Versindaba Digstring Ilse van Staden Archives : Versindaba
Posts Tagged 'Digstring Ilse van Staden'
Digstring: Ilse van Staden. Fluistering
Dis juis die ding van fluister –
dat mens nie maklik hoor nie,
dat jy jou voete skeef kan sit en struikel
oor iets ooglopend soos 'n klip
wat skynbaar niks anders is as dit nie.
Dis juis die ding.
'n Fluisterklip laat niks deurglip
harder as die hartklop van 'n klip,
niks luider as die spin uit kwartsietkele
of soms 'n gles uit diamant nie.
Fluister is die sluimering vóór woorde begin
soos berge beweging is,
Wanneer het jy dié gedig geskryf, Ilse? Hoe het dit ontstaan?
Die gedig is geskryf in 2007, n.a.v. kritiek dat die begrip "fluisterklip" onrealisties en geforseerd is.
Die gedig het deur verskeie weergawes ontwikkel, hoewel die begin en einde min of meer dieselfde gebly het.
Soos gewoonlik gebeur, is die meeste van die vers aan my "gegee". Die afronding is maar altyd wroeg en sweet.
Weet nie of ek die vraag mooi verstaan nie. Wat is "ordeningsbeginsel"? Onderdelingsbeginsel? Ordeningsbeginsel? In ieder geval.) Ek bedink nie juis die vorm wanneer ek skryf nie. Meestal timmer die keurders en/of uitgewer dit in plek indien nodig.
Nee. Ongelukkig het ek nie meer 'n klankbord nie. Ek dig maar in die duister.
Dit is in 2008 gepubliseer in Fluisterklip.
Vir my is dit alles "feit", of dit nou realiteit is of metafoor. Daar is geen fiksie in dié vers nie.
Dit gaan oor die sluimerende poësie in die wêreld om ons, dié dinge wat mens mis as jy raserig verbyjaag. Al struikel jy daaroor, gaan jy dit steeds nie raaksien of raakhoor nie. Om dit te "ontvang", verg vir my baie ure se stilsit, stilbly en fyn luister.
Was daar dalk iets (boek/musiek/film/skildery) wat 'n bepaalde invloed op die totstandkoming van dié betrokke vers gehad het?
Die oorspronklike begrip van 'n fluisterklip kom van 'n sg. "whispering stone" wat my ma in die veld opgetel het en wat ons met gepaste seremonie in die fondasie van my huis ingebou het in 2004.
Nee, ek skryf maar neer wat na my kant kom. Wie lees, moet lees.
Dis 'n terugantwoord, wat ek nog net in een ander gedig probeer het, nl. "Belydenis" in dieselfde bundel. Dit is ook selde dat ek 'n gedig begin met 'n vooraf konsep oor wat ek wil sê, gewoonlik beur ek maar die donker in totdat iets vorm aanneem.
Die middelste strofe is steeds vir my nie bevredigend nie.
Ek weet selde wat lesers se reaksie is op my werk.
'n Laaste vraag, ter wille van die interessantheid: Kan jy nog die eerste vers wat jy ooit geskryf het, onthou? Indien wel, vertel ons ietsie daarvan.
My eerste gediggie het ek in Mei 1979 geskryf, toe ek in graad een was. Dit gaan oor 'n eend wat 'n vis vang. Ek het dit gebruik as subopskrif (?) in die gedig "Variasie op 'n tema" in Watervlerk.
Ilse van Staden is in 1972 in Pretoria gebore, maar het grootgeword in die Waterberge in die Limpopoprovinsie. Sy matrikuleer aan die Hoërskool Pro Arte (Pretoria) en studeer veeartsenykunde aan die Universiteit van Pretoria. Van 1997 tot 2005 praktiseer sy voltyds as veearts. Sedertdien is sy deeltyds veearts en deeltyds skrywer. Haar debuutbundel Watervlerk (2003) ontvang die Eugène Marais- en Ingrid Jonke-pryse. Sy is tans besig met 'n B.A.-graad in Kreatiewe Skryfkuns aan die Universiteit van Suid-Afrika. Haar tweede digbundel, Fluisterklip, het in 2008 by Lapa verskyn.