PressReader - Landbouweekblad: 2017-10-13 - Vee­ver­slag
RE­ËN­TYD in die so­mer­re­ën­ge­bied bring groot vreug­de vir die vee­boe­re en la­fe­nis vir die dor­re aar­de en skrap­se wei­ding, maar gaan tot hul er­ger­nis ook met ’n toe­na­me in bosluise, muggies, mus­kie­te en vlieë ge­paard.
Op hul beurt is dié klein in­drin­gers ver­ant­woor­de­lik vir die oor­dra van ge­vaar­li­ke siek­tes, soos A­fri­ka- en A­si­a­tie­se rooi­wa­ter, hart­wa­ter, knop­vel­siek­te, blou­tong, slenk­dal­koors, Wes­sels­bron­siek­te, drie-dae-sty­we­siek­te, A­fri­ka-per­de­siek­te en oog­in­fek­sies, aan vee.
Daar­om moet boe­re op­nuut met ’n vee­arts ge­sels oor die wy­se waar­op hier­die siek­tes be­stry kan word so­dat ent­stow­we be­tyds be­stel kan word, sê dr. Faf­fa Ma­lan, be­stuur­der van die Her­kou­er­ve­te­ri­nê­re Ver­e­ni­ging van Suid-A­fri­ka (RuVASA), in sy Au­gus­tus­ver­slag.
Al­te­saam 121 vee­arts­prak­ty­ke en la­bo­ra­to­ri­ums het ge­val­le van siek­tes by Ma­lan aan­ge­meld. Hy s­tel dan ’n ver­slag saam om te toon waar be­paal­de pa­ra­sie­te en siek­tes aan die toe­neem is so­dat boe­re be­tyds ge­waar­sku kan word. Die TABEL som die aan­mel­dings in die ver­skil­len­de pro­vin­sies op.
Bosluise het reeds be­gin toe­neem. ’n Vee­arts kan goeie raad gee oor die be­kam­ping van hier­die pa­ra­sie­te, wat ’n boer groot s­ka­de kan be­rok­ken. Dit is ook raad­saam om ’n on­der­soek te laat doen oor die ma­te van weer­stand teen bos­luis­mid­dels wat op die plaas kan voor­kom. Dit verlaag die doel­tref­fend­heid van bos­luis­mid­dels.
Uitwendige pa­ra­sie­te dra ge­vaar­li­ke siek­tes, soos rooi­wa­ter, hart­wa­ter, drie-dae-sty­we­siek­te en a­na­plas­mo­se, aan die­re oor. A­si­a­tie­se rooi­wa­ter is by­voor- beeld aan die toe­neem en word as een van die ge­vaar­lik­ste siek­tes by bees­te be­skou. ’n Nu­we ent­stof teen hart­wa­ter gaan eg­ter eers oor ’n jaar of twee be­skik­baar is.
Boe­re moet hul vee drin­gend in­ent teen siek­tes wat deur in- sek­te oor­ge­dra word, soos knop- vel­siek­te, drie-dae-sty­we­siek­te en blou­tong, wat reeds kop uit- ge­steek het.
Daar is steeds baie boe­re wat nie be­sef wat die ge­vaar van ge­slag- siek­tes in ’n kud­de is en hoe­veel gel­de­li­ke ver­lie­se hul­le daar­deur kan ly nie, sê Ma­lan. Siek­tes, soos tri­go­mo­no­se, vi­bri­o­se en pees­ter­siek­te, word on­der meer oor­ge­dra wan­neer ’n boer in ’n on­be­waak­te oom­blik vee aan­koop wat uit ’n be­smet­te kud­de kom. Die siek­tes kan selfs van­af ’n buur­plaas oor­ge­dra word as die hei­nings tus­sen die pla­se en kam­pe nie doel­tref­fend is nie.
Tal­le van hier­die siek­tes is in Au­gus­tus by vee­art­se aan­ge­meld. Ma­lan raai boe­re aan om die ta- bel deeg­lik te be­stu­deer om te sien of hul­le in ’n ge­vaar­ge­bied boer. Kry raad by ’n vee­arts.
Dit is nóg ’n ge­vaar op vee­pla­se. On­ge­luk­kig is daar geen be­han- de­ling vir ’n dier wat e­nig­een van die tal­le virussiektes op­doen nie. Al ma­nier om dit te be­kamp, is met in­en­tings. Daar is eg­ter nie ’n ent­stof teen snot­siek­te nie, maar die goeie nuus is dat daar een in ’n ont­wik­ke­lings­fa­se is en ho­pe­lik bin­ne twee jaar tot boe­re se be­skik­king sal wees.
RuVASA se ver­slag word maan- de­liks op­ge­stel uit in­lig­ting wat van vee­arts­prak­ty­ke ont­vang word. Die doel is om boe­re in te lig so­dat hul­le voor­ko­men­de maat­re­ëls kan toe­pas.