Litium is 'n element en 'n dwelm
In die pantheon van mediese behandelings, het die dwelm litium 'n spesiale plek. Litium is een van die min dwelms wat 'n chemiese element is (tegnies word dit toegedien as die sout litiumkarbonaat wat vinnig in litiumione in die liggaam dissosieer); terwyl die meeste ander medisyne organiese (koolstof-gebaseerde) molekules met ingewikkelde strukture is.
Van die let wel, chemiese elemente word aangetref op die periodieke tabel wat u van hoërskool of kollege onthou. Interessant genoeg, is litium in myne in Australië, Chili en 'n paar ander plekke.
Ander elemente wat algemeen gebruik word om siekte te behandel, sluit in suurstof, kalium (soute) en natrium (soute). Hierdie ander elemente het egter voorspelbare gebruike: Suurstof word gebruik om asemhaling te help, en kalium en natrium word gebruik om homeostase of balans na metaboliese ontwrigting te herstel. Litium help egter mense met bipolêre versteuring, 'n serendipitous ontdekking wat dekades gelede gemaak is.
Bipolêre versteuring word gekenmerk deur verskuiwings tussen maniese, depressiewe, hipomaniese en gemengde toestande. Hierdie verskuiwings kan skielik begin en kan vererger word deur stressors. Onbehandelde bipolêre versteuring vernietig lewens, en afhangende van hul gemoedstoestand, ervaar mense met bipolêre versteuring die volgende simptome:
vlug van idees;
stemmingstoestande wissel van prikkelbaar tot eufories;
maniese gedrag, insluitend sprei, impulsiwiteit en seksuele uitwerking;
depressiewe gedrag insluitend verlies van belangstelling in lewensaktiwiteite of selfmoord-idees;
Van bogenoemde is bipolêre versteuring baie ingewikkelder as wat ek hierbo aangebied het.
Soos u egter waarskynlik kan aflei, is bipolêre versteuring 'n rollercoaster van emosies, gedagtes en toestande wat onmiddellike behandeling en lewenslange onderhoudstherapie benodig om toekomstige bipolêre gemoedstoestande te vermy.
Verder, terwyl bipolêre versteuring 'n gemoedsversteuring is, is skisofrenie 'n psigotiese versteuring. Baie mense verwar hierdie wanorde, en stom oor die term "bipolêre versteuring" wanneer hulle regtig skisofrenie is. Met skisofrenie is ouditiewe hallusinasies dikwels teenwoordig. Opmerklik, skis-affektiewe versteuring het beide bui en psigotiese elemente.
Op 'n verwante noot onthou dokters om iemand met bipolêre versteuring 'n antidepressant te gee, want dit kan die persoon in 'n maniese of hipomiese toestand gooi.
Geskiedenis van Litium
In die middel van 1800's is litium die eerste keer gebruik om jig te behandel. Teen die 1940's het dokters litium gebruik om hipertensie te behandel, maar dit het gou bewys dat dit te giftig is vir hierdie gebruik. In 1949 het John Cade ontdek dat litium bipolêre versteuring gehelp het. Cade se werk het 'n reeks kliniese proewe geïnspireer wat litium se doeltreffendheid as monoterapie bewys het toe die maniese fase van bipolêre versteuring behandel word.
Lithium is deur die 1990's beskou as die dwelm-van-keuse by die behandeling van bipolêre versteuring.
Spesifiek, litium was merkwaardig effektief in die behandeling van die maniese fase van bipolêre versteuring met 80 persent van nie-gehuisaliseerde pasiënte wat die geneesmiddel ondervind het. Daarbenewens het 60 persent van mense met 'n bipolêre versteuring wat lithium as onderhoudsterapie geneem het, goed gebly. (Die sukseskoers van litium as onderhoudsterapie by diegene met ernstige bipolêre versteuring is laer.)
Tans is litium, met die bekendstelling van nuwer stemmings- en antipsigotiese middels, soos valproaat, olanzapien en risperidon, nie meer eerstehandsbehandeling by meeste mense met bipolêre versteuring nie.
Hierdie nuwer dwelms tree vinniger op en het minder nadelige effekte as litium. Tog, baie psigiaters nog steeds die voordeel van litium, en hierdie dwelm is nog steeds gebruik in kombinasie met ander dwelms ernstige gevalle van bipolêre versteuring te behandel. Interessant genoeg, het litium ook handig bewys tydens die behandeling van skis-affektiewe versteuring en groot depressie.
Litium se werkingsmeganisme word nie heeltemal verstaan ​​nie. 'N Heersende hipotese oor hoe litum werk behels fosfoinositolomset in die brein. Deur messing met fosfonositol omset begin litium 'n kaskade van intrasellulêre veranderinge wat die genexpressie en proteïenproduksie wat stemmingsstabilisering onderlê, verander. Nog 'n hipotese oor die meganisme van werking van litium behels die vervanging van litium katione vir natrium katione, wat sodoende die generasie aksiepotensiale in die breinareas wat verantwoordelik is vir die bui-instandhouding, versag.
Op 'n finale noot, as jy of iemand wat jy liefhet, lithium gebruik as onderhoud of profylactiese langtermynbehandeling, verstaan ​​asseblief dat jou bloedvlakke vir die geneesmiddel noukeurig deur jou dokter gemonitor moet word. Litium het ernstige nadelige effekte, insluitende niergebrek, nefrogeen diabetes insipidus, aritmie en verminderde skildklierfunksie. As jy enige simptome ervaar wat van hierdie nadelige effekte ervaar terwyl jy op litium is, gaan na die noodkamer of sien dadelik jou dokter.
DeBattista C. Antipsigotiese Agente & Litium. In: Katzung BG, Trevor AJ. eds. Basiese en kliniese farmakologie, 13e . New York, NY: McGraw-Hill; 2015. Toegang tot 27 Augustus 2015.
Papadakis MA, McPhee SJ. Bipolêre versteuring. In: Papadakis MA, McPhee SJ. eds. Vinnige Mediese Diagnose & Behandeling 2015 . New York, NY: McGraw-Hill; 2015. Toegang tot 27 Augustus 2015.