R145 miljoen vir vier ministers wat oor Eskom kibbelPres. Cyril Ramaphosa het in sy staatsrede aangekondig dat ‘n minister van elektrisiteit aangewys gaan word. (Foto: GCIS) Suid-Afrikaners steier van een fase beurtkrag na die volgende, terwyl dit die belastingbetaler nou ŉ allemintige R145 miljoen gaan kos om die vier ministers – wat almal iewers by die beheer van Eskom betrokke is – in hul poste te hou. Die DA se Leon Schreiber sê gegrond op die ministeriële handboek (waarin ministers se voordele uiteengesit word), asook ŉ reeks parlementêre vrae, het die party bepaal dat Suid-Afrikaners dié allemintige bedrag geld gaan moet opdok vir “luukshede vir die twistende ministers” terwyl beurtkrag vererger en hulle hul politieke stryd om beheer oor Eskom voortsit. Die DA betwis die ministeriële handboek met ŉ klagte wat by die Openbare Beskermer (OB) ingedien is. Volgens die handboek, met riglyne, is ŉ minister geregtig op tientalle personeellede, luukse voertuie, BBP-beskerming én gratis water en krag. Ná pres. Cyril Ramaphosa se aankondiging in sy staatsrede dat ŉ nuwe portefeulje geskep is om die kragkrisis te hanteer, is bestuur daarvan nou oor niks minder nie as vier departemente gefragmenteer: minerale bronne en energie (Gwede Mantashe), openbare ondernemings (Pravin Gordhan), samewerkende regering en tradisionele sake (Nkosazana Dlamini-Zuma) en nou ook elektrisiteit (waarvoor ŉ minister nog aangewys moet word). Die nuwe portefeulje beteken die kragkrisis gaan die belastingbetaler nou selfs meer geld kos. Só betaal jy Die eerste uitgawe is BBP-beskerming – teen ŉ koste van R8 miljoen per jaar vir elke minister en adjunk. ŉ Minister verdien R2,47 miljoen per jaar en ŉ adjunkminister ŉ koel R2 miljoen. Voeg hierby vier luukse voertuie (twee vir die minister en twee vir die adjunk) teen ŉ koste van sowat R3,2 miljoen. Kabinetslede is ook geregtig op gratis water en krag by elk van hul twee amptelike wonings in Pretoria en Kaapstad. Dit kom teen ŉ maksimum koste van R60 000 per jaar per huis en beloop ŉ algehele koste van R240 000. Die ministers en hul adjunkte se kantoor benodig natuurlik ook personeel. Die handboek maak voorsiening vir 11 mense in ŉ minister se private kantoor en sewe vir ŉ adjunk. “Gegrond op voorlopige inligting wat die DA ingesamel het, word die syfer in etlike gevalle oorskry,” sê Schreiber, die DA se woordvoerder oor staatsdiens en administrasie. Die DA het sy berekening nietemin gedoen op grond van die voorskrifte in die ministeriële handboek en sê minstens 83 “hoogs betaalde ANC-kaders” sal die private kantore van die vier ministers beman. “In die geheel beloop die koste sowat R145 miljoen per jaar vir strydende ministers terwyl hulle versuim om die kragkrisis te pak.” Die totale bedrag sluit egter nie die koste van die 16 amptelike wonings in Kaapstad en Johannesburg in nie, en ook nie die plaaslike en internasionale reise wat hulle gaan onderneem nie. Die koste van ŉ nuwe kantoor vir die nuwe minister van elektrisiteit is ook nie by die bedrag ingereken nie. “Die DA verwerp Ramaphosa se misbruik van ŉ kragkrisis wat die ANC veroorsaak het as ŉ geleentheid om net meer patronaatskap na sy medekaders te versprei. “Ons het reeds die ministeriële handboek by die OB aangemeld oor die oënskynlike feit dat daar geen wetgewing is wat vir die bestaan daarvoor voorsiening maak nie,” sê Schreiber. Dat Ramaphosa kan opstaan en ŉ toespraak lewer wat belastingbetalers dadelik miljoene rande kos – sonder enige parlementêre oorsig of kosteberekening – bevestig dat die handboek net ŉ onwettige manier is om ANC-korrupsie te bevorder.