Van dombolo tot soetkoek … (en soesji met mieliepap!)(Foto: HumanEATies kookboek) Van morogo tot sorghum; naanbrood en Suid-Afrikaanse soesji (gemaak met mieliepap en boerewors); tot botterskorsies en kekerertjies, dombolo met beesbredie; covo en sampioene – en dan ŉ lekker boere‑soetkoek. “HumanEATies is ŉ kookboek, nie ŉ resepteboek nie,” sê prof. Vasudhevan Reddy, dekaan van die Fakulteit Geesteswetenskappe aan die Universiteit van Pretoria, oor dié kleurryke boek met sy 100 resepte wat vandeesweek bekend gestel is. “Dit het ook akademiese resonansie en is nie bloot ŉ versameling van resepte nie.” Die boek is saamgestel om die fakulteit se honderdste bestaansjaar te vier, maar dit is ook ŉ reis deur Suid-Afrika se ryk en diverse kulture en die uiteenlopende disse wat hier aangetref word. Elke resep in die boek word vergesel van ŉ kort beskrywing van die skrywer se benadering tot die gereg, asook hul interpretasie van die oorsprong daarvan. Reddy sê kos is eindelik veel meer as ŉ mikrovoedingstof of ŉ wetenskap. “Dit verteenwoordig die sosiale lewe van alle dinge. Dit is sosiokultureel, vertroostend, energiek en herstellend. Dit speel ’n uiters spesiale rol in ons persoonlike lewe en definisie van die self; dit vorm ons welstand.” (Foto: HumanEATies kookboek) Die idee vir ŉ kookboek het al in 2018 ontstaan. Prof. Juan Bornman, destyds hoof van die Sentrum vir Aanvullende en Alternatiewe Kommunikasie (SAAK) by Tuks, vertel dat hulle tydens ŉ ontbyt oor kos en kultuur begin gesels het en “hoe dit die mens se vroegste herinneringe vorm”. “Die dekaan het ons gevra om kreatief oor die viering van die fakulteit se 100ste verjaardag te dink, waarna ons besluit het dat 100 resepte ŉ goeie manier is om 100 jaar te vier.” Prof. Alecia Samuels, ook verbonde aan die SAAK, het die projek namens die personeel gelei. “Covid-19 het egter die fakulteit se planne vir die kookboek vertraag,” vertel Samuels. “Dit het eers weer herleef toe dr. Heather Thuynsma, ŉ dosent in politieke wetenskap, met die bykomende verantwoordelikheid om die fakulteit se kommunikasie en bemarking binne die dekaanskantoor te bestuur, in 2021 besluit het om met die kookboek voort te gaan en die kreatiewe visie gehad het om die projek af te handel.” Die fakulteit se personeel en sommige studente is genooi om resepte in te dien wat vir hulle betekenis het. Die eindresultaat was ŉ mengsel van tradisionele geregte wat uit alle kulture spruit. Die boek is in vier klassieke kookboekafdelings verdeel: voorgeregte en versnaperinge, slaaie en ligte maaltye, hoof- en nageregte en gebak. “In hierdie kookboek is ons in vieringmodus, gegeur met stukkies nostalgie en herinneringskepping,” skryf Reddy in die voorwoord. (Foto: HumanEATies kookboek) (Foto: HumanEATies kookboek) (Foto: HumanEATies kookboek)