Goeie ou tyd | SkalkSkryf
Kersfees 2012 »
Goeie ou tyd
Desember 3, 2012 deur Louwie
Skryf Dalene daar op haar werf ‘brieweuitdievreemde’ oor die sonde van verlore dokumente en die frustrasie om die ding te probeer uitpluis in die wansisteem wat die Nuwe, Verbeterde SA in wese is. Ook vertel sy van die bekgeveg wat dit toe met die Engelsman afgee oor sondes gepleeg teenoor nie-Afrikaanse landgenote deur ons en ons voorsate in die verre en ook meer onlangse verlede.
Wou self toe net de hel in raak vir die Engelsman. Ons was nie so nie, nie almal nie bla bla bla, en toe raak ons, ek en Ma aan die dink.
Sy was destyds pas uit die skool uit en klaar met kollege. Kry nie werk in die rigting waarin sy na skool gekwalifiseer het nie. Toevallig is haar oom groot kokkedoor in die staat. Direkteur van Staatsbiblioteek. Hy bied haar ´n pos aan as sy privaat sekretaresse aangesien die huidige een bedank het om te gaan kraam en dan huisvrou-huisvrou te gaan speel, of so iets.
Probleem is: 1) Ma en tikmasjiene is nie goeie vriende nie. 2) Ma se spelvaardigheid is erg verdag. 3) Daar is sewe tiksters wat jare se diens agter die blad het en elkeen van hulle het gehoop om bevorder te word tot die pos van die Grootbaas se sekretaresse.
Hier is dus reeds duidelik ´n voorbeeld van baantjies-vir-boeties (nepotisme) waarvan ons die huidige lot lustig beskuldig!!!
Dan was daar nog die vreemde verskynsel dat al sewe die tiksters vir net twee base, naamlik die Direkteur en sy adjunk gewerk het. Die Privaat sekretaresse hoef dus genadiglik nie enige tikmasjien te konfronteer nie, sy moes net die telefoon beantwoord (´n halfdosyn oproepe per dag), boodskappe neem (terwyl die Direkteur reg oorkant haar sit en met sy vingers speel) en afsprake reël, hoofsaaklik ete afsprake.
As een tikster een brief per dag getik het (terwyl die ander 6 vir haar sit en kyk), was dit ´n baie besige dag gewees. Gelukkig was die kantoor in die hoof biblioteek, en gelukkig is Ma ´n verwoede leser van boeke en kon sy haar dae so om kry.
Na sowat twee maande het sy aangedring daarop dat hulle vir haar werk moet gee om te doen, anders loop sy (die tiksters het gedink sy is van haar sinne beroof!). Daar was nie ander werk vir haar nie en toe bedank sy en loop soek vir haar ´n werk waar sy gevoel het sy haar salaris regtig verdien.
Die goeie ou staatsdiens. Destyds oorbevolk en onproduktief, vandag nog meer oorbevolk en nog minder produktief.
Ter verdediging kan mens dalk tog vir die Engelsman sê; die sisteem het toe tog gewerk, behalwe natuurlik as jy ´n Engelsman (of Afrikaan) was en verwag het dat die arme (Afrikaanse) mens agter die toonbank jou in jou moedertaal moes bedien. Frustrerend, hel frustrerend moes dit gewees het. Vandag kan ek met hom simpatiseer.
Dan was daar die ander voorval waaroor mens vandag jou kop in weemoed en skaamte laat sak.
Dieselfde oom Direkteur, ´n erg verligte man vir sy tyd, se dogter skenk geboorte aan ´n dogtertjie. Om die kind se geboorte te registreer sit Oupa en dogter af polisiestasie toe. Oupa bly in die kar sit met die baba, die ma gaan die kantore in om die papierwerk af te handel. Toe dit kom by die gedeelte waar die kind se ras (wit, bruin, indiër of swart) verklaar moet word, sê die ma die kind is blank. Bewys dit, sê die konstabel. Bring die kind ek wil hom sien.
Ma storm die kantoor uit en gaan haal die baba. “Trek die kind kaal uit sodat ek kan sien”, sê die klein stront toe ewe.
Is toe dat Oupa by die deur instap en wil weet wat de hel aan die gang is. Vra die konstabel se naam, vra die konstabel hoe oud hy is.Vra die konstabel na sy skolastiese kwalifikasies.
Konstabel is 17 jaar oud en het standerd 8 geslaag. Toe is daar oorlog. Bid jou aan; ´n kind met net ´n stander 8 sertifikaat is bemagtig om op sterkte van sy eie gebrekkige en bevooroordeelde waarneming, lukraak te besluit of ´n kind vir die res van sy lewe as wit of swart of bruin geklassifiseer gaan word. Iets wat op daardie tyd van ons droewe geskiedenis amper soos ´n doodsvonnis was as jy so ongelukkig was om as nie-wit geklassiefiseer te word … en dit deur ´n onbevoegde, half ongeskoolde, domonnosel poliesman.
Die Direkteur maak sy stem dik en dring daarop aan om die stasiebevelvoerder te sien, nou dadelik. Dit gee ´n oor en weer geskreeu af. Baba word terstond as wit verklaar, maar die Direkteur was nie tevrede nie, hy het die saak tot in die hoogste Polisiekantore gevoer, selfs politici aangevat. En niks het verander nie. Snuiters het mense se lot bepaal, die bose ontugwet is deurgedruk en afgedwing deur dieselfde snotkop mannetjies met standerd 8 sertifikate, sensuur is tot absurde hoogtes (of is dit laagtes?) gevoer, en nou pluk ons die vrugte van ons eie onnoselheid.
Ons kan dus vir Dalene se Engelsman eerlik en opreg sê ons is jammer, maar sê ook vir hom om een dwaasheid met ´n ander te vervang is nie ´n oplossing nie. Dit was nie goed toe nie, dit is nie goed nou nie. Ons huiwer bo die afgrond van selfvernietiging. As ons val gaan niemand gespaar word nie, nie wit nie en ook nie swart nie, en of jy ´n bunker in jou Zoeloe kraal het of nie. Bloei gaan ons almal bloei.
Posted in Louwie | Tagged Apartheid, Goeie ou dae, Nepotisme, Politiek, Snotkop | 3 Kommentaar
op Desember 4, 2012 at 5:37 nm brieweuitdievreemde
Ja Louwie, dankie vir hierdie inskrywing. Dis hierdie soort herinneringe wat my die boek onder bespreking met gemengde gevoelens laat lees het. En ek het genog sulke herinneringe. Maar… die bottom-line is, soos jy se: two wrongs don’t make a right. En ek bespeur soms wel ‘n tipe sadistiese plesier in: “Julle” het dit aan ons gedoen, so vatso!. Mens kan seker lank oor die dinge sit en gesels.
op Desember 14, 2012 at 10:58 vm Louwie
Is daardie “sadistiese plesier” wat my so die bliksem in maak Dalene. Nou is daar nog dommer mense wat oor my en jou lewe besluit. En as jy jou bek oopmaak is jy in die moeilikheid.
op Desember 14, 2012 at 9:08 nm brieweuitdievreemde
Ag wat. Ek’s anyway altyd besig om my bek oop te maak – maar mense is OK daarmee. Semper in excretum est. Maybe is dit die nuwe hairstyle – komplimente van Andrea, though – wat die ding doen 🙂