Nuuskommentaar: Zuma se ‘skikking’: Arrogansie en mooi broodjies van politiciPres. Jacob Zuma. Foto: Flickr/GovernmentZA Die ANC het stellig gehoop pres. Jacob Zuma se skielike aanbod om ’n druppel aan die emmer aan verbeterings by Nkandla terug te betaal, ’n vuurwarm kooltjie in die skoen sou doof. Dit het nie, en die hofsaak in die grondwetlike hof volgende week gaan voort. Veel meer as net Zuma se “pay back the money” is op die spel, onder meer hoe afdwingbaar aanbevelings van die Openbare Beskermer is. Die ANC, of dan in teenswoordige terme, die Zuma-faksie, is oorhoeks met die Openbare Beskermer. Ook Jan Publiek gogga die aanbod. Waar gaan die president die geld kry, en gaan dit op sigselwers nie al weer tot ’n nuwe skandaal lei nie? Die president het homself immers liederlik in die voet geskiet deur te verklaar korrupsie is ’n “Westerse konsep”. Die Amerikaanse ontleder en TV-persoonlikheid, John Stossel, neem heel toevallig pas die kwessie van politieke arrogansie onder die loep. Hoewel Zuma, met sy gereelde verduidelikings wat eintlik op niks anders as beledigings vir die intelligensie van die kiesers neerkom nie, en dan sy skynbaar selfversekerde gelag daaroor, as seker dié toonbeeld van ’n arrogante politikus beskryf kan word, beperk Stossel hom tot kandidate vir vanjaar se Amerikaanse presidentsverkiesing, en stel dan ’n paar algemene reëls. Die “reël” wat Zuma (en die ANC) soos ’n handskoen pas, lui soos volg: “There’s no modesty, little acknowledgement that so much of what government does is costly attempts to fix problems that government created at home and abroad.” Natuurlik wil Zuma en die ANC nie mislukkings en omstredenheid op hul eie brood smeer nie, en blameer omtrent enigiets uit hul grootliks selfgeskepte verlede, soos Jan van Riebeeck, apartheid, kolonialisme, en die jongste, rassisme. So erg, lyk dit, dat as ’n mens in ’n veelrassige geselskap wil sê ’n bord kos is lekker, ’n mens eers goed moet oorweeg of dit nie dalk as rassisties opgeneem kan word nie – al is dit met volop moedswilligheid. Behoede jou as dit sou blyk die sjef is wit, want dan het jy mos “geïmpliseer” ’n swart sjef kan nie sulke lekker kos voorberei nie. So belaglik het van die redenasies geword. Pas op hoe jy asemhaal. Maar moenie te veel wharrie nie, soos die zeffers sou sê, dié strategie is hoofsaaklik vir die DA en sy ondersteuners in die lewe geroep. Die kort en lank is dat belastingbetalersgeld te dikwels ingespan word om brouwerk wat self deur die ANC-regering aangevang is, te probeer regdokter, maar nadat die krip eers volgemaak is en die regeer deur patronaatskap bestendig is. En mits die suksesvolle tenderaar die werk kan doen. En steeds arrogant die blaam elders heen verplaas. Maar gaan ons ooit met die komende verkiesing ook van die ander gebruiklike ANC-verkiesingsfoefies sien? Maak Zuma se aanbod vir die gedeeltelike terugbetaling van Nkandla-koste deel uit van ’n “positiewe” ANC-verkiesingstrategie? Die politieke ontleder, dr. Ina Gouws van die Noordwes-universiteit se Vaaldriehoekkampus, meen dit word gesien as ’n manier om homself uit ’n grondwetlike hof-situasie te kry; dus, uit ’n grondwetlike krisis wat hy vir homself geskep het. Hiermee ego sy as’t ware Stossel se uiteensetting oor arrogante leiers. Maryna Lamprecht bied vandag vir Media24-lesers ’n interessante kykie oor hoe twee politieke ontleders dit beskou, naamlik Justice Malala en dr. Piet Croucamp. Dit kom daarop neer dat die president se posisie verswak is, en hy nie so ’n hofneerlaag sou kon oorleef nie. Sy wys ook uit hoe daar wild met die waarheid omgegaan is in die verklaring, namens Zuma, oor hoekom hy nou bereid is om te skik. Maar wat broei werklik agter die skerms? Daar is al meer aanduidings dat faksies in die ANC gevorm word, en dat al meer keelvol invloedryke leiers hulle skaar by ’n faksie of faksies wat Zuma nie goedgesind is nie. Volgens hierdie beskouing kom Zuma al meer onder druk om sy arrogansie, en daarmee gepaard sy vrysê oor onder meer ekonomiese sake, weg te bêre en as ’n soort verlamde president optree om vir die ANC verdere verkiesingskade te voorkom. Hoe dit in die praktyk tot uiting gaan kom, is moeilik om te bepaal. Die ANC het reeds met sy voorverkiesingsekskursies na sekere gebiede begin opruk, soos ’n omvattende besoek van die Gautengse premier aan die Pretoria-omgewing. Die opskrif van die mediaverklaring hieroor spreek boekdele: “Premier Makhura returns to Tshwane to assess service delivery.” Gaan die ANC weer vir Zuma tydens die verkiesingsveldtog uit dele van die land, soos laas met Gauteng, hou waar sy toesprake dalk/waarskynlik meer goed as kwaad sal aanrig? Noordwes, veral in die Marikana-omgewing, lyk byvoorbeeld na ’n gawe plek om dié keer te makeer. Met die woelinge in die Wes-Kaap sal dit waarskynlik wys wees om besoeke te beperk tot tradisioneel swart gebiede, maar so grootliks die bruin kiesers “afskryf”. ’n Probleem bly dat die media dit wat Zuma in ’n veilige omgewing in KwaZulu-Natal se platteland sê, ook elders dra waar presies dieselfde boodskap erg kan boemerang. Maar miskien het Zuma uiteindelik geleer dat dit nie meer die “ou tyd” is waar ’n goeie stamkaptein vir ’n gehoor kan sê wat hulle wil hoor, sonder dat ander, via die media, dit ook hoor nie. Dit sal interessant wees om te sien of die ANC die Afrikaners in besonder, en wit mense in die algemeen, soort van by voorbaat as kiesers afskryf. Deur die polarisasie wat die ANC teweeggebring het, en te midde van sy rassisme-veldtog, het persepsie so verdeeld geraak dat dit byna onmoontlik is om verkiesingspropaganda te maak wat vir swart, wit en bruin aptytlik sal wees. In die verlede het ANC-ministers en ander hoogwaardigheidsbekleërs van wie dit nie verwag is nie skielik “ontdek” hulle kan Afrikaans in onderhoude praat, al is dit beperk. Gaan ons dit weer hoor, en hoe gaan so iets reklamegewys opweeg teen die aanslag teen Afrikaans op kampusse? Of kom daar oor laasgenoemde kwessie nou ’n voorverkiesingsblaaskansie? Die lakmoestoets gaan egter kom in die mate waartoe die ANC duidelik, en formeel, bereid is om te verklaar dat plaasaanvalle nou ’n prioriteitsmisdaad is. Selfs al is dit inderdaad nou ’n prioriteitsmisdaad soos deur die waarnemende nasionale kommissaris van die polisie op RSG aangedui, bly dit onbevredigend om die boodskap as’t ware stilletjies onder die radarskerm na RSG “in te vlieg” en so die nuus skynbaar van nie-Afrikaanssprekendes te probeer weerhou. Opsommend kan gesê word dat Zuma se moeilikheid nog lank nie verby is nie, en dat die ANC al meer klippe gaan kou weens sy halsstarrigheid om Zuma nie te herroep het toe dit lank gelede reeds duidelik geword het dat sy bewind in bykans elke opsig rampspoedig sou wees, en net met arrogansie verdoesel sou kon word nie. Die ANC moes lank reeds besef het dit werk nie om die SAUK in te span om Zuma presidensieel te laat voorkom nie. Die opsies raak nou min, en die voorverkiesingsdruk in die ANC waar talle raadslede die gevaar loop om weens die beeld van Zuma hul setels aan ander partye af te staan, raak enorm. Maar dan kom die gebruiklike stertjie by. Moenie Zuma onderskat nie. Hy is ’n ou hand (die gebruiklike spreekwoord kan nie gebruik word nie weens die gevaar dat dit as rassisties beskou gaan word).