Ander gebiede – soos die Maleierbuurt die Bo-Kaap en ŉ buurt soos Woodstock – is nie deur die nuwe wetgewing geraak nie. In haar boek oor Trevor Manuel skryf Pippa Green, wat die ANC baie simpatiek gesind is, die redes was omdat die Bo-Kaap nie ŉ misdaadnes en in die pad van nuwe snelweë was nie. Hieruit mag ŉ mens dalk aflei dat apartheid nie die enigste rede vir die sloping van Distrik Ses was nie.
Noor Ibrahim (72), skrywer van die boek My Life in District Six, onthou hoe hy met duiwe geboer het. Met die verskuiwing het hy sy duiwe saamgeneem en drie maande in hul hok gehou om hulle gewoond te maak aan hul nuwe blyplek. Hy het hulle toe losgelaat, maar hulle het nie na hul nuwe huis teruggevlieg nie.
Toe hy die volgende dag terugkeer na die kaal erf waar sy huis in Distrik Ses gestaan het, skryf hy, sit die duiwe daar op ŉ hoop en wonder wat van hul huis geword het….
Noor Ibrahim sê die kinders vra dikwels hoe kon mense dít aan mense gedoen het. Hy vertel hulle dan van die apartheidsjare se swaarkry. “Maar vir dit wat hulle aan ons gedoen het … ons haat hulle nie, ons vergewe hulle.”
Ek dink ook die verheerliking van Distrik Ses is ‘n emosionele ding. Veral liberale blankes beskryf dit as ‘n plek wat dit ‘n wonderlike “vibe” gehad het. Dit was ‘n plakkerskamp! Wat kon so wonderlik daaraan gewees het. En die persone wat verskuif is, het natuurlik ‘n heimwee daaraan. Maar ons almal weet dat met heimwee onthou ons net die lekker dinge. Daar is nuwe huise vir hulle gebou. En die plekke waar hulle gebly het, is nie deur hulle besit nie. Huurders word daagliks uit hul huise gesit. En niemand dink dit is snaaks nie. (Ek het ‘n vermoede dit was die verskil met die Bo Kaap. Ek dink in die Bo Kaap het hulle die eiendom besit. In Pretoria het Indiers wat uit die stad geskuif is ook die eiendom behou waar hulle winkels gehad het.) Talle mense word om baie redes verskuif. (Ek dink maar aan mense wat moes trek omdat hulle grond ‘n dam geword het. Niks onmenslik daaraan nie.) En dan wat van die honderde blanke boere wat hul plase verloor het. Ek het saam met so boer oor sy eertydse grond gestap. Die huis was swart soos hulle in die huis vuurmaak. En in die famielie kerkhof is daar 3 geslagte begrawe. Wat is die verskil?
Ek was n wit kind, het in Distrik 6 gekuier en lekker gespeel. Ek dink aan Ada en Leslie wat my bederf het en oral saam gesleep het. Die mense het my gemaak wat ek is. Hulle het daardie dae 2 kinders gehad – Melanie na wie my dogter vernoem is en Mark. Ek wens ek het geweet waar hulle nou is. Was baie lief vir hulle. Dit was vir my wonderlike dae – die koekies en die kondensmelt tee sal ek nooit vergeet nie.
Op die oomblik word ons nuus deur ŉ paar opspraakwekkende hofsake oorheers, kort nadat die Oscar Pistorius-saak bykans elke Suid-Afrikaner ’n kykie gegee het oor hoe die dame met die weegskaal te werk gaan.
Die proses om na ŉ misdaad tot in die howe te vorder is nie altyd maklik nie, met slegs ’n klein persentasie wat die verhoorstadium bereik. Soms is dit polisiebrouwerk, soms omdat mense nie misdaad, soos verkragting, konsekwent aanmeld nie, asook ’n groot verskeidenheid ander redes.
Sedert die Pistorius-uitspraak het verskeie artikels verskyn oor hoe verskillende faktore, soos geld, ’n rol speel dat almal nie gelyk voor die gereg is nie. In Suid-Afrika, so lyk dit, is daar ’n bykomende faktor – politiek.
Pas het die grondwetlike hof finaal ’n eierdans van die polisie om nié menseregtevergrype in Zimbabwe te ondersoek nie, nek omgedraai. Dit spruit veral uit ’n voorval in 2007 toe die polisie op die MDC se hoofkwartier toegeslaan en meer as 100 mense wat aangekeer is, gemartel het. Solank Mugabe die septer daar slaan, sal die oortreders in hul eie land straffeloos daarmee wegkom. Maar van die beweerde oortreders besoek ook periodiek Suid-Afrika, waarheen van die slagoffers uitgewyk het, en klagtes is by die polisie teen hulle aanhangig gemaak. Die polisie het geweier om dit te ondersoek, en is voor die hof gesleep. Die SAPD het die saak in die hooggeregshof en die appèlhof verloor, en uiteindelik na die grondwetlike hof geappelleer. Hier het die hof nie net soos die appèlhof beslis dat die polisie sulke sake mag ondersoek nie, maar verder gegaan en die plig op die polisie geplaas.
Die hof het in hierdie geval duidelik onder die ANC se kombers van dat alles ondergeskik aan die belange van die ANC en sy maters moet wees, uitbeweeg. Die hof het hom heel duidelik nie daaraan gesteur dat die Suid-Afrikaanse regering die mite volhou dat alles in Zimbabwe pluis is nie.
Vir Mugabe sal hierdie klap van sy buurland se grondwetlike hof ’n bitter pil wees. Dit volg na sy regering self die volle regspad hier geloop het om te probeer keer dat die Sadec-tribunaal se uitspraak oor die konfiskering van kommersiële boere se grond nie in ons regspraak geregistreer, en dus hier op Zimbabwiese eiendom as kompensasie beslag gelê mag word nie. Mugabe het toe ook bloedneus gekry in ’n saak waarin AfriForum ’n belangrike rol gespeel het.
Volgens die grondwetlike hof durf Suid-Afrika nie die wegkruipplek word vir diegene wat misdade teen die mensdom gepleeg het nie.
Voordat die hele uitspraak in detail bestudeer is – en dit was ’n eenparige uitspraak anders as in die geval van Renate Barnard – kan nie met stelligheid gesê word dat dié saak ’n presedent skep wat Suid-Afrika se vriendskap met muishondlande baie taai kan maak nie. Hoeveel Kubaanse regeringsamptenare wat Suid-Afrika besoek sal byvoorbeeld met skoon hande hier kan arriveer? Wat gebeur as een van die Kubaanse dokters hier ’n ernstige klag teen een van hulle indien? Dit herinner aan ’n groepie se poging om die eertydse Britse eerste minister, Tony Blair, in hegtenis te laat neem weens sy rol in die Amerikaanse-geleide inval in Irak.