Depressie kos SA R232 miljard per jaarFoto: Mentalhealth.com Depressie kos Suid-Afrika meer as R232 miljard of 5,7% van die land se BBP weens onder meer lae produktiwiteit, afwesigheid van werk of werknemers wat werk terwyl hulle ongesteld is. Dít was die bevinding van die IDEA-studie van die Londense Skool vir Ekonomie en Politieke Wetenskap in 2016. Met Wêreldgeestesgesondheidsdag vandag is die kollig op geestesgesondheid en hoe dit mense in hul beroepe kan raak. Dr. Sebolelo Seape, voorsitter van die Psigiatriese Bestuursgroep (PsychMG), meen dat organisasies en individue meer bewus moet wees van die invloed van geestesgesondheid op die werksplek. “Met meer as 9,7% van die Suid-Afrikaanse bevolking (of 4,5 miljoen mense) wat aan depressie ly, is die kanse redelik sterk dat die persoon wat langs jou in die kantoor sit in ŉ stadium in hul lewe met dié toestand te doen gehad het. Dit is nie net die plig van die individue wat aan emosionele gesondheidskwessies ly om dit te bekamp nie, maar ook dié van die organisasies en kollegas wat ŉ stigma daaraan laat kleef,” sê Seape. Sy voeg by dat depressie ŉ groot invloed op produktiwiteit het wat op sy beurt werksverhoudinge met kollegas en lynbestuurders raak. “Depressie veroorsaak probleme met geheue, kan lei tot die uitstel van pligte, uiterste moegheid, konsentrasie, angs, vrees en paniek wat bydra tot werkverwante spanning, wat die produktiwiteit van die werknemer belemmer.” Volgens Seape het die koste van produksieverlies ten opsigte van depressielyers se werkgehalte die grootste uitwerking en die verlies op die land se BBP. Op grond van ŉ wêreldwye studie is die persentasie wat in BBP verloor word die hoogste ter wêreld. “In Suid-Afrika is van die werknemers wat aan depressie ly, geneig om gedurende tye waarin emosionele probleme ondervind word steeds te werk. Dit beïnvloed hul produktiwiteit en prestasie. Dit kan te wyte wees aan vrees om hul werk te verloor of vervreemding van kollegas of ŉ gebrek aan geestesgesondheidskennis omdat hulle nie verstaan waarom daar tydperke is waar hulle emosioneel nie sterk voel nie,” verduidelik sy. “Selfs diegene wat nou en dan ŉ dag siekverlof neem omdat hulle emosioneel afgetakel voel, pas in wese selfdiagnose toe en hul hanteringsmeganisme trek negatiewe aandag. Daarbenewens kan hulle die ondersteuningstruktuur wat hul werkgewer bied en wat hul loopbaan en verhouding met kollegas in gevaar kan stel, verloor.” Sy sê om ŉ paar dae af te neem en net by die huis te sit en niks te doen nie, help nie om dinge te hanteer wanneer jy teruggaan werk toe nie. “Hoewel depressie (behalwe in ernstige, kroniese gevalle) nie ŉ gestremdheid is nie, kan dit ŉ invloed op werkslewering en ŉ impak op die daaglikse lewe hê ten opsigte van slaap, werk, konsentrasie, regulering van emosies of omgee vir jouself. Dit moet deur die korrekte kanale aangespreek word. Jy moet saam met jou mediese dokter en psigiater werk om die beste behandeling te bepaal en om jou probleemtye te bestuur, asook spesiale behoeftes wat nodig is by die werk of buigsame werksure te bespreek. Deur die probleme met ŉ lynbestuurder of mensehulpbronbestuurder te bespreek en die opsies wat beskikbaar is, kan baie angs wat verband hou met depressie in werkstyd verlig word.” Seape meen egter die onus rus nie net op die werknemer om hulp te soek nie, maar ook op maatskappye en organisasies om na die welstand van hul personeel om te sien. “Die feit dat baie werknemers in Suid-Afrika dit nie aan hul werkgewer meld dat hulle aan depressie ly nie weens die vrees dat hulle hul werk sal verloor, is werklik kommerwekkend,” sê sy. Die wet in Suid-Afrika bepaal dat ŉ werknemer met ŉ geestesgesondheidstoestand ŉ grondwetlike reg op gelykheid, menswaardigheid, redelike vergunning en regverdige arbeidspraktyk het. ŉ Werkgewer kan dus nie ŉ persoon afgradeer, verplaas of die salaris verminder weens ŉ geestesgesondheidstoestand nie, verduidelik Seape. “Die Wet op Gelyke Indiensneming beskerm werknemers in die werksplek, maar slegs tot ŉ mate. Aangesien die wet nie alle voorwaardes kan lys nie, kan die werkgewer besluit of dit ŉ gestremdheid is al dan nie. Daarbenewens is die term ‘redelike vergunning’ in die wet ten opsigte van fleksietyd, ŉ stil kantoorruimte, vermindering in werkslading of verhoogde ondersteuning, ŉ breë begrip met betrekking tot ‘redelike’. Die wet kan nie vir ŉ organisasie voorskryf wat redelik is en wat nie redelik is nie. As daar ŉ werknemer is wat aan depressie ly en spesiale vergunning moet ontvang, kan die werkgewer eenvoudig sê dat hul kernbesigheid nie vir buigsame werksure toelaat nie en sodoende word dit aan die werknemer oorgelaat of hy/sy gaan bedank of wag om ‘uitgewerk’ te word.” Seape sê ŉ benadering ten opsigte van depressie in die werksplek wat aanvaarding en openlikheid bevorder, sal ŉ ingrypende invloed hê op die verbetering van produktiwiteit, terwyl openlikheid en ondersteuning van bestuurders aan die ander kant sosiale aanvaarding sal bevorder vir diegene wat aan depressie ly. “As depressie voortdurend gesien word as ŉ swakheid en iets wat mense doen om spesiale behandeling of af dae af te dwing, of diegene wat vrees ervaar ten opsigte van hul werk, sal die stigma wat verband hou met depressie of die gebrek aan produktiwiteit en verlies aan inkomste nie verander nie.”