Sekoto sa bohlokwa se tsheheditseng ketsomolao ona, ke molao wa BBBEE o reretsweng ho rarolla le ho se lekane hoo e leng masalla a nako e fetileng Aforika Borwa. Leano le rarolla ho se lekalekane hona ka ho fana ka menyetla ya moruo bathong ba batsho ban eng ba kotetswe nakong e fetileng ebile ba ne ba se na le menyetla jwaloka mehleng ena. Ke hona re ipotsang kajeno hore na ebe batho ba batsho ba lebetse nalane ya bona hore nakong ya mmuso wa kgethollo [apartheid] ha ho ne ho shejwa ya mosweu le ya motsho phapang e ne e etswa ka tsela e jwang. Rona, re le Komiti ya Tshebetso, re tlameha ho etsa tekolo e hlwahlwa lefapheng lena hore le fihlele ditabatabelo tseo lefapha le ipehetseng tsona.
Puong ya Pulo ya Palamente, Moporesidente Jacob Zuma, o boletse hore mmuso o tla bapatsa phumantsho ya dibaka tsa lapeng, o be o eketse tlhahiso ya lapeng ka ho reka 75% ya thepa le ditshebeletso bahlahising ba Aforika Borwa. [Mahofi.]
Phepetso ya lefapha ke ho nnetefatsa hore mosebetsi wa lona o lebisa boiphumanong botjha ba boitshepo ba kgwebo. Sena se tla fihlellwa haeba mmuso o aha bokgoni hobane ka lehlohonolo, ha re bua re le dibui kajeno, ha re mmuso. Re lekgotla la Palamente, le tshwanetseng ho etsa bonnete hore mmuso o fihlela maano ao o ithehetseng oona. Ke hopola hore ba bangata re ka be re emela nako ya 2019 re bone hore seo le ileng la itshepisa sona ka 2014, ebe se tla phethahala kappa tjhee, kappa e tla dula e le toro.
Mmuso o boela o tlameha ho ntlafatsa momahano le tlhophiso e ntle dipakeng tsa makala a mararo a mmuso ho fihlela dipehelo tsena. Ho fihlela mothathing wa hona jwale, dihlahiswa tse ngatanyana di se di reretswe phumantsho ya lapeng mme di akga meroho e makotikoting, dihlahiswa tse itseng tsa meriana, dihlahiswa tsa fenetjhara, masela, lekala la matlaalo a dieta, difuthumatsa metsi ka matla a letsatsi, fenetjhara ya dikolo le dikantoro le mehala ya motlakase le ya dikgokahanyo tsa difonofono. Hangata Basotho ba re ha ba bua ka puo eo ke kgolwang hore ba batsho boholo re a e utlwisisa, ba re: "O se ke wa lora letsatsi le tjhabile". [Ditsheho.] Ke bona eka toro e ngata kahara bana bao e leng mekga ya kganyetso [Mahofi.] Ha ba utlwisise hore na mmuso ona o eteletseng pele naha ya Aforika Borwa o fihleletse eng.
Leano la sebaka sa moruo o kgethehileng [Special Economic Zone], SEZ, le reretswe ho bopa sesebediswa sa ntshetsopele ya diindasteri tse sebetsang ka bokgabane e leng mabatowa a ikgethileng a moruo. Leano le fana ka moralo o hlakileng ho ya ka ditshebetso tsa ntshetsopele le bolaodi ba mabatowa a ikgethileng a moruo. Porofensi kang e lebeletswe hore bonyane e be le lebatowa le ikgethileng la moruo le leng le le leng hanghang ha molao o se o kentswe tshebetsong.
Ho tla ba le keketseho e bonahalang ditekanyetsong tsa ditjhelete tsa DTI tse amanang le mabatowa a ikgethileng a moruo, ho tloha R450 milione selemong sa ditjhelete sena se hodimo ho ya ho R1,68 bilione ka 2016-2017. Ho na le diphephetso tse tobaneng le matsapa a di indaseteria tse bakwang haholo ke ditheko tse nyolohang. Tsena di akga ditheko tsa motlakase le ditefello tsa madibohong a ho kena. Ka nyollo e tswellang pele, ka ditheko tsa motlakase tse etswang ke Eskom.
Dilemong tse mmalwa tse fetileng, lekala la tlhahiso le ile la thefuleha habohloko. Lekala la tlhahiso le sebedisa motlakase o mongata. Ditefiso tse hodimo tsa madibohong a ho kena di ama thepa ya tse tswang naheng ya rona le tse tlang kahara naha mme sena se ama ditjeho tsa lekala la tlhahiso ka kotloloho. Moralo wa motheo wa dipalangwang, ke phephetso e nngwe ya poloko ya maemo e kginnweng le ntlafatsong ya meralo ya motheo e bakang nyollo le ditjeho tsa fumana ditshebeletso kamoso.
ANC e hatile dikgato tse ngata. Re isa Aforkia Borwa pele. Re tshehetsa ditekanyetso. [Mahofi.] (Translation of Sesotho speech follows.)