JY LEES NOU Maak seker jou tieners beskik oor dié vaardighede voor hulle die nes verlaat
Kinders leer lees en skryf, maar nie om belangrike dinge te doen soos begroting uitwerk nie, meen kenners.
Gaan hy dit maak in die aanloop tot die grootmenswêreld? Sal sy kan kers vashou by ander jong vroue wat nou skielik “volwasse” moet wees? Dis die soort vrae wat ouers vra wanneer hul tiener net ’n paar jaar oor het op skool.
Kenners waarsku tieners moet sekere vaardighede onder die knie kry sodat hulle kop bo water kan hou wanneer hulle eendag die nes verlaat.
’n Mens wil hulle so lank moontlik beskerm, vertroetel en pamperlang, maar dis teenproduktief. Dit beteken jy moenie ’n helikopter-ouer wees wat alles vir jou kind doen nie.
“Ons as ouers doen te veel,” raas Julie Lythcott-Haims, skrywer van die boek How to Raise an Adult: Break Free of the Overparenting Trap and Prepare Your Kid for Success.
Kinders leer lees en skryf, maar nie om belangrike dinge te doen soos begroting uitwerk nie, sê Neale Godfrey, voorsitter van Children’s Financial Network, ’n aanlyn organisasie wat wêreldwyd finansiële geletterdheid bevorder.
As jou tiener nog nie sy of haar eie bankrekening het nie, maak so gou moontlik een oop, raai Neale aan. Sy stel ook voor jy gee jou kind ’n maandelikse klerebegroting sodat hulle kan oefen om geld te bestuur.
“Ons het hul beste belange op die hart, maar as ons hulle te veel help, ontneem ons hulle van die kans om hierdie baie belangrike dinge te leer en hulle voor te berei vir die wêreld van werk, ’n woonstel kry, om hul pad deur die vreemde te vind en om interaksie te hê met volwassenes wat nie in liefde belangstel nie,” vertel Julie.
“Hou op om jou 10-jarige seun se vleis vir hom te sny. Ek het dit ook onlangs gedoen,” erken sy.
Hier is die vaardighede wat tieners moet aanleer voor hulle hul vlerke sprei:
Berei maaltye op hul eie – van ontbyt tot aandete.
Staan self soggens betyds op. Jy kan nie vir ewig hul wekker wees nie.
Was wasgoed. Wys hulle hoe en staan terug.
Lê inisiatief aan die dag. Werkgewers kla 20-pussers moet heeltyd met die lepel gevoer en stap vir stap vertel word wat hulle moet doen. En dan wil hulle ook nog op die skouer geklop word as hulle dit doen, vertel Julie. “Kinders moet leer om by te dra tot die voordeel van die geheel,” sê sy. Dit begin by boeties en sussies wat mekaar met huistake help.
Veg vir jou reg. Dit gaan baie onvanpas wees as jy jou kind se leerkragte en dosente bel om oor iets soos hul punte te kla. Moet dit veral nie tydens die hoërskooljare doen nie. Jou bloedjie moet vir homself kan opstaan as hy ontevrede is oor iets. Kinders moet leer om probleme respekvol met gesagsfigure uit te klaar. Sê iets soos: “Liefie, ek weet jy is ongelukkig oor wat tydens die wedstryd gebeur het of jy verstaan nie die inligting wat in die klas oorgedra is nie. Gaan praat met die onderwyser, maar op ’n ordentlike manier.”
Pak self. Kinders moet leer wat hulle gaan nodig hê wanneer hulle nie by die huis is nie. Jy gaan tog nie eendag jou seun se aktetas vir werk pak nie, of hoe?
Bestel by restaurante. Hierdie vaardigheid moet reeds op laerskool geleer word. Sê: “Ek besef dit is nie my besluit wat jy gaan eet nie. Ek kan ook nie aanneem jy gaan dieselfde gereg as laas bestel nie.” Wanneer hulle bestel, moet hulle die kelner in die oë kyk, beleefd wees, hul bestelling duidelik oordra en dankie sê.
Praat met vreemdelinge. ’n Mens leer jou kind hulle moenie met vreemdelinge praat nie, maar hul lewe gaan vol vreemdelinge wees. Die reël moet eintlik wees: “Laat ek jou leer onderskei tussen bedenklike en veilige vreemdelinge.”
Inkopies doen. Kinders moet leer om hulle in ’n winkel te oriënteer deur die inligtingsbordjies te lees. Begin deur hulle ’n lys te gee van vyf tot ses items wat hulle moet gaan soek en in ’n mandjie terugbring.
’n Uitstappie beplan. Hoewel jy kan vra dat hulle jou presies vertel wat hulle beplan, moet jy nie toelaat dat jou vrese hulle bang maak vir die wêreld nie.
Openbare vervoer gebruik. As jy op 18 vir jou land kan gaan veg, moet jy teen daardie tyd seker ook op jou die bus, trein en taxi kan gebruik. Reis saam tot jy dink hulle sal op hul eie regkom, sê Julie.
Beplan. Dit kan tieners help om hul tyd met behulp van ’n skedule te bestuur, en dit kan hulle goeie studente help wees, sê Donald J. Foss, skrywer van Your Complete Guide to College Success en ’n professor in sielkunde aan die Universiteit van Houston.
Studeer. Dis tydmors om handboeke oor en oor te lees. Tieners moet leer wat hulle moet lees, wat belangrik is uit dit wat hulle gelees het en om lyste te maak van dit wat hulle moet weet, sê Donald.
Blyplek kry. Neem kinders saam as julle na huise of woonstelle gaan kyk. Laat die agent hulle saam met jou wys waarvoor hulle moet uitkyk. Verduidelik later hoekom jy besluit het op die een blyplek en nie die ander een nie. Kinders moet ook leer watter verantwoordelikhede jy kry as jy ’n huurkontrak onderteken en wat die reëls is. Lees die dokumente saam deur dat hulle byvoorbeeld verstaan hoe deposito’s werk.
Bronne: washingtonpost.com, parenting.com, usnews.com