Sedert Suid-Afrika sy Christen-grondwet met ’n godlose een vervang het, floreer misdaad in die land. Dit het binne die eerste vyf jaar van sg. demokrasie met 717% gestyg en is meer as 40 nuwe misdade aangeteken wat voorheen onbekend was. Die politieke klimaat het dit vir boosdoeners maklik gemaak om misdaad te pleeg. Daarom is niemand in die land meer seker van ŉ veilige aankoms of tuiskoms nie.
Die toename in misdaad is aan die verraderlike optrede van eertydse blanke politici en ontspoorde kerklui te wyte wat volksgenote verseker het dat die verfoeilike situasie wat sedert 1994 opgedis is, slegs die groeipyne van ŉ nuwe bedeling was wat spoedig sou verdwyn. Dit het nie verdwyn nie. Volgens kenners is die misdaadvlak in Suid-Afrika die hoogste ter wêreld benewens ŉ oorlogsgebied.
Misdaad neem egter ook wêreldwyd toe. Amerikaanse statistiek toon aan dat besighede jaarliks $10 biljoen weens werknemer-diefstal verloor. Meer as $4 biljoen per jaar word weens geldverduistering en $3 biljoen weens inbraak verloor. Daarbenewens word $2 biljoen aan winkeldiefstal en $1,3 biljoen weens brandstigting verloor.
Misdaad is duur. Wetsgehoorsame burgers betaal daarvoor. Versekeringpremies skiet die hoogte in, winkels verhoog hul pryse om vir winkeldiefstal te begroot en veiligheidspersoneel moet gehuur word om oral diens te doen. En wetsgehoorsame burgers betaal indirek hiervoor. Misdaad maak ook booswigte ryk. Koerantberigte oor hooggeplaaste regeringsamptenare wat weens diefstal en korrupsie aangekeer word, is sedert 1994 algemene nuus.
Daar word talle ingewikkelde redes vir die styging in misdaad aangevoer. Die oplossing daarenteen is eintlik baie eenvoudig – lees die Bybel: “Omdat die oordeel oor ’n verkeerde daad nie gou voltrek word nie, daarom is die hart van die mensekinders in hulle vol om kwaad te doen” (Pred.8:11).
Wie meer oor die regte van booswigte as dié van wetsgehoorsame burgers besorg is, is die grootste misdadiger. Slagoffers van misdaad word selfs vervolg net omdat hulle hul eiendom en lewens teen boosdieners wou beskerm. Die Bybel sê wat die doel van ’n burgerlike regering is: “...want hy is ’n dienaar van God, jou ten goede, maar as jy kwaad doen, vrees dan; want hy dra die swaard nie verniet nie, want hy is ’n dienaar van God, ’n wreker om die een wat kwaad doen te straf” (Rom.13:4). Ps.101 sê die selfde. ŉ Eerbare regering moet sy wetsgehoorsame burgers beskerm en boosdoeners behoorlik aan die pen laat ry.
Petrus sê: “Wees dan onderdanig aan elke menslike verordening ter wille van die Here – of dit die koning is as opperheer, of die goewerneurs as sy gesante, om wel kwaaddoeners te straf, maar die wat goeddoen, te prys” (1 Pet.2:13,14). Omdat ŉ regering namens God optree, moet dit soos God optree. Hy straf die kwaad en seën die goeie; nie anders om nie!
By misdade soos diefstal, brandstigting en kwaadwillige saakbeskadiging vereis die Bybel regstelling tot die oorspronklike staat. ’n Regering wat die Bybelse regstellingsproses toepas en slagoffers vergoed, sal verhoed dat misdaad lonend word. Daarbenewens moet die straf ook by die oortreding pas (Deut.19). ŉ Regering wat God se wet toepas, is feitlik misdaadvry.
Die Bybel gee aan wetstoepassers ŉ paar duidelike reëls om misdaad mee te bekamp:
(i) Misdadigers moet volle verantwoordelikheid vir hul oortredings neem. Die invloed van drank of dwelms is nie versagtende omstandighede nie (Num.35:16-21).
(ii) Jeugdiges moet net soos volwassenes gestraf word. As hy ŉ volwasse oortreding begaan, moet hy volwasse straf ontvang (Eseg.18).
(iii) Die Bybel eis die doodstraf vir halsmisdade en die regstelling vir alle diefstal en die eiendomskade (Ex.21,22). “Indien ’n dief betrap word terwyl hy inbreek en hy word geslaan, sodat hy sterwe, sal daardeur geen bloedskuld ontstaan nie” (Ex.22:2).
Elke mens is egter vir sy eie beveiliging verantwoordelik. Nehemia was by geleentheid genoodsaak om sy volk teen die vyand te bewapen ”... Julle moenie bang wees vir hulle nie.; dink aan die grote en gedugte Here en veg vir julle julle broers, julle seuns en julle dogters, julle vroue en julle huise” (Neh.4:14). Hulle wat die naaste aan jou is, moet eerste beskerm word: “Maar iemand wat vir sy eie mense en veral sy huisgenote, nie sorg nie, het die geloof verloën en is slegter as ’n ongelowige” (1 Tim.5:8).
Mag God ons spoedig met ŉ nuwe regering van gelowiges seën wat hierdie misdaad kan hokslaan: “O huis van Dawid! So spreek die Here: verskaf reg in die môre en red die beroofde uit die hand van die verdrukker, sodat my grimmigheid nie uitslaan en brand soos ’n vuur sonder dat iemand dit kan blus nie, weens die boosheid van julle handelinge” (Jer.21:12).
2. DIE DOODSTRAF
ŉ Eerbare regering skuld sy burgers ŉ goeie bestaan. Daarvoor moet dit wette instel en toepas. Ook die doodstraf. Dis nie liefdeloos en onmenslik soos wat onkundiges dit maak nie. Dis in lyn met die Skrif!
Gen.9:6 gee die mees basiese uitspraak: “Hy wat die bloed van ’n mens vergiet, sy bloed sal deur die mens vergiet word; want God het die mens na sy beeld gemaak” Wie daarmee verskil, kritiseer uiteraard die Skrif. God motiveer selfs die doodstraf; iets wat geen ander godsdiens doen nie.
Die mens is na die beeld van God geskape. Gevolglik is moord ’n vergryp teen God. Hy het die mens aangestel om oor Sy skepping te heers en Sy heerlikheid te weerkaats: “Maar elkeen wat sy woord bewaar, in hom het die liefde van God waarlik volmaak geword…. Hy wie sê dat hy in Hom bly, behoort self ook so te wandel soos Hy gewandel het” (1 Joh.2:5,6). .
Om die beeld van God te vertoon, het God aan die mens lewe gegee. Net Hy het die reg om dit te neem. Job sê: “… Die Here het gegee en die Here het geneem; die Naam van die Here sy geloof!” (Job.1:21). Geen mens durf dit wegneem nie.
Die bepaling van Gen.9:6 is lank voor die ontstaan van Israel gegee wat sê dat God die doodstraf vir alle mense van alle tye gebied het. Toe Israel dit later as wetstoepassing aanvaar het, is dit slegs uitgebrei. Daar was 21 oortredings waarvoor die doodstraf opgelê kon word en in vier basiese groepe verdeel:
(i) misdade waar mense gesterf het
(ii) godsdienstige misdade
(iii) etiese misdade en
(iv) vormlike (seremoniële) misdade.
By misdade waar mense dood is, het die vergeldingsreg gegeld - soos wat jy aan ’n ander een doen, moet aan jou gedoen word; ’n oog vir ’n oog, ’n tand vir ’n tand en ’n lewe vir ’n lewe. Die Bybel eis dat moord vergeld moet word. Dis egter ’n taak wat God uitsluitlik aan die staat oplê. Dis nie vir enkelinge bedoel nie. Daar was destyds in Israel sekere plekke waar vermeende oortreders ’n regverdige verhoor kon verkry. Dis vrystede genoem. Indien die persoon wel aan moorde skuldig was, is hy daarna tereggestel.
Mense wat destyds aan godsdienstige misdade soos Sataniese rituele skuldig was of selfs God gevloek het, is ook tereggestel. Israel moes weet dat God ’n heilige God was. Sy heiligheid moes nie bespot, geminag of belaster word nie.
Onder etiese misdade word die slaan of vloek van ouers aangeteken (Ex.21:15,17). So ook ŉ koppige seun wat aan drank verslaaf was en met wie geen huis te hou was nie (Deut.21:18-21). Hierdie misdade het ook verskeie vorms van verbode geslagsomgang ingesluit (Deut.22:13-30). God het aan Israel sekere heiligheidswette gegee om van die heidene te verskil. “En julle sal vir My ’n koninkryk van priesters en ’n heilige nasie wees” (Ex.19:6).
Om heiden elemente met die ware godsdiens te vermeng, het ook die doodstraf verdien. Lev.10:1,2 vertel van Nadab en Abihu, die seuns van Aaron, wat vreemde vuur (heidense reukwerk) geoffer het waarna God hulle met vuur uit die hemel verteer het. Sekere gevalle van die skending van die Sabbat kon met steniging gestraf word (Num.15:32-36). Alles was nodig om die heiligheid van God by Israel in te skerp.
Desondanks lees ons ook in die Bybel van moordenaars wat nie tereggestel is nie. Kain het sy broer doodgeslaan en Moses ’n Egiptenaar. Dawid het Uria, die man van Batseba, laat ombring. Daar word eter nie gesê waarom hulle nie aan die pen gery het nie.
Die doodstraf vir moord moet in gehoorsaamheid aan Gen.9:6 verstaan word. Hierdie opdrag is lank voor Israel se ontstaan gegee. Dit geld vir alle tye en is derhalwe vir die ganse mensdom bedoel. Die rede vir die doodstraf vir ander oortredings is nie so voor die hand liggend nie. Dit was waarskynlik ŉ afskrikmiddel vir voornemende misdadigers en ŉ rigtingwyser na die waarde van lewe as ŉ gawe van God
Nêrens in die NT word die doodstraf ooit opgehef nie. Dit wat vir die OT gegeld het, het ook vir die NT gegeld. Die NT maak dit egter wel duidelik dat slegs die staat die doodstraf mag oplê en voltrek. Dis nie vir enkelinge beskore nie: Want die owerhede is geen voorwerp van vrees by die goeie dade nie, maar by die slegte…. want hy is ’n dienaar van God, jou ten goede, maar as jy kwaad dien, vrees dan, want hy dra die swaard nie verniet nie, want hy is ’n dienaar van God, ’n wreker om die een wat kwaad doen, te straf” (Rom.13:3,4).
Teregstellings is in die NT gewoonlik met onthoofding uitgevoer. In Hand.12:2 skryf Lukas dat Herodes die apostel Jakobus met die swaard laat doodmaak het. Die swaardmag was sinoniem met die staat se reg om boosdoeners die lewe te ontneem. En omdat God die staat opdrag gee om wet en orde te handhaaf, kan burgers van die staat eis/verwag om in hul basiese veiligheidsbehoeftes te voorsien. Sonder die doodstraf kan wet en orde nie gehandhaaf word nie. Oral waar dit in die wêreld afgeskaf is, het wetteloosheid oorhand toegeneem.
Paulus stel dit duidelik dat die staat sy regeermag van God ontvang en derhalwe ’n dienaar van Hom is. Wie dit nie gebruik nie, is ’n dienaar van die Satan. Daar staan in Rom.13 geskryf dat die owerheid die swaard nie verniet dra nie. Dis die staat se goddelike plig om diegene wat die doodstraf verdien, toepaslik te straf. Wie dit nie doen nie, dien God nie.
Toe Pilatus vir Jesus sê: “…. Weet U nie dat ek mag het om U te kruisig en mag het om U los te laat nie?” (Joh.19:10) antwoord Hy: ” …U sou geen mag teen My hê as dit u nie van bo gegee was nie…” (:11). As Paulus voor Festus staan, sê hy: “…. Ek staan voor die regterstoel van die keiser waar ek geoordeel moet word…. as ek oortree het of iets gedoen het wat die dood verdien, weier ek nie om te sterwe nie…” (Hand.25:10,11). Paulus het die owerheid se reg op die doodstraf eerbiedig.
Die NT gee geen formele voorskrifte vir die oplegging van die doodstraf soos wat die OT doen nie. Ons weet egter van twee kwaaddoeners wat saam met Jesus gekruisig is. In daardie tyd kon die Joodse Raad die doodstraf vir oortredings van godsdienstige, sedelike en vormlike aard oplê en by wyse van steniging laat voltrek. Dis hoe Stefanus gesterf het (Hand.7). Jesus het egter verhoed dat hulle Hom by geleentheid wou stenig. So ook die owerspelige vrou (Joh.8:3-7).
Met laasgenoemde geval blyk dit tog dat Jesus in gevalle van godsdienstige en sedelike oortredings ’n ander weg as dié van doodstraf aangewys het – dié van sondeberou en bekering. Die doodstraf vir godsdienstige, etiese en vormlike oortredings is wel geleidelik uitgefaseer.
’n Owerheid wat booswigte doeltreffend straf, is ’n instrument in God se hand deur namens Hom boosheid te bekamp. Niemand durf egter in persoonlike hoedanigheid wraak neem nie. Mense moet kan vergewe soos wat in die Onse Vader verwoord word. God het die alleenreg om te vergeld: “Moenie julle wreek nie, geliefdes, maar gee plek vir die toorn; want daar is geskrywe: Aan My kom die wraak toe, Ek sal vergeld, spreek die Here” (Rom.12:19).
God oefen sy wraak en vergelding deur gehoorsame owerhede uit, Daarom word die owerheid in Rom.13 ’n wreker genoem. Die doodstraf moet booswigte afskrik. Daarom is die doodstraf ’n beskermingsmaatreël wat die samelewing ten goede is. Owerhede moet mense rustig laat leef.
Dis elke mens se reg om hom teen aanvallers te verdedig. Hy het die lewe as gawe van God ontvang en gevolglik sy plig om dit op te pas. Indien hy in selfverdediging ’n aanvaller doodmaak, is hy nie aan moord skuldig nie.
’n Eerbare owerheid sal sy burgers teen booswigte beskerm, die doodstraf oplê en vinnig voltrek. “Omdat die oordeel oor ’n verkeerde daad nie gou voltrek word nie, daarom is die hart van die mensekinders in hulle vol om kwaad te doen” (Pred.8:11). Om moordenaars lang gevangenisstraf op te lê, is ŉ onreg. Hulle kan na vrylating weer moor, soos al dikwels gebeur het. Om vir baie lank deur die staat versorg te word is ook baie onbillik teenoor wetsgehoorsame belastingbetalers!
Baie mense sê dat die doodstraf nie ŉ afskrikmiddel vir misdaad is nie. Die Bybel sê wel so. Wie teen die doodstraf gekant is, glo dat die lewe heilig is en derhalwe beskerm moet word al is ander se lewens wederregtelik beëindig. Die doodstraf is glo barbaars en hoort nie in ’n beskawing tuis nie. Nee, as God self opdrag tot die doodstraf gee, hoe durf mense sê dat dit barbaars is?!
As dit by verwarde denke kom, span die Bevrydingsteologie egter die kroon. Die ontspoorde teoloë staan die doodstraf teen omdat hulle glo dat die verkeerde party gestraf word. Bose samelewingstrukture (soos apartheid!) moet eerder vir die kwaad in hul gemeenskappe verantwoordelik gehou word. Bose samelewings kweek bose burgers. Dis niks anderste as die filantropiese ideologie van die edel barbaar nie!
Dis onsinnig om moorde aan die invloed van bose samelewings toe te skryf.. Dis eerder regerings wat hul goddelike plig versaak. ’n Regering wat God se Woord gehoorsaam en die doodstraf oplê, maak dit vir wetsgehoorsames veilig om in so ’n land te bly. Daardie regering is nie skuldig aan die bloed van onskuldiges wat daarna nog vloei nie. As ’n regering egter nie doelgerig teen misdadigers optree nie, is hulle aan die selfde misdaad aandadig (Deut.21:1-9).
Sedert die doodstraf in 1989 in Suid-Afrika afgeskaf is, is nagenoeg 500,000 mense in die land vermoor. Dit bewys dat as ’n regering nie aan booswigte die doodstraf oplê nie, lê booswigte dit aan wetsgehoorsames op!
3. BURGERLIKE ONGEHOORSAAMHEID
Mense met baie name hou nie daarvan om vorms in te vul nie. Keiser Nero sou beslis nie daarvan gehou het nie - Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus! Hy was 12 jaar lank keiser van Rome (54-68nC) en ’n booswig wat gruwels bedryf het soos om met ŉ man getroud te wees! Toe ’n vernietigende brand ’n deel van Rome in 64nC verwoes het, het hy die Christene die skuld daarvoor gegee. In werklikheid het hy die brand laat stig om plek te maak vir nuwe geboue wat hy daar wou oprig.
Paulus se brief aan die Romeine is tydens Nero se regering geskryf. ’n Mens sou kon verwag dat Paulus gelowiges tot opstand teen hierdie booswig sou aanvuur, maar hy het nie. Selfs onder ’n goddelose keiser skryf Paulus om nie die regering van die dag teen te staan nie omdat alle regeermag van God af kom. Regeerders dien God in hul politieke hoedanigheid.
Paulus stel dit in Rom.13 duidelik dat die staat sy mag van God ontvang en derhalwe ’n dienaar van God is. Wie hierdie mag nie gebruik nie, word ’n dienaar van die Satan! Daar staan geskryf dat die owerheid die swaard nie verniet dra nie.
Toe Jesus voor Pilatus verskyn, sê Pilatus vir Hom: “…. Weet U nie dat ek mag het om U te kruisig en mag het om U los te laat nie?” (Joh.19:10). Hierop het Jesus hom geantwoord: ” …U sou geen mag teen My hê as dit u nie van bo gegee was nie…” (:11). Jesus het Pilatus tereggewys. Sy menslike gesag was ’n Godgegewe gesag.
Toe Paulus later voor Festus staan, sê hy: “…. Ek staan voor die regterstoel van die keiser waar ek geoordeel moet word…. as ek oortree het of iets gedoen het wat die dood verdien, weier ek nie om te sterwe nie…” (Hand.25:10,11). Paulus het die owerheid wat die reg het om die doodstraf op te lê, eerbiedig.
’n Paar jaar later het Petrus in sy eerste Sendbrief ook oor staatkundige gesag geskryf. Dit het soos Paulus se skrywe ’n paar vrae laat ontstaan. Het Paulus en Petrus van gelowiges verwag om hulle altyd aan die gesag van regering van die dag te onderwerp ongeag die wette hulle uitvaardig? Mag gelowiges ooit burgerlik ongehoorsaam wees?
Daar is drie vorms van burgerlike ongehoorsaamheid. Eerstens anargisme wat sê dat ’n persoon na goeddunke kies om ŉ regering te gehoorsaam. In die lig van Rom.13 het so ŉ standpunt geen Bybelse ondersteuning nie. Ekstremisme is ŉ tweede vorm van burgerlike ongehoorsaamheid. Dit sê dat ’n persoon die regering van die dag gehoorsaam moet word ongeag sy /opdragte.
Hierdie standpunt het ook geen Bybelse steun nie. Selfs die geskiedenis kom hierteen in opstand. Tydens die Nuremberg-verhore wou een van die Nazi prokureurs die verskoning gebruik dat sy kliënte net hoër opdragte uitgevoer het en dus nie vir hul gruwels aanspreeklik gehou kan word nie. Een van die regters vra toe: “Meneer, is daar dan nie ’n hoër wet as menslike wette nie?” Met hierdie eenvoudige vraag het die opposisie se argument verkrummel. Die Heilige Gees oortuig die mens wat reg of verkeerd is. Ongeag die Nazi-regering se bevele het die offisiere geweet dat hulle verkeerd doen.
Die derde en korrekte vorm van burgerlike ongehoorsaamheid is Bybelse onderdanigheid. Die Skrif leer gelowiges om aan ’n burgerlike regering onderdanig te wees mits dit nie gruwels wettig nie. In so ’n geval durf ’n gelowige die owerheid nie gehoorsaam nie. Dit sal sonde wees. “Jy mag die meerderheid nie volg in verkeerde dinge nie…” (Ex.23:2).
Die Bybel het talle voorbeelde van gelowiges wat ter wille van God burgerlik ongehoorsaam was. In Ex.1 het die Farao twee Hebreeuse vroedvroue opdrag gegee om alle manlike babas dood te maak. Hulle het geweier: “Maar die vroedvroue het God gevrees en nie gedoen soos die koning van Egipte aan hulle gesê het nie, maar die seuntjies laat lewe” (:17). En God het hulle geseën: ” Maar God het aan die vroedvroue weldadigheid bewys.… En omdat die vroedvroue God gevrees het, het Hy huisgesinne aan hulle geskenk” (:22,21).
Jos.2 vertel van Ragab wat die koning se opdrag veronagsaam het om die twee Israelitiese spioene uit te lewer en hulle laat ontsnap. Alhoewel dit ’n opdrag van haar koning was wat met die dood gestraf kon word, het sy geweet dat sy dit nie kon doen nie. Die Israeliete het dan ook haar lewe gespaar toe hulle die stad geval het.
In 1 Sam. gee Saul opdrag dat niemand moes eet voordat hy die geveg teen die Filistyne gewen het nie. Toe Jonathan die opdrag veronagsaam en heuning eet om hom te versterk, het Saul opdrag gegee dat hy doodgemaak moes word. Toe sê sy manskappe vir hom:” …. Moet Jonathan sterwe wat hierdie groot verlossing in Israel bewerk het? Volstrek nie! Sowaar as die Here leef, geen haar van sy hoof sal op die aarde val nie!.... So het die volk dan Jonathan losgekoop, dat hy nie gesterf het nie” (1 Sam.14:45).
1 Kon.18 vertel van ’n sekere Obadja wat God gevrees het. Toe sy koningin Isebel die profete van God begin vermoor, het hy 100 van hulle versteek en so aan die dood laat ontkom. Sy optrede was direkte ongehoorsaamheid aan die regering van die dag, maar in ooreenstemming met God se wil. Daarom het Isebel se plan om al die profete van God dood te maak, nie geslaag nie.
2 Kon. 11 vertel van Atalia, koning Ahasia se moeder, wat na sy dood die hele koninklike geslag van Juda laat uitmoor het. Die koning se dogter het egter vir Joas weggesteek om die bloedlyn te behou. Toe hy ses jaar later koning word, het hy sy ouma laat teregstel. En dit was reg in God se oë.
Die boek Daniel vertel van twee gevalle van burgerlike ongehoorsaamheid. Die eerste in hoofstuk 3 - die bekende verhaal van Sadrag, Mesag en Abednego wat nie voor die beeld van koning Nebukadneser wou buig en uit die brandende vuuroond verlos is. Die tweede verhaal is in hoofstuk 6 waar Daniel koning Darius se bevelskrif om niemand anderste as die koning te aanbid nie, veronagsaam het, waarna God hom uit die leeukuil verlos het.
Handelinge 4 vertel van Petrus en Johannes wat ’n verlamde man genees het en weens hul getuienis oor Christus in die tronk gegooi is. Die Joodse kerklui wou die Christendom probeer keer en die dissipels beveel om nooit weer van Jesus te praat nie:” Toe antwoord Petrus en Johannes en sê vir hulle: Of dit reg is voor God om julle meer gehoorsaam te wees as God, moet julle self beslis. ; want vir ons is dit onmoontlik om nie te spreek oor wat ons gesien of gehoor het nie” (Hand.4:19,20). Toe die kerklui hulle daarna weer aan die opdrag herinner, sê Petrus: “… Ons moet aan God meer gehoorsaam wees as aan die mense” (Hand.5:29).
Die laaste voorbeeld van burgerlike ongehoorsaamheid wat in die Bybel opgeteken is, is in Openb.13 waar die Antichris almal wat in die eindtyd leef, opdrag sal gee om die beelde wat van homself gemaak is, te aanbid. Dis ’n soortgelyke geval as in die tyd van Daniel. Johannes skryf dat die gelowiges van die eindtyd dit nie sal doen nie.
Daniel is ’n baie belangrike boek vir die gelowiges van die eindtyd. Soos wat gelowiges in die tyd van Daniel geleef het, sal dit ook aan die einde wees. Daar sal vervolging van staatsweë se kant wees. So ook goddelike ingrypings! God raap nie gelowiges weg soos wat dwaalleraars verkondig nie, maar staan hulle op ’n baie besondere wyse aan die einde by.
Burgerlike ongehoorsaamheid is nie sonder meer sonde nie. Die Bybel gee vir gelowiges duidelike riglyne. Hulle moet ŉ regering wat gruwels wettig en mense tot boosheid aanhits, teenstaan. Dis die enigste toelaatbare burgerlike ongehoorsaamheid.