Wildcard string compare (globbing) - CodeProject 10,880,428 members (81,015 online)
Last Visit: 31-Dec-99 18:00 Last Update: 21-Sep-14 5:46Refresh123 Next » Poësie in die Bybel: Lofliedere van Lukas - B L O O T S
Lofliedere van Lukas
Ds. Naude Kritzinger
Wie het die meeste in die Nuwe Testament geskryf? Erken maar, as dit nie vir die opskrif van hierdie artikel was nie, sou jy jou geld op Paulus gesit het. Lukas het net twee boeke in die Nuwe Testament geskryf. Maar dis twee langes: “Die evangelie volgens Lukas” asook “Handelinge”. Lukas se evangelie is sommer stukke langer as die ander drie evangelies wat in die Bybel opgeneem is. Lukas was 'n dokter, en ja, dit is vir hom belangrik om korrek te wees. Vergelyk die lekker wetenskaplike inleiding: “Daarom het ek dit ook goedgedink om self alles stap vir stap van voor af te ondersoek en die verhaal noukeurig in die regte volgorde vir u neer te skryf” (Luk 1:3). En hierdie dokter het 'n besondere liefde gehad vir die siekes en die sosiaal-afgeskeeptes; baie meer as die ander evangelieskrywers.
Wat vir ons hier by Bloots egter van meer belang is, is dat Dr. Lukas 'n goeie streep musikant of digter in hom gehad het. Laat dit rym met vreugde oor die “goeie nuus” (Grieks: euanggelion) en jy kry 'n opborreling van lofliedere in die monde van die hoofkarakters.
Amper soos in 'n Geesgeïnspireerde musical is daar in die eerste twee hoofstukke sommer vyf liedere. Elisabet sing vir Maria, Maria antwoord met 'n lofsang. Sagaria sing vir sy seuntjie Johannes. 'n Menigte engele sing 'n refrein dat die berge (en veral die skaapwagters) bewe. En 'n ouman Simeon sing as hy betyds voor sy dood die Verlosser te sien kry. Selfs die gewone praat van die engel Gabriël klink of dit beter gesing sal kan word as sekere dele uit Evita.
Die eerste een is die ene wat as deel die “Ave Maria” al duisende kere getoonset is. Die aanvangswoorde “Gegroet, Maria” kom uit Lukas 1:28 en is die woorde van die engel Gabriël aan Maria. Uit die deel hier onder kom die volgende deel van die gebed waar Elisabeth vir Maria sing.
Geseënd is jy onder die vroue, en geseënd is die vrug van jou skoot!
En wat het my oorgekom dat die moeder van my Here na my toe kom?
Want kyk, toe die geluid van jou groet in my ore klink,
het die kindjie in my skoot van vreugde opgespring.
En salig is sy wat geglo het,
want die dinge wat deur die Here aan haar gesê is,
sal vervul word.
(Lukas 1:39-45, my inkepings)
My poging om dit, met geringe veranderinge, dalk bietjie nader aan ons eie digtaal te bring:
Elisabeth se lofsang
Geseënd is jy onder vroue,
Maria van kleine Nasaret,
geseënd is die saadjie
wat in jou skoot nou groei.
Wie moet ek dankie sê
as die ma van my Here voor my staan?
toe jou groet in my ore klink,
het die fyn klok se beier
beloftes in my baarmoeder
met swanger vreugde laat bewe.
Salig is jy. Jy wat in geloof
die Here se woorde natgooi.
Tot volheid sal dit groei.
Baie katolieke gebruik 'n string krale as gebeds-hulpmiddel om hulle “Hail Maries” op te sê as deel van die “Rosary”. As die genoemde “Ave Maria” se teks word die gedig “Hymn to the Virgin” deur Sir Walter Scott gebruik. Hier is 'n gedeelte daarvan:
In hierdie feit is weer 'n leidraad van hoe poësie en godsdiens mekaar soos legkaartstukke aanvul. Sommige gedigte is hoor-gedigte; jy hoor dit en verstaan dit onmiddelik. Dit beteken nie dis minder goed nie. Net dat dit anders is as lees-gedigte; gedigte wat jy dalk onmiddelik (of nie!) verstaan, maar wat met elke lees nog 'n nuwe laag afskil en ‘n diepte toon. Net soos godsdiens: dis een ding om die regte dogmatiese stellings te kan opsê en met jou kop te verstaan. Maar dis 'n ander ding om deur herhaling en lééf die waarheid daarvan in jou lewe te laat insink. Meditasie van 'n aard is 'n onvervangbare deel van beide godsdiens en die bedrywing van digkuns.
Nog 'n gedeelte uit 'n pragtige lofgebed, hierdie keer in die mond van Sagaria, Johannes die Doper se pa.
En jy, kindjie,
hulle noem jou
'n profeet van die Allerhoogste.
Jy sal voor die Here uit gaan;
sy pad gereed maak
as Jy kennis van verlossing aan sy volk uitdeel;
verlossing deur vergifnis van sondes
deur die kragtige genade van ons God.
Soos die moreson sal Hy opgaan.
Uit die hoogte sal Hy op ons afstraal
om lig te bring
aan dié wat in duisternis
en in die skaduwee van die dood lewe.
Om ons voetstappe te rig
op die pad van vrede.
(effens aangepas uit Luk 1:76-79)
Die hoogtepunt van die kers-liedere se aankondigings is miskien wanneer die hele engeleskaar nie meer hulle verwondering binnesmonds kan hou nie. Dis dramaties! 'n Engel van die Here kies 'n spul paloekas (okei, skaapwagters!) uit om van die geboorte te vertel. En dan die eenvoudige kort koortjie in engelesang. Een wat deur al die tye nog weergalm in kerke en op strate en in velde. Gloria in excelsis Deo!
Lukas 2:8-15 het my gedryf om (basies vers vir vers) die gebeure rondom hierdie refrein oor te dig in vandag se omstandighede:
Die scum van die aarde
het buite 'n donker kroeg in 'n agterstraat
hande warm gevryf met vuur
en kuddes OBS en bottels bier.
'n Glans het geskyn, gedring
deur dagga wolke
en gedwonge kamaraadskap.
'n Helder vrees van heerlikheid roep uit:
goeie nuus staan op die trappies.
In 'n voerbak waar skape soos visse suip
sal julle soek. Sal julle kry.
Klanke van 'n duisend battle-bands
weerklink in elke stuk papier en blik,
waai dreadlocks los tot hoop:
“Vrede op aarde,
Die Grootbaas laaik julle kwaai!”
Nog half bedwelmd spring hulle los van lyf,
vergeet hulle hande die stash en wyn wat brand.
Kaal voete (nog styf en koud) hardloop
sonder bagasie reguit na die shack
waar verdwaalde herders 'n Herder kry.