Hierdie artikel is ’n nuttige samevatting van inligting oor diere-kommunikasie wat in verskeie ander artikels op die Mieliestronk-werf verskyn. Verskillende skakels lei die leser na die ander bladsye waar meer oor bepaalde onderwerpe gelees kan word...
Dat selfs miere in staat is om ewe bedrewe te “gesels”, was die oortuiging van die Amerikaanse bioloog wyle Lewis Thomas (1913-1993). Hy het op ’n keer geskryf: “Miere is so baie soos mense dat dit eintlik ’n verleentheid is. Hulle … ruil onophoudelik inligting uit. Hulle doen alles buiten om televisie te kyk.”
Anders as by die skoenlappers (wat bedags rondvlieg en waarvan die mannetjies en wyfies mekaar aan die patrone en vorms van hul vlerke herken) is die naglewende motte besonderlik op reuk ingestel wanneer dit by paring kom. In die paartyd gee die wyfie ’n “parfuum” af wat die mannetjies na haar toe lok en met die reuk van ’n lemoen, sjokolade of sigaarbokshout vergelyk word. ’n Mannetjie kan ’n wyfie vind wat tot 2 km ver van hom af weg is, word gemeen, selfs in gebiede waar die lug erg besoedel is!
Die mannetjie van die vioolspelerkrap, byvoorbeeld—met sy een, uiters vergrote klou—gebruik dit om ’n wyfie se aandag te trek en haar na sy gat te lok. Hy waai met sy klou om ander mannetjies te waarsku om uit sy gebied weg te bly, anders gebruik hy dit om hulle by te kom.
Maar die hofmakery van die voëls is die skouspelagtigste van dié van al die diere. Net een voorbeeld: Die gompou-mannetjies op die grasvlaktes van Afrika voer ’n indrukwekkende dans met trillende krete uit wanneer hulle kom vry. Die wyfies staan by om te kyk en te beoordeel. Wanneer hulle die beste danser gekies het, gaan sit hulle voor hom. Net hy sal ’n pa wees.
NOG ’n rede waarom diere dit nodig vind om boodskappe aan mekaar te gee, is om aan hul medediere te vertel waar kos of voedselbronne te vinde is. Die fassinerende manier waarop heuningbye met ’n dans in die vorm van die syfer 8 vir ander bye aandui waar ’n bron van nektar is, word volledig in die Mieliestronk-artikel oor heuningbye beskryf.
Voorts waarsku diere in troppe mekaar wanneer gevaar dreig. Wanneer die honde op ’n ry in die straat af begin blaf vir ’n aankomende fietsryer, kef hulle maar net saam in die koor omdat hulle mekaar aanhits.
Die kangaroes van Australië stamp byvoorbeeld weer met hul agterpote om ander kangaroes bedag te maak op ’n bedreiging. Bobbejane in ’n trop is op hul beurt baie afhanklik van hul brandwag, wat gedurig ’n wakende oog moet hou om sy onderdane te beveilig—iets waaroor meer gelees kan word in ons artikel oor die burgers van die berge. Die brandwag se skielike, vermanende bôgom sal die trop dadelik in veiligheid laat wegskarrel.
In der waarheid kan die tropgenote uit ’n doodgewone “gesprek” tussen twee enkelinge aflei wie baas en wie Klaas in die bepaalde bobbejaan-verhouding is. Sodra ’n adoons van ’n lae klas ’n eerbiedwaardige kees uitdaag, toon die trop ’n buitengewone belangstelling in die onderonsie. As dit tot ’n geveg lei, kan ’n uitslag in die guns van verdrukte immers die rangorde ingrypend beïnvloed.