“Ek het die storie destyds intens gevolg. Baie families het ’n Abie. Ek het gevoel dat ek Ellen verstaan. Ek het soveel deernis met haar gehad. Ek sou nooit kon dink dat ek haar 10 jaar later in ’n fliek sou vertolk nie.”
“Ek het vir die regisseur Daryne Joshua (hulle het op die fliek Noem my Skollie die eerste keer saamgewerk) ’n boodskap gestuur dat ek ’n oudisie vir enige rol in die fliek sou wou doen. Ek wou ’n bydrae tot hierdie storie maak. Min wetend dat hy toe eintlik al klaar besluit het dat hy my in die rol van Ellen wou hê.”
“Sy inspireer my baie. Sy werk nog steeds in die gemeenskap. Ons het nog steeds kontak. Ek hoop sy word ook geseën deur hierdie proses. Jy weet nie waardeur iemand anders gaan nie, jy staan nie in hul skoene nie.”
“Ek en Jarrid is ook na die kerk waar Abie se gedenkdiens gehou is. Ek wou die gebou en ruimte voel. In Lavender Hill wou ek die ritme van die plek voel.”
Ek vind ook toenemend dat boere deur finansiële adviseurs onder druk geplaas word om groot versekeringskontrakte uit te neem om voorsiening te maak vir boedel- en kapitaalwinsbelasting. Dit is na my mening ’n kortpad wat vol duwweltjies kan wees. Die regte prosedure is om eers ’n ordentlike langtermyn-familiebesigheidsplan op te stel waarin uitbreidings in die besigheid, wie waar betrokke wil wees en by watter vertakkings hulle in die toekoms betrokke wil raak, deeglik uiteengesit word.
Ons vind dikwels dat seuns en dogters ná ’n aanvanklike loopbaan in die stad by die boerdery betrokke wil raak. Hierdie sake moet eers uitgepluis word. Dan moet die besigheidstruktuur daarby aanpas word. Daarna kan die finansiële beplanning en aftreevoorsiening gedoen word.
In ander lande, soos Kanada, koop die kinders stelselmatig aandele in die boerdery van hul ouers, wat beteken hulle betree die besigheid in fases. Dit dien ook as aftreefonds vir die ouers.
Boedelbelasting is verhoog. Waar die belasbare waarde (ná aftrekkings) minder as R30 miljoen is, is die koers ’n vaste 20%. Op boedels van meer as R30 miljoen is die koers 25%. Dit verg nie veel vir ’n boerdery (byvoorbeeld ’n saaiplaas van 1 000 hektaar waar die grond op die man se naam is), om om die R30 miljoel-kerf verby te steek nie.
Onthou, die belasting is op die markwaarde betaalbaar. Die hoeveelheid skuld teen die boedel is nie ter sprake nie. Daar is sekere kortings wat ’n mens kan aftrek, maar in die algemeen kan dit erfgename lelik knou, want die boedelbelasting moet betaal word voor skuld gedelg kan word.
Ek dink jy moet twee keer dink voor jy ’n besigheid en besigheidsbates in jou eie naam registreer indien jy bates het wat groei. Dit is weereens belangrik om ’n langertermynplan te hê ingevolge waarvan erfgename of nuwe toetreders geleidelik begin “oorneem”.
Die ander aspek wat in die afgelope jaar bygekom het, is dat los bates, soos vee, teen markwaarde in die boedel ingebring word en nie teen standaardwaarde nie.
Die standaardwaarde op ’n bees is iets soos R60. As jy ’n speenkalf het, kom dit teen markwaarde in jou boedel, wat die bedrag dan maklik na R9 000 tot R10 000 per bees laat styg. Dit verhoog die belasbare bedrag in die boedel sommer baie vinnig na ’n aardige som. Baie boere het ook deesdae aandele in skaars wild, waar die som ook vinnig die hoogte in skiet.
Indien jy jou bates aan jou erfgename of iemand anders wil skenk, is dit ook nie so eenvoudig nie. Belasting op skenkings word gehef teen ’n vaste koers van 20% van die waarde van die eiendom wat geskenk word. Indien die skenking egter bo R30 miljoen is, is ’n vaste koers van 25% ter sprake is.
Daar is wel toegewings, soos dat jy jaarliks kleiner bedrae kan skenk (dit kan werk as jy dit oor ’n lang tyd doen). Dit is maar klein en los nie regtig die probleem op nie.
Dit klink na groot bedrae, maar vir ’n boer of ’n ander ondernemer wat risiko’s loop en sy alie af werk, is dit baie ontmoedigend. Jy is ook ’n voorlopige belastingbetaler en moet in werklikheid jou belasting vir elke belastingjaar vooruit betaal. Dit kan jou kontantvloei erg omkrap. As jy nie betyds betaal nie, is boetes en rente jou voorland.
Daar is sekere produkte wat ’n nulkoers het (veral voedselprodukte in die kleinhandel), maar ook landbouprodukte wat kwytgeskeld is. In laasgenoemde geval moet jy die mense aan wie jy voorsien, se BTW-registrasies op lêer hê by jou, anders is dit “onwettig” as jy nie BTW hef nie. Daar is groot teenkanting teen die BTW-verhoging, maar die feit is arm mense kry ’n hele lys basiese voedselprodukte BTW-vry.
Skynbaar verhoog die dieselkorting darem ook vir die boere wat dit gebruik. Ten slotte, die feit is dat die belastinglas drasties toeneem, veral op die entrepreneuriese deel van die bevolking. Jy dink jy gaan woeker, bates opbou en dit teen ’n wins verkoop, maar dan vat die staat ’n groot hap. As jy dit skenk, is dit ook so.
En as jy “ryk” doodgaan, gaan nog ’n deel na die staat. Natuurlik is daar planne binne die wet om jou las te verminder, maar dan moet jy bereid wees om eerstens ’n baie goeie besigheidstruktuur daar te stel (wat tyd kos). Tweedens moet dit geskoei wees op jou familiebesigheidsplan op langer termyn en moet dit ten doel hê om familiebates teen die staat te beskerm.
Hy is onder verdowing in ’n kritieke toestand in die Milpark-hospitaal in Johannesburg. Sy regterarm is intussen geamputeer.
Dieter, wat vir die chemiese maatskappy BASF in die streek werk, sê hulle het die brand redelik onder beheer gehad. Hy was in die bakkie. Dian was buite toe die wind skielik draai en die hernieude vlamme hom binne oomblikke oorweldig.
Dian is ’n kranige rugbyspeler. Hy was die afgelope seisoen die kaptein van die Hoërskool Reitz se eerste span. Hy is in die Julievakansie gekies om in die Oktobervakansie as lid van die VKB- plattelandse span na Ierland te toer.