Nuuskommentaar: Wie nie wil hoor nie...se ore word afgekap | Die Nuus in Afrikaans - Koerant.co.za
Die gewone burger is daarvan bewus dat die staat dikwels sekere inligting klassifiseer, en die beskerming van inligting is ook in die privaat sektor 'n kwessie wat gereeld in die arbeidsreg ter sprake kom.
Min mense het egter 'n idee van hoekom die staat van die klassifikasie van inligting gebruik maak, en wat dit behels, maar uiteindelik kan hulle tog in die sop beland as hulle per abuis op iets afkom en dit met 'n ander deel.
Gewoonlik onderskei state tussen uiters geheime inligting, geheim, vertroulik en beperk. Die notules van 'n kabinetsvergadering is gewoonlik uiters geheim.
Die klassifikasie word bepaal deur die skadelikheid wat die uitlek daarvan tot gevolg kan hê, of om die bron daarvan se identiteit te beskerm. Bronne verkeer dikwels in lewensgevaar sou hul identiteit aan die lig kom, en 'n mens hoef maar net die halssnoermoorde as wrede herinnering hiervan op te roep.
Die ontsteltenis kan dus verstaan word wanneer die owerhede groot sorg dra dat sensitiewe inligting sensitief bly, en dit word skielik op 'n koerant se voorblad uitgeblaker.
In 'n grondwetlike demokrasie is daar egter ook sekere spelreëls, en word trouens ook in die Suid-Afrikaanse grondwet in die handves van menseregte gewaarborg. Die eerste fokus is die burgery het toegang tot inligting, en soos alle fundamentele regte is daar beperkings wat nie van so 'n aard mag wees dat dit in wese die hoofbepaling tot niet maak nie. Hierdie beperkings sluit onder meer in dat 'n persoon slegs toegang het tot alle inligting wat die staat hou wat sy regte en belange raak. 'n Voorbeeld hiervan is as die staat grond wil onteien, soos vir grondrestitusie, en dit word waardeer. Dan moet die eienaar weet waarteen dit waardeer is om nie ingeloop te word nie. Tog het gevalle voorgekom waar die departement daardie inligting geweier het, en wanneer die inligting wel deur die lang proses van parlementêre vrae aan die minister gestel word, dit inderdaad blyk die boer ingeloop is. Agri SA het juis dié aangeleentheid na die Menseregtekommissie verwys.
Die media se rol in dié verband is so belangrik dat die media al deur die Belgiese politikus, Yves Leterne, as die vierde, nie-amptelike been van die demokrasie beskryf is. Daar is 'n groot ooreenkoms tussen 'n land se posisie op die korrupsiepersepsie-indeks en sy posisie op die persvryheidsindeks.
Kort voor Jan van Riebeeck se aankoms in die Kaap het Oliver Cromwell die monargie in Engeland onvergewerp. In dié proses is mense wat na die koning se mening 'n te vrye sê gehad het, deur Cromwell uit die tronk vrygelaat. Onder hulle was die oorlose Payne en sy vriende, wie se ore ook deur die koning laat afkap is oor hulle nie wou hoor nie. Die laksman, nie gewoond aan sulke delikate kapwerk nie, het in een geval 'n oor aan 'n draadjie laat bly hang, en moes maar weer die skavot bestyg om sy brouwerk te gaan regmaak.