Die geestelike implikasies van die eersgeboortereg (Deel 1) | 4windkoinonia
← Foundational themes in Genesis – Study 45
Foundational themes in Genesis – Study 46 →
Die geestelike implikasies van die eersgeboortereg (Deel 1)
Posted on Julie 6, 2019	by 4windkoinonia
Die eersgeboortereg is 'n baie belangrike beginsel wat dwarsdeur die Skrifte voorkom. In Deuteronomium kry ons die agtergrond wat belangrike aspekte van hierdie eersgeboortereg belig:
Deu 21:15-17 As 'n man twee vroue het , een wat hy liefhet en een wat hy nie liefhet nie, en hulle baar vir hom seuns, sowel die geliefde as die nie-geliefde vrou, en die eersgebore seun behoort aan die nie-geliefde vrou, dan mag hy, op die dag as hy sy seuns sy besittings laat erwe, nie die eersgeboortereg aan die seun van die geliefde vrou gee tot nadeel van die seun van die nie-geliefde vrou, die eersgeborene, nie. Maar hy moet die eersgeborene, die seun van die nie-geliefde vrou, erken deur aan hom 'n dubbele deel te gee van alles wat hy besit; want hy is die eersteling van sy krag: die eersgeboortereg is syne.
As die erfporsie gelykop verdeel word tussen al die erfgename, dan moes die eersgebore seun dubbel ontvang as die ander seuns. Hierdie eersgebore seun verteenwoordig "die eersteling van [die vader se] krag" en daarom is die eersgeboortereg syne. Kom ons lees weer hoe praat Jakob van sy oudste seun, en dit gee aan ons 'n baie goeie idee watter gesag aan die oudste seun beskikbaar was.
Gen 49:3 Ruben, jy is my eersgeborene, my krag en die eersteling van my sterkte; die vernaamste in hoogheid en die vernaamste in mag!
Die oudste seun staan inderdaad in 'n spesiale verhouding met sy pa – daarom is die klem so op die woorde "MY eersgeborene…MY krag…MY sterkte". Die oudste seun word uitgewys as "die vernaamste in hoogheid en die vernaamste in mag". Maar Ruben het nie hierdie eer gekry nie, as ons na die daaropvolgende woorde van Jakob let…
Gen 49:4 Opbruising soos van waters—jy [Ruben] sal die vernaamste nie wees nie, want jy het die bed van jou vader beklim; toe het jy dit ontheilig. Hy het my bed beklim.
Jakob het Ruben van hierdie eersgeboortereg ontneem vir die ontheiliging van sy vader se bed. Daarom het Jakob die volgende besluit geneem:
1Kro 5:1-2 En die seuns van Ruben, die eersgeborene van Israel [Jakob] —want hy was die eersgeborene; maar omdat hy die bed van sy vader ontheilig het, is sy eersgeboortereg aan die seuns van Josef, die seun van Israel, gegee, maar hy moes nie in die geslagsregister volgens die eersgeboortereg aangegee word nie; 2 want Juda was sterk onder sy broers, en uit hom het een 'n vors geword, maar die eersgeboortereg het Josef gehad—
Die name van Juda en Josef word hier genoem. Eerstens, uit Juda se nageslag sou die groot Vors, Jesus, gebore word:
Mig 5:1 En jy, Betlehem Éfrata, klein om te wees onder die geslagte van Juda, uit jou sal daar vir My uitgaan een wat 'n Heerser in Israel sal wees; en sy uitgange is uit die voortyd, uit die dae van die ewigheid.
Mat 1:1-2 Die geslagsregister van Jesus Christus, die seun van Dawid, die seun van Abraham: 2 Abraham was die vader van Isak, en Isak die vader van Jakob, en Jakob die vader van Juda en sy broers.
Luk 1:31-33 En kyk, jy sal swanger word en 'n Seun baar, en jy moet Hom Jesus noem. 32 Hy sal groot wees en die Seun van die Allerhoogste genoem word; en die Here God sal aan Hom die troon van sy vader Dawid gee, 33 en Hy sal koning wees oor die huis van Jakob tot in ewigheid, en aan sy koninkryk sal daar geen einde wees nie.
Jakob het egter Josef (en sy nageslag) aangewys om die eersgeboortereg te kry!
"….maar die eersgeboortereg het Josef gehad…"
Hoe werk dit? (Ons sal in die volgende artikel in hierdie reeks praat oor Josef en hoe hy die eersgeboortereg verkry het). Die volgende woorde kan dalk die knoop vir ons deurhaak:
"…maar hy moes nie in die geslagsregister volgens die eersgeboortereg aangegee word nie…"
Die geslagsregister wat mense na kyk is 'n fisiese een. Mense se oë is altyd op die fisiese gefokus. Maar God kyk nie soos mense kyk nie. So het God ook vir Samuel geleer….
1Sa 16:7 Maar die HERE sê vir Samuel: Kyk nie na sy voorkoms en sy hoë gestalte nie, want Ek ag hom te gering. Want nie wat die méns sien, sien God nie; want die mens sien aan wat voor oë is, maar die HERE sien die hart aan.
Jes 55:8-9 Want my gedagtes is nie julle gedagtes nie, en julle weë is nie my weë nie, spreek die HERE. 9 Want soos die hemel hoër is as die aarde, so is my weë hoër as julle weë en my gedagtes as julle gedagtes.
God se geslagsregister is heel anders as dit wat mense sien. Dit is net die teenoorgestelde. Dit is hierdie beginsel wat die mens maar swaar leer. Ons moet onthou dat Jakob self nie hierdie eersgeboortereg van Isak volgens die normale fisiese geslagregister gekry het nie. Reeds voor hul geboorte was daar al 'n stryd tussen Esau en Jakob:
Gen 25:19-27 En dit is die geskiedenis van Isak, die seun van Abraham: Abraham was die vader van Isak. 20 En Isak was veertig jaar oud toe hy Rebekka, die dogter van Bétuel, die Arameër uit Paddan-Aram, die suster van Laban, die Arameër, vir hom as vrou geneem het. 21 En Isak het die HERE gesmeek met die oog op sy vrou, want sy was onvrugbaar; en die HERE het hom verhoor, sodat sy vrou Rebekka swanger geword het. 22 En die kinders het teen mekaar gestoot binne-in haar. Toe sê sy: As dit so gaan, waarvoor leef ek dan? Daarop het sy gegaan om die HERE te raadpleeg. 23 En die HERE het haar geantwoord: Twee nasies is in jou skoot, en twee volke sal van mekaar gaan uit jou liggaam; en die een volk sal sterker wees as die ander volk; en die oudste sal die jongste dien. 24 En toe haar dae vervul is dat sy moes baar, was daar 'n tweeling in haar skoot. 25 En die eerste is gebore—rooi, geheel en al soos 'n mantel van hare. Daarom het hulle hom Esau genoem. 26 En daarna is sy broer gebore, terwyl sy hand die hakskeen van Esau vashou. Daarom het hulle hom Jakob genoem. En Isak was sestig jaar oud by hulle geboorte. 27 En die seuns het opgegroei: Esau het 'n ervare jagter geword, 'n man van die veld; maar Jakob was 'n vredeliewende man wat in tente gewoon het.
Hierdie stryd tussen die tweeling Esau en Jakob was voortgesit na hul geboorte, en selfs die ouers was verdeel tussen die twee:
Gen 25:28 En Isak het Esau liefgehad, want wildsvleis was na sy smaak; maar Rebekka het Jakob liefgehad.
Jakob het reeds op jong leeftyd groot passie gehad om die eersgeboortereg op een of ander manier te verkry:
Gen 25:29-34 En Jakob het 'n kooksel klaargemaak en Esau het moeg uit die veld gekom. 30 Toe sê Esau vir Jakob: Laat my tog sluk van die rooigoed daar, want ek is moeg. Daarom het hulle hom Edom genoem. 31 En Jakob antwoord: Verkoop eers jou eersgeboortereg aan my. 32 En Esau sê: Kyk, ek gaan sterwe, en wat baat die eersgeboortereg my dan? 33 Toe antwoord Jakob: Sweer eers vir my. En hy het vir hom gesweer en sy eersgeboortereg aan Jakob verkoop. 34 En Jakob het aan Esau brood en die kooksel lensies gegee; en hy het geëet en gedrink en opgestaan en weggegaan. So het Esau dan sy eersgeboortereg verag.
Jakob het 'n wettige en openlike ooreenkoms met Esau bereik t.o.v. die eersgeboortereg, maar hierdie ooreenkoms moes bekragtig word deur die een wat saak gemaak het, hul pa Isak. Dit is hier waar Jakob se skaamtelose passie vir die eersgeboortereg tot verdere stappe gevoer word, wat nie vir ons almal aanvaarbaar is nie. Selfs sy ma het deel daaraan gehad:
Gen 27:1-10 Toe Isak oud geword het en sy oë swak was, sodat hy nie kon sien nie, het hy sy oudste seun Esau geroep en vir hom gesê: My seun! En hy het hom geantwoord: Hier is ek! 2 Toe sê hy: Kyk tog, ek het oud geword, ek weet die dag van my dood nie. 3 Neem dan nou tog jou wapens, jou pylkoker en jou boog, en gaan uit in die veld en jag vir my 'n stuk wild 4 en maak vir my lekker ete klaar soos ek dit graag wil hê; en bring dit vir my om te eet; sodat my siel jou kan seën voordat ek sterwe. 5 En Rebekka het geluister terwyl Isak met sy seun Esau spreek. En Esau het in die veld gegaan om 'n stuk wild te jag en dit te bring. 6 Toe het Rebekka met haar seun Jakob gespreek: Kyk, ek het jou vader met jou broer Esau hoor spreek en sê: 7 Bring vir my 'n stuk wild en maak vir my lekker ete, dat ek kan eet en jou kan seën voor die aangesig van die HERE voor my dood. 8 My seun, luister dan nou na my, na wat ek jou beveel. 9 Loop nou na die kleinvee en gaan haal vir my daar twee mooi bokkies, dat ek jou vader daarvan 'n lekker ete kan maak soos hy dit graag wil hê. 10 Dan moet jy dit na jou vader bring, dat hy kan eet; sodat hy jou kan seën voor sy dood.
Die ooreenkoms wat Esau aangegaan het met Jakob m.b.t. die eersgeboortereg tydens die eet van die kooksel lensies was nou bekragtig deur 'n onwetende Isak. Jakob het Esau se plek ingeneem en die seën van Isak gekry:
Gen 27:26-29 Daarop sê sy vader Isak vir hom: Kom tog nader en soen my, my seun! 27 En hy het nader gekom en hom gesoen. Toe ruik hy die geur van sy klere, en hy seën hom en sê: Kyk, die geur van my seun is soos die geur van die veld wat die HERE geseën het. 28 En mag God jou gee van die dou van die hemel en van die vet grond van die aarde en oorvloed van koring en mos. 29 Volke sal jou dien, en nasies voor jou neerbuig. Wees 'n heerser oor jou broers, en die seuns van jou moeder moet hulle voor jou neerbuig. Vervloek is hulle wat jou vloek, en geseënd hulle wat jou seën.
Jakob, die tweede geborene, het die plek van die eersgeborene ingeneem. Hoekom? Hoekom wil God op so 'n manier ons leer van Sy keuses? Dit sal help as ons onthou dat Isak self ook nie die eersgeborene na die vlees was nie, want Ismael was. Soos die vlees nooit God se werkswyses kan aanvaar nie , so kon Abraham dit ook nie aanvaar toe God Hom hierdie tyding gee nie:
Gen 17:15-19 Verder het God aan Abraham gesê: Sarai, jou vrou, moet jy nie Sarai noem nie, maar haar naam sal Sara wees. 16 En Ek sal haar seën en jou uit haar ook 'n seun gee; ja, Ek sal haar seën, sodat sy tot nasies sal word; konings van volke sal uit haar voortkom. 17 Toe val Abraham op sy aangesig, en hy lag en sê in sy hart: Kan daar vir een wat honderd jaar oud is, 'n kind gebore word? Of kan Sara, wat negentig jaar oud is, baar? 18 En Abraham sê aan God: Ag, mag Ismael lewe voor u aangesig! 19 Toe antwoord God: Voorwaar, jou vrou Sara sal vir jou 'n seun baar, en jy moet hom Isak noem; en Ek sal my verbond met hom oprig as 'n ewige verbond vir sy nageslag ná hom.
Die eenvoudige rede is dat God nie die vlees as Sy ware afstammeling aanvaar nie! Dit is waarom ons vlees God se werkswyses so verfoei. Ons vleeslike denke kan nie God se geestelike dinge verstaan of aanvaar nie.
Dit is die innerlike stryd in ons hemele wanneer die gees van die Waarheid Sy plek in ons lewe begin inneem en die vlees in beroering bring.
Dan 7:2 Daniël het gespreek en gesê: Ek het in die nag in my gesig gesien, en kyk, die vier winde van die hemel [die gees van God] het die groot see [die vlees] in beroering gebring.
Die kinders na die vlees (die eerste Adam se nageslag) was nog nooit die ware erfgename van God nie:
Rom 9:8-10 Dit wil sê, nie hulle is kinders van God wat die kinders van die vlees is nie, maar die kinders van die belofte word gereken as die nageslag. 9 Want dit is die woord van die belofte: Omtrent hierdie tyd sal Ek kom, en Sara sal 'n seun hê. 10 En nie alleen dit nie, maar ook Rebekka was swanger uit een, naamlik Isak, ons vader.
Wat met Isak gebeur het, is toe net weer bevestig deur God se keuse met Jakob:
Rom 9:11-13 Want toe die kinders nog nie gebore was en nog geen goed of kwaad gedoen het nie dat die voorneme van God volgens die verkiesing kon bly staan, nie uit die werke nie, maar uit Hom wat roep 12 is vir haar gesê: Die oudste sal die jongste dien. 13 Soos geskrywe is: Jakob het Ek liefgehad en Esau het Ek gehaat.
Daar is 'n geestelike uitverkiesing wat alleen deur die Vader gedoen word en Hy vra niemand se raad nie. God besluit aan wie Hy die eersgeboortereg wil gee.