Ouers moor kinders soms uit wraak – studie(Argieffoto ter illustrasie: Max Kleinen) Hoewel daar verskeie redes kan wees waarom ouers hul eie kinders vermoor, het ’n onlangse studie bevind dat kinders dikwels die slagoffers van weerwraak is waar een ouer ’n ander ondraaglike pyn wil veroorsaak. “Huwelikswraakmoordenaars vermoor hul eie kind om die lewens-, huweliks- of eksmaat seer te maak of te vergeld. By hierdie tipe moord wil die huweliksmaat spesifiek hê die ander maat moet ly en ellendig voel,” sê dr. Melanie Moen van die Universiteit Stellenbosch en prof. Christiaan Bezuidenhout van die Universiteit van Pretoria. Hul studie het onlangs in die Journal of Investigative Psychology and Offender Profiling verskyn en werp lig op die motiverings vir wraakmoorde in Suid-Afrika. Vir hul studie, ’n eerste van sy soort in die land, het hulle mediaberigte en hofdokumente oor wraakmoordsake van 2003 tot 2021 ontleed en 20 van dié tipe kindermoorde geïdentifiseer. In 12 gevalle (60%) was die oortreders (manlik en vroulik) ten tye van die moord(e) getroud. Hulle het hul kinders vermoor deur hulle te verwurg, vergiftig, versmoor, op te hang, te steek of dood te slaan. Moen en Bezuidenhout sê die motiverings vir wraakmoorde word dikwels aan ingewikkelde persoonlike en interpersoonlike verhoudingsprobleme gekoppel. Hulle wys daarop dat die oortreders in verskeie gevalle, net voordat hulle hul kinders vermoor het, genoem het dat hulle huweliks- en verhoudingsonenigheid soos ŉ argument, verwerping, jaloesie en woede ervaar het. Ander redes vir wraakmoorde sluit in die verbrokkeling van die verhouding, ŉ nuwe liefdesbelang vir die ontvangende lewensmaat, of ŉ egskeiding wat die ouer wat moor van hul beheer, sosiale status en alles wat hulle in die verhouding ingesit het, kan ontneem. “Ons ontleding het getoon dat ŉ ouer ŉ kind kan doodmaak weens ŉ verlies aan sosiale identiteit as gevolg van verwerping, uiterste woede en kwaadheid. Hulle blameer ander vir hul ellende, sadisme, die begeerte om pyn te veroorsaak en ŉ behoefte om skade aan te rig. “Die gevoel van verlies aan sosiale identiteit en die woede en teleurstelling wat die maat wat moor ervaar, word ŉ oorweldigende, verblindende woede wat alles in hul pad wegvee. Die maat wat moor, raak woedend oor die pyn wat hulle ervaar en wil hul maat of eksmaat seermaak omdat hulle self emosioneel en sielkundig seergemaak is. “Die verblindende woede word veroorsaak deur uiterste emosionele nood. Die opeenhoping van die oorweldigende negatiewe emosionele ervarings lei tot ŉ begeerte om ten alle koste pyn te veroorsaak, soms op ŉ sadistiese manier, om ŉ wederkerige geregtigheidsbalans te verseker, met ander woorde die ouer wat moor, glo die dood van die kind sal veroorsaak dat die huweliks- of lewensmaat op dieselfde manier seerkry en dat hierdie tipe ‘geregtigheid’ een of ander vorm van balans sal bewerkstellig.” Volgens Moen en Bezuidenhout kom die beginsel van lex talionis (ŉ oog vir ’n oog) na vore met skrikwekkende gevolge vir die ontvangende maat en die kinders “as gevolg van die reaktief-impulsiewe ekspressiewe gewelddadige gedrag van die maat wat moor, wat uiteindelik ŉ gevoel van beheer en eiewaarde wil terugneem”. Die navorsers sê ’n vorm van narsisme het ook ’n rol gespeel in baie van die gevalle wat hulle ontleed het. “Die narsistiese woede lei uiteindelik tot die moord van die kind om die ander ouer te straf, seer te maak en om beheer terug te neem. Die ‘narsistiese’ wond is deur ŉ daad van wraakmoord teengewerk. Ongelukkig is die ontvangende ouer en kind se behoeftes geïgnoreer.”