Werker verloor hand in ongeluk aan diensEugene Jali se hand is in ‘n mieilie-menger afgekap (Foto: Verskaf) ŉ Jong fabriekswerker van Queenstown (Komani) in die Oos-Kaap is onseker oor sy toekoms nadat hy sy hand ŉ week gelede tydens ŉ ongeluk aan diens verloor het. Eugene Jali (28) se hand het verlede Dinsdag in ŉ mielie-menger in die Truda Foods-fabriek beland. Dié jong werker is in die hospitaal opgeneem en was vir ŉ paar dae in die intensiewesorgeenheid. Hy is die afgelope naweek ontslaan en sterk tans by die huis aan. “Hy verduur nog steeds baie pyn en is onseker oor sy toekoms. Hierdie besering verwoes nou sy hele lewe,” sê Zolile Rodger Xalisa, woordvoerder van die Onafhanklike Komani-inwonersvereniging. Dié inwonersvereniging het die voorval in ŉ verklaring veroordeel en sy ontevredenheid teenoor Truda Foods uitgespreek. “Die werkers het gereeld die bestuur van die fabriek ingelig oor die swak gesondheids- en veiligheidstoestande daar. Hulle het die gevaarlike aard van hul werksomgewing aan die bestuur probeer uitwys, maar dit lyk asof dié klagtes op dowe ore geval het.” Truda Foods ontken dit en sê dat die nodige gesondheids- en veiligheidsmaatreëls wel ingestel is. Xalisa sê Truda Foods het self aan die gemeenskap bekend gemaak dat daar verlede jaar altesaam 31 beserings aan diens in die fabriek was. “Oor die jare heen is werkers aan diens beseer deurdat hulle geval het. Sommige van hulle het selfs ŉ vinger in die masjiene verloor.” Die waarskuwingsteken op die mielie-menger (Foto: Verskaf) Maar Steve Edwards, hoof- uitvoerende beampte (CEO) vir Truda Foods, sê die 31 voorvalle in die fabriek waarna die inwonersvereniging verwys, was voorvalle waar geen of geringe beserings opgedoen is. Die vereniging het aangedui dat hy ŉ saak van poging tot moord teen Truda Foods aanhangig gaan maak. “Die bestuur van hierdie maatskappy moet ten volle verantwoordelikheid neem.” Die vereniging doen ook ŉ beroep op die departement van arbeid om sy eie ondersoek teen die maatskappy van stapel te stuur. “As die departement nie optree nie, het ons geen ander keuse as om die departement as medepligtige te beskou nie.” Die mielie-menger (Foto: Verskaf) Edwards het gesê die maatskappy voel verpletter oor hierdie voorval, maar bevestig dat die nodige veiligheidsmaatreëls wel ingestel en voldoende was. “Die werkers word verbied om hul hande in die mielie-menger in te steek. Daar is ŉ waarskuwingsgevaarteken op die masjien wat aandui dat niemand sy of haar hand in die masjien mag steek nie. Daar is ook ŉ veiligheidskakel wat die kragtoevoer na die masjien afsny as die deur oopgemaak word. Daar is boonop ŉ noodskakel (ŉ tweede afskakelknoppie) wat gedruk word voordat die masjien se deur oopgemaak word. Dit skakel dan die kragtoevoer na die masjien af,” sê Edwards. “Hierdie veiligheidsmeganismes was in werking, maar is geïgnoreer. Ons werk nou saam met die relevante departemente. Dié departemente was nog altyd tevrede met ons veiligheidsmaatreëls en -prosedures. Dit is ŉ baie veilige werkplek indien die nodige veiligheidsprosedures gevolg word.” Hy sê mense moet in gedagte hou dat daar ongeveer 1 000 personeellede is wat skofte werk en dat die fabriekwerkers afwisselend 24 uur vir sewe dae per week werksaam is. Volgens Edwards het Truda Foods ook ŉ hofinterdik teen die inwonersvereniging en die vakbond Saswu gekry, nadat hulle valse kommentaar oor die maatskappy op sosiale media versprei het en só met Jali se saak inmeng. Volgens Edwards betaal die maatskappy vir private gesondheidsorg vir Jali. Hulle ondersoek ook die voorval.