Canolafokus 64 - Witblaarvlek (grysstam)
Newsletters / Canolafokus / 2015 Canolafokus No 64
2015 Canolafokus No 67
2015 Canolafokus No 66
2015 Canolafokus No 65
2015 CANOLAFOKUS NO 64
2015 Canolafokus No 63
Canolafokus 64 Junie 2015
Jong witblaarvlek letsels op die blare (foto. DAFWA)
Volwasse letsels wat sporuleer (foto. DAFWA)
Canola aanplantings wat 'n stikstoftekort ervaar, blyk meer vatbaar te wees vir witblaarvlek. Wanneer die plante ryp word, vorm groot pers en grys letsels op die peule en stamme (Figuur 4 en Figuur 5).
Figuur 4 en Figuur 5
Letsels op stamme net voor en tydens oes
(fotos. Canola Council of Canada)
Lewenssiklus (Marcroft and Hind-Lanoiselet 2009)
Die swam oorleef as miselium (swamdrade) op oesreste en produseer wind- en reëngedraagde spore tydens gunstige omstandighede in die herfs en winter wat canola plante infekteer. Nadat infeksie plaasgevind het, vorm wit tot dowwe geel kolle op die onderste (ouer) blare. Hierdie letsels produseer wind- en reëngedraagde spore wat veroorsaak dat die siekte vinnig versprei. Die optimum temperatuur vir die ontwikkeling van die siekte is 13 tot 18ºC, maar hoë humiditeit is nodig vir die ontwikkeling van die siekte. Witblaarvlek ontwikkel gewoonlik na 'n periode van swaar rëen.
Die siekte is gewoonlik nie saadgedraagd, maar kan saam met saad versprei as daar stukkies materiaal saam met die saad gesaai word ("plaassaad" of "teruggehoude saad" skep dus 'n groot gevaar). Die siekte het 'n wye gasheerreeks (hoofsaaklik die mosterd / ramenas-tipe onkruide) in Kanada, maar ongelukkig is geen inligting vir die Wes-Kaap beskikbaar nie.
Geen swammiddel is vir witblaarvlek op canola geregistreer nie.
Volg 'n rotasie waar canola slegs elke vierde jaar aangeplant word. Dit laat genoeg tyd vir geinfekteerde stoppel om natuurlik af te breek.
Plant skoon saad. Plaassaad of teruggehoude saad kan stukkies besmette materiaal bevat.
Plant canola so ver as moontlik (500m) van die vorige seisoen se canola om die risiko van infeksie deur die windgedraagde spore te verminder. Hou die rigting van die heersende winde in gedagte en moenie canola aanplant as daar 'n besmette land wind-op voorkom nie.
Dit kan voordelig wees om swaar besmette stoppel te vernietig, hoewel die praktyk nadelig is vir die grondvrugbaarheid. Stoppels kan ook swaar bewei word as alternatief.
Plante wat onder stres verkeer word makliker deur witblaarvlek geinfekteer, dus moet goeie gewaspraktyke gevolg word soos vervat in die Canola Produksie Handleiding.
Die beheer van opslag canola, ramenas en mosterd-tipe onkruid help met die voorkoming van die siekte.
Diseases of canola: White leaf spot and grey stem.
Canola Council of Canada, 2014
Canola diseases: White leaf spot.
Department of Environment and Primary Industries (DEPI), 2010
Diagnosing white leaf spot in canola.
Department of Agriculture and Food: Western Australia (DAFWA), 2015 www.agric.wa.gov.au
Diseases of canola and their management, White leaf spot.
Marcroft S and Hind-Lanoiselet T, 2009. Canola Best Practice Management Guide: NSW DPI
Direktoraat Plant Wetenskappe, Wes-Kaapse Departement van Landbou
PJA Lombard J Bruwer Prof A Agenbag Izane Leygonie