Botanische, exotische tuinen en arboreta in Zuid-Afrika
Kirstenbosch Nasionale Botaniese Tuin - Kirstenbosch National Botanic Garden, Rhodes Drive, Newlands Cape Town, Zuid-Afrika
Die tuin is 365 dae van die jaar oop – in die somer (September tot Maart) van 08:00 tot 19:00 en in die winter (April tot Augustus) van 08:00 tot 18:00. Nader Kirstenbosch vir inligting by 021 799 8783
Kirstenbosch is teen die voet van Tafelberg in Kaapstad geleë, en is een van agt Nasionale Botaniese Tuine wat oor vyf van Suid-Afrika se ses verskillende biome versprei is. Die tuin is 560ha groot en die grond is in 1902 deur Cecil John Rhodes geskenk aan die nasie.
Kom woon 'n konsert by, kom hou piekniek. Loop saam met die kenners deur die tuin en bring jou kinders om te baljaar. Of kom kyk net hoe mooi die Kirstenbosch Nasionale Botaniese Tuin is. Dié tuin het nie altyd gelyk soos ons dit vandag ken nie.
Die vroeë tye
Dis aan Cecil John Rhodes te danke dat ons vandag 'n reusetuin aan die voet van Tafelberg het wat vanjaar sy eeufees vier. Want met dié politikus se dood in 1902 is 'n stuk van sy grond aan die mense van Suid-Afrika geskenk, en dis waar Kirstenbosch vandag pryk. Voor Kirstenbosch 'n botaniese tuin was, het die grond verskeie kere van eienaar verwissel; dit was met tye baie verwaarloos en daar het selfs al in Rhodes se tyd 'n trop varke in die tuin se waterpoele baljaar! Die eerste aanplantings op dié stuk grond was 'n heining van wilde amandels en braambosse. Dit is in 1660 in opdrag van Jan van Riebeeck gedoen om die buitegrens van die Nederlandse kolonie te beskerm en vee binne te hou. Dele van dié heining, wat as "Van Riebeeck se heining" bekend staan, is vandag nog in Kirstenbosch te sien.
Met die Britse oorname van die Kaap is die suidelike deel van die grond deur ene kolonel Christopher Bird gekoop. Hy het 'n huis hier gebou, bome geplant en selfs 'n voëlvormige poel in die tuin laat bou! Dié bad, wat deur 'n natuurlik fontein gevoed word, is vandag nog in die tuin te sien en staan algemeen bekend as Lady Anne Barnard se bad (hoewel sy nooit hier geswem het nie). 'n Plantkundige van Cambridge-universiteit in Brittanje, professor Henry Harold Welch Pearson, het in 1903 Suid-Afrika toe gekom. In Februarie 1911 het hy die omgewing van Kirstenbosch met die oog op die vestiging van 'n botaniese tuin besoek. En op 1 Julie 1913 is 'n stuk grond met 'n jaarlikse begroting van £1 000 hiervoor bewillig. Daar was nie genoeg geld om vir die professor ook te betaal nie en hy het ingestem om sonder 'n salaris hier te werk en te bly. Die terrein was oorgroei, daar was vrugteboorde waar ons vandag tuine sien, wildevarke het baljaar en onkruid het geseëvier. Pearson het die deel van die tuin wat nou as "die valleitjie" bekend staan, begin ontwikkel en broodbome geplant – dié geskiedkundige bome staan vandag nog hier. Pearson is in 1916 aan longontsteking dood en in die tuine begrawe. 'n Keltiese kruis is ter ere van hom opgerig met die woorde: "If ye seek his monument, look around." En danksy hom en verskeie ander ná hom kan ons vandag Afrika se mooiste tuin elke dag van die jaar geniet!
Die konservatorium van die Botaniese Vereniging
Om seker te maak plante van oor die hele Suid-Afrika kry hul regmatige plek in Kirstenbosch, groei plante van ander streke en klimate wat nie natuurlik hier aard en beslis nie die Kaap se nat winters sal kan hanteer nie, in 'n beskermde omgewing. Kom kyk hier na 'n kremetart, pragtige en delikate bolplante en 'n verskeidenheid varings; en sien hoe lyk 'n Welwitschia, die geharde woestynplant, van naby.
Die Kirsten in die naam Kirstenbosch verwys waarskynlik na ene J.F. Kirsten, wat die stuk grond waar Kirstenbosch vandag is in die 1700's bestuur het. Die bosch is natuurlik Nederlands vir bos.
Cecil John Rhodes het in 1898 'n laning kanferbome (Cinnamomum camphora) geplant wat vandag nog te sien is.
Die tuin, aan die oostekant van Tafelberg, beslaan 36 hektaar en grens aan die Tafelberg Nasionale Park.
Daar is feitlik net inheemse plante in dié botaniese tuin waar meer as 7 000 plantspesies groei – baie daarvan skaars en bedreigde spesies.
In 2004 is die Kaapse blommeryk, wat Kirstenbosch insluit, as 'n Unesco- Wêrelderfenisgebied verklaar – die eerste botaniese tuin in die wêreld wat dié eer te beurt val.