Moderne slawerny: Hoeveel weet jy?Foto: pixabay.com Artikel saamgestel deur Belinda Campher en Alita Rose, lede van die Dameskring Misbruik van mense en mensehandel (moderne slawerny) is vandag nog net so relevant soos 400 jaar gelede – net met ŉ effens ander gesig. Die Derde Wêreld, spesifiek Afrika, is steeds die grootste teiken van hierdie wêreldwye misdaadbedryf. Elanie Kruger, voorheen ŉ slagoffer van mensehandel, het in 2015 op die vrouelidmate van die NG Kerk in die Vrystaat se vrouekonferensie in Pellissier, ter viering van hulle 150-jarige bestaan, haar gru-ervaring gedeel, asook skokkende statistieke bekend gemaak van hoe mensehandel die mense in Suid-Afrika raak. Elanie is as tiener vir agt maande as seksslaaf in ŉ hotel in die Bloemfonteinse middestad aangehou. Haar ouers was albei alkoholiste en baie arm. Toe sy 16 was, het haar ma selfmoord gepleeg en sy moes dringend werk soek om aan die gesin se behoeftes te voldoen. “Met ŉ CV van een bladsy kon ek nêrens werk kry nie. ŉ Familievriend het egter vir my gesê hy kan vir my werk kry. Ek moet vir my ŉ sak klere saamvat en saam met hom ry.” Hy het haar na ŉ plek in die stad geneem. Vir agt maande is sy daar aangehou. Sy was verslaaf aan dwelms en alkohol. Sy is aan ŉ bed vasgeketting en moes met 15 tot 20 mans per dag seks hê. Na agt maande het sy besef dat sy nie gaan oorleef nie. ŉ Seksslaaf se leeftyd is gemiddeld nege tot 12 maande. Sy het haar ontsnapping beplan en een dag, toe die bordeel se deur oopgaan, daarin geslaag om weg te hardloop. Nou, 20 jaar later, het sy saam met Jaco Hough-Coetzee ŉ boek geskryf, Van skoolbank tot bordeelbed, en tree sy as motiveringspreker op saam met Hykie Berg, akteur en ambassadeur van People Search and Rescue Unit (PSARU), om Suid-Afrikaners bewus te maak van die skokkende werklikheid wat reg onder ons neuse plaasvind. Mensehandel vind nie net plaas om seksslawe van slagoffers te maak nie. Sindikate sny dikwels die slagoffers se ledemate en geslagdele af vir moetie. Organe word ook verkoop om geld te maak. Mensehandel is ŉ misdaad wat baie vinnig in Suid-Afrika toeneem. Dié misdaad en dwelmmisbruik loop dikwels hand aan hand. Skokkende feite: Elke ses uur word ŉ kind in Suid-Afrika as vermis aangegee. Van PSARU se statistieke sluit in: In 2013 het Yolanda Mynhardt en Herman Strydom ŉ ondersoek van stapel gestuur waartydens die kennis en persepsies van maatskaplike werkers van verskillende organisasies ingewin is ten einde vas te stel wat maatskaplike werkers se siening van mensehandel is, en wat hulle as hul rol in die bekamping van mensehandel beskou. Volgens hulle bevindinge word mensehandel geag as die vinnigste uitbreidende kriminele bedryf ter wêreld. Dié misdaadbedryf genereer ŉ jaarlikse profyt van tot $7 miljard wat die handeldryf met mense ŉ besonder winsgewende bedryf maak. Jaarliks word ten minste 4 miljoen mense die slagoffers van mensehandel, oor of binne nasionale grense, wat met die grootste onmenslikheid behandel word. Mensehandel vind nie net oor landsgrense plaas nie, maar ook binne een land vanaf landelike na stedelike gebiede. Volgens Mynhardt en Strydom se bevindinge het mensehandel sy ontstaan gehad as gevolg van die veranderinge wat globalisering gebring het. Die ontwikkeling van industrialisering het drastiese veranderinge in mense se lewens tot gevolg gehad. Die geskiedenis dui op talle voorbeelde van samelewings waar slawerny en uitbuiting van mense as aanvaarbaar beskou is, en gewoonlik was dit vroue en kinders wat onderworpe was aan mensehandel, en spesifiek om as prostitute te werk. Die geskiedenis van mensehandel dateer uit die Romeinse era en is meer onlangs voortgesit tydens die vestiging van die Verenigde State van Amerika. Hierdie ondergrondse bedryf met sy komplekse netwerke, wat spesifiek voortgedryf word deur maatskaplike, ekonomiese, kulturele, politieke en globaliseringsfaktore, is nog nie voldoende deur huidige navorsing ondersoek nie. Die begrip ‘mensehandel’ Uit die betrokke ondersoek was dit duidelik dat dwang, dreigemente, valse beloftes, ontvoering, misleiding en die ontkenning van die individu se vryheid ŉ rol by mensehandel speel. Uitbuiting van mense is altyd teenwoordig en word as moderne slawerny beskou waarby geldelike gewin altyd ŉ rol speel. Prostitusie, gedwonge arbeid en selfs die verwydering van organe word beskou as sommige van die vorms wat mensehandel kan aanneem. Mensehandel is ‘n hoogs georganiseerde bedryf en funksioneer ondergronds ten einde nie onder die aandag van die owerhede te kom nie. Dit is dus moeilik om mensehandelaars vas te trek. Omdat mensehandel alle lande raak, behoort die voorkoming of verligting daarvan mettertyd wêreldwye prioriteitsaandag te geniet. Oorsake van mensehandel Inligting deur Mynhardt en Strydom ingewin, bevestig verder dat armoede, werkloosheid en die motief om vinnig ryk te word, die vernaamste oorsake van mensehandel is. Onwettige immigrante raak dikwels by mensehandel betrokke ten einde ŉ inkomste in ŉ vreemde land te verseker. Buitelanders behoort betrek te word by ŉ land se algemene funksionering om maatskaplike blootstelling, soos arbeidsuitbuiting, te verhoed of ten minste te beperk. In ŉ land met chroniese werkloosheid, wydverspreide armoede en ŉ gebrek aan ekonomiese geleenthede maak mensehandelaars gebruik van valse beloftes van hoër lone en goeie werksomstandighede in vreemde lande. Die alles oorheersende behoefte aan ŉ beter lewe word dikwels verabsoluteer, wat meebring dat individue blind raak vir die werklikheid wat met mensehandel gepaard gaan en magteloos staan teenoor die gevare daarvan. Kenmerke van mensehandelaars Uit die navorsingsondersoek het dit geblyk dat mensehandelaars doelbewus persone teiken en dan poog om hulle op die een of ander manier van nader te leer ken en sodoende by hul web in te trek. Mensehandelaars doen hulle dikwels voor as goedversorgde en welvarende sakemanne of -vroue, dikwels buitelanders, om die indruk te skep dat alles in orde is en sodat potensiële slagoffers nie agterdogtig raak nie. Kenmerke van slagoffers Mynhardt en Strydom het vasgestel dat slagoffers dikwels gekenmerk word deur min onderhandelingsvaardighede, naïwiteit en magteloosheid. Die slagoffers van mensehandel word van hul basiese menswaardigheid en vryheid gestroop en hulle word in gedwonge seksuele of arbeidsuitbuitende situasies vasgevang. Die slagoffers is selde in staat om te midde van hierdie omstandighede aan ontsnapstrategieë te dink. Impak van mensehandel op die slagoffer en die gesin Mensehandel het ŉ ingrypende impak op al die fasette van ŉ individu se lewe. Nie alleen is daar ŉ fisieke impak nie, maar ook ’n geweldige emosionele en kognitiewe impak. Slagoffers ervaar intense gevoelens van verwerping en verloor dikwels alle vertroue in die mensdom. Mensehandel is ŉ wrede werklikheid en statistieke dui daarop dat mensehandelaars geen genade vir hulle slagoffers het nie. “There may be times when we are powerless to prevent injustice, but there must never be a time when we fail to protest.” (Elie Wiesel)