Vuurwapenbeleid belangrik vir álmal | Maroela Media
Met sy teenwoordigheid by die vernietiging van verskeie duisende vuurwapens het Bheki Cele, die minister van polisie, gesuggereer dat die land in die rigting van die uitskakeling van private vuurwapenbesit moet beweeg.
"Dit sou beter wees as ons eendag private burgers sonder enige vuurwapens kan hê. Dit sal geen kleinigheid wees op die pad vorentoe nie, maar dit sal beter wees indien slegs die weermag, naamlik die polisie en soldate, eendag (toegang tot) vuurwapens het," het hy gesê.
Hy het omstredenheid uitgelok – soos 'n stortvloed kritiek op sosiale media aangedui het. Suid-Afrika se vuurwapenpolitiek gee nou aandag aan die dringende besorgdheid oor misdaad en persoonlike veiligheid. Dit geld egter ook as ewe dringende maatstaf vir debatte oor burgerskap, vryheid, en die doelmatige rol en verantwoordelikheid van die staat. Dit is 'n onderwerp wat baie driftige gevoelens gaande maak onder diegene wat daarby betrokke is. Wat minder goed verstaan word, is dat dit alles uiters belangrik vir die land as 'n geheel is – en ook vir mense wat geen besondere belang by vuurwapens het nie.
Die vraagstuk oor die status van lisensies wat verval het, is oppervlakkig beskou, hier ter sprake. Ingevolge die Wet op die Beheer van Vuurwapens (Wet 60 van 2000) is lisensies vir bepaalde tydperke uitgereik en moes dit hernu word sodra dit verval het. Terwyl die wet bekendgestel is, het 'n toenemende aantal vuurwapeneienaars nagelaat om lisensies te hernu, wat hulle aan die verkeerde kant van die wet geplaas het.
Vroeg in 2016 het die toenmalige polisiekommissaris Khomotso Phahlane 'n riglyn met die volgende verklaring uitgereik.
"In die geval waar 'n persoon om 'n lisensie wil aansoek doen of dit hernu, maar waar die geldigheid van die lisensie reeds verval het, moet die persoon ingelig word dat hy of sy nie langer in die wettige besit van die vuurwapen is nie en dat die vuurwapen by die naaste polisiestasie ingedien moet word."
Vreemd genoeg het hierdie riglyn egter nie voorsiening vir enige ander gedragswyse, geen appèl of laat aansoek gemaak nie. Dit was ondanks die feit dat daar stellig in die Wet vir sodanige bepalings voorsorg getref is, en selfs op die voorgeskrewe aansoekvorms (SAPS 518a) voorsiening gemaak is.
Vuurwapeneienaarsgroepe het hulle aanvanklik onthou van 'n regstreekse uitdaging hiervan, in afwagting van duidelikheid van die howe oor die grondwetlikheid van die Vuurwapenwet se lisensiëringsprosedures, deur 'n protes wat deur die Suid-Afrikaanse Jagters- en wildbewaringsvereniging (SAJWV) aangedryf is. Dit was uiteindelik onsuksesvol, deurdat die konstitusionele hof bepaal het dat die lisensiëringstelsel grondwetlik was. Ewe belangrik – en in die gees van onderhandeling met 'n vriendskaplike oplossing – het hulle probeer om oor hierdie saak met die polisie te skakel. Die moontlikheid van 'n amnestie, of om die geldigheid van bestaande lisensies uit te brei, is ondersoek.
Daar was geen reaksie nie, en toe die media kommentaar van die polisie gedra het dat nie 'n amnestie of verlenging van geldigheid in die vooruitsig was nie, het die drukgroep Vuurwapeneienaars Suid-Afrika (Gosa) hom na die hof gewend.
Om te verstaan waarom dit verder as mense met vervalle lisensies en diegene wat betrokke is by beleidsdebatte oor vuurwapenbesit sou weerklank vind, sal dit insiggewend wees om te kyk na 'n deel van wat regter Prinsloo in Julie 2018 in sy uitspraak gesê het.
In breë trekke het hy bevind dat daar skynbaar geen rede was waarom laat aansoeke nie oorweeg kon word nie, aangesien selfs die polisie dokumentasie aanvaar het dat dit 'n geldige deel van die lisensiëringstelsel was. Daar is ook gelet op die "vlaag van aktiwiteit" wat voorgekom het ná die uitspraak in die saak wat deur SAJWV gebring is. Dit het, volgens regter Prinsloo, meegebring dat "verskeie polisie-amptenare in verskeie hoedanighede en van verskeie range druk begin uitoefen het op vuurwapeneienaars wie se lisensies volgens die bepalings en die Wet verval het… om onmiddellik hul wapens vir vernietiging te oorhandig, by gebrek waaraan hulle vervolg, gearresteer en met hulle afgereken sal word".
Soos Gosa in sy geskrifte aangedui het, was die gebrek aan kapasiteit van so 'n aard dat dit nie ongewoon was nie dat vuurwapenlisensie-aansoekers maande of selfs jare lank moes wag voordat hul lisensies bereg kon word. Die bestuur van vuurwapenherwinning op massaskaal sou dus 'n heelwat meer veeleisende onderneming wees.
Daarbenewens is hele elemente wesenlik tot die werking van die Vuurwapenwet afwesig of wanfunksioneel. Vernaamlik die elektroniese stelsel om tussen handelaars en die Sentrale Vuurwapenregistrasie-eenheid te kommunikeer, en om die lisensiëringstelsel te bestuur, is nog nie aanlyn beskikbaar nie.
Dit word vererger deur eenvoudige, omkoopbare korrupsie, die manipulasie van die stelsel en die deurgee van vuurwapens aan misdadigers. Regter Prinsloo het in sy uitspraak hieroor uitgewei met die opmerking, "Ek is tevrede dat dit op grond van die getuienis duidelik is dat oneerlike en onbetaamlike gedrag in sekere range van die polisie op sekere plekke wanneer die bewaking en hantering van vuurwapens ter sprake is, aan die orde van die dag en algemene kennis is."
Dit is inderdaad so. In 2014 het 'n geheime wapenvoorraad wat in Norwood, Johannesburg, gevind is baie wapens bevat wat by die polisie ingegee is en behoorlik afgeteken is vir vernietiging. In 2016 is kol. Chris Prinsloo skuldig bevind daaraan dat hy vuurwapens wat vir vernietiging bestem was, aan rampokkers gegee het. Duisende van hulle. (En dit is, terloops, 'n ernstige teregwysing teen die gedragswyse waarna minister Cele verwys het.)
Gun Free South Africa het dit, miskien met 'n mate van ironie, die beste opgesom – en ook 'n slag die sentimente van vuurwapeneienaars raakgevat. Met verwysing na die Norwood-geval het 'n woordvoerder vir die organisasie die volgende kommentaar gelewer: "Toe vuurwapeneienaars tydens die 2009- nasionale vuurwapenamnestie hul vuurwapens aan die polisie oorhandig het, het hulle vertrou dat die polisie hierdie vuurwapens sou vernietig. Die publiek het hulle deel gedoen. Hulle het hul vuurwapens vir vernietiging by die polisie ingegee. Dat 'n deel van hierdie vuurwapens in 'n onwettige versteekte vuurwapenvoorraad gevind is, maak 'n bespotting van Suid-Afrika se openbare verbintenis tot veiligheid en sekuriteit deur voorraadstapels van wapens te vernietig."
Dit verskoon nie vuurwapeneienaars van hul plig om aan die Wet te voldoen nie – maar om te weier om aan diegene wat geldige redes vir nienakoming het die speling wat die wet toelaat, te gee, kan nie as enigiets anders as beledigend en onregmatig beskou word nie.
Wat dit alles aandui, is kolossale oorreaksie. Dit is die arbitrêre uitbreiding van staatsmag, en beleidsbepaling deur geheime handelswyse. Dit verruim, sonder wetlike regverdiging, die grense van wat bestaande wetgewing toelaat, toevertrou aan 'n stelsel waarvan die kapasiteit en integriteit om dit te dra, twyfelagtig is, om die minste te sê.
Dit gaan oor die gehalte van die verhouding wat Suid-Afrika se mense met hul staat geniet, en of dit 'n verhouding is wat uit vryheid of dwang spruit. Wat 'n mens se standpunt oor vuurwapeneienaarskap ook al mag wees, behoort die wyse waarop die staatsowerhede die saak in die verlede benader het, 'n rede tot kommer te wees vir almal wat burgerlike vryheid en regverdige administrasie van waarde ag.
Terence Corrigan is 'n projekbestuurder van die Instituut vir Rasseverhoudinge (IRV). Besoek die IRV se webwerf vir meer inligting oor die instituut se projekte en hoe om dit te ondersteun.
Hou jul vuurwapens mense. Die regering maak dit so moeilik moontlik om jou lsensie te hernu. Soos ek verstaan sal ons volgende liensie nie 'n vervaldatum hê nie. Indien jy net eenmaal jou wapen benodig en jyt dit nie meer nie dan sal jy eers besef wat dit werd was.
Die artikel is in een opsig nie heeltemal reg nie: Daar is nie in Desember verlede jaar 'n appèl teen regter Prinsloo se bevel aangehoor nie. Regter Prinsloo het wel in Desember verlede jaar die polisie se aansoek om verlof tot appèl na die Hoogste Hof van Appèl aangehoor en dit toegestaan. Hierdie appèl is steeds hangende. Die staatsprokureur het intussen die bal laat val, en die hangende appèl het "voorlopig" verval. Dit kan slegs herstel word indien die HHA kondonasie verleen. Die staatsprokureur het reeds 'n kondonasie aansoek afgelewer, en dit is ook steeds hangende. Intussen gaan die proses… Lees meer »
Reël 1 van kommunistiese oorheersing:
Ontwapen die burgers van die land.
Want 'n gewapende burgery is in staat daartoe om hulself te verweer teen geweldadige onderdrukking deur die staat. Enige staatsbestel wat moontlike burgerlike verset in die toekoms wil verhoed, om welke rede ookal, moet juis met agterdog bejeën word.
Daar is genoeg voorbeelde vanuit Afrika en die voormalige Oos Blok lande die afgelope 5 dekades om weer te bestudeer.
Ontwapen, vervolg, verdruk, onderdruk, heers as diktatoriale despoot lewenslank….
Dis baie duidelik dat die polisie deur hulle swak administrasie van die wet mense wil ontmoedig om lisensies vir hulle wapens te kry. Dit maak dit net soveel makliker om daardie wapens af te neem, sou 'n algemene verbod op privaateienaarskap van vuurwapens ingestel word. Verder kom jy in groot moeilikheid indien jy jouself met 'n ongelisensiëerde vuurwapen verdedig of met een gevang word.
Die vuurwapen eienaars wat steeds die beste af is, is die wat nog met die ou groen lisensie sit. Gogga het vir net baba bang gemaak. Ek is jammer maar ek sal nie kan slaap in SA sonder my vuurwapen nie en glo ñ Vuurwapen in jou hand is steeds beter opsie as om met die Polisie op die foon te wees. "As jy ooit gelukkig genoeg is dat hulle na 18h00 optel"