­heids­vlak­ke ver­der daal, ver­al vir dié aan die bo­kant van in­kom­ste­ver­de­lings waar die ge­slags­ga­ping gro­ter is?
En wat van die mans? Gaan hul­le be­reid wees om meer ge­sins­ver­ant­woor­de­lik­he­de te aan­vaar? In ’n wê­reld wat toe­ne­mend men­se­ka­pi­taal be­loon, gaan ’n groot poel mans son­der vaar­dig­he­de geen nut hê vir hul­le e­nig­ste pro­duk­tie­we bron, naam­lik han­de-ar­beid, nie.
As dié mans, son­der be­hoor­li­ke in­gry­ping, lui­er en ge­ï­so­leer word, wat is die waar­skyn­li­ke po­li­tie­ke en so­si­a­le ge­vol­ge? Dit is nie ver­ras­send nie dat mans meer tot po­li­tie­ke ek­stre­mis­me neig. As dit nie in toom ge­hou word nie, sal ge­weld en kon­flik – in die ge­sin, ge­meen­skap en op in­ter­na­si­o­na­le vlak – heel waar­skyn­lik toe­neem.
Wat kan hier­aan ge­doen word? Die­ge­ne wat aan­voer dat die re­de vir die ge­slags­ga­ping die skie­li­ke toe­na­me in be­lo­nings vir nie-kog­ni­tie­we vaar­dig­he­de is, sal aan­voer dat die on­der­rig­stel­sel meer kan doen om dié ei­en­skap­pe in mans aan te moe­dig. An­der sal aan­voer dat die teg­no­lo­gie­se ver­an­de­rings wat mans min­der pro­duk­tief maak, soos vi­de­o­spe­le­tjies, be­las moet word.
An­der sal sê dit is nut­te­loos om in te gryp. Waarom sal ons oor mans om­gee ter­wyl vroue vir eeue on­der­druk is, en tal­le steeds die slag­of­fers van mis­han­de­ling en oor­heer­sing bly? Ek sal aan­voer dat dit pre­sies die re­de is waarom ons be­kom­merd moet wees oor die sty­gen­de ga­ping in on­der­rig: As ons dit nie doen nie, sal die ge­vol­ge waar­skyn­lik aak­lig wees, vir mans én vroue. ■ te­rug­voer@fin­week.co.za
Jo­han Fou­rie is ’n me­de­pro­fes­sor in e­ko­no­mie aan die U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch.
Die ge­slags­ga­ping in lees by Suid-a­fri­kaan­se la­er­sko­le is van die groot­ste ter wê­reld.