Neem Lesufi se beloftes oor Afrikaanse onderrig met knippie soutFoto: www.stockvault.net Panyaza Lesufi, die Gautengse LUR vir onderwys, het tydens die openbare debat wat ons onlangs in Tembisa gevoer het, plegtig belowe Afrikaans in Afrikaanse skole is veilig solank as wat hy LUR is. Volgens Lesufi sal hy geen skool dwing om van Afrikaans as onderrigmedium afstand te doen nie. Onder normale omstandighede sou ŉ mens baie opgewonde oor dié onderneming kon wees. Die probleem is egter dat baie mense in leiersposisies voorheen ook soortgelyke beloftes gemaak het – wat uiteindelik geblyk het niks meer as leë beloftes te wees nie. Afrikaanssprekendes moet daarom nie naïef wees en hierdie beloftes weereens vir soetkoek opeet nie. Indien Lesufi dink ons glo hom dié keer, onderskat hy die intelligensie van Afrikaanssprekendes. Lesufi se uitgesproke plan is om Afrikaanse skole in Gauteng ná die eerste rondte van plasings te dwing om ook Engelse klasse te begin aanbied. Natuurlik gaan skole aanvanklik dan steeds oor Afrikaanse klasse beskik. Die geskiedenis van die afgelope 20 jaar wys egter dat die invoer van Engels by ŉ onderriginstelling bloot ŉ tussenstap tot algehele verengelsing is. Die pad na algehele verengelsing is daar vir almal om te sien in gevalle soos die Randse Afrikaanse Universiteit (wat nou die Universiteit van Johannesburg (UJ) heet), waar Engelse klasse aaanvanklik saam met die bestaande Afrikaanse klasse ingevoer is met die belofte dat dit Afrikaans nie sal benadeel nie. Vandag is UJ eentalig Engels. Dieselfde pad is met die Universiteit van die Vrystaat geloop: die universiteit het eers as parallelmediumuniversiteit in Afrikaans en Engels gefunksioneer, maar het nou besluit om Engels as enigste voertaal te gebruik. Dieselfde verengelsingsproses is reeds in ŉ gevorderde stadium by die Universiteite van Pretoria en Stellenbosch aan die gang. Lesufi wil nou hê Gautengse skole moet dieselfde pad loop. Die aantal Afrikaanse skole het landwyd reeds dramaties afgeneem. In die tydperk 2008-2012 was die afname 15% en sedertdien stoomroller die proses voort. Afrikaanse skole word tans deur slegs 5,8% van Suid-Afrika se meer as 24 500 skole verteenwoordig. Die voormalige Afrikaanse model C-skole, wat tans deur Lesufi geteiken word, maak slegs 2,5% van die land se totale aantal skole uit. Selfs al sou elkeen van dié handjievol skole verengels, sou die oorgrote meerderheid swart leerders dus steeds nie toegang tot gehalte-onderrig hê nie. Die werklike hindernis tot gehalte-onderrig is die feit dat 80% van Suid-Afrikaanse skole volgens Angie Motshekga, die minister van basiese onderwys, disfunksioneel is. Dié feit is later met navorsing deur Africa Check bevestig. Disfunksionele skole is skole wat nie daartoe in staat is om kennis op suksesvolle wyse aan kinders oor te dra nie. Die groot probleem is dat een van die regerende party se alliansievennote, die Suid-Afrikaanse Demokratiese Onderwysersunie (SADOU), ŉ wurggreep op die oorwegend swart skole uitoefen, wat verhoed dat onderwysers van dié skole wat nie hulle werk doen nie, gedissiplineer word. Die resultaat is dat onderwysers in sogenaamde swart skole skaars meer as drie ure per dag klasgee. ŉ Mens sou verwag dat Lesufi se grootste prioriteit sou wees om disfunksionele skole reg te ruk. Hy het skynbaar nie die politieke wil om SADOU aan te vat nie en kies nou Afrikaanse skole as “sagte” teiken. Met sy aanslag om minderhede te teiken, bevind Lesufi homself in slegte geselskap. Adolf Hitler het juis ook as deel van sy opgang die Joodse minderheidsgemeenskap as probleem en hindernis uitgesonder. Afrikaanse ouers en studente het dus meer as genoeg rede om sterk standpunt vir die behoud van Afrikaanse enkelmediumonderwysinstellings in te neem. Daar rus dus ŉ verpligting op elkeen van ons om in die komende maande die aksies van instellings te ondersteun wat vir die behoud van Afrikaanse onderwys veg. Dit mag selfs vereis dat ons aan massa-protesaksies deelneem om die behoud van Afrikaanse instellings te eis. Baie Afrikaanssprekendes is egter nog sku vir protesaksies; dit sal oorkom moet word, aangesien dit die moeite werd is om vir sekere dinge te veg – en Afrikaanse onderrig is een daarvan. Gelyklopend met die geveg om Afrikaanse instellings te behou, moet ons ook enkelmedium- privaat skole en tersiêre instellings soos Akademia en SolTech ondersteun. Soos sake tans verloop, sal Afrikaners in die toekoms al meer op privaat instellings moet steun om hulle kinders te onderrig. Afrikaners het Lord Alfred Milner se aanslag oorleef toe hy Afrikaanse onderrig meer as 100 jaar gelede ook wou vernietig. Ons kan dit weer doen en ook hierdie keer Lesufi se aanslag oorleef. Dit sal egter, soos tydens die vorige verengelsingspoging, harde werk, goeie planne en die deursettingsvermoë van Afrikaanssprekendes vereis.