ANC praat met gevurkte tong oor AfrikaansFoto: Stellenbosch Lente/Facebook. Tydens ŉ ontmoeting met Afrikaanse organisasies in Kaapstad op 15 Mei 1996 en net ná die aanvaarding van die finale Grondwet, sê pres. Nelson Mandela die volgende: “Die argument wat gevoer kan word vir die behoud, beskerming en vertroeteling van Afrikaans is sekerlik nasionaal eerder as seksioneel. Dit is ‘n Suid-Afrikaanse taal wat, volgens alle standaarde, merkwaardig presteer het ten opsigte van ontwikkeling as ‘n taal van wetenskaplike, akademiese en algemeen intellektuele uitdrukking. ‘n Nasie wat sy intellektuele prestasies op prys stel, sal uit sy pad gaan om die middele van daardie prestasies te beskerm en te bevorder. Dit, glo ek, is die groot en sterk argument vir Afrikaans. Dit is dieselfde argument wat gemaak kan word vir die bevordering van wetenskaplike uitdrukkingsvermoë in al die inheemse tale; dit is in die nasionale belang om ‘n algemene wetenskaplike geletterdheid binne bereik van ‘n groter publiek te bring.” Hierteenoor kom die LUR vir Onderwys in Gauteng, Panyaza Lesufi, en sê volgens Beeld van 20 Mei 2019: “Dit gaan my verstand te bowe dat die partye vir Afrikaanse onderrig baklei. Daar is nie meer Afrikaanse universiteite in die land nie. As jy op Afrikaanse onderrig aandring, kelder jy die kinders. Waar gaan die kinders ná skool studeer?” Lesufi sal seker verbaas wees om te verneem dat Afrikaans die derde grootste verbruikerstaal in die land is en dat die toekoms van Afrikaans nasionaal en internasionaal selfs nóg groter hoogtes gaan bereik in die wetenskap, tegnologie en kunste, want dit besit reeds wonderlike kwaliteite en erkenning. Die huidige onderdrukking van die taal is maar slegs ŉ tydelike insinking weens die verpolitisering daarvan deur kortsigtige beleid van onbevoegde kaders wat tans tydelik in posisies is, maar nooit die taal permanent sal kan onderdruk nie. Dit is verstommend dat ŉ persoon wat die politieke hoof is van ŉ departement in Gauteng, waar daar by skole met Afrikaans gewoeker word, sulke onsinnighede – wat grens aan die naïewe – kan kwytraak. Met hierdie argument hang die (nie meer so bedekte) ideologiese onderrok van Panyaza Lesufi, lelik uit en kan die lyn getrek word na die deurlopende agenda wat heeltyd teen Afrikaans op alle vlakke van onderrig gerig word. Dit is hierdie een of twee vrot eiers wat nasiebou skaad en hul eie agendas is ŉ verleentheid vir alle trotse Suid-Afrikaners, ook vir die president, wat gewis hierop sal moet reageer. Wat nóg meer verstommend is, is dat Lesufi se uitsprake lynreg bots met die president van die ANC, Cyril Ramaphosa, se versekeringe oor Afrikaans wat so onlangs as 29 April 2019 in die Atterbury Teater in ŉ gesprek met meningsvormers en belanghebbendes gemaak is. (Kyk die video hier in ‘n ± 1:49:50 opname en met verwysing na Afrikaans spesifiek.) Ramaphosa het toe gesê: “We cannot want Afrikaans to die. Afrikaans must not die. It is a valuable and important language. Our constitution dictates that we must protect it. It dictates that we must promote it. It dictates that we must preserve it. It is precisely what we are going to do. We are going to preserve Afrikaans.” Die ANC en ook Ramaphosa moet nou onomwonde sê of Lesufi die ANC se agenda met Afrikaans bepaal en verwoord, en of daar werklik ŉ politieke wil is om die grondwetlike regte van die Afrikaanse gemeenskap te respekteer en selfs te bewaar, te bevorder en te beskerm soos deur die president verwoord. Nie net is hierdie standpunte van Lesufi direk in teenstelling met die Suid-Afrikaanse Grondwet nie, maar dit is die standpunte van ŉ persoon wat die ryke diversiteit van Suid-Afrika misken en inderdaad minag. Verengelsing is beslis nie die oplossing vir Suid-Afrika se onderwysprobleme nie en net so is Afrikaans alleen ook nie die oplossing nie. Veel eerder moet die oplossing gesoek word in die strewe na uitnemendheid deur gehalte-moedertaalonderrig. Ongelukkig sluit Lesufi deur sy uitsprake aan by die geledere van diegene wat eerder Engels bevorder ten koste van Suid-Afrika se diversiteit. Engels is nie die taal van die meerderheid in die land nie en is maar die taal wat die vierde meeste gepraat word as eerste taal in Suid-Afrika. Ongelukkig is daar diegene uit alle taalgroepe wat die polities korrekte roete loop met die bevordering van Engels as om met werklike en volhoubare oplossings vir Suid-Afrika se taal- en kultuurdiversiteit vorendag te kom. Lesufi bevind hom nou in die groepering wat ter wille van gedienstigheid, en ŉ moontlike eie agenda, aanhou om Afrikaans te marginaliseer en verdag wil maak. Aangesien moedertaalonderwys een van die belangrikste fondamente vir die bevordering en beskerming van die regte van kultuur-, godsdiens- en taalgemeenskappe is, en is dit dringend noodsaaklik dat die regering moet herbesin oor moedertaalonderrig vir alle Suid-Afrikaners. Oor en oor is bewys dat taal tot prestasie lei. Ongelukkig is hierdie beginsel versaak en is die taalprestasie van Suid-Afrika se skoolbevolking baie swak. Van die redes wat aangevoer word, was juis swak onderrig en die noodsaak vir moedertaalonderrig. Dit is eenvoudig so dat indien die regering nie stappe gaan doen om die omstandighede te skep vir die ontwikkeling en gebruik van al ons amptelike tale, soos vereis word deur art. 6 van die Grondwet nie, die vooruitsigte vir ons inheemse tale – en vir die toekomstige opvoeding van kinders uit die betrokke taalgroepe – uiters negatief sal wees. En dit beteken dat veel groter erkenning verleen moet word aan die rol van moedertaalonderrig in ons onderwysstelsel. Al wat die regering tot dusver reggekry het, met Lesufi in die voorste linie, was om die ander tale in Suid-Afrika af te skaal en ‘n swak en gebroke Engels in die plek daarvan te stel. Die miskenning van moedertaalonderrig word deur elke gemeenskap in ons land ondervind. Hiervan is die deurlopende jaarlikse matriekuitslae-fiasko ‘n lewende voorbeeld van taalwanorde in die onderwys.