Op reis deur Europa: Dunkirk | Maroela Media
So 100 km wes van Lille aan die Engelse kanaal op die grens met België is die hawedorpie Dunkirk. Dunkirk beteken in Vlaams "kerk in die duine".
Die Engelse dorpie Dover is 39 km soos die kraai vlieg van Dunkirk af aan die oorkant van die Engelse kanaal.
In Mei 1940 speel hier een van die belangrikste veldslae van die Tweede Wêreldoorlog af. Die rustige hawedorpie word oorspoel deur 400 000 Engelse en Franse soldate wat voor Hitler se pantserbrigades vlug vir hulle lewens. In 'n ommesientjie is Dunkirk die toneel van 'n bloedige geveg … dooie soldate, heldemoed en kameraadskap.
Nazi Duitsland val Pole op 1 September 1939 binne en Frankryk en Engeland verklaar op 3 September oorlog teen Duitsland. Binne weke oorrompel die Duitsers die Pole. Die winter rem die Duitse opmars na Nederland en België en gee Hitler kans om sy troepe te herposisioneer terwyl die alliansievennote, Frankryk en Engeland, nie mooi weet wat aangaan nie.
Met die aanbreek van die lente in 1940 val Duitsland op 10 Mei 1940 Nederland en België binne. Die Engelse en Franse mag van 400 000 soldate, wat net so groot as die Duitse magte was en net so goed toegerus, trap egter klei en sukkel om te besluit wie die eintlike aanvoerder is. Binne weke is hulle omsingel deur die Duitsers en moet hulle vlug – weswaarts Dunkirk toe.
Die Engelse aanvoerder, genl. Gort, vra die Engelse opperbevel om hulp. Al raad is om soveel moontlik van die soldate oor die kanaal te kry. Die Engelse vloot kan sowat 45 000 red. Churchill doen 'n beroep op die Engelse om elke vaarbare boot tot beskikking van die vloot te stel.
Gelukkig vir die Geallieerdes stop Hitler en sy generaals die Duitse tenks se aanval 15 km vanaf Dunkirk vir vier dae. Hulle was onseker of die tenks in die moerasagtige omgewing rondom Dunkirk sou deurkom.
Ongelukkig vir die Geallieerdes probeer Hermann Goering met sy Luftwaffe bewys dat hy hulle uit die lug kan uitwis. Sy skreeuende Stuka-bomwerpers laat die bomme reën op Dunkirk.
Vir die troepe op die grond is dit oorlewering eerste. Daar is min proviand en alle voertuie en wapens moet vernietig of agtergelaat word. Hulle gaan dae sonder kos en water en slaap nie een aand op dieselfde plek nie. Die hawe is aan die brand en dik rookwolke kan van oor die Engelse kanaal gesien word. Oral lê dooie soldate rond.
Op 27 Mei begin Operasie Dinamo. Vlootskepe en die sogenaamde "little ships" daag op en begin soldate oplaai. Die hawe is só verwoes dat die soldate ooswaarts moet uitwyk tot op 'n seestrand. Dit bemoeilik die laai van die soldate baie, want die skepe kan nie naby die strand kom nie en lang rye soldate staan vir ure vier langs mekaar tot aan hulle skouers in die koue see.
By die 400 "little ships", vissersbote, seiljagte, plesierbote, vragskepe, en enige iets wat kan vaar, laai die soldate op. Die Luftwaffe val die skepe met bomme aan op die kanaal en sink 200 skepe. Die Britse lugmag skiet 156 Duitse vliegtuie af en verloor self 145 vliegtuie.
Na nege dae, op die 4de Junie, word die laaste soldate opgelaai. Ongeveer 35 000 Franse soldate bly agter en word óf doodgeskiet óf gevange geneem. Lyke lê die strand vol en dryf in die see. Die Britte verloor in hierdie eerste maande van die oorlog 68 000 soldate en die Franse 100 000. Vir elke sewe soldate wat gered is, is een krygsgevange geneem deur die Duitsers.
Op 4 Junie doen Churchill een van sy mees beroemde uitsprake in die parlement:
Dover se inwoners het die soldate met tee en toebroodjies as helde begroet. Treine moes inderhaas gereël word om die byna 338 000 soldate huis toe te vervoer.