Stap maar op enige Saterdag tydens die Super 14 reeks, die Curriebeker seisoen of wanneer die Springbokke speel in enige biltongwinkel in en daar sal jy die rugbygeesdriftiges aantref. Die gesprekke gaan ook elke Saterdag min of meer dieselfde: "Yes, is jy reg vir vanmiddag?" "Ja-nee, kom net die proviant aanskaf vir die game. En jy?". "Selle hier. Paar pêlle kom oor en 'n man moet darem mos maar iets hê om te knaag." "Gooi maar so 'n handvol chilly bytes en 'n hoop droëwors ook by," word die winkelassistent meegedeel, so tussen die geselsery deur.
Tot elke Blou Bul ondersteuner se vreugde, kon die Bulls vanjaar met die Super 14 al kouend voor ons TV's die genot van 'n wenspan ervaar. Hoe sê iemand nou die dag so raak: Om 'n bloubulwedstryd te kyk is soos om 'n lekker stuk biltong te eet; jy weet hoe hy gaan proe, maar dit bly lekker. En net om sout in die wonde van die Haaie en hul ondersteuners te smeer: Om na 'n Sharks wedstyd te kyk is soos om die fliek Finding Nemo te kyk: jy cheer hom net aan omdat jy hom jammer kry. En wat van die Cheetahs: daar is sterk ooreenkomste tussen die Cheetahs en Escom; jy weet daar is krag, maar die ligte is nie aan nie. O ja, en amper vergeet ek van daai spannetjie doer onder in die Weskaap, Stormers, heet hulle glo. Ja-nee, hulle is soos Robbeneiland: 'n mens lees so af en toe van hulle in die geskiedenisboeke.
Nou dat ek almal wat nie Bul ondersteuners is nie, lekker kwaad het, wil ek vertel van my biltongkerwer. My oupa Andries is dood voor ek gebore is maar volgens al die stories wat ek van hom gehoor het, was hy maar 'n ou korrelkop. Sterk soos 'n bees (soos almal se oupa's mos maar daai tyd was) en 'n man wat geglo het hy koop niks in 'n winkel wat hy self kan maak nie, al was hy nou nie so handig soos wat hy graag wou wees nie. Gevolglik het my ma haar eerste paar winkelskoene eers gekry toe sy hoërskool toe gegaan het. Ek het vandag nog in my huis twee riempies eetkamerstoele wat hy self gemaak het van die hout van 'n appelkoosboom wat uitgekap moes word. Krom en skeef en nie vreeslik esteties aanmekaar gesit, maar van groot sentimentele waarde vir my.
Maar my trotste stukkie oupa-erfgoed is my biltongkerwer wat hy ook met die hand gemaak het. Dis 'n baie elementêre kontrêpsietjie met 'n hout voetstuk, 'n semi-ronde blok en 'n halwe skaapskêr wat skerpgemaak is as lem. Met die jare het dié biltongkerwertjie al seker tonne biltong gekerf en is deesdae maar lendelam. Tog voel dit so in my binneste of biltong wat ek self met die stukkie antiek kerf, net lekkerder smaak as winkel-gekerfte biltong.
As ek my biltong uithaal en die kerwer uit die kas haal en die klank van die kerwery klink in my huis op, kom al my honde stertswaaiend aangedraf, want hulle weet daar sal iewers 'n droë puntjie of skewe stukkie hulle kant toe kom.
Mag vanjaar se biltongfees oudergewoonte vir groot vreugde en 'n lekker smullery sorg; mag ons almal ons vrieskaste vol koop vir die rugbyseisoen wat nog voorlê en sodoende ook nog 'n goeie saak ondersteun.
Ek glo vas dat meeste van ons ou Boeterate regtig werk, maar daar is party van hulle wat darem 'n bietjie dik vir 'n daalder is, in die volgende paar uitgawes gaan ek 'n paar hier weergee.
LINTWURMS… Eet vir 'n dag niks om die wurms uit te honger, plaas dan op jou nugter maag 'n stukkie brood op die tong om hule na bo te lok, neem dan 'n sopie brandewyn om hulle dronk te maak en dan pergasie om hulle uit te werk.
"Waar is die 224 Meneer"? Jare terug toe Pierre die SWOT program aan die Gilde kom voorstel het, het die Westelike Provinsiestreek in die Hotel 224 gebly. Hulle het so lekker musiek gemaak dat die bestuur hulle daar wou hou! Pierre was dit die Boerekonsertina of die Wheatstone wat jou so gewild gemaak het in Pretoria? Pierre is nog baie bedrywig in die Kaap en sy nuutste orkes noem hy Distrik Sewe.
Julle praat oor die Vredefort-koepel en van die Tswaing-krater en nog ander, maar daar is letterlik duisende van hulle reg oor die land. Sou jy oor die land vlieg sal jy sien dat baie panne of kraters oor Suid Afrika lê. Jy sien dit veral in die Noordwes en Noord-Kaap provinsies. Sou mens dit mooi bekyk, sien jy dat die een kant redelik hoër as die ander kant is, wat dalk daarop dui dat die meteoriet die aarde teen 'n hoek moes getref het.
Wanneer mens met die hoofpad tussen Johannesburg en Kimberley reis, sien jy baie van dié "panne". Ek is oortuig dat Barberspan ook deel van die metorietimpakte is. In Noordwes is daar letterlik honderde van hulle en al die hoë walle lê aan die suidekant. Vir my lyk dit uit die lug asof 'n tros meteoriete die aarde getref het.
Meteorietimpakte is baie spesifiek. Wetenskaplikes het tot nog baie onlangs geglo dat Tswaing 'n ou vulkaankrater is. Ook het geoloë vir baie jare oor Vredefort gedebatteer, totdat Uwe Reimold met die bewyse vorendag gekom het. Dit het te doen met kwartskorrels wat by sogenaamde impakteksture ontstaan. Dit kan net voorkom by hoë-energie botsings, waar ook baie hitte gegenereer word, soos wat gebeur wanneer 'n meteoriet die aarde tref. Hierdie teksture is net onder mikroskope sigbaar. (T sien Geological Journeys bl 54). Volgens hierdie bewyse is daar dus net die vier bekende bewese meteorietimpakte in Suid-Afrika by Vredefort, Tswaing, Kalkkop en Morokweng (T sien Agterpad Reisnotas 8, Okt 2006).
Omdat die wind meestal uit 'n bepaalde rigting waai en die sedimente nie ver weggewaai word nie, versamel die sedimente aan 'n spesifieke kant van die pan, wat dan die "hoë walle aan die suidekant" van die panne vorm waarna jou briefskrywer verwys (die wind moet dus hoofsaaklik uit die noorde waai). Die walle is dus eintlik duine.
Verder vorm sulke panne ook in die ou rivierlope van byvoorbeeld die ou vloedvlaktes van die Harts- en Vaalrivier in die Noord-Kaap. Dié dat dit lyk of sommige van die panne in rye lê.”
Jannie het elke oggend met ‘n blou oog by die skool aangekom. Die juffrou het vir hom gevra hoekom sy oog blou is. Jannie se antwoord was:
Die Juffrou se toe vir Jannie, ” As jou pa jou weer vra, dan bly jy doodstil. ” Die volgende dag het Jannie nie ‘n blou oog nie, toe sê hy vir die Juffrou dat hy stil gebly het. Maar die dag daarna het Jannie weer ‘n blou oog. Die juffrou vra toe vir Jannie
Hy vertel toe vir die Juffrou:” Pa het gevra…’Jannie slaap jy’?, maar toe bly ek doodstil. Pa en ma het toe gewoel in die bed.
Van vroeg die middag is hare gevleg, skoene blink gemaak en klere reggetrek vir hierdie kompetisie. Tussen die glimlagte deur het die senuwees geknaag maar Danette het geglo in haar groep kinders en hulle het geglo hulle kan dit doen. Nie eens ’n groot verkoue kon dansers weg hou van hierdie geleentheid nie. ’n Gebed voor die optrede het die kinders die selfvertroue gegee om op die verhoog te stap en te dans dat die stof staan.
Met swaaiende rompe en die klanke van opgewekte boeremusiek, het die groep dit reggekry om ’n diploma te verwerf – die hoogste moontlike toekenning in die kategorie. In ag genome dat hierdie groep ’n buitemuurse aktiwiteit is en dat die kinders uit verskillende skole en areas in Pretoria en selfs verder kom, is dit ’n uitsonderlike prestasie.
Danette Smith, die groepleier sê dat die groep hierdie kompetisie benader het as ’n geleentheid om die boeredanse, as deel van die Afrikaner kultuur na mense te bring op visuele vlak. „Ons diploma was ’n groot bonus maar die visuele impak en gedagtes wat ons agtergelaat het, was die grootste toekenning!“. „Ons wil kinders nie net aan die praat kry oor boeredanse nie maar wil hulle ook op die dansvloer kry.“
Die beoordelaar het hulle geluk gewens met ’n afgeronde en opgewekte vertoning waardeur sy kon ervaar dat hulle geniet wat hulle doen.
Daar is nog baie kinders wat kan deel in hierdie vreugde en een van die geleenthede waar hulle dit kan doen is tydens die groep se jaarlikse danskamp van 16 – 18 Januarie 2009 by die Voortrekker Monument. As jy lus is vir dans en Graad 5 en ouer is, is jy baie welkom.
Meng alles saam, plaas in 'n gesmeerde broodpannetjie, en bak vir 30 - 45 minute by 'n voorverhitte oond van 180 °C.
Dit is hierdie tyd van die jaar dat die dae vol belofte raak van 'n naderende lente - hoewel die Kaap onder stormweer, sterk winde, reën en koue deurloop, terwyl ek hier skryf.
Dit is ook hierdie tyd wanneer alles en almal begin vere regskud na die einde van die jaar toe. Dit is byvoorbeeld die laaste skof vir baie leerlinge en studente voordat die groot eindeksamens begin. Dit raak dan tyd om rekenskap te gee van wat jy met jou tyd gedurende die jaar gedoen het.
Wanneer ek met leerlinge en studente gesels oor hul studies is ek dikwels verbaas oor hoe min tyd hul spandeer aan studies. Soms word die skuld vir leerprobleme en swakker akademiese prestasie voor die deur van 'n verskeidenheid van faktore gelê, maar so vele kere is die eintlike rede dat die student te min tyd aan studies afstaan.
Dis soms verstommend om te hoor hoe studente meen om sukses in hul studies te behaal sonder om werklik die nodige tyd daaraan te wy. Die hoeveelheid tyd wat 'n student voor sy boeke deurbring, is gewoonlik 'n aanduiding van hóé ernstig hy met sy studies is.
Ons kan baie dinge in die lewe bymekaar maak. Jy kan geld in die bank deponeer. Jy kan besittings versamel en soveel klere koop as wat jy wil. Sand en klippe kan opgehoop word. Maar tyd kan nie versamel en opgehoop word nie.
Tyd is nie soos geld wat jy in die bank sit om later weer te onttrek nie. Tyd kan nie opgegaar word om op 'n later dag uitgehaal te word nie.
Jy kry tyd verniet. Elke dag 'n nuwe vier-en-twintig uur. Jy het nie 'n keuse hieroor nie. Waaroor jy wel die keuse het, is wat jy met hierdie tyd maak. Jy kan dit of gebruik of vermors. Die tyd wat jy vandag vermors, is vir altyd verlore. Die ure en minute van hierdie dag tik onverbiddelik verby en sal nooit weer herhaal word nie.
Vandag kry jy weer 'n splinternuwe vier-en-twintig uur. En dis nie soos tyd wat jy koop vir 'n selfoon nie. Jy kry hierdie dag se ure gratis; dit word aan jou geskenk. Die tyd wat jy egter nie vandag gebruik nie kan jy nie laat oorstaan vir môre nie. Elke dag het sy eie tyd.
Wanneer jy voel jou dag te min ure het kan jy nie tyd by 'n vriend leen, sodat jy nou dertig ure vir hierdie dag het nie. Nee, elke persoon op aarde kry presies dieselfde aantal ure.
Tyd is kosbaar, tyd is lewe en tyd is 'n wonderlike gawe vir jou en my. Gryp jou lewenstyd van hierdie dag, sodat dit nie verlore gaan nie.
'n Wonderlike sê-ding wat ek gehoor het: "Vandag sal ek... nie 'n uur in die oggend verloor en die res van die dag daarna soek nie."