Dis die jaar 2035. Volgens die Christelike jaartelling op Aarde. Maar die twee menslike silhoeëtte wat teen die woestynklippe en dynserige hemel afgeëts staan, is nie op die planeet Aarde nie. Trouens, hulle is verder van ons planeet af as wat enige ruimtereisigers nog ooit was. Op die roesrooi grond van ons onaardse buurplaneet bespied hulle die nuwe wêreld van horison tot horison. Hulle dra ruimtepakke, want daarsonder sou hulle nie hier kon lewe nie. Wat meer sê, die planeet Mars is totaal onherbergsaam, en die lug is verskriklik koud en baie, baie dun. Selfs in ons ongenaakbare poolstreke is ’n mens se kanse om te oorlewe baie beter...
Eers in 1997, ná ’n baie lang afwesigheid, het die Amerikaners deur middel van hul robot-tuie na Mars teruggekeer. Die Pathfinder-sending met sy klein karretjie wat van rots tot rots gery en die gesteentes “bevoel” het, het ook weer die belangstelling van gewone mense in die verkenning van die ruimte laat opvlam. Dit sou eweneens die weg baan vir die lansering van latere dwaalrobotte (robotwandelaartjies of “rovers”) na Mars.
Wat Phoenix alles gevind het, sou oor ’n lang tyd verder ontleed moes word—maar uiteindelik moet dit vir talle geleerdes baie duideliker wees dat ons slegs deur middel van menselandings baie van die vrae oor Mars sal kan beantwoord.
Dis nie dat baie mense nog dink dat daar rêrig iets soos groen mannetjies op die Rooi Planeet kan wees nie. Dit kon fiksieskrywers straks die liggelowiges ’n geslag of twee gelede nog wysmaak, maar nie meer nie!
Selfs groen mannetjies, weet ons vandag, sal baie meer as net die blouapiestuipe kry as hulle in die ongure temperature van Mars probeer oorleef. Daardie planeet is mos ’n onherbergsame, ysige wildernis, waar die gehardste Eskimo binne oomblikke tot ’n klipharde yspilaar sal stol. En die atmosferiese druk op die oppervlak is baie min—slegs gelyk aan dié op ’n hoogte van 35 km in die aarde se atmosfeer.
’n Tyd gelede het die eerste span, onder aanvoering van dr. Pascal Lee, ’n planetêre wetenskaplike, daar aangekom en met gesimuleerde ontdekkingstogte van Mars begin. Daar is toe beoog om spanne op ’n rotasiegrondslag soontoe te stuur.
Só sou ses mense op ’n keer tot agt weke lank in beknopte toestande lewe op die verlate rand van ’n krater wat merkwaardig met die kraters op Mars ooreenstem.
Hul tuiste: ’n tweeverdieping-silinder van glasvesel wat nie eens tien meter in deursnee is nie. Sonpanele verskaf die meeste van die energie wat benodig word. Die basis bevat ook ’n klein laboratorium waar rotsmonsters vir moontlike tekens van lewe bestudeer word.
Maar tog ook nie rêrig nie. Geen plek op aarde, hoe ongenaakbaar ook al, kan werklik die klimaat ewenaar van ons buurplaneet waar ’n verskriklike, superkoue —275 grade C feitlik die norm in die winter is nie. Soos ’n vindingryke woordespeler dit beskryf: "Voordat jy nog kan dink om te bibber, boetie, is jy bokveld toe. En dis ’n bokveld wat jy nie eens naastenby met ons Koue Bokkeveld kan vergelyk nie..."
REGS: Sonsonder­gang op Mars. Jy kan jou byna verbeel jy kyk na ’n koppie êrens in die haai Karoo, maar dit wys jou net hoe dinge glad nie altyd is soos hulle lyk nie. Hoekom is die son so flou en klein? En waar’s die Karoobossies? Hier “groei” dan net klippe!
BO: Nog ’n Mars-sonsondergang. Die robotwandelaartjie Spirit het in Mei 2005 hierdie treffende toneel vasgelê toe die son agter die rand van ’n krater op die Rooi Planeet weggesak het. Met die filterkombinasie wat gebruik is om die foto te neem, is vals, wel ietwat oordrewe kleure gegenereer, wat tog soortgelyk is aan dié wat die menslike oog sou sien. Omdat Mars verder van die son af is as wat die Aarde is, lyk die son slegs omtrent twee derdes se groot as tydens ’n sonsondergang hier by ons.