Ons parkeer langs Kunstekaap en gaan sit in ’n Portugese kafee, bestel ontbyt. Stap op na die Grootte Kerk, hy neem fotos. Ek vra of hy ’n spesifieke grafsteen sal afneem – dié van Baron Pieter van Reede, die goewerneur wat nooit een was nie, wat op see, op pad hierheen, gesterf het.
Die verlede is soos koue kos, hulle voel min daarvoor. Tog, vir my wat al soveel dekades met ’n alom-bewustheid daarvan leef, is dit anders – ek dink aan Van Reede se begrafnis, ’n groot gebeurtenis destyds, en die geskiedenis van die kerk, en van die gebou oorkant die straat daarvan, wat al hooggeregshof, parlement, staatsargief en slawelosie was, en nou museum.
Die huidige Parlementsgeboue, waar die staatsargief eers in die kelders was. En tussen die bome van die Tuine deur, sien ek die Sentrum van die Boek, wat eers die eerste universiteitsgebou in die land was, die Universiteit van Suid-Afrika, daarna die Universiteit van Kaapstad, toe die staatsargief.
Ons bespiegel oor die opvolgingskwessie en of die parlementsittings dalk vorentoe nie meer in Kaapstad gehou sal word nie.
Later stap ons uit, verby die lokaal waar C.J. Langenhoven, op sy dag ook ’n senator, glo sy kollegas se sambrele gesteel het en hulle hom toe elkeen ’n sambreel geskenk het om hulself verdere ongerief te spaar, en Dr. Mulder gaan wys ons ’n holte in een van die buitemure waar genl. Jan Smuts sy knipmes geslyp het.
Ek kry ’n rilling en kyk op. Daar is ’n storie dat genl. Louis Botha daar naby selfmoord gepleeg het. Die amptelike geskiedenis konstateer egter hy het op sy plaas gesterf. Aan natuurlike oorsake.
Ek dink aan die ou gesegde oor D.C. Boonzaier – “the man who killed Botha.” Die verwysing dui op die hartseer wat Boonzaier se spotprente veroorsaak het, want Boonzaier het Botha dikwels as ’n verraaier uitgekryt, selfs met ’n Skotse rokkie aan geteken.
Ons kyk almal op na die venster van Botha se kantore. Iemand het al aan my gesê: “Kyk na die standbeeld in Pleinstraat. Onthou, ’n generaal wat aan natuurlike oorsake gesterf het, se perd se pote staan almal op die grond.
Op dieselfde blad is ’n tekening van Botha deur Boonzaier, maar dis ’n vroeë, vleiende tekening, voordat hy Boonzaier se toorn op die hals gehaal het. Op Wikipedia staan ook dat die stories oor die pote van perdestandbeelde sommer net stories is, dis nie ’n reën nie.
Kort daarna stap ons terug Kunstekaap toe. Die lug is oopgetrek en die wind het gaan lê. Ek dink aan Julius Malema en sy gemor oor die standbeeld van die berede generaal. Dis nie Malema se generaal nie. Tye verander.