Sy peinsende oë priemend op my ingestel; sy glimlag wat my knieë lam gemaak het en my hart gesmelt het. Gevolg deur die ondeunde laggie wanneer hy in ŉ stoute bui was.
Die tye wanneer hy staaltjies van sy lewe vertel het en ek net kon luister. Vasgevang in die oomblik van sy nostalgiese bui.
Hoe harder ek probeer om te vergeet, hoe meer spring hy op in my gedagtegang. Hy bly deel van my lewe. Soms is die onthou so ongevraagd. Soms raak ek moeg vir dit. Vir die onthou. Dit mergel my uit. LOS MY UIT! Wil ek dan skreeu. Hy het sy keuse gemaak en die seer vloei oor die damwalle wat ek probeer bou het.
Waar ek ookal gaan – hy is daar. Onbewustelik is ek altyd op die uitkyk en hou ek ‘n deur dop met die verwagting dat ek hom gaan sien.
“Ja wat, net besig soos altyd.” Beantwoord ek haar starende oë en plaas die afgedroogde bak terug op sy plek in die kas.
Met tye kom al die kinders kuier en word die huis ‘n regte tuiste waar die vriendelike gelag van mense-stemme die stilte in die lang gange verbreek.
Vroeër is die huis gebruik vir menigte deftige onthale en die Jansens was bekend vir hul gasvryheid. Na Mev. Jansen se afsterwe het Dr. Jansen onttrek van die samelewing en afgesonder in ‘n gastehuis op die landgoed nie ver van die hoofhuis af nie. Elke Sondag middag is hy daar vir die middagmaal, netjies uitgevat in ‘n driestuk pak en strikdas net om weer stilweg te verdwyn na sy eie plek.
Dié jaar het Meisie besluit om vir vriende en familie te gaan kuier in Gauteng – nadat sy ‘n uitnodiging vir ‘n troue ontvang het. Hettie bly alleen agter. Dit is die eerste keer dat Meisie teruggaan.
Hettie staar haar vriendin agterna. Sy is bewus van die verlange wat so diep in Meisie se hart weggebêre is. Hoekom dit juis nou weer sy kop moet uitsteek weet sy nie. Sy het geleer om nie vrae te vra nie, want Meisie praat nie daaroor nie.
“Baie goed—die kinders stuur groete. Die kleintjies word nou woelig. Ek raak skoon moeg net om na hulle te kyk.” Meisie se gesig straal soos altyd wanneer sy van haar kinders praat.
Vir ‘n oomblik bly Meisie stil terwyl sy ‘n silwerraam op die boekrak neersit, peinsend staar sy daarna en beantwoord ingedagte: “Vyfde kindjie.”
“Goeie genugtig.” En Hettie zoom in op die foto maar Meisie skuif die foto so dat sy nie die beeld kan sien nie.
“ Maar weet jy, hulle is gelukkig en geseënd. Ek gun dit vir hulle.” Meisie draai om en pak haar tas verder uit diep in haar eie gedagtes gekeer.
“Hy het nie verduidelik nie, jy weet mos. Die man praat net die nodigste.” Meisie sug net. Die onthou lê net onder oppervlak. Sy wens Hettie wil nou loop. Sy wil alleen wees. Maar nee sy staan. Mnr Joubert moet ook nou nie sukkel nie. Sy is nie lus vir mans nie.
“Ek sal hulle ‘n luitjie gee om dankie te sê.” En sit die pakkies onder haar arm in. Sy sal later kyk. Meisie broei en sy is nuuskierig.
Sy ken nie die blondekop vrou aan sy regtersy persoonlik nie. Meisie self het net eenmaal haar naam genoem, Alida Breytenbach, ‘n weduwee wat nou weer gelukkig lyk in die nuwe man se arms. Sy straal behoorlik terwyl sy opkyk na haar bruidegom – wie vir daardie vlietende oomblik na Meisie kyk. ‘n Kyk wat meer sê. Of verbeel sy haar?
Jaco draai weer sy gesig, net effens maar sy sien die halfmaan vingerwysend na haar staar. 26 jaar en 8 maande gelede is daardie verpeste foto geneem.
Toe het sy ‘n passie vir fotografie gehad. Maar daardie snedige aanmerking het haar gestop. Dit was haar laaste foto wat sy ooit geneem het. Nooit weer nie, het sy gesweer, toe sy die foto by die apteker gaan kry het. Die inskripsie ingeëts op die agterkant. Smalend het Pottie na haar gekyk, met duidelike haat op sy gesig.
Dit is asof Pottie weer voor haar staan soos daardie dag toe sy moes opkyk na hom en sy huweliksaansoek van die hand wys. Pottie met die halfmaan op sy wang, identies aan die van sy seun. Pottie wat haar nooit sou vergewe vir die onreg wat sy aan hom gedoen het nie.
Pottie se testament het ‘n brief bevat wat aan haar gerig is. ‘n Brief waarin sy meegedeel is dat sy 26ste verjaarsdag die keerpunt sal wees. Sy moet Jaco vertel wie hy werklik is of hy verloor als. Sy prokureur was aangesê om die apteek te verkoop, een van Jaco se suksesvolste besighede. Die goue kredietkaart met geen limiet sou gekanselleer word en dan is hy op sy eie. Sy lewe sal plotseling verander as sy nie vir hom vertel wie hy is nie. Of sy praat of stilbly sal sy lewe in elk geval verander. Dit is net die graad van verandering wat sal verskil.
Pa het vermoed sy is swanger nadat sy skielik siek geword het. Hy het aangedring sy moet die dokter gaan sien. Sy wou dit nie glo nie maar het nietemin gegaan.
Op pad kar toe het haar pa haar vertel dat sy ‘n opperste tert is. Dat sy haarself goedkoop gemaak het. Hy het haar gemaak sweer om vir niemand daarvan te vertel nie. Nie eers vir Pottie nie. In doodse stilte het hulle terug gery. By die huis het hy in sy studeerkamer verdwyn. Vyftien minute later het hy aangekondig dat Naas hom gevra het vir haar hand. Hy het dit baie duidelik gemaak dat sy dit sal aanvaar.
“Pottie is jou pa my kind,” herhaal sy, sagter die keer. Haar hart se seer nou oorverdowend in haar ore. Die wêreld kantel om haar en dan syg sy op die koue sement neer.
Dan omvou ‘n tweede hand haar ander hand en Elsa se beeld kom in fokus. “Ek is nog hier my tannie. Ek gaan nêrens nie. Ek is lief vir Jaco, wie ook al sy pa is of was.”
“Jammer dat ek ons liefde nooit ‘n kans gegee het nie. Ek is werklik jammer daaroor.” Sy pik ‘n traan weg. Haar lewe kon so anders gewees het, maar tog het dit goed uitgedraai. Verligting spoel deur haar en sy voel vir die eerste keer in ‘n baie lang tyd vry.