Nuuskommentaar: Fiksie soms geloofwaardiger as werklikheid – en SA bly nie agterArgieffoto Hemmerechts is bekend vir omstredenheid as sy die pen opneem en nou het sy die agtergrond van ŉ tipiese plaasaanval in Coetzee se boek gebruik om ŉ alternatiewe weergawe te skets. In plaas van die gediskrediteerde Ikey-dosent, David Lurie, wat ná sy ontslag by sy dogter op ŉ plaas gaan woon, waar hulle deur swart mans oorval word, handel dit hier oor Lurie se vroulike slagoffer (wat nou ouer is) wat deur Somaliese vroue oorval en verkrag word. Hemmerechts is openlik daaroor dat haar boek gegrond is op Coetzee se boek (1999) en het haar boek, Alles verandert aan Coetzee opgedra. Sy is self ŉ hoofdosent in Engelse letterkunde. In ŉ onderhoud met die Nederlandse koerant Trouw sê sy: “Nou ja, in het echte leven gebeuren ook vreselijke dingen. Ik denk heel vaak (dikwels) als ik de krant lees: als ik dit in een boek zou verwerken, zou het overdreven en ongeloofwaardig zijn.” Dit is bykans presies dieselfde woorde wat Suid-Afrikaanse skrywers dikwels by uitgewers gehoor het wat “te gou” na die krake in die post-1994-gebeure begin wys het en as polities verkeerd beskou is. Hoeveel is Suid-Afrikaners nie hierdeur van die vroeë insigte van die “gewete van die volk” beroof nie en hoeveel misbruike het nie nes geskop en selfs in baie transformasiepraktyke onedele momentum gekry nie – sodat die plegers heel dikwels reageer asof hulle met ŉ edel motief die edel uitkomste nastreef? Dis ŉ veel ernstiger saak as die blote skets van alternatiewe werklikhede soos dikwels voortspruit uit sameswerings- en ontkenningsteorieë, of soos wat nou mode in sekere kringe is, om pres. Wladimir Poetin van Rusland in weerwil van oorvloedige bewyse as ŉ soort Afrikanerheld en vredesengeltjie voor te hou. Hemmerechts gaan van die standpunt uit dat skrywers (of dan hul uitgewers) deur die jare ŉ soort selfsensuur toegepas het om skryfwerk binne ŉ bepaalde raamwerk te laat val. Talle gevalle van grootskaalse verkragting van vroue in konflikgebiede kom nou eers na vore en so het die Rooms-Katolieke Kerk lank die seksuele misbruik van seuns deur pedofiel-geestelikes onder die mat ingevee. Internasionale politieke waarnemers neem met verbasing waar hoe Hillary Clinton se kanse om die volgende Amerikaanse president te word, op die sinkplaatpad beland namate harder haar integriteit bevraagteken word oor die gebruik van private e-posgeriewe terwyl sy minister van buitelandse sake was. Nie lank terug nie het vriend en vyand gereken haar kanse is uitstekend – enersyds omdat sy nog nie ernstig om die Demokratiese nominasie uitgedaag is nie en tweedens omdat die Republikeine reeds met ŉ tros aanspraakmakers te make het wat mekaar opkeil. Dit sluit ŉ paar bisarre kandidate in, waaronder die flambojante en losbekkige Donald Trump, wat, vreemd genoeg, nou ook sy beeld as nar by die media begin afskud. Volgens die jongste Rasmussenpeiling glo bykans ŉ kwart van die Demokrate se ondersteuners selfs dat Clinton eers haar veldtog agterweë moet laat totdat onsekerhede oor die regsbasis van haar optrede uitgepluis is. Maar in Suid-Afrika het hierdie soort van gekanaliseerde denke baie sterk ontwikkel na ŉ persepsie van twee lande in een. In die een land is pres. Jacob Zuma (steeds) ŉ held wat met die spreekwoordelike moord kan wegkom en nooit ŉ voet verkeerd kan sit nie. In hierdie weergawe gaan dit klopdisselboom met die ekonomie en is Eskom se haakplekke die gevolg van apartheid en wyle Jan van Riebeeck. In die ander Suid-Afrika is sake omtrent net mooi die teenoorgestelde en lyk die “ander Suid-Afrika” se “werklikhede” vreemder as fiksie. Dié twee Suid-Afrika’s is nog sterk in (ras)politiek en belangepolitiek verskans, in so ŉ mate dat die demokratiese prosesse van die grondwet wat stemreg betref, nie altyd sinvol werk nie. Juis daarom is dit so noodsaaklik dat die alternatiewe demokratiese manifestasies tot gewone meerderheidstirannie behoorlik ontwikkel en uitgebou word. Dit sluit in die beskerming van mediavryheid en die uitbreiding daarvan waar dit nog deur onder meer belangepolitiek en klein byltjies, of politieke korrektheid, geanker word. Dit beteken die uitbou van ŉ behoorlike stelsel van burgerlike strukture, op die oomblik nog verkieslik met ŉ sterk litigeringvermoë, terwyl die howe nog sterk tekens van onafhanklikheid toon. Dit beteken uiteraard dat ŉ onafhanklike regbank beskerm moet word en waar dit (reeds) ylerig lyk, internasionale beregtigings ŉ “finale” woord spreek. Noodwendig sal so ŉ “land binne ŉ land”-persepsie ook die persepsies voed van ŉ “regering binne ŉ regering,” veral waar die amptelike regering knaend vou (soos met dienslewering) en die burgerlike strukture met eie middele moet ingryp om sake weer te laat vlot. Die amptelike regering kan op een van twee maniere reageer – deur beledig en bedreig te voel, of soos die Tokologo-munisipaliteit (Dealesville) dankbaar die hulp van AfriForum te aanvaar en self by te dra wat dit kan. Die groot vrees in sekere mediakringe vir die woordjie “self” moet haastig koers kry.