Ramaphosa sê oor kernkragAdjunkpresident Cyril Ramaphosa spreek die media oor kwessies in Suid-Afrika toe tydens die jaarlikse WEF-vergadering in Davos, Switserland. Foto: Elmond Jiyane/GCIS. “Ons moet kyk na waar ons ekonomie tans staan. Suid-Afrika het ŉ ooraanbod van elektrisiteit en die land het nie geld om nou enige groot kernkragstasies aan te lê nie.” Dit was adj.pres. Cyril Ramaphosa se antwoord aan joernaliste tydens ŉ mediakonferensie Donderdagmiddag by die Wêreld- Ekonomiese Forum (WEF) in Davos, Switserland, toe hy hieroor uitgevra is. Hy het benadruk dat die voorgestelde kernkragplanne slegs in die breë konteks van bekostigbaarheid oorweeg kan word. Suid-Afrika se planne om kernkragstasies te bou het plaaslike aktiviste al warm om die kraag gehad. Talle kenners het ook hulle kommer in die media oor die deursigtigheid, koste, veiligheid en omgewingsrisiko’s van die planne uitgespreek. Dit word beskou as ŉ reuseomswaai van pres. Jacob Zuma se standpunt oor dié saak. Zuma het tot dusver voortgestoom met ŉ geïntegreerde hulpbronplan om tot agt kernreaktors te bou. Die kernkragstasies sou van 2023 af sowat 9,6 megawatt elektrisiteit lewer teen ŉ koste van R1 triljoen te midde van kritici se voortgesette klagtes dat Suid-Afrika dit eenvoudig nie kan bekostig nie. ŉ Hofsaak verlede jaar het die regering se kernkragplanne tydelik stopgesit, maar Zuma het gepoog om die planne te laat herleef nadat hy sy kabinet in Oktober geskommel het. David Mahlobo is tydens die skuif as minister van energie aangestel en het sedert sy aanstelling volgehou om te sê dit is ŉ goeie idee om meer kernkragstasies by die land se mengsel van energieverskaffing te voeg. Ramaphosa, wat na verwagting binnekort vir Zuma as die land se president sal opvolg nadat hy die ANC se leisels in Desember oorgeneem het, het Donderdag gesê die regering moet eerder daarop fokus om ander vorme van hernubare energie te ontwikkel. Hy het verder gesê Suid-Afrika is gereed om sake te doen en wil al die kwessies aanraak wat deur beleggers by die vergadering van internasionale leiers en sakehoofde op die agenda geplaas is. Ramaphosa het ook tydens die konferensie erken dat korrupsie by ondernemings in staatsbesit die Suid-Afrikaanse ekonomie kniehalter. Hy het gesê Suid-Afrika het ŉ kommissie van ondersoek ingestel na Eskom en die president het pas die opdrag vir die ondersoek oor staatskaping onderteken. Hoewel hy nog nie self die nuwe bepalings vir die opdrag vir die staatskaping-ondersoek onder oë gehad het nie, het hy beklemtoon dat diegene wat by korrupsie betrokke is deur die ondersoek en die strafregstelsel hanteer moet word. “Ons gaan nou diep delf en vasstel wat die omvang van korrupsie in semi-staatinstellings is. Die soort ondernemings sal ook hulle swak balansstate moet hersien as Suid-Afrika meer beleggings na die land wil trek.” Verder het die adjunkpresident ook sy kommer oor die omstrede mynbouhandves uitgespreek en gewaarsku dat Suid-Afrika nie ŉ kommoditeitsoplewing wil misloop nie. “As die mynbouhandves ons terughou, moet ons dit hanteer.” Hy was optimisties en het selfs gesê sy span sal met ŉ sak vol beleggings ná afloop van die konferensie terugkeer.