Wanneer die straatbelyning Oktobermaande pers kostuums uit die garderobe leen vir jou straattoneel, is die krag gemoedelike liefde. Jaloerse beskutting van jou identiteit word dit egter as dieselfde strate se bewakers hul laat winter in goudbrokaat aanklee en stil in gelid staan met opgehoue asem oor vermoedens van ’n veranderende wind wat nie die natuur se Augustuswinde is nie. Maar woede – beheersde woede – word dit as onheilspellende skreeuers jou aartsmoederlike eer wil skend en strate swart van argwaan maak soos ’n Walpurgisnag waar die tinte en skakerings van seisoenskostuums onsigbaar is.
En onomwonde sê ek ja, die uitgebreide ek – ‘ons’ dus – ja! Want dis nie net déél in hierdie stad wat ons genebron sonder roof of benadeling gebou het, wat die skreeuers wil hê nie; dis meer as die fisieke geheel; dis jou moeder-innerlike wat hulle haat omdat jy aan ons geboorte gegee het, jou matriks wat hulle deur tegnieke, vergelykbaar met geslagsomskakelingsjirurgie wil verander na die wese van ’n onbekende man uit primitiewe tye.
Wie het hierdie stad op hierdie plek gebou sonder slag of stoot? Was dit hierdie skim, vir die hede ingevoer uit ’n misplaasde verlede, of sy gene? Ons moederlike stad wat oglokrate redeloos wil verander soos ’n transvestiet! Kan hulle – kon hulle – ooit meer doen as slegs so aanstoot gee, onverdraagsaamheid deur arglis en geestelike odium aanblaas tot dit later manifesteer as haat? Kon hulle elders self ’n stad bou waar beskawing onder kerstening kon leef?
Hoe hernoem mens die waarheid? Waarom? Wat word die omgekeerde waarheid metonimies? Is die aanslag bo-menslik, gemik op meer as net ’n groep se identiteit? Is dit diabolies – ’n opmars teen die Weg, die Waarheid en die Lewe? Besef almal wat u as teiken in hulle visier sien, dit?
Vir u sal ons bid, want nou is ons bede vir meer as bloot die behoud van ’n stadskultuur, ’n eie heraldiek; dit is die opdra van heilige bloedwaarheid onder beleg. Dankie goeie geo-moeder, vir die beeld van geordende beskawing wat u as kruiswaarheid simboliseer. Ons het u lief.
Bring dan gerus teen die minste koste en moeite besoek aan TANAP waar die tyd stilstaan terwyl u u al lesend verdiep in die aanvangshoofstukke van Suid-Afrika se geskiedenis, wat tot in die fynste besonderhede aangeteken is.
die Resolusies van die Politieke Raad van die Kaap die Goeie Hoop (1651-1795), vlagskip van die plaaslike VOC-erfenis, asook
Danksy die besonderse samewerking tussen Nederland en Suid-Afrika bied hierdie Internet-produkte toegang tot inligting wat andersins vir belangstellendes wêreldwyd onbereikbaar, ontoeganklik en geslote sou bly.
Dr. Dan Roodt, sameroeper en persoon by wie die gedagte ontstaan het om ’n Afrikaanse afdeling van PEN in Suid-Afrika te vestig, het hom die afgelope twee jaar beywer om hierdie ideaal te bereik. Sy en ander Afrikaanse PEN-lede se volgehoue pogings het nou goeie vrugte afgewerp. Ons skrywers, digters en woordmense verkry op hierdie wyse ’n Afrikaanse stem wat nou op internasionale vlak gehoor kan word.
Die skryfster Nadine Gordimer, wat Afrikaanse skrywers daarvan wou weerhou om as 'n onafhanklike sentrum by die Internasionale PEN-organisasie aan te sluit, het misluk. By die pas afgelope kongres in Berlyn is die lidmaatskap van die Pretoria- Afrikaanse PEN met 'n oorweldigende meerderheid van 40 teen 8 stemme aanvaar, met 10 PEN-sentra wat buite stemming gebly het. Hiermee het nog 'n bastion geval sover dit die kulturele isolasie van Afrikaans betref, en kan Afrikaanse skrywers nou op gelyke voet met hul eweknieë in ander lande assosieer.
PEN is 'n internasionale skrywersorganisasie met meer as 10 000 lede wat hulle vir die bevordering van letterkunde, vryheid van spraak en taalregte beywer. "Afrikaanse skrywers kan veral baat by internasionale skakeling oor dié kwessies, aangesien Afrikaans vandag misken word en grotendeels van sy amptelike status beroof is," het dr. Dan Roodt, sameroeper van die Pretoria- Afrikaanse PEN gesê. "PEN het reeds 'n universele verklaring van taalregte opgestel en dié dokument kan vir die Afrikaanse taalstryd baie nuttig wees. Vryheid van spraak is insgelyks 'n netelige kwessie in Suider-Afrika, veral in Zimbabwe, en ons sou in samewerking met ander PEN-sentra spraakvryheid in ons streek wou bevorder."
Tot dusver is geen kommentaar van Nadine Gordimer ontvang nie. Vir dié Engelstalige skryfster wat in haar outobiografiese opstelle dikwels bewondering vir die SA Kommunistiese Party uitgespreek het, moet dit 'n bitter pil wees om te sluk ná sy alles in haar vermoë gedoen het om 'n kulturele boikot teen Afrikaanse skrywers in stand te hou.
Die Pretoria- Afrikaanse PEN verteenwoordig tans ongeveer veertig skrywers, waaronder vele bekende name. 'n Jaarvergadering word vir later vanjaar beplan en daar gaan gepoog word om dit 'n belangwekkende gebeurtenis soortgelyk aan vergaderings van die vorige Afrikaanse Skrywersgilde in die sewentiger- en tagtigerjare te maak.
Nie eens die verbete teenkanting van 'n Nobepryswenner kon Afrikaanse skrywers langer uit die geledere van PEN, die skrywers se gesogte internasionale vereniging, nou nie.
Hy het kortliks sy spanningsverhouding met die vorige bewind en die Afrikaners wat dit gesteun het aan die konferensiegangers geskets.
"Maar," het hy gesê, "ek steun die aansoek van die Afrikaanse skrywers want die taal was nie die verdrukker nie, die mense was. Afrikaners wat teen apartheid geveg het, het ook die taal gebruik."
"In Suid-Afrika is taal nie noodwendig verdelend nie. Mits al elf taalgemeenskappe hou by die beginsels van ons Grondwet sal ons in 'n diverse en opwindende gemeenskap bly ontwikkel."
Fleischer wys in 'n vroeëre verklaring daarop dat toe mnr. Terry Carlborn, die toenmalige internasionale sekretaris van PEN, die Kaapstadse sentrum in 'n stadium besoek het, hy en sy reisgenoot mnr. Vincent Mgombe ook by Gordimer in Johannesburg 'n draai gemaak het.
Sy was negatief en "taamlik krities" oor 'n Afrikaanssprekende PEN-sentrum. Terselfdertyd het sy vir hulle ontmoetings gereël met mense wat ten gunste was van 'n PEN-sentrum vir swart mense in Johannesburg.